DNR-25/2022

Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Warszawa, 1 lipca 2022 r. DNR - 4.720.54.2019.KS DECYZJA NR DNR - 1/ 25 /2022 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania ad ministracyjnego (Dz. U. z 202 1 r. poz. 735, 1491 i 2052 ) oraz art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b i pkt 2 lit b i ust. 12 oraz art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpi eczeństwie produktów (Dz. U. z 20 2 1 r. poz. 2 22 ), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku przedsiębiorcy Dajar spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Koszalinie z 19 maja 2020 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy z akończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DNR - 1/19/2020 z 27 kwietnia 2020 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. UZASADNIENIE Pismem z 19 maja 2020 r. przedsiębiorca Dajar sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie (wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 25 maja 2020 r.) złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako „Prezes UOKiK”) nr DNR - 1/19/2019 z 27 kwietnia 2020 r. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z 5 sierpnia 2019 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi UOKiK protokół wraz z aktami kontroli dot yczący ceramicznej formy Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 2 do tarty „GINGER” marki AMBITION, o średnicy 24 cm, kod EAN 5904134896957 (dalej jako: „forma do tarty”), wprowadzonej na rynek przez przedsiębiorcę Dajar sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie. Inspektorzy reprezentujący Lubelskiego W ojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej poddali ocenie organoleptycznej formę do tarty w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 20 21 r. poz. 2 22 ), (dalej jako: „ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów”) , posiłkując się wymaganiami normy PN - EN 13834+A1:2009 „Naczynia kuchenne. Naczynia użytkowane w tradycyjnych piekarnikach domowych” (dalej jako: „norma PN - EN 13834+A1:2009”). Następnie próbka produktu (w ilości 3 sztuk) została przekazana do b adań laboratoryjnych do Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych w Warszawie . Zakresem ww. badań objęto ocenę spełniania przez produkt wymagań w zakresie bezpieczeństwa określonych w pkt 6.1.7 normy PN - EN 13834+A1:2009 („odporność na szok cieplny mater iałów kruchych”), z wykorzystaniem metody badawczej wskazanej w pkt 6.2 normy PN - EN 1183:2000 „Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z produktami spożywczymi. Metody badania szoku termicznego i odporności na szok termiczny” . Badania laboratoryjne wyk azały, że wszystkie badane trzy sztuki formy do tarty uległy popękaniu przy różnicy temperatur ∆t=180°C (temperatura pieca t 1 =200°C, temperatura wody t 2 = 20°C), co jest niezgodne z pkt 6.1.7 normy, zgodnie z którym trzy próbki badanego produktu powinny prz ejść pozytywnie badanie przy ∆t=180°C ( vide sprawozdanie z badań nr 80/P/LB/2019 z 3 lipca 2019 r.). W związku z ustaleniami inspektorów Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie w tej sprawie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 202 1 r. poz. 735 z późn. zm. ) (dalej jako: „Kodeks postępowania administracyjnego”), pismem z 14 listopada 2019 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę Dajar sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie (dalej jako: „strona postępowania”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa formy do tarty . W tym samym piśmie Prezes UOKi K wyznaczył stronie postępowania termin 14 dni na zajęcie stanowiska w sprawie. W trakcie postępowania jego strona zakwestionowała ocenę bezpieczeństwa produktu i zwróciła się o umorzenie postępowania administracyjnego. Strona postępowania powołała się na zapisy instrukcji użytkowania produktu, zakwestionowała metodologię przeprowadzonych badań laboratoryjnych oraz sporządzone przez Inspekcję Handlową Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 3 szacowanie ryzyka związanego z używaniem produktu, jak również moc wiążącą normy PN - EN 1183:2000, na które j badanie to zostało oparte . Decyzją nr DNR - 1/19/2020 z 27 kwietnia 2020 r. Prezes UOKiK stwierdził, że ceramiczna forma do tarty „GINGER” marki AMBITION, o średnicy 24 cm, kod EAN 5904134896957 ze względu na niewystarczającą odporność na szok termiczny n ie jest produktem bezpiecznym i na podstawie art. 24 ust. 4 pkt 1 lit b i pkt 2 lit. b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów zakazał stronie wprowadzania tego produktu i nakazał podjęcie czynności niezbędnych do zapewnienia przestrzegania tego zakazu, a także nakazał stronie postępowania natychmiastowe wycofanie tego produktu z rynku (pkt 1 sentencji decyzji). Ponadto, na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymag ań bezpieczeństwa nałożył na przedsiębiorcę Dajar sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie karę pieniężną w wysokości 6 000 zł, płatną do budżetu państwa (pkt 3 decyzji). W związku ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UOKiK pismem z 2 cze rwca 2020 r. poinformował stronę postępowania o wynikającym z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego prawie do czynnego udział w każdym stadium postępowania, w szczególności wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żąd ań, a także przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. W wyniku rozpatrzenia wniosku, decyzją nr DNR - 1/28/2020 z 25 czerwca 2020 r. Prezes UOKiK na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeks u postępowania administracyjnego oraz art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b i pkt 2 lit. b i ust. 12 oraz art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 i art. 13 ustawy o ogólnym bezpieczeńst wie produktów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Od wskazanej decyzji strona postępowania wniosła 13 lipca 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 18 lutego 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1626/20 ją oddalił. Stron a postępowania złożyła następnie skargę kasacyjną z 19 maja 2021 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który ją uwzględnił, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie , dalej ja ko „WSA w Warszawie” . Wyrokiem z 27 stycznia 2022 r. WSA w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie 13 stycznia 2022 r. skargi Dajar sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie uchylił zaskarżoną decyzję. 2 maja 2022 r. WSA w Warszawie zwrócił Prezesowi UOKiK akta administracyjne. W związku z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Warszawie, do akt postępowania dołączono normy PN - EN 13834+A1:2009 Naczynia kuchenne. Naczynia Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 4 użytkowanie w tradycyjnych piekarnikach domowych oraz PN - EN 1183:2000 Metody badania szoku ter micznego i odporności na szok termiczny. Pismem z 13 maja 2022 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, że w związku z wyrokiem WSA w Warszawie ponownie toczy się postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr DNR - 1/ 19/2020 z 27 kwietnia 2020 r ., o dołączeniu do akt obu wskazanych wyżej norm oraz o p rzysługujących stronie postępowania prawie do czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Pismem z 20 maja 2022 r. strona p ostępowania wniosła o przedłużenie terminu do zajęcia stanowiska w sprawie o 14 dni. Prezes UOKiK przychylił się do tego wniosku, o czym poinformował stronę postępowania pismem z 26 czerwca 2022 r. W piśmie z 6 czerwca 2022 r. strona postępowania oświadcz yła, że popiera dotychczasowe stanowisko reprezentowane w sprawie i wnosi o umorzenie postępowania. Do pisma załączono oświadczenie z 3 czerwca 2022 r. zgodnie z którym strona postępowania nie otrzymała żadnych reklamacji na produkt będący przedmiotem post ępowania , nie ma też informacji o wypadkach konsumenckich spowodowanych używaniem tego produktu. Strona postępowania podniosła, że ocena Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Lublinie bazuje na wynikach badania produktu na szok termiczny wywołan y aplikacją cieczy o odmiennej temperaturze, co jest sprzeczne z instrukcją użytkowania. Strona postępowania podtrzymała także wcześniejsze stanowisko o nieobligatoryjnym charakterze norm, nieprawidłowym sposobie wytypowania produktu do badań i ich przepro wadzenia. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, co następuje . Istotą ogólnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego , jest zapewnienie stronom postępowania prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, realizowanego poprzez złożenie odwołania od decyzji organu I insta ncji. Stosownie do art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego sta nowi, że przez „ministra” należy rozumieć również Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcje ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonymi działami administracji Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 5 rządowej, przewodniczących ko mitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatw iających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powyższego, od rozstrzygnięć wydanych przez Prezesa UOKiK – będącego centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów, nad którego działalnością nadzór sprawuje Prezes Rady Ministrów – przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który stosownie do art. 129 § 2 w związku z art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie postępowania. W związku z tym, że zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych or az wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.), który wszedł w życie 31 marca 2020 r., następnie uchylonym ustawą z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS - CoV - 2 (Dz. U. poz. 875), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID - 19, począwszy od 31 marca 2020 r. bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty uległ z awieszeniu, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa UOKiK nr DNR - 1/19/2019 z 27 kwietnia 2020 r. został złożony przez stronę postępowania w terminie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania wniosła o uchyleni e zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości. Wniesienie odwołania prowadzi do ponownego rozpatrzenia tej samej sprawy administracyjnej (tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym) oraz rozstrzygnięcie jej decyzją administracyjną przez organ drugiej instancji. Granice postępowania dowodowego generalnie wyznaczają zasady ogólne postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego) i zasadą swobodnej oceny dowo dów (art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego) dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy a dministracyjnej, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, nie zaś jedynie kontrola decyzji organu I instancji czy też rozpatrzenie zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski: Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 6 Kodeks p ostępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017). Organ jest zatem zobowiązany do ponownego rozważenia wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, co w efekcie ma doprowadzić do wydania nowego rozstrzygnięcia w sprawie, któr e wyeliminuje ewentualne wady decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Stosując się do wskazanych wytycznych, Prezes UOKiK w toku postępowania wszczętego na skutek wniosku strony postępowania dokonał ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodow ego i rozpatrzył sprawę ponownie w całości. Rozpatrując sprawę ponownie, Prezes UOKiK uwzględnił wytyczne zawarte w wyroku WSA w Warszawie z 27 stycznia 2022 r., sygn. V SA/Wa 5040/21. W wyroku Sąd stwierdził, że Prezes UOKiK nie uwzględnił okoliczności p opartych materiałem dowodowym zgromadzonych w toku post ę powania w zakresie oceny bezpieczeństwa kwestionowanych produktów, w szczególności opakowania i oznakowania formy do tarty „GINGER”, a także pominął fakt, że każdy produkt został opatrzony wyraźną ins trukcją użytkowania wraz z ostrzeżeniem „nie należy dolewać zimnych płynów do nagrzanego naczynia” oraz „Niezastosowanie się do wymienionych w instrukcji użytkowania środków ostrożności narazi użytkowników na wskazane zagrożenia: ryzyko poparzenia oraz ryz yko skaleczenia.” Sąd uznał także, że Prezes UOKiK wydał rozstrzygnięcie bez wszechstronnego i pełnego rozpatrzenia stanu faktycznego oraz materiału dowodowego dotyczącego okoliczności, w jakich strona naruszyła obowiązki nałożona na nią na mocy art. 10 us t. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Dajar sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie zakupił a ceramiczne formy do tarty „GINGER” marki AMBITION, o średnicy 24 cm, kod EAN 5904134896957 od chińskiego przedsiębiorcy i wprowadził a te produkty na polski rynek, a zatem ponosi odpowiedzialność za ich bezpieczeństwo na zasadach określonych w ustawie o ogólnym bezpieczeństwie produktów i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. b tej ustawy. Zgodnie ze wskazanym przepisem, producentem jest przedstawic iel wytwórcy, a jeżeli wytwórca nie wyznaczył przedstawiciela – importer produktu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umo wy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Ponadto na formie do tarty zamieszczono dane podmiotu odpowiedzialnego za wpr owadzenie produktu na rynek tj. „ DAJAR sp. z o.o., ul. Połtawska 6, 75 - 072 Koszalin, Polska, numery tel./fax, www.dajar.pl ”. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, za podstawowy obowiązek producenta należy uznać wprowadzanie na rynek wyłącznie produktów bezpiecznych. Nie ma przy tym znaczenia, czy przedsiębiorca jest rzeczywis tym Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 7 wytwórcą; jeśli kupuje produkt od innego podmiotu powinien podjąć takie działania, aby każdy wprowadzany przez niego na rynek produkt spełniał wymagania bezpieczeństwa. Produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sp osób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub s twarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego (art. 4 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy produkt, który nie spełnia wymagań okreś lonych w art. 4, nie jest produktem bezpiecznym. W wyroku z 27 stycznia 2022 r. WSA w Warszawie stwierdził, że Prezes UOKiK pominął fakt zgłaszanych przez stronę postępowania rozbieżności w ilości pobranych próbek do badań. Strona postępowania zakwestionow ała sposób przeprowadzenia badania ze względu na zapis zawarty w pkt 5. Próbki do badań normy PN - EN 1183:2000 Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z produktami spożywczymi. Metody badania szoku termicznego i odporności na szok termiczny. Strona post epowania zauważyła, że z ww. punktu wynika, że „Badanie powinno być przeprowadzone co najmniej na 10 próbkach. Rozpoczynając badanie korzystać tylko z nieużywanych próbek”. Natomiast badanie zostało przeprowadzone na 3 próbkach. Sąd uznał, że Prezes UOKiK nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy normami w zakresie ilości pobieranych próbek. W związku z tym Prezes UOKiK wyjaśni a, że zakres przeprowadzonych badań laboratoryjnych produktu obejmował sprawdzenie zgodności z wymaganiami pkt. 6.1.7 normy PN - EN 13834+A 1:2009 - O dporności na szok cieplny materiałów kruchych. Zgodnie z tym punktem: „Wszystkie naczynia ceramiczne, ze szkła ceramicznego i szklane oraz ich pokrywki powinny być poddane badaniom zgodnie z metodą B podaną w EN 1183 - 1997, 6.2. B adanie należy prz eprowadzić na trzech próbkach przy różnicy temperatur ∆ T równej 180°C . Próbki, których powłoka uległa odpysknięciu, które uległy pęknięciu, których powierzchnia uległa spękaniu lub które uległy rozłamaniu, zostają uznane za próbki, które nie przeszły badan ia. Norma EN 1183 - 1997 została wprowadzona normą PN - EN 1183:2000 „Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z produktami spożywczymi. Metody badania szoku termicznego i odporności na szok termiczny” . Powyższe oznacza, że badanie przeprowadza się zgodnie z metodą określoną w normie PN - EN 1183:2000, ale badaniu podlegają trzy sztuki (a nie 10). Stanowisko strony postępowania, jakoby prawidłowe przeprowadzenie badanie wymagało sprawdzenia co najmniej 10 próbek nie znajduje więc uzasadnienia i stoi Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 8 w sprzecz ności z literalnymi zapisami norm . WSA w Warszawie uznał, że brak dołączenia Polskiej Normy do akt sprawy w sytuacji gdy strona kwestionuje sposób przeprowadzenia badania ze względu na zapis w pkt 5. Próbki do badań normy PN - EN 1183:2000 skutkuje brakiem m ożliwości dokonania przez Sąd kontroli prawidłowości decyzji pod tym kątem. W związku z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Warszawie, do akt postępowania zostały dołączone obie normy, o czym Prezes UOKiK poinformował także stronę postępowania. Strona post ępowania zapoznała się z aktami 26 maja 2022 r. Prezes UOKiK podtrzymuje swoje stanowisko, że badanie w zakresie szoku termicznego wymaga jedynie trzech próbek. Podkreśla także, że ilość ta została ustalona z laboratorium, co jest gwarancja, że ilość ta je st prawidłowa. Ze sprawozdania z badań nr 80/P/LB/2019 wynika natomiast, że badania zostały przeprowadzone zgodnie z metodą z metodą B opisaną w pkt . 6.2 normy PN - EN 1183 - 2000 „Materiały i wy roby przeznaczone do kontaktu z produktami spożywczymi. Metody b adania szoku termicznego i odporności na szok termiczny” . Strona postępowania ogranicza się do polemiki w tym zakresie, nie przedstawia natomiast żadnych dowodów na poparcie swojego twierdzenia. Prezes UOKiK zauważa także, ż e stanowisko strony postępowani a stoi w sprzeczności z przedstawionym przez nią dowodem , który ma potwierdzić spełnianie wymagania w zakresie odporności na szok termiczny formy będącej przedmiotem postępowania, a mianowicie sprawozdania z badań nr 105/P/LB/2019. W tym sprawozdaniu jako liczność próbki również wskazano 3 sztuki. W związku z tym , w ocenie Prezesa UOKiK strona postępowania w sposób niezamierzony przyznała, że badanie w zakresie odporności na szok termiczny wymaga trzech sztuk produktów. Z uwagi na powyższe Prezes UOKiK podt rzymuje swoje stanowisko o niezasadności zarzutu strony postępowania. Strona postępowania twierdzi, że Prezes UOKiK nieprawidłowo przyjął, że forma do tarty „GINGER” nie jest produktem bezpiecznym. W jej ocenie, Prezes UOKiK błędnie przyjął, że forma do t arty jest to naczynie do ogólnego i szerokiego zastosowania jako naczynie żaroodporne, co jest sprzeczne z przeznaczeniem tego produktu. WSA w Warszawie za prawidłowe uznał posiłkowanie się w trakcie badania formy do tarty „GINGER ” wymaganiami określonymi w normie PN - EN 13834+A1:2009 . Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w przypadku braku szczegółowych przepisów Wspólnoty Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa określonego produktu, braku polskich szczegółowych wymagań bezpieczeństwa i norm uznanych za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa, bezpieczeństwo produktu ocenia się z uwzględnieniem spełniania przez ten produkt wymagań wynikających z dobrowolnych norm krajowych państw członkowskich Unii Europej skiej będących Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 9 transpozycją norm europejskich innych niż normy uznane przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów. Prezes UOKiK podziela przy tym stanowisko strony postępowania, że normy, w tym norma PN - EN 13834+A1:2009 , nie są obligatoryjne. Należy jednak zauważyć, że art. 6 ust. 2 i 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów umożliwia dokonywania oceny bezpieczeństwa produktów właśnie na podstawie wymagania zawarte go w normach nawet w sytuacji, gdy prod ucent nie deklaruje zgodności produktu z daną normą. Przypomnieć należy, że norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę organizacyjną, ustalający zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzający do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie. Z tego względu w opinii Prezesa UOKiK zastosowanie metod badań określonych w normach w najbardziej obiektywny i wiarygodny sposób poz wala ocenić, czy dany produkt spełnia wymagania. Prezes UOKiK stoi na stanowisku, że aby naczynie przeznaczone do piekarnika mogło zostać uznane za bezpieczne, musi spełnić wymagania w zakresie odporności na szok cieplny. Norma PN - EN 1183:2000 określa met ody badań w tym zakresie. Badania laboratoryjne przeprowadzone zgodnie z metodą określoną w normie wykazały, że forma do tarty nie spełnia tego wymagania. Prezes UOKiK stoi na stanowisku, że strona postępowania mogła w oparciu o inne dowody niż metoda bada nia określona normie wykazać, że forma do tarty spełnia wymagania w zakresie odporności na szok cieplny, jednakże żadnych dowodów które by to potwierdziły nie przedstawiła. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia strony postępowania, że „ norma PN - EN 13834+A 1/2009 nie jest uwidoczniona w Monitorze Polskim 2019 poz. 940 ” Prezes UOKiK wyjaśnia, że Prezes Polskiego Komitetu Normalizacyjnego ogłasza numery i tytuły Polskich Norm, będących transpozycją norm europejskich, uznanych przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów, do których odniesienia Komisja Europejska opublikowała w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a więc normy, o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Wskazana p rzez stronę postępowania norma nie należy do tej grupy norm, stąd nie została opublikowana we wskazanym przez nią publikatorze. Jest to natomiast norma, o której mowa w art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Ponieważ w przypadku na czyń kuchennych nie ma przepisów prawa, które by regulowały wymagania bezpieczeństwa dla tej grupy produktów, ani norm uznanych za zgodne z przepisami o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK i Inspekcja Handlowa byli uprawnieni Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 10 do posiłkowania si ę jej przepisami przy ocenie produktu będącego przedmiotem postępowania. Stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z definicją zawartą w pkt 3.1 normy PN - EN 13834+A1:2009, naczyniem jest naczynie kuchenne w kształcie wgł ębionego lub płaskiego pojemnika, przeznaczone do gotowania stałej lub płynnej żywności. Naczynia obejmują m.in. naczynia do wypieków, stosowane do przygotowania i pieczenia różnych rodzajów ciast. Z dołączonej do formy będącej przedmiotem postępowania te kturowej wkładki wynika, że jest ona przeznaczona m.in. do piekarnika. W instrukcji do produktu zawarto natomiast zapis, że „naczynia ceramiczne przeznaczone są do pieczenia we wszystkich typach piekarników, podgrzewania potraw w kuchence mikrofalowej. Odp orne na temperaturę do m+ 260 °C” ( vide instrukcja użytkowania – pkt 1 opis produktu – przeznaczenie). W świetle powyższego nie ma więc wątpliwości, że forma do tarty będąca przedmiotem postępowania jest naczyniem przeznaczonym do użytkowania w piekarnikac h w rozumieniu normy PN - EN 13834+A1:2009 , a więc zasadnie Inspekcja Handlowa i Prezes UOKiK dokonali oceny bezpieczeństwa tego produktu z uwzględnieniem określonych w niej wymagań. Prawidłowość tej oceny potwierdził także WSA w Warszawie w swoim wyroku. Z godnie z pkt 1 – Zakres normy, norma PN - EN 13834+A1:2009 określa wymagania dotyczące bezpieczeństwa i właściwości użytkowe odnoszące się do wszystkich naczyń kuchennych przeznaczonych do użytkowania w piekarnikach i ma zastosowanie do naczyń niezależnie od użytego materiału i sposobu ich produkcji. Jednym z wymagań w przypadku użycia materiałów kruchych (naczyń ceramicznych, ze szkła ceramicznego i szklanych) jest odporność na szok cieplny, czyli nagłą zmianę temperatury (vide pkt 2.1. normy PN - EN 1183:2000 ). Zgodnie z pkt 6.1.7 – Odporność na szok cieplny materiałów kruchych normy PN - EN 13834+A1:2009, wszystkie naczynia ceramiczne, ze szkła ceramicznego i szklane oraz ich pokrywki powinny być poddane badaniom zgodnie z metodą B podaną w pkt . 6.2 normy EN 1 183:1997. Podczas badania próbki są ogrzewane, a następnie gwałtownie ochładzane w kontrolowanych warunkach. Badanie należy przeprowadzić na trzech próbkach. Próbki, których powłoka uległa odpryśnięciu, które uległy pęknięciu, których powierzchnia uległa s pękaniu lub które uległy rozłamaniu, zostają uznane za próbki, które nie przeszły badania. Oznacza to, że aby naczynie mogło zostać uznane za odporne na szok cieplny, musi uzyskać pozytywny wynik tego badania. Jak wynika z definicji produktu bezpiecznego, produkt bezpieczny to taki który z zwykłych ale i innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach używania nie stwarza żadnego zagrożenia dla Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 11 konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzglę dniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego . Ocena bezpieczeństwa produktu powinna być oceną całościową, tj. dotyczyć zarówno cech fizycznych jak i dołączonych do produktu instrukcji i ostrzeżeń. W ocenie Prezesa UOKiK n ie ma znaczenia, że strona postępowania w załączonej do produktu instrukcji zastrzegała by nie dolewać zimnych płynów do rozgrzanego naczynia ani nie stawiać go na zimnym lub mokrym podłożu. W przypadku naczyń przeznaczonych do użytkowania w piekarnikach, za wsze istnieje ryzyko nagłej zmiany temperatury. W ocenie Prezesa UOKiK, do szoku termicznego może dojść w zwykłych lub dających się przewidzieć warunkach używania naczynia przeznaczonego do pieczenia, a żadne ostrzeżenie producenta nie jest w stanie wyelim inować takiej możliwości. Przeciwnie, producent przewidując, że w trakcie zwykłego użytkowania konsument odruchowo stawia gorące naczynie na zimnym blacie, powinien zapewnić, aby wprowadzany przez niego na rynek produkt spełniał wymagania w tym zakresie. O d konsumenta z jednej strony można wymagać pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, lecz z drugiej strony nie można uznać, że jego wiedza jest kompletna. Biorąc pod uwagę fakt, że zdecydowana większość tego typu produktów dostępnych na rynku s pełnia wymagania w zakresie szoku termicznego należy założyć, że konsument spodziewa się że także forma do tarty „GINGER” będzie je spełniała. Strona postępowania przedstawiła przepisy kulinarne na podstawie których dowodzi, że przepisy takie nie przewidu ją możliwości dolewania zimnych płynów przy pieczeniu lub odgrzewaniu produktu. Jak to już zostało wcześniej wyjaśnione, do szoku termicznego nie dochodzi tylko w przypadku dolewania zimnego płynu do rozgranego naczynia ale też np. w przypadku postawienia naczynia na zimnym blacie. Niemniej jednak, odnosząc się do dowodów przedstawionych przez stronę postępowania trzeba zauważyć, że istnieje szereg przepisów na tarty, w których zimną masę należy wylać na gorące ciasto, wstępnie podpieczone w formie. Taki s posób użytkowania formy na tartę mieści się również w definicji zwykłego lub dającego się przewidzieć sposobu użytkowania naczynia do zapiekania. W trakcie jej czynności może dość do kontaktu zimnej płynnej masy z rozgrzanym naczyniem ceramicznym. Trudno n atomiast oczekiwać od konsumenta, aby posiadał dwie formy do tarty i używał ich zamiennie, w zależności od instrukcji obsługi, jaką do produktu dołączył producent. Dowód: https://www.mojewypieki.com/przepis/tarta - pomaranczowa - z - beza - wloska ; https://aniastarmach.pl/przepis/quiche - klasyka - kuchni - francuskiej/ ; Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 12 Pieczone specjały, s. 24 (tarta śmietankowa), s. 26 (tarta cytrynowa), s. 28 (tarta serowa), s. 29 (tarta pomarańczowa), wydawnictw o Parragon. Prezes UOKiK podtrzymuje swoje stanowisko, że niespełnienie wymagań w zakresie szoku termicznego oznacza, że produkt będący przedmi otem postępowania nie spełnia wymagań bezpieczeństwa i nie może zostać uznany za produkt bezpieczny. Dołączone do produktu informacje i ostrzeżenia w ocenie Prezesa UOKiK nie zwalniają producenta od zapewnienia, aby produkt spełniał wymagania bezpieczeństw a w zakresie odporności na szok termiczny. Nie można się bowiem zgodzić się z tezą, że dolanie zimnego płynu było gorącego naczynia było sprzeczne z przeznaczeniem formy do tarty, co udowadniają załączone do akt postępowania przepisy kulinarne. Ostrzeżenie może zmniejszyć ryzyko związane z użyciem produktu, ale nie eliminuje go w sposób całkowity. WSA w Warszawie stwierdził także, że zasadnie strona postępowania powołała się na wyniki kontroli WIIH w Bydgoszczy przeprowadzone w jej siedzibie 23 maja 2019 r . w toku której sprawdzono m.in. produkt o tożsamych wymiarach i oznakowaniu jak sporna forma do tarty. Dowód ten został przedłożony przez stronę postępowania wraz ze skargą do WA w Warszawie. Jak zauważył WSA w Warszawie, przeprowadzone badania organolept yczne nie wykazały nieprawidłowości w zakresie cech konstrukcyjnych i oznakowania. co w konsekwencji doprowadziło WIIH Bydgoszcz do konkluzji, że produkt spełnia wymagania art. 4 i 10 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Ustosunkowując się do przed łożonego przez stronę postępowania dowodu Prezes UOKiK zauważa, że z protokołu kontroli (nr akt kontroli NR.8361.52.2019) z 23 maja 2019 r. wynika, że inspektorzy Inspekcji Handlowej przeprowadzili badania organoleptyczne i że w zakresie tej oceny badane produkty nie posiadały cech mogących stwarzać zagrożenie dla konsumentów, tj. były wolne od zadziorów, odprysków i ostrych krawędzi, nie stwierdzono także uszkodzeń mechanicznych. Stwierdzono także, że w oznakowaniu produktów i załączonych instrukcjach zaw arte były wszystkie informacje do prawidłowego i bezpiecznego użytkowania. W konsekwencji, z protokołu kontroli wynika, że „ przeprowadzone badania organoleptyczne nie wykazały nieprawidłowości w zakresie cech konstrukcyjnych i znakowania ”. Tym samym w toku tej kontroli nie przeprowadzono badań laboratoryjnych, a w szczególności dotyczących parametru jakim jest odporność na szok termiczny. Skoro więc parametr ten nie został zbadany, dowód ten w ocenie Prezesa UOKiK nie może podważyć wyniku badań laboratoryjn ych przeprowadzonych przez Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych w Warszawie . Ocena organoleptyczna nie jest bowiem w przypadku naczyń żaroodpornych oceną kompletną i zupełną. W celu pełniej weryfikacji spełniania wymagań bezpieczeństwa niezbędna jest nie tylko ocena oznakowania i ocena Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 13 organoleptyczna, ale i badania laboratoryjne tych parametrów, które nie mogą być ocenione tylko w warunkach laboratoryjnych. Prezes UOKiK ponownie rozważył także pozostałe argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatr zenie sprawy, do których nie odniósł się WSA w Warszawie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy s trona postępowania twierdzi, że Prezes UOKiK w całości nie odniósł się do złożonych przez nią uwag do protokołu kontroli. Z arzut ten jest niezasadny. Prze de wszystkim wyjaśnienia wymaga, że kontrola jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego, a żaden przepis prawa nie nakazuje Prezesowi UOKiK w decyzji ustosunkowanie się do zarzutów strony dotyczących ustaleń kontroli. Niemniej jednak na leży zauważyć, że w niniejszej sprawie Prezes UOKiK odniósł się do wszystkich zastrzeżeń dotyczących kontroli Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Strona postępowania będąca jednocześnie podmiotem kontrolowanym przez Inspekcję Handlową skorzystała z przysługującego jej prawa i zgłosiła zastrzeżenia do protokołu kontroli, a następnie skierowała do Prezesa UOKiK pismo z 26 sierpnia 2019 r., które zostało zakwalifikowane jako skarga na wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej i do któr ego Prezes UOKiK ustosunkował się w piśmie z 29 października 2019. Strona postępowania nie wniosła zastrzeżeń do tego pisma. Strona postępowania twierdzi, że Prezes UOKiK w sposób nieprawidłowy odniósł się do próbki kontrolnej, nie wskazując podstawy praw nej dotyczącej terminu złożenia wniosku o jej zbadanie, wskazując, że strona postępowania powinna to zrobić „w wyznaczonym terminie”. Z akt kontroli wynika, że kontrola w trakcie której strona postępowania została zapoznana z wynikami badań formy do tart y została zakończona 23 lipca 2019 r. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, kontrolowany może zgłosić uwagi bezpośrednio do protokołu bądź wnieść je na piśmie do wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej w ciągu 7 dni od przedstawienia protokołu do podpisu. Strona postępowania skorzystała z przysługującego jej prawa i w piśmie z 25 lipca 2019 r. przedstawiła swoje zastrzeżenia, do których wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej ustosunkował się pismem z 8 sierpnia 2019 r. Zwolnienie pró bki kontrolnej natomiast nastąpiło dopiero 30 sierpnia 2019 r. Ustawa o Inspekcji Handlowej nie precyzuje, do kiedy strona postępowania może wnioskować o badanie próbki kontrolnej, niemniej w jej interesie jest przecież, aby taki wniosek złożyła niezwłoczn ie po zapoznaniu się z wynikami próbki podstawowej. Skoro strona postępowania w przeciągu ponad miesiąca nie wystąpiła o zbadanie próbki kontrolnej, nie może czynić organowi zarzutu, że ją zwolnił. Podkreślić Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 14 także należy, że złożenie zastrzeżeń do protoko łu kontroli czy też zastrzeżeń do udzielonej przez WIIH odpowiedzi nie jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o zbadanie próbki kontrolnej. Są to odrębne prawa kontrolowanego, a z tego drugiego strona postępowania nie skorzystała. Co więcej, strona postępo wania była świadoma faktu, że nadal jest w posiadaniu zabezpieczonej na czas trwania postępowania administracyjnego próbki rozjemczej i może wnioskować o jej zbadanie przez Prezesa UOKiK - z prawa tego nie skorzystała. O prawie tym Prezes UOKiK poinformowa ł stronę postępowania w piśmie z 20 grudnia 2019 r. Skoro strona postępowania poinformowana o przysługujących jej prawach i dodatkowo reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika nie korzysta ze swoich praw, nie może czynić organowi z tego tytułu zarzutu. Z powyższych względów podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Strona postępowania zarzuciła także Prezesowi UOKiK, ż e w sposób nieuzasadniony uznał, że przedłożone przez nią sprawozdanie z badań nie ma znaczenia dowodowego, w sytuacji, gdy dot yczy produktu z tej samej partii. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego strona postępowania przedłożyła sprawozdanie z badań laboratoryjnych nr 105/P/LB/2019 z 31 maja 2019 r., przeprowadzonych przez Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych w Warszaw ie, dotyczących ceramicznej formy do tarty AM - GINGER Ramekin miętowy 9 cm AMBITION 31115, kod 5904134896995, przeprowadzonych na zlecenie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Prezes UOKiK stwierdza, że n ie można uznać, by dwa różne pr odukty, mające odmienne wymiary, kolory, oznakowanie i kody kreskowe pochodziły z tej samej partii. Co więcej, strona postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów, które by potwierdzały to twierdzenie. W orzecznictwie sądowym ugruntował się natomiast pogl ąd, że choć w procedurze administracyjnej regułą jest, że to na organie spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, jednakże również na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy postępowanie zmierza do nałożenia na stronę obowiązków, a nieudowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dlań niekorzystnej (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marc a 2015 r., sygn. akt II GSK 188/14). Aby skutecznie zanegować wyniki negatywne badanie produktu będącego przedmiotem postępowania jego strona mogła wystąpić z wnioskiem o zbadanie próbki rozjemczej, ale – jak to już zostało wyżej podkreślone – nie skorzys tała z tego prawa. W zaskarżonej decyzji Prezes UOKiK nałożył także na stronę postępowania karę pieniężną, w związku z czym ponownie rozpatrzył zaskarżoną decyzję także w tej części. Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 15 Strona postępowania w złożonym wniosku nie podniosła w stosunku do tego rozstrzygnięcia żadnych zastrzeżeń. Wprowadzenie na rynek produktu który nie jest bezpieczny stanowi naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i uprawnia Prezesa UOKiK do nałożenia kary, o której mowa w art. 33a ust. 2 pkt 2 ust awy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. W niniejszej sprawie zaistniały więc przesłanki ustawowe, uprawniające Prezesa UOKiK do nałożenia na stronę postępowania kary pieniężnej. W postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie p roduktów stosuje się zasady odstąpienia od kar pieniężnych, określone w art. 189f Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie ze wskazanym przepisem, organ odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została p rawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Zgodnie z § 2 tego przepisu, w prz ypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów po twierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. W toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją Prezes UOKiK nie wydał postanowienia wyznaczają cego stronie termin na przedstawienie dowodów, o którym mowa w art. 189f § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W zaskarżonej decyzji Prezes UOKiK zważył więc, czy w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 189f § 1 Kodeksu postępo wania administracyjnego. W ocenie Prezesa UOKiK, nie można było uznać, że w niniejszej sprawie zaistniała znikoma waga naruszenia prawa. Jak wynika z Komentarza do Kodeksu postępowania administracyjnego pod red. Wierzbowskiego (Legalis), naruszeniem zniko mym będzie naruszenie, które nie niesie ze sobą społecznego niebezpieczeństwa. Wpływ na ocenę znikomości naruszenia będą miały m.in. takie elementy przedmiotowe, jak waga dobra Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 16 chronionego przez normę sankcjonowaną, czas trwania naruszenia, wpływ naruszeni a na poszanowanie prawa, zasięg naruszenia, liczba podmiotów, na które naruszenie ma wpływ, znaczenie następstw naruszenia, etc. Za interes chroniony przez ustawę o ogólnym bezpieczeństwie produktów należy uznać zdrowie i życie konsumentów. Prezes UOKiK stoi więc na stanowisku, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w przypadku naruszenia przepisów tej ustawy jest możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach. Słusznie w zaskarżonej decyzji Prezes UOKiK podniósł, że strona postępowania wprowadziła na rynek 768 sztuk formy do tarty, z czego 505 zostało sprzedanych konsumentom i nie podjęła żadnych działań w celu ich wycofania, narażając przez to konsumentów na zagrożenie związane z używaniem tego produktu. Prezes UOKiK nie posiada również żadnych informacji z których by wynikało, że strona postępowania została już ukarana za to samo zachowanie przez inny uprawniony organ. Z uwagi na powyższe, Prezes UOKiK zasadnie nie dopatrzył się w niniejszej sprawie przesłanek do zastosowania odstąpienia i poprzestania na pouczeniu. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 4 lutego 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2414/10, „ decyzja o nałożeniu kary ma charakter uznaniowy, co oznacza, że ewentualne rozstrzygnięcie co do ukarania należy do organu, któr y dokonuje oceny działań producenta jako zagrażających i w jakiej mierze interesowi publicznemu, a wymierzając karę pieniężną w określonej wysokości, kieruje się stopniem oraz okolicznościami, w jakich doszło do naruszenia obowiązków, co wynika z art. 33a ust. 4 u.o.b.p. ”. Istotą administracyjnych kar pieniężnych jest ich sankcyjny charakter, dzięki któremu stanowią one instrument urzeczywistnienia nakazów i zakazów publicznoprawnych. Administracyjna kara pieniężna to określona w ustawie sankcja o charakte rze pieniężnym, nakładana przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej ( art. 189b Kodeksu postępowania administracyjnego). Nałożenie administracyjnej kary pieniężnej sprowadza się zat em do wydania przez organ administracji publicznej nakazu uiszczenia określonej w akcie stosowania prawa kwoty przez podmiot, który nie wykonywał lub wykonywał nienależycie ciążący na nim obowiązek administracyjny ( L. Staniszewska , Materialne i proceduralne zasady, s. 29). Nakładanie kar pieniężnych w ramach uznania administracyjnego oznacza możliwość d okonania przez organ wyboru spośród kilku możliwych rozstrzygnięć, z których każde będzie formalnie zgodne z prawem. W przypadku ustawy o ogólnym bezpieczeństwie Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 17 produktów ustawodawca określił maksymalną wysokość kary za dany delikt, a wybór wysokości kary jest pozostawiony uznaniu Prezesa UOKiK. W sytuacji gdy przepisy prawa regulują kary, które mogą być wymierzane w ramach uznania administracyjnego, organ administracji publicznej ma obowiązek, biorąc pod uwagę przede wszystkim zasadę prawdy obiektywnej, j ak również zasadę przekonywania, rozważyć całokształt okoliczności sprawy z uwzględnieniem wymienionych w ustawie przesłanek miarkowania administracyjnej kary pieniężnej, pamiętając, że zebrane w sprawie dowody mogą mieć wpływ nie tylko na złagodzenie wymi aru kary, ale także jej zaostrzenie. Wynik tych działań organu powinien zaś znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji nakładającej karę, bowiem to uzasadnienie w przypadku decyzji opartych na uznaniu „wymaga (...) od organu nie tylko wykazania legalności rozwiązania, lecz również jego celowości. Spełnia też istotną rolę z punktu widzenia kontroli, ponieważ wykazuje motywy, jakimi kierował się organ, realizując powierzone mu upoważnienie” (M. Jaśkowska , Uznanie administracyjne a inne formy władzy dyskrecjonalnej administracji publicznej, w: System Prawa Administracyjnego, t. 1, 2015, s. 285). Ustawa o ogólnym bezpieczeństwie stanowi, że wysokość kary ustala się uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków (art. 33a ust. 4 ustawy). Jak stwierdził m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 22 maja 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3597/14 „przez stopień i okoliczności naruszenia obowiązków należy rozumieć takie okoliczności, jak: stopień współpracy z organem nadzoru rynku w zakresie eliminacji zagrożeń stwarzanych przez produkt, ilość niebezpiecznego produktu wprowadzonego na rynek, profesjonalny charakter działalności, ilość ewentualnych skarg konsumentów na produkt, przeznaczenie produktu dla kategorii kons umentów szczególnie narażonych czy też ewentualna notoryjność naruszania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów.” Należy za słuszne uznać, że profesjonalny charakter działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę postępowania i fakt, że p rzeważający przedmiot jej działalności gospodarczej stanowi sprzedaż hurtowa naczyń porcelanowych, ceramicznych i szklanych obliguje ją do znajomości i przestrzegania przepisów prawa i dokładania należytej staranności tak, by wprowadzane przez nią na rynek produkty były bezpieczne. Kolejną okolicznością przemawiającą na niekorzyść strony postępowania jest długość obowiązywania normy, która określa wymagania dla naczyń użytkowanych w piekarnikach kuchennych – strona miała wystarczająco dużo czasu, aby zapozn ać się z tymi wymaganiami i sprawdzić bezpieczeństwo wprowadzanych przez siebie produktów. Dodatkowo, Prezes UOKiK słusznie uwzględnił, że w stosunku do strony postępowania były już wcześniej prowadzone Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 18 postępowania administracyjne na podstawie ustawy o og ólnym bezpieczeństwie produktów, w związku z czym powinna być świadoma konsekwencji związanych z wprowadzaniem na rynek produktów które nie są bezpieczne. Jako okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK zasadnie natomiast uznał niewielką ilość wprowadzonych na ry nek produktów - 768 sztuk form do tarty z 9 600 zakupionych przez nią sztuk tego naczynia oraz fakt, że strona postępowania zadeklarowała wstrzymanie sprzedaży 8 832 sztuk form do tary będących w jej posiadaniu. Ponadto Prezes UOKiK uwzględnił jako okolicz ność łagodzącą fakt, iż strona postępowania nie otrzymała skarg i reklamacji konsumenckich ani informacji o wypadkach z udziałem kwestionowanej formy do tarty. Jak już to zostało obszernie wyjaśnione w zaskarżonej decyzji, dla celów wymierzania kar pienię żnych nakładanych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów Prezes UOKiK uwzględnia wysokość korzyści majątkowej osiągniętej przez przedsiębiorcę. Sposób wyliczania korzyści majątkowej był wielokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjn ych i spotkał się z ich akceptacją – np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 grudnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1967/10 czy z 15 lutego 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2374/12. Korzyść osiągniętą ze sprzedaży stanowi iloczyn sprzedanych produktów, które nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa i średniej ceny sprzedaży uzyskanej przez stronę postępowania. Z przekazanej przez stronę postępowania listy odbiorców produktu wynika, że stosowała ona różne ceny sprzedaży kwestionowanego pr oduktu, w związku z czym Prezes UOKiK przyjął jako średnią cenę sprzedaży jednej sztuki formy do tarty średnią arytmetyczną najwyższej (20,33 zł) oraz najniższej (10 zł) ceny sprzedaży produktu (15,16 zł). W związku z powyższym korzyść majątkowa osiągnięta przez stronę postępowania wyniosła 11 642,88 zł. Zgodnie z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną dec yzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Rozpatrując sprawę na skutek środka zaskarżenia wnies ionego przez stronę postępowania z zachowaniem ustawowego terminu, po przeprowadzeniu postępowania z zachowaniem reguł wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów podnie sionych przez stronę postępowania i wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 19 z 27 stycznia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 5040/21 , Prezes UOKiK nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji . Biorąc pod uwagę wymienione powyżej okolicznośc i, zarówno łagodzące jak i obciążające, Prezes UOKiK uznał nałożoną karę pieniężną w wysokości 6 000 zł za adekwatną do stwierdzonych naruszeń prawa. K ara pieniężna stanowi 6 % maksymalnego wymiaru kary, wynoszącego - zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeńs twie - do 100 000 zł. W opinii Prezesa UOKiK, zaskarżona decyzja nr DNR - 1/19/2020 z 27 kwietnia 2020 r. spełnia wymagania formalne, określone w art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zawarte w nim rozstrzygnięcie jest prawidłowe zarówno pod kąt em zgodności z prawem, jak i z punktu widzenia jego celowości i słuszności. Mając powyższe na uwadze, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji decyzji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na decyzję, zgodnie z art. 52 § 1, w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sąd ami administracyjnymi (Dz. U. z 20 22 r. poz. 32 9, z późn. zm.) przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 53 § 1 w związku z art. 54 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Preze sa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z godnie z art. 233 ustaw y z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administrac yjnymi, wysokość wpisu zależy od wa rtości przedmiotu zaskarżenia i wynosi odpowiednio: 1) do 10 000 zł – 4% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10 000 zł do 50 000 zł – 3% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak ni ż 400 zł; 3) ponad 50 000 zł do 100 000 zł – 2% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1 500 zł; 4) ponad 100 000 zł – 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2 000 zł i nie więcej niż 100 000 zł. Zgodnie z § 5 rozporządzenia R ady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami Urząd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 < faks 22 +48 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 20 administracyjnymi, wpis uiszcza się gotówką do kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie lub na rachunek bankowy tego S ądu, wskazując tytuł wpłaty oraz rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany. Ponadto, zgodnie z art. 243 § 1 w związku z art. 244 § 1, 245 § 1 i art. 246 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stronie postępowania składającej skargę na decyzję Prezesa UOKiK do Wojewód zkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przysługuje możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyj nego lub w jego toku, polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Wymogi formalne wniosku określone zostały z art. 252 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Katarzyna Bednarz Dyrektor Departamentu Nadzoru Rynku /podpisano elektronicznie/