Ts 91/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 maja 2024 r. Pozycja 90 POSTANOWIENIE z dnia 23 stycznia 2024 r. Sygn. akt Ts 91/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyrembak – przewodniczący Stanisław Piotrowicz – sprawozdawca Zbigniew Jędrzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 13 października 2020 r. o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesie- nia skargi konstytucyjnej i odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej E . K . , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie . UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 czerwca 2020 r. (data nadania) E .K. (dalej: skarżąca ) wystąpił a o zbadanie zgodności art. 102 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2020 poz. 755 , ze zm.) w zakresie, w jakim „przewiduje zbyt rygorystyczne wymagania dotyczące zwolnie- nia od kosztów sądowych dla osób fizycznych” z art. 45 ust. 1 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 13 października 202 0 r. (dorę czonym pełnomocnikowi skarżącej 2 listopada 2020 r.) Trybunał Konstytucyjny odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie ter- minu do wniesienia skargi konstytucyjnej i odmówił nadania dalszego biegu skardze z uwagi na niedochowanie trzymiesięcznego terminu do jej wniesienia. Wyjaśnił, że termin do złoże- nia skargi konstytucyjnej ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu. Trybu- nał stwierdził ponadto, że sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstyt u- cji nie dotyczy treści zaskarżo nego przepisu, lecz jego zastosowania w sprawie skarżącej i z tego względu nie może stanowić przedmiotu postępowania przed Trybunałem Konstytu- cyjnym . W związku z wystąpieniem podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu Try- bunał pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania postanowie- nia Sądu Okręgowego w W . z 24 stycznia 2019 r. (sygn. akt […] ). OTK ZU B/2024 Ts 91/20 poz. 90 2 3. W zażaleniu z 4 listopada 2020 r. (data nadania) skarżąca zakwestionowanemu po- stanowieniu zarzucił a naruszenie : a) art. 169 us tawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460 , ze zm. ) w związku z art. 36 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytu- cyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; da lej: u.o.t.p.TK ) „po przez jego niezastosowanie i brak przywrócenia terminu do wniesienia ska rgi konstytucyjnej wynikające z niezasadnego uzna- nia, że termin na wniesienie skargi kon stytucyjnej określony w art. 77 ust. 1 [ u.o.t.p.TK ] jest termine m materialno prawnym i zawitym, a co za tym idzie nie podlega on przywróceniu w trybie ww. przepisu, podczas gdy termin ten musi być traktowany jako termin procesowy ” ; b) art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK „ poprzez uznanie, że skarga konstytucyjna nie spełnia warunków formalnych, co uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu, podczas gdy skarga została złożo na prawidłowo, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu na jej wniesieni e i zawierała prawi- dłowo sformułowany zarzut [ nie zgodności ] z Konstytucją RP przedmiotowego przepisu. Sk arżąca wniosła o : zmianę kwestionow anego postanowienia w całości, przywrócenie terminu do wniesienia skargi i nadanie jej dalszego biegu, wydanie postanowienia tymczaso- wego wstrzymującego postę p owanie przed Sądem Okręgowym w W . o sygn. akt […] w przedmiocie wykonania postanowienia Sądu Okręgowego w W . z 24 stycznia 2019 r. ( sygn. akt jak wyżej) oraz będącego jego następstwem postępowania w przedmiocie zwrotu pozwu do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym , ewentualnie uchylenie zaskarżo nego postanowienia w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpo- znania. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) , skarżącemu przysługuj e prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyj nej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawi- dłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i nie zasługują na uwzględnienie. 2.1. W zakwestionowanym postanowieniu Trybunał trafnie przesądził , że określony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK termin do złożenia skargi konstytucyjnej nie podlega przywróceniu . S karga konstytucyjna nie jest bowiem zwykłą czynno ścią procesową w n ormalnym toku in- stancji, zaś termin do jej wniesienia ma charakter materialnoprawny, wyznaczający czasowe granice dla podjęcia przez skarż ącego obrony przysługujących mu praw i wolności konstytu- cyj nych przez zakwestionowanie w s kardze konstytucyjne j generalnego aktu normatywnego ( zob. postanowienie TK z 21 stycznia 1998 r, sygn. Ts 2/98, OTK ZU nr 2/ 98, poz. 21). Skut- kiem upływu terminu do złożenia skargi konstytucyjnej jest wygaśnięcie prawa do jej wnie- sienia. Skarżąca nie może skutecznie domagać się przywrócenia terminu do złożenia skargi , ponieważ termin ten nie ma – wbrew jej twierdzeniom – charakteru procesowego. W tej sytu- acji Trybunał zasadnie odrzucił jako niedopuszczalny wniosek skarżącej i uznał skargę za złożoną po upływie ustawowego terminu. OTK ZU B/2024 Ts 91/20 poz. 90 3 2.2 . Trybunał zwraca uwagę, że poza stwierdzeniem niedochowania terminu do wnie- sienia skargi konstytucyjnej wskazał w zaskarżonym postanowieniu na wystąpienie drugiej samodzielnej podstawy odmowy nada nia skardze dalszego biegu, wynikającej ze skierowania jej zarzutów wobec sposobu zastosowania zakwestionowanego przepisu w sprawie skarżącej. Trybunał podkreślił, że zarzuty te dotyczą w istocie błędnego oszacowania przez sądy warto- ści majątku skarżącej i niesłusznego oddalenia złożonego przez nią wniosku o zwolnienie od ponoszeni a kosztów sądowych. W zażaleniu skarżąca nie podjęła polemiki z powyższym ustaleniem Trybunału . Nie przedstawił a tym s amym argumentów, które mogłyby skutkować podważeniem powołanej podstawy odmowy nadania skardze dalszego biegu . 2. 3. Z uwagi na okoliczność , że skarga konstytucyjna nie może zostać rozpoznana me- rytorycznie przez Trybunał Konstytucyjny, wniosek skarżącej o wydanie postanowienia tym- czasowego należało pozostawić bez rozpoznania. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie.