DDI-3/2002

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW L.dz. DDI-2-411-34/1044/01/ML Warszawa, dn. 15.01.2002 r. DECYZJA DDI Nr 3/2002 Na podstawie art. 17 w związku z art. 12 ust. 1 oraz art. 12 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na nabyciu przez spółkę Agora SA z siedzibą w Warszawie udziałów spółki Wibor Sp. z o.o. z siedzibą w Nowym Sączu, powodującej przekrocze- nie 25% głosów na zgromadzeniu wspólników. UZASADNIENIE W dniu 19 listopada 2001 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło zgłoszenie zamiaru koncentracji przedsiębiorców, powodującej przekroczenie 25% głosów na zgromadzeniu wspólników przez spółkę Agora SA z siedzibą w Warszawie w spółce Wibor Sp. z o.o. z siedzibą w Nowym Sączu, tj. łączenia polega- jącego na nabyciu udziałów innego przedsiębiorcy, określonego w art. 12 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319), zwanej dalej ustawą antymonopolową. Strona podała następujące przyczyny łączenia: - moŜliwość rozszerzenia działalności radiowej grupy kapitałowej Agora SA na ryn- kach lokalnych, - rozszerzenie działalności prowadzonej przez Wibor Sp. z o.o. w zakresie rozpo- wszechniania programu radiowego oraz sprzedaŜy czasu antenowego na ogłosze- nia i reklamy. 2 Opis przedsiębiorców biorących udział w koncentracji A/ Wibor Sp. z o.o. z siedzibą w Nowym Sączu - jest w 89,36% własnością pana Ry- szarda Fryca. Działa na obszarze województwa małopolskiego – nadaje program radio- wy pt. Radio Echo oraz sprzedaje czas antenowy ogłoszeniodawcom i reklamodawcom. Posiada studio centralne w Nowym Sączu. PoniŜej przedstawiono dane dotyczące zasięgu nadajników wykorzystywanych przez rozgłośnię Radio Echo: - Gorlice - 0,1 kW – 99,6 MHz, zasięg – Gorlice, Moszczenica, ŁuŜna, Sękowa, Lipniki, Biecz, - Góra Turbacz - 0,1 kW – 91,3 MHz, zasięg – Biały Dunajec, Bukowina Tatrzań- ska, Czarny Dunajec, Dobra, Kamienica, Łapsze NiŜne, Mszana Dolna, Niedź- wiedź, Nowy Targ, Ochotnica Dolna, Szaflary, - Krynica Jaworzyna - 0,1 kW – 91,3 MHz, zasięg – Krynica, Łabowa, Muszyna, Nawojowa, Piwniczna, Uście Gorlickie, - Wysokie k. Nowego Sącza - 0,5 kW – 93,8 MHz, zasięg – Chełmiec, Grybów, Kamionka Wielka, Korzenna, Nawojowa, Nowy Sącz, Stary Sącz, Gródek n. Dunajcem, Iwkowa, Kamienica, Laskowa, Limanowa, Podegrodzie, Tymbark, Łososina Dolna, Łukowica, Łącko, - Skawina - 1 Kw – 103,8 MHz, zasięg – Skawina, Czernichów, Liszki, Kraków, Mogilany. Tab. 1 Wartość sprzedaŜy reklamy radiowej Radio Echo w zł Rok 1999 2000 Wartość sprzedaŜy w zł Tajemnica przedsię- biorstwa Tajemnica przedsię- biorstwa Tab. 2 Analiza słuchalności stacji radiowych w okresie czerwiec - sierpień 2001 r. - woje- wództwo małopolskie - pozycja Radio Echo – badanie Radio Track SMG/KRC Poland Media Znajomość spontaniczna Udział w rynku Zasięg tygodniowy Radio RMF FM 76,7% Radio RMF FM 28,1% Radio RMF FM 66,1% Radio Zet 63,7% PR 1 18,3% Radio Zet 53,5% PR 1 52,0 Radio Zet 15,2% PR 1 43,4% Radio Maryja 30,1% Radio Echo 7,6% PR Kraków 27,4% PR 3 29,8% Radio Wanda (Kraków) 4,9% PR 3 27,2% PR Kraków 24,6% Radio Maryja 4,5% Radio Maryja 24% PR 2 20,9% PR 3 3,5% PR 2 18,9% Radio Wanda (Kraków) 17,8% Radio Blue FM (Kraków) 3% Radio Plus Kra- ków 18,1% Radio Plus Kra- 14,7% Radio Alfa (Kra- 1,9% Radio Wanda 15,7% 3 Znajomość spontaniczna Udział w rynku Zasięg tygodniowy ków ków) (Kraków) Radio Echo 12,7% PR Katowice 1,7% Radio Alfa (Kra- ków) 11,8% Radio Alfa (Kra- ków) 12% PR Kraków 1,4% Radio Echo 11,7% Radio WAWA 9,6% Radio Plus / Dobra 1,3% PR Katowice 10,4% Radio Blue FM (Kraków) 9,4% Nowina / Tarnów 1,1% Radio Plus / Do- bra 9,4% B/ Agora SA Przedmiotem działalności Agory SA jest: - wydawanie i druk czasopism, ksiąŜek, broszur oraz wydawnictw specjalnych, - akwizycja, marketing, reklama i promocja, - produkcja i nadawanie programów telewizyjnych, - świadczenie usług biurowo księgowych, w tym prowadzenie ksiąg rachunkowych, - świadczenie usług komputerowych, w tym zarządzanie sieciami komputerowymi, - świadczenie usług telekomunikacyjnych i działalność radiowa. W ciągu ostatnich lat holding Agora osiągnął wielki sukces na rynku prasowym w Polsce, w tym zwłaszcza Agora SA, jako wydawca Gazety Wyborczej stała się fir- mą o dobrej pozycji rynkowej, duŜych obrotach i rentowności. Grupa kapitałowa Agora, poprzez spółkę Agora SA od kilku lat systematycznie kupuje udziały w spółkach rozpowszechniających program radiowy głównie na rynkach lokalnych, przekształcając się w holding multimedialny działający na rynku prasowym oraz rozpowszechniania programów radiowych. Obecnie kilkanaście radiostacji afilio- wanych przez Agorę SA (Agora SA posiada udziały w 16 radiostacjach o zasięgu lo- kalnym i jedną o zasięgu ponadregionalnym – TOK FM; wykaz radiostacji znajduje się w tabeli nr 3) działa między innymi na rynku: warszawskim, katowickim, gdańskim, szczecińskim, częstochowskim, opolskim, wrocławskim, bydgoskim, rzeszowskim, po- znańskim, krakowskim. Stacje radiowe będące w grupie kapitałowej Agory spotykają się na rynkach lokalnych z silną konkurencją radiostacji, szczególnie o zasięgu ogólno- krajowym. Badania prowadzone przez SMG/KRC plasują poszczególne radiostacje afi- liowane przez Agorę SA na średnim lub niskim poziomie słuchalności. W ciągu ostatnich lat następuje systematyczny rozwój stacji radiowych afiliowa- nych przez Agorę SA, np. przychód z reklamy w okresie od 1998 r. do 2000 r. wzrósł prawie trzykrotnie (patrz tabela 4). Inwestycje w stacje radiowe słuŜyć mają wzrostowi firmy i jej stabilności finan- sowej. Agora SA wchodzi do juŜ istniejących spółek nadających lokalny program ra- diowy lub takich, które zamierzają dopiero podjąć taką działalność, a które obecnie znajdują się w powaŜnym załamaniu finansowym lub wymagają restrukturyzacji, umoŜliwiającej dalszy rozwój i profesjonalizację programu. Inną formą zdobycia udziału w rynku radiowym stosowaną przez Agorę SA jest występowanie o nowe kon- cesje radiowe w ramach kolejnych ogłoszeń (np. Lokalne Rozgłośnie Radiowe). 4 Grupa Agora nie określa docelowej liczby stacji radiowych, jaką chciałaby objąć swoimi wpływami. KaŜdorazowo decyzja o wejściu do spółek koncesjonariuszy podej- mowana jest w oparciu o analizę lokalnego rynku radiowego. Agora nie posiada rów- nieŜ w swojej strategii ustalonego zasięgu terytorialnego, choć chciałaby przynajmniej w początkowej fazie zaistnieć w województwach, w których wydawany jest jeden z 20 lokalnych dodatków „Gazety Wyborczej”. Agora nie przewiduje na razie współpracy programowej pomiędzy lokalnymi sta- cjami radiowymi, w których posiada udziały. Związki pomiędzy poszczególnymi stacjami opierają się na wspólnocie właści- cielskiej poprzez firmę – matkę, która udziela wsparcia finansowego, opracowuje i wdraŜa programy restrukturyzacyjne, szkoli dziennikarzy i zarządzających radiem. Jednym z celów działania firmy ma być podniesienie poziomu profesjonalizmu progra- mów lokalnych, aby radio osiągnęło dobrą pozycję na rynku. W swojej lokalności Ago- ra widzi szansę na przetrwanie i rozwój małych stacji radiowych, na który ma wpłynąć wyraźne sformatowanie programu i dostosowanie go do oczekiwań słuchaczy (poprzez m.in. badania audytorium oferty programowej uzupełniającej juŜ istniejący rynek ra- diowy na danym terenie). Agora nie wprowadziła dotychczas wspólnej polityki reklamowej dla wszystkich swoich stacji. Wydaje się jednak, Ŝe moŜe się ona w przyszłości oprzeć na współpracy z lokalnymi dodatkami Gazety Wyborczej i prowadzeniu wspólnych kampanii promo- cyjnych dla przedsiębiorców lokalnych. Firma nie planuje w najbliŜszym czasie wspól- nego dla tych przedsiębiorców udziału w rynku reklamowym, choć nie wyklucza tego w przyszłości, gdy stacje osiągną odpowiedni poziom słuchalności. Agora SA jest współwłaścicielem spółek obsługujących radiostacje w zakresie dzia- łalności reklamowej np.: Biuro Obsługi Radiowej Sp. z o.o. (BOR) w Poznaniu i „BARYS”, Sp. z o.o. z siedzibą w Tychach, które pełnią rolę pośrednika w sprzedaŜy czasu reklamowego. Spółka Barys Sp. z o.o. obsługuje radiostację POP Katowice (ra- diostacja niezaleŜna od Agory), natomiast spółka BOR – Radio Jazz 88,4, POP Poznań, Klasyka FM (radio niezaleŜne od Agory SA) Tab. 3 Spółki rozpowszechniające program radiowy, w których Agora SA posiada udziały Lp. Nazwa spółki Nazwa radiostacji Siedziba % głosów 1. Lokalne Rozgłośnie Radio- we, Sp. z o.o. Radio POP (Poznań) Radio RES (Rzeszów) Warszawa 100% 2. City Radio, Sp. z o.o. Radio C Częstochowa 100% 3. O'le, Sp. z o.o. Radio O’Le Opole 100% 4. Karolina, Sp. z o.o. Radio Karolina (Kato- wice) Tychy 100% 5. Zakład Usługowo - Han- dlowy Uznam, Sp. z o.o. Radio na Fali Świnoujście 100% 6. ROM, Sp. z o.o. Radio Klasyka Warszawa 100% 7. Radio Trefl, Sp. z o.o. Radio Trefl Sopot 99% 8. Elita, Sp. z o.o. Radio Elita Bydgoszcz 99% 9. KKK FM, S.A. Radio Kolor Wrocław 84% 10. IM 40, Sp. z o.o. Radio Pogoda Warszawa 72% 5 Lp. Nazwa spółki Nazwa radiostacji Siedziba % głosów 11. Multimedia Plus, Sp. z o.o.* Radio Wielkopolska Śrem 48% 12. Jan Babczyszyn Radio Jazz FM, Sp. z o.o. Radio 88,4 FM Poznań 42% 13. Inforadio, Sp. z o.o. TOK FM Warszawa 41,7% 14. Wibor Sp. z o.o.* Radio Echo Nowy Sącz 24,9% 15. Twoje Radio, Sp. z o.o.* Twoje Radio (Jelenia Góra) Wałbrzych Agora SA bez- pośrednio po- siada 19% oraz przez spółkę zaleŜną Agencja Reklamowa Jowisz Sp. z o.o. 81% 16. Radio PomoŜe Sp. z o.o. Radio PomoŜe Bydgoszcz 1% *Spółka Multimedia Plus Sp. z o.o. z siedzibą w Śremie rozpoczęła działalność w 2001 r., Agora SA nabyła udziały spółki Twoje Radio Sp. z o.o. w 2001 r., natomiast udziały spółki Wibor zostały nabyte przez Agorę w czasie rozpatrywania niniejszej koncentracji. Reasumując naleŜy podkreślić fakt, iŜ grupa kapitałowa Agora działa zarówno na rynku prasowym jak i rozpowszechniania programów radiowych. Przy tego typu dzia- łalności głównym źródłem przychodu jest reklama. Rozpatrując zamierzoną koncentra- cję naleŜy zatem uwzględnić bardzo silną pozycję grupy Agora na rynku reklamy pra- sowej oraz nieznaczne, aczkolwiek systematycznie powiększające się przychody z re- klamy radiowej (patrz tabela 4). Tab. 4 SprzedaŜ ogłoszeń i reklam (rynek reklamy radiowej i prasowej) stacje radiowe zaleŜne lub stowarzyszone z Agorą oraz Gazeta Wyborcza Lp. Stacja / gazeta Zasięg 1998 r. 1999 r. 2000 r. 1. Kolor Wrocław Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa 2. Radio 88,4 Poznań Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa 3. Radio Trefl Sopot Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa 4. Elita Bydgoszcz Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa 5. Pogoda Warszawa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa 6. O’Le Opole Tajemnica Tajemnica Tajemnica 6 Lp. Stacja / gazeta Zasięg 1998 r. 1999 r. 2000 r. przedsiębior- stwa