DDK-7/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW MAŁGORZATA KRASNODĘBSKA-TOMKIEL DDK- 61-5/10/MF Warszawa, dn. 24 listopada 2011 r. DECYZJA NR DDK 7/2011 Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) umarza się postępowanie wszczęte z urzędu przeciwko Euro Providus S.A. z siedzibą w Częstochowie w sprawie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na pobieraniu opłaty przygotowawczej w przypadku skorzystania przez pożyczkobiorcę z prawa odstąpienia od umowy pożyczki w odniesieniu do umów zawartych poza lokalem , co mogło naruszać art. 2 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000 r. Nr 22, poz. 271 ze zm.) i jako naruszenie zbiorowych interesów konsumentów, mogło zostać uznane za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. UZASADNIENIE W dniu 29 listopada 2007 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany także „Prezesem Urzędu”, wszczął postępowanie wyjaśniające (sygn. akt: DDK-405- 46/07/MW) w sprawie wstępnego ustalenia czy Euro Providus S.A. z siedzibą we Wrocławiu, zwana także „Spółką”, dopuściła się naruszenia przepisów obowiązujących ustaw uzasadniającego wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej także „uokik”, lub podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach. Podstawę wszczęcia postępowania wyjaśniającego stanowiły informacje uzyskane przez Prezesa Urzędu, z których wynikało, że Spółka w ramach prowadzonej działalności może w zawieranych z konsumentami umowach stosować postanowienia naruszające obowiązujące przepisy prawa. 2 Spółka w załączeniu do pisma z dnia 14 stycznia 2008 r. przekazała żądane przez Prezesa Urzędu wzorce umów pożyczki wraz z załącznikami (tj. umowa pożyczki gotówkowej, wniosek dla klienta ubiegającego się o pożyczkę, regulamin pożyczek wraz z kartą spłat i formularzem odstąpienia od umowy, tabelę opłat pakietu gotówka, wniosek o pożyczkę, umowę pożyczki oraz regulamin wraz z formularzem odstąpienia od umowy). Pismem z dnia 19 maja 2008 r., w odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, Spółka poinformowała, iż „umowy pożyczki gotówkowej są zawierane jako umowy poza lokalem (przy wyborze opcji z obsługą w domu) oraz jako umowy zawierane na odległość (przy wyborze opcji bez obsługi w domu) i zgodnie z przepisami ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny z 02.03.2000 (Dz.U. z 2000 r. Nr 22, poz. 271 ze zm.) znalazło to odzwierciedlenie w odpowiednich zapisach umowy”. Jednocześnie, w załączeniu do ww. pisma Spółka przekazała zaktualizowane wzorce umów. Po dokonaniu analizy przedstawionych przez Spółkę umów, Prezes Urzędu w piśmie z dnia 21 sierpnia 2008 r. wskazał na możliwą niezgodność postanowień wzorca umowy z przepisami art. 2 oraz 16 c ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000 r. Nr 22, poz. 271 ze zm.), dalej także „uonpk”. Prezes Urzędu podniósł, iż zgodnie z Formularzem odstąpienia od umowy , w razie odstąpienia od umowy pożyczki, konsument był zobowiązany niezwłocznie zwrócić całą kwotę wypłaconą na podstawie umowy pożyczki (pozycja A „kwota do wypłaty”). Kwota wskazana w „pozycji A” nie była tożsama z „kwotą do wypłaty”, która zdefiniowana została w § 2 Regulaminu pożyczek jako „kwota wypłacana Pożyczkobiorcy, obliczana poprzez pomniejszenie kwoty pożyczki określonej w punkcie A ‘Pożyczka w wysokości’ Umowy pożyczki gotówkowej o opłatę przygotowawczą”. Jednocześnie, zgodnie z postanowieniem § 4.5 Regulaminu pożyczek , zawarcie Umowy pożyczki gotówkowej zobowiązywało Pożyczkobiorcę do wniesienia na rzecz Pożyczkodawcy opłaty przygotowawczej wymienionej w punkcie B Umowy pożyczki gotówkowej, natomiast opłata przygotowawcza wymagana była w chwili wydania lub przelewu kwoty do wypłaty do Pożyczkobiorcy, a pobierana była poprzez potrącenie jej wysokości z kwoty udzielonej pożyczki”. W odpowiedzi Spółka – w piśmie z dnia 26 września 2008 r. – wskazała, iż dokonała modyfikacji postanowienia wzorca umowy, który stanowi o prawie odstąpienia od umowy w ten sposób, iż dodany został następujący fragment: „(…) a umowa jest uważana za niezawartą, Pożyczkobiorca jest zwolniony z wszelkich zobowiązań oraz nie jest on obciążony żadnymi opłatami związanymi z jej zawarciem. To co strony już świadczyły ulega zwrotowi w stanie niezmienionym chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu (…)”. Jednocześnie, Spółka wyjaśniła, że „nigdy nie pobierała przed udzieleniem pożyczki żadnych pieniędzy na poczet „opłaty przygotowawczej” a koszty z nią związane klient ponosi dopiero w momencie spłaty pożyczki, tzn. kiedy nie skorzysta z prawa do odstąpienia od umowy pożyczki w przysługującym mu ustawowo terminie. W zamyśle spółki nigdy nie było pobieranie opłaty przygotowawczej przed podpisaniem umowy o pożyczkę lub zatrzymanie wartości opłaty przygotowawczej w przypadku odstąpienia od umowy pożyczki gotówkowej”. Ponadto, Spółka podkreśliła, iż § 5 Regulaminu Pożyczek jest „martwym” punktem regulaminu i w całej historii funkcjonowania Spółki nie miało miejsca zdarzenie, o którym mowa w ww. punkcie Regulaminu. Spółka, w celu jasnego i precyzyjnego 3 informowania swoich klientów zobowiązała się do poprawienia postanowień regulaminu i usunięcia wspomnianych postanowień. W odpowiedzi na żądanie Prezesa Urzędu dotyczące przekazania aktualnych wzorców umów pożyczki, Spółka w załączeniu do pisma, które wpłynęło do Prezesa Urzędu dnia 10 lutego 2009 r. przekazała żądane dokumenty. W toku postępowania, Spółka poinformowała o zmianie siedziby na miasto Częstochowa, na dowód czego przedłożyła odpis pełny KRS. Wbrew deklaracjom Spółki dotyczącym modyfikacji postanowień wzorca umowy, kolejno przekazywane przez Spółkę wzorce umów (w tym ostatni, załączony do pisma z dnia 9 listopada 2009 r.) nie zawierały stosownych zmian. Jednocześnie, Spółka w piśmie z dnia 9 listopada 2009 r. wyjaśniła, iż „wbrew pierwotnie wyrażonemu w tym zakresie stanowisku Spółki, zarówno umowa o pożyczkę gotówkową (w przypadku jej obsługi w domu, jak i bez zawarcia takiej umowy), jak i sama umowa o obsługę pożyczki w domu, nie są umowami zawieranymi na odległość, albowiem w każdym z wymienionych przypadków, umowa zawierana jest za pośrednictwem konsultanta, wyposażonego w odpowiednie ku temu pełnomocnictwa”. Ponadto, Spółka powołała się na przepis art. 11 ust. 5 zdanie 2 ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1081 ze zm.). Jak wskazała Spółka, „z powołanego przepisu wynika, iż Spółka może zatrzymać pobraną od pożyczkobiorcy kwotę opłaty przygotowawczej. Zdaniem Spółki jednocześnie, przepis ten stanowi lex specialis wobec regulacji zawartej w art. 2 oraz art. 16 c ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Ustawa o kredycie konsumenckim zawiera bowiem regulację węższą od tej, zawartej we wspomnianej ustawie, gdyż nawiązuje jedynie do umów „kredytu konsumenckiego”, podczas gdy ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, reguluje zawieranie wszelkich umów, w tym także umów o kredyt konsumencki. Wobec powyższego zgodnie z regułą interpretacyjną, iż przepis specjalny wyłącza stosowanie przepisu o dyspozycji zawierającej szerszy zakres regulacji, art. 11 ust. 5 zdanie 2 ma pierwszeństwo stosowania, co czyni działalność Spółki w tym zakresie, jej zdaniem, zgodną z prawem”. Po dokonaniu analizy otrzymanych od Spółki informacji i dokumentów Prezes Urzędu w dniu 12 kwietnia 2010 r. postanowił o zamknięciu postępowania wyjaśniającego uznając, iż istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W dniu 12 lipca 2010 r. Prezes Urzędu wszczął na podstawie art. 49 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 1 uokik postępowanie wobec Spółki w sprawie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na pobieraniu opłaty przygotowawczej w przypadku skorzystania przez pożyczkobiorcę z prawa odstąpienia od umowy pożyczki w odniesieniu do umów zawieranych poza lokalem, co mogło naruszać art. 2 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000 r. Nr 22, poz. 271 ze zm.) i jako naruszenie zbiorowych interesów konsumentów, mogło zostać uznane za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 4 Do akt postępowania w sprawie stosowania przez Spółkę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów włączono dokumentację zgromadzoną w toku postępowania wyjaśniającego. Jednocześnie, Prezes Urzędu wezwał Spółkę, aby – bazując na umowach zawartych z pożyczkobiorcami – przekazała informacje o wysokości kwoty pożyczki jaka faktycznie przekazywana jest pożyczkobiorcom, sposobu wnoszenia przez nich opłaty przygotowawczej, wysokości kwoty jaką konsument byłby zobowiązany zwrócić pożyczkodawcy w przypadku skorzystania z prawa do odstąpienia od umowy, jak również informacje o tym, jak – wobec usunięcia stosownej definicji ze słowniczka zamieszczonego w § 2 Regulaminu pożyczek – należy rozumieć pojęcie „kwoty do wypłaty”, o którym mowa w § 4 ust. 5 Regulaminu pożyczek . Ponadto, Spółka wezwana została do przekazania informacji o tym w jaki sposób pobierana jest opłata przygotowawcza. Spółka w piśmie z dnia 2 sierpnia 2010 r. poinformowała, iż „kwota opłaty przygotowawczej jest rozkładana na raty i doliczana proporcjonalnie do każdej z rat pożyczki, w zależności od okresu na jaki umowa pożyczki została zawarta. (…) W przypadku odstąpienia od umowy i pobrania już przez Spółkę raty pożyczki, pożyczkobiorca zwraca kwotę „pożyczki w wysokości” opisanej w pkt. A umowy o pożyczkę gotówkową, zaś Spółka zwraca pełną wysokość uiszczonej przez pożyczkobiorcę raty, w ten sposób, iż strony zwracają sobie wzajemnie to, co świadczyły w wykonaniu umowy pożyczki gotówkowej”. Jednocześnie, Spółka – przywołując przykłady zawartych umów – wskazała, iż konsument każdorazowo otrzymywał kwotę wymienioną w pkt. A jako „pożyczka w wysokości”, a w przypadku odstąpienia od umowy zobowiązany byłby do zwrotu tej samej kwoty, z tym jednak zastrzeżeniem, iż Spółka dokonałaby na jego rzecz zwrotu ewentualnie wpłaconej kwoty raty pożyczki. Spółka zobowiązała się ponadto, iż postanowienie § 4 ust. 5 zostanie usunięte z Regulaminu pożyczek i zostanie zastąpione postanowieniem odpowiadającym dotychczasowej praktyce w tym zakresie. Wyjaśniono również, iż od początku działalności Spółki do dnia 2 sierpnia 2010 r. łącznie od umowy pożyczki gotówkowej odstąpiło 957 klientów, przy czym w żadnym z wymienionych przypadków Spółka nie pobrała od pożyczkobiorców kwoty opłaty przygotowawczej. Spółka podniosła także, iż Regulamin pożyczek w § 2 nie zawiera definicji „kwoty do wypłaty”, która została z niej usunięta, co stanowi konsekwencję dostosowywania treści stosowanych przez Spółkę wzorców umownych, do istniejącej praktyki w zakresie udzielania pożyczek gotówkowych. W ocenie Spółki, mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, nie narusza ona zbiorowych praw konsumentów, w szczególności nie narusza art. 2 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, gdyż nie pobiera od pożyczkobiorców kwot opłaty przygotowawczej, w przypadku odstąpienia przez nich od umowy pożyczki gotówkowej. W piśmie z dnia 6 października 2010 r. Spółka wskazała, iż sformułowanie „kwota do wypłaty” zostało już usunięte z druków umowy pożyczki gotówkowej oraz regulaminów pożyczek (aktualne wzorce nie zostały przekazane). Do przekazania aktualnych wzorców umowy Prezes Urzędu wezwał Spółkę pismem z dnia 10 listopada 2010 r., czemu zadość Spółka uczyniła pismem z dnia 24 listopada 2010 r. (przy czym poświadczone za zgodność z oryginałem wzorce przekazane zostały w załączeniu do pisma z dnia 23 lutego 2011 r.). W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, Spółka, pismami z dnia 24 listopada 2010 r., 23 lutego 2011 r. oraz 14 września 2011 r. poinformowała, iż definicja „kwoty do wypłaty” była zamieszczana w Regulaminie pożyczek od początku działania Spółki; 5 postanowienie o treści: „zawarcie Umowy pożyczki gotówkowej zobowiązuje Pożyczkobiorcę do wniesienia na rzecz Pożyczkodawcy opłaty przygotowawczej wymienionej w punkcie B Umowy pożyczki gotówkowej. Opłata przygotowawcza wymagana jest w chwili wydania lub przelewu kwoty do wypłaty do Pożyczkobiorcy, a pobierana jest poprzez potrącenie jej wysokości z kwoty udzielonej pożyczki” (§ 4 ust. 5 Regulaminu pożyczek ) było zamieszczane we wzorcu umowy od początku działania Spółki do listopada 2010 r.; natomiast postanowienie o treści: „W przypadku odstąpienia od Umowy pożyczki niniejszy Formularz należy osobiście doręczyć lub przesłać listem poleconym na adres poniżej wskazanego oddziału EURO PROVIDUS S.A. w terminie 10 dni od dnia zawarcia Umowy oraz w tym terminie zwrócić całą kwotę wypłaconą na podstawie Umowy pożyczki (pozycja A „Pożyczka w wysokości”). W przypadku nieskorzystania z opcji obsługi pożyczki w domu Formularz należy doręczyć w ciągu 14 dni od dnia zawarcia Umowy oraz niezwłocznie zwrócić całą kwotę wypłaconą na podstawie umowy pożyczki (pozycja A „pożyczka w wysokości”). Odstąpienie od Umowy Pożyczki nie rodzi po stronie Pożyczkobiorcy żadnych zobowiązań wobec Pożyczkodawcy, oraz nie wiąże się z koniecznością ponoszenia z tego tytułu opłat” było zamieszczane we wzorcu umowy od początku działania Spółki. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Spółka została poinformowana o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów. Pismem z dnia 19 października 2011 r., Prezes Urzędu zawiadomił Spółkę o zakończeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie został wyznaczony 7- dniowy termin na zapoznanie się strony z aktami niniejszej sprawy. W dniu 8 listopada 2011 r. z aktami sprawy zapoznał się pełnomocnik Spółki, Pan Przemysław Karoń. Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Euro Providus S.A. jest spółką akcyjną z siedzibą w Częstochowie zarejestrowaną w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000248917. Przedmiotem działalności Spółki są m.in. pozostałe formy udzielania kredytów. Spółka w obrocie z konsumentami posługuje się m.in. następującymi wzorcami umów: Umową pożyczki gotówkowej , Regulaminem pożyczek wraz z Kartą spłat i Formularzem odstąpienia od umowy , Tabelami opłat pożyczek gotówkowych . Zawierane przez Spółkę umowy są umowami zawieranymi poza lokalem przedsiębiorstwa. Zgodnie z Umową pożyczki gotówkowej (postanowienie pkt. 11 Postanowień ogólnych umowy) regulamin pożyczek, karta spłat oraz harmonogram stanowią integralną część Umowy pożyczki gotówkowej. Prezes Urzędu ustalił, iż w przekazanych przez Spółkę, w załączeniu do pisma z dnia 9 listopada 2009 r. wzorcach umów zamieszczone były następujące postanowienia: 1. „Zawarcie Umowy pożyczki gotówkowej zobowiązuje Pożyczkobiorcę do wniesienia na rzecz Pożyczkodawcy opłaty przygotowawczej wymienionej w punkcie B Umowy pożyczki gotówkowej. Opłata przygotowawcza wymagana jest w chwili wydania lub przelewu kwoty do wypłaty do Pożyczkobiorcy, a pobierana jest poprzez potrącenie 6 jej wysokości z kwoty udzielonej pożyczki”. Przedmiotowe postanowienie zamieszczone było w § 4 ust. 5 Regulaminu pożyczek od początku działania Spółki (na podstawie KRS: od stycznia 2006 r.) do listopada 2010 r. 2. „W przypadku odstąpienia od Umowy pożyczki niniejszy Formularz należy osobiście doręczyć lub przesłać listem poleconym na adres poniżej wskazanego oddziału EURO PROVIDUS S.A. w terminie 10 dni od dnia zawarcia Umowy oraz w tym terminie zwrócić całą kwotę wypłaconą na podstawie Umowy pożyczki (pozycja A „Pożyczka w wysokości”). W przypadku nieskorzystania z opcji obsługi pożyczki w domu Formularz należy doręczyć w ciągu 14 dni od dnia zawarcia Umowy oraz niezwłocznie zwrócić całą kwotę wypłaconą na podstawie umowy pożyczki (pozycja A „pożyczka w wysokości”). Odstąpienie od Umowy Pożyczki nie rodzi po stronie Pożyczkobiorcy żadnych zobowiązań wobec Pożyczkodawcy, oraz nie wiąże się z koniecznością ponoszenia z tego tytułu opłat”. Przedmiotowe postanowienie, zgodnie z oświadczeniem Spółki, zamieszczane jest w Formularzu odstąpienia od umowy , którym Spółka posługuje się w obrocie od początku działania Spółki (na podstawie KRS: od stycznia 2006 r.) do chwili obecnej. 3. „Kwota do wypłaty – kwota wypłacana Pożyczkobiorcy, obliczana poprzez pomniejszenie kwoty pożyczki określonej w punkcie A ‘Pożyczka w wysokości’ Umowy pożyczki gotówkowej o opłatę przygotowawczą”. Przedmiotowe postanowienie zamieszczane było w § 2 Regulaminu pożyczek od początku działania Spółki do lutego 2010 r. Z Regulaminu pożyczek załączonego do pisma Spółki z dnia 30 marca 2010 r., usunięta została definicja „kwoty do wypłaty”. Prezes Urzędu ustalił, iż aktualne wzorce umów (obowiązujące odpowiednio od: umowa pożyczki gotówkowej – sierpień 2010 r., karta spłat – listopad 2010 r., wniosek dla klienta ubiegającego się o pożyczkę – styczeń 2011 r.): 1. nie zawierają definicji „kwoty do wypłaty”; 2. Regulamin pożyczek w § 4 ust. 5 otrzymał brzmienie: „Pożyczkobiorca nie ma obowiązku uiszczenia z góry opłaty przygotowawczej, która będzie rozłożona na taką ilość rat, na jaką zostanie rozłożona spłata udzielonej pożyczki i proporcjonalnie doliczona do każdej z tych rat”; 3. Regulamin pożyczek w § 5 ust. 4 zawiera postanowienie o treści: „Całkowity koszt pożyczki obejmuje oprocentowanie oraz opłatę przygotowawczą. Zawarcie Umowy pożyczki gotówkowej zobowiązuje Pożyczkobiorcę do wniesienia na rzecz Pożyczkodawcy opłaty przygotowawczej wymienionej w punkcie B Umowy pożyczki gotówkowej. Kwota opłaty przygotowawczej rozłożona będzie na raty i doliczana proporcjonalnie do każdej z rat pożyczki (…)”; 4. Umowa pożyczki gotówkowej w pkt 5 Postanowień dotyczących Umowy pożyczki gotówkowej z obsługą w domu (opcja) zawiera postanowienie o treści: „W przypadku odstąpienia przez Pożyczkobiorcę od Umowy pożyczki gotówkowej, Umowę uznaje się za niezawartą, a Pożyczkobiorca nie jest obciążony żadnymi opłatami związanymi z jej zawarciem. Pożyczkobiorca 7 zobowiązuje się niezwłocznie zwrócić EURO PROVIDUS S.A. całą kwotę wypłaconą mu na podstawie Umowy osobiście lub przekazem pocztowym”. 5. Formularz odstąpienia od umowy zawiera postanowienie o treści: „W przypadku odstąpienia od Umowy pożyczki niniejszy Formularz należy osobiście doręczyć lub przesłać listem poleconym na adres poniżej wskazanego oddziału EURO PROVIDUS S.A. w terminie 10 dni od dnia zawarcia Umowy oraz w tym terminie zwrócić całą kwotę wypłaconą na podstawie Umowy pożyczki (pozycja A „Pożyczka w wysokości”). W przypadku nieskorzystania z opcji obsługi pożyczki w domu Formularz należy doręczyć w ciągu 14 dni od dnia zawarcia Umowy oraz niezwłocznie zwrócić całą kwotę wypłaconą na podstawie umowy pożyczki (pozycja A „pożyczka w wysokości”). Odstąpienie od Umowy Pożyczki nie rodzi po stronie Pożyczkobiorcy żadnych zobowiązań wobec Pożyczkodawcy, oraz nie wiąże się z koniecznością ponoszenia z tego tytułu opłat”. Jednocześnie, w trakcie postępowania ustalono, iż w sytuacji skorzystania przez konsumenta z uprawnienia do odstąpienia od umowy pożyczki gotówkowej zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa Spółka nie pobierała oraz nie pobiera opłaty przygotowawczej. Powyższe wynika z przyjętej przez Spółkę praktyki, aktualnie popartej odzwierciedloną we wzorcach umowy zasadą, iż kwota opłaty przygotowawczej nie jest uiszcza przez pożyczkobiorcę z góry, a jest rozkładana na raty i doliczana proporcjonalnie do każdej z rat pożyczki. W sytuacji, gdy pożyczkobiorca odstępował/odstępuje od umowy pożyczki gotówkowej już po dokonaniu wpłaty na rzecz Spółki raty pożyczki, pożyczkobiorca dokonuje zwrotu kwoty pożyczki w wysokości w jakiej otrzymał ją od Spółki, a Spółka dokonywała/dokonuje zwrotu ewentualnie wpłaconej kwoty raty pożyczki. W ten sposób, strony zwracały/zwracają sobie wzajemnie to, co świadczyły w wykonaniu umowy pożyczki gotówkowej. Oceniając przedstawiony stan faktyczny Prezes Urzędu zważył, co następuje: Na podstawie dokonanych ustaleń faktycznych, Prezes Urzędu uznał, że w niniejszej sprawie brak jest możliwości postawienia Spółce zarzutu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na pobieraniu opłaty przygotowawczej w przypadku skorzystania przez pożyczkobiorcę z prawa odstąpienia od umowy pożyczki w odniesieniu do umów zawartych poza lokalem, co naruszałoby art. 2 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000 r. Nr 22, poz. 271 ze zm.) i jako naruszenie zbiorowych interesów konsumentów, mogło zostać uznane za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustalenia poczynione w trakcie postępowania wskazują, iż Spółka nie pobiera opłaty przygotowawczej od konsumentów korzystających z prawa odstąpienia od umowy pożyczki gotówkowej zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Powyższe wynika z przyjętej przez Spółkę zasady, iż kwota opłaty przygotowawczej nie jest uiszcza przez pożyczkobiorcę 8 z góry, a jest rozkładana na raty i doliczana proporcjonalnie do każdej z rat pożyczki. W sytuacji, gdy pożyczkobiorca odstępował/odstępuje od umowy pożyczki gotówkowej już po dokonaniu wpłaty na rzecz Spółki raty pożyczki, pożyczkobiorca dokonuje zwrotu kwoty pożyczki w wysokości w jakiej otrzymał ją od Spółki, a Spółka dokonuje zwrotu ewentualnie wpłaconej kwoty raty pożyczki. W ten sposób, strony zwracają sobie wzajemnie to, co świadczyły w wykonaniu umowy pożyczki gotówkowej. Jednocześnie, Prezes Urzędu wziął pod uwagę, iż ww. praktyka działania Spółki, znajduje oparcie w aktualnie obowiązujących postanowieniach wzorców umownych Spółki, tj. m.in. postanowieniu Regulaminu pożyczek o treści: „Pożyczkobiorca nie ma obowiązku uiszczenia z góry opłaty przygotowawczej, która będzie rozłożona na taką ilość rat, na jaką zostanie rozłożona spłata udzielonej pożyczki i proporcjonalnie doliczona do każdej z tych rat” (§ 4 ust. 5). Poprzez wskazanie expressis verbis , iż pożyczkobiorca nie ma obowiązku uiszczenia z góry opłaty przygotowawczej, Spółka rozwiązała ewentualne wątpliwości dotyczące możliwości obciążania konsumentów opłatą przygotowawczą w sytuacji skorzystania przez nich z uprawnienia do odstąpienia od umowy kredytowej. Zgodnie z art. 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania na tej podstawie jest obligatoryjne, co oznacza, iż ustalenie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy (por. J. Borkowski w, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz , B. Adamiak, J. Borkowski, s. 459 - 461. C.H.Beck). Podkreślić przy tym należy, iż przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organami administracyjnymi. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III SA 2225/01) bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a w związku z tym nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. W toku postępowania prowadzonego przed Prezesem Urzędu ustalono, iż Bank nie stosował praktyki wskazanej w postanowieniu Prezesa Urzędu z dnia 12 lipca 2010 r. W tym stanie należało uznać, że zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, a w związku z tym istnieje konieczność wydania decyzji o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 uokik). Wobec powyższego, Prezes Urzędu orzekł jak w sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 uokik w związku z art. 479 (28) § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony 9 Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Otrzymują: 1. Pan Przemysław Karoń Radca prawny Pełnomocnik Euro Providus S.A. ul. Wieluńska 28 42-200 Częstochowa 2. a/a Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Polityki Konsumenckiej Monika Stec