Ts 89/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 20 czerwca 2024 r. Pozycja 154 POSTANOWIENIE z dnia 4 kwietnia 2024 r. Sygn. akt Ts 89/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konsty tucyjnej W . S . w sprawie zgodności: § 4 ust. 1 w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Spra - wiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 201 9 r. poz. 1 8 , ze zm.) w zakresie, w jak im ,, różnicuje sytuację majątkową (wynagrodzenie) pełnomocnika w razie jego wyznaczenia przez Sąd z urzędu oraz w razie występowania jako podmiot reprezentujący stronę z wyboru i przewiduje wysokość opłaty stanowiącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawka minimalna za czynności adwokatów określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie wy danych na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r. poz. 615, ze zm.) dotyczących stawek minimalnych w sprawach prowadzonych z wyboru ” , z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zda nie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 4 maja 2023 r. (data nadania ) W . S . (dalej: skarżąc y ), adwokat działający we własnym imieniu, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego. Skarżący – wykonujący zawód adwokata – został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu w postępowaniu toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł . (sygn . akt […] ). OTK ZU B/2024 Ts 89/23 poz. 154 2 Postanowieniem z 9 listopada 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt […] ) oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł . z 6 wrze - śnia 2022 r. (sygn. akt […] ). Wskazał jednocześnie, że nie orzekł o przyznaniu nieo płaconej pomocy prawnej, ponieważ wynagrodzenie należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny. W tym zakresie s tarszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Admini - stracyjnym w Ł . Wydział III postanowieniem z 29 grudnia 2022 r. (sygn. akt […] ) przyznał skarżącemu kwotę 147,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i nakazał wypłacenie powyższej kwoty skarżące mu z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. Postanowieniem z 2 lutego 2023 r. (sygn. akt […] ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł . po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Ł . z 29 grudnia 2022 r. (sygn. akt […] ) w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 21 lipca 2023 r. (doręczonym skarżącemu 28 lipca 2023 r.) wezwał skarżącego do usunięcia brak u formaln ego skargi konstytucyjnej przez udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu orzeczenia wskazanego jako ostateczne (przez doręczenie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii urzędowego potwierdzenia odbioru, ponieważ w aktach znajduje się jedynie niepoświadczona kopia tego potwierdzenia) . Skarżąc y odni ósł się do tego zarządzenia w piśmie procesowym z 3 1 lipca 2023 r. (data nadania). Zdaniem skarżące go zakwestionowane przepisy naruszają jego prawo do równego traktowania przez władzę publiczną (art. 31 ust. 3 Konstytucji) oraz prawo do ochrony praw majątkowych (art. 64 ust. 2 Konstytucji) , gdyż doszło do obniżeni a minimalnego wynagrodzenia adwokata działającego z urzędu w stosunku do tego, które otrzymuje adwokat z wyboru . Podn iósł również, ż e ograniczenie praw nastąpiło w rozporządzeniu, a nie w ustawie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału skarga spełnia przesłanki przekazania jej do kontroli merytorycznej. 2.1. Skarga została sporządzona przez adwokata , który działa we własnym imieniu . 2.2. Przysługująca skarżące mu droga prawna została wyczerpana, ponieważ od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł . z 2 lutego 2023 r. (sygn. akt […] ) nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia. 2.3. Skarżąc y dochował trzymiesięcznego terminu wniesienia skargi konstytucyjnej zastrzeżonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż wskazane powyżej rozstrzygnięcie OTK ZU B/2024 Ts 89/23 poz. 154 3 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało doręczone skarżące mu 3 lutego 202 3 r. , n atomiast skarga została wniesiona do Trybunału 4 maja 202 3 r. (data nadania). 2.4. Określony został przedmiot kontroli, tj. § 4 ust. 1 w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18, ze zm.) . 2.5. Skarżący podnosi, że zakwestionowane przepisy dyskryminują go jako adwokata działającego z urzędu w stosunku do pełnomocników działających z wyboru, ponieważ wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu jest określone na niższym poziomie niż wynagro - dzenie pełnomocnika z wyboru. Zdaniem skarżące go zakwestionowane przepisy naruszają je go konstytucyjne prawo do ochrony własności i innych praw majątkowych , ponieważ ich ograniczenie nastąpiło w rozporządzeniu, a nie w ustawie . N ie za chodziły też żadne okoliczności , konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, aby ograniczyć te prawa. Jak wskazuje dalej skarżący, zaskarżone przepisy nie spełniały celu rozporządzenia, czyli zwrotu na zasadach równości kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu , tak jak adwokata z wyboru. 3. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżąc ego zarzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg .