DNR-57/2016

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DNR - 70 - 42( 12 )/ 16/TN Warszawa, dnia 13 maja 2016 r. DECYZJA nr DNR-1/57/2016 Na podstawie: 1) art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322 oraz z 2016 r. poz. 542), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa obuwia męskiego Kazar symbol 24266 -16734-01-00, wprowadzonego na rynek przez przedsiębiorcę Kazar Footwear spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Przemyślu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, że przedsiębiorca usunął przyczyny zagrożeń stwarzanych przez ten produkt i umarza postępowanie administracyjne; 2) art. 25a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322 oraz z 2016 r. poz. 542) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumen tów zobowiązuje przedsiębiorcę Kazar Footwear spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Przemyślu do uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 1345,08 zł (słownie: tysiąc trzysta czterdzieści pięć złotych osiem groszy) , stanowiącej równowartość kosztów badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Specjalistyczne Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi . Uzasadnienie Pismem z 10 lutego 2016 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej „Prezes UOKiK” lub 2 „organ nadzoru”) protokół wraz z aktami kontroli dotyczącymi obuwia męskiego Kazar symbol 24266-16734-01-00 (dalej „obuwie”), wprowadzonego na rynek przez przedsiębiorcę Kazar Footwear spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Przemyślu . Przedmiotem postępowania jest obuwie męskie w kolorze czarnym, na którym widnieje s ymbol „ 24266-16734-01-00 ”. Obuwie jest umieszczone w tekturowym opakowaniu, na którym widnieją m.in. następujące informacje: nazwa „ Obuwie męskie ”, „ kolor czarny ”, ww. symbol, dane przedsiębiorcy „ Kazar Footwear Sp. z o.o. ” oraz kod kreskowy „ 5901876032377 ”. W trakcie kontroli przeprowadzonej w sklepie przy ul. Przywidzkiej 8 w Gdańsku, należącym do przedsiębiorcy Kazar Footwear spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Przemyślu , inspektorzy reprezentujący Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali próbkę obuwia i przekazali do Specjalistycznego Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej UOKiK w Łodzi. Kontrola Inspekcji Handlowej została przeprowadzona w związku ze skargą konsumenta. W wyniku badań, laboratorium stwierdziło w obuwie obecność naftalenu , sklasyfikowanego jako niebezpieczna substancja organiczna. Dowód : sprawozdanie z badań nr 378/AI/184/2015 z 15 września 2015 r. - k. 16-19 akt drugiej kontroli Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. P róbkę obuwia przekazano do badań w Laboratorium Badań Produktów, Procesów i Środowiska Instytutu Przemysłu Skórzanego w Łodzi, które potwierdziło występowanie w niej naftalenu w ilości 266,25 mg/kg. Jednocześnie , laboratorium wskazało, że z uwagi na stwierdzoną zawartość naftalenu, obuwie może nie być uznane za bezpieczne . Dowody: sprawozdanie z badań nr 40 - LBŚ/4 21/G/2015 z 6 listopada 2015 r. - k. 21-22 akt drugiej kontroli Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej; komentarz do wyników - k. 20 akt drugiej kontroli Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Pismem z 11 grudnia 2015 r. przedsiębiorca Kazar Footwear spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Przemyślu złożył wniosek o przebadanie próbki kontrolnej obuwia w celu ustalenia zawartości naftalenu w poszczególnych elementach obuwia. Badania tej próbki przeprowadził Instytut Ciężkiej Syntezy Organicznej „Blachownia” w Kędzierzynie - 3 Koźlu, który stwierdził obecność naftalenu w następujących elementach obuwia: wierzchnim pasku skórzanym (123 mg/kg) , podeszwie – wkładce skórzanej (95 mg/kg), podeszwie – warstwie korka (554 mg/kg) oraz podeszwie – warstwie gumowej pianki (172 mg/kg). Dowód : raport z badania nr B/11/2016/BA-AC z 28 stycznia 2016 r. - k. 82-89 akt drugiej kontroli Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. W związku z powyższym, Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322 oraz z 2016 r. poz. 542) , zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów” . Zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), pismem z 7 marca 2016 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę Kazar Footwear spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Przemyślu (stronę postępowania) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa obuwia. W tym samym piśmie organ nadzoru zwrócił się o przekazanie informacji na temat ewentualnych s karg lub reklamacji dotyczących obuwia. Prezes UOKiK zwrócił się także o przekazanie ewentualnych dowodów potwierdzających wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez obuwie. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z 7 marca 2016 r. - k. 37-41 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 25 marca 2016 r. strona postępowania zakwestionowała ustalenia Prezesa UOKiK odnośnie bezpieczeństwa obuwia i stwierdziła, że produkt ten stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem. Strona postępowania podniosła, że badania laboratoryjne, które ujawniły obecność naftalenu, zostały przeprowadzone w zbyt wysokiej temperaturze (40 i 60 °C), której osiągnięcie jest mało prawdopodobne w trakcie użytkowania obuwia. S trona postępowania wskazała, że zgodnie z szacowaniem ryzyka przeprowadzonym przez in spektorów Inspekcji Handlowej prawdopodobieństwo wystąpienia chorób nowotworowych, spowodowane użytkowaniem obuwia, zostało określone na poziomie 0,001, zatem ryzyko powodowania nowotworu jest znikome. Ponadto strona postępowania przekazała wykaz reklamacji oraz dowody podjęcia następujących działań: utylizacji obuwia posiadanego na stanie magazynowym, zamieszczenia ostrzeżenia w sklepach Kazar, a w 4 przypadku klientów, którzy zakupili obuwie w sklepie internetowym - dowody powiadomienia ich o możliwym zagrożeniu stwarzanym przez obuwie oraz możliwości jego zwrotu. Dowód : pismo strony postępowania z 25 marca 2016 r. – k. 57-156 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 11 kwietnia 2016 r. Prezes UOKiK, odnosząc się do argumentu, że naftalen uwolnił się w zbyt wysokiej temperaturze, poinformował stronę postępowania, że przedmiotem badań przeprowadzonych (częściowo w temperaturze 60 °C ) przez Instytut Ciężkiej Syntezy Organicznej „Blachownia” w Kędzierzynie - Koźlu było wyłącznie ustalenie zawartości naftalenu w poszczególnych elementach obuwia, a nie ustalenie temperatury, w której naftalen się uwalnia. Organ nadzoru wskazał również, że badania przeprowadzone przez Specjalistyczne Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej UOKiK w Łodzi zos tały przeprowadzone w temperaturze 40°C, która uwzględnia przewidywany okres użytkowania obuwia oraz temperaturę organizmu człowieka. Odnosząc się do stanowiska dotyczącego szacowania ryzyka przeprowadzonego przez inspektorów Inspekcji Handlowej, Prezes UO KiK wyjaśnił, że procedura ustalania poziomu ryzyka została określona w decyzji Komisji z dnia 16 grudnia 2009 r. ustanawiającej wytyczne dotyczące zarządzania wspólnotowym systemem szybkiej informacji „RAPEX” utworzonym na mocy art. 12 oraz procedurą zgłoszeniową ustanowioną na mocy art. 11 dyrektywy 2001/95/WE (dyrektywy w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów) (Dz. Urz. UE L 22 z 26.1.2010, str. 1) . Organ nadzoru poinformował, że i nspektorzy Inspekcji Handlowej zastosowali tę procedurę i określili, iż ryzyko dotyczące wystąpienia chorób nowotworowych jest poważne. Ponadto Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z 11 kwietnia 2016 r. - k. 159-160 akt postępowania Prezesa UOKiK. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. 5 Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Kazar Footwear spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Przemyślu wprowadził obuwie na rynek i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z tym przepisem, za producenta uznaje się przedsiębiorcę prowadzącego działalność polegającą na wytwarzaniu produktu albo każdą inną osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróżniające oznaczenie. Na opakowaniu obuwia widnieją dane strony postępowania oraz kod kreskowy wskazujący, że strona postępowania jest podmiotem odpowiedzialnym za wprowadzenie obuwia na rynek (ustalenia dokonane na podstawie wyszukiwarki kodów kreskowych ze strony internetowej www.gepir.pl). Dowody: dokumentacja fotograficzna opakowania - k. 8 akt postępowania Prezesa UOKiK; wydruk ze strony internetowej www.gepir.pl – k. 162 akt postępowania Prezesa UOKiK. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobow iązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie jest produktem bezpiecznym. Badania obuwia przeprowadziły trzy laboratoria. Pierwsze - Specjalistyczne Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej UOKiK w Łodzi - stwierdziło w obuwie obecność naftalenu , sklasyfikowanego jako niebezpieczna substancja organiczna. Drugie - Laboratorium Badań Produktów, Procesów i Środowiska Instytut u Przemysłu Skórzanego w Łodzi - potwierdziło występowanie w obuwiu naftalenu w ilości 266,25 mg/kg. Trzecie laboratorium - Insty tut Ciężkiej Syntezy Organicznej „Blachownia” w 6 Kędzierzynie - Koźlu - stwierdził o obecność naftalenu w następujących elementach obuwia: wierzchnim pasku skórzanym (123 mg/kg) , podeszwie – wkładce skórzanej (95 mg/kg), podeszwie – warstwie korka (554 mg/kg) oraz podeszwie – warstwie gumowej pianki (172 mg/kg). Laboratorium Badań Produktów, Procesów i Środowiska Instytutu Przemysłu Skórzanego w Łodzi wskazało, że zgodnie z rozporządzeniem Parla mentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającym i uchylającym dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 ( Dz. Urz. UE L 353 z 31.12.2008, str. 1, z późn. zm.) naftalen zosta ł zaklasyfikowany m.in. z następującymi notami zagrożenia: H351 – Podejrzewa się, że powoduje raka oraz H302 – Działa szkodliwie po połknięciu. Laboratorium podkreśliło, że we Wspólnotowym Systemie Szybkiej Informacji RAPEX (dalej „system RAPEX”) została notyfikowana powłoka do kierownicy samochodowej, której bezpieczeństwo zostało zakwestionowane ze względu na obecność w tworzywie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (uznanych za substancje rakotwórcze o różnych drogach narażenia), w tym naftal enu (notyfikacja nr A12/0813/13). W opinii laboratorium, n aftalen może powodować wystąpienie chorób nowotworowych oraz posiada intensywny, drażniący zapach, który może być uciążliwy dla użytkownika obuwia. Przy ocenie bezpieczeństwa obuwia Prezes UOKiK wzi ął również pod uwagę skargę konsumencką oraz fakt, że w systemie RAPEX zostały również notyfikowane inne produkty, których bezpieczeństwo zostało zakwestionowane przez inne państwa członkowskie Unii Europejskiej z uwagi na obecność naftalenu: zabawka -lornetka (notyfikacja nr 0417/08) oraz kubki ze stali nierdzewne j, w których obecność naftalenu wynosiła 0,12 mg/kg (notyfikacja nr 0986/11). Ponadto, wdychanie par naftalenu powoduje bóle głowy, brak łaknienia i nudności, a także podrażnienie oczu, a nawet zaćmę. Natomiast, wielokrotny kontakt skóry z naftalenem powoduje zaczerwienie i zapalenie skóry, głównie u osób wrażliwych 1 . W toku postępowania strona kwestionowała powyższe ustalenia organu nadzoru , jednak nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o tym, że obuwie jest bezpieczne ani okoliczności, które mogłyby skutecznie podważyć dokonaną ocenę bezpieczeństwa . W związku z t ym, Prezes UOKiK uznał, że obuwie nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. 1 K. Sitarek, Naftalen. Dokumentacja dopuszczalnych wielkości narażenia zawodowego , „Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy” 2006, nr 2, s.143. 7 Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagrożeń. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że strona postępowania zakupiła od (tajemnica przedsiębiorstwa) przedsiębiorcy (tajemnica przedsiębiorstwa) par obuwia w (tajemnica przedsiębiorstwa) , które sprzedawała w sklepach Kazar oraz w sklepie internetowym. Pomimo kwestionowania przez stronę postępowania ustaleń Prezesa UOKiK w zakresie bezpieczeństwa obuwia, podjęła ona działania wobec tych produktów. W toku postępowania strona przekazała bowiem dowody utylizacji obuwia posiadanego na stanie magazynowym, zamieszczenia ostrzeżenia w sklepach Kazar, a w przypadku klientów, którzy zakupili obuwie w sklepie internetowym - dowody powiadomienia ich o możliwym zagrożeniu stwarzanym przez ten produkt oraz możliwości jego zwrotu. Z uwagi na powyższe, Prezes UOKiK uznał, że strona postępowania usunęła przyczyny zagrożeń stwarzanych przez obuwie. Na podstawie art . 25a ust. 1 i 6 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK nałożył na przedsiębiorcę Kazar Footwear spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Przemyślu obowiązek uiszczenia kwoty 1345,08 zł (słownie: tysiąc trzysta czterdzieści pięć złotych osiem groszy) , stanowiącej równowartość kosztów badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Specjalistyczne Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej UOKiK w Ło dzi. Wysokość tej należności pieniężnej (opłaty) została ustalona na podstawie kosztorysu sporządzonego przez laboratorium ( zgodnie z kosztami badań laboratoryjnych nr 4/AI/2016 z 11 marca 2016 r.). Zgodnie z art. 25a ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów w związku z art. 2 § 2 i art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz art. 130 Kodeksu postępowania ad ministracyjnego, przedsiębiorca Kazar Footwear spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Przemyślu obowiązany jest uiścić ww. kwotę na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, a w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – 14 dni od dnia doręczenia decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję. W związku z powyższym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. 8 Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 184, 1618 i 1634) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i K onsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak