DNR-116/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-110(14)/12/ MJ Warszawa, dn. 15 października 2012 r. DECYZJA DNR-1/116/2012 Na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106, z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa kulek antymolowych MOLOMIT, 130 g (kod EAN 5901770000039), wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę Jacka Kozłowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Jacek Kozłowski NIVIS w Warszawie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, Ŝe przedsiębiorca usunął przyczyny zagroŜeń stwarzanych przez te produkty i umarza postępowanie administracyjne. Uzasadnienie Pismem z dnia 29 czerwca 2012 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanemu dalej „Prezesem UOKiK” bądź „organem nadzoru”, protokół wraz z aktami kontroli dotyczący kulek antymolowych MOLOMIT, 130 g (kod EAN 5901770000039), zwanych dalej „kulkami antymolowymi MOLOMIT”, wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę Jacka Kozłowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Jacek Kozłowski NIVIS w Warszawie, zwanego dalej „Przedsiębiorcą”. W trakcie kontroli przeprowadzonej w sklepie nr 513 „Ludwik” w Krakowie, naleŜącym do przedsiębiorcy Społem PSS „Nowa Huta” z siedzibą w Krakowie, inspektorzy 2 reprezentujący Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106, z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”, oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie dodatkowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagroŜenie dla konsumentów przez to, Ŝe ich wygląd wskazuje na inne niŜ rzeczywiste przeznaczenie (Dz. U. Nr 71, poz.644), poddali kulki antymolowe MOLOMIT ocenie bezpieczeństwa i badaniom organoleptycznym. Kulki antymolowe MOLOMIT to środek przeciwmolowy w postaci białych tabletek w kształcie koła o średnicy ok. 1,5 cm i wysokości ok. 1 cm. Kulki antymolowe zapakowane są w foliowe opakowanie, na którym podano m.in.: „MOLAN® THE BEST FOR YOUR HOUSE”, „KULKI ANTYMOLOWE MOLOMIT”, „anty mol”, „ŚRODEK PRZECIW MOLOM”, „Podmiot odpowiedzialny: Nivis Jacek Kozłowski, ul. Zaruby 9 lok. 46, 02-796 Warszawa, tel. +48 22 859 09 21, fax +48 22 859 09 22”, „KULKI ANTYMOLOWE MOLOMIT”, kod EAN 5901770000039, informacje dotyczące sposobu uŜywania produktu oraz graficzne symbole informujące o zagroŜeniu stwarzanym przez produkt - „szkodliwy” oraz „niebezpieczny dla środowiska”. Kulki antymolowe MOLOMIT występują w trzech wersjach zapachowych: cytrynowym, lawendowym oraz sosnowym. W wyniku badań organoleptycznych inspektorzy reprezentujący Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej stwierdzili, iŜ wygląd, kształt oraz rozmiar kulek antymolowych MOLOMIT moŜe wywoływać u konsumentów, zwłaszcza u dzieci, przeświadczenie, Ŝe jest to produkt spoŜywczy – cukierki pudrowe. Mając na uwadze ww. cechy fizyczne kulek antymolowych istnieje prawdopodobieństwo, Ŝe dziecko będzie próbowało zjeść te produkty. Próba konsumpcji kwestionowanych kulek antymolowych moŜe skutkować zadławieniem lub niedroŜnością przewodu pokarmowego, jak równieŜ z uwagi na toksyczność produktu: poparzeniem górnego odcinka przewodu pokarmowego, hemolizą prowadzącą do uszkodzenia nerek, niedokrwistością czy śpiączką. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie w tej sprawie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), pismem z dnia 8 czerwca 2012 r. organ nadzoru powiadomił przedsiębiorcę Jacka Kozłowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Jacek Kozłowski NIVIS w Warszawie (stronę postępowania) o wszczęciu postępowania 3 administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa kulej antymolowych MOLOMIT. Ponadto, postanowieniem wydanym w dniu 11 czerwca 2012 r. na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wyznaczył stronie termin 21 dni od dnia otrzymania powyŜszego postanowienia na wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez produkt będący przedmiotem postępowania. Poinformował stronę postępowania, iŜ w celu wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez kwestionowany produkt niezbędne jest podjęcie natychmiastowych działań zarówno w stosunku do produktów, które nie zostały wprowadzone na rynek, jak i do produktów juŜ wprowadzonych na rynek. W opinii Prezesa UOKiK, z uwagi na stwarzane przez produkt zagroŜenia, takim działaniem powinno być odebranie od dystrybutorów produktów będących przedmiotem postępowania lub uzyskanie ich oświadczeń o nieposiadaniu kulek antymolowych MOLOMIT I, a takŜe np. dowodów zniszczenia lub usunięcia zagroŜeń tych produktów bądź dowodów ich zwrotu do dostawcy. Strona postępowania mogła równieŜ zaproponować inny sposób wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez produkt będący przedmiotem postępowania pod warunkiem, Ŝe sposób ten zostanie zaakceptowany przez Prezesa UOKiK. Jednocześnie, organ nadzoru wezwał stronę postępowania do określenia roli, jaką pełni ona w obrocie kulkami antymolowymi MOLOMIT, do przekazania dowodów ich zakupu (w postaci faktur lub dokumentów SAD), do przekazania pełnej listy dystrybutorów tego produktu ze wskazaniem liczby opakowań kulek antymolowych MOLOMIT dostarczonych kaŜdemu z nich, numerów i dat wystawienia faktur na podstawie których doszło do ich sprzedaŜy, jak równieŜ do określenia liczby opakowań kulek antymolowych MOLOMIT, które posiada ona na stanie magazynowym. W odpowiedzi na powyŜsze, pismem z dnia 9 lipca 2012 r. strona postępowania oświadczyła, iŜ podjęła działania mające na celu wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez produkt będący przedmiotem niniejszego postępowania. Przedsiębiorca oświadczył, iŜ skierował do 73 dystrybutorów kulek antymolowych MOLOMIT pisma z informacją o konieczności wycofania produktu ze sprzedaŜy oraz, Ŝe uzyskał odpowiedź zwrotną od 57 dystrybutorów. Ponadto, strona postępowania wskazała, iŜ kulki antymolowe MOLOMIT zwrócone od dystrybutorów zostaną zmielone i przerobione na innych produkt. Strona postępowania przekazała Prezesowi UOKiK oświadczenia 26 dystrybutorów o nieposiadaniu produktów będących przedmiotem niniejszego postępowania oraz faktury korygujące VAT potwierdzające zwrot tych produktów od 31 przedsiębiorców. Pismem z dnia 10 lipca 2012 r. organ nadzoru wskazał stronie postępowania, iŜ przekazane przez nią przy piśmie z dnia 9 lipca 2012 r. oświadczenia 26 dystrybutorów o nieposiadaniu kulek antymolowych MOLOMIT oraz faktury korygujące VAT potwierdzające zwrot tych produktów od 31 przedsiębiorców nie spełniają wymagań 4 formalnych – są niepotwierdzonymi za zgodność z oryginałem kopiami. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK zwrócił się do Przedsiębiorcy o uzupełnienie ww. braków formalnych, jak równieŜ o przekazanie oświadczeń o nieposiadaniu kulek antymolowych bądź faktur potwierdzających zwrot tych produktów od pozostałych 16 dystrybutorów. Pismem z dnia 24 lipca 2012 r. Przedsiębiorca przekazał organowi nadzoru spełniające wymagania formalne oświadczenia 38 dystrybutorów o nieposiadaniu kulek antymolowych w ofercie handlowej oraz faktury korygujące potwierdzające zwrot od 35 dystrybutorów produktów będących przedmiotem niniejszego postępowania. Ponadto, strona przedłoŜyła dokumentację fotograficzną potwierdzającą zmielenie i przerobienie na inny produkt zwróconych od dystrybutorów kulek antymolowych MOLOMIT. Pismem z dnia 1 sierpnia 2012 r. Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania z prośbą o wskazanie, do produkcji jakiego produktu został wykorzystany surowiec otrzymany z utylizacji produktu będącego przedmiotem niniejszego postępowania oraz podanie jego wymiarów tj. wysokości i średnicy. Pismem z dnia 16 sierpnia 2012 r. Przedsiębiorca wskazał, iŜ surowiec otrzymany z utylizacji kulek antymolowych MOLOMIT został wykorzystany do produkcji krąŜków antymolowych o wymiarach - 60 mm średnicy i 14 mm wysokości, które następnie umieszczane będą w zamykanych aŜurowych koszyczkach. Na dowód powyŜszego, strona przedstawiła dokumentację fotograficzną przedstawiającą otrzymany produkt. Pismem z dnia 17 sierpnia 2012 r. organ nadzoru poinformował Przedsiębiorcę o przysługującym mu prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Jacek Kozłowski, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Jacek Kozłowski NIVIS w Warszawie wprowadził kulki antymolowe MOLOMIT na polski rynek i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym producentem jest przedsiębiorca prowadzący w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu produktu albo kaŜdą inną osobę, która występuje 5 jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróŜniające oznaczenie. Na foliowym opakowaniu kulek antymolowych MOLOMIT umieszczono dane Przedsiębiorcy: „Podmiot odpowiedzialny: Nivis Jacek Kozłowski, ul. Zaruby 9 lok. 46, 02-796 Warszawa, tel. +48 22 859 09 21, fax +48 22 859 09 22”. Ponadto, pismem z dnia 9 lipca 2012 r. strona postępowania określiła swoją rolę w obrocie kulkami antymolowymi MOLOMIT wskazując, iŜ jest ich wytwórcą. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego uŜywania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a takŜe, w zaleŜności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza Ŝadnego zagroŜenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagroŜenie, dające się pogodzić z jego zwykłym uŜywaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i Ŝycia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4, nie jest produktem bezpiecznym. Badania organoleptyczne przeprowadzone przez inspektorów reprezentujących Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej wykazały, iŜ kulki antymolowe MOLOMIT swoim wyglądem - kształtem, kolorystyką i wielkością, przypominają środki spoŜywcze i przez ww. cechy wskazują na inne niŜ rzeczywiste przeznaczenie, tzn. są „imitacjami”, które mogą być uznane za środki spoŜywcze. W konsekwencji, konsumenci, szczególnie dzieci, mogą podjąć próbę konsumpcji kwestionowanych kulek antymolowych, co moŜe spowodować zagroŜenie dla ich zdrowia, a nawet Ŝycia. Konsumpcja produktów będących przedmiotem niniejszego postępowania bądź ich części stwarza ryzyko wystąpienia zagroŜenia chemicznego np. podraŜnienia układu pokarmowego, zatrucia bądź wystąpienia reakcji alergicznych. Ponadto, naleŜy wskazać, iŜ najczęstszymi ofiarami przypadkowego spoŜycia substancji Ŝrących czy draŜniących są dzieci w wieku poniemowlęcym, co związane jest z ich specyficzną aktywnością poznawczą i ruchową, przy jednoczesnym braku rozpoznawania zagroŜeń ze strony otoczenia. 1 Ponadto naleŜy wskazać, iŜ w Europejskim Systemie Szybkiej Wymiany Informacji o Produktach Niebezpiecznych – RAPEX znajduje się szereg produktów imitujących środki spoŜywcze.W szczególności, wskazać moŜna na notyfikacje nr 1885/10, nr 0772/08, nr 0188/10 z Bułgarii, dotyczące produktów imitujących środki spoŜywcze, które łudząco 1 K. Wąsowska – Królikowska, E. Toporowska – Kowalska, Z. Kołaciński, J. Rzepecki, Chemiczne oparzenia przełyku u dzieci. Część I. Analiza rodzaju toksyn, postępowania wczesnego i zakresu zmian oparzeniowych , Pediatria Współczesna. Gastroenterologia, Hepatologia i śywienie Dziecka 2002, 4, 2, str. 142. 6 przypominają kulki antymolowe MOLOMIT będące przedmiotem niniejszego postępowania. PowyŜsze potwierdza, iŜ ocena bezpieczeństwa kulek antymolowych MOLOMIT nie jest odosobniona i tego typu produkty są równieŜ uznawane za niespełniające ogólnych wymagań bezpieczeństwa przez władze innych państw Unii Europejskiej, a w konsekwencji - wycofywane z obrotu. Zadaniem Prezesa UOKiK jest zapewnienie takiego samego poziomu bezpieczeństwa polskim konsumentom jak w pozostałych państwach Unii Europejskiej, w związku z tym, nie moŜe pozostawać biernym w sytuacji, gdy posiada wiedzę o stwarzanych przez nie zagroŜeniach. Mając na uwadze powyŜsze, Prezes UOKiK uznał, iŜ kulki antymolowe MOLOMIT nie spełniają ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagroŜeń. W toku prowadzonego przez Prezesa UOKiK postępowania administracyjnego przedsiębiorca Jacek Kozłowski, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Jacek Kozłowski NIVIS w Warszawie, podjął współpracę mającą na celu eliminację zagroŜeń stwarzanych przez kulki antymolowe MOLOMIT. Strona postępowania zwróciła się do 73 odbiorców kulek antymolowych MOLOMIT informując ich o konieczności wycofania ze sprzedaŜy i zwrocie tych produktów, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy kopia ksiąŜki nadawczej. Ponadto, Przedsiębiorca przedłoŜył oświadczenia 38 dystrybutorów o nieposiadaniu kulek antymolowych w ofercie handlowej oraz faktury korygujące VAT potwierdzające zwrot tych produktów od 35 dystrybutorów. Ponadto naleŜy wskazać, iŜ strona postępowania dokonała utylizacji zarówno zwróconych od dystrybutorów, jak i posiadanych na stanie magazynowym produktów, poprzez ich zmielenie. Otrzymany z utylizacji kulek antymolowych surowiec Przedsiębiorca przeznaczył do produkcji innego produktu, będącego w jego asortymencie, co potwierdza przekazana przez stronę postępowania dokumentacja fotograficzna. Przedstawione przez stronę postępowania oświadczenia 35 przedsiębiorców o nieposiadaniu tych produktów w ofercie handlowej, dowody potwierdzające wycofanie produktów będących przedmiotem niniejszego postępowania od 35 dystrybutorów, jak równieŜ dowody świadczące o dokonaniu ich utylizacji w opinii Prezesa UOKiK są wiarygodnie i wystarczające do uznania, Ŝe strona postępowania - przedsiębiorca Jacek Kozłowski, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Jacek Kozłowski NIVIS w Warszawie - wyeliminowała zagroŜenia stwarzane przez kulki antymolowe MOLOMIT. Dokonując analizy materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, Prezes 7 UOKiK uznał, iŜ strona postępowania wyeliminowała zagroŜenia stwarzane przez produkty będące jego przedmiotem. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, Nr 223, poz. 1505, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 157, poz. 1241, z 2011 r. Nr 34, poz. 173) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak Otrzymują: 1. Jacek Kozłowski NIVIS ul. Zaruby 9 lok. 46 02-796 Warszawa 2. a/a