DNR-93/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-129( )/11/AK Warszawa, dnia grudnia 2011 r. DECYZJA DNR-1/93/2011 I. Na podstawie art. 24 ust. 4 pkt 2 lit. b, w związku z art. 10 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 oraz art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa spinek do włosów dla dzieci z motywem myszki i napisem MICKEY lub motywem kotka, wprowadzonych na polski rynek przez przedsiębiorców Marzenę Biernacką i Helenę Biernacką, wspólniczki spółki cywilnej, prowadzące działalność gospodarczą pod nazwą RONDA s.c. w Szczecinie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, Ŝe produkty te ze względu na zbyt słabe przymocowanie plastikowych ozdób do metalowych spinek, a takŜe niewielki rozmiar tych ozdób nie są bezpieczne i nakazuje solidarnie przedsiębiorcom Marzenie Biernackiej i Helenie Biernackiej, wspólniczkom spółki cywilnej, prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą RONDA s.c. w Szczecinie natychmiastowe wycofanie tych produktów z rynku. II. Na podstawie art. 24 ust. 12 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zobowiązuje solidarnie przedsiębiorców Marzenę Biernacką i Helenę Biernacką, wspólniczki spółki cywilnej, prowadzące działalność gospodarczą pod nazwą RONDA s.c. w Szczecinie, do przekazania Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dowodów wykonania decyzji w zakresie pkt I w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. 2 III. Na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), za wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa, tj. spinek do włosów dla dzieci z motywem myszki i napisem MICKEY lub motywem kotka, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada solidarnie na przedsiębiorców Marzenę Biernacką i Helenę Biernacką, wspólniczki spółki cywilnej, prowadzące działalność gospodarczą pod nazwą RONDA s.c. w Szczecinie karę pienięŜną w wysokości 300 zł (słownie: trzysta złotych), płatną do budŜetu państwa. Uzasadnienie Pismem z dnia 20 lipca 2011 r. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako: „Prezes UOKiK”) protokół wraz z aktami kontroli dotyczącymi spinek do włosów dla dzieci z motywem myszki i napisem MICKEY lub motywem kotka (dalej takŜe jako: „spinki do włosów”), wprowadzonych na polski rynek przez przedsiębiorców Marzenę Biernacką i Helenę Biernacką, wspólniczki spółki cywilnej, prowadzące działalność gospodarczą pod nazwą RONDA s.c. w Szczecinie. Dowód : protokoły kontroli nr WNB.8361.61.2011 z dnia 19 maja 2011 r. - k. 84-80 akt kontroli Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Spinki do włosów dla dzieci z motywem myszki i napisem MICKEY lub motywem kotka to metalowe spinki, do których przymocowane są plastikowe ozdoby z motywem myszki i napisem MICKEY lub motywem kotka. Produkty pakowane są w przezroczyste, foliowe opakowania, w których znajduje się 20 sztuk spinek. Wymiary spinek to: 4, 7 cm (długość spinki), 6 cm (długość ozdoby), 1,2 cm (szerokość ozdoby). W toku kontroli przeprowadzonej w hurtowni znajdującej się przy ul. Santockiej 39 w Szczecinie, naleŜącej do przedsiębiorców Andrzeja Kołodziejskiego i Sławomira Sasa, wspólników spółki cywilnej, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą BITRONIK Kołodziejski Andrzej i spółka w Szczecinie, inspektorzy reprezentujący Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej poddali ocenie bezpieczeństwa i badaniom organoleptycznym przedmiotowe spinki do włosów w oparciu o 3 przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586) (dalej jako: „ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów”). W wyniku oceny organoleptycznej inspektorzy Inspekcji Handlowej stwierdzili, iŜ plastikowe ozdoby przymocowane na klej do metalowych spinek przy pociągnięciu wymagającym niewielkiej siły odpadały. Badania wykazały takŜe, iŜ odłączone plastikowe ozdoby całkowicie mieściły się w cylindrze do badania małych części. Z powodu zbyt słabego przymocowania ozdób do metalowych spinek, mogą one zostać oderwane i następnie połknięte przez małe dziecko, co w konsekwencji stwarza zagroŜenie jego zadławienia lub uduszenia. Prawdopodobieństwo zrealizowania się powyŜszych zagroŜeń zwiększa fakt, iŜ produkt z uwagi na swój niewielki rozmiar i wygląd wskazuje na przeznaczenie dla małych dzieci i moŜe być dla nich atrakcyjny. Dowód: sprawozdanie z badań organoleptycznych Nr 00004076 z dnia 29 kwietnia 2011 r. - k. 74-71 akt kontroli Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Mając na uwadze powyŜsze, Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe istnieje znaczne prawdopodobieństwo, iŜ przedmiotowe spinki do włosów nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa i uznał za zasadne wszczęcie w tej sprawie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), pismem z dnia 22 sierpnia 2011 r., Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorców Marzenę Biernacką i Helenę Biernacką, wspólniczki spółki cywilnej, prowadzące działalność gospodarczą pod nazwą RONDA s.c. w Szczecinie (strony postępowania) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa spinek do włosów dla dzieci z motywem myszki i napisem MICKEY lub motywem kotka, wyznaczając im jednocześnie termin 14 dni na zapoznanie się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Dowód: pismo Prezesa UOKiK z dnia 22 sierpnia 2011 r. (sygn. DNR-70-129(6)/11/AK) - k. 35-32 akt postępowania Prezesa UOKiK. 4 PowyŜsze pismo nie zostało podjęte przez adresatki i zostało zwrócone do UOKiK. Na kopertach umieszczono odciski pieczątki z datą 26 sierpnia 2011 r. z adnotacją : „ADRESAT NIEOBECNY – Awizowano dnia 26 sierpnia 2011 r.”; ,,Awizowano powtórnie dnia 3 września 2011 r.” oraz adnotacją: „Zwrot nie podjęto w terminie” z dnia 10 września 2011 r. W związku z powyŜszym spełnione zostały przesłanki domniemania doręczenia określone w art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego i doręczenie uznano za dokonane w dniu 11 września 2011 r. Dowód: zwrócone koperty wraz z zaadresowanym pismem Prezesa UOKiK z dnia 22 sierpnia 2011 r. - k. 39-36 akt postępowania Prezesa UOKiK. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorcy Marzena Biernacka i Helena Biernacka, wspólniczki spółki cywilnej, prowadzące działalność gospodarczą pod nazwą RONDA s.c. w Szczecinie wprowadziły spinki do włosów na rynek polski i są producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym producentem jest przedstawiciel wytwórcy, a jeŜeli wytwórca nie wyznaczył przedstawiciela – importer produktu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. W aktach niniejszej sprawy znajduje się faktura nr B0836-04372 z dnia 29 kwietnia 2008 r. potwierdzająca zakup przez strony postępowania 1 000 opakowań kwestionowanych produktów od chińskiego przedsiębiorcy. Dowód: faktura nr B0836-04372 z dnia 29 kwietnia 2008 r. - k. 10-7 akt kontroli Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Zgodnie z art. 10 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego uŜywania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a takŜe, w 5 zaleŜności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza Ŝadnego zagroŜenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagroŜenie, dające się pogodzić z jego zwykłym uŜywaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i Ŝycia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie jest produktem bezpiecznym. W wyniku przeprowadzonych badań organoleptycznych inspektorzy Inspekcji Handlowej stwierdzili, iŜ kwestionowane spinki do włosów stanowią zagroŜenie dla konsumentów z uwagi na odpadające, małe elementy (w postaci plastikowych ozdób), całkowicie mieszczące się w cylindrze do badania małych części. Jednocześnie, wygląd i rozmiar produktów oraz odpadających elementów wskazuje na przeznaczenia dla najmłodszych dzieci i moŜe być dla nich atrakcyjny. Z powodu zbyt słabego przymocowania plastikowych elementów ozdobnych do metalowych spinek, mogą one zostać oderwane i następnie połknięte przez małe dziecko, co w konsekwencji stwarza zagroŜenie jego zadławienia lub uduszenia. Mając na uwadze powyŜsze, Prezes UOKiK uznał, iŜ przedmiotowe spinki do włosów nie spełniają wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i w piśmie z dnia 22 sierpnia 2011 r. wyznaczył stronom postępowania termin na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Przedsiębiorcy Marzena Biernacka i Helena Biernacka, wspólniczki spółki cywilnej, prowadzące działalność gospodarczą pod nazwą RONDA s.c. w Szczecinie nie przedstawiły Ŝadnych dowodów na to, Ŝe podjęły działania mające na celu wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez produkty będące przedmiotem niniejszego postępowania, ani dowodów potwierdzających, Ŝe produkty te spełniają wymagania dotyczące bezpieczeństwa. Ze względu na zagroŜenia stwarzane przez kwestionowane spinki do włosów oraz mając na uwadze fakt, iŜ organ nadzoru dysponuje fakturą VAT nr 249/08 z dnia 2 czerwca 2008 r., potwierdzającą sprzedaŜ wszystkich zakupionych produktów jednemu dystrybutorowi, w opinii Prezesa UOKiK, niezbędne jest wycofanie przez strony postępowania wszystkich posiadanych przez dystrybutora spinek do włosów z rynku. PowyŜsze uzasadnia równieŜ okoliczność posiadania przez ww. dystrybutora 137 opakowań produktów podczas kontroli Inspekcji Handlowej, która odbyła się u niego w dniach 29 kwietnia 2011 r. – 15 maja 2011 r. (dowód: sprawozdanie z badań organoleptycznych produktu Nr 00004076), a takŜe fakt, iŜ strony postępowania nie przekazały Ŝadnych dowodów podjęcia działań mających na celu wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych spinki do włosów w stosunku egzemplarzy tych produktów wprowadzonych przez nie na polski 6 rynek. Mając powyŜsze na uwadze, produkty, które znajdują się na rynku naleŜy odebrać od dystrybutora i zakazać prezentowania i oferowania ich konsumentom. Na podstawie art. 24 ust. 12 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKIK zobowiązał stronę postępowania do przekazania dowodów wykonania decyzji w tym zakresie. W związku z powyŜszym, dowody wycofania wadliwych produktów z rynku (np. w postaci faktur korygujących) naleŜy przekazać Prezesowi UOKiK. Ponadto, produkty odebrane od dystrybutora naleŜy zwrócić do dostawcy lub zniszczyć, a dowody powyŜszych działań – np. w postaci protokołów zniszczenia lub faktur korygujących – przedstawić Prezesowi UOKiK. W przypadku natomiast, gdyby dystrybutor nie posiadał powyŜszych produktów, a tym samym nie byłoby moŜliwe ich odebranie, strony postępowania mogą przedstawić pisemne oświadczenie dystrybutora o tym, Ŝe nie posiada juŜ w swojej ofercie handlowej spinek do włosów będących przedmiotem postępowania. Zastosowane przez Prezesa UOKiK środki określone w art. 24 ust. 4 pkt 2 lit. b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów są adekwatne do zagroŜenia stwarzanego przez spinki do włosów dla dzieci z motywem myszki i napisem MICKEY lub motywem kotka. Zgodnie z art. 33a ust 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć na producenta karę pienięŜną w wysokości do 100 000 zł. Kara pienięŜna, nakładana na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów ma charakter fakultatywny, co oznacza, Ŝe Prezes UOKiK w ramach uznania administracyjnego decyduje, czy w danej sprawie nałoŜenie kary jest zasadne. Ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek, od których uzaleŜniona jest wysokość kar nakładanych na przedsiębiorców. Art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie stanowi, Ŝe wysokość kary ustala się uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków. Na wysokość kary w niniejszym postępowaniu wpłynęła ocena całokształtu okoliczności sprawy, dokonana przez Prezesa UOKiK. Działalność stron postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, Ŝe konsumenci mają prawo oczekiwać, iŜ wprowadzane przez ww. przedsiębiorców na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika powinność obywateli co najmniej podstawowej orientacji w przepisach prawnych. Zakres wymaganej wiedzy jest zróŜnicowany – nie ulega wątpliwości, Ŝe lepsza znajomość prawa jest oczekiwana od osoby prowadzącej działalność gospodarczą w określonej dziedzinie – powinna ona być zorientowana w przepisach prawnych regulujących tę działalność w stopniu 7 wystarczającym do jej poprawnego prowadzenia (wyrok NSA OZ w Gdańsku z 29 listopada 2000 r., I SA/Gd 1185/98). Za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał fakt, iŜ było to pierwsze naruszenie przez strony postępowania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Organ nadzoru wziął równieŜ pod uwagę, iŜ nie otrzymał skarg ani reklamacji konsumenckich związanych z kwestionowanymi produktami. Za okoliczność obciąŜającą organ nadzoru uznał fakt, Ŝe produkty będące przedmiotem postępowania stwarzają zagroŜenie dla zdrowia, a nawet Ŝycia dzieci, czyli kategorii konsumentów, która w świetle ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów znajduje się pod szczególną ochroną. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, przy ocenie bezpieczeństwa produktu uwzględnia się kategorie konsumentów naraŜonych na niebezpieczeństwo w związku z uŜywaniem produktu, w szczególności dzieci i osoby starsze. W postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, kryterium pomocniczym przy określeniu wysokości kary pienięŜnej stanowi wysokość korzyści majątkowej osiągniętej przez stronę postępowania ze sprzedaŜy 1 000 opakowań produktów będących jego przedmiotem (1 080 zł). Wartość ta jest określona jako iloczyn liczby produktów wprowadzonych na rynek i ceny sprzedaŜy jednej sztuki produktu. Przy ustalaniu wysokości korzyści majątkowej osiągniętej przez strony postępowania ze sprzedaŜy produktów będących przedmiotem niniejszego postępowania, Prezes UOKiK oparł się na znajdującej się w aktach sprawy fakturze VAT nr 249/08 z dnia 2 czerwca 2008 r., świadczącej o sprzedaŜy 1 000 opakowań kwestionowanych spinek do włosów za cenę jednostkową 1,08 zł. Z uwagi na fakt, iŜ strony postępowania nie podjęły pisma Prezesa UOKiK z dnia 22 sierpnia 2011 r., informującego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa kwestionowanych spinek do włosów i nie ustosunkowały się do jego treści, Prezes UOKiK nie miał moŜliwości zweryfikowania, czy posiadane przez niego faktury zakupu i sprzedaŜy spinek do włosów, zgromadzone w toku kontroli Inspekcji Handlowej, stanowią jedyne dokumenty, na podstawie których strony postępowania obracały produktami będącymi przedmiotem postępowania. Wymierzając karę, Prezes UOKiK uwzględnił wagę naruszenia przez strony postępowania przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów – naleŜy bowiem zauwaŜyć, Ŝe zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie, za czyn popełniony przez stronę Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć karę do 100 000 zł. Prezes UOKiK uznał, Ŝe kara określona w sentencji decyzji jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój skutek prewencyjny i skłoni przedsiębiorców do nienaruszania przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. 8 Zgodnie z art. 33a ust. 5 i 7 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Niniejsza decyzja, zgodnie z art. 25 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, stanowi podstawę wpisu do prowadzonego przez Prezesa UOKiK rejestru produktów niebezpiecznych. Zgodnie z § 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu prowadzenia rejestru produktów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 87, poz. 814), w przypadku decyzji, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, Prezes UOKiK dokonuje wpisu do rejestru z urzędu po upływie terminu, od kiedy decyzja stała się ostateczna. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów od niniejszej decyzji stronom nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Otrzymuje: 1) Marzena Biernacka RONDA s.c. ul. Dworcowa 2 70-900 Szczecin 2) Helena Biernacka RONDA s.c. ul. Dworcowa 2 70-900 Szczecin