DKK-14/2009

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 27 marca 2009 r. DKK2-421/2/09/AI DECYZJA nr DKK - 14 /09 Na podstawie art. 18 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego na wniosek Telekomunikacji Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie, wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na przejęciu przez Telekomunikację Polską S.A. z siedzibą w Warszawie kontroli nad Ramsat S.A. z siedzibą w Modlnicy. UZASADNIENIE W dniu 31 grudnia 2008 r. do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „Prezesem Urzędu” lub „organem antymonopolowym”, wpłynęło zgłoszenie zamiaru koncentracji, polegającej na przejęciu przez Telekomunikację Polską S.A. z siedzibą w Warszawie, zwaną dalej „TP”, kontroli nad Ramsat S.A. z siedzibą w Modlnicy, zwaną dalej „Ramsat”. W związku z tym, iż spełnione zostały niezbędne przesłanki uzasadniające zgłoszenie zamiaru koncentracji, tj.: - łączny obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekroczył zarówno równowartość 1 mld euro obrotu światowego, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o ochronie konkurencji”, jak i równowartość 50 mln euro obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, - przejęcie – poprzez nabycie akcji – bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę nad innym przedsiębiorcą jest jednym ze sposobów koncentracji określonym w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji, - w przedmiotowej sprawie nie występuje żadna okoliczność z katalogu przesłanek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 14 ustawy o ochronie konkurencji, powodująca odstąpienie od konieczności zgłoszenia koncentracji, 2 zostało wszczęte postępowanie antymonopolowe w przedmiotowej sprawie, o czym - zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - TP została powiadomiona pismem z dnia 12 stycznia 2009 r. W trakcie postępowania organ antymonopolowy ustalił i zważył, co następuje: Uczestnicy koncentracji I. Aktywny uczestnik koncentracji - TP prowadzi na terenie Polski działalność w szczególności w zakresie telefonii stacjonarnej i ruchomej, szerokopasmowego dostępu do Internetu, transmisji danych oraz dzierżawy łączy telekomunikacyjnych, zarówno w ramach rynku detalicznego, jak i rynku hurtowego. TP jest spółką publiczną notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, a struktura jej akcjonariatu przedstawia się następująco: • France Telecom S.A. - 48,58% głosów na WZA, • Capital Research and Management Company - 9,86% głosów na WZA, • Skarb Państwa - 4,05% głosów na WZA, • TP - 2,42% głosów na WZA, • Pozostali - 35,09% głosów na WZA 1 . Z uwagi na fakt, iż spółka prawa francuskiego France Telecom S.A. posiada 48,58% głosów na WZA TP, a pozostały akcjonariat TP jest rozproszony, umożliwia to tej Spółce wywieranie decydującego wypływu na TP. Oznacza to, że France Telecom S.A. jest podmiotem dominującym TP w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji. France Telecom S.A. jest firmą telekomunikacyjną i właścicielem marki telefonii ruchomej Orange. Grupa France Telecom w 2008 r. prowadziła działalność w 30 krajach i miała ponad 182 mln klientów. TP stoi na czele grupy kapitałowej, w skład której wchodzą następujący przedsiębiorcy: • Polska Telefonia Komórkowa Centertel Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, zwana dalej „PTK Centertel” - prowadzi działalność w zakresie telefonii ruchomej. Jest operatorem dwóch sieci: cyfrowej - Orange i analogowej - NMT450i (Centertel), • TP EmiTel Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie - prowadzi działalność w zakresie usług transmisji programów radiofonicznych i telewizyjnych w celu dostarczania treści radiofonicznych i telewizyjnych użytkownikom końcowym, radiodyfuzji, radiotelekomunikacji, transmisji danych, teleinformatyki i wynajmu infrastruktury technicznej, • Telefon 2000 Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie - prowadzi działalność w zakresie projektowania i budowy infrastruktury telekomunikacyjnej, • Telefony Podlaskie S.A. z siedzibą w Sokołowie Podlaskim - prowadzą działalność w zakresie telefonii stacjonarnej, Internetu, telefonii kablowej (operator lokalny - Sokołów Podlaski), • OPCO Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie - prowadzi działalność w zakresie obsługi klientów - program lojalnościowy, • Fundacja Grupy TP z siedzibą w Warszawie - prowadzi działalność charytatywną, 1 Wg danych ze strony www.gpwinfostrefa.pl z dnia 4 lutego 2009 r. 3 • Otwarty Rynek Elektroniczny S.A. z siedzibą w Warszawie - świadczy usługi konsultingowe w obszarze zakupowym, • Pracownicze Towarzystwo Emerytalne Telekomunikacji Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie - prowadzi działalność w zakresie zarządzania pracowniczym funduszem emerytalnym, • TP Edukacja i Wypoczynek Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie - prowadzi działalność w zakresie usług hotelarskich oraz organizacji konferencji i szkoleń, • PayTel Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie - prowadzi działalność w zakresie dystrybucji kart GSM pre-paid oraz obsługi płatności, • TP Med Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie - prowadzi działalność w zakresie usług medycznych, • TP Invest Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie - prowadzi działalność w zakresie usług doradczych i konsultingowych na rzecz jednostek Grupy TP, • TP TelTech Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi - prowadzi działalność w zakresie monitoringu pożarowego i włamaniowego oraz instalacji i utrzymania systemów monitoringowych, • TP Internet Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie - prowadzi działalność w zakresie usługi typu call-center, • Virgo Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie - prowadzi działalność w zakresie usług doradczych, działalności finansowej oraz zarządzania inwestycjami, • Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Gdańsku - świadczy usługi w zakresie portalu internetowego oraz baz danych, • TPSA Eurofinance B.V. z siedzibą w Amsterdamie, TPSA Eurofinance France S.A. z siedzibą w Paryżu oraz TPSA Finance B.V. z siedzibą w Amsterdamie - prowadzą działalność w zakresie inwestowania oraz zarządzania inwestycjami. Grupa France Telecom, poza TP i jej podmiotami zależnymi, obecna jest w Polsce także za pośrednictwem: • Equant Communications Poland Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie - świadczącej usługi w zakresie rozwiązań telekomunikacyjnych dla klientów biznesowych. Spółka świadczy usługi pod marką Orange Business Services (OBS), • Sofrecom Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie - specjalizującej się w świadczeniu usług konsultingowych dla klientów biznesowych, wprowadzając nowoczesne rozwiązania technologiczne i administracyjne. II. Pasywny uczestnik koncentracji - Ramsat prowadzi na terenie Polski działalność w zakresie dystrybucji usług telefonii ruchomej (jest autoryzowanym partnerem PTK Centertel), usług telefonii stacjonarnej (świadczonych przez TP), szerokopasmowego dostępu do Internetu stacjonarnego oraz dostępu do Internetu mobilnego. Jako agent PTK Centertel Ramsat świadczy usługi obejmujące w szczególności: • zawieranie z klientami, bądź pośredniczenie w zawieraniu z klientami umów o świadczenie przez PTK Centertel usług post-paid, • podejmowanie innych czynności związanych ze świadczeniem usług post-paid przez PTK Centertel, szczegółowo uzgodnionych z PTK Centertel, • prowadzenie autoryzowanych salonów sprzedaży PTK Centertel oraz innych punktów sprzedaży, • udostępnianie klientom bezabonamentowej usługi telekomunikacyjnej (tzw. Pre-paid lub telefon na kartę) oferowanej przez PTK Centertel. Ponadto Ramsat zajmuje się także sprzedażą telefonów komórkowych, aparatów używanych 4 w telefonii stacjonarnej, modemów oraz akcesoriów telefonicznych. Ramsat nie ma przedsiębiorcy dominującego. Ośmiu jego akcjonariuszy (osoby fizyczne) ma łącznie 100% akcji tej Spółki. Ramsat posiada jeden podmiot zależny - spółkę Prado Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, której przedmiot działalność jest tożsamy z działalnością Ramsat. Jak wynika z informacji zawartych w zgłoszeniu przychody z tytułu dystrybucji usług telefonii ruchomej stanowiły ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 1 załącznika do decyzji] % przychodów osiągniętych przez grupę Ramsat w 2007 r. Opis i przyczyny koncentracji Planowana koncentracja została zgłoszona w trybie art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i polega na przejęciu przez TP kontroli nad Ramsat poprzez nabycie 100% akcji tej Spółki. Jak wskazuje TP, bezpośrednią przyczyną zamierzonej koncentracji jest decyzja akcjonariuszy Ramsat o wycofaniu się z działalności prowadzonej w ramach spółki Ramsat i podjęcie przez nich poszukiwania inwestora, który nabyłby należące do nich akcje Spółki. W wykonaniu powyższego zamierzenia biznesowego akcjonariusze Ramsat złożyli ofertę nabycia akcji TP. TP zdecydowała się przyjąć ofertę, bowiem zakup akcji Ramsat zgodny jest z polityką TP polegającą na zacieśnianiu współpracy z siecią dystrybucji własnych usług. Współpraca ta ma zagwarantować wysoki standard świadczonych usług, przyczynić się do poprawy kontroli bezpieczeństwa danych osobowych klientów oraz do ujednolicenia i zapewnienia należytego wystroju punktów sprzedaży, wykorzystanie know-how, nakładów finansowych i innych narzędzi wsparcia sprzedaży przekazywanych przez TP. Rynki właściwe, na które koncentracja wywiera wpływ W myśl art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczają zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Jak wynika z informacji zawartych w zgłoszeniu, w przedmiotowej sprawie rynkami wspólnymi w aspekcie produktowym dla uczestników koncentracji są detaliczne rynki dystrybucji: • usług telefonii ruchomej, • usług telefonii stacjonarnej (dystrybucji usług w stacjonarnych publicznych sieciach telefonicznych), • usług dostępu do Internetu mobilnego, • usług dostępu do Internetu stacjonarnego. Grupa TP prowadzi bowiem działalność na szeroko rozumianym krajowym rynku usług telekomunikacyjnych, w tym poprzez własną sieć, na czterech ww. rynkach dystrybucyjnych. Na rynkach tych działalność prowadzi także Ramsat (jest dystrybutorem usług oferowanych przez grupę TP). 5 Działalność zarówno w zakresie dystrybucji usług telefonii ruchomej, jak i dystrybucji usług telefonii stacjonarnej jest ściśle powiązana z rynkami tych usług. Z uwagi na fakt, iż w aspekcie produktowym nie istnieją substytuty zarówno dla działalności polegającej na świadczeniu usług telefonii ruchomej, jak i dla działalności polegającej na świadczeniu usług telefonii stacjonarnej, ze względu na charakter tych usług (mobilny/stacjonarny), w szczególności usługi te nie mogą być uznane za substytucyjne względem siebie. Należy stwierdzić, iż również rynki dystrybucji tych usług od strony produktowej nie mają substytutów. Działalność w zakresie dystrybucji usług dostępu do Internetu mobilnego, jak i dystrybucji usług dostępu do Internetu stacjonarnego jest także ściśle powiązana z rynkami dostępu do tych usług. W aspekcie produktowym nie istnieją substytuty zarówno dla działalności polegającej na świadczeniu usług dostępu do Internetu mobilnego, jak i dostępu do Internetu stacjonarnego. W aspekcie produktowym nie istnieją zatem również substytuty dla działalności polegającej na dystrybucji usług dostępu do Internetu zarówno mobilnego, jak i dystrybucji usług dostępu do Internetu stacjonarnego. Ze względu na charakter usługi te nie mogą być uznane za substytucyjne względem siebie. Biorąc pod uwagę, iż geograficzne granice rynku usług telefonii ruchomej, telefonii stacjonarnej, dostępu do Internetu stacjonarnego oraz dostępu do Internetu mobilnego obejmują terytorium całego kraju, co wynika z uregulowań prawnych dotyczących działalności w zakresie usług telekomunikacyjnych w Polsce – w szczególności na podmiotach chcących prowadzić działalność w zakresie usług telekomunikacyjnych spoczywa obowiązek uzyskania stosownych zezwoleń, które uprawniają do podjęcia oraz prowadzenia działalności wyłącznie na terytorium Polski – rynek właściwy w aspekcie geograficznym dla dystrybucji każdej z ww. usług również nie może być szerszy niż krajowy. Jednocześnie w obrębie kraju brak jest wyraźnych różnic w preferencjach odbiorców, opłatach czy kosztach przesyłu sygnału. W związku z tym dystrybutorzy ww. usług posiadają w swojej ofercie praktycznie identyczne produkty i usługi, które w ramach jednej sieci oferowane są po cenach i na warunkach ustalanych na poziomie krajowym. Niezależni dystrybutorzy działają w dużej mierze jak agenci, pozyskując klientów dla konkretnego operatora. Brak jest zatem podstaw do segmentacji tych rynków dystrybucji na rynki lokalne. Z informacji zgromadzonych w toku postępowania wynika, iż łączy udział grup TP i Ramsat w 2007 r. w ujęciu ilościowym wynosił: • w krajowym detalicznym rynku dystrybucji usług telefonii ruchomej ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 2 załącznika do decyzji] %, • w krajowym detalicznym rynku dystrybucji usług telefonii stacjonarnej ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 3 załącznika do decyzji] %, • w krajowym detalicznym rynku dystrybucji usług dostępu do Internetu mobilnego ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 4 załącznika do decyzji] %, • w krajowym detalicznym rynku dystrybucji usług dostępu do Internetu stacjonarnego ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 5 załącznika do decyzji] % . Wskazać jednocześnie należy, iż zgodnie z danymi zawartymi w zgłoszeniu, udział grupy TP w 2007 r. wynosił: w krajowym detalicznym rynku świadczenia usług telefonii ruchomej • ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 6 załącznika do decyzji] % biorąc pod uwagę wartość przychodów ze sprzedaży, • ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 7 załącznika do decyzji] % biorąc pod uwagę liczbę użytkowników, 6 w krajowym detalicznym rynku świadczenia usług telefonii stacjonarnej • ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 8 załącznika do decyzji] % biorąc pod uwagę wartość przychodów ze sprzedaży, • ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 9 załącznika do decyzji] % biorąc pod uwagę liczbę użytkowników. w krajowym detalicznym rynku świadczenia usług dostępu do Internetu mobilnego 2 • ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 10 załącznika do decyzji] % biorąc pod uwagę wartość przychodów ze sprzedaży, • ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 11 załącznika do decyzji] % biorąc pod uwagę liczbę użytkowników, w krajowym detalicznym rynku świadczenia usług dostępu do Internetu stacjonarnego • ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 12 załącznika do decyzji] % biorąc pod uwagę wartość przychodów ze sprzedaży, • ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 13 załącznika do decyzji] % biorąc pod uwagę liczbę użytkowników. Mając na uwadze powyższe oraz kryteria wyznaczania rynków właściwych, na które koncentracja wywiera wpływ, zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców (Dz. U. Nr 134, poz. 937), organ antymonopolowy uznał, iż: a) przedmiotowa koncentracja wywiera wpływu w układzie horyzontalnym na: 1) krajowy detaliczny rynek dystrybucji usług telefonii stacjonarnej, 2) krajowy detaliczny rynek dystrybucji usług dostępu do Internetu stacjonarnego. Na rynkach tych zaangażowani są przedsiębiorcy uczestniczący w koncentracji i koncentracja prowadzi do uzyskania łącznego udziału w każdym z tych rynków w wysokości większej niż 20%. krajowy detaliczny rynek dystrybucji usług telefonii stacjonarnej Jak wynika z informacji zgromadzonych w toku przedmiotowego postępowania udział grupy TP w krajowym detalicznym rynku dystrybucji usług telefonii stacjonarnej w 2007 r., w ujęciu ilościowym kształtował się na poziomie ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 14 załącznika do decyzji] %, a grupy Ramsat na poziomie ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 15 załącznika do decyzji] %. Łączny zatem udział uczestników koncentracji w tym rynku kształtował się w 2007 r. na poziomie ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 16 załącznika do decyzji] %. Wskazać jednocześnie należy, iż w 2007 r. udział własnych kanałów dystrybucji grupy TP w dystrybucji usług telefonii stacjonarnej grupy TP wynosił ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 17 załącznika do decyzji] %. Głównymi zaś konkurentami grupy TP na krajowym detalicznym rynku świadczenia usług telefonii stacjonarnej w 2007 r. była Telefonia Dialog S.A., Netia S.A. oraz Tele2 Polska Sp. z o.o. 3 . 2 Zgłaszający wskazuje, iż w dostępnych opracowaniach i zestawieniach rynek świadczenia usług dostępu do Internetu mobilnego nie jest wyodrębniany (jest on na potrzeby badania rynku traktowany jako część rynku świadczenia usług telefonii mobilnej). Szacunkowy udział grupy TP w tym rynku został zatem przedstawiony w oparciu o dane dotyczące udziału PTK Centertel w rynku usług telefonii mobilnej. 3 Decyzją Nr DKK -71/08 z dnia 3 września 2008 r. Prezes Urzędu wydał zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na przejęciu przez Netia S.A. kontroli nad Tele2 Polska Sp. z o. o. 7 krajowy detaliczny rynek dystrybucji usług dostępu do Internetu stacjonarnego Udział grupy TP w krajowym detalicznym rynku dystrybucji usług dostępu do Internetu stacjonarnego kształtował się na poziomie ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 18 załącznika do decyzji] %, a grupy Ramsat na poziomie ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 19 załącznika do decyzji] %. Łączny zatem udział uczestników koncentracji w tym rynku kształtował się w 2007 r. na poziomie ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 20 załącznika do decyzji] %. Wskazać jednocześnie należy, iż w 2007 r. udział własnych kanałów dystrybucji grupy TP w dystrybucji usług dostępu do Internetu stacjonarnego grupy TP wynosił ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 21 załącznika do decyzji] %. Głównymi zaś konkurentami grupy TP na krajowym detalicznym rynku świadczenia usług dostępu do Internetu stacjonarnego w 2007 r. była Telefonia Dialog S.A., Netia S.A., UPC Polska Sp. z o.o., Grupa Aster (w skład której wchodzą Aster Sp. z o.o., Aster Kraków Sp. z o.o. i Aster Zielona Góra Sp. z o.o.) oraz Vectra S.A. b) przedmiotowa koncentracja wywiera wpływ w układzie wertykalnym na: 1) krajowy detaliczny rynek świadczenia usług telefonii ruchomej, 2) krajowy detaliczny rynek świadczenia usług telefonii stacjonarnej, 3) krajowy detaliczny rynek świadczenia usług dostępu do Internetu mobilnego, 4) krajowy detaliczny rynek świadczenia usług dostępu do Internetu stacjonarnego. Na rynkach tych między uczestnikami koncentracji występuje powiązanie typu dostawca- odbiorca (Ramsat jest dystrybutorem usług oferowanych przez grupę TP), a jednocześnie udział grupy TP w każdym z tych rynków przekracza 30%. krajowy detaliczny rynek świadczenia usług telefonii ruchomej Jak wynika z opracowanego przez Urząd Komunikacji Elektronicznej Raportu o stanie rynku telekomunikacyjnego 2007 r. 4 z usług telefonii ruchomej w 2007 r. korzystało w Polsce ok. 41390 tys. użytkowników, a wartość tego rynku, mierzona przychodami netto operatorów z działalności telekomunikacyjnej, wyniosła 23122 mln zł. Jednocześnie rok 2007, mimo iż na rynku tym wg stanu na dzień 31 grudnia 2007 roku działało 8 operatorów, nie przyniósł większych zmian w zakresie struktury rynku telefonii ruchomej. W dalszym ciągu na rynku tym, zarówno wg kryterium liczby użytkowników, jak również przychodów, zdecydowanie przewodzą doświadczeni operatorzy, tj. PTK Centertel, Polska Telefonia Cyfrowa Sp. z o.o. oraz Polkomtel S.A. Jedynym nowym operatorem, który zaznaczył na tym rynku swoją obecność jest P4 Sp. z o.o. Udziały wskazanych operatorów w krajowym rynku usług telefonii ruchomej w 2007 r. w ujęciu procentowym, biorąc pod uwagę wartość przychodów oraz liczbę użytkowników, przedstawia poniższa tabela. Tabela nr 1 Udział operatorów w krajowym rynku usług telefonii ruchomej w 2007 r. operator telefonii ruchomej udział w rynku wg przychodów netto w % udział w rynku wg liczby użytkowników w % PTK Centertel 34,52 34,21 4 Raport o stanie rynku telekomunikacyjnego w 2007 roku, Urząd Komunikacji Elektronicznej, Warszawa, kwiecień 2008 8 Polkomtel S.A. 33,17 32,51 Polska Telefonia Cyfrowa Sp. z o.o. 31,01 31,11 P4 Sp. z o.o. 1,28 2,05 pozostali 0,02 0,12 Źródło: Urząd Komunikacji Elektronicznej - Raport o stanie rynku telekomunikacyjnego w 2007 roku Grupa Ramsat nie jest obecna na rynku świadczenia usług telefonii ruchomej, prowadzi natomiast działalność w zakresie dystrybucji tych usług. Jak wskazano, udział grupy Ramsat w krajowym detalicznym rynku dystrybucji usług telefonii ruchomej w 2007 r. wynosił ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 22 załącznika do decyzji] %. krajowy detaliczny rynek świadczenia usług telefonii stacjonarnej Szacunkowa wielkość detalicznego rynku usług telefonii stacjonarnej w 2007 r. w ujęciu wartościowym wyniosła 8,47 mld PLN. W ujęciu ilościowym, tj. pod względem liczby użytkowników, szacunkowa wielkość tego rynku wyniosła 10,8 mln użytkowników. Liderem rynku usług telefonii stacjonarnej w 2007 r., podobnie jak w latach poprzednich, była TP. Jej udział w tym rynku w 2007 r. szacowano na ok. 77,8% pod względem przychodów ze sprzedaży usług telefonii stacjonarnej i na ok. 80,5% pod względem liczby użytkowników. Strukturę rynku usług telefonii stacjonarnej w ujęciu procentowym w 2007 r. biorąc pod uwagę wartość przychodów ze sprzedaży usług oraz liczbę użytkowników przedstawia poniższa tabela. Tabela nr 2 Udział operatorów w krajowym rynku usług telefonii stacjonarnej w 2007 r. operator telefonii stacjonarnej udział w rynku wg przychodów ze sprzedaży usług w % udział w rynku wg liczby użytkowników w % TP 77,8 80,5 Telefonia Dialog S.A. 3,8 3,4 Netia S.A. 6,9 3,1 Tele2 Polska Sp. z o.o. 4,4 7,2 pozostali 7,1 5,8 Źródło: Urząd Komunikacji Elektronicznej - Raport o stanie rynku telekomunikacyjnego w 2007 roku Grupa Ramsat nie jest obecna na rynku świadczenia usług telefonii stacjonarnej, prowadzi natomiast działalność w zakresie dystrybucji tych usług. Jak wskazano, udział grupy Ramsat w krajowym detalicznym rynku dystrybucji usług telefonii stacjonarnej w 2007 r. wynosił ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 23 załącznika do decyzji] %. krajowy detaliczny rynek świadczenia usług dostępu do Internetu mobilnego Jak wskazuje Raport o stanie rynku telekomunikacyjnego 2007 r. w roku 2007 rynek usług dostępu do sieci Internet w Polsce nadal znajduje się w fazie rozwoju. Nastąpił znaczny przyrost abonentów, wzrost liczby osób korzystających z Internetu oraz wzrost popularności usług szerokopasmowych. Rok 2007 był rokiem, w którym najbardziej popularną technologią świadczenia usług dostępu do sieci Internet okazała się technologia EDGE i korzystało z niej 9 ok. 39% użytkowników 5 . Technologia ta pozwala łączyć się z Internetem za pomocą telefonów komórkowych. Klientów w ten sposób łączących się z Internetem jest w Polsce ponad 5 milionów. Jedną z nowości na tym rynku jest technologia HSDPA (High Speed Downlink Packet Access) umożliwiająca sieciom komórkowym budowanym w standardzie UMTS przesyłanie danych z sieci w stronę terminala z przepływnością 14,4 Mbit/s. Z informacji zawartych w zgłoszeniu wynika, iż z usług dostępu do Internetu mobilnego w 2007 r. korzystało w Polsce ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 24 załącznika do decyzji] tys. użytkowników, a wartość tego rynku, mierzona przychodami netto, wyniosła ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 25 załącznika do decyzji] mld zł. Zgłaszający wskazuje ponadto, iż w dostępnych opracowaniach i zestawieniach rynek usług dostępu do Internetu mobilnego nie jest wyodrębniany. Jest on na potrzeby badania rynku traktowany jako część rynku usług telefonii mobilnej. Wskazać zatem należy, iż szacunkowy udział grupy TP w 2007 r. w rynku usług dostępu do Internetu mobilnego w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym w oparciu o dane dotyczące udziału grupy TP w rynku telefonii mobilnej kształtował się na poziomie ok. 34%. Głównymi konkurentami grupy TP na tym rynku są Polkomtel S.A. oraz Polska Telefonia Cyfrowa Sp. z o.o., których szacunkowy udział w tym rynku w 2007 r. kształtował się na poziomie odpowiednio ok. 33% i ok. 31%. Grupa Ramsat nie jest obecna na rynku świadczenia usług dostępu do Internetu mobilnego, prowadzi natomiast działalność w zakresie dystrybucji tych usług. Jak wskazano, udział grupy Ramsat w krajowym detalicznym rynku dystrybucji usług dostępu do Internetu mobilnego w 2007 r. wynosił ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 26 załącznika do decyzji] %. krajowy detaliczny rynek świadczenia usług dostępu do Internetu stacjonarnego Jak wskazuje Raport o stanie rynku telekomunikacyjnego 2007 r. najpopularniejszymi technologiami stałego dostępu do sieci Internet w 2007 r. była technologia xDSL oraz dostęp za pomocą modemów telewizji kablowej (TVK). W 2007 roku liczba osób korzystających ze stałego dostępu do sieci Internet wzrosła o prawie 630 tys. osiągając poziom ponad 3,44 mln internautów, co stanowiło wzrost o ponad 22%. Rynek ten zdominowany jest przez siedmiu operatorów telekomunikacyjnych. Trzej z nich, na czele z TP, to przedstawiciele rynku telefonii stacjonarnej, natomiast czterej pozostali to najwięksi w Polsce dostawcy usług telewizji kablowej. Udział poszczególnych operatorów w krajowym rynku stałego dostępu do sieci Internet pod względem liczby użytkowników 2007 r. przedstawia poniższa tabela. Tabela nr 3 Udział w rynku stałego dostępu do sieci Internet pod względem liczby użytkowników w 2007 r . operator telefonii stacjonarnej udział w rynku wg liczby użytkowników w % TP 60 Telefonia Dialog S.A. 3 Netia S.A. 5 UPC Polska Sp. z o.o. 9 Grupa Aster 4 Vectra S.A. 4 5 Wskazać należy, iż część osób korzystających z Internetu poprzez telefon komórkowy, może korzystać z niego także w inny sposób, a więc dubluje się udział telefonii komórkowej w rynku internetowym. 10 Toya Sp. z o.o. 1 pozostali 14 Źródło: Urząd Komunikacji Elektronicznej - Raport o stanie rynku telekomunikacyjnego w 2007 roku Zgłaszający wskazuje, że z usług dostępu do Internetu stacjonarnego w 2007 r. korzystało w Polsce ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 27 załącznika do decyzji] mln użytkowników, a wartość tego rynku, mierzona przychodami netto, wyniosła ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 28 załącznika do decyzji] mld zł. Udział zaś grupy TP w tym rynku w 2007 r. wynosił ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 29 załącznika do decyzji] % biorąc pod uwagę liczbę użytkowników oraz ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 30 załącznika do decyzji] %, biorąc pod uwagę wartość przychodów ze sprzedaży. Grupa Ramsat nie jest obecna na rynku świadczenia usług dostępu do Internetu stacjonarnego, prowadzi natomiast działalność w zakresie dystrybucji tych usług. Jak wskazano, udział grupy Ramsat w krajowym detalicznym rynku dystrybucji usług dostępu do Internetu stacjonarnego w 2007 r. wynosił ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 31 załącznika do decyzji] %. c) przedmiotowa koncentracja wywiera wpływ na następujące rynki w układzie konglomeratowym: 1) krajowy rynek świadczenia usług transmisji programów radiofonicznych lub telewizyjnych w celu dostarczania treści radiofonicznych lub telewizyjnych użytkownikom końcowym, 2) krajowy rynek detalicznej dzierżawy łączy telekomunikacyjnych, 3) krajowy rynek hurtowej dzierżawy łączy telekomunikacyjnych, 4) krajowy rynek dostępu do aktywnych linii abonenckich, 5) krajowy rynek hurtowych usług dostępu do lokalnej pętli i podpętli abonenckiej, 6) krajowy rynek świadczenia hurtowych usług szerokopasmowego dostępu do Internetu. Na rynkach tych między przedsiębiorcami uczestniczącymi w koncentracji nie istnieją żadne powiązania (układy) horyzontalne i wertykalne, ale jednocześnie grupa TP posiada więcej niż 40% udziału w każdym z tych rynków. Jak wynika z danych i informacji zawartych w Raporcie o stanie rynku telekomunikacyjnego 2007 r. udział grupy TP w 2007 r. w poszczególnych rynkach krajowych kształtował się następująco: • rynek świadczenia usług transmisji programów radiofonicznych lub telewizyjnych w celu dostarczania treści radiofonicznych lub telewizyjnych użytkownikom końcowym - ok. 81,24%, • rynek detalicznej dzierżawy łączy telekomunikacyjnych - ok. 51% 6 , • rynek hurtowej dzierżawy łączy telekomunikacyjnych - ok. 41% 7 , • rynek dostępu do aktywnych linii abonenckich - ok. 87%. W krajowym rynku świadczenia hurtowych usług dostępu do lokalnej pętli i podpętli abonenckiej udział TP, wg danych za 2006 r., wyniósł ok. 90%. Wskazać jednocześnie należy, iż brak jest dokładnych danych co do wielkości udziału rynkowego grupy TP w krajowym rynku świadczenia hurtowych usług szerokopasmowego dostępu do Internetu. 6 Udział liczony według kryterium przychodów 7 Udział liczony według kryterium przychodów 11 Ocena skutków koncentracji Przepis art. 18 ustawy o ochronie konkurencji stanowi, iż Prezes Urzędu wydaje zgodę, w drodze decyzji, na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 10 tej ustawy przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40%. Organ antymonopolowy dokonując oceny zasadności wyrażenia zgody na przeprowadzenie niniejszej koncentracji wziął pod uwagę następujące przesłanki. W przedmiotowej sprawie istnieją rynki właściwe, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym, tj.: - krajowy detaliczny rynek dystrybucji usług telefonii stacjonarnej oraz - krajowy detaliczny rynek dystrybucji usług dostępu do Internetu stacjonarnego, jednakże wpływ koncentracji na te rynki wynika przede wszystkim z dotychczasowego udziału rynkowego grupy TP, kształtującego się na poziomie odpowiednio ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 32 załącznika do decyzji] % i ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 33 załącznika do decyzji] %. Stwierdzić zatem należy, iż już przed dokonaniem zamierzonej koncentracji przedmiotowe rynki charakteryzowały się wysokim stopniem koncentracji. Biorąc ponadto pod uwagę fakt, iż udział biernego uczestnika koncentracji we wskazanych rynkach właściwych jest znikomy, kształtuje się na poziomie odpowiednio ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 34 załącznika do decyzji] % i ok. [tajemnica przedsiębiorstwa pkt 35 załącznika do decyzji] %, po dokonaniu transakcji stopień koncentracji na tych rynkach nie wzrośnie w istotny sposób. Podkreślić jednocześnie należy, iż grupa Ramsat zajmuje się wyłącznie dystrybucją usług grupy TP (nie prowadzi działalności w zakresie świadczenia ww. usług). Brak jest zatem podstaw by sądzić, iż w wyniku realizacji planowanej koncentracji nastąpiło zwiększenie siły rynkowej grupy TP w rynku świadczenia przedmiotowych usług. Przedmiotowa koncentracja wywiera wpływ w układzie wertykalnym na: - krajowy detaliczny rynek świadczenia usług telefonii ruchomej, - krajowy detaliczny rynek świadczenia usług telefonii stacjonarnej, - krajowy detaliczny rynek świadczenia usług dostępu do Internetu mobilnego oraz - krajowy detaliczny rynek świadczenia usług dostępu do Internetu stacjonarnego. Należy jednakże podkreślić, iż wpływ koncentracji na te rynki wynika z dotychczasowego udziału rynkowego grupy TP na tych rynkach i nie ulegnie zmianie w wyniku realizacji przedmiotowej koncentracji. Planowana koncentracja nie wpłynie również na zmianę relacji typu dostawca-odbiorca, jakie już obecnie istnieją pomiędzy przedsiębiorcami uczestniczącymi w koncentracji. Grupa Ramsat jest bowiem dystrybutorem wyłącznie usług oferowanych przez grupę TP. Z tego też powodu jak również biorąc pod uwagę znikomy udział Grupy Ramsat w dystrybucji, koncentracja nie wpłynie na ograniczenie świadczenia usług telefonii ruchomej, telefonii stacjonarnej, dostępu do Internetu mobilnego oraz dostępu do Internetu stacjonarnego przez konkurentów TP oraz świadczenie i dystrybucję tych usług dla odbiorców końcowych. 12 W przedmiotowej sprawie zdefiniowano rynki właściwe w układzie konglomeratowym, na których działa grupa TP, tj.: - krajowy rynek świadczenia usług transmisji programów radiofonicznych lub telewizyjnych w celu dostarczania treści radiofonicznych lub telewizyjnych użytkownikom końcowym, - krajowy rynek detalicznej dzierżawy łączy telekomunikacyjnych, - krajowy rynek hurtowej dzierżawy łączy telekomunikacyjnych, - krajowy rynek dostępu do aktywnych linii abonenckich, - krajowy rynek hurtowych usług dostępu do lokalnej pętli i podpętli abonenckiej oraz - krajowy rynek świadczenia hurtowych usług szerokopasmowego dostępu do Internetu. Brak jest jednak przesłanek do stwierdzenia, iż ich występowanie będzie miało wpływ na rynki, na których działa Ramsat, bowiem brak jest istotnych powiązań między tymi rynkami (pasywny uczestnik koncentracji świadczy wyłącznie dystrybucję usług, nie świadczy natomiast usług, do których mógłby zostać wykorzystany potencjał grupy TP na rynkach, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym). Brak jest zatem podstaw by sądzić, iż siła rynkowa jaką posiada TP na tych rynkach zostanie przeniesiona na rynki, na których działalność prowadzi Ramsat. Tym samym, w ocenie organu antymonopolowego, występowanie w przedmiotowej sprawie rynków właściwych w układzie konglomeratowym nie jest istotne dla oceny skutków rozpatrywanej koncentracji. Mając powyższe na uwadze organ antymonopolowy uznał, iż w wyniku realizacji przedmiotowej koncentracji nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji. Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji oraz art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.), od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Kontroli Koncentracji Robert Kamiński Otrzymuje : 1) Telekomunikacja Polska S.A. za pośrednictwem pełnomocników: Pani Anny Gołębiowskiej Pana Tomasza Ludwika Krawczyka Drzewiecki, Tomaszek & Wspólnicy Sp. K. ul. Belwederska 23 00-761 Warszawa (Decyzja wraz z załącznikiem) 2) a/a (Decyzja wraz z załącznikiem)