DNR-19/2016

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DNR - 70 - 132( 20 )/15/16/TN Warszawa, dnia 1 marca 2016 r. DECYZJA nr DNR-1/19/2016 Na podstawie: 1) art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeń stwa listwy antyprzepięciowej Whitenergy nr 08408 , wprowadzonej na rynek polski przez przedsiębiorcę ENAN spółka akcyjna z siedzibą w Dzierżoniowie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, że przedsiębiorca usunął przyczyny zagrożeń stwa rzanych przez ten produkt i umarza postępowanie administracyjne; 2) art. 25a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o og ólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zobowiązuje przedsiębiorcę ENAN spółka akcyjna z siedzibą w Dzierżoniowie do uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 7 933,50 zł (słownie: siedem tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote pięćdziesiąt groszy), stanowiącej równowartość kosztów badań laboratoryjnych i sporządzenia opinii przez Laboratorium Badawcze i Wzorcujące Instytutu Elektrotechniki z siedzibą w Warszawie. Uzasadnienie Pismem z 1 września 2015 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej „Prezes UOKiK” lub „organ nadzoru”) zlecił Dolnośląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli przedsiębiorcy AB spółka akcyjna z siedzibą we Wrocławiu, mającej na celu pobranie listwy antyprzepięciowej Whitenergy nr 0840 8 (dalej 2 też „listwa”) oraz przekazanie jej do Laboratorium Badawczego i Wzorcującego Instytutu Elektrotechniki z siedzibą w Warszawie w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych. Przedmiotem badań było ustalenie, czy produkt spełnia wymagania określone w normie PN-IEC 60884- 1:2006/A1:2009 „ Gniazda wtyczkowe i wtyczki do użytku domowego i podobnego. Część 1: Wymagania ogólne” , zwanej dalej „normą”, a jeśli nie – wydanie opinii, jakie wi ążą się z tym zagrożenia dla jego użytkowników. Listwa antyprzepięciowa Whitenergy nr 08408 jest listwa przenośna, wykonana z tworzywa sztucznego w kolorze czarnym z wmontowanym wyłącznikiem. Produkt składa się z sześciu gniazd wtyczkowych i kabla o długości 180 cm. Na obudowie listwy zamieszczono naklejkę, na której znajdują się m.in. następujące dane: rodzaj „ Listwa zasilająca 6 gniazd 125J 1.8m ”, dane techniczne „ 16A, 220-250V~ 50Hz, 3500W max ”, napis „ whitenergy ”, numer artykułu „ Nr 08408 ” oraz informację, że listwę wyprodukowano w Chinach. Do listwy dołączono tekturową etykietę, na której widnieją m.in. dane przedsiębiorcy „ importer: ENAN S.A., ul. Graniczna 73, 62-081 Baranowo, EU, www.whitenergy.com ”, kod kreskowy „ 5908214353866 ” oraz powtórzono nazwę, dane techniczne i numer artykułu. Ba dania laboratoryjne listwy wykazały nieprawidłowości w zakresie wymiarów, ponieważ sprawdzian minimalnego rozwarcia tulejek stykowych ozn. S3 wypadł pod własnym ciężarem z badanych tulejek stykowych, co jest niezgodne z pkt 9.1 normy. Negatywny wynik ww. b adań oznacza również niezgodność z pkt 14.5 normy, zgodnie z którym tulejki stykowe powinny być dostatecznie sprężyste w celu zapewnienia odpowiedniego docisku zestykowego. Badania wykazały również brak odporności materiału izolacyjnego na ciepło, bowiem przy próbi e wciskania kuli pomiarowej w materiał izolacyjny zmierzona średnica odcisku kuli wyniosła 2,5 mm, natomiast zgodnie z pkt 25.2 normy, średnica odcisku spowodowanego naciskiem kuli nie powinna przekroczyć 2 mm. Ponadto stwierdzono, że materiał izo lacyjny niezbędny do utrzymania w ustalonym położeniu części wiodące prąd i części uziemienia ochronnego, nie jest odporny na wysoką temperaturę i żar – w wyniku kontaktu materiału z rozżarzonym drutem badany egzemplarz spłonął całkowicie, ponadto bibułka się zapaliła, co jest niezgodne z pkt 28.1.1 normy (analogiczna sytuacja miała miejsce z egzemplarzami, w których badano części z materiału izolacyjnego nie przewidzianych do utrzymywania w ustalonym położeniu części wiodących prąd lub części obwodu uziemienia ochronnego, nawet jeżeli się z nimi stykają). Według laboratorium, stwierdzone nieprawidłowości stwarzają zagrożenie dla użytkowników listwy. 3 Dowód : sprawozdanie z badań nr 277/NZL/NBW/2015/O z 30 paździe rnika 2015 r. - k. 73-124 akt postępowania Prezesa UOKiK; opinia nr 277/NZL/NBW/2015/O z 30 października 2015 r. - k. 125-134 akt postępowania Prezesa UOKiK. W związku z powyższym, Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie prod uktów” . Zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), pismem z 13 listopada 2015 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę ENAN spółka akcyjna z siedzibą w Dzierżoniowie (stronę p ostępowania) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa listwy . W tym samym piśmie organ nadzoru zwrócił się o przekazanie informacji , czego dotyczyły reklamacje dotyczące listew, otrzymane w latach 2013-2014. Prezes UOKiK zwrócił się także o przekazanie ewentualnych dowodów potwierdzających wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez listwy wprowadzone na rynek w 2014 r. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z 13 listopada 2015 r. - k. 152-156 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 26 listopada 2015 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, że w grudniu 2014 r. wstrz ymała sprzedaż listwy, a w marcu 2015 r. przekazała do utylizacji 2281 egzemplarzy posiadanych na stanie magazynowym . Przekazała także dowody potwi erdzające tę okoliczność. Strona postępowania wskazał a , że posiada 888 listew przygotowanych do utylizacji , na dowód czego przedstawiła wydruki komputerowe dwóch potwierdzeń odbioru złomowanych listew (w ilości 787 i 101 sztuk) oraz dwóch kart przekazania odpadu. Ponadto s trona postępowania oświadczyła, że do 30 listopada 2015 r. zamieści ostrzeżenie na swojej stronie internetowej. Dowód : pismo strony postępowania z 26 listopada 2015 r. – k. 159-240 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 10 grudnia 2015 r. Prezes UOKiK wskazał stronie postępowania, że nie otrzymał dowodów potwierdzających podjęcie przez nią działań wobec listew wprowadzonych na rynek w 2014 r. oraz zwrócił się o przekazanie dowodów w tym zakresie. Organ nadzoru 4 poinformował, że przekazane wydruki komputerowe dwóch potwierdzeń odbioru złomowanych listew oraz dwóch kart przekazania odpadu, nie mogą zostać uznane za dowód z uwagi na brak podpisu osób potwierdzających przekazanie oraz przyjęcie listew do utylizacj i. Prezes UOKiK wskazał również, że na wydrukach brak jest dat sporządzenia dokumentów oraz zwrócił się o przekazanie ww. dokumentów uzupełnionych o podpisy osób oraz daty ich sporządzenia. Ponadto organ nadzoru ponownie wezwał do przekazania informacji, c zego dotyczyły reklamacje 889 listew otrzymane w latach 2013-2014. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z 10 grudnia 2015 r. - k. 244-245 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 18 grudnia 2015 r. strona postępowania poinformowała, że przekazane przez nią wydruki komputerowe powinny być opisane jako „przygotowane do złomowania”. Oświadczyła też, że przygotowała 888 listew do odbioru przez firmę utylizującą, a odbiór elektrośmieci odbywa się dwa razy do roku . Ponadto strona postępowania przekazała oświadczenia pięciu dystrybutorów o nieposiadaniu listew na stanie magazynowym. Dowód : pismo strony postępowania z 18 grudnia 2015 r. – k. 246-261 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 5 stycznia 2016 r. Prezes UOKiK wezwał stronę postępowa nia do przekazania dowodów potwierdzających wycofanie listew od pozostałych dystrybutorów z 2014 r. oraz informacji , kiedy nastąpi najbliższy odbiór elektrośmieci (w tym listew będących przedmiotem postę powania). Dowód : pismo Prezesa UOKiK z 5 stycznia 2016 r. - k. 262-263 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 19 stycznia 2016 r. strona postępowania przekazała kolejne dowody wycofania listew z rynku w postaci faktur korygujących oraz oświadczeń kontrahentów o nieposiadaniu produktów na stanie magazynowym. Ponadto poinformowała, że najbliższy odbiór elektrośmieci (w tym listew) nastąpi w marcu 2016 r. 5 Dowód : pi smo strony postępowania z 19 stycznia 2016 r. – k. 264-838 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 2 lutego 2016 r. Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do przekazania dowodów podjęcia działań wobec listew sprzedanych czterem dystrybutorom. Jednocześn ie Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z 2 lutego 2016 r. - k. 839-840 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 12 lutego 2016 r. strona postępowania przekazała oświadczenia czterech kontrahentów o nieposiadaniu listew na stanie magazynowym. Dowód : pismo strony postępowania z 12 lutego 2016 r.– k. 841-852 akt postępowania Prezesa UOKiK. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca ENAN spółka akcyjna z siedzibą w Dzierżoniowie wprowadził listwę antyprzepięciowej Whitenergy nr 08408 na rynek polski i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z tym przepisem, producentem jest przedstawiciel wytwórcy, a jeżeli wytwórca nie wyznaczył przedstawiciela – importer produktu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w U nii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. W aktach sprawy znajdują się faktury potwierdzające zakup przez stronę postępowania 38 880 listew od chińskiego przedsiębiorcy w latach 2012-2013. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju 6 produktu, sposobu uruchomienia or az wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących och rony zdrowia i życia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie jest produktem bezpiecznym. Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w przypadku braku polskich szczegółowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa produktów lub norm będących transpozycją norm europejskich uznanych przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów albo jeże li produkt nie jest zgodny z tymi normami, bezpieczeństwo produktu ocenia się w szczególności z uwzględnieniem spełnienia wymagań wynikających z dobrowolnych norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej będących transpozycją norm europejskich innych niż normy uznane przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów. Z uwagi na fakt, że norma PN -IEC 60884-1:2006/A1:2009 „ Gniazda wtyczkowe i wtyczki do użytku domowego i podobnego. Część 1: Wymagania ogólne” jest wyżej opisanym rodzajem normy, Prezes UOKiK dokonał oceny bezpieczeństwa listew z u względnieniem określonych w niej wymagań . Badania laboratoryjne listwy wykazały niską sprężystość tulejek stykowych, która skutkuje możliwością przegrzania się listew mosiężnych w korpusie listwy oraz wtyczki urządzenia podłączonego do badanego produktu, co stwarza ryzyko poparzenia ręki użytkownika podczas odłączania urządzenia z listwy. Badania wykazały również brak odporności materiału izolacyjnego na ciepło . W opinii laboratorium, jeśli materiał izolacyjny nie zapewnia osłony przed bezpośrednim dostępem do części czynnych pod napięciem, istnieje ryzyko porażenia prądem. Ponadto stwierdzono, że materiał izolacyjny niezbędny do utrzymania w ustalonym położeniu części wiodące prąd i części uziemienia ochronnego, nie jest odpo rny na wysoką temperaturę i żar , co stwarza ryzyko przegrzania listwy w wyniku przepływu prądu lub przez zewnętrzne czynniki, a w konsekwencji może doprowadzić do pożaru. W toku postępowania jeg o strona nie kwestionowała wyników badań laboratoryjnych , nie przedstawiła też żadnych dowodów, które świadczyłyby o tym, że listwy są bezpieczne. W związku z tym, Prezes UOKiK uznał, że listwa nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów . 7 Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagrożeń. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że strona postępowania zakupiła od chińskiego przedsiębiorcy 38 880 listew w latach 2012- 2013 i wprowadzała je na rynek do grudnia 2014 r. Mając na uwadze niewielkie prawdopodobieństwo, aby odbiorcy listwy, którzy zakupili produkt w latach 2012- 2013, nadal go posiadali, Prezes UOKiK uznał za wystarczające ograniczenie działań naprawczych do dystrybutorów, którzy zakupili listwę w 2014 r. W po wyższym okresie strona postępowania sprzedała listwy 40 kontrahentom (38 przedsiębiorcom polskim i dwóm przedsiębiorcom zagranicznym). W toku niniejszego postępowania strona przekazała dowody odebrania listew od 15 dystrybutorów i oświadczenia 10 przedsiębiorców o ich nieposiadaniu. W przypadku 13 przedsiębiorców, którzy zakupili łącznie 117 listew, tj. 0,45 % wszystkich listew wprowadzonych na rynek polski, organ nadzoru uznał, że istnieje niewielkie prawdopodobieństwo, iż ww. dystrybutorzy nadal posiadają listwy w ofercie handlowej. Ponadto s trona postępowania poinf ormowała, że do końca listopada 2015 r. zamieści na swojej stronie internetowej (www.whitenergy.com) ostrzeżenie dotyczące listew , co zostało zweryfikowane przez Prezesa UOKiK 8 grudnia 2015 r oraz 23 lutego 2016 r. Prezes UOKiK uznał za wiarygodne oświadczenie strony postępowania, że nie wprowadzi na rynek posiadanych listew , a w marcu 2016 r. przekaże je do utylizacji. Z uwagi na powyższe, Prezes UOKiK uznał, że strona postępowania usunęła przyczyny zagrożeń stwarzanych przez listwę. Na podstawie art. 25a ust. 1 i 6 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK nałożył na przedsiębiorcę ENAN spółka akcyjna z siedzibą w Dzierżoniowie obowiązek uiszczenia kwoty 7 933,50 zł (sł ownie: siedem tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote pięćdziesiąt groszy), stanowiącej równowartość kosztów badań laboratoryjnych i sporządzenia opinii przez Laboratorium Badawcze i Wzorcujące Instytutu Elektrotechniki z siedzibą w Warszawie. Wysokość tej należności pieniężnej (opłaty) została ustalona na podstawie kosztorysu sporządzonego przez laboratorium (faktura VAT nr NZL/0811/11/2015 z 12 listopada 2015 r.). Zgodnie z art. 25a ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów w związku z art. 2 § 2 i art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 , z późn. zm. ) oraz art. 130 Kodeksu postępowania administracyjnego , przedsiębiorca ENAN spółka akcyjna z siedzibą w Dzierżoniowie obowiązany jest uiścić 8 ww. kwotę na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, a w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – 14 dni od dnia doręczenia decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję. W związku z powyższym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o och ronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 184 i 1618) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie n ie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka