DIH-51/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023-1(15)/09/MC Warszawa, dnia 18 grudnia 2009 r. DECYZJA DIH-2 NR 51/2009 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 5 ust. 2 oraz art. 18 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (t.j.: Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219) i art. 46 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) oraz art. 32 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 7 października 2009 r. przedsiębiorcy BENZOL Sp. z o.o. z siedzibą w Ostrołęce, od decyzji z dnia 6 października 2009 r. Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Olsztynie wstrzymującej świadczenie usług polegających na obrocie paliwami ciekłymi: benzynami bezołowiowymi Pb 95 i Pb 98 oraz olejem napędowym bez wymaganej koncesji na obrót paliwami, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanawia zaskarżoną decyzję uchylić w całości i wstrzymać świadczenie usług polegających na obrocie paliwami ciekłymi: benzynami bezołowiowymi Pb 95 i Pb 98 oraz olejem napędowym bez wymaganej koncesji na obrót paliwami na stacji paliw w Białej Piskiej przy Placu A. Mickiewicza 35, należącej do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością „BENZOL”. U Z A S A D N I E N I E W dniu 25 września 2009 r. inspektorzy reprezentujący Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej rozpoczęli kontrolę w zakresie legalności prowadzonej działalności gospodarczej oraz prawidłowości obrotu paliwem ciekłym w oparciu o posiadaną koncesję na stacji paliw w Białej Piskiej przy Placu Mickiewicza 35, należącej do przedsiębiorcy BENZOL Sp. z o.o., w obecności pracownika ww. przedsiębiorcy. W związku z brakiem na stacji paliw dokumentów pozwalających na przeprowadzenie kontroli w powyższym zakresie, w dniu 25 września inspektorzy poprosili, w trakcie „BENZOL” Sp. z o.o. ul. Graniczna 7 07-410 Ostrołęka 2 rozmowy telefonicznej z biurem przedsiębiorcy, o przesłanie aktualnego odpisu z KRS oraz koncesji na obrót paliwami. W dniu 28 września 2009 r. do Delegatury IH w Ełku został przesłany odpis z Rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. W dniu 2 października 2009 r., do siedziby Delegatury IH w Ełku wpłynęły wyjaśnienia do protokołu kontroli z dnia 25 września oraz kserokopia koncesji wraz z zawiadomieniem z dnia 19 czerwca 2009 r. o rozszerzeniu działalności objętej koncesją nr OPC/9779/3294/W/1/2009/MZB na wymienione w zawiadomieniu stacje paliw, skierowanym do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Z treści koncesji nr OPC/9779/3294/W/1/2009/MZB z dnia 10 czerwca 2009 r. na obrót paliwami ciekłymi na okres od 16 czerwca 2009 r. do 31 grudnia 2025 r. wynikało, iż przedsiębiorca posiada koncesję na obrót paliwami przy wykorzystaniu eksploatowanych przez koncesjonariusza pojazdów przeznaczonych do transportu paliw ciekłych. W związku z powyższym w trakcie kontynuowania czynności kontrolnych na stacji paliw w Białej Piskiej w dniu 6 października 2009 r. została wydana decyzja dla przedsiębiorcy BENZOL Sp. z o.o. wstrzymująca świadczenie usług polegających na obrocie paliwami ciekłymi: benzynami bezołowiowymi Pb 95 i Pb 98 oraz olejem napędowym bez wymaganej koncesji na obrót paliwami. Decyzję odebrał w dniu 6 października 2009 r. pracownik BENZOL Sp. z o.o. zatrudniony na stacji paliw w Białej Piskiej, który według wyjaśnień WIIH w Olsztynie został zobowiązany do przekazania jej do zarządu spółki. Decyzja nie została przesłana do przedsiębiorcy przesyłką pocztową. Pismem z dnia 7 października 2009 r., przedsiębiorca złożył odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie i wstrzymanie jej wykonania. Przedsiębiorca podniósł fakt jej nieprawidłowego doręczenia, zarzucając jednocześnie naruszenie przepisów: − art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 Kpa, − art. 39, art. 45, art. 110 Kpa, − art. 1 ust. 3, art. 18 ust. 1, 2 i 3 i art. 22b ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (t.j.: Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219) w zw. z art. 46 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.) i art. 32 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 z późn. zm.). Pismem z dnia 26 października 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował przedsiębiorcę, że przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłoszonych w trakcie postępowania, a także do składania wniosków dowodowych. Z możliwości tej przedsiębiorca skorzystał w dniu 2 listopada 2009 r. Przedsiębiorca, pismem z dnia 5 listopada 2009 r. wypowiedział się w sprawie zebranego materiału dowodowego wnosząc o: a) powołanie biegłego z zakresu prawa energetycznego i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie poprawności interpretacji art. 59 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, b) sprawdzenie czy CBŚ miało podstawy prawne do poinformowania Warmińsko- Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Olsztynie o nieprawidłowościach. Ponadto załączył do niego szereg dokumentów. 3 Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2009 r. Prezes Urzędu odmówił uwzględnienia wniosku dotyczącego powołania biegłego z zakresu prawa energetycznego i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie poprawności interpretacji art. 59 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z uwagi na to, że przedmiotem tego dowodu są okoliczności niemające znaczenia dla sprawy oraz uwzględnił wniosek dowodowy dotyczący sprawdzenia czy Centralne Biuro Śledcze miało podstawy prawne do poinformowania Warmińsko Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Olsztynie o nieprawidłowościach w działalności „BENZOL” Sp. z o.o. Rozpoznając sprawę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i zważył, co następuje. Zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów zawartych w art. 6, art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego nie zasługują na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie Warmińsko – Mazurski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej działał w oparciu o obowiązujące normy prawne, tj. ustawę o Inspekcji Handlowej oraz ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. Również decyzja z dnia 6 października 2009 r. wydana została na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązującego w dacie orzekania. Wyrażona w art. 7 Kpa zasada postępowania administracyjnego odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym obowiązująca w dniu kontroli koncesja na obrót paliwami oraz stanowisko URE pozwalały na pełną i dogłębną analizę sprawy. Podnoszone przez przedsiębiorcę argumenty dotyczące zgłoszenia organowi koncesyjnemu zmian w koncesji w myśl art. 59 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Były one bowiem w zasadzie polemiką ze stanowiskiem Urzędu Regulacji Energetyki, który w piśmie z dnia 6 października 2009 r. (już po skierowaniu ponownego wniosku do URE) do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej Delegatura w Ełku wyraźnie wskazał, iż spółka „… nie może legalnie wykonywać działalności polegającej na obrocie paliwami ciekłymi przy pomocy infrastruktury technicznej innej, niż określona zapisami aktualnie posiadanej koncesji ma obrót paliwami ciekłymi. W szczególności nie może wykonywać tego rodzaju działalności na stacjach paliw oraz w bazach paliw.”. Organy Inspekcji Handlowej nie posiadają kompetencji w zakresie weryfikacji warunków, które należy spełniać w celu uzyskania stosownej koncesji bądź rozstrzygania sporów przedsiębiorcy z innymi organami administracji w zakresie interpretacji określonych przepisów prawa. Z zasady wyrażonej w art. 8 Kpa wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. W celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Analiza zebranych w sprawie materiałów oraz działań Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Olsztynie wskazuje, iż zasady powyższe zostały w pełni dotrzymane. Zarzut naruszenia art. 10 Kpa również nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 10 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Realizacją zasady 4 czynnego udziału strony w postępowaniu jest wprowadzenie warunku, od spełnienia którego uzależnione jest uznanie przez organ administracji publicznej okoliczności faktycznej za udowodnioną. Warunkiem tym jest stworzenie przez organ administracji publicznej przesłanek realizacji przez stronę prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Przeprowadzenie dowodu dopiero wtedy czyni wiarygodną okoliczność faktyczną, gdy strona mogła się wypowiedzieć, co do dowodu. Z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, iż strona została pouczona w upoważnieniu nr 343/09 z dnia 24 września 2009 r. (przekazanym do siedziby spółki) o przysługujących jej prawach, w tym prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, składaniu w toku postępowania wniosków dowodowych, przeglądania akt sprawy, zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. O realizacji przysługujących stronie praw, w tym prawa czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzeniu się w zakresie zgromadzonych materiałów świadczy pismo strony z dnia 29 września 2009 r., stanowiące wyjaśnienia do protokołu kontroli z dnia 25 września br. (którego fragmenty są tożsame z treścią rozpatrywanego odwołania od decyzji), jak również spotkanie przedstawicieli spółki z Wojewódzkim Inspektorem IH w dniu 8 października 2009 r. w siedzibie Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Olsztynie, w trakcie którego przedstawiciele Benzol Sp. z o.o. przedstawili swoje uwagi do wyników przeprowadzonej kontroli oraz poruszyli kwestie potrzeby ochrony interesu społecznego mieszkańców rejonu Białej Piskiej wnosząc o uchylenie klauzuli natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 6 października 2009 r. Zgodnie z art. 45 Kpa jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Jednocześnie, w myśl przepisu art. 44 Kpa pisma doręcza się również m. in. za pomocą poczty. W tej sytuacji uznać należy, iż decyzja Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Olsztynie z dnia 6 października 2009 r., wstrzymująca świadczenie usług polegających na obrocie paliwami ciekłymi: benzynami bezołowiowymi Pb 95 i Pb 98 oraz olejem napędowym bez wymaganej koncesji na obrót paliwami, nie została doręczona prawidłowo stronie postępowania. Okoliczność nieprawidłowego doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji, nie powinna mieć jednak wpływu na bieg sprawy. Jak wynika bowiem z treści odwołania, strona zapoznała się z jej treścią wnosząc odwołanie. Brak prawidłowego doręczenia decyzji w rozumieniu art. 45 Kpa, powinien być rozpatrywany w świetle art. 10 Kpa, zgodnie z którym strona powinna mieć prawo do czynnego udziału w postępowaniu. W przedmiotowej sytuacji trudno jest mówić o naruszeniu tego prawa strony. Miała ona okazję zapoznać się z decyzją i wniosła od niej odwołanie. Tym samym naruszenie art. 45 Kpa jest naruszeniem proceduralnym, nie mającym jednakże istotnego wpływu na wynik postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1217 ze zm.). Takie stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 5 stycznia 2007 r. (II OSK 136/06), w analogicznej sprawie. Zgodnie z przepisami art. 46 ust. 1 pkt 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 32 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo energetyczne wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi lub energią wymaga uzyskania koncesji. Z treści koncesji nr OPC/9779/3294/W/1/2009/MZB z dnia 10 czerwca 2009 r. (pkt. 2.1) na obrót paliwami ciekłymi na okres od 16 czerwca 2009 r. do 31 grudnia 2025 r. wynikało, iż przedsiębiorca posiada koncesję na obrót paliwami przy wykorzystaniu eksploatowanych przez koncesjonariusza, wymienionych w koncesji, pojazdów przeznaczonych do transportu paliw ciekłych. 5 W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, iż strona prowadzi na stacji paliw w Białej Piskiej detaliczną sprzedaż paliw pomimo braku, wymaganej przepisami prawa, koncesji na taki obrót paliwem. Nie bez znaczenia dla sprawy jest również fakt, iż pismem z dnia 6 października 2009 r. (nr DPE-413-412(2)/209/MZB Urząd Regulacji Energetyki potwierdza, iż cyt.: „… zawarte w treści powyższej koncesji zapisy w znacznym stopniu ograniczają jej przedmiot i zakres obowiązywania. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w punkcie I tej koncesji ograniczono jej przedmiot i zakres do działalności gospodarczej polegającej na obrocie paliwami ciekłymi jedynie przy wykorzystaniu eksploatowanych przez Przedsiębiorcę pojazdów przeznaczonych do transportu paliw ciekłych.”. W związku z powyższym w dniu 6 października 2009 r. została wydana decyzja dla przedsiębiorcy BENZOL Sp. z o.o. wstrzymująca świadczenie usług polegających na obrocie paliwami ciekłymi: benzynami bezołowiowymi Pb 95 i Pb 98 oraz olejem napędowym bez wymaganej koncesji na obrót paliwami. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej stanowi, iż wojewódzki inspektor może zarządzić w toku kontroli, w drodze decyzji, m. in. wstrzymanie świadczenia usług, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa. Przepis ten w związku z powołanymi wyżej przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawy Prawo energetyczne stanowi podstawę materialno - prawną do wydania zaskarżonej decyzji. Wydanie przez Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej decyzji wstrzymującej świadczenie usług polegających na obrocie paliwami bez wymaganej koncesji było niezbędne z uwagi na interes gospodarczy kraju, bowiem strona nie ponosi wymaganych prawem opłat koncesyjnych w wysokości i na zasadach prawnie określonych. Tym samym zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 1 ust. 3, art. 18 ust. 1, 2 i 3 i art. 22b ustawy o Inspekcji Handlowej w związku z art. 46 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i art. 32 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo energetyczne należy uznać za bezpodstawne. W świetle powyższego, również zarzut naruszenia przepisów art. 110 Kpa nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro bowiem strona miała okazję zapoznać się z decyzją i wniosła od niej odwołanie, a co więcej wnosiła o uchylenie klauzuli natychmiastowej wykonalności, tym samym uznała, iż organ administracji, który wydał decyzję, jest nią związany. Sentencja decyzji z dnia 6 października 2009 r. skierowanej do BENZOL Sp. o.o. przez Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej wstrzymuje świadczenie przez spółkę usług polegających na obrocie paliwami ciekłymi: benzynami bezołowiowymi Pb 95 i Pb 98 oraz olejem napędowym bez wymaganej koncesji na obrót paliwami. Takie ogólne sformułowanie wskazuje, iż decyzja dotyczy całej działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę. Tymczasem, z uzasadnienia decyzji z dnia 6 października 2009 r. oraz materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, iż decyzja ta dotyczy działalności przedsiębiorcy na stacji paliw w Białej Piskiej przy Placu Mickiewicza 35. Ponadto należy zauważyć, iż Warmińsko - Mazurski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, z uwagi na zakres terytorialny swojej działania, nie jest organem właściwym w kwestii wydania decyzji wstrzymującej generalnie świadczenie usług przez „Benzol” Sp. z o.o. Jednocześnie stwierdzić należy, iż ze zgromadzonych w sprawie materiałów jednoznacznie wynika, iż przedsiębiorca „BENZOL” Sp. z o.o. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na detalicznej sprzedaży paliw ciekłych na stacji paliw w Białej Piskiej przy Pl. Mickiewicza 35 bez wymaganej koncesji naruszając obowiązujące przepisy prawa. 6 W tej sytuacji, w świetle art. 18 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej wstrzymanie świadczenia usług polegających na obrocie paliwami ciekłymi na stacji paliw w Białej Piskiej bez wymaganej koncesji jest niezbędne z uwagi na interes gospodarczy kraju, bowiem strona nie ponosi wymaganych prawem opłat koncesyjnych w wysokości i na zasadach prawnie określonych. Ponadto, wstrzymanie świadczenia usług na ww. stacji paliw konieczne jest ze względu na bezpieczeństwo konsumentów, bowiem brak koncesji na obrót paliwami ciekłymi na przedmiotowej stacji wskazuje, iż nie spełnia ona wymagań związanych z wykonywaniem tego rodzaju działalności i zapewnieniem bezpiecznej obsługi konsumentów. Wskazywać na to może również nie przesłanie przez stronę żadnego protokołu kontroli na stacji paliw w Białej Piskiej (w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz wymagań prawa ochrony środowiska) pomimo przedstawienia 16 protokołów kontroli przeprowadzonych na 8 innych stacjach, o których mowa w piśmie strony z dnia 5 listopada 2009 r. Dokumenty przywołane w ww. piśmie z dnia 5 listopada 2009 r. (i załączone do niego) nie mają znaczenia dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, bowiem zarówno protokoły kontroli w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz wymagań prawa ochrony środowiska przeprowadzone na stacjach paliw w Chorzelach, Jakaci Dwornej, Nowogrodzie, Goworowie, Ostrołęce, Jedwabnem, Turośli i Turzynie, jak również korespondencja pomiędzy Urzędem Regulacji Energetyki a Centralnym Biurem Śledczym Komendy Głównej Policji Zarząd w Białymstoku oraz zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa skierowane do prokuratury Rejonowej Białystok – Północ nie potwierdzają, iż przedsiębiorca posiada koncesję na obrót paliwami ciekłymi na stacji paliw w Białej Piskiej. Zważywszy na przedstawione okoliczności, należało postanowić, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego i na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy o Inspekcji Handlowej podlega natychmiastowemu wykonaniu. Pouczenie Na decyzję, zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymują: Małgorzata Kozak 1. „Benzol” Sp. z o.o. Wiceprezes ul. Graniczna 7 07-410 Ostrołęka 2. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej 3. A/a