RWA-19/2002

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-56/35/998/01/GM Warszawa, dn. 10 września 2002 r. DECYZJA nr RWA-19/2002 Na podstawie art. 105 § 2 k.p.a., w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu sprawy wszczętej na wniosek Powszechnej Spółdzielni SpoŜywców „Społem” w Siemiatyczach, dotyczącej nałoŜenia na spółkę Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. w Siemiatyczach określonej w art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 ze zm.) kary pienięŜnej za kaŜdy dzień zwłoki w wykonaniu decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr RWA-11/99 z dnia 3 sierpnia 1999 r., umarza się postępowanie antymonopolowe. UZASADNIENIE W dniu 18 października 2001 r. do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie wpłynął wniosek Powszechnej Spółdzielni SpoŜywców „Społem” w Siemiatyczach (zwanej dalej: Spółdzielnią) o nałoŜenie na spółkę Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. w Siemiatyczach (zwaną dalej: Przedsiębiorstwem Komunalnym) kary pienięŜnej z tytułu niewykonania decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr RWA-11/99 z dnia 3 sierpnia 1999 r. i wszczęcie postępowania egzekucyjnego dla realizacji ww. decyzji. Wniosek Spółdzielni nie spełniał wymogów formalnych określonych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. W związku z tym Delegatura UOKiK w Warszawie wezwała Spółdzielnię do usunięcia braków formalnych wniosku oraz do jego uzupełnienia (pismo z dnia 8 listopada 2001 r.). PoniewaŜ Spółdzielnia nie uzupełniła braków formalnych ww. wniosku w wyznaczonym terminie, został on pozostawiony bez rozpoznania. W dniu 3 grudnia 2001 r. do Delegatury UOKiK w Warszawie wpłynął nowy wniosek Spółdzielni o nałoŜenie na Przedsiębiorstwo Komunalne kary pienięŜnej z tytułu 2 niewykonania decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr RWA-11/99 z dnia 3 sierpnia 1999 r. W uzasadnieniu wniosku Spółdzielnia podniosła, iŜ powoływaną wyŜej decyzją nr RWA-11/99 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakazał Przedsiębiorstwu Komunalnemu zaniechanie stosowania praktyki monopolistycznej polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku usług odprowadzania ścieków w Siemiatyczach poprzez wypowiedzenie umowy o dostawę wody i odprowadzanie ścieków z obiektów ciastkarni, piekarni i rozlewni wód, naleŜących do Spółdzielni oraz poprzez narzucanie Spółdzielni uciąŜliwych warunków umów na skutek Ŝądania wybudowania i sfinansowania przez Spółdzielnię przyłączy kanalizacyjnych, co przynosi Przedsiębiorstwu Komunalnemu nieuzasadnione korzyści w postaci uniknięcia obowiązku udroŜnienia dotychczasowej infrastruktury kanalizacyjnej. Sąd Antymonopolowy oddalił odwołanie Przedsiębiorstwa Komunalnego (wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 6 grudnia 2000, sygn. akt XVII Ama 103/99). Według Spółdzielni pomimo uprawomocnienia się ww. wyroku do chwili złoŜenia niniejszego wniosku Przedsiębiorstwo Komunalne nie udroŜniło przyłącza kanalizacyjnego i odmówiło Spółdzielni odszkodowania z tytułu ponoszenia zwiększonych kosztów usuwania ścieków przy pomocy wozów asenizacyjnych. Tym samym w wyniku niewykonania przez Przedsiębiorstwo Komunalne ww. decyzji Prezesa Urzędu nr RWA-11/99 Spółdzielnia ponosi duŜe straty. W uzasadnieniu Spółdzielnia podniosła takŜe, iŜ Przedsiębiorstwo Komunalne tylko częściowo uznało przedstawione przez nią koszty z tym związane. PowyŜsze okoliczności uzasadniają – w ocenie Spółdzielni – wystąpienie przez nią z przedmiotowym wnioskiem. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2001 r. w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zostało wszczęte postępowanie antymonopolowe w sprawie nałoŜenia na Przedsiębiorstwo Komunalne określonej w art. 102 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kary pienięŜnej za kaŜdy dzień zwłoki w wykonaniu decyzji Prezesa Urzędu nr RWA-11/99 z dnia 3 sierpnia 1999 r. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania antymonopolowego Przedsiębiorstwo Komunalne podniosło, iŜ juŜ w dniu 7 września 1999 r. ze środków własnych dokonano podłączenia części obiektów Spółdzielni – rozlewni wód i ciastkarni – do kanału sanitarnego, z pominięciem niedroŜnego przykanalika. W tym samym czasie podjęto działania mające umoŜliwić Przedsiębiorstwu Komunalnemu wejście na naleŜący do prywatnej osoby grunt, na którym znajduje się przedmiotowy przykanalik w celu jego udroŜnienia i tym samym wykonanie powoływanej wyŜej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W dniu 13 września 1999 r. Przedsiębiorstwo Komunalne wystąpiło do Starosty Siemiatyckiego z wnioskiem o wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie ww. gruntu. W dniu 20 października 1999 r. właściciele gruntu wyrazili zgodę na przeprowadzenie przez Przedsiębiorstwo Komunalne prac w celu udroŜnienia na ich terenie przykanalika. W związku z tym wszczęte przez Starostę Siemiatyckiego postępowanie zostało w dniu 25 października 1999 r. umorzone. Przedsiębiorstwo Komunalne podjęło próbę udroŜnienia przykanalika przy pomocy sprzętu specjalistycznego. Okazało się jednak, iŜ nie jest to moŜliwe bez uŜycia koparki. Właściciele gruntu nie wyrazili na to jednak zgody (protokół z dnia 8 listopada 1999 r. – załącznik do pisma Przedsiębiorstwa Komunalnego z dnia 27 grudnia 2001 r.). W związku z tym w dniu 10 listopada 1999 r. Przedsiębiorstwo Komunalne ponownie wystąpiło do Starosty Siemiatyckiego o udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie remontu 3 przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego i czasowe ograniczenie właścicielom gruntu, na którym się ona znajduje, korzystania z nieruchomości. W wyniku wszczętego w dniu 20 grudnia 1999 r. postępowania Starosta Siemiatycki, decyzją z dnia 25 lutego 2000 r. zezwolił Przedsiębiorstwu Komunalnemu na zajęcie nieruchomości, na której znajduje się przyłącze kanalizacyjne w celu jego udroŜnienia. Od decyzji odwołali się do wojewody podlaskiego właściciele nieruchomości, której decyzja dotyczyła, argumentując, iŜ wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości musi być zgodne z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdaniem odwołujących się przyłącze kanalizacyjne, którego dotyczy sprawa, zostało wybudowane wbrew ww. warunkom zabudowy i zagospodarowania terenu. Tym samym nie moŜe podlegać ochronie prawnej, a ewentualne spory z nią związane powinny być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego. Decyzją z dnia 21 kwietnia 2000 r. Wojewoda Podlaski uchylił decyzję Starosty Siemiatyckiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 18 lipca 2000 r. Starosta Siemiatycki odmówił Przedsiębiorstwu Komunalnemu wydania zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości, na której znajduje się wymagające udroŜnienia przyłącze kanalizacyjne. Od ww. decyzji odwołała się Spółdzielnia, jednakŜe postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2000 r. Wojewoda Podlaski stwierdził niedopuszczalność odwołania Spółdzielni od powoływanej wyŜej decyzji Starosty Siemiatyckiego z uwagi na nieposiadanie przez Spółdzielnię przymiotu strony w powyŜszym postępowaniu. W dniu 3 sierpnia 2000 r. od decyzji Starosty Siemiatyckiego z dnia 18 lipca 2000 r. odwołało się Przedsiębiorstwo Komunalne. W odpowiedzi na ww. odwołanie Przedsiębiorstwa Komunalnego Wojewoda Podlaski wydał w dniu 28 sierpnia 2000 r. decyzję uchylającą powoływaną wyŜej decyzję Starosty Siemiatyckiego i przekazał mu niniejszą sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia 5 października 2000 r. Starosta Siemiatycki odmówił Przedsiębiorstwu Komunalnemu wydania zezwolenia na zajęcie nieruchomości będącej własnością Małgorzaty i