przedsiębior- stwa przedsiębior- stwa 7. POP Poznań Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa 8. Karolina Katowice Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa 9. Radio C Częstochowa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa 10. Radio na Fali Świnoujście Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa 11. Klasyka Warszawa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa 12. RES Rzeszów Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa 13. TOK FM Warszawa, Szczecin, Kra- ków, Gdynia, Poznań, Gdańsk, Łódź, Katowice, Wrocław Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa RAZEM Ra- diostacje − Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Gazeta Wy- borcza Polska Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Tajemnica przedsiębior- stwa Zatem zdaniem Urzędu antymonopolowego rynkiem właściwym w rozpatrywa- nej koncentracji jest rynek rozpowszechniania programów radiowych ze szczegól- nym uwzględnieniem rynku reklamy . Organ antymonopolowy ustalił i zwaŜył, co następuje: 1. Agora SA posiada udziały mniejszościowe dwóch przedsiębiorców rozpowszechnia- jących program radiowy na rynku małopolskim, tj. spółki Inforadio Sp. z o.o oraz Wibor Sp. z o.o., 2. Rynek rozpowszechniania programów radiowych jest konkurencyjny - w Polsce działa ok. 200 nadawców radiowych, tj. kilku silnych nadawców o zasięgu krajowym oraz wielu lokalnych nadawców, 7 3. Agora SA tworzy od kilku lat sieć stacji radiowych. Obecnie posiada udziały więk- szościowe lub mniejszościowe w 17 radiostacjach. Badania prowadzone przez SMG/KRC plasują poszczególne radiostacje afiliowane przez Agorę SA na średnim lub niskim poziomie słuchalności. TakŜe osiągane przychody z reklamy tych stacji są niewielkie (patrz tabela 3 i 4), 4. Dla oceny niniejszej koncentracji niezbędne jest wzięcie pod uwagę nie tylko pozycji Agory SA na rynku rozpowszechniania programów radiowych, ale takŜe pozycji spółki na szeroko rozumianym rynku reklamowym. Agora SA posiada silną pozycję na rynku wydawców prasy codziennej (wydawcy gazet o zasięgu ogólnokrajowym i regionalnym) z punktu widzenia osiąganego przychodu z reklamy. Czterej najwięk- si wydawcy gazet to: grupa Orkla, Polskapresse Sp. z o.o., Media Express Sp. z o.o. i Agora SA. Wśród nich Agora SA ma ponad Tajemnica przedsiębiorstwa rynku reklamowego (w oparciu o przychód z reklamy w 2000 r.), 5. Radio Echo nadawane przez spółkę Wibor Sp. z o.o. spotyka się na rynku małopol- skim z silną konkurencją. Udział Radia Echo na lokalnym rynku rozpowszechniania programów radiowych jest niewielki, 6. W Polsce istnieje tendencja do konsolidowania radiostacji w sieci. Dodatkowym ar- gumentem za tworzeniem grup jest zła sytuacja finansowa wielu stacji lokalnych, dla których włączenie się do grupy daje szanse na uzyskanie stabilizacji finansowej. Nabycie przez Agorę SA udziałów spółki Wibor Sp. z o.o. nie zmieni sytuacji na rynku rozpowszechniania programów radiowych ze szczególnym uwzględnieniem ryn- ku reklamy (zarówno ogólnokrajowym jak i lokalnym) i nie zakłóci stanu konkurencji na tym rynku. Wobec powyŜszego orzeczono jak w sentencji. Na niniejszą decyzję na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej, stro- nie przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Antymonopolo- wego za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Popisał Dyrektor Departamentu Przemysłu i Infrastruktury Andrzej Graduszyński Otrzymuje: Pan Antoni Bajer Kancelaria Prawnicza Interpret ul. Wita Stwosza 32 02-661 Warszawa pełnomocnik Agora SA ul. Czerska 8/10 00-732 Warszawa