DDI-77/2002

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW L.dz. DDI-2-57-8/879/99/MW/BC Warszawa, dn. 17 września 2002 r. Decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Nr DDI 77/2002 I. Na podstawie art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 80 oraz art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2000 r., nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza postępowanie wszczęte na wniosek: - Pani ElŜbiety Czeremańskiej-Gocławskiej, prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Radio Puls z siedzibą w Płocku, - Rozgłośni Radiowej Rezonans Sp. z o.o. z siedzibą w Sosnowcu, - Radia Bielsko Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsko Białej, - Radia Vanessa Sp. z o.o. z siedzibą w Raciborzu, - Radia WA-MA Sp. z o.o. z siedzibą w Olsztynie oraz - Pana Wojciecha Jaworskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Radio Alfa z siedzibą w Krakowie, w sprawie stosowania przez Stowarzyszenie Autorów ZAiKS z siedzibą w Warszawie praktyk ograniczających konkurencję polegających na naduŜywaniu pozycji dominującej poprzez narzucanie wnioskodawcom uciąŜliwych warunków umów licencyjnych, przynoszących Stowarzyszeniu Autorów ZAiKS nieuzasadnione korzyści przez ustalenie wysokości wynagrodzenia autorskiego za nadawanie niedramatycznych utworów muzycznych, w wysokości 5 % przychodów uzyskiwanych przez nadawcę w związku z prowadzoną działalnością nadawczą, w szczególności z wpływów z reklam, w tym ogłoszeń, komunikatów, programów sponsorowanych, sprzedaŜy czasu antenowego, dotacji, umów barterowych i innych wpływów związanych z promowaniem w jakiejkolwiek postaci pośredniej lub bezpośredniej usług, towarów, bądź firm. II. Na podstawie art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 80 oraz art. 8 ust. 2 pkt. 1 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2000 r., nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza postępowanie wszczęte na wniosek: - Pani ElŜbiety Czeremańskiej-Gocławskiej, prowadzącej działalność pod firmą Radio Puls z siedzibą w Płocku, - Rozgłośni Radiowej Rezonans Sp. z o.o. z siedzibą w Sosnowcu, 2 - Radia Bielsko Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsko Białej, - Radia Vanessa Sp. z o.o. z siedzibą w Raciborzu, - Radia WA-MA Sp. z o.o. z siedzibą w Olsztynie oraz - Pana Wojciecha Jaworskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Radio Alfa z siedzibą w Krakowie, w sprawie stosowania przez Stowarzyszenie Autorów ZAiKS z siedzibą w Warszawie praktyk ograniczających konkurencję polegających na naduŜywaniu pozycji dominującej poprzez pobieranie nadmiernie wygórowanych stawek wynagrodzenia autorskiego z tytułu wykorzystywania przez wnioskodawców niedramatycznych utworów muzycznych, do których prawami autorskimi zbiorowo zarządza Stowarzyszenie Autorów ZAiKS. III. Na podstawie art. 11 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2000 r., nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stwierdza naruszenia zakazu określonego w art. 8 ust. 1 ww. ustawy w wyniku odmowy zawarcia umowy licencyjnej przez Stowarzyszenie Autorów ZAiKS z siedzibą w Warszawie z Panią ElŜbietą Czeremańską- Gocławską, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Radio Puls z siedzibą w Płocku, oraz z Radiem Vanessa Sp. z o.o. z siedzibą w Raciborzu. U z a s a d n i e n i e W dniu 22 marca 1999 r. do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Prezesem Urzędu lub organem antymonopolowym) wpłynął wniosek Pani ElŜbiety Czeremańskiej-Gocławskiej (właścicielki Radia Puls z siedzibą w Płocku) w sprawie stwierdzenia naduŜycia przez Stowarzyszenie Autorów ZAiKS z siedzibą w Warszawie (zwane teŜ ZAiKS) pozycji dominującej poprzez: 1) narzucanie uciąŜliwych warunków umów, przynoszących przedsiębiorcy narzucającemu te warunki nieuzasadnione korzyści przez ustalenie wysokości wynagrodzenia autorskiego za nadawanie niedramatycznych utworów muzycznych, w wysokości 5 % przychodów uzyskiwanych przez nadawcę w związku z prowadzoną działalnością nadawczą, w szczególności z wpływów z reklam, w tym ogłoszeń, komunikatów, programów sponsorowanych, sprzedaŜy czasu antenowego, dotacji, umów barterowych i innych wpływów związanych z promowaniem w jakiejkolwiek postaci pośredniej lub bezpośredniej usług, towarów, bądź firm, co mogło stanowić naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz. U. z 1999 r. Nr 52, poz. 547 późn. zm.) oraz 2) pobieranie nadmiernie wygórowanych opłat wynagrodzenia autorskiego z tytułu wykorzystywania przez wnioskodawców niedramatycznych utworów muzycznych, do których prawami autorskimi zbiorowo zarządza ZAiKS, co mogło naruszać art. 7 ust. 1 pkt 3 wyŜej wymienionej ustawy. 3 O wszczęcie postępowania antymonopolowego wobec ZAIKS w identycznych sprawach wnieśli następnie poniŜej wskazani przedsiębiorcy: 1) Radio Wa-Ma z siedzibą w Olsztynie (w dniu 22 marca 1999 r.) 2) Pan Wojciech Jaworski, właściciel Radia „Alfa” z siedzibą w Krakowie (w dniu 4 maja 1999 r.) 3) Radio „Bielsko” Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku-Białej (w dniu 24 maja 1999 r.), 4) Radio „Vanessa” Sp. z o.o. z siedzibą w Raciborzu (w dniu 2 czerwca 1999 r.), 5) Rozgłośnia Radiowa Rezonans Sp. z o.o. z siedzibą w Sosnowcu (w dniu 6 marca 2000 r.). Pismem z dnia 25 marca 1999 r. Prezes Urzędu wyjaśnił Pani ElŜbiecie Czeremańskiej- Gocławskiej, właścicielce Radia Puls, iŜ zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów nie wszczyna się postępowania, jeŜeli od końca roku, w którym zaprzestano stosowania praktyki monopolistycznej, upłynął rok. Ze złoŜonej wraz z wnioskiem umowy licencyjnej zawartej pomiędzy prowadzoną przez Panią ElŜbietę Czeremańską-Gocławską Agencją Reklamowo- Promocyjną a ZAiKS-em wynikało, Ŝe uległa ona rozwiązaniu z dniem 30 czerwca 1997 r. Z tego powodu, ze względu na przedawnienie, brak było – zdaniem organu antymonopolowego - podstaw do badania uciąŜliwości warunków tej umowy. Ponadto Prezes Urzędu poinformował, Ŝe po odpowiedniej modyfikacji wniosku (sprecyzowanie okoliczności oraz Ŝądań zawartych we wniosku, poparte dowodami, ewentualna zmiana kwalifikacji prawnej) trwająca do chwili obecnej, odmowa zawarcia nowej umowy mogłaby być przedmiotem postępowania antymonopolowego. W dniu 21 kwietnia 1999 r. wpłynął do Prezesa Urzędu zmodyfikowany wniosek Pani ElŜbiety Czeremańskiej-Gocławskiej, właścicielki Radia Puls. Wnioskodawczyni zarzuciła ZAiKS-owi naduŜywanie pozycji dominującej na rynku poprzez odmowę sprzedaŜy towarów, dyskryminującą niektórych przedsiębiorców przy braku alternatywnych źródeł zaopatrzenia, czyli naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów, poprzez odmowę zawarcia umowy licencyjnej z prowadzącą działalność gospodarczą panią ElŜbietą Czeremańską-Gocławską. Ponadto wnioskodawczyni podtrzymała swoje stanowisko w zakresie wysokości stawki wynagrodzenia autorskiego, która jej zadaniem narusza art. 5 ust. 1 pkt 6 wyŜej wymienionej ustawy. Po uzupełnieniu braków formalnych nadesłanych wniosków oraz przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, w dniu 9 listopada 1999 r. Prezes Urzędu wszczął postępowanie w sprawie stosowania przez Stowarzyszenie Autorów ZAiKS praktyk monopolistycznych polegających na naduŜywaniu pozycji dominującej poprzez: 1) Narzucanie wnioskodawcom uciąŜliwych warunków umów licencyjnych, przynoszących Stowarzyszeniu Autorów ZAiKS nieuzasadnione korzyści poprzez ustalenie wynagrodzenia autorskiego za nadawanie niedramatycznych utworów 4 muzycznych, w wysokości 5% przychodów uzyskiwanych przez licencjobiorcę w związku z prowadzoną działalnością nadawczą, w szczególności z wpływów z reklam, w tym wpływów z ogłoszeń, komunikatów, programów sponsorowanych, sprzedaŜy czasu antenowego, dotacji, umów barterowych i innych wpływów związanych z promowaniem w jakiejkolwiek postaci pośredniej lub bezpośredniej usług, towarów bądź firm – co moŜe naruszać art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów. 2) Pobieranie nadmiernie wygórowanych stawek wynagrodzeń autorskich z tytułu wykorzystywania przez wnioskodawców niedramatycznych utworów muzycznych, do których prawami autorskimi zbiorowo zarządza ZAiKS – co moŜe naruszać art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów. 3) Odmowę zawarcia umowy licencyjnej z prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Radio Puls z siedzibą w Płocku, Panią ElŜbietą Czeremańską-Gocławską oraz z Radiem Vanessa Sp. z o.o. – co moŜe naruszać art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów. W odpowiedzi na zarzuty wnioskodawców Stowarzyszenie Autorów ZAiKS stwierdziło, iŜ stawki proponowane w umowach licencyjnych są zgodne z normą przepisu art. 110 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 904) – zwanej dalej Prawem autorskim, jak i takŜe znajdują swe uzasadnienie w świetle stawek stosowanych przez organizacje zbiorowego zarządzania funkcjonujące na świecie. W toku postępowania Pani ElŜbieta Czeremańska-Gocławska, pismem z dnia 7 marca 2000 r. cofnęła wniosek o wszczęcie postępowania, wnosząc o umorzenie postępowania w sprawie stosowania przez ZAiKS praktyk monopolistycznych. Jednocześnie poinformowała, iŜ w dniu 1 lipca 1999 r. zawarła satysfakcjonującą umowę licencyjną z ZAiKS-em oraz porozumienie odnośnie spłat zaległych wynagrodzeń dla autorów. W odpowiedzi na wniosek Pani ElŜbiety Czeremańskiej-Gocławskiej, w dniu 29 maja 2000 r. wpłynęło do Prezesa Urzędu pismo, w którym pełnomocnik pozostałych wnioskodawców na podstawie art. 105 § 2 kpa wyraził sprzeciw odnośnie umorzenia postępowania w zakresie objętym wnioskiem Pani ElŜbiety Czeremańskiej-Gocławskiej. W dniu 15 marca 2000 r. wpłynął do Prezesa Urzędu wniosek ZAiKS-u o zawieszenie postępowania do czasu wydania decyzji w sprawie toczącej się przed Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego (obecnie Ministra Kultury), w związku z zakończeniem przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postępowania w sprawie zatwierdzenia Tabeli stawek wynagrodzeń autorskich Stowarzyszenia Autorów ZAiKS. Prezes Urzędu, pismem z dnia 24 marca 2000 r. odmówił zawieszenia postępowania ze względu na przewidywany bliski termin wydania rozstrzygnięcia odwoławczego przed Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 5 W dniu 17 maja 2000 r. Prezes Urzędu wydał postanowienie, w którym na wniosek Stowarzyszenia Autorów ZAiKS, ograniczył wnioskodawcom prawo wglądu do materiału dowodowego załączonego do akt. Ograniczenie powyŜsze dotyczyło zestawień naleŜności z tytułu wynagrodzeń dla autorów, które według obliczeń ZAiKS-u wyŜej wymienieni przedsiębiorcy zobowiązani byli zapłacić w poszczególnych latach działalności, stanowiących załącznik do pisma ZAiKS-u z dnia 12 kwietnia 2000 r. Pismem z dnia 29 maja 2000 r. Rozgłośnia Radiowa Rezonans Sp. z o.o. i Radio Bielsko Sp. z o.o. wniosły zaŜalenie na postanowienie Prezesa Urzędu o ograniczeniu prawa wglądu. Pismem z dnia 14 czerwca 2000 r. pełnomocnik rozgłośni radiowych złoŜył wniosek o wyjaśnienie treści postanowienia Prezesa Urzędu z dnia 17 maja 2000 r. o ograniczeniu prawa wglądu w akta wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania zaŜaleniowego na przedmiotowe postanowienie. Pismem z dnia 27 czerwca 2000 r. Prezes Urzędu wyjaśnił, na czym polega istota ograniczenia prawa wglądu w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 11 sierpnia 2000 r. Radio Bielsko Sp. z o.o. i Radio Rezonans Sp. z o.o. wycofały zaŜalenie z dnia 17 maja 2000 r. i postępowanie odwoławcze zostało umorzone. W dniu 17 lipca 2000 r. organ antymonopolowy, na wniosek ZAiKS-u, wydał kolejne postanowienie o ograniczeniu prawa wglądu do materiału dowodowego (zestawienie wpłat dokonywanych przez członków Konwentu w 2000 r. stanowiących załącznik do pisma ZAiKS-u z dnia 5 czerwca 2000 r.). Z inicjatywy rozgłośni radiowych, od maja 2000 r. toczyła się pomiędzy stronami wymiana pism w kwestii ustalenia biegłego eksperta, który miałby sporządzić opinię na potrzeby niniejszego postępowania. Ostatecznie, w dniu 1 lutego 2001 r. Prezes Urzędu postanowił dopuścić dowód z pisemnej opinii Instytutu Wynalazczości i Ochrony Własności Intelektualnej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przedmiot opinii w wyŜej przywołanym postanowieniu został wyraźnie określony, strony nie zgłaszały zastrzeŜeń co do pytań i zagadnień sformułowanych przez Prezesa Urzędu. Termin wykonania opinii został wyznaczony na dzień 15 czerwca 2001 r. Od dnia 1 kwietnia 2001 r. przestała obowiązywać ustawa o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów. Została ona zastąpiona ustawą z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z przepisem art. 113 nowej ustawy – postępowania wszczęte pod rządami dotychczas obowiązującej ustawy, z dniem wejścia w Ŝycie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów toczyć się mają wg postanowień tejŜe ustawy. W związku z tym, zmianie uległa podstawa prawna postępowania w ten sposób, Ŝe: - przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 starej ustawy zastąpiono przepisem art. 8 ust. 1 pkt 6 nowej ustawy, - przepis art. 7 ust. 1 pkt 3 starej ustawy odpowiednim przepisem art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy nowej, 6 - przepis art. 5 ust. 1 pkt 4 na art. 8 ust. 1 zakazujący naduŜywania pozycji dominującej poprzez odmowę sprzedaŜy towarów, dyskryminującą przedsiębiorcę przy braku alternatywnych źródeł zaopatrzenia. Prezes Urzędu poinformował o powyŜszym fakcie strony pismem z dnia 27 kwietnia 2001 r. Strony do powyŜszego nie zgłosiły zastrzeŜeń. W dniu 16 lipca 2001 r. do Prezesa Urzędu wpłynęła opinia prawna sporządzona przez ekspertów Instytutu Wynalazczości i Ochrony Własności Intelektualnej Uniwersytetu Jagiellońskiego „Przedstawienie zasad ustalenia i wysokości stawek wynagrodzenia autorskiego przychodów związanych z działalnością nadawczą nadawców radiowych”. Pismem z dnia 15 października 2001 r. Stowarzyszenie Autorów ZAiKS przesłało uwagi do opinii, opracowane przez prof. dr hab. J. Błeszyńskiego. Dnia 17 października 2001 r. do Prezesa Urzędu wpłynęły równieŜ uwagi pełnomocnika rozgłośni radiowych wraz z wnioskiem o sporządzenie w oparciu o akta sprawy opinii uzupełniającej w celu odpowiedzi na dodatkowe, enumeratywnie wymienione pytania. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2002 r. Prezes Urzędu nie dopuścił dowodu z opinii uzupełniającej do opinii ekspertów sporządzonej przez Instytut Wynalazczości i Ochrony Własności Intelektualnej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zdaniem Prezesa Urzędu nie było potrzeby sporządzania opinii uzupełniającej, poniewaŜ przedmiot opinii został wyraźnie określony w postanowieniu z dnia 1 lutego 2001 r. Strony wówczas nie zgłaszały zastrzeŜeń co do pytań i zagadnień sformułowanych przez organ antymonopolowy, mimo Ŝe takim uprawnieniem dysponowały. Ponadto, dąŜąc do jak najszybszego załatwiania sprawy, dodatkowe oczekiwanie na przygotowanie opinii uzupełniającej przez biegłych byłoby niepoŜądane. Pismem z dnia 16 kwietnia 2002 r. Prezes Urzędu zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego, wyznaczając jednocześnie termin do przeglądania akt sprawy na dzień 8 maja 2002 r., a takŜe zwrócił się o przedstawienie spisu kosztów poniesionych w niniejszym postępowaniu. W dniu 10 maja 2002 r., ze strony wnioskodawców, wpłynęło do Prezesa Urzędu zestawienie kosztów postępowania. ZAiKS nie przedstawił spisu kosztów. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, co następuje. System ochrony praw autorskich. Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych kluczową rolę w zakresie ochrony praw autorskich i praw pokrewnych odgrywa Minister Kultury. Zgodnie z treścią tej ustawy do kompetencji Ministra Kultury naleŜy sprawowanie nadzoru nad organizacjami zbiorowego zarządzania, prawami autorskimi lub pokrewnymi, udzielanie oraz cofanie zezwoleń organizacjom zbiorowego zarządzania do zarządzania i ochrony powierzonych im praw autorskich i praw pokrewnych oraz wykonywanie uprawnień wynikających z ustawy. Minister Kultury jest takŜe upowaŜniony do określania w drodze rozporządzenia 7 szczegółowych zasad oraz wysokości pobieranych opłat na rzecz twórców, artystów wykonawców oraz producentów fonogramów i videogramów z tytułu sprzedaŜy urządzeń i nośników słuŜących do utrwalania utworów w zakresie własnego uŜytku osobistego. Do kompetencji Ministra Kultury naleŜy takŜe powoływanie Komisji Prawa Autorskiego (zwanej teŜ KPA lub Komisją) oraz określanie szczegółowych zasad i trybu jej działania. Komisja Prawa Autorskiego składa się z 40 arbitrów - przedstawicieli środowisk twórczych, naukowych oraz prawniczych. Komisja w składzie sześciu arbitrów oraz przewodniczącego jako superarbitra, wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego z grona arbitrów, zatwierdza lub odmawia zatwierdzenia przedstawionych przez organizacje zbiorowego zarządzania tabel wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub artystycznych wykonań objętych zbiorowym zarządzaniem. Z punktu widzenia twórców i artystów – wykonawców, istotną rolę w ochronie prawa autorskiego i praw pokrewnych odgrywają organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i pokrewnymi (zwane teŜ OZZ). Szczegółowe zasady funkcjonowania organizacji zbiorowego zarządzania zostały opisane w Rozdziale 12 ustawy o prawie autorskim. Cechą charakterystyczną dla polskiego systemu zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi jest istnienie wielu organizacji działających na tym samym polu eksploatacji. Obecnie na podstawie udzielonego zezwolenia Ministra Kultury działa trzynaście organizacji zbiorowego zarządzania. Stowarzyszenie Autorów ZAiKS. Stowarzyszenie Autorów ZAiKS jest najstarszą w Polsce organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. ZAiKS powstał w Warszawie w 1918 roku i był wówczas jedną z pierwszych w świecie organizacji profesjonalnie zajmujących się ochroną praw autorskich. Po 80 latach działalności, ZAIKS jest najbardziej znanym stowarzyszeniem autorów w Polsce chroni około 90 % repertuaru krajowego i prawie 100 % zagranicznego). ZAiKS jest największą polską organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, operującą ogromnym portfelem repertuarowym - ponad osiem tysięcy twórców polskich, wydawców muzycznych oraz ponad 2,5 mln. autorów i kompozytorów zagranicznych, reprezentowanych w Polsce na podstawie umów o wzajemnej reprezentacji zawartych z ponad stu organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi na świecie. W Polsce ZAiKS reprezentuje praktycznie cały światowy repertuar słowny, muzyczny i słowno- muzyczny. Jest aktywnym członkiem CISAC (Międzynarodowej Konfederacji Stowarzyszeń Autorów i Kompozytorów) oraz BIEM (Międzynarodowego Biura Stowarzyszeń Zarządzających Prawami Nagrań Mechanicznych). Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, status prawny organizacji zbiorowego zarządzania zawęŜa się do formy stowarzyszenia. Taka forma prawna prowadzenia działalności, zgodnie z intencją Ustawodawcy, ma dawać podmiotom zrzeszonym w organizacji gwarancję zachowania wpływu na prowadzoną przez organizację działalność. 8 Istotą działalności ZAiKS jest licencjonowanie wykorzystania utworów na róŜnych polach eksploatacji, inkasowanie tantiem autorskich i ich repartycja pomiędzy uprawnionych. Jednym z zadań statutowych ZAiKS jest ochrona praw autorskich, przeciwdziałanie ich naruszeniom (w tym w dziedzinie fonografii), a takŜe dochodzenie roszczeń. Stowarzyszenie Autorów ZAiKS realizuje ochronę praw swych twórców na płaszczyźnie cywilno- i karno- prawnej. Stawki wynagrodzeń autorskich. - Stawki wynagrodzeń autorskich określane są w tabelach wynagrodzeń za korzystanie z utworu lub artystycznych wykonań objętych zbiorowym zarządzaniem. - Tabele, na mocy art. 108 ust. 3 Prawa autorskiego podlegają zatwierdzeniu przez Komisję Prawa Autorskiego. - Od orzeczeń Komisji wydanych w tym trybie słuŜy odwołanie do ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. - Prawo autorskie stanowi, Ŝe niezgodne z prawem są postanowienia umowne, które byłyby mniej korzystne dla twórców niŜ postanowienia tabel zatwierdzonych przez Komisję Prawa Autorskiego. W miejsce postanowień umownych mniej korzystnych, stosuje się w takich sytuacjach postanowienia tych tabel (art. 109 Prawa autorskiego). - Wysokość wynagrodzeń dochodzonych w zakresie zbiorowego zarządzania powinna uwzględniać wysokość wpływów osiąganych z korzystania z utworów i artystycznych wykonań oraz charakter i zakres korzystania (art. 110 Prawa autorskiego). - Zgodnie z art. 109 Prawa autorskiego, niewaŜne są postanowienia umowne mniej korzystne dla twórców niŜ wynikałoby to z zatwierdzonych tabel wynagrodzeń. Uregulowania te są podyktowane specyfiką korzystania z praw objętych zbiorowym zarządzaniem, w szczególności wielością występujących tu pól eksploatacji. Odmowa zawarcia umowy z Radiem Vanessa oraz Panią ElŜbietą Czeremańską-Gocławską - Odmowa zawarcia umowy licencyjnej w przypadku Radia Vanessa nastąpiła w sytuacji, gdy zadłuŜenie rozgłośni wynosiło łącznie [tajemnica przedsiębiorcy1]. Zobowiązania Radia Vanessa wobec Stowarzyszenia ZAiKS zostały określone i zasądzone dwoma prawomocnymi wyrokami: nakazem zapłaty z dnia 20 lutego 1996 r. wydanym przez Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy (sygn. akt II Nc 421/95) oraz wyrokiem zaocznym z dnia 7 stycznia 1997 r. wydanym przez Sąd Wojewódzki w Warszawie, I Wydział Cywilny (sygn. akt I C 1997/95). - RównieŜ ze względu na fakt zadłuŜenia, ZAiKS ze skutkiem natychmiastowym rozwiązał umowę licencyjną z Panią ElŜbietą Czeremańską-Gocławską (właścicielką Radia Puls). W pozwie skierowanym do Sądu Wojewódzkiego w Płocku z dnia 27 maja 1998 r., Stowarzyszenie Autorów ZAiKS oszacowało wartość przedmiotu sporu na [tajemnica przedsiębiorcy2] (w tym za okres obowiązywania umowy licencyjnej od 1 stycznia 1996 9 r. do 30 czerwca 1997 r. – [tajemnica przedsiębiorcy3] oraz za okres bezumownej działalności – [tajemnica przedsiębiorcy4]. W oparciu o przedstawiony wyŜej stan faktyczny, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje: I. Narzucanie wnioskodawcom uciąŜliwych warunków umów licencyjnych, przynoszących Stowarzyszeniu Autorów ZAiKS nieuzasadnione korzyści przez ustalenie wysokości wynagrodzenia autorskiego za nadawanie niedramatycznych utworów muzycznych w wysokości 5 % przychodów uzyskiwanych przez nadawcę w związku z prowadzoną działalnością nadawczą, w szczególności z wpływów z reklam, a tym ogłoszeń, komunikatów, programów sponsorowanych, sprzedaŜy czasu antenowego, dotacji, umów barterowych i innych wpływów związanych z promowaniem w jakiejkolwiek postaci pośredniej lub bezpośredniej usług, towarów bądź firm. A. Organy administracji państwowej zobowiązane są, w myśl przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, do przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. W trakcie postępowania Prezes Urzędu musiał przesądzić, czy jest organem właściwym w przedmiotowej sprawie, a tym samym stwierdzić czy posiada kompetencje w zakresie kontroli rozstrzygnięć Komisji Prawa Autorskiego dotyczących ustalania wysokości stawek wynagrodzeń autorskich. Zagadnieniem spornym jest, czy organizacja zbiorowego zarządzania, w tym ZAiKS, oprócz nadzoru Ministra Kultury, moŜe w pewnym zakresie podlegać kontroli Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Jest to zagadnienie, które od dawna pojawia się w róŜnych dyskusjach toczonych takŜe na forum międzynarodowym, gdyŜ w wielu krajach istnieje tylko jedna OZZ na określonym polu eksploatacji. Stanowiska na temat celowości stosowania przepisów ustawy antymonopolowej w odniesieniu do organizacji zarządzającymi prawami są podzielone. Przeciwnicy kontroli ze strony Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podnoszą, iŜ pozycja faktycznego monopolu jest w pewnym sensie warunkiem właściwego wykonywania zbiorowego zarządzania, a zatem wszelkie działania wynikające z tego monopolu są usprawiedliwione. (E. Traple, M. Czajkowska - Dąbrowska w: „Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz”, str. 621- 666). Natomiast zwolennicy kontroli UOKiK, w tym Prof. dr hab. Jan Błeszyński, stoją na stanowisku, Ŝe orzekanie Komisji i działania kontrolne UOKiK mają róŜny przedmiot i są dokonywane w róŜnych, nie mających ze sobą nic wspólnego płaszczyznach, z tym, Ŝe rozstrzygnięcie Komisji nie moŜe być badane przez UOKiK, a przeciwnie - jest dla UOKiK wiąŜące. Zdaniem zwolenników tej koncepcji, tabela jako dokument o charakterze regulacyjnym nie moŜe być poddana ocenie organu uprawnionego do badania praktyki 10 gospodarczej, tylko ocenie niezaleŜnego organu działającego na podstawie przepisu ustawowego. A zatem naleŜy przyjąć, iŜ Komisja i UOKiK nie mają wspólnej płaszczyzny do współpracy. Organ antymonopolowy, po dokonaniu analizy przepisów prawnych a takŜe najnowszego orzecznictwa Sądu Antymonopolowego stanął na stanowisku, iŜ nie jest właściwy w sprawach wysokości wynagrodzeń autorskich. Przyjmując takie stanowisko Prezes Urzędu miał na względzie: 1) ustawowe kompetencje i niezawisłość Komisji Prawa Autorskiego Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych organem właściwym do zatwierdzania stawek wynagrodzeń jest Komisja Prawa Autorskiego . Jak juŜ powyŜej wskazano, Komisja jest powoływana przez Ministra Kultury. W skład KPA wchodzą przedstawiciele OZZ, stowarzyszenia twórców, artystów wykonawców, producentów, organizacje zrzeszające podmioty zajmujące się zawodowo korzystaniem z utworów oraz organizacje radiowe i telewizyjne. Ustawodawca stanął więc na stanowisku, iŜ kwestia zatwierdzania tabel wynagrodzeń wymaga tak specjalistycznego przygotowania, Ŝe zadaniu temu moŜe podołać tylko specjalnie w tym celu powołane ciało specjalistów. Jest to istotne o tyle, Ŝe Komisja ze względu na jej skład ma moŜliwość wysłuchania głosów z róŜnych środowisk, a tym samym uwzględnić w chwili orzekania interesy wszystkich zainteresowanych stron. Ustawodawca określając sposób powołania KPA, władcze uprawnienia Ministra Kultury w stosunku do KPA oraz skład Komisji Prawa Autorskiego wykazał dbałość o zapewnienie takiej konstrukcji organu, by zapewnić profesjonalizm i obiektywizm działania KPA oraz fachowość orzekania w sprawach przekazanych do jej właściwości. 2) organ kompetentny do rozstrzygania sporów dotyczących stosowania tabel (art. 108 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych) Spory dotyczące stosowania tabel określających wysokość stawek autorskich rozstrzyga Komisja w składzie trzyosobowym, wyznaczonym z grona arbitrów po jednym przez kaŜdą ze stron oraz superarbitra, wybranego przez tak wyznaczonych arbitrów. JeŜeli jedna ze stron nie wyznaczy arbitra albo arbitrzy nie wyznaczą superarbitra, są oni wyznaczani przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia Komisji, moŜe w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wnieść powództwo do właściwego sądu okręgowego. 3) ustawowe kompetencje Prezesa Urzędu Do kompetencji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów naleŜy m.in. zapobieganie naduŜyciom przez przedsiębiorców posiadających pozycję dominującą, ich siły rynkowej. Bez wątpienia ZAiKS taką pozycję posiada. JednakŜe opłaty pobierane przez 11 ZAiKS są zatwierdzane przez Komisję Prawa Autorskiego. Generalnej wskazówki w kwestii wysokości wynagrodzeń ustalanych przez organizacje zbiorowego zarządzania dostarcza art. 110 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zgodnie z którym wysokość ta powinna uwzględniać wpływy osiągane z korzystania z utworów i artystycznych wykonań oraz charakter i zakres korzystania. Tak więc to ostatecznie Komisja decyduje o wysokości stawek, a nie ZAiKS. Mając na względzie powyŜsze naleŜy stwierdzić, Ŝe organ antymonopolowy nie moŜe zarzucać ZAiKS-owi stosowania praktyk ograniczających konkurencję, gdyŜ pobiera on opłaty w wysokości zatwierdzonej przez organ quasi regulacyjny. Podkreślić przy tym naleŜy, Ŝe Prezes Urzędu moŜe kontrolować jedynie działania przedsiębiorców, w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , którego to przymiotu Komisja Prawa Autorskiego nie posiada. Podobne stanowisko reprezentują równieŜ niektóre poglądy doktryny. I tak – jak juŜ wyŜej wskazano - Prof. dr hab. Jan Błeszyński uwaŜa, Ŝe rozstrzygnięcie Komisji nie moŜe być badane przez UOKiK, a przeciwnie - jest dla UOKiK wiąŜące. Zdaniem zwolenników tej koncepcji, tabeli, a więc dokumentu o charakterze abstrakcyjnym (regulacyjnym) nie moŜna poddawać ocenie organu uprawnionego do badania praktyki gospodarczej, tylko ocenie niezaleŜnego organu działającego na podstawie przepisu ustawowego. 4) stanowisko Sądu Antymonopolowego w kwestii właściwości orzekania przez Prezesa Urzędu Prezes Urzędu rozpatrując wniosek w zakresie niniejszego zarzutu wziął ponadto pod uwagę stanowisko Sądu Antymonopolowego w kwestii właściwości orzekania przez Prezesa Urzędu w zakresie wysokości opłat zatwierdzanych przez inny organ. Zdaniem organu antymonopolowego mutatis mutandis moŜna zastosować w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie z dnia 9 stycznia 2002 r. (sygn. akt XVII Ama 11/01). Sąd Antymonopolowy w wyŜej przywołanej sprawie uznał, iŜ Prezes Urzędu „ nie ma kompetencji do kwestionowania taryf zatwierdzonych przez Prezesa URE (Urząd Regulacji Energetyki – przyp. UOKiK ). Zatwierdzone taryfy są oceniane przez Prezesa URE pod względem zgodności z obowiązującym prawem, a w szczególności, czy wprowadzane tam stawki są kalkulowane w oparciu o koszty uzasadnione. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie jest władny kwestionować zatwierdzonych w ten sposób taryf ”. W związku z powyŜszym, biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, Prezes Urzędu uznał, Ŝe nie jest właściwym organem w sprawie orzekania co do wysokości stawek wynagrodzeń wynikających z ustawy o prawie autorskimi i prawach pokrewnych. B. Wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone załatwieniem sprawy (art. 104 § 1 kpa). Jeśli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ 12 administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 kpa). Umorzenie z powodu bezprzedmiotowości jest obligatoryjne, co wynika z kategorycznego brzmienia przepisu art. 105 § 1 kpa. Przesłanką umorzenia jest bezprzedmiotowość postępowania „z jakiejkolwiek przyczyny”, czyli z kaŜdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, w odniesieniu do strony podmiotowej lub przedmiotowej. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r., S.A./Łd 2424/94, ONSA 1996/2/80). Przesłanka umorzenia postępowania moŜe istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu. Tym bardziej jednak naleŜy postępowanie umorzyć, gdy postępowanie to od samego początku było bezprzedmiotowe (wyrok NSA z dnia 14 maja 1998 r., I S.A./Kr 1141/97). Dalsze prowadzenie postępowania stanowiłoby w takich przypadkach o jego wadliwości, mającej wpływ na wynik sprawy (prof. dr hab. Barbara Adamiak i prof. dr hab. Janusz Borkowski: „Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz”). Mając na względzie powyŜsze Prezes Urzędu zdecydował o umorzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie. II. Pobieranie nadmiernie wygórowanych stawek wynagrodzenia autorskiego z tytułu wykorzystywania przez wnioskodawców niedramatycznych utworów muzycznych, do których prawami autorskimi zbiorowo zarządza Stowarzyszenie Autorów ZAiKS. Analizę zarzutu pobierania nadmiernie wygórowanych stawek wynagrodzenia autorskiego z tytułu wykorzystywania przez wnioskodawców niedramatycznych utworów muzycznych Prezes Urzędu oparł równieŜ na argumentach wskazanych w punkcie I uzasadnienia decyzji. Analogicznie w tym przypadku naleŜało zatem stwierdzić, Ŝe organ nie jest uprawniony do kwestionowania wysokości stawek wynagrodzenia autorskiego z tytułu wykorzystywania przez wnioskodawców niedramatycznych utworów muzycznych, gdyŜ stawki te zatwierdzone są przez Komisję Prawa Autorskiego, której decyzje nie podlegają kompetencjom Prezesa Urzędu. W tym miejscu moŜna jedynie dodatkowo wskazać pogląd M. Późniak – Niedzielskiej (Rzeczpospolita 1996/10/3 – t. 3): „Stawki zawarte w tabelach zatwierdzonych przez KPA naleŜy traktować analogicznie jak tzw. ceny regulowane w rozumieniu art. 5 ustawy o cenach z 1982 r. Z punktu widzenia kodeksowej klasyfikacji cen (art. 536 – 540 kodeksu cywilnego) stanowią one tzw. ceny wynikowe, których prawidłowość ustalenia moŜe być sprawdzona na drodze sądowej”. 13 III. Odmowa zawarcia umowy licencyjnej z Panią ElŜbietą Czeremańską-Gocławską prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Radio Puls oraz z Radiem Vanessa Sp. z o.o. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów naleŜy do dziedziny prawa publicznego, chroniącego interes ogólnospołeczny. Publicznoprawny charakter ustawy antymonopolowej uzasadnia przyjęcie stanowiska, Ŝe nie wszystkie zachowania przedsiębiorców i ich związków, powodują zastosowanie jej instrumentów. Powinno to następować, tylko wówczas, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, bądź gdy działania te wywołują na rynku inne niekorzystne zjawiska wymagające ingerencji ze strony organów działających na podstawie tej ustawy. Z uwagi na publicznoprawny charakter ustawy antymonopolowej jej celem nie jest bezpośrednia ochrona praw podmiotowych uczestników rynku dotkniętych działaniami mającymi postać praktyk monopolistycznych. Taka ochrona stanowi przedmiot działania sądów powszechnych. W myśl orzecznictwa Sądu NajwyŜszego ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni konkurencję jako zjawisko o charakterze instytucjonalnym. Za zagroŜenie konkurencji w takim rozumieniu naleŜy uznać jedynie takie działania, które dotyczą konkurencji rozumianej nie jako sytuację pojedynczego przedsiębiorcy, lecz jako zjawisko charakteryzujące funkcjonowanie gospodarki (por. wyrok Sądu NajwyŜszego z dnia 29 maja 2001, sygn. akt I CKN 1217/98). Mając na względzie powyŜsze, organ antymonopolowy rozpatrując przedmiotową sprawę wziął pod uwagę, czy odmowa zawarcia umowy licencyjnej: 1. dotyka szerszego kręgu uczestników rynku, bądź 2. wywołuje na rynku inne niekorzystne zjawiska wymagające ingerencji Prezesa Urzędu. Ad 1) Materiał zgromadzony w sprawie wskazuje, iŜ spośród sześciu wnioskodawców jedynie dwóch wniosło wobec ZAiKS zarzut odmowy zawarcia umowy licencyjnej. Ponadto, od czasu wpływu wniosków o wszczęcie postępowania do czasu wydania niniejszej decyzji, organ antymonopolowy nie otrzymał informacji, które wskazywałyby, Ŝe równieŜ inne podmioty zarzucają ZAiKS-owi odmowę przyznania licencji. PowyŜsze fakty wskazują, iŜ odmowa ze strony ZAiKS nie dotyczyła szerokiego kręgu przedsiębiorców. Ad 2) Aby przeanalizować, czy odmowa udzielenia licencji Pani ElŜbiecie Czeremańskiej- Gocławskiej oraz Radiu Vanessa Sp. z o.o. wywołała bądź moŜe wywołać niekorzystne zjawiska na rynku wymagające interwencji organu antymonopolowego, Prezes Urzędu wziął pod uwagę następujące czynniki: a) przyczyny odmowy udzielenia licencji w dwóch znanych Prezesowi Urzędu przypadkach, b) gwarancje udzielania licencji dla podmiotów ubiegających się o jej przyznanie, 14 c) organy właściwe do oceny, czy odmowa przyznania licencji wynika z waŜnych powodów. Ad a) Analizując powody, które doprowadziły ZAiKS do odmowy zawarcia umowy z Panią ElŜbietą Czeremańską-Gocławską i Radiem Vanessa Sp. z o.o., Prezes Urzędu stwierdził, iŜ bezpośrednimi przyczynami tej odmowy były zaległości płatnicze ze strony licencjobiorców. Odmowa zawarcia umowy licencyjnej w przypadku Radia Vanessa Sp. z o.o. nastąpiła w sytuacji, gdy zadłuŜenie rozgłośni wynosiło łącznie [tajemnica przedsiębiorcy1]. Zobowiązania Radia Vanessa wobec Stowarzyszenia ZAiKS zostały określone i zasądzone dwoma prawomocnymi wyrokami: nakazem zapłaty z dnia 20 lutego 1996 r. wydanym przez Sąd Rejonowy dla Miasta Stołecznego Warszawy (sygn. akt II Nc 421/95) oraz wyrokiem zaocznym z dnia 7 stycznia 1997 r. wydanym przez Sąd Wojewódzki w Warszawie, I Wydział Cywilny (sygn. akt I C 1997/95). Z tego samego powodu ZAiKS ze skutkiem natychmiastowym rozwiązał umowę licencyjną z Panią ElŜbietą Czeremańską-Gocławską (właścicielką Radia Puls). W pozwie skierowanym do Sądu Wojewódzkiego w Płocku z dnia 27 maja 1998 r., Stowarzyszenie Autorów ZAiKS oszacowało wartość przedmiotu sporu na [tajemnica przedsiębiorcy2] (w tym za okres obowiązywania umowy licencyjnej od 1 stycznia 1996 r. do 30 czerwca 1997 r. – [tajemnica przedsiębiorcy3] oraz za okres bezumownej działalności – [tajemnica przedsiębiorcy4]). Tak więc, w obu rozpatrywanych przypadkach, powodem odmowy udzielenia licencji było zadłuŜenie licencjobiorców. NaleŜy przy tym zauwaŜyć, iŜ w świetle orzecznictwa antymonopolowego nie stanowi naduŜycia przez podmiot pozycji dominującej odmowa zawarcia umowy w przypadku zadłuŜenia ze strony kontrahenta. W wyroku Sądu Antymonopolowego z dnia 9 stycznia 2002 r. (sygn. akt XVII Ama 39/01) dotyczącego odmowy zawarcia umowy przy braku alternatywnych źródeł zaopatrzenia. Sąd uznał, iŜ: „ NiezaleŜnie od posiadanej pozycji rynkowej, kaŜdy podmiot przy podejmowaniu decyzji co do udzielenia kredytu kupieckiego kieruje się dwoma przesłankami: własnymi moŜliwościami finansowymi oraz wiarygodnością podmiotu, któremu kredyt taki ma być udzielony ”. W dalszej części wyroku Sąd stwierdził „ Tak znaczna kwota zadłuŜenia w połączeniu z częstym regulowaniem naleŜności z opóźnieniem w przeszłości powoduje, Ŝe decyzję zainteresowanego naleŜy uznać za gospodarczo racjonalną, którą podjąłby kaŜdy racjonalnie działający podmiot. Nie moŜna jej zatem uznać za przejaw naduŜycia pozycji dominującej .” Podkreślić równieŜ naleŜy, iŜ – jak wynika z materiału dowodowego - odmowa zawarcia umowy nie miała charakteru trwałego, lecz przejściowy, tzn. do czasu zapłaty zaległej kwoty. Jak wynika z informacji przekazanych Prezesowi Urzędu przez pełnomocnika rozgłośni radiowych, Radio Vanessa Sp. z o.o. w roku 2000 zawarło umowę licencyjną z ZAiKS-em. Natomiast odnośnie zapłaty zaległych tantiem Radio Vanessa Sp. z o.o. złoŜyło kasację do Sądu NajwyŜszego; postępowanie sądowe jest w toku. Ad b) Zgodnie z brzmieniem art. 106 ust 2 Prawa autorskiego „Organizacja zbiorowego zarządzania nie moŜe, bez waŜnych powodów, odmówić zgody na korzystanie z utworów lub 15 artystycznych wykonań w granicach wykonywanego przez siebie zarządu”. Przepis ten ustanawia więc po stronie ZAiKS obowiązek kontraktowania. Prawo gwarantuje zatem podmiotom ubiegającym się o licencję jej otrzymanie, chyba, Ŝe „ z waŜnych powodów ” nie moŜe być ona udzielona. Ad c) Prawo autorskie nie dostarcza Ŝadnych wskazówek, co naleŜy rozumieć pod pojęciem „ waŜne powody ”. Zgodnie z poglądami doktryny w razie sporu, weryfikacja okoliczności podanych jako podstawy odmowy naleŜy do sądu powszechnego ( por. J. Barta, M. Czjkowska-Dąbrowska, Zb. Ćwiąkalski, R. Markiewicz, E. Traple „Komentarz do ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych”, str. 459). Tak więc kaŜda odmowa udzielenia licencji powinna być rozpatrywana indywidualnie, a stwierdzenie, czy w danym przypadku odmowa ta nastąpiła z waŜnych powodów, naleŜy do sądownictwa powszechnego. Nie jest więc w tych sprawach niezbędna ingerencja ze strony organu antymonopolowego. Mając na względzie powyŜsze organ antymonopolowy uznał, Ŝe: - odmowa udzielenia licencji ze strony ZAiKS nie dotknęła szerokiego kręgu uczestników rynku, - przypadki odmowy rozpatrywane w niniejszej sprawie nie wskazują, aby ZAiKS naduŜywał w ten sposób swojej pozycji rynkowej; jego zachowanie wynikało, w ocenie Prezesa Urzędu, z racjonalności działania, a nie z chęci osiągnięcia jakichkolwiek korzyści przy wykorzystaniu dominacji rynkowej, - Prezes Urzędu nie doszukał się w tych indywidualnych przypadkach, działań, które swoją powtarzalnością mogłyby godzić w interes publiczny; przytoczone przez wnioskodawców odmowy udzielenia licencji nie wskazują, aby u ich podłoŜa znajdował się mechanizm ukierunkowany na działania eksploatacyjne wobec kontrahentów, - odmowy udzielenia licencji rozpatrywane przez organ antymonopolowy nie wywoływały niekorzystnych zjawisk na rynku. MoŜna nawet wysunąć tezę, Ŝe niekorzystne zjawiska wywoływałoby nieograniczone przyznawanie licencji nawet w przypadkach zaległości w uiszczaniu wynagrodzeń autorskich; w takiej sytuacji ewidentne straty ponosiliby twórcy, których interesów ma bronić ZAiKS, - obowiązek kontraktowania ze strony ZAiKS wynika z przepisów prawa a jego wykonanie moŜe być dochodzone przed sądem powszechnym. Biorąc pod uwagę powyŜsze, Prezes Urzędu nie stwierdził, aby odmowy udzielenia licencji Pani ElŜbiecie Czeremańskiej-Gocławskiej oraz Radiu Vanessa Sp. z o.o. miały charakter praktyk ograniczających konkurencję. Wobec powyŜszego, orzeczono jak w sentencji. Od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. 16 Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymują: 1. Stowarzyszenie Autorów ZAiKS ul. Hipoteczna 2 00-092 Warszawa 2. Pan Jan Piszczek Kancelaria Prawnicza „Piszczek i Partnerzy” ul. Rybaki 53/2 87-100 Toruń