DNR-7/2010

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-216(23)/09/010/KW Warszawa, dn. 8 lutego 2010 r. DECYZJA DNR-1/7/2010 Na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 3 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 oraz z 2009 r. Nr 20, poz. 106 i z 2009 r. Nr 18, poz. 97), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa huśtawki podwójnej z drabinką, wprowadzonej na rynek przez przedsiębiorcę Jana Gierusa, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno – Handlowy „Gierus – Meble” Jan Gierus w Goszczu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza postępowanie administracyjne. Uzasadnienie Pismem z dnia 10 września 2009 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) protokół wraz z aktami kontroli dotyczącymi huśtawek podwójnych z drabinką, wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę Jana Gierusa, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno – Handlowy „Gierus – Meble” Jan Gierus w Goszczu. Rama huśtawki podwójnej jest w całości wykonana z elementów drewnianych, połączonych ze sobą metalowymi śrubami. Do konstrukcji huśtawki (za pomocą śrub) jest trwale dołączony podest z drabinkami. Podest znajduje się po prawej stronie huśtawki. Do konstrukcji huśtawki są przymocowane łańcuchami dwa siedziska wykonane z drewna: siedzisko płaskie oraz siedzisko kołyskowe w kształcie fotela. Do produktu dołączona jest 2 instrukcja montażu przedstawiająca sposób składania zestawu z dostarczonych elementów w formie graficznej wraz z informacją dotyczącą ilości śrub i nakrętek. W trakcie kontroli w punkcie sprzedaży w Podwarpiu, należącym do przedsiębiorcy Roberta Radosza, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „EKO – PARK” w Ludwinowie, inspektorzy reprezentujący Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej dokonali oceny organoleptycznej huśtawki podwójnej z drabinką. Oceny bezpieczeństwa produktu dokonano w oparciu o wymagania normy PN – EN 1176 – 1 : 2009 „Wyposażenia placów zabaw i nawierzchnie. Ogólne wymagania bezpieczeństwa i metody badań”, zwanej dalej „normą PN – EN 1176 – 1” oraz PN - EN 1176 – 2 : 2009 „Wyposażenia placów zabaw i nawierzchnie. Dodatkowe wymagania bezpieczeństwa i metody badań huśtawek”, zwanej dalej „normą PN – EN 1176 – 2”. W wyniku przeprowadzonych badań organoleptycznych inspektorzy reprezentujący Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej stwierdzili zaniżony minimalny wymiar poziomy pomiędzy sąsiednimi siedziskami huśtawki w pozycji nieruchomej, co narusza pkt 4.4.1 normy PN – EN 1176 – 2. Ponadto, wbrew wymaganiom określonym w pkt 4.4.2 powyższej normy, huśtawka podwójna z drabinką posiadała zaniżoną wartość najmniejszej odległości pomiędzy cięgnami zawieszanymi. Zgodnie z pkt 4.9 normy PN – EN 1176 – 2 : 2009 zaleca się, aby konstrukcja huśtawek lub ich górne poprzeczki były połączone razem z innymi sprzętami tylko wówczas, gdy podjęto szczególne środki zaradcze, by oddzielić je od innych instalacji, np. w postaci dodatkowego obszaru wolnego, barierek lub ogrodzenia. W przypadku huśtawki podwójnej z drabinką podest jest trwale połączony z konstrukcją huśtawki, jednak nie zastosowano szczególnych środków zaradczych, co narusza wymagania określone w w/w punkcie. Drewniane siedziska nie posiadają dodatkowych elementów amortyzujących (np. w postaci obleczenia gumą). Ponadto, bezpośrednio na huśtawce nie umieszczono oznakowania w postaci nazwy i adresu producenta, metryczki urządzenia i roku produkcji oraz numeru i roku normy, co narusza pkt 7.1 normy PN – EN 1176 – 1 : 2009 oraz instrukcji instalacji produktu w terenie i sposobu konserwacji, kontroli i funkcjonowania. Mając na uwadze wyniki badań organoleptycznych przeprowadzonych przez inspektorów reprezentujących Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej Prezes UOKiK stwierdził, że istnieje znaczne prawdopodobieństwo, iż w/w produkt nie spełnia ogólnych wymagań bezpieczeństwa i uznał za zasadne wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. 3 Nr 157, poz. 976 oraz z 2009 r. Nr 20, poz. 106 i z 2009 r. Nr 18, poz. 97), zwanej dalej ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), pismem z dnia 13 października 2009 r., Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę Jana Gierusa, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno – Handlowy „Gierus – Meble” Jan Gierus w Goszczu (stronę postępowania) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa huśtawki podwójnej z drabinką. Jednocześnie, w drodze postanowienia z dnia 13 października 2009 r., wydanego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni od dnia otrzymania postanowienia na wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkty będące przedmiotem postępowania. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, że w celu wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez huśtawki podwójne z drabinką niezbędne jest podjęcie działań zarówno w stosunku do produktów, które nie zostały wprowadzone na rynek, jak i do produktów wprowadzonych na rynek. W stosunku do huśtawek, które nie zostały wprowadzone na rynek, Prezes UOKiK zwrócił stronie postępowania uwagę na konieczność zaprzestania wprowadzenia tych produktów na rynek. W przypadku produktów, które zostały wprowadzone na rynek, Prezes UOKiK zlecił stronie postępowania podjęcie działań polegających na wycofaniu tych produktów z rynku. Strona postępowania mogła również zaproponować inny sposób wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez produkty będące przedmiotem postępowania, pod warunkiem, że sposób ten zostanie zaakceptowany przez Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 5 listopada 2009 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, iż 2 huśtawki podwójne z drabinką, które stanowiły próbkę rozjemczą zabezpieczoną w toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów reprezentujących Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej zostały odebrane, na dowód czego przedstawiła protokół przekazania. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 10 listopada 2009 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, iż podjęte przez nią działania nie są wystarczające do uznania, że zagrożenia stwarzane przez huśtawki podwójne z drabinką zostały wyeliminowane. Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania z prośbą o przedstawienie pełnej listy dystrybutorów huśtawek wraz z liczbą sprzedanych im produktów oraz przekazanie informacji, od kiedy i ile sztuk w/w produktów zostało wyprodukowanych. Ponadto, Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania o przedstawienie faktur korygujących potwierdzających wycofanie huśtawek produktów od dystrybutorów lub 4 oświadczeń dystrybutorów o nieposiadaniu produktów będących przedmiotem postępowania. Organ nadzoru zwrócił się do strony postępowania również o informację, jakie działania podjęła w stosunku do odebranych od dystrybutora produktów. Pismem z dnia 20 listopada 2009 r. strona postępowania oświadczyła, iż nie zgadza się z opinią Prezesa UOKiK o niedostatecznym wyeliminowaniu zagrożeń stwarzanych przez huśtawki podwójne z drabinką. Ponadto, strona postępowania zakwestionowała zastrzeżenia organu nadzoru co do bezpieczeństwa tych produktów. Strona postępowania podniosła, iż stosowanie norm PN – EN 1176 – 1 oraz PN – EN 1176 – 2 nie jest obligatoryjne. Ponadto, normy te odnoszą się do urządzeń przeznaczonych na publiczne place zabaw, w związku z czym weryfikowanie bezpieczeństwa huśtawek podwójnych z drabinką w oparciu o wymagania określone w powyższych normach, jest nieuzasadnione. Strona postępowania oświadczyła, iż zapewnienie zgodności huśtawek z w/w normami wymagałoby dostarczenia przez producenta w miejsce wyznaczone przez kontrahenta oraz zamontowanie jej w podłożu, co wiązałoby się z dodatkowymi kosztami. Przeprowadzenie takiego procesu doprowadziłoby do podniesienia ceny produktu do wysokości nieatrakcyjnej do potencjalnych odbiorców i w konsekwencji – do załamania rynku huśtawek ogrodowych na użytek prywatny. Strona postępowania oświadczyła również, iż przeprowadziła badania produktu, w wyniku których okazało się, iż wytrzymałość statyczna siedziska huśtawki wynosi min. 500 kg, a wytrzymałość poszczególnych szczebelków drabiny to min. 150 kg. Rozstaw nóg huśtawki jest tak dobrany, aby uniemożliwić jej przewrócenie podczas huśtania się do maksymalnego odchylenia. Strona postępowania wyjaśniła ponadto, iż nie wyraża zgody na podjęcie dodatkowych działań, ponieważ narazi ją to na nieuzasadnione koszty, a w jej opinii zachodzi duże prawdopodobieństwo błędnej interpretacji przepisów. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 9 grudnia 2009 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, iż ocena bezpieczeństwa huśtawek podwójnych z drabinką została przeprowadzona w oparciu o wymagania norm PN – EN 1176 – 1 oraz PN – EN 1176 – 2 ze względu na fakt, iż strona postępowania - w toku kontroli inspektorów reprezentujących Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej – przedstawiła deklarację zgodności huśtawek z tymi normami. Prezes UOKiK wyjaśnił również, iż konsekwencją oświadczenia strony postępowania z dnia 20 listopada 2009 r. dotyczącego niepodlegania huśtawek podwójnych z drabinką wymaganiom normy PN – EN 1176 – 1 będzie uznanie huśtawek za zabawki. Zgodnie z pkt 1 normy PN – EN 71 – 1 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne”, zwanej dalej „normą PN – EN 71 – 1”, jej postanowienia nie dotyczą m. in. sprzętu do zbiorowego użytku 5 na placach gier i zabaw, a zatem urządzenia do gier i zabaw przeznaczone do użytku prywatnego należy zakwalifikować jako zabawki, co oznacza, że muszą one spełniać wymagania określone w normie PN – EN 71 – 1. W związku z powyższym, Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania o zajęcie ostatecznego stanowiska w sprawie przeznaczenia huśtawek. W tym samym piśmie Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a w szczególności o prawie zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pismem z dnia 18 grudnia 2009 r. strona postępowania oświadczyła, iż huśtawki podwójne z drabinką podlegają wymaganiom normy PN – EN 71 – 1. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Huśtawki podwójne z drabinką zostały wprowadzone na rynek przez przedsiębiorcę Jana Gierusa, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno – Handlowy „Gierus – Meble” Jan Gierus w Goszczu, który jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. a) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym za producenta uznaje się przedsiębiorcę prowadzącego działalność polegającą na wytwarzaniu produktu albo każdą inną osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróżniające oznaczenie. Na instrukcji montażu i użytkowania huśtawek jest zamieszczona informacja: „Producent: ZPH „Gierus Meble” Jan Gierus, Moszyce 43, 56-416 Twardogóra”. Zgodnie z art. 10 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie jest produktem bezpiecznym. 6 Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów organ nadzoru wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż stwierdzenie, że produkt jest bezpieczny albo przedsiębiorca usunął przyczyny zagrożeń. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów w związku z oceną bezpieczeństwa huśtawek podwójnych z drabinką przeprowadzoną przez inspektorów reprezentujących Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Kryterium powyższej oceny, w związku z deklaracją zgodności wystawioną przez producenta, stanowiły wymagania określone w normie PN – EN 1176 – 1 oraz PN – EN 1176 – 2. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów domniemywa się, że produkt spełniający wymagania wynikające z norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej, będących transpozycją norm europejskich uznanych przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów, do których odniesienia Komisja Europejska opublikowała w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jest produktem bezpiecznym w zakresie wymagań objętych tymi normami. W toku postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK przedsiębiorca Jan Gierus, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno – Handlowy „Gierus – Meble” Jan Gierus w Goszczu - pomimo tego, iż nie powinien posługiwać się znakiem zgodności z normą w sytuacji, kiedy produkt nie spełnia wymagań w niej określonych - oświadczył, iż huśtawki podwójne z drabinką są przeznaczone na użytek prywatny, co wyłącza możliwość stosowania w stosunku do nich postanowień normy PN – EN 1176 – 1 oraz PN – EN 1176 – 2, a normą właściwą dla oceny bezpieczeństwa tych produktów jest norma PN – EN 71 - 1, dotycząca zabawek. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie jej uregulowaniom podlegają produkty, dla których przepisy odrębne nie określają szczegółowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa. W przypadku takich produktów ocena bezpieczeństwa jest przeprowadzana m.in. w oparciu o wymagania określone w normach krajowych będących transpozycją norm europejskich lub Polskich Normach zatwierdzanych przez Polski Komitet Normalizacyjny. Bezpieczeństwo zabawek, do których zgodnie z oświadczeniem producenta zalicza się huśtawka podwójna z drabinką, jest uregulowane w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie 7 oceny zgodności (Dz. U. Nr 166, poz. 1360 z późn. zm.). Zgodnie z § 3 pkt 3) tego rozporządzenia jego przepisów nie stosuje się do sprzętu do zbiorowego używania na placach gier i zabaw. Należy zatem przyjąć, iż sprzęt przeznaczony do użytku na placach prywatnych, do którego zalicza się huśtawka podwójna z drabinką, podlega przepisom tego rozporządzenia. Mając na uwadze powyższe, Prezes UOKiK uznał, iż huśtawki podwójne z drabinką są wyłączone spod zakresu przedmiotowego ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. W związku z powyższym niniejsze postępowanie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów od niniejszej decyzji stronom nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Otrzymuje: Jan Gierus Zakład Produkcyjno – Handlowy „Gierus – Meble” Jan Gierus Ul. Wiejska 2 Goszcz 56-416 Twardogóra z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Mazurak Dyrektor Departamentu Nadzoru Rynku