DNR-9/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-165( 9 )/10/BZ Warszawa, dnia 3 lutego 2011 r. DECYZJA DNR-1/9/2011 Na podstawie art. 33a ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawie wzoru powiadomienia o produkcie, który nie jest bezpieczny (Dz. U. Nr 80, poz. 694), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie nałożenia kary za niepowiadomienie organu nadzoru o tym, że wózek dziecięcy „Nowalex Focus” nie spełnia ogólnych wymagań bezpieczeństwa, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na przedsiębiorcę Aleksandra Nowak, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe „NOWALEX” Aleksander Nowak w Częstochowie karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) płatną do budżetu państwa. Uzasadnienie Pismem z dnia 10 grudnia 2010 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wpłynęły akta kontroli przeprowadzonej przez inspektorów reprezentujących Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, dotyczące wózka dziecięcego „Nowalex Focus”, wprowadzonego na polski rynek przez przedsiębiorcę Aleksandra Nowak, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno- Handlowo-Usługowe „NOWALEX” Aleksander Nowak w Częstochowie. Powyższa kontrola przeprowadzona została w związku z faktem otrzymania przez Prezesa UOKiK od szwedzkiego organu nadzoru rynku wyników badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Laboratorium Konsumenckie w Danii. Z powyższych badań laboratoryjnych wynikało, iż wózek dziecięcy „Nowalex Focus” nie spełnia wymagań określonych w pkt 6.1.1, 6.1.2, 2 6.1.3,6.1.4, 6.1.7, 6.1.8, 6.3.1, 13, 14, 15 oraz 21 normy PN-EN 1888:2003+A1/A2/A3:2005 Artykuły dla dzieci. Wózki dziecięce. Wymagania bezpieczeństwa i metody badań . W trakcie kontroli przedsiębiorca Aleksander Nowak, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe „NOWALEX” Aleksander Nowak w Częstochowie oświadczył, iż jest producentem kwestionowanego wózka. Jednocześnie przyznał, iż otrzymał od szwedzkiego dystrybutora informację o nieprawidłowościach konstrukcyjnych kwestionowanego wózka. W dniu 11 lutego 2010 r. szwedzki kontrahent przekazał polskiemu producentowi zdjęcia wózka wykonane przez Laboratorium Konsumenckie w Danii, które przedstawiały ujawnione nieprawidłowości konstrukcyjne. W toku czynności kontrolnych przedsiębiorca oświadczył, iż niezwłocznie po uzyskaniu informacji o wadach wózka podjął natychmiastowe działania zmierzające do poprawienia rozwiązań konstrukcyjnych produktu polegających m.in. na zmianie regulacji oparcia, wymianie podnóżka, szelek w spacerówce, tworzyw zaciskowych na podwoziu, zastosowaniu wsuwanych szufladek w barierce oraz grzechotki szufladkowej w budzie, wyeliminowaniu uchwytów nośnych w gondoli oraz zabezpieczeniu wykładki w gondoli przez ściągnięciem. Ponadto, przedsiębiorca podkreślił, iż zaprzestał produkcji kwestionowanego wózka w czerwcu 2010 r. oraz podjął działania polegające na wycofaniu produktu ze sprzedaży od polskich odbiorców jak i od szwedzkiego dystrybutora (w toku kontroli Inspekcji Handlowej strona postępowania przedstawiła wprawdzie oświadczenie pochodzące od szwedzkiego odbiorcy produktu świadczące o wymianie wózka na udoskonalony model, jednak przekazała jedynie 6 oświadczeń pochodzących od polskich dystrybutorów wózka o nieposiadaniu na stanie magazynowym produktu - nie przedstawiono natomiast oświadczeń od pozostałych 8 polskich kontrahentów, które świadczyłyby o wymianie lub nieposiadaniu produktu). Wycofane z rynku wadliwe egzemplarze wózka zostały zastąpione udoskonalonym modelem produktu o nazwie „Focus-Comfort". Powyższe ustalenia potwierdziły wyniki kontroli. O podjęciu tych działań przedsiębiorca Aleksander Nowak, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno- Handlowo-Usługowe „NOWALEX” Aleksander Nowak w Częstochowie nie powiadomił Prezesa UOKiK, co stanowi naruszenie obowiązku określonego w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Mając na uwadze powyższe, pismem z dnia 30 grudnia 2010 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę Aleksandra Nowak, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe „NOWALEX” Aleksander Nowak w Częstochowie (stronę postępowania) o wszczęciu z urzędu postępowania 3 administracyjnego w sprawie niewykonania obowiązku określonego w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 ze zm.) (dalej „ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów”), zgodnie z którym producent i dystrybutor, którzy otrzymali informację, że wprowadzony na rynek produkt nie jest bezpieczny, są zobowiązani powiadomić o tym niezwłocznie organ nadzoru – Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ponadto, w tym samym piśmie Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a w szczególności o prawie zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona postępowania skorzystała z przysługujących jej praw dnia 13 stycznia 2011 r. Pismem z dnia 18 stycznia 2011 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, iż nie zgadza się z tym, jakoby wprowadziła na rynek produkt niebezpieczny. Wskazała, że wózek dziecięcy „Nowalex Focus” produkowany był zgodnie z polską normą PN-EN 1888:2004 i posiadał certyfikat zgodności wydany przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. z siedzibą w Warszawie z dnia 18 września 2006 r. W odniesieniu do przyczyny niepowiadomienia Prezesa UOKiK o nieprawidłowościach wózka strona postępowania stwierdziła, że przyczyną zaniechania był fakt, iż nie otrzymała jakiegokolwiek oficjalnego pismo o niezgodnościach w normach od szwedzkiego bądź duńskiego organu nadzoru rynku. Strona postępowania podkreśliła, iż została poinformowana telefonicznie o wadach wózka przez szwedzkiego dystrybutora, a następnie otrzymała od niego wiadomość w drodze poczty elektronicznej z załączonymi zdjęciami wskazującymi nieprawidłowości konstrukcyjne produktu według duńskiego laboratorium. Fakt podjęcia niezwłocznych działań naprawczych zgodnie z wynikami badań duńskiego laboratorium strona postępowania tłumaczy tym, że zależało jej na podtrzymaniu sprzedaży wózka w Szwecji oraz współpracy z dystrybutorem. Według strony postępowania podjęcie działań naprawczych i wprowadzenie nowych rozwiązań konstrukcyjnych nie świadczy o niespełnieniu przez produkt ogólnych wymagań bezpieczeństwa, był bowiem produkowany zgodnie z polską normą PN-EN 1888:2004 i na podstawie certyfikatu wydanego przez PCBC S.A. z siedzibą w Warszawie. 4 Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Aleksander Nowak, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe „NOWALEX” Aleksander Nowak w Częstochowie jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. a) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym za producenta uważa się przedsiębiorcę prowadzącego w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym działalność polegającą na wytwarzaniu produktu albo każdą inną osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróżniające oznaczenie, a także osobę, która naprawia lub regeneruje produkt . Producent ponosi odpowiedzialność za bezpieczeństwo produktów wprowadzonych na rynek na zasadach określonych w tej ustawie. Z zawiadomienia szwedzkiego organu nadzoru rynku wynika, iż krajem pochodzenia wózka dziecięcego „Nowalex Focus” jest Polska, natomiast ustalenia dokonane w toku kontroli Inspekcji Handlowej potwierdzają fakt, iż przedsiębiorca Aleksander Nowak, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe „NOWALEX” Aleksander Nowak w Częstochowie jest producentem produktu (powyższe zostało stwierdzone na podstawie oświadczenia przedsiębiorcy z dnia 26 listopada 2010 r. oraz certyfikatu zgodności nr Z/13/33/06/BR z dnia 18 września 2006 r. wydanego przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. z siedzibą w Warszawie, dołączonych do akt kontroli Inspekcji Handlowej). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie jest produktem bezpiecznym. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów producent i dystrybutor, którzy uzyskali informację, że wprowadzony na rynek produkt nie jest 5 bezpieczny, są zobowiązani powiadomić o tym niezwłocznie organ nadzoru. Naruszenie tego obowiązku stanowi – zgodnie z art. 33a ust.1 pkt 1 w/w ustawy – podstawę do nałożenia na producenta lub dystrybutora kary pieniężnej w wysokości do 100 000 zł. Podstawą do wszczęcia niniejszego postępowania były ustalenia dokonane przez szwedzki organ nadzoru rynku oraz Inspekcję Handlową. Przedsiębiorca będący stroną niniejszego postępowania zakwestionował wyniki badań przeprowadzonych przez duńskie laboratorium twierdząc, że wózek dziecięcy „Nowalex Focus” produkowany był zgodnie z normą PN-EN 1888:2004 i posiadał certyfikat zgodności wydany przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji w Warszawie z dnia 18 września 2006 r. W opinii Prezesa UOKiK brak jest podstaw do kwestionowania wyników badań przeprowadzonych przez Laboratorium Konsumenckie w Danii. Z badań tych wynika, że wózek dziecięcy „Nowalex Focus” nie spełnia wymagań określonych w pkt 6.1.1, 6.1.2, 6.1.3,6.1.4, 6.1.7, 6.1.8, 6.3.1, 13, 14, 15 oraz 21 normy europejską EN 1888:2003+A1/A2/A3:2005 Artykuły dla dzieci. Wózki dziecięce. Wymagania bezpieczeństwa i metody badań . Przedmiotowa norma jest normą europejską, uznaną przez Komisję Europejską i opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej oraz wdrożoną do polskiego porządku prawnego poprzez jej przyjęcie do zbioru norm krajowych. Zgodnie z art. 20 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów, powiadomienie przekazane Prezesowi UOKiK przez organy kraju członkowskiego Unii Europejskiej oraz wyniki badań przeprowadzonych w laboratorium akredytowanym w takim kraju są dowodami w postępowaniu toczącym się przez polskim organem nadzoru. Biorąc pod uwagę powyższe, Prezes UOKiK uznał, iż wózek dziecięcy „Nowalex Focus” nie spełnia wymagań bezpieczeństwa, stwarzając zagrożenie dla zdrowia i życia dzieci z uwagi na jego wady konstrukcyjne. Z uwagi na fakt, iż kontrola Inspekcji Handlowej wykazała, że ponad 80% produktów zostało sprzedanych na rynek skandynawski, a jednocześnie strona postępowania przedstawiła część oświadczeń dystrybutorów o nieposiadaniu wózków na stanie magazynowym, Prezes UOKiK nie wszczął w stosunku do strony postępowania administracyjnego za wprowadzenie na rynek produktu niebezpiecznego, ale ograniczył się do postępowania wszczętego na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Trzeba zwrócić także uwagę na fakt, iż certyfikat wydany przez PCBC S.A. z siedzibą w Warszawie, na który powołuje się strona postępowania, jest dokumentem obowiązującym do dnia 17 września 2009 r., podczas gdy wózek wprowadzano do obrotu w okresie od 6 stycznia 2008 r. do dnia 17 września 2010 r. Co więcej, zgodnie z ustaleniami Inspekcji Handlowej, ponad 80% produktów zostało tym okresie sprzedanych na rynek skandynawski. Ponadto, strona postępowania nie przedstawiła jakiegokolwiek certyfikatu lub atestu za okres od 18 września 2009 r. do września 2010 r. (zgodnie z przedłożoną przez stronę postępowania dokumentacją sprzedaży wózka dziecięcego „Nowalex Focus” jeszcze we wrześniu 2010 r. wprowadzano go na rynek). Ponadto, strona postępowania dowodzi, iż badania przeprowadzone przez Laboratorium Konsumenckie w Danii nie są wiarygodne, gdyż wózek produkowany był zgodnie z normą PN-EN 1888:2004. Na poparcie tego twierdzenia producent przedstawił certyfikat wydany przez PCBC S.A. z siedzibą w Warszawie, będący następstwem uzyskania przez produkt pozytywnego wyniku badań przeprowadzonych w 2006 r. w oparciu o wskazaną normę. Uszło jednak uwadze strony postępowania, iż badania przeprowadzone przez duńskie laboratorium zostały wykonane w oparciu o nowszą wersję normy dotyczącej wózków dziecięcych (w Polsce odpowiada jej norma PN-EN 1888:2004 + A1, A2, i A3:2006 Artykuły dla dzieci. Wózki dziecięce. Wymagania bezpieczeństwa i metody badań, która wprowadziła dodatkowe wymagania konstrukcyjne poprzez dodanie aneksów A1, A2 oraz A3 w 2006 r.). Podkreślić należy, że badania przedstawione przez stronę postępowania pochodzą sprzed 4 lat. Nie ulega wątpliwości, że w ciągu tego okresu czasu mogą nastąpić zmiany w technologii produkcji wózków dziecięcych, do których przedsiębiorca będący profesjonalistą winien się zastosować. Stosownie do przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest podjąć wszelkie działania, aby zapewnić, iż produkt w normalnych lub przewidywalnych warunkach nie stanowił zagrożenia dla konsumentów. W tym celu producent powinien nie tylko poprzedzić wprowadzenie na rynek produktu stosownymi badaniami uwzględniającymi najnowsze osiągnięcia wiedzy, ale zobligowany jest także do kontroli procesów produkcji i dostarczania poszczególnych partii produktów do dystrybutora i finalnego odbiorcy - konsumenta. Co więcej, producent ma również obowiązek monitorować rynek tak, aby zidentyfikować wszelkie mogące się pojawić w toku użytkowania produktu nieprawidłowości i w razie ujawnienia się niebezpieczeństwa w możliwie jak najkrótszym czasie móc wycofać produkt ze sprzedaży lub podjąć inne stosowne środki zmierzające do zminimalizowania niebezpieczeństw grożących konsumentom. W piśmie z dnia 18 stycznia 2011 r. strona postępowania oświadczyła, iż podjęte przez nią działania naprawcze nie oznaczały, że wózek nie spełnia ogólnych wymagań 7 bezpieczeństwa. Świadczyły one jedynie o chęci kontynuacji współpracy ze szwedzkim dystrybutorem oraz o zamiarze utrzymania sprzedaży na rynku skandynawskim. Powyższy argument nie może być uwzględniony. W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów reprezentujących Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej strona postępowania przyznała na piśmie, że otrzymała od szwedzkiego dystrybutora informację o nieprawidłowościach konstrukcyjnych kwestionowanego wózka, potwierdzonych zdjęciami będącymi integralną częścią wyników badań produktu przeprowadzonych przez Laboratorium Konsumenckie w Danii. Powyższe strona postępowania potwierdziła w swoich wyjaśnieniach z dnia 18 stycznia 2011 r. Ponadto, sam fakt podjęcia działań naprawczych i udoskonalających konstrukcję produktu oraz zaprzestanie produkcji kwestionowanego modelu wózka po otrzymaniu wiadomości od szwedzkiego dystrybutora świadczy o dorozumianym przyznaniu faktu, iż kwestionowany produkt nie spełnia ogólnych wymagań bezpieczeństwa. Potwierdzają to wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 26 listopada 2010 r., gdzie strona postępowania wskazuje, iż działania podjęte przez nią w następstwie otrzymania informacji o wadach wózka „ polegały na zastosowaniu nowych rozwiązań konstrukcyjnych: (zmiana regulacji oparcia, wymiana podnóżka na nowy na przegubach, zamiast nakrętek mocujących w barierce zastosowano wsuwane szufladki, zmiana szelek w spacerówce, zmiana tworzyw zaciskowych na podwoziu, wyeliminowanie uchwytów nośnych na gondoli, zamiast grzechotki bocznej w budzie zastosowano grzechotkę szufladkową, zabezpieczenie przed ściągnięciem wykładki w gondoli)”. Uwzględniając powyższe twierdzenia, w opinii Prezesa UOKiK przedsięwzięte przez producenta udoskonalenia jednoznacznie świadczą o tym, iż dokonano zmian w konstrukcji produktu, mających wpływ na bezpieczeństwo użytkowania wózka przez konsumentów, nie zaś zmian wyłącznie jakościowych. Art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie stanowi, że wysokość kary ustala się uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków. Za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał fakt, iż jest to pierwsze naruszenie przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów przez tego przedsiębiorcę. Prezes UOKiK uwzględnił również okoliczność braku skarg konsumentów na produkt. Organ nadzoru wziął również pod uwagę to, że strona postępowania po otrzymaniu informacji, że wózek dziecięcy „Nowalex Focus” nie spełnia wymagań bezpieczeństwa, zaprzestała produkcji w/w modelu wózka, podjęła częściowo udokumentowane działania naprawcze 8 polegające na wycofaniu tego produktu z rynku oraz poprawiła rozwiązania konstrukcyjne wózka, zastępując wadliwy model wózka innym produktem o nazwie „Focus-Comfort”. Jednocześnie, Prezes UOKiK uznał, że okolicznością przemawiającą na niekorzyść strony postępowania jest fakt, iż wózek jest przeznaczony dla kategorii konsumentów szczególnie chronionych przez ustawę o ogólnym bezpieczeństwie produktów, tj. dzieci. Prezes UOKiK uznał, iż wyjaśnienia strony postępowania dotyczące powodów niepowiadomienia organu nadzoru o tym, że wózek dziecięcy „Nowalex Focus” nie jest bezpieczny, nie stanowią wystarczającego uzasadnienia dla zaniechania obowiązku określonego w art. 12 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Fakt natychmiastowego podjęcia działań naprawczych oraz zaprzestania produkcji kwestionowanego modelu wózka nie zwalniają bowiem strony postępowania z obowiązku wynikającego z art. 12 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Jednocześnie, w toku niniejszego postępowania, jego strona nie przedstawiła wiarygodnych okoliczności, które uzasadniałyby zaniechanie wypełnienia ciążącego na niej obowiązku w przedmiocie powiadomienia organu nadzoru, iż wprowadzany przez nią na rynek wózek nie jest bezpieczny. Zamknięty katalog przypadków, w odniesieniu do których takie powiadomienie nie jest wymagane zawarty został w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawie wzoru powiadomienia o produkcie, który nie jest bezpieczny (Dz. U. Nr 80, poz. 694). Są to wszakże jedyne przypadki, w których producenci i dystrybutorzy zwolnieni zostali z powyższego obowiązku. Nie dotyczy to jednak faktów, na które powołuje się strona postępowania. Strona postępowania podjęła wprawdzie działania naprawcze, co zostało uznane przez Prezesa UOKiK za okoliczność łagodzącą – działania te nie zostały jednak w pełni udokumentowane, bowiem przekazano jedynie część oświadczeń dystrybutorów o nieposiadaniu na stanie magazynowym produktu. Tym samym strona postępowania nie udowodniła, iż wycofała z polskiego rynku wszystkie egzemplarze wadliwego wózka. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności powyższej sprawy, Prezes UOKiK uznał, iż kara określona w sentencji decyzji jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój cel prewencyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania w przyszłości przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. W związku z powyższym, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. 9 Zgodnie z art. 33a ust. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymuje: Aleksander Nowak Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe „NOWALEX” Aleksander Nowak ul. Karłowicza 22 42-200 Częstochowa