Ts 95/17

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 listopada 2019 r. Pozycja 195 POSTANOWIENIE z dnia 11 czerwca 2019 r. Sygn. akt Ts 95/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Tuleja, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej „ ROW-JAS ” Elektromechanika sp. z o.o. z sie dzibą w Jastrzębiu -Zdroju w sprawie zgodności: art. 30a ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 2171, ze zm.) w zakresie, w jakim przepis ten wyłącza w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości możliwość przeprow adzenia dowodu z opi- nii biegłego sądowego, z art. 45 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej z 27 kwietnia 2017 r. (data nadania) „ ROW-JAS ” Elek- tromechanika sp. z o.o. z siedzibą w Jastrzębiu -Zdroju (dalej: skarżąca ) wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. 2. Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującej sprawy. 9 czerwca 2016 r. s karżą ca złożył a do Sądu R ejonowego w G. (dalej: Sąd Rejonowy) wniosek o ogłoszenie upadłości. Postanowieniem z 5 września 2016 r. , sygn. akt [ … ], Sąd Rejonowy oddalił wniosek skarżącej, ustaliwszy, że jej majątek nie wy starcza na zaspokoje- nie kosztów postępowania upadłościowego. S karżąca złożyła zażalenie na postanowienie, wskazując w jego uzasadni eniu, że Sąd Rejonowy błędnie ustalił wartość jej majątku. Posta- nowieniem z 9 stycznia 2017 r., sygn. akt [ … ], Sąd Okręgowy w G . oddalił zażalenie . 3. Skarżąca zar zucił a , że art. 30 a ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościo- we (ówcześnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 2171 , ze zm., obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 498; dalej: p rawo upadłościowe) jest sprzeczny z k onstytucyjnym prawem do sądu, w szczególności z prawem do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy , obejmującym m.in. uprawnienie do zgł a- szania twierdzeń faktycznych i dowodów na ich poparcie (art. 45 Konstytucji), a także z zasa- dą państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). W ocenie skarżącej brak możliwości przeprowa- dzenia w sprawie o ogłoszenie upadłości dowodu z opinii biegłego, który na podstawie posia- danych wiadomości specjalnych oszacowałby wartość majątku skarżącej , oraz ustalenie tej OTK ZU B/2019 Ts 95/17 poz. 195 2 wartości samodzielnie przez sąd skutkował o jej zaniżaniem i oddaleniem wniosku skarżącej o ogłoszenie upadłości . Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 3 października 2018 r. skarżąca został a wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wykazanie, że kwestiono- wany przepis był podstawą prawną orzeczenia powołanego przez nią jako ostateczne, wska- zanie konstytucyjnych wolności lub praw skarżącej wynikających z art. 2 Konstytucji i precy- zyjne wyjaśnienie, w jaki sposób zaskarżony przepis narusza te prawa lub wolności, a także przez precyzyjne uzasadnienie zarzutu niezgodności skarżonego przepisu z art. 2 Konstytucji. W piśmie z 16 października 2018 r. (data nadania) skarżąca wskazała m.in. , że mimo niezawarcia w orzeczeniu ostateczny m bezpośredniego odniesienia do art. 30a p rawa upadło- ściowego , stanowił on podstawę orzeczenia, gdyż treść tego przepisu „ un iemożliwiła skarżą- cej dowodzenie stanu faktycznego ” za pomocą adekwatnego środka dowodowego w postaci opinii biegłego sądowego. Wyjaśniła, że wydanie w jej sprawie w yroku bazu jącego na nie- zgodnych z rzeczywistością okolicznościach faktycznych pozostaje w rażącej sprzeczności z zasadą ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072 , ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna po dlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. S łuży ono wyeliminowaniu – ju ż w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skar- dze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania p rzewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. 2. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK skarga konstytu- cyjna może być wniesiona w sytuacji, gdy sąd lub organ administracji orzekł ostatecznie o wolnościach, prawach lub obowiązkach skarżącego na podstawie aktu normatywnego, któ- remu w skardze zarzuca się niekonstytucyjność. P rzedmiotem zaskarżenia skarżący może uczynić wyłącznie przepisy zastosowane w jego sprawie, które były podstaw ą ostatecznego jej rozstrzygnięcia przez sąd lub organ administracji publicznej. Zgodnie z art. 67 u.o.t.p. TK i wynikającą z niego zasadą skargowości, to na skarżącym spoczywa obowiązek wy kazania, że zakwestionowany przepis stanowił podstawę orzeczenia ostatecznego oraz doprowadził do f aktycznego naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego. 3. Jako przedmiot skargi konstytucyjnej wskazano art. 30a ustawy z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 498; dalej: p rawo upadłościowe ), zgodnie z któ- rym w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości nie przeprowadza się dowodu z opinii biegłego, z wyjątkiem określonym w art. 56b ust. 1 prawa upadłościowego. Skarżąca podkreśliła, że jako strona postępowania sądowego powinna mieć możliwość dowodzenia swoich twie rdzeń adekwatnymi środkami dowodowymi . Wskazała, że w postę- powaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości, w związku z którym wniosła skargę do Trybu- nału, została pozbawiona tej możliwości przez ustanowienie w art. 30a p rawa upadłościowe- go „ zakazu ” przeprowadzania dowo du z opinii biegłego. Z treści załączonych do skargi kon- stytucyjnej orzeczeń nie wynika jednakże, aby skarżąca z głosiła w postępowaniu sądowym wniosek o przeprowadzenie takiego dowodu. Skarżąca podnosi, że przedłożyła dowody m.in. w postaci prywatnej wyc eny rzeczoznawcy majątkowego. Z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego z 9 stycznia 2017 r., sygn. akt [ … ], wynika natomiast jedynie to , że nie OTK ZU B/2019 Ts 95/17 poz. 195 3 uwzględnił on wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań byłego prezesa spółki. Kwestia ta naw et pośrednio nie łączy się z treścią zaskarżonego przepisu. Artykuł 30a p rawa upadło- ściowego nie miał więc z astosowania w sprawie skarżącej we wskazanym w petitum skargi zakresie, zaś zarzut niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu skarżąca wyprowadził a wyłącznie z jego brzmienia. Z tego względu żądanie zawarte w skardze jest w istocie żąda- niem dokonania przez Trybunał kontroli abstrakcyjnej zaskarż onego przepisu i jako takie nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu skargowym. Trybunał stwierdza, że powyż sze, w świetle art. 61 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK i art. 79 ust. 1 Konstytucji, skutkuje koniecznością odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 4. Na marginesie Trybunał Konstytucyj ny przypomina , że art. 2 Konstytucji nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli konstytucyjności w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej. Wskazane postanowienie Konstytucji, którego naruszenie zarzuca skarżąca , normuje zasady ustrojowe. Adresowane jest do ustawodawcy i narzuca mu pewien sposób regulowania dziedzin życia, przez co nie stanowi samoistnej podstawy do de- kodowania konkretnego prawa podmiotowego, na gruncie którego mogłaby być konstruowa- na skarga konstytucyjna. W tym stanie rzeczy Trybunał Konsty tucyjny odmówił nadania dalszego biegu skar- dze konstytucyjnej. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażale- nia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.