DNR-86/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-53(15)/12/KW Warszawa, dn. 26 lipca 2012 r. DECYZJA DNR-1/86/2012 Na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa kulek Ŝelowych TG15611, wprowadzonych na polski rynek przez przedsiębiorcę „Top Gifts SKS spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” spółka komandytowa z siedzibą w Radomiu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, Ŝe przedsiębiorca usunął przyczyny zagroŜeń stwarzanych przez te produkty i umarza postępowanie administracyjne. Uzasadnienie Pismem z dnia 9 marca 2012 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi UOKiK protokół wraz z aktami kontroli dotyczącymi kulek Ŝelowych TG15611, wprowadzonych na polski rynek przez przedsiębiorcę „Top Gifts SKS spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” spółka komandytowa z siedzibą w Radomiu. Kulki Ŝelowe o symbolu TG15611 są przeznaczone do stosowania jako podłoŜe ozdobne dla kwiatów. Kulki występują w róŜnych kolorach, a średnica kaŜdej kulki wynosi ok. 3-4 mm. Kulki są zapakowane w foliowe woreczki z napisem „Seven Color Crystal Boll” na niebieskim tle, wizerunkiem pucharka, dziewczynki i napisami „O.K!!”. Opakowania są zawieszone na blisterze (po 24 sztuki). Na blisterze umieszczona jest naklejka zawierająca 2 nazwę produktu („TG15611, kulki Ŝelowe”), kraj pochodzenia („wyprodukowano w Chinach”), kod kreskowy (5900290169263) oraz dane przedsiębiorcy „Top Gifts SKS sp. z o.o.” sp.k. z siedzibą w Radomiu, z dopiskiem „importer”. Dodatkowo, opakowania jednostkowe są zaopatrzone w wyraŜone w języku angielskim informacje dotyczące środków ostroŜności oraz sposobu uŜytkowania. W trakcie kontroli w siedzibie przedsiębiorcy Józefa Pieprzycy, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.H.LIDO w PodłęŜu, inspektorzy reprezentujący Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej poddali kulki Ŝelowe TG15611 ocenie organoleptycznej. Na podstawie przeprowadzonych oględzin inspektorzy Inspekcji Handlowej stwierdzili, Ŝe kulki swoim wyglądem i kolorem przypominają cukierki – Ŝelki i przez to wskazują na inne niŜ rzeczywiste przeznaczenie, tzn. są imitacją i mogą być, szczególnie przez dzieci, uznane za środki spoŜywcze. W konsekwencji dzieci mogą podjąć próbę konsumpcji kulek, co moŜe spowodować zagroŜenie dla ich zdrowia (ryzyko udławienia, problemy gastryczne – nieznany jest bowiem skład produktu). Kulki w całości mieszczą się bowiem w cylindrze do pomiaru małych elementów, którego wielkość i kształt odpowiada przełykowi dziecka. Ponadto, kulki posiadają właściwość polegającą na zwiększaniu objętości pod wpływem wody, w związku z czym, po połknięciu kulka moŜe urosnąć w Ŝołądku. W opinii inspektorów Inspekcji Handlowej, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości, kulki Ŝelowe TG15611 naruszają wymagania określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie dodatkowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagroŜenie dla konsumentów przez to, Ŝe ich wygląd wskazuje na inne niŜ rzeczywiste przeznaczanie (Dz. U. Nr 71, poz. 644), zwanego dalej „rozporządzeniem Rady Ministrów”. Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, produkty, które stwarzają zagroŜenie dla konsumentów przez to, Ŝe ich wygląd wskazuje na inne niŜ rzeczywiste przeznaczenie, zwane „imitacjami”, nie mogą posiadać cech i właściwości wywołujących u konsumentów, zwłaszcza u dzieci, przeświadczenia, Ŝe są to środki spoŜywcze, jeŜeli próba konsumpcji imitacji moŜe powodować zagroŜenie dla zdrowia lub Ŝycia ludzi. Mając na uwadze powyŜsze, zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), pismem z dnia 20 marca 2012 r., Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę „Top Gifts SKS spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” spółka komandytowa z siedzibą w Radomiu (strona postępowania) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa kulek Ŝelowych TG15611. Jednocześnie, w drodze postanowienia z dnia 21 marca 2012 r., 3 wydanego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”, Prezes UOKiK wyznaczył przedsiębiorcy termin 21 dni od dnia otrzymania tego postanowienia, na wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez powyŜsze produkty. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, Ŝe w celu wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez kulki Ŝelowe TG15611 niezbędne jest podjęcie działań zarówno w stosunku do produktów, które nie zostały wprowadzone na rynek, jak i do produktów wprowadzonych na rynek, a następnie przekazanie organowi nadzoru dowodów tych działań. W przypadku kulek, które zostały wprowadzone na rynek, organ nadzoru wezwał stronę postępowania do przekazania dowodów potwierdzających, Ŝe odbiorcy kulek zostali poinformowani o zagroŜeniu stwarzanym przez te produkty i o konieczności wstrzymania ich sprzedaŜy, np. w postaci wydruków maili, potwierdzeń nadania pism skierowanych do tych podmiotów lub wyciągu z ksiąŜki pocztowej. Ponadto, Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do przekazania faktur korygujących potwierdzających odebranie kulek Ŝelowych TG15611 od dystrybutorów będących w posiadaniu tych produktów, a w przypadku przedsiębiorców, którzy nie posiadają tych produktów w swojej ofercie handlowej - oświadczeń o ich nieposiadaniu. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, Ŝe kulki odebrane od dystrybutorów oraz kulki znajdujące się w posiadaniu strony postępowania powinny zostać zniszczone lub zwrócone do dostawcy, co powinny potwierdzać dowody w postaci np. protokołu zniszczenia lub faktury za usługę utylizacji. Jednocześnie, Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania z prośbą o informację, jaka jest jej rola w obrocie kulkami Ŝelowymi TG15611, od kiedy oraz ile egzemplarzy tych produktów zostało wprowadzonych na rynek, a takŜe ile opakowań kulek znajduje się w jej posiadaniu. Prezes UOKiK zwrócił się równieŜ z prośbą o przekazanie listy odbiorców kulek oraz faktur ich sprzedaŜy. Pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, Ŝe kulki Ŝelowe TG15611 zostały wycofane z jej oferty handlowej, a do odbiorców wysłano pisma informujące o konieczności zwrotu posiadanych przez nich produktów. Strona postępowania przekazała równieŜ oświadczenie dwóch kontrahentów o nieposiadaniu kulek Ŝelowych TG15611 oraz faktury korygujące potwierdzające zwrot łącznie 318 kompletów kulek przez pięciu przedsiębiorców. Zgodnie z oświadczeniem strony postępowania, przedstawione przez nią dowody pochodzą od wszystkich odbiorców kulek 4 Ŝelowych TG15611. Jednocześnie, strona postępowania poinformowała organ nadzoru, Ŝe przygotowała etykiety z informacją o rzeczywistym przeznaczeniu kulek Ŝelowych TG15611, które zostaną dołączone do produktów wycofanych z rynku. Strona postępowania oświadczyła równieŜ, Ŝe działania naprawcze podjęła pomimo tego, Ŝe w jej opinii kulki Ŝelowe TG15611 nie stanowią imitacji środków spoŜywczych. Pismem z dnia 4 maja 2012 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, iŜ zaopatrzenie kulek w etykiety zawierające informację o ich rzeczywistym przeznaczeniu nie jest wystarczające do wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez te produkty. Prezes UOKiK wyjaśnił, iŜ mając na uwadze ustalenia inspektorów reprezentujących Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, uznał, iŜ kulki Ŝelowe TG15611 posiadają cechy, które mogą wywołać u konsumentów, zwłaszcza u dzieci, przeświadczenie, Ŝe są to środki spoŜywcze, co narusza postanowienia zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów. Prezes UOKiK wskazał stronie postępowania, Ŝe z treści § 1 tego rozporządzenia wynika, iŜ uznanie imitacji środków spoŜywczych za produkty niebezpieczne jest uzaleŜnione od tego, czy ich konsumpcja moŜe stwarzać zagroŜenie dla konsumentów (w szczególności dzieci), a biorąc pod uwagę podobieństwo kulek do słodyczy, jak równieŜ fakt, Ŝe kulki mieszczą się w cylindrze do badania małych elementów, który swoim kształtem oraz rozmiarem naśladuje przełyk dziecka, istnieje ryzyko zadławienia lub uduszenia się dziecka w wyniku połknięcia takiej kulki. ZagroŜenie to potęguje fakt, Ŝe kulki posiadają właściwość zwiększania swojej objętości pod wpływem wody. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, Ŝe zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów, obowiązek dołączenia informacji o rzeczywistym przeznaczeniu imitacji, sposobie uŜywania i zalecanych środkach ostroŜności, dotyczy innych imitacji, niŜ imitacje środków spoŜywczych. Wskazuje na to preambuła dyrektywy 87/357/EWG z dnia 25 czerwca 1987 r. w sprawie zbliŜania ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących produktów, których wygląd wskazuje na przeznaczenie inne niŜ rzeczywiste, zagraŜających zdrowiu lub bezpieczeństwu konsumentów (Dz. Urz. WE L 192 z 11.7.1987, s. 49-50), której transpozycją jest rozporządzenie Rady Ministrów. Prezes UOKiK wskazał, Ŝe zgodnie z treścią tej preambuły, zasadne jest istnienie zakazu wprowadzania do obrotu imitacji środków spoŜywczych oraz wycofania z rynku produktów, które się na nim znajdują. Zgodnie z art. 1, dyrektywa ma zastosowanie do produktów, które nie są wprawdzie środkami spoŜywczymi, lecz ze względu na ich kształt, zapach, kolor, wygląd, itd. mogą zostać uznane przez konsumentów, w szczególności przez dzieci, za środki spoŜywcze, a w konsekwencji mogą zostać spoŜyte, co wiąŜe się z zagroŜeniem dla ich zdrowia. Z kolei art. 2 dyrektywy przewiduje podjęcie przez Państwa Członkowskie 5 wszelkich niezbędnych środków w celu wprowadzenia zakazu obrotu, przywozu, produkcji lub wywozu tych produktów. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, Ŝe w celu wyeliminowania zagroŜenia stwarzanego przez kulki Ŝelowe TG15611 niezbędne jest zniszczenie produktów odebranych od dystrybutorów oraz produktów, które nie zostały wprowadzone na rynek lub ich zwrot do dostawcy, co powinny potwierdzać protokół zniszczenia, faktura za usługę utylizacji lub faktura korygująca. Prezes UOKiK zwrócił się równieŜ z prośbą o informację, czy zakup kulek Ŝelowych TG15611 miał charakter jednorazowy, potwierdzony fakturą nr YSIEA110405 z dnia 3 maja 2011 r., a jeŜeli nie – wezwał stronę postępowania do przekazania pozostałych dokumentów zakupu tych produktów. Prezes UOKiK zwrócił się równieŜ z prośbą o wyjaśnienie, czy liczba na powyŜszej fakturze (2000) oznacza liczbę zakupionych opakowań (kompletów), czy liczbę sztuk. Ponadto, organ nadzoru wezwał stronę postępowania do określenia, czy siedem podmiotów, od których pochodzą faktury korygujące oraz oświadczenia o nieposiadaniu kulek Ŝelowych TG15611, to wszyscy odbiorcy przedmiotowych produktów, a jeŜeli nie – zwrócił się o przedstawienie pełnej listy dystrybutorów tych produktów. Jednocześnie, Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania z prośbą o przekazanie faktur sprzedaŜy kulek Ŝelowych TG15611, a jeśli liczba tych dokumentów jest znaczna – o przedstawienie ich wykazu, zawierającego dane o liczbie produktów, dacie transakcji, odbiorcy i cenie sprzedaŜy. W dniu 25 maja 2012 r. do UOKiK wpłynął wydruk z systemu komputerowego, z którego wynika, Ŝe strona zakupiła 2000 kompletów kulek Ŝelowych TG15611. Wszystkie produkty (poza 1 opakowaniem przeznaczonym na ekspozycję w magazynie) zostały sprzedane siedmiu kontrahentom na podstawie faktur oraz jednemu odbiorcy indywidualnemu na podstawie paragonu. Strona postępowania przekazała równieŜ dokument, z którego wynika, Ŝe do utylizacji przekazano 318 kompletów kulek, które zostały zwrócone przez dystrybutorów oraz dokument o nazwie „protokół likwidacji towaru” z dnia 15 maja 2012 r. Pismem z dnia 29 maja 2012 r. Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania z prośbą o informację, czy dokument określony jako „protokół likwidacji towaru” stanowi dowód zniszczenia 318 opakowań kulek Ŝelowych TG15611, a jeŜeli tak, to w jaki sposób zostały one zutylizowane. Prezes UOKiK wyjaśnił, Ŝe jego wątpliwości wynikają z faktu, Ŝe pismo to, pomimo swojej nazwy, dotyczy wniosku komisji likwidacyjnej o wycofanie tych produktów ze sprzedaŜy i przekazanie do zniszczenia. W tym samym piśmie Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami 6 sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Pismem z dnia 13 czerwca 2012 r. strona postępowania poinformowała organ nadzoru, Ŝe dokument „protokół likwidacji towaru” stanowi jedynie dowód wycofania artykułu z magazynu, a zniszczenie kulek Ŝelowych TG15611 potwierdza załączona faktura za usługę utylizacji wykonaną przez podmiot zewnętrzny (nr 2675/2012 z dnia 13 czerwca 2012 r.). Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca „Top Gifts SKS spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” spółka komandytowa z siedzibą w Radomiu wprowadził kulki Ŝelowe TG15611 na polski rynek i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z tym przepisem za producenta uznaje się przedstawiciela wytwórcy, a jeŜeli wytwórca nie wyznaczył przedstawiciela - importera produktu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. W aktach sprawy znajduje się faktura, na podstawie której strona postępowania zakupiła 2000 opakowań kulek Ŝelowych TG15611 od chińskiego przedsiębiorcy Ningbo Yunsheng Imp & Exp Co., Ltd. (faktura nr YSIEA 110405 z dnia 3 maja 2011 r.), a zgodnie z informacją umieszczoną przez stronę postępowania na opakowaniu kulek, jest ona importerem tych produktów. Art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów stanowi, Ŝe producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego uŜywania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a takŜe, w zaleŜności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza Ŝadnego zagroŜenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagroŜenie, dające się pogodzić z jego zwykłym uŜywaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i Ŝycia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań 7 określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie jest produktem bezpiecznym. Badania organoleptyczne, przeprowadzone przez inspektorów reprezentujących Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej wykazały, Ŝe kulki Ŝelowe TG15611 swoim wyglądem i kolorem przypominają cukierki – Ŝelki, a zatem stanowią imitację w rozumieniu § 1 rozporządzenia Rady Ministrów. Z uwagi na powyŜsze podobieństwo, kulki Ŝelowe TG15611 są atrakcyjne dla dzieci, które mogą połknąć te produkty, mieszczą się one bowiem w cylindrze do pomiaru małych elementów, imitującym dziecięcy przełyk. Ponadto, kulki pod wpływem wody zwiększają swoja objętość, co moŜe spowodować zagroŜenie dla ich zdrowia (np. udławienie, problemy gastryczne). ZagroŜenie to potwierdza fakt, iŜ we wrześniu 2010 r. odnotowano wypadek spowodowany połknięciem tego rodzaju produktu przez 1,5 roczne dziecko, które musiało zostać poddane operacji polegającej na usunięciu z jelita Ŝelki, która urosła do wielkości piłki pingpongowej. Mając na uwadze powyŜsze, Prezes UOKiK uznał, iŜ kulki Ŝelowe TG15611 nie spełniają wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i mogą stanowić zagroŜenie dla uŜytkowników, w szczególności dzieci. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagroŜeń. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, strona postępowania zakupiła od chińskiego przedsiębiorcy 2000 opakowań kulek Ŝelowych TG15611. SprzedaŜ tych produktów trwała od dnia 13 czerwca 2011 r. do 27 czerwca 2011 r. i w tym okresie strona postępowania przekazała ośmiu odbiorcom 1999 opakowań kulek, natomiast 1 opakowanie zostało na ekspozycji w magazynie (zaginęło w trakcie inwentaryzacji). Po otrzymaniu informacji, Ŝe kulki Ŝelowe TG15611 nie spełniają wymagań bezpieczeństwa, strona postępowania skierowała do odbiorców pisma wzywające do zwrotu posiadanych przez nich kulek. W odpowiedzi na powyŜsze, siedmiu kontrahentów dokonało zwrotu łącznie 318 opakowań kulek, co potwierdzają faktury korygujące, natomiast dwóch przedsiębiorców przekazało oświadczenie o nieposiadaniu tych produktów. Produkty zwrócone przez dystrybutorów zostały zutylizowane, co potwierdza przekazana przez stronę postępowania faktura. W przypadku jednego odbiorcy strona postępowania nie przedstawiła wymaganych dowodów, jednak – jak wynika z zestawienia sprzedaŜy – był to odbiorca indywidualny, a sprzedaŜ kulek nastąpiła na podstawie paragonu, w związku z czym strona postępowania nie dysponowała jego danymi. 8 Mając na uwadze przedstawione dowody, Prezes UOKiK uznał, Ŝe strona postępowania podjęła wystarczające działania w celu wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez kulki Ŝelowe TG15611. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, Nr 223, poz. 1505, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 157, poz. 1241, z 2011 r. Nr 34, poz. 173) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak Otrzymuje: „Top Gifts SKS spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” spółka komandytowa ul. Jodłowa 28 26-600 Radom