DNR-79/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-77/09/WS Warszawa, dn. 13. 08. 2009 r. DECYZJA NR 79/2009 I. Na podstawie art. 24 ust. 4 pkt 1 lit b) oraz pkt 2 lit. b) i ust. 12, w związku z art. 4, art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 oraz 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa kanapy jednoosobowej „Renia I-Stary Typ” oraz kanapy dwuosobowej „Renia II-Stary Typ”, wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę Dariusza Powroźnika prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Stolarstwo-Produkcja mebli w Trzcinicy, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, że produkty ze względu na samoistne składanie się kanap, przy wchodzeniu i schodzeniu, bądź siadaniu na skrajnej poduszce kanap rozłożonych oraz nie zastosowanie jakiegokolwiek zabezpieczenia metalowej części mechanizmu podnośnikowego nie są bezpieczne i przedsiębiorcy temu: 1) w przypadku produktów, które nie zostały jeszcze wprowadzone na rynek- zakazuje się dalszego wprowadzania na rynek kanapy jednoosobowej „Renia I-Stary Typ” oraz kanapy dwuosobowej „Renia II-Stary Typ”, które nie spełniają wymagań bezpieczeństwa; dowody wykonania decyzji należy przekazać Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów niezwłocznie, ale nie później niż w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji; 2) w przypadku produktów wprowadzonych na rynek - nakazuje się natychmiastowe wycofanie z rynku kanapy jednoosobowej „Renia I-Stary Typ” oraz kanapy dwuosobowej „Renia II-Stary Typ”, które nie spełniają wymagań bezpieczeństwa, dowody wykonania decyzji należy przekazać Prezesowi UOKiK niezwłocznie, ale nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji. II. Na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2) w związku z art. 10 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 oraz 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, 2 poz. 106) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, że przedsiębiorca Dariusz Powroźnik prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Stolarstwo-Produkcja mebli w Trzcinicy wprowadził na rynek produkty niespełniające wymagań bezpieczeństwa i nakłada na tego przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych), płatną do budżetu państwa. Uzasadnienie W dniu 24 lutego 2009 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wpłynęły protokół i akta kontroli przeprowadzonej przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu dotyczący kanapy jednoosobowej „Renia I-Stary Typ” oraz kanapy dwuosobowej „Renia II-Stary Typ” wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę Dariusza Powroźnika, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Stolarstwo-Produkcja Mebli w Trzcinicy, zwanego dalej „stroną postępowania”. Kanapa jednoosobowa „Renia I-Stary Typ” składa się z leżyska, stanowiącego trzy tapicerowane poduchy w kolorze szaro beżowym z aplikacjami, skrzyni na pościel, znajdującej się w środkowej części leżyska - stanowiącej podporę częściowo poduchy skrajnej i środkowej - i zakończonej kółkami, mechanizmu podnośnikowego, przymocowanego do skrzyni na pościel oraz tapicerowanych ścianek bocznych. Do kanapy dołączona jest etykieta zawierające dane producenta. Kanapa dwuosobowa „Renia II-Stary Typ” składa się leżyska, stanowiącego trzy tapicerowane poduchy w kolorze rudy melanż, skrzyni na pościel, znajdującej się w środkowej części leżyska - stanowiącej podporę częściowo poduchy skrajnej i środkowej - i zakończonej kółkami, mechanizmu podnośnikowego, przymocowanego do skrzyni na pościel oraz tapicerowanych ścianek bocznych. Do kanapy dołączona jest etykieta zawierające dane producenta. W trakcie kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy Marii Wełny, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P.P.U.H. „MAKARTEX” w Dzietrzkowicach, inspektorzy reprezentujący Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu poddali ocenie bezpieczeństwa i badaniom organoleptycznym kanapę jednoosobową „Renia I-Stary Typ” oraz kanapę dwuosobową „Renia II-Stary Typ”, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 oraz 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106) oraz normy PN-F 06001-1:1994 „Meble mieszkaniowe. Postanowienia ogólne”, zwaną dalej „normą”. 3 Badania organoleptyczne wykazały, iż w odniesieniu do obu partii kanap, znajdujące się w środkowej części mebli skrzynie na pościel, stanowią podporę częściowo poduchy środkowej i skrajnej. Obciążenie niczym nie podpartego odcinka poduchy skrajnej powoduje samoistne, częściowe składanie się leżysk w obu kanapach. Ponadto, po rozłożeniu kanap, w miejscu łączenia się poduchy środkowej z poduchą skrajną – na wysokości mechanizmu podnośnikowego, po obu stronach leżysk, znajdowały się części metalowe mechanizmu podnośnikowego o średnicy ok. pięciu cm – pokryte jedynie tkaniną tapicerską. Do kanap nie była dołączona instrukcja użytkowania (niezgodność z pkt. 3.4 normy). Ponadto karty gwarancyjne dołączone do kanapy jednoosobowej „Renia I- Stary Typ” oraz kanapy dwuosobowej „Renia II-Stary Typ” były niezgodne z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. nr 141 poz. 1174), gdyż w dokumentach kart gwarancyjnych nie umieszczono danych dotyczących nazwy i adresu gwaranta lub jego przedstawiciela na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym, Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w sprawie ogólnego bezpieczeństwa kanap. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), pismem z dnia 8 kwietnia 2009 r. Prezes UOKiK powiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa kanap. Jednocześnie, w drodze postanowienia z dnia 8 kwietnia 2009 r., wydanego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni od dnia otrzymania postanowienia na wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt będący przedmiotem postępowania. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, że w celu wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez kanapy, niezbędne jest podjęcie działań zarówno w stosunku do produktów, które nie zostały jeszcze wprowadzone na rynek, jak i wobec produktów wprowadzonych już na rynek. W opinii Prezesa UOKiK, w stosunku do produktów, które zostały wprowadzone na rynek konieczne było podjęcie działań, polegających na wycofaniu produktów będących przedmiotem postępowania od dystrybutorów. Strona postępowania w ww. terminie nie przekazała dowodów podjętych działań. W piśmie z dnia 18 maja 2009 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. 4 Strona postępowania w odpowiedzi z dnia 26 maja 2009 r. oświadczyła, iż kanapy są produkowane zgonie z atestem wydanym 11 listopada 1997 r. przedsiębiorcy Ewie Powroźnik prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Produkcja i Sprzedaż Mebli Tapicerowanych w Woskowicach Małych przez Zakład Badań i Wdrożeń Przemysłu Meblarskiego „Pur-Remodex” sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu oraz w załączeniu przekazała ww. atest. Pismem z dnia 29 maja 2009 r. Prezes UOKiK na podstawie art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 25 z późn. zm.) zlecił Wielkopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli u strony, mającej na celu ustalenie roli strony w obrocie kanapami, liczby sprzedanych produktów, czy nadal są wprowadzane na rynek oraz czy zostały podjęte działania zmierzające do wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez ww. produkty. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej pismem z dnia 13 lipca 2009 r. poinformował, iż nie było możliwe przeprowadzenie badań organoleptycznych gdyż strona nie posiadała na składzie kanap. Ponadto inspektorzy Inspekcji Handlowej ustalili, iż strona nie podjęła żadnych działań zmierzających do wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez kanapy, zobowiązała się jednak w złożonym oświadczeniu do montowania w kolejnych wyprodukowanych przez siebie partiach kanap podpórki uniemożliwiającej składanie się siedzisk w stanie rozłożonym. Ustalono także pełną listę odbiorców za okres od 1 lipca 2008 r. do 26 czerwca 2009 r. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Dariusz Powroźnik prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Stolarstwo-Produkcja mebli w Trzcinicy, wprowadził kanapy na polski rynek i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2) lit. a) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie, zgodnie z którym za producenta uznaje się przedsiębiorcę prowadzącego w Unii Europejskiej działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu produktu. Do kanap była dołączona etykieta, zawierająca informacje, iż przedsiębiorca ten jest producentem przedmiotowych produktów. Ponadto, w toku prowadzonego przez Prezesa UOKiK postępowania administracyjnego strona potwierdziła, że jest wytwórcą. Zgodnie z art. 10 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się 5 w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy produkt nie jest produktem bezpiecznym. Ocena organoleptyczna przeprowadzona przez inspektorów reprezentujących Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu pozwoliła stwierdzić, iż obciążenie niczym nie podpartego odcinka poduchy skrajnej powoduje samoistne, częściowe składanie się leżysk w obu kanapach. Takie samoistne składanie się kanap, przy wchodzeniu i schodzeniu, bądź siadaniu na skrajnej poduszce kanap rozłożonych, może powodować niekontrolowany upadek użytkownika, a w konsekwencji urazy mechaniczne użytkowników – stłuczenia, złamania kończyn. Zastosowane przez producenta rozwiązania konstrukcyjne, nie zapewniają należytego bezpieczeństwa użytkowania, a także wymaganej stateczności kanap, użytkowanych w stanie rozłożonym (niezgodność z pkt 3.1 normy). Producent nie przewidział zastosowania „nóżek” na skraju ostatniej poduchy, bądź blokad zapewniających w ten sposób całkowitą stabilność kanap, lub innego bezpiecznego rozwiązania. Ponadto, po rozłożeniu kanap, w miejscu łączenia się poduchy środkowej z poduchą skrajną – na wysokości mechanizmu podnośnikowego, po obu stronach leżysk, znajdowały się części metalowe mechanizmu podnośnikowego o średnicy ok. pięciu cm – pokryte jedynie tkaniną tapicerską. Producent nie zapewnił należytego bezpieczeństwa użytkownika, tj. nie przewidział zastosowania jakiegokolwiek zabezpieczenia części metalowych mechanizmu podnośnikowego, które chroniłoby użytkowników przed urazami (niezgodność z pkt 3.1 normy). Nie zastosowanie jakiegokolwiek zabezpieczenia metalowej części mechanizmu podnośnikowego może spowodować urazy mechaniczne użytkowników – skaleczenia, stłuczenia. W związku z powyższym, Prezes UOKiK w postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2009 r., nałożył na stronę postępowania obowiązek wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez kanapy. Strona postępowania nie przedstawiła jednak we wskazanym przez Prezesa UOKiK terminie dowodów na podjęcie działań, które potwierdziłyby wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt będący przedmiotem postępowania. Strona postępowania przekazała atest Zakładu Badań i Wdrożeń Przemysłu Meblarskiego „Pur- Remodex” sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu sporządzony na zlecenie przedsiębiorcy Ewy Powroźnik prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Produkcja i Sprzedaż Mebli 6 Tapicerowanych w Woskowicach Małych, w oparciu o Normy Branżowe BN-83/7140- 12.20 do 22, BN-83/7140-12.12, BN-83/7140-12.13, wynik przeprowadzonych badań został określony jako pozytywny. Należy podkreślić, iż przekazany atest nie dotyczy produktów wytworzonych przez stronę postępowania, a przedsiębiorcę Ewę Powroźnik prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Produkcja i Sprzedaż Mebli Tapicerowanych w Woskowicach Małych, dlatego nie może być dowodem w postępowaniu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa kanap. Badania organoleptyczne przeprowadzone przez inspektów Inspekcji Handlowej w oparciu o postanowienia ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów oraz normy jednoznacznie wykazały, iż kanapy nie są produktami bezpiecznymi. Ponadto strona w trakcie zleconej kontroli Inspekcji Handlowej oświadczyła, że zobowiązuje się do montowania w kolejnych wyprodukowanych partiach kanap podpórki uniemożliwiającej składanie się siedzisk w stanie rozłożonym. Powyższe wskazuje, iż pomimo nie podjęcia żadnych działań w stosunku do kanap znajdujących się na rynku jak i nie wprowadzonych jeszcze na rynek strona zgodziła się, że kanapy stanowią zagrożenie. Należy podkreślić, że oświadczenie strony nie stanowi wystarczającego dowodu, na to, że wprowadzone zmiany konstrukcyjne będą wystarczające do uznania te produkty za bezpieczne. Prezes UOKiK przychylił się do ustaleń Inspekcji Handlowej i uznał, iż kanapy nie są produktami bezpiecznymi. Ze względu na zagrożenia stwarzane przez kanapy, w opinii Prezesa UOKiK konieczne jest zaprzestanie wprowadzania tych produktów na rynek i podjęcie czynności niezbędnych do zapewnienia przestrzegania tego nakazu oraz ich natychmiastowe wycofanie z rynku. Produkty te należy odebrać od dystrybutorów i zakazać prezentowania i oferowania ich konsumentom. Dowody wycofania wadliwych produktów z rynku należy przekazać Prezesowi UOKiK. W przypadku gdyby dystrybutorzy nie posiadali powyższych produktów, a tym samym nie byłoby możliwe ich odebranie, strona postępowania powinna przedstawić pisemne oświadczenia dystrybutorów o tym, że nie posiadają w sprzedaży produktów będących przedmiotem postępowania. W przypadku jeśli strona postępowania zamierza w przyszłości ponownie wprowadzać na rynek produkty będące przedmiotem postępowania, powinna wcześniej przedstawić Prezesowi UOKiK dowody potwierdzające, że spełniają one wymagania bezpieczeństwa Zastosowane przez Prezesa UOKiK środki określone w art. 24 ust. 4 pkt 2 lit. b) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów są adekwatne do zagrożenia stwarzanego przez produkty. W związku z tym, iż Prezes UOKiK uznał, że kanapy nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie 7 produktów, wprowadzający je na rynek przedsiębiorca Dariusz Powroźnik, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Stolarstwo-Produkcja mebli w Trzcinicy naruszył obowiązek określony w art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, co wyczerpuje przesłanki określone w art. 33a ust. 2 pkt 2) powyższej ustawy. Zgodnie z art. 33a ust 2 pkt 2) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, Prezes UOKiK może nałożyć na producenta karę pieniężną w wysokości do 100 000 zł. Kara pieniężna, nakładana na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów ma charakter fakultatywny, co oznacza, że Prezes UOKiK w ramach uznania administracyjnego decyduje, czy w danej sprawie nałożenie kary jest zasadne. Ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek, od których uzależniona jest wysokość kar nakładanych na przedsiębiorców. Art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie stanowi, że wysokość kary ustala się uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków. Na wysokość kary wpłynęła ocena całokształtu okoliczności sprawy, dokonana przez Prezesa UOKiK. Działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, że konsumenci mają prawo oczekiwać, iż wprowadzane przez tego przedsiębiorcę na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał fakt, iż nie było skarg konsumentów na kanapy. Za okoliczność obciążającą Prezes UOKiK uznał, iż po wydaniu 15 kwietnia 2009 r. postanowienia strona postępowania nie podjęła żadnych działań naprawczych zmierzających do wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez kanapy. Kryterium pomocnicze przy ustalaniu wysokości kary stanowiła korzyść majątkowa, jaką strona postępowania osiągnęła w drugiej połowie 2008 r. oraz 2009 r. ze sprzedaży 143 sztuk kanap. W związku z tym, że strona postępowania sprzedawała powyższe produkty w różnych cenach, Prezes UOKiK przyjął, jako średnią cenę sprzedaży jednej sztuki kanapy, średnią arytmetyczną najwyższej i najniższej ceny sprzedaży, która wynosi 360,65 zł. Korzyść osiągniętą ze sprzedaży stanowi iloczyn sprzedanych produktów, które nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa i ceny sprzedaży, uzyskanej przez stronę postępowania. Przychód ze sprzedaży 143 sztuk wadliwych produktów wyniósł 51 572,95 zł. Wymierzając karę, Prezes UOKiK uwzględnił stopień naruszenia przez stronę postępowania przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów poprzez wprowadzenie na rynek 143 produktów niebezpiecznych oraz to, że po wydaniu postanowienia z dnia 15 kwietnia 2009 strona nie podjęła żadnych działań w odniesieniu do produktów znajdujących się na rynku jak i tych które jeszcze nie były na rynek wprowadzone – należy 8 bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 33a ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie, za czyn popełniony przez stronę postępowania Prezes UOKiK może nałożyć karę do 100 000 zł. Prezes UOKiK uznał, że kara określona w sentencji decyzji jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój skutek prewencyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. W związku z powyższym, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 33a ust. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Niniejsza decyzja, zgodnie z art. 25 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, stanowi podstawę wpisu do prowadzonego przez Prezesa UOKiK rejestru produktów niebezpiecznych. Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu prowadzenia rejestru produktów niebezpiecznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 87, poz. 814), w przypadku decyzji, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, Prezes UOKiK dokonuje wpisu do rejestru z urzędu po upływie terminu, od kiedy decyzja stała się ostateczna. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Otrzymuje: Dariusz Powroźnik Stolarstwo-Produkcja mebli Granice 24 63-620 Trzcinica