Tadeusza Romanowskich w celu wykonania czynności wiązanych z udroŜnieniem przyłącza kanalizacyjnego. W wyniku odwołania Przedsiębiorstwa Komunalnego sprawę ponownie rozpatrzył Wojewoda Podlaski, który decyzją z dnia 20 listopada 2000 r. utrzymał w mocy powoływaną wyŜej decyzję Starosty Siemiatyckiego. Z wyjaśnień Przedsiębiorstwa Komunalnego wynika, iŜ – pomimo takiego uprawnienia – nie wystąpiło ono ze skargą na ww. decyzję Wojewody Podlaskiego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyŜ uznało, iŜ nie ustała przyczyna będąca podstawą wydania przez Wojewodę Podlaskiego negatywnej decyzji – Przedsiębiorstwo Komunalne nie mogło udokumentować, Ŝe sporny przykanalik został wykonany zgodnie z pozwoleniem na budowę. Wobec powyŜszego naleŜało się – w opinii Przedsiębiorstwa Komunalnego – spodziewać, iŜ decyzja NSA będzie podobna do decyzji Wojewody Podlaskiego (por.: pismo Przedsiębiorstwa Komunalnego z dnia 21 marca 2002 r.). W dniu 29 listopada 2001 r. Przedsiębiorstwo Komunalne zawarło z Przedsiębiorstwem Usługowo-Handlowym „EKO-SAN” Wiktor Ekonomiuk z siedzibą w Siemiatyczach umowę na wykonanie projektu technicznego przyłącza kanalizacji sanitarnej do ostatniego dotychczas niepodłączonego do sieci kanalizacyjnej obiektu Spółdzielni. Przedsiębiorstwo Komunalne wyjaśniło, iŜ bezpośrednią przyczyną niepozwalającą na wcześniejsze rozpoczęcie remontu przykanalika była jego zła sytuacja finansowa. Przedsiębiorstwo Komunalne zwróciło jednak uwagę, iŜ przystąpiło do wyboru biura 4 projektowego i opracowywania koncepcji budowy nowego kanału sanitarnego dla Spółdzielni w trzecim kwartale 2001 r., gdy uzyskało nieznaczny zysk. W dniu 21 stycznia 2002 r. Burmistrz Miasta Siemiatycze wydał decyzję o warunkach zabudowy terenu dotyczącą planowanej przez Przedsiębiorstwo Komunalne inwestycji. W związku z powyŜszym Przedsiębiorstwo Komunalne poinformowało o planowanym zakończeniu budowy nowego przykanalika do ostatniego obiektu Spółdzielni w czerwcu 2002 r. Przedsiębiorstwo Komunalne zobowiązało się jednocześnie do rekompensaty Spółdzielni do tego czasu róŜnicy między wysokością opłaty za wywóz ścieków wozami asenizacyjnymi i opłaty za odprowadzanie ścieków kanalizacją miejską (pismo Przedsiębiorstwa Komunalnego z dnia 21 marca 2002 r.). Pismem z dnia 17 czerwca 2002 r. Przedsiębiorstwo Komunalne poinformowało, iŜ decyzją nr 135/2002 Starosta Siemiatycki udzielił zezwolenia na wybudowanie przykanalika sanitarnego umoŜliwiającego przyłączenie do sieci kanalizacyjnej ostatniego z obiektów Spółdzielni. Przedsiębiorstwo Komunalne zapewniło, iŜ niezwłocznie po uprawomocnieniu się ww. decyzji Starosty Siemiatyckiego, czyli po dniu 25 czerwca 2002 r., przystąpi do realizacji tego zadania. Pismem z dnia 10 lipca 2002 r. Przedsiębiorstwo Komunalne poinformowało, iŜ ostatni z obiektów Spółdzielni został podłączony do sieci kanalizacyjnej i od dnia 9 lipca 2002 r. ścieki z ww. obiektu są odprowadzane do kanalizacji miejskiej. Przedsiębiorstwo Komunalne przedstawiło takŜe zawartą w dniu 10 lipca 2002 r. ze Spółdzielnią umowę nr 1/2002 o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, określającą warunki dostawy wody z urządzeń zaopatrzenia w wodę oraz warunki odprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych eksploatowanych przez Przedsiębiorstwo Komunalne. W dniu 18 lipca 2002 r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Delegatury UOKiK w Warszawie Prezes Spółdzielni zobowiązał się do poinformowania Delegatury, czy w związku z opisanym powyŜej stanem faktycznym sprawy, Spółdzielnia podtrzymuje Ŝądanie zawarte we wniosku z dnia 29 listopada 2001 r. (uzupełnionym pismem z dnia 6 grudnia 2001 r.). Z uwagi na fakt, iŜ w uzgodnionym terminie do siedziby Delegatury UOKiK w Warszawie nie wpłynęło oczekiwane stanowisko Spółdzielni, pismem z dnia 30 lipca 2002 r. Delegatura wezwała Spółdzielnię do przekazania stanowiska w powyŜszej kwestii. W dniu 12 sierpnia 2002 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie wpłynęło pismo Spółdzielni, w którym Spółdzielnia poinformowała, iŜ wycofuje wniosek o nałoŜenie na Przedsiębiorstwo Komunalne kary pienięŜnej z tytułu niewykonania decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr RWA-11/99 z dnia 3 sierpnia 1999 r. Delegatura UOKiK w Warszawie wezwała Przedsiębiorstwo Komunalne do ustosunkowania się do ww. pisma Spółdzielni oraz poinformowała, iŜ zgodnie z art. 105 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej moŜe umorzyć postępowanie, jeŜeli wystąpi o to strona, na której Ŝądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (pismo UOKiK z dnia 13 sierpnia 2002 r.). 5 Pismem z dnia 19 sierpnia 2002 r. Przedsiębiorstwo Komunalne poinformowało, iŜ nie wyraŜa sprzeciwu wobec wniosku Spółdzielni o umorzenie niniejszego postępowania. Przedsiębiorstwo Komunalne podniosło jednocześnie, iŜ w całości wykonało decyzję Prezesa Urzędu nr RWA-11/99 z dnia 3 sierpnia 1999 r. oraz, iŜ osiągnęło ze Spółdzielnią porozumienie w zakresie rekompensaty za ponoszone przez nią koszty wywozu ścieków wozem asenizacyjnym. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Stosownie do art. 105 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej moŜe umorzyć postępowanie, jeŜeli wystąpi o to strona, na której Ŝądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony, oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Umorzenie postępowania na mocy art. 105 § 2 k.p.a. nie róŜni się w skutkach prawnych od umorzenia obligatoryjnego z art. 105 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. W obu powoływanych wyŜej przypadkach ma miejsce bezprzedmiotowość postępowania. Przepis art. 105 § 2 k.p.a. odnosi się do sytuacji, w której strona odstępuje od Ŝądania rozstrzygnięcia decyzją o istocie sprawy, dotyczącej jej interesu prawnego lub obowiązku. Nie oznacza to, Ŝe interes prawny lub obowiązek przestaje istnieć, ale dla strony traci doniosłość prawną rozstrzygnięcie o nich w decyzji administracyjnej, a więc jest to względna bezprzedmiotowość postępowania, bo odnoszona do treści Ŝądania strony, które było podstawą wszczęcia postępowania (por.: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 465). Z powołanego wyŜej przepisu wynika, iŜ organ administracji publicznej moŜe umorzyć postępowanie administracyjne, jeŜeli łącznie wystąpią następujące przesłanki: (1) postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony, (2) strona, która Ŝądała wszczęcia postępowania, wnosi o jego umorzenie, (3) inne strony postępowania nie zgłaszają sprzeciwu przeciwko takiemu zakończeniu postępowania administracyjnego, (4) umorzenie postępowania nie narusza interesu społecznego. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek Spółdzielni, która pismem z dnia 8 sierpnia 2002 r. wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego. Przedsiębiorstwo Komunalne nie wniosło sprzeciwu co do umorzenia niniejszego postępowania (por.: pismo Przedsiębiorstwa Komunalnego z dnia 19 sierpnia 2002 r.). Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokonał analizy przedmiotowego wniosku i stwierdził, iŜ umorzenie niniejszego postępowania w Ŝaden sposób nie narusza interesu społecznego. Wobec łącznego spełnienia wszystkich wskazanych wyŜej przesłanek Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza postępowanie. Biorąc pod uwagę powyŜsze okoliczności postanowiono, jak w sentencji. 6 Od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem niniejszej Delegatury. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymują : Powszechna Spółdzielnia SpoŜywców SPOŁEM ul. Jana Pawła II Nr 1 17-300 Siemiatycze Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. ul. Armii Krajowej 26 17-300 Siemiatycze