Ts 86/24

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 listopada 2024 r. Pozycja 241 POSTANOWIENIE z dn ia 25 lipca 2024 r. Sygn. akt Ts 86/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A . M . i A . G . w sprawie zgodności : 1) art. 598 15 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, ze zm.) w zakresie, w jakim „ przepis nie reguluje powiązania zagrożenia z wyłączną winą osoby pod której pieczą dziecko pozostaje a także w zakresie w jakim nie wprowadza żadnych ograniczeń kwotowych co do wysokości kary i w związku z wadliwą redakcją dozwala na arbitralne i niejednolite stosowanie prawa ” , z art. 64 i art. 45 w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ; 2) art. 598 16 ustawy Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim „ przepis nie reguluje powiązania nakładania kar z wyłączną winą osoby pod której pieczą dziecko pozostaje a także w zakresie w jakim nie wprowadza żadnych ograniczeń kwotowych co do wysokości kary ” , z art. 64 i art. 45 w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji ; 3 ) art. 598 17 ustawy Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim „ prze - pis ten nie reguluje wysokości oraz warunków obliczania zwrotu wydatków ” , z art. 64 w związku z art. 2 Konstytucji ; 4) art. 598 15 ustawy Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim „ prze - pis nie reguluje kwestii wysłuchania dziecka i obowiązku ustalenia jego wo - li ” , z art. 45 w związku z art. 72 ust. 1 i 3, art. 47 , art. 48 w związku z art. 2 Konstytucji ; 5) art. 598 16 ustawy Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim prze - pis „ nie reguluje kwestii wysłuchania dziecka i obowiązku ustalenia jego wo - li ” , z art. 45 w związku z art. 72 ust. 1 i 3, art. 47, art. 48 w związku z art. 2 Konstytucji ; 6) art. 113 § 1 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) w zakresie , w jakim „ nakłada na dziecko obo wią zek kontaktu z rodzicem ” , z art. 72 ust. 1 w związku z art. 47 i art. 48 ust. 1 i art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji , p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. OTK ZU B/2024 Ts 86/24 poz. 241 2 UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 kwietnia 202 4 r. (data nadania) A . M . (dalej : skarżąca) i reprezentowana p rzez matkę A . M . A . G . (dalej: małoletni a skarżąc a ) wystąpi ły z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postano- wienia na tle następującego stanu faktycznego. Postanowieniem z 4 kwietnia 20 23 r. (sygn. akt […] ) Sąd Rejonowy w W . nakaza ł skarżącej zapłacić na rzecz T . G . ( wnioskodawcy ) oznaczon ą kwot ę pieniężn ą za naruszenie obowiązków dotyczących wykonywania kontaktów wnioskodawcy z małoletnią skarżącą . Zażalenie skarżącej na to orzeczenie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w O . I Wydział Cywilny postanowieniem z 2 9 września 20 23 r. (sygn. akt […] ). Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 29 maja 202 4 r. (doręczonym 12 czerwca 2024 r.) skarżąc e zosta ły wezwan e do usunięcia braków formalnych skargi kon- stytucyjnej przez doręczenie pełnomocnictwa szczególnego uprawniającego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżących przed Trybunałem Kon- stytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyj- na ; doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decy- zji lub innych rozstrzygnięć potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej , w szczególności postanowień: Sądu Rejonowego w W . z 4 kwietnia 2023 r. (sygn. akt […] ), Sądu Okręgowe- go w O . z 29 września 2023 r. (sygn. akt […] ); udokumentowanie daty doręczenia skarżącym ostatecznego orzeczenia (przesłanie np. poświadczonej za zgodność z oryginałem koperty, w której doręczone zostało to orzeczenie , wraz z monitoringiem przesyłki Poczty Polskiej lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesył- ki albo elektronicznego potwierdzenia odbioru ) oraz poinformowanie, czy od ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia . W piśmie z 19 czerwca 202 4 r. (data nadania) skarżąc e ustosunkowa ły się do powyż- szego wezwania. Skarżące wnoszą o zbadanie zgodności z Konstytucją regulacji prawnej dotyczącej ustalania kontaktów dziecka z rodzicem bez obowiązku brania pod uwagę woli dziecka. Kwe- stionują także przepisy naruszające ich prawo własności przez brak regulacji wysokości orze- kanych kar pieniężnych, przesłanek ich orzekania oraz sposobu obliczania kosztów widzenia, a także prawo do sądu rozumiane jako możliwość bycia wysłuchanym przez sąd. Jednocze- śnie podnoszą, że doszło do braku poszanowania bieżących interesów małoletniej przez naka- zanie jej utrzymywania kontaktów z ojcem. Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje : 1. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia przesłanek wy- nikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji , a doprecyzowanych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK). Weryfikacja ich spełnienia następuje na etapie wstęp- nego rozpoznania na posiedzeniu niejawny m (art. 61 ust. 1 u.o.t.p. TK). W świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być tyl- ko zarzut niekonstytucyjności przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, na podsta- wie których ostatecznie rozstrzygnięto o prawach lub wolnościach konstytucyjnych przysłu- gujących skarżącemu. Innymi słowy , ostateczne orzeczenie sądu lub organu administracji publicznej, wydane na podstawie zaskarżonych w skardze przepisów, musi dotyczyć konsty- tucyjnych wolności i praw skarżącego. OTK ZU B/2024 Ts 86/24 poz. 241 3 2. Rozpatrywana skarga konstytucyjna została wniesiona przez matk ę oraz jej mało- letn ią córkę. 2. 1 . S karga konstytucyjna skarżąc ych spełnia przesłanki przekazania do rozpoznania merytorycznego. Skarga została sporządzona w imieniu skarżąc ych przez adwokata (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK) i wniesiona w przepisanym terminie (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK). Skarżąc e wyczer- pał y drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), gdyż postanowienie Sądu Okręgowego w O . z 29 września 202 3 r. (sygn. akt […] ) jest prawomocne i nie przysługują od niego zwykłe środki zaskarżenia . Skarżące o kreślił y przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK) i wskazał y , które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – ich zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK) , a także przedstawi ł y w tym zakresie stosowne uza- sadnienie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna skarżąc ych nie jest obarczona nieusuwal- nymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a sformułowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji.