DIH-36/2017

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 22 maja 2017 r. DECYZJA DIH - 1/ 36 /2017 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 u stawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 , z późn. zm. ), art. 1 ust. 3, a rt. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o I nspekcji Handlowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1059 , z późn. zm .), art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. poz. 915, z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkuren cji i Konsumentów, po roz patrzeniu odwołania przedsiębiorc y Jeronimo Martins Polska S.A. z siedzibą w Kostrzynie od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspekto ra Inspekcji Handlowej w Łodzi nr 3/KC - ŻG/2017 z dnia 24 marca 2017 r. (nr akt sprawy: Ż G.8361.5.201 7 ), którą na ww. przedsiębior cę nało żono karę pieniężną w wysokości 12 .0 00 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych ) z tytułu pięciokrotnego nar uszeni a obowiązków wynikających z przepisów o uwidacznianiu cen w okresie 12 miesięcy licząc od dnia, w którym stw ierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy , utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . UZASADNIENIE Pismem z 15 grudnia 2016 r., na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz . 182 9 , z późn. zm. ), zwanej dalej „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej” , Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Ha ndlowej w Łodzi , zwany dalej również „ Łódzkim WIIH” , zawiad om i ł przedsiębior cę Jeronimo Martins Polska S.A. z siedzibą w Kostrzynie , zwane go dalej również „stroną” , o zamiarze wszczęcia kontroli w zakresie przestrzegania przepisó w ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. poz. 915 , z późn. zm. ), zwanej dalej „ustawą o informowaniu o cenach” . Przedmiotowe p ismo strona odebrała 22 grudnia 201 6 r. W toku k ontrol i p rzeprowadzon ej w dniach 16 – 17 stycznia 2017 r. przez inspektorów repreze ntujących Łódzkiego W IIH , w s klepie „Biedronka” nr 1136, mieszczącym się w Łodzi przy ul. Nastrojowej 8 , należąc ym do strony, sprawdzono m.in. prawidłowość informowania o cenach znajdujących się w ofercie handlowej pr oduktów, stwierdzając brak uwidocznionych cen i cen jednostkowych w przypadku 11 rodzajów produktów, spośród 323 objętych kontrolą w tym zakresie, tj. : DIH - 709 - 57(4 )/17 /JK Strona 2 z 7 1. sałatki z tu ńczykiem a` 160 g; 2. ananasa plastry w zalewie a` 565 g; 3. orzec hów arachidowych w sezamie a` 50 g; 4. sosu esencja do sosu pieczeniowego jasnego a` 56 g; 5. makaronu łazanki a` 500 g; 6. oleju słonecznikowego Fabiola a` 2 l; 7. piwa Tyskie klasyczne (4 x 0,5 l ) ; 8. piwa Żub r ( 6 x 0,5 l ) ; 9. piwa Warka ( 4 x 550 ml ) ; 10. piwa Warka Radler ( 6 x 330 ml ) ; 11. piwa Tyskie ( 6 x 550 ml ) , co stanowiło naruszenie wymagań art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach w związku z § 3 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r . w sprawie uwidacznia cen towarów i usług (Dz. U. poz. 2121) , zwanego dalej „rozporządzeni em w sprawie uwidaczniania cen” . Powyższe ustalenia udokumentowan o w Protokole k ontroli z 17 stycznia 2017 r. (nr ak t kontroli: ŻG .8361. 5 .2017 ) oraz załączniku nr 1 . W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami , p ismem z 24 lutego 2017 r. , Łódzki WIIH poinformował p rzedsiębiorcę Jeronimo Martins Polska S.A. z siedzibą w Kostrzynie o wszczęciu postępowania administrac yjnego w przedmiocie nałożenia na przedsiębiorcę , na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach, kary pieniężnej z tytułu kolejnego naruszenia przepisów o uwidacznianiu cen oraz o przysługującym stronie prawi e do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Pismem tym strona zosta ła również wezwana do przekazania informacji o wielkości osiągniętego obrotu i przychodu. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa, przekazując org anowi jedynie dane dotyczące przychodu . Po przeprowadzeniu postępowania admi nistra cyjnego, decyzj ą nr 3/KC - ŻG/2017 z dnia 24 marca 2017 r. (nr akt sprawy: Ż G.8361.5.2017 ), Łódzki WIIH nałożył na ww. przedsiębiorcę kar ę pieniężną w wysokości 12 .0 00 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych) , na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenac h, z tyt ułu pięciokrotnego naruszenia obowiązku uwidaczniania cen i cen jednostkowych towarów w okresie 12 miesięcy licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy . Pismem z 10 kwietnia 2 017 r. , strona złożyła do Prezesa Urzędu Oc hrony Konkurencji i Konsumentów , zwanego dalej również „Prezesem UOKiK”, odwołanie od ww. decyzji , wno szą c o jej zmianę i wymierzenie kary w niższej wysokości . Skarżonej decy zji strona zarzucił a naruszenie art. 6 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach poprzez przyjęcie, że niewykonanie przez stronę obowiązków, o których mowa w art. 4 tej ustawy, uzasadnia nałożenie na nią kary w wysokości 12.000 zł . Strona 3 z 7 Pismem z 26 kwietnia 2017 r., Pre zes UOKiK poinformował p rzedsiębiorcę Jeronimo Mar tins Polska S.A. z siedzibą w Kostrzynie , że przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje , na podstawie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), zwanej dalej „k.p.a.” , prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów or az zgłoszonych żądań . Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób je dnoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, cenę uwidacznia się w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towar ze lub w bliskości towaru, którego dotyczy. Cenę oraz cenę jednostkową uwidacznia się w szczególności: 1) na wywieszce; 2) w cenniku; 3) w katalogu; 4) na obwolucie; 5) w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu, o czym stanowi § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzen ia w sprawie uwidaczniania cen , cena jednostkowa dotyczy odpowiednio ceny za : 1) litr lub metr sześcienny – dla towarów przeznaczonych do sprzedaży według objętości, 2) kil ogram lub tonę – dla towarów przeznaczonych do sprzedaży wed ług masy, 3) metr lub metr kwadratowy – dla towarów sprzedawanych według długości lub powierzchni, 4) sztukę – dla towarów sprzedawanych na sztuki. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, j eżeli przedsiębiorca nie wykonał obowiązków, o których mo wa w art. 4 ustawy o informowaniu o cenach co najmniej trzykrotnie w okresie 12 miesięcy licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy , wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pien iężną do wys okości 4 0. 000 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej, zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień naruszenia Strona 4 z 7 obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a tak że wielkość jego obrotów i przychodu. W niniejszej sprawie, w toku kontroli przeprowa dzonej w placówce handlo wej należącej do przedsiębiorcy Jeronimo Martins Polska S.A. z siedzibą w Kostrzynie w przypadku 11 ww. rodzajów towarów stwierdzono całkowity br ak informacji o cenach . Było to piąte w okresie 12 miesięcy naruszenie przez stronę obowiązujących przepisów w zakresie uwidaczniania cen. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłow ościami, Łódzki WIIH nałożył w drodze decyzji karę pieniężną na ww. przedsię bi orcę , to jest na podmiot , który dopuścił się powyższego naruszenia . Odw ołując się od decyzji strona nie kwestionuje ustaleń kontroli, nie zgadza się jednak z wysokością kary nało żonej na nią przez Łódzkiego WIIH . Strona podniosła, że ustawa o informowaniu o cenach przewiduje zasady miarkowania kary w zależności od okoliczności określonego przypadku. W przedmiotowej sprawie tymczasem stwierdzone uchybienia dotyczyły jedynie jednego kontrolowanego sklepu, a nie całej sieci placówek. Strona podkreśliła ponadt o, że nieprawidłowości dotyczyły jedynie pojedynczych towarów, natomiast sklep oferuje średnio około 1.700 asortymentów . Dodatkowo stwierdzone uchybienia zostały niezwłocznie usunięte. Zdaniem strony, świadczy to o znikomym stopniu naruszenia obowiązków. O dpowiadając na powyższe argumenty strony, Prezes UOKiK wskazuje, że zgod nie z art. 8 dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. U. UE L 80 z 18.3.1998, s. 27), zwanej dalej „dyrektywą 98/6/WE” , kary pieniężne za naruszenie obowiązku informowania konsumentów o cenie oferowanych produktów i usług muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Organy Inspekcji Handlowej przy ustalaniu w ysokości nakładanej kary pieniężnej, zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach, biorą pod uwagę stopień naruszenia obowiązków, dotychczasową działalność przedsiębiorcy oraz wielkość jego obrotów i przychodu. W przedmiotowej sprawie Prezes U OKiK uznał, że Łódzki WIIH prawidłowo ocenił poszczególne przesłanki. Miarkując stopień naru szenia obo wiązków, Łódzki WIIH właściwie uznał, że strona była odpowiedzialna za przekazanie konsumentom informacji o cenach i cenach jednostkowych wszystkich ofer owanych produktów i obowiązkom tym uchybiła . Wskazać należy, że brak cen produktów pozbawia konsumentów podstawowej informacji w tym zakresie, natomiast brak cen jednostkowych uniemożliwia konsumentom porównanie cen między produktami poszczególnych marek bądź takimi samymi produktami o różnej gramaturze, a tym samym dokonania świadomego wyboru. N ieuwidocznienie informacji o cenach nawet przy niewielkiej ilości towarów , wbrew przekonaniu strony, stanowi znaczny stopień naruszenia. Strona 5 z 7 Biorąc pod uwagę dotychcza sową działalność podmiotu działającego na ry n ku, org an pierwszej instancji wziął pod uwagę, ż e przedsiębiorca w okresie 12 miesięcy od dnia pierwszej kontroli, włączywszy bieżącą kontrolę, po raz piąty naruszył przepisy o uwidacznianiu cen . Akta sprawy wsk azują, że organ pierwszej instancji prowadził w tym okresie wobec strony cztery postępowania, które zakończyły się wydaniem decyzji ostatecznych i nałożył na ich podstawie kary pieniężne z tytułu nieprzestrzegania obowiązków wskazanych w ww. ustawi e, tj. :  w dniu 25 kwietnia 2016 r. w sklepie „Biedronka”, zlokalizowanym w Łodzi przy ul. Przędzalnianej 124, przedsiębiorca po raz pierwszy nie wykonał obowiązków, o których mowa w art. 4 ustawy o informowaniu o cenach, z uwagi na nieuwidocznienie w miejscu sprz e daży cen i cen jednostkowych 13 asortymentów środków spożywczych w opakowaniach jednostkowych oraz ceny sprzedaży dla jednego asortymentu środka spożywc zego w opakowaniu jednostkowym, co stanowiło podstawę do wydania decyzji nr 2/KC - ŻG/2016 z dnia 9 czerw ca 2016 r. na kwotę 1.000 zł ,  w dniu 11 lipca 2016 r. w sklepie „Biedronka”, zlokalizowanym w Łodzi przy ul. Pomorskiej 58, przedsiębiorca po raz drugi nie wykonał obowiązków, o których mowa w art. 4 ustawy o informowaniu o cenach, z uwagi na nieuwidoczn ienie w miejscu sprze daży cen i cen jednostkowych 12 asortymentów środków spożywczych w opakowaniach jednostkowych, co stanowiło podstawę do wydania decyzji nr 6/KC - ŻG/2016 z dnia 5 września 2016 r. na kwotę 1.700 zł,  w dniu 15 lipca 2016 r. w sklepie „Bi edronka”, zlokalizowanym w Łodzi przy ul. Nastrojowej 8, przedsiębiorca po raz trzeci nie wykonał obowiązków, o których mowa w art. 4 ustawy o informowaniu o cenach, z uwagi na nieuwidoczni enie w miejscu sprzedaży cen dwóch asorty mentów produktów przemysł owych, co stanowiło podstawę do wydania decyzji nr PU.KPC.1.2016 z dnia 14 września 2016 r. na kwotę 5.400 zł,  w dniu 3 sierpnia 2016 r. w sklepie „Biedronka”, zlokalizowanym w Łowiczu przy ul. Katarzynów 1, przedsiębiorca po raz czwarty nie wykonał obow iązków, o których mowa w art. 4 ustawy o informowaniu o cenach, z uwagi na nieuwidocznienie w miejscu sprze daży cen i cen jednostkowych 21 asortymentów środków spożywczych w opakowaniach jednostkowych, co stanowiło podstawę do wydania decyzji nr 3/DSk - KC/ 2016 z dnia 10 października 2016 r. na kwotę 10.000 zł . Z powyższego wynika, że stwierdzone nieprawidłowości nie były jednorazowym przypadkiem naruszenia przez stronę przepisów o uwidacznianiu cen i nie miały miejsca tylko w kontrolowanej placówce. Istotn ym jest tu również fakt, że kontrole we wszystkich ww. przypadkach poprzedzone były zawiadomieniem o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Strona miała więc możliwość odpowiedniego przygotowania się do kontroli. Prezes UOKiK zauważa ponadto, że ustawa o infor mowaniu o cenach nie uzależnia możliwości nałożenia na Strona 6 z 7 przedsiębiorcę kary na podstawie jej art. 6 ust. 2 (co najmniej trzykrotne naruszenie) od stwierdzenia uchybień w zakresie informowania konsumentów o cenach we wszystkich placówkach do niego należących , zatem argument strony o naruszeniu przepisów tylko w kontrolowanej pl acówce nie może zostać uwzględniony . Dodatkowo podkreślić należy, że niezwłoczne usunięcie uchybień nie zmienia faktu, że strona po raz kolejny dopuściła się naruszenia przepisów o cena ch. Na stronie ciąży obowiązek prawidłowej organizacji pracy w przedsię biorstwach pozostających pod jej kontrolą i to strona ponosi za nią odpowiedzialność. Nie ulega wątpliwości, że organizacja ta nie może odbywać się ze szkodą dla konsumenta i w żadnym w ypadku nie może stanowić okoliczności łagodzącej dla stwierdzonych w toku kontroli naruszeń prawa . Wielkość obrotów i przychodu ustalono na p odstaw ie oświadc zenia strony z dnia 6 marca 2017 r., które to informacje pozwoliły zakwalifikować stronę do grupy pozostałych przedsiębiorców mających silną pozycję na rynku. Wobec powyższego, w ocenie Prezesa UOKi K, kara pieniężna w wys okości 12 .0 00 zł jest proporcjonalna do o siągniętego przychodu oraz stwierdzonych nieprawidłowości. Kary, która stanowi 30 % możl iwe j do wymierzenia i znikomy ułamek przychodów /obrotów strony niewątpliwie nie można uznać za nieadekwatną. Wskazać należy, że k ara ta została nałożona na stronę w związku z piątym naruszeniem przepisów o cenach w okresie 12 miesięcy. Ponadto zauważyć należy, że kara pieniężna nakładana na gruncie przepisów o informowaniu o cenach powinna odpowiadać także wymogom wskazanym przez prawodawcę unijnego, tj. być skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca (art. 8 dyrektywy 98/6/WE). Skuteczność kary przejawia się w mo żliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Żeby kara była odstraszająca jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy, ale nie eliminować go rynku. Kara nałożona na podmiot musi także być ostrzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczeni e do powstania nieprawidłowości w przyszłości (tak WSA w Warszawie w wyroku z 7 września 2012 r., VI SA/Wa 918/12 odnosząc się do podobnych przesłanek istniejących w unijnym prawie żywnościowym). Wymierzona kara powinna być proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu , jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko towary lub usługi opatrzone odpowiednimi informacjami na temat ich cen i cen jednostkowych, jak również kara powinna być możliwie najmniej uciążliw a. Wszystkie te c ele kary winny być łącznie uwzględniane , co też miało miejsce w przedmiotowej sprawie . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspekt orów Inspekcji Handlowej . Zatem, w myśl art. 127 § 2 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 u stawy o informowaniu o cenach, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek Strona 7 z 7 bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji H andlowej w Łodzi w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o wymi erzeniu kary stanie się ostateczna. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której u trzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Nin iejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 us tawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r. poz. 718 , z późn. zm. ) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do należności p ieniężnych nieuiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordyna cja podatkowa ( Dz. U. z 2017 r. poz. 201 , z późn. zm. ). Otrzymują: 1. R . pr. Matusz Bydłowski Jeronimo Martins Polska S.A. Cen trum Dystrybucyjne Sieradz ul. Sosnowa 14 98 - 200 Sieradz pełnomocnik Jeronimo Martins Polska S.A. z siedzibą w Kostrzynie 2. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Łodzi 3. a/a Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Inspekcji Handlowej Dariusz Łomowski