DDF-67/2001

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DDF3-411/26/01/EK Warszawa, dnia 09.11.01 DECYZJA Nr DDF 67/2001 Na podstawie art. 17 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2, ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122, poz. 1319), po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego, wydaje się zgodę na dokonanie koncentracji polegającej na przejęciu przez Eureko BV z siedzibą w Amsterdamie i BIG Bank Gdański S.A. z siedzibą w Warszawie wspólnej kontroli nad Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń S.A. z siedzibą w Warszawie. UZASADNIENIE W dniu 2 października 2001 r. wpłynęły do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów od Eureko BV z siedzibą w Amsterdamie (dalej „Eureko”) i od BIG Banku Gdańskiego S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej „BIG BG”) dokonane na podstawie art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319), zwanej dalej „ustawą”, zgłoszenia zamiaru koncentracji polegającej na przejęciu przez Eureko i BIG BG kontroli nad Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń S.A. (dalej „PZU”) z siedzibą w Warszawie. W zgłoszeniu strony poinformowały, iŜ przejęcie kontroli będzie polegało na nabyciu przez Eureko pakietu 21% akcji PZU, czego rezultatem będzie przekroczenie, łącznie przez Eureko (posiadające obecnie 20% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy PZU) i BIG BG (posiadający pośrednio, przez swoją zaleŜną spółkę BIG BG Inwestycje S.A. z siedzibą w Warszawie, 10% akcji PZU), progu 50% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy spółki PZU oraz uzyskaniu wspólnie prawa do powoływania większości członków Rady Nadzorczej PZU. Grupa Eureko stanowi alians międzynarodowych grup ubezpieczeniowych. Działalność gospodarcza Eureko i grupy kapitałowej, którą tworzy, zaklasyfikowna została wg Polskiej Klasyfikacji Działalności do działów 66 i 67 i polega na świadczeniu szerokiej palety usług na rynku ubezpieczeniowo-finansowym, przede wszystkim w zakresie ubezpieczeń, zarządzania majątkiem oraz w zakresie funduszy emerytalnych. Grupa jest obecna w 16 krajach. Wg „Raportu rocznego” Eureko na koniec 2000 r., grupa Eureko była szesnastą co do wielkości grupą ubezpieczeniową i finansową w Europie. W Polsce grupa ta jest obecna jako udziałowiec następujących spółek: • BESTA Sp. z o.o. (udziały uprawniające do 33% głosów na zgromadzeniu wspólników); spółka prowadzi działalność jako agent transferowy funduszy emerytalnych, • Eureko Polska sp. z o.o. (poprzednia nazwa Eurobig Services Sp. z o.o.); spółka świadczy usługi w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego i finansowego oraz usługi związane ze sprzedaŜą telefoniczną i telemarketingiem. Działalność gospodarcza BIG BG zaklasyfikowna została wg Polskiej Klasyfikacji Działalności do działu 65 i polega ona świadczeniu szerokiej palety usług na rynku pośrednictwa finansowego z wyjątkiem ubezpieczeń i funduszy emerytalnych obejmując w szczególności pośrednictwo pienięŜne i kredytowe prowadzone przez banki, pocztową obsługę kredytów i oszczędności, produkty z zakresu bankowości inwestycyjnej i działalność związaną z obsługą kart kredytowych. Do grupy kapitałowej BIG BG naleŜą podmioty bezpośrednio od niego zaleŜne, tj. BEL Leasing Sp. z o.o., BG Leasing S.A., PTE BIG Banku Gdańskiego S.A., FORIN Sp. z o.o., Dom Maklerski BIG BG S.A., BIG BG Inwestycje S.A., DEBT Services Sp. o.o., BET Trading Sp. z o.o.. Forinwest Sp. z o.o. oraz Eureko Polska Sp. z o.o. BIG Bank Gdański jest powiązany kapitałowo z Eureko; bezpośrednio, gdyŜ posiada ono 9,99% głosów na zgromadzeniu akcjonariuszy BIG BG i poprzez podmiot zaleŜny od Eureko - Achmea Holding NV, który posiada równieŜ 9,99% głosów na zgromadzeniu akcjonariuszy BIG BG oraz poprzez Banco Comercial Portugues S.A., który posiada 19,98% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy ww. banku. Eureko posiada równieŜ obecnie 45% głosów na zgromadzeniu wspólników spółki Eureko Polska Sp. z o.o. (poprzednia nazwa Eurobig Services Sp. z o.o.) - zaleŜnej od BIG BG. Spółka ta świadczy usługi w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego i finansowego oraz usługi związane ze sprzedaŜą telefoniczną i telemarketingiem. Pasywny uczestnik przedmiotowego łączenia - PZU - prowadzi działalność na rynku ubezpieczeń majątkowych i osobowych a poprzez swój podmiot zaleŜny - PZU śycie S.A. - działa na krajowym rynku ubezpieczeń na Ŝycie. Do grupy kapitałowej PZU naleŜą podmioty bezpośrednio zaleŜne od PZU śycie tj. Powszechne Towarzystwo Emerytalne PZU S.A., PZU Asset Management S.A., Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU S.A., Polska Grupa Usług Finansowych S.A., PZU Development Sp. z o.o., PZU Tower Sp. z o.o., PZU NFI Management Sp. z o.o. (łącznie z PZU po 50% udziałów). Organ antymonopolowy zwaŜył, co następuje Przedmiotowa koncentracja polegać będzie na przejęciu przez Eureko BV wspólnej z BIG BG kontroli nad PZU w trybie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy. Zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców na podstawie ww. przepisu dokonuje przedsiębiorca przejmujący kontrolę, który jest stroną postępowania stosownie do art. 94 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 2 powołanej ustawy. Zatem w rozpatrywanym zamiarze koncentracji, polegającej na wspólnym przejęciu kontroli nad PZU, obowiązek zgłoszenia spoczywa zarówno na Eureko, jak równieŜ na BIG BG. Zgodnie z art. 17 ustawy Prezes Urzędu w drodze decyzji wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni się pozycja dominująca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Ocena oddziaływania koncentracji na stan konkurencji wymaga określenia rynków właściwych zarówno w aspekcie produktowym jak i geograficznym, na które koncentracja wywiera wpływ. Główne rynki produktowe, na których działają Eureko, BIG BG i PZU, to: • rynek ubezpieczeń majątkowych, na którym PZU S.A. działa bezpośrednio a Eureko BV pośrednio poprzez spółki zaleŜne i stowarzyszone, na rynku tym nie działa BIG BG, • rynek ubezpieczeń Ŝyciowych, na którym PZU S.A. działa poprzez podmiot zaleŜny PZU śycie a Eureko BV poprzez podmioty zaleŜne i stowarzyszone, na rynku tym nie działa BIG BG, • rynek pośrednictwa finansowego z wyjątkiem ubezpieczeń i funduszy emerytalnych, na którym działa BIG BG; na rynku tym nie działa PZU i Eureko, • rynek funduszy emerytalnych - na rynku tym działa zarówno BIG BG jak równieŜ PZU i Eureko. Rynkami geograficznymi działania uczestników łączenia, są w zakresie wymienionych produktów: • dla Eureko - rynki kilkunastu krajów europejskich (m.in.: kraje Beneluksu, Dania, Szwecja, Wielka Brytania, Portugalia, Irlandia, Słowacja); udziały Eureko w rynkach tych krajów w zakresie ww. produktów wynoszą: w zakresie ubezpieczeń innych niŜ na Ŝycie od […]% w Irlandii do […]% w Szwecji i w zakresie ubezpieczeń na Ŝycie od […]% w Wielkiej Brytanii do […]% w Portugalii, • dla BIG BG - krajowy rynek polski; udział w rynku BIG BG w zakresie podstawowych produktów nie przekroczył w 2000 roku 5% i kształtował się następująco: kredyty klientów korporacyjnych i detalicznych oraz sektora budŜetowego - […]%, kredyty podmiotów finansowych - […]%, depozyty klientów korporacyjnych i detalicznych oraz sektora budŜetowego - […]%,depozyty podmiotów finansowych - […]%. • dla PZU - krajowy rynek polski; udział PZU S.A. w rynku ubezpieczeń majątkowych i osobowych (wg wielkości składki przypisanej brutto) wyniósł w 2001 r. […]%, natomiast udział w rynku ubezpieczeń Ŝyciowych PZU śycie - […]%. Jak wynika z powyŜszego, Eureko i PZU, wraz ze swoimi grupami kapitałowymi, funkcjonują w podstawowych obszarach swojej działalności na rozłącznych rynkach geograficznych. Jedyną działalnością prowadzoną przez obydwu uczestników koncentracji na polskim rynku są usługi związane z obsługą funduszy emerytalnych. Na rynku tym obaj przedsiębiorcy działają jedynie poprzez podmioty stowarzyszone: Eureko poprzez spółkę Besta Sp. z o.o., w której posiada 33% głosów na zgromadzeniu wspólników, a PZU poprzez spółkę PZU-CL AT S.A., w której jego spółka zaleŜna PZU śycie posiada 40% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Podmioty stowarzyszone, nie będąc przedsiębiorcami zaleŜnymi w rozumieniu przepisów art. 4 pkt 3 ustawy, nie są przedsiębiorcami naleŜącymi do grupy kapitałowej zdefiniowanej w art. 4 pkt 14 ustawy. BIG BG i PZU, wraz ze swoimi grupami kapitałowymi, funkcjonują w podstawowych obszarach swojej działalności na rozłącznych rynkach produktowych. Jedyną wspólną działalnością prowadzoną przez obydwu uczestników koncentracji na polskim rynku są fundusze emerytalne. Udział w rynku powszechnych funduszy emerytalnych naleŜącego do grupy BIG BG powszechnego funduszu emerytalnego „Ego” wyniósł w roku 2000 - […]% pod względem liczby członków funduszu i 1,48% pod względem aktywów netto. Dla powszechnego funduszu emerytalnego PZU „Złota Jesień” udział ten kształtował się odpowiednio: […]%..Zgodnie z informacją przekazaną przez stronę w uzupełnieniu zgłoszenia w dniu 8 października 2001r. walne zgromadzenie akcjonariuszy PTE BIG Banku Gdańskiego S.A. (PTE BIG BG) wyraziło zgodę na połączenie PTE BIG BG i kontrolowanego przez BRE Bank S.A. PTE Skarbiec- Emerytura S.A., poprzez przeniesienie całego majątku PTE BIG BG na PTE Skarbiec-Emerytura S.A. w zamian za akcje, które PTE Skarbiec-Emerytura S.A. wyda akcjonariuszowi PTE BIG BG. W wyniku powyŜszej operacji liczba posiadanych przez BIG BG głosów na walnym zgromadzeniu PTE Skarbiec wyniesie […]%. Zatem BIG BG nie będzie uczestnikiem rynku funduszy emerytalnych poprzez podmiot zaleŜny. Oceniając przedmiotową koncentrację naleŜy stwierdzić, iŜ: • przedsiębiorca, nad którym przejmowana jest kontrola (PZU) posiada pozycję dominującą na rynku polskim w zakresie ubezpieczeń majątkowych i osobowych oraz ubezpieczeń na Ŝycie, • Eureko i PZU funkcjonują na rozłącznych rynkach geograficznych w zasadniczych obszarach swojej działalności. • BIG BG i PZU funkcjonują (a w przypadku funduszy emerytalnych funkcjonować będą) na rozłącznych rynkach produktowych w zasadniczych obszarach swojej działalności. Przesłanką przywołanego wcześniej art. 17 ustawy, mającą zastosowanie w przypadku omawianych koncentracji tj. Eureko - PZU i BIG BG - PZU, której spełnienie obliguje Prezesa Urzędu do wydania zgody na dokonanie koncentracji z udziałem przedsiębiorcy o pozycji dominującej na rynku, jest przesłanka nieumocnienia przez przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji pozycji dominującej i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostałaby istotnie ograniczona. Jak wynika z dokonanych ustaleń, PZU i Eureko funkcjonują na rozłącznych rynkach geograficznych, a PZU i BIG BG - na rozłącznych rynkach produktowych, zatem przejęcie przez BIG BG wspólnie z Eureko kontroli nad PZU nie spowoduje wzrostu poziomu koncentracji na krajowych rynkach ubezpieczeń majątkowych i osobowych oraz ubezpieczeń na Ŝycie i nie będzie skutkowało umocnieniem pozycji dominującej PZU na tych rynkach. Nie będzie mieć równieŜ miejsca, wynikające z umocnienia pozycji dominującej, istotne ograniczenie konkurencji. Biorąc pod uwagę powyŜsze orzeka się jak w sentencji. Od niniejszej decyzji słuŜy stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Antymonopolowego w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. ElŜbieta Modzelewska-Wąch Wiceprezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymują: Pani Magdalena Mateńko Pan Witold Jurcewicz Pan Przemysław Kałek Pełnomocnicy 1. BIG Banku Gdańskiego S.A. 2. Eureko BV „White & Case, W Daniłowicz, W Jurcewicz i Wspólnicy - Kancelaria Prawna” Spółka Komandytowa ul. Bagatela 12 00-585 Warszawa