DNR-113/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-96(16)/13/TN Warszawa, dnia 22 listopada 2013 r. DECYZJA DNR-1/113/2013 Na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa sygnalizatora czadu CD-25A2, wprowadzonego na polski rynek przez przedsiębiorcę „EURA-TECH” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Wejherowie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, Ŝe przedsiębiorca usunął przyczyny zagroŜeń stwarzanych przez ten produkt i umarza postępowanie administracyjne. Uzasadnienie Pismem z dnia 3 czerwca 2013 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej „Prezes UOKiK”) protokół wraz z aktami kontroli dotyczącymi sygnalizatora czadu CD-25A2 (zwanego dalej teŜ „sygnalizatorem czadu”), wprowadzonego na polski rynek przez przedsiębiorcę „EURA- TECH” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Wejherowie. Sygnalizator czadu CD-25A2 przeznaczony jest do montaŜu naściennego. Na przedniej ściance obudowy umieszczony jest przycisk uruchamiania funkcji testu urządzenia, dioda sygnalizacyjna oraz napis „eura”. Wewnątrz sygnalizatora znajduje się komora bateryjna oraz zamieszczono m.in. następujące informacje: CO Detector model CD-25A2, numer fabryczny (rozpoczynający się od 121016), www.eura-tech.eu, zasilanie: 9V DC, oznakowanie CE oraz informację w języku angielskim, iŜ produkt wyprodukowano w Chinach. Produkt jest 2 umieszczony w opakowaniu typu blister, na którym umieszczono m.in. następujące informacje: Sygnalizator czadu, CD-25A2, adres internetowy przedsiębiorcy oraz kod kreskowy 5905548270647. Do produktu załączona jest instrukcja uŜytkowania sporządzona w języku polskim oraz certyfikat wystawiony dla danego egzemplarza z podanym jego numerem fabrycznym. W trakcie kontroli przeprowadzonej w siedzibie przedsiębiorcy „EURA-TECH” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Wejherowie przy ul. Przemysłowej 3A, inspektorzy reprezentujący Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali próbki sygnalizatora czadu i przekazali do Głównego Instytutu Górnictwa – Kopalni Doświadczalnej „Barbara” w Mikołowie w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych w zakresie spełniania przez produkt wymagań określonych w ustawie z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”, z uwzględnieniem wymagań określonych w normie PN-EN 50291-1:2010 „ Urządzenia elektryczne do wykrywania tlenku węgla w pomieszczeniach domowych – Część 1: Metody badań i wymagania” . Badania laboratoryjne wykazały, Ŝe sygnalizator czadu przy stęŜeniu 55 ppm uruchomił alarm po 100 minutach, natomiast zgodnie z pkt. 5.3.4 normy PN-EN 50291-1:2010 sygnalizator czadu powinien uruchomić alarm nie wcześniej niŜ po 60 minutach i nie później niŜ po 90 minutach. Mając na uwadze powyŜsze, Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zwrócił się Krajowego Ośrodka Medycyny Hiperbarycznej w Gdyni o dokonanie analizy przeprowadzonych badań i wydanie opinii, czy sygnalizator czadu stwarza zagroŜenie dla zdrowia i Ŝycia jego uŜytkowników. W opinii z dnia 26 kwietnia 2013 r. Krajowy Ośrodek Medycyny Hiperbarycznej w Gdyni stwierdził, Ŝe jeśli sygnalizator czadu nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych w normie PN-EN 50291-1:2010, nie jest produktem bezpiecznym. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), pismem z dnia 21 czerwca 2013 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę „EURA-TECH” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Wejherowie (stronę postępowania) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa sygnalizatora czadu CD-25A2. W tym samym piśmie Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania o przekazanie informacji na temat ewentualnych skarg lub reklamacji dotyczących sygnalizatora czadu. Organ nadzoru zwrócił się takŜe o przekazanie dowodów 3 działań (zadeklarowanych w toku kontroli Inspekcji Handlowej), polegających na przebadaniu wszystkich posiadanych sygnalizatorów czadu na zgodność z normą PN-EN 50291-1:2010 (w zakresie stęŜenia tlenku węgla). Jednocześnie Prezes UOKiK, z uwagi na znaczną ilość sygnalizatorów czadu wprowadzonych na rynek, wskazał za zasadne zamieszczenie ostrzeŜenia opublikowanego w jednym wydaniu dziennika (gazety) o zasięgu ogólnopolskim oraz przekazanie dowodu podjęcia tych działań. W odpowiedzi, pismem z dnia 9 lipca 2013 r. strona postępowania zakwestionowała opinię Krajowego Instytutu Medycyny Hiperbarycznej w Gdyni oraz przedstawiła dowody, które w jej opinii mają świadczyć o bezpieczeństwie sygnalizatora czadu. Jednocześnie strona postępowania zobowiązała się do przekazania Prezesowi UOKiK dowodów wycofania sygnalizatorów czadu od dystrybutorów, przebadania tych produktów na zgodność z normą PN-EN 50291-1:2010 (w zakresie stęŜenia tlenku węgla), a w przypadku wadliwych egzemplarzy – dokonanie zwrotu do dostawcy albo zezłomowanie. Ponadto strona postępowania zaproponowała odstąpienie od publikowania ostrzeŜenia w gazecie. Oświadczyła równieŜ, Ŝe otrzymała 10 reklamacji dotyczących sygnalizatora czadu, które przede wszystkim dotyczyły uszkodzeń elektrycznych i po usunięciu usterek egzemplarze te działały poprawnie. W piśmie z dnia 23 lipca 2013 r. Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania o przekazanie dowodów działań zadeklarowanych w piśmie z dnia 9 lipca 2013 r. Jednocześnie organ nadzoru podtrzymał stanowisko odnośnie zasadności ostrzeŜenia konsumentów w prasie oraz zwrócił się o przekazanie dowodu potwierdzającego podjęcie tych działań. Prezes UOKiK zwrócił się równieŜ o przekazanie informacji, jaki sprzęt został uŜyty do uwalniania tlenku węgla oraz pomiaru zawartości tlenku węgla podczas badań sygnalizatora czadu. Pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. strona postępowania przekazała ogłoszenie zamieszczone w jednym wydaniu gazety o zasięgu ogólnopolskim, kopię pisma z dnia 9 lipca 2013 r. skierowanego do wszystkich dystrybutorów sygnalizatora czadu oraz kopie dokumentów potwierdzających odebranie tego produktu od 60 przedsiębiorców. Strona postępowania przedstawiła równieŜ dokumentację dotyczącą komory testowej, mierników pomiaru oraz opisu procedur badawczych. Jednocześnie strona postępowania poinformowała, Ŝe ze względów technicznych badania sygnalizatorów czadu zwróconych przez dystrybutorów nie zostały jeszcze zakończone i zwróciła się o przedłuŜenie terminu na przedstawienie raportów z badań oraz dowodów zniszczenia wadliwych egzemplarzy albo ich zwrotu do dostawcy. 4 W dniu 19 sierpnia 2013 r. strona postępowania przekazała do UOKiK kopie dokumentów potwierdzających odebranie sygnalizatora czadu od jednego dystrybutora. Pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, Ŝe uwzględnił jej wniosek o przedłuŜenie terminu na przedstawienie pozostałych dowodów podjęcia działań wobec sygnalizatora czadu. Ponadto organ nadzoru poinformował stronę postępowania, Ŝe przekazane przez nią dokumenty (wzór pisma z dnia 9 lipca 2013 r. skierowanego do dystrybutorów oraz dokumenty potwierdzające odebranie sygnalizatora czadu od przedsiębiorców) nie mogą zostać uznane za dowód z uwagi na niespełnianie wymogów określonych w art. 22a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i wezwał do ponownego przekazania ww. dokumentów w formie określonej w tym przepisie. Pismem z dnia 25 września 2013 r. strona postępowania przekazała wzór pisma z dnia 9 lipca 2013 r. skierowanego do dystrybutorów oraz dokumenty potwierdzające odebranie sygnalizatora czadu od 60 przedsiębiorców, które spełniały wymogi określone w art. 22a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Strona postępowania przekazała dowody potwierdzające odebranie sygnalizatora czadu od kolejnych 18 odbiorców, oświadczenia 89 przedsiębiorców o nieposiadaniu tego produktu na stanie magazynowym oraz dowody poinformowania pozostałych 29 dystrybutorów o konieczności dokonania zwrotu posiadanych przez nich sygnalizatorów czadu. Jednocześnie strona postępowania poinformowała, Ŝe nie zakończyła badań wszystkich sygnalizatorów czadu odebranych od dystrybutorów i zwróciła się o ponowne przedłuŜenie terminu na przedstawienie dowodów działań wobec tych egzemplarzy. W piśmie z dnia 9 października 2013 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, Ŝe uwzględnił jej wniosek o przedłuŜenie terminu na przedstawienie dowodów podjęcia ww. działań. Pismem z dnia 29 października 2013 r. strona postępowania przekazała wyniki badań sygnalizatorów czadu odebranych od dystrybutorów oraz dokumenty potwierdzające zwrot wadliwych egzemplarzy do dostawcy. Pismem z dnia 5 listopada 2013 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. 5 Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca „EURA-TECH” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Wejherowie wprowadził sygnalizator czadu CD-25A2 na polski rynek i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z tym przepisem, producentem jest przedstawiciel wytwórcy, a jeŜeli wytwórca nie wyznaczył przedstawiciela – importer produktu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. W aktach sprawy znajduje się faktura nr STD121005 z dnia 16 października 2013 r., potwierdzająca zakup od chińskiego przedsiębiorcy 2000 sztuk kwestionowanego sygnalizatora czadu. Zgodnie z art. 10 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego uŜywania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a takŜe, w zaleŜności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza Ŝadnego zagroŜenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagroŜenie, dające się pogodzić z jego zwykłym uŜywaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i Ŝycia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie jest produktem bezpiecznym. W myśl art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, bezpieczeństwo produktu ocenia się z uwzględnieniem spełniania przez produkt wymagań wynikających z dobrowolnych norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej będących transpozycją norm europejskich innych niŜ normy uznane przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów. Z uwagi na fakt, Ŝe norma PN-EN 50291-1:2010 Urządzenia elektryczne do wykrywania tlenku węgla w pomieszczeniach domowych – Część 1: Metody badań i wymagania ” jest wyŜej opisanym rodzajem normy, Prezes UOKiK dokonał oceny ogólnego bezpieczeństwa sygnalizatora czadu z uwzględnieniem określonych w niej wymagań. NaleŜy równieŜ podkreślić, Ŝe do kaŜdego egzemplarza sygnalizatora czadu jest dołączona deklaracja zgodności tego produktu ze wskazaną wyŜej normą (przy stęŜeniu tlenku węgla wynoszącym 300 ppm). 6 Badania przeprowadzone przez Główny Instytut Górnictwa – Kopalni Doświadczalnej „Barbara” w Mikołowie wykazały, Ŝe sygnalizator czadu przy stęŜeniu 55 ppm uruchomił alarm po 100 minutach, natomiast zgodnie z pkt. 5.3.4 normy PN-EN 50291-1:2010 sygnalizator czadu powinien uruchomić alarm nie wcześniej niŜ po 60 minutach i nie później niŜ po 90 minutach. W opinii z dnia 26 kwietnia 2013 r. Krajowy Ośrodek Medycyny Hiperbarycznej w Gdyni stwierdził, Ŝe obie wartości, tj. poziom tlenku węgla oraz czas jego działania, oparte są o dopuszczalne wartości ekspozycji na tlenek węgla w pomieszczeniach domowych, określone w międzynarodowych opracowaniach 1 i dla stęŜenia tlenku węgla wynoszącego 60 mg/m³ (50 ppm) dopuszczalny czas ekspozycji wynosi 30 minut. „ Podstawą toksykologiczną jest uŜycie średnich waŜonych iloczynu czasu i stęŜenia tlenku węgla w takich granicach, aby uniknąć przekroczenia wartości 2,5% karboksyhemoglobiny we krwi. ZałoŜeniem takiego limitu jest intencja ochrony populacji osób niepalących, w wieku średnim lub podeszłym, z udokumentowaną lub niejawną chorobą wieńcową przed ostrym epizodem choroby wieńcowej oraz ochrony płodów kobiet niepalących przed niepoŜądanym niedotlenieniem (hipoksją). Na podstawie dzisiejszej wiedzy opartej o badania naukowe i obserwacje kliniczne naleŜy uznać, Ŝe kaŜde przekroczenie tych granicznych wartości stanowi realne zagroŜenie dla zdrowia i/lub Ŝycia istotnej części populacji ”. Krajowy Ośrodek Medycyny Hiperbarycznej dodał równieŜ, Ŝe limity określone w normie PN-EN 50291- 1:2010, szczególnie w przypadku niŜszych stęŜeń tlenku węgla (m.in. 50 ppm) określają wymóg uruchomienia alarmu urządzenia dopiero po przekroczeniu czasu ekspozycji na tlenek węgla, który jest większy od dopuszczalnych limitów. Zgodnie bowiem z ww. normą przy stęŜeniu tlenku węgla wynoszącym 50 ppm urządzenie nie moŜe zareagować wcześniej niŜ po 60 minutach. W związku z tym, jeśli sygnalizator czadu nie spełnia minimalnych wymagań bezpieczeństwa określonych w normie PN-EN 50291-1:2010, nie jest produktem bezpiecznym. W opinii Prezesa UOKiK, stanowisko zaprezentowane przez Krajowy Ośrodek Medycyny Hiperbarycznej w Gdyni jest wiarygodne, logiczne i spójne oraz nie zostało skutecznie podwaŜone przez przedsiębiorcę „EURA-TECH” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Wejherowie w toku kontroli Inspekcji Handlowej oraz w toku niniejszego postępowania. NaleŜy równieŜ wskazać, Ŝe niektóre egzemplarze sygnalizatora czadu, które zostały odebrane od dystrybutorów oraz ponownie przebadane przez stronę postępowania, nie spełniały wymagań normy przy Ŝadnym z badanych stęŜeń 1 World Health Organization, Air quality guidelines for Europe , second edition, WHO Regional Publications, European Series No. 91, Copenhagen, 2000; Kotzias D, Koistinen K, Kephalopoulos S, Schlitt C, Carrer P, Maroni M et al., The INDEX project. Critical Appraisal of the Setting and Implementation of Indoor Exposure Limits in the EU , Office for Official Publications of the European Communities, Luxembourg, EUR 19529 EN, 2005; World Health Organization, WHO guidelines for indoor air quality: selected pollutants , 2010, http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0009/128169/e94535.pdf. 7 tlenku węgla (30 ppm, 50 ppm, 100 ppm, 300 ppm). W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK uznał, Ŝe sygnalizator czadu nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagroŜeń. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, Ŝe przedsiębiorca „EURA-TECH” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Wejherowie zakupił od chińskiego przedsiębiorcy 2000 egzemplarzy sygnalizatora czadu (o numerze seryjnym 121016), z czego 1951 sztuk sprzedał 196 dystrybutorom. Pomimo kwestionowania dokonanej przez Prezesa UOKiK oceny bezpieczeństwa sygnalizatora czadu, strona w toku niniejszego postępowania podjęła działania wobec tego produktu. Przedstawiła dowody potwierdzające wycofanie od 78 dystrybutorów 421 egzemplarzy sygnalizatora czadu oraz oświadczenia 89 odbiorców o nieposiadaniu w ofercie handlowej ww. produktu. W przypadku pozostałych 29 przedsiębiorców (którzy zakupili łącznie 174 sztuki, tj. niespełna 9% wszystkich sygnalizatorów czadu wprowadzonych na rynek) strona postępowania przedstawiła dowody potwierdzające poinformowanie ich o konieczności dokonania zwrotu posiadanych sygnalizatorów czadu. Wobec egzemplarzy posiadanych na stanie magazynowym oraz odebranych od dystrybutorów strona postępowania przekazała wyniki ich badań oraz dokumenty potwierdzające zwrot wadliwych egzemplarzy do dostawcy. Z uwagi na powyŜsze, Prezes UOKiK uznał, Ŝe przedsiębiorca „EURA-TECH” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Wejherowie usunął przyczyny zagroŜeń stwarzanych przez sygnalizator czadu będący przedmiotem niniejszego postępowania. Dodatkowo, Prezes UOKiK pragnie wskazać, Ŝe strona postępowania przekazała dowody potwierdzające podjęcie analogicznych działań takŜe wobec sygnalizatorów czadu CD-25A2 pochodzących z kolejnej partii (o numerze seryjnym 121210). W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, Nr 223, poz. 1458, Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, 8 Nr 157, poz. 1241, z 2011 r. Nr 34, poz. 173) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Otrzymuje: „EURA-TECH” sp. z o.o. ul. Przemysłowa 3A 84-200 Wejherowo z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak