DOK-1/2022

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DOK - 1.410.2.2021.AG.JS Warszawa , 20 października 2022 r. DECYZJA NR DOK - 1 /202 2 I. Na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 275 ) oraz art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady UE nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu (Dz. Urz. UE L 1 z 4.1.2003 r., wersj a skonsolidowana Dz. Urz. UE L 148 z 11.6.2009 r.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę ograniczającą konkurencję na polskim rynku zakupu usług świadczonych przez profesjonalnych zawodników koszykówki udział : (i) BM Slam Stal S.A. z siedzibą w Ostrowie Wielkopolskim; (ii) Gdyńskie go Klub u Koszykówki Arka S.A. w likwidacji z siedzibą w Gdyni; (iii) Gliwickie go Towarzystw a Koszykówki S.A. z siedzibą w Gliwicach; (iv) „Grono” Sportowa S.A. z siedzibą w Zielonej Górze; (v) Hydro Truck Sport S.A. z siedzib ą w Radomiu; (vi) Klub u Koszykarskie go Astoria Bydgoszcz S.A. z siedzibą w Bydgoszczy; (vii) Klub u Koszykówk i Włocławek S.A. z siedzibą we Włocławku; (viii) King Wilki Morskie Sportowa S.A. z siedzibą w Szczecinie; (ix) Legia Warszawa Sekcja Koszykówki S.A. z siedzibą w Warszawi e; (x) Miejskie go Klub u Sportowe go Dąbrowa Górnicza S.A. z siedzibą w Dąbrowie Górniczej; (xi) Miejskie go Klub u Sportowe go Start S.A. z siedzibą w Lublinie; (xii) Spójnia Stargard Sportowa S.A. z siedzibą Stargardzie; 2 (xiii) Starogardzkie go Klub u Sportowe go Sportowa S.A. z siedzibą w Starogardzie Gdańskim; (xiv) Śląsk Wrocław Basketball S.A. z siedzibą we Wrocławiu; (xv) Trefl Sopot S.A. z siedzibą w Sopocie; (xvi) Twarde Pierniki S.A. z siedzibą w Toruniu; (xvii) Polskiej Li gi Koszykówki S.A. z siedzibą w Warszawie w porozumieniu w rozumieniu art. 4 pkt. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a zarazem w porozumieniu lub praktyce uzgodnionej w rozumieniu art. 101 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, polegając ym na dokonywaniu ustaleń w odniesieniu do zasad ro zliczania sezonu 2019/2020 z zawodnikami, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie i konsumentów oraz art. 101 ust. 1 lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej . II. N a podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 200 7 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 275 ) oraz art. 5 Rozporządzenia Rady UE nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu (Dz. Urz. UE L 1 z 4.1.2003 r., wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE L 148 z 11.6.2009 r.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z tytułu naruszenia zakazów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz w art. 101 ust . 1 lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w sposób, o którym mowa w pkt. I sentencji decyzji, nakłada na: (i) BM Slam Stal S.A. z siedzibą w Ostrowie Wielkopolskim karę pieniężną w wysokości 45 773,08 zł (słownie: czterdzieści pięć tysięcy siedem set siedemdziesiąt trzy złote osiem groszy ), płatną do budżetu państwa ; (ii) Gdyński Klub Koszykówki Arka S.A. w likwidacji z siedzibą w Gdyni karę pieniężną w wysokości 75 270,39 zł (słownie: siedemdziesiąt pięć tysięcy dwieście siedemdziesiąt złotych trzydzieści dziewięć groszy ), płatną do budżetu państwa ; (iii) Gliwickie Towarzystwo Koszykówki S.A. z siedzibą w Gliwicach karę pieniężną w wysokości 42 893,94 zł (słownie: czterdzieści dwa tysiące osi emset dziewięćdziesiąt trzy złote dziewięćdziesiąt cztery grosze ), płatną do budżetu państwa; (iv) „Grono” Sportowa S.A. z siedzibą w Zielonej Górze karę pieniężną w wysokości 77 617,76 zł (słownie: siedemdziesiąt siedem tysięcy sześćset siedemnaście złotych si edemdziesiąt sześć groszy ), płatną do budżetu państwa; 3 (v) Hydro Truck Sport S.A. z siedzibą w Radomiu karę pieniężną w wysokości 10 808,82 zł (słownie: dziesięć tysięcy osiemset osiem złotych osiemdziesiąt dwa grosze ), płatną do budżetu państwa; (vi) Klub Koszykar ski Astoria Bydgoszcz S.A. z siedzibą w Bydgoszczy karę pieniężną w wysokości 30 351,42 zł (słownie: trzydzieści tysięcy trzysta pięćdziesiąt jeden złotych czterdzieści dwa grosze ), płatną do budżetu państwa; (vii) Klub Koszykówki Włocławek S.A. z siedzibą we Włocławku karę pieniężną w wysokości 64 907,80 zł (słownie: sześćdziesiąt cztery tysiące dziewięćset siedem złotych osiemdziesiąt groszy ), płatną do budżetu państwa; (viii) King Wilki Morskie Sportowa S.A. z siedzibą w Szczecinie karę pieniężną w wysokości 59 550 ,86 zł (słownie: pięćdziesiąt dziewięć tysięcy pięćset pięćdziesiąt złotych osiemdziesiąt sześć groszy ) , płatną do budżetu państwa; (ix) Legia Warszawa Sekcja Koszykówki S.A. z siedzibą w Warszawie karę pieniężną w wysokości 58 723,56 zł (słownie: pięćdziesiąt osiem tysięcy siedemset dwadzieścia trzy złote pięćdziesiąt sześć groszy ), płatną do budżetu państwa; (x) Miejski Klub Sportow y Dąbrowa Górnicza S.A. z siedzibą w Dąbrowie Górniczej karę pieniężną w wysokości 39 051,47 zł (słownie: trzydzieści dziewięć tysięcy pięćdziesiąt jeden złotych czterdzieści siedem groszy ), płatną do budżetu państwa; (xi) Miejski Klub Sportow y Start S.A. z siedzibą w Lublinie karę pieniężną w wysokości 49 733,11 zł (słownie: czterdzieści dziewięć tysięcy siedemset trzydzieści trzy złote jede naście groszy ), płatną do budżetu państwa; (xii) Spójnia Stargard Sportowa S.A. z siedzibą Stargardzie karę pieniężną w wysokości 45 460,34 zł (słownie: czterdzieści pięć tysięcy czterysta sześćdziesiąt złotych trzydzieści cztery grosze ), płatną do budżetu państwa; (xiii) Starogardzki Klub Sportow y Sportowa S.A. z siedzibą w Starogardzie Gdańskim karę pieniężną w wysokości 29 810,76 zł (słownie: dwadzieścia dziewięć tysięcy osiemset dziesięć złotych siedemdziesiąt sześć groszy ), płatną do budżetu państwa; (xiv) Śląsk Wro cław Basketball S.A. z siedzibą we Wrocławiu karę pieniężną w wysokości 50 451,46 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy czterysta pięćdziesiąt jeden złotych czterdzieści sześć groszy ), płatną do budżetu państwa; 4 (xv) Trefl Sopot S.A. z siedzibą w Sopocie karę pieni ężną w wysokości 50 272,78 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy dwieście siedemdziesiąt dwa złote siedemdziesiąt osiem groszy ), płatną do budżetu państwa; (xvi) Twarde Pierniki S.A. z siedzibą w Toruniu karę pieniężną w wysokości 84 983,22 zł (słownie: osiemdziesiąt cztery tysiące dziewięćset osiemdziesiąt trzy złote dwadzieścia dwa grosze ), płatną do budżetu państwa; (xvii) Polską Li gę Koszykówki S.A. z siedzibą w Warszawie karę pieniężną w wysokości 130 779,73 zł (słownie: sto trzydzieści tysięcy siedemset si edemdziesiąt dziewięć złotych siedemdziesiąt trzy grosze ), płatną do budżetu państwa . III. Na podstawie art. 77 ust. 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 275 ) oraz na podsta wie art. 263 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 202 1 r., poz. 735 ze zm . ) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża kosztami postępowania antymonopolowego następujące podmioty: (i) BM Slam Stal S.A. z siedzibą w Ostrowie Wielkopolskim – 136,60 zł (słownie: sto trzydzieści sześć złotych sześćdziesiąt groszy ); (ii) Gdyński Klub Koszykówki Arka S.A. w likwidacji z siedzibą w Gdyni – 119,60 zł (słownie: sto dziewiętnaście złotych sześćdziesiąt groszy ); (iii) Gliwicki e Towarzystw o Koszykówki S.A. z siedzibą w Gliwicach – 119,60 zł (słownie: sto dziewiętnaście złotych sześćdziesiąt groszy) ; (iv) „Grono” Sportowa S.A. z siedzib ą w Zielonej Górze – 119,60 zł (słownie: sto dziewiętnaście złotych sześćdziesiąt groszy) ; (v) Hydro Truck Sport S.A. z siedzibą w Radomiu – 119,60 zł (słownie: sto dziewiętnaście złotych sześćdziesiąt groszy) ; (vi) Klub Koszykarski Astoria Bydgoszcz S.A. z siedzib ą w Bydgoszczy – 128,10 zł (słownie: sto dwadzieścia osiem złotych dziesięć groszy ); (vii) Klub Koszykówki Włocławek S.A. z siedzibą we Włocławku – 119,60 zł (słownie: sto dziewiętnaście złotych sześćdziesiąt groszy) ; (viii) King Wilki Morskie Sportowa S.A. z siedzibą w Szczecinie – 130,60 zł (słownie: sto trzydzieści złotych sześćdziesiąt groszy ); 5 (ix) Legia Warszawa Sekcja Koszykówki S.A. z siedzibą w Warszawie – 128,10 zł (słownie: sto dwadzieścia osiem złotych dziesięć groszy) ; (x) Miejski Klub Sporto wy Dąbrowa Górnicza S.A. z siedzibą w Dąbrowie Górniczej – 119,60 zł (słownie: sto dziewiętnaście złotych sześćdziesiąt groszy) ; (xi) Miejski Klub Sportow y Start S.A. z siedzibą w Lublinie – 130,60 zł (słownie: sto trzydzieści złotych sześćdziesiąt groszy) ; (xii) Spójnia Stargard Sportowa S .A. z siedzibą Stargardzie – 119,60 zł (słownie: sto dziewiętnaście złotych sześćdziesiąt groszy) ; (xiii) Starogardzki Klub Sportowy Sportowa S.A. z siedzibą w Starogardzie Gdańskim – 119,60 zł (słownie: sto dziewiętnaście złotych sześćdziesiąt groszy) ; (xiv) Śląsk Wro cław Basketball S.A. z siedzibą we Wrocławiu – 128,10 zł (słownie: sto dwadzieścia osiem złotych dziesięć groszy) ; (xv) Trefl Sopot S.A. z siedzibą w Sopocie – 119,60 zł (słownie: sto dziewiętnaście złotych sześćdziesiąt groszy) ; (xvi) Twarde Pierniki S.A. z siedzibą w Toruniu – 119,60 zł (słownie: sto dziewiętnaście złotych sześćdziesiąt groszy) ; (xvii) Polska Li ga Koszykówki S.A. z siedzibą w Warszawie – 145,10 zł (słownie: sto czterdzieści pięć złotych dziesięć groszy) ; i zobowiązuje do uiszczenia tych kosztów na rzecz Pr ezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. UZASADNIENIE 1. Przedmiot postępowania (1) D ecyzja dotyczy działań klubów biorących udział w rozgrywkach Energa B asket Ligi w sezonie 2019/2020 (dalej: „ Kluby ”) i Polskiej Ligi Koszykówki S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: „ PLK ”) . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „ Prezes Urzędu ”) ustalił, że w okresie od połowy marca do sierpnia 2020 r. adresaci decyzji uczestniczyli w porozumieniu dotyczą cym ustalania zasad rozliczania sezonu 2019/2020 z zawodnikami profesjonalnych męskich rozgrywek koszykówki najwyższej klasy i uzgodnili wspólny sposób działania wobec wcześniejszego zakończenia sezonu 2019/2020. 6 (2) Prezes Urzędu stwierdził, że działania Klu bów i PLK naruszały reguły konkurencji określone w art. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. , poz. 275 ; dalej: „ u.o.k.k. ”) oraz art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej : „ TFUE ”) . (3) W kolejnych częściach uzasadnienia Prezes Urzędu omawia, jakie działania podejmowały Kluby i PLK oraz dlaczego stanowiły one naruszenie prawa . 2. Produkty i podmioty, których dotyczy sprawa 2.1. Energa Basket Liga 2.1.1. Zasady funkcjonowania rozgrywek (4) Na mocy przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 1133 ze zm. ; dalej: „ Ustawa o sporcie ”) p odmiotem odpowiedzialnym za organizowanie i prowadzenie współzawodnictwa sportowego w koszykówce jest Polski Związ ek Koszykówki (dalej: „ PZKosz ”). Męskie rozgrywki koszykarskie w Polsce na szczeblu centralnym (pierwszym poziomie ligowym) odbywają się w ramach ligi zawodowej organizowanej i zarządzanej przez PLK . 1 Zarządzanie ligą zawodową odbywa się w oparciu o umowę zawartą pomiędzy PZKosz a PLK. 2 Od sezonu 2018/2019 rozgrywki na tym szczeblu noszą nazwę Energa Basket Ligi. (5) Do udziału w rozgrywkach zostają dopuszczone wyłącznie polskie kluby koszykarskie prowadzące działalność w formie spółek prawa handlowego, które otrzymały licencję okresową klubu. Licencja wydawana jest na jeden sezon rozgrywek. Zasady otrzymania licencji okresowej klubu opisuje regulamin rozgrywek publikowany przez PLK. (6) Kluby koszykarskie biorące udział w rozgrywkach zorganizowanych w ramach Energa Basket Ligi rywalizują o tytuł najlepszej męskiej drużyny w Polsce. Zmagania w ramach Energa Basket Ligi toczą się cyklicznie, w terminie wyznaczonym przez PLK. Zazwyczaj sezon trwa od lipca do maja/czerwca następnego roku (same rozgrywki trwają od sierpnia/września do maja/czerwca kolejnego roku). W rozgrywkach w sezonie 2019/2020 wzięło udział 16 polskich klubów koszykówki, będących adresatami decyzji . Zgodnie z komunikatem PL K z 23 sierpnia 2019 r. ostatni mecz w sezonie 2019/2020 miał się odbyć 6 czerwca 2020 r. (7) Rozgrywki w ramach Energa Basket Ligi dzielą się na dwie fazy: sezon zasadniczy oraz faza play - off . W sezonie zasadniczym zespół, który zajmie ostatnie miejsce traci prawo gry w 1 Zgodnie z art. 15 ust. 4 U stawy o sporcie l iga zawodowa jest zarządzana przez osobę prawną działającą w formie spółki kapitałowej. 2 Zgodnie z art. 15 ust. 5 Ustawy o sporcie z asady funkcjonowania ligi zawodowej są ustalane w umowie zawartej między polskim związkiem sportowym a spółką zarządzającą ligą zawodową. 7 rozgrywkach w kolejnym sezonie. Po zakończeniu rundy zasadniczej rozgrywek, najlepsze osiem drużyn awansuje do fazy play - off , w której kluby koszykarskie rywalizują o tytuł drużyny mistrzowskiej. Zwycięzca rozgrywek zostaje Mistrzem Polski, a c zołowe zespoły klasyfikacji końcowej uzyskują prawo występów w niektórych europejskich pucharach w następnym sezonie rozgrywek. 2.1.2. Umowy z zawodnikami (8) Kluby koszykarskie uczestniczące w rozgrywkach Energa Basket Ligi w każdym sezonie współpracują z kilkunasto ma zawodnikami, którzy tworzą drużynę rozgrywającą mecze w rozgrywkach. Współpraca ta odbywa się na podstawie umów zawieranych indywidualnie przez kluby z zawodnikami. 3 W kontaktach zawodników z klubami pośredniczą agenci, którzy za określonym wynagrodzeni em reprezentują zawodników przy negocjowaniu i zawieraniu um ów z klubami. Część klubów stosuje wzorce umów dla wszystkich zawodników. Do czerwca 2020 r. nie istniały jednak międzyklubowe wymagania regulujące zasady współpracy klubów z zawodnikami w całej E nerga Basket Lidze – brzmienie umowy było ustalane indywidulanie przez klub i zawodnika. 4 (9) W ramach współpracy zawodnicy zobowiązują się uczestniczyć w treningach i rozgrywkach Energa Basket Ligi, a także prowadzić działalność marketingową na rzecz klubów i sponsorów klubowych. Kluby zaś zobowiązują się wobec zawodników do wypłaty wynagrodzenia za wszelkie świadczenia na rzecz klubów, a także do zapewnienia odpowiednich warunków treningowych (kluby zobowiązują się m.in. do wyposażenia zawodników w sprzęt sp ortowy czy pokrywania kosztów transportu, wyżywienia oraz noclegów podczas meczów wyjazdowych organizowanych przez klub). (10) Okres obowiązywania umów łączących kluby z zawodnikami ustalany jest indywidualnie przez strony. Zasadnicza większość umów zawierana jest na jeden sezon. 5 W okresie obowiązywania umowy – w trakcie trwającego raz w roku tzw. okienka transferowego – gracze mogą zmienić klub, z którym współpracują. PLK w każdym sezonie wskazuje dokładną datę okienka transferowego, poza którym zawodnicy nie mogą zmienić barw klubowych. Okienka transferowe są otwarte przez pierwszą część sezonu, aby uniknąć zmiany składu drużyny na bardziej zaawansowanym etapie rozgrywek. W sezonie 2019/2020 okienko było otwarte od 20 września 2019 r. do 11 marca 2020 r., nat omiast w sezonie 2020/2021 okienko 3 Co do zasady są to umowy cywilnoprawne. 4 Zgodnie z Regulaminem Rozgrywek PLK na sezon 2020/2021, Zarząd PLK został uprawniony do określania zasad regulujących podstawowe relacje kontraktowe pomiędzy klubami a zawodnikami, trenerami i agentami, a także zawodnikami i agentami. Zarząd PLK dnia 26 czerwca 2020 r. podjął uchwałę w sprawie standardowych wymagań dla kontraktó w w lidze zawodowej w koszykówce mężczyzn. 5 Niekiedy umowy są podpisywane na więcej niż jeden sezon, a jedynie wyjątkowo umowy podpisywane są na okres krótszy niż jeden sezon. 8 transferowe było otwarte od 1 lipca 2020 r. do 26 lutego 2021 r. (11) Wysokość wynagrodzenia i sposób jego wypłacania są ustalan e indywidualnie dla każdego zawodnika. W przypadku umów podpisywanych na więcej niż jeden sezon, k wota wynagrodzenia jest zazwyczaj wskazywana odrębnie za każdy z sezonów. Wynagrodzenie zawodnika zazwyczaj wypłacane jest w stałych miesięcznych ratach, płatnych zgodnie z harmonogramem wskazanym w umowie przez cały okres obowiązywania umowy. Oprócz wynag rodzenia zasadniczego w umowach są przewidziane również premie za wygrany mecz, zajęcie określonego miejsca w rozgrywkach, a także za awans do fazy play - off rozgrywek. (12) Umowy klubów koszykarskich z zawodnikami zawierają również klauzule arbitrażowe, zgodnie z którymi spory wynikające z tych umów mają być rozstrzygane przez wskazany sąd arbitrażowy. Klauzule arbitrażowe równocześnie wyłączają możliwość dochodzenia roszczeń w sądzie powszechnym. 6 (13) W polskiej koszykówce sądem arbitrażowym wskazywanym w klauzula ch arbitrażowych z zawodnikami jest Sportowy Trybunał Arbitrażowy działający przy PZKosz (dalej: „ STA ”) 7 oraz Basketball Arbitral Tribunal w Genewie (dalej: „ BAT ”). 8 Zgodnie z Regulamin em Współzawodnictwa Sportowego uchwalon ym przez PZKosz na sezon 2019/2020, wszelkie spory cywilne o prawa majątkowe i niemajątkowe, które mogą być przedmiotem ugody sądowej – z wyjątkiem sporów ze stosunku pracy – w tym w szczególności spory, których stroną są kluby, zawodnicy, trenerzy, działacz e lub PZKosz, związane z rozgrywkami organizowanymi przez PZKosz rozstrzygać miał STA lub BAT. Analogiczne postanowienie widniało również w Regulaminie Rozgrywek PLK na sezon 2019/2020. (14) Niektóre Kluby 9 dodatkowo w porozumieniach zawieranych z zawodnikami p o zakończeniu sezonu stosowały klauzulę, zgodnie z którą w razie niepowodzenia negocjacji prowadzonych w związku z rozwiązaniem umowy z zawodnikiem spór zostanie wniesiony i rozstrzygnięty przez Koszykarski Trybunał Arbitrażowy przy Polskim Związku Koszykó wki . 10 Dow ody : a) dokument zatytułowany „Porozumienie do kontraktu zawodniczego” z 31 marca 2020 r., stanowiący załącznik do pisma Gliwickiego Towarzystwa Koszykówki S.A. z 11 maja 2021 r. , k. 311 ; 6 Zgodnie z art. 1165 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowani a cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm. , dalej: „ k.p.c. ” ), w przypadku istnienia zapisu na sąd polubowny, sąd powszechny odrzuca pozew lub wniosek o wszczęcie postępowania nieprocesowego, jeżeli pozwany albo uczestnik postępowania nieprocesowego podniósł zarzut zapisu na sąd polubowny przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. 7 PZKosz należy do Międzynarodowej Federacji Koszykówki, której statut w pkt. 9.5. wskazuje, że federacje krajowe są zobowiązane do stworzenia systemu rozw iązywania sporów przez niezależny arbitraż oraz wykluczenia możliwości oddawania sporów wynikających z uprawnień koszykówki i organizacji współzawodnictwa jurysdykcji sądów powszechnych. W celu polubownego rozwiązywania sporów PZKosz utworzył STA. 8 BAT je st międzynarodowym trybunałem utworzonym przez Międzynarodową Federację Koszykówki . 9 Gliwickie Towarzystwo Koszykówki S.A., Starogardzki Klub Sportowy Sportowa S.A., „Grono” Sportowa S.A., Legia Warszawa Sekcja Koszykówki S.A. 10 Poprzednia nazwa sądu arbi trażowego działającego przy PZKosz. 9 b) dokument zatytułowany „Porozumienie do kontraktu zawodniczego” z 31 marca 2020 r., stanowiący załącznik do pisma Gliwickiego Towarzystwa Koszykówki S.A. z 11 maja 2021 r. , k. 312 - 313 ; c) dokument zatytułowany „Rozwiązanie umowy o świadczenie usług sportowych z dnia 16 maja 2019r” z 24 marca 2020 r., stanowiący załącznik 2 do pisma Starogardzkiego Klubu Sportowego Sportowa S.A. z 24 sierpnia 2020 r. , k. 1256 - 1257 ; d) dokument zatytułowany „Contract termination” z 28 marca 2020 r., stanowiący załącznik do pisma „Grono” Sportowa S.A. z 7 września 2020 r. , k. 1212 - 1213 ; e) dokume nt zatytułowany „Porozumienie dotyczące spłaty zobowiązań wynikających z kontraktu o zawodowe uprawianie koszykówki” z 24 lipca 2020 r., stanowiący załącznik 11 do pisma Legia Warszawa Sekcja Koszykówki S.A. z 26 maja 2021 r. , k. 388 - 390 ; f) dokument zatytuło wany „Porozumienie dotyczące spłaty zobowiązań wynikających z kontraktu o zawodowe uprawianie koszykówki” z 2 czerwca 2020 r., stanowiący załącznik 12 do pisma Legia Warszawa Sekcja Koszykówki S.A. z 26 maja 2021 r. , k. 392 - 394 . 2.2. Podmioty, w związku z których działalnością wydana została decyzja 2.2.1. Polska Liga Koszykówki (15) PLK jest spółką akcyjną wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000080033, utworzoną przez PZKosz i kluby koszykarskie 11 w celu organizacji i zarzą dzania rozgrywkami najwyższego szczebla w koszykówce męskiej (Energa Basket Ligi). W 2020 r. akcjonariuszem większościowym PLK był PZKosz, który dysponował ponad 70% wszystkich akcji. Właścicielami akcj i były również cztery klub y koszykarski e będąc e strona mi postępowania . Kluby miały łącznie mniej niż 20% wszystkich akcji . Pozostałe akcje należały do podmiotów, które nie są stronami postępowania. 2.2.2. BM Slam Stal S.A. z siedzibą w Ostrowie Wielkopolskim (16) BM Slam Stal S.A. z siedzibą w Ostrowie Wielkopolskim (dal ej: „ Stal Ostrów ”) jest klubem sportowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000580623. Sta l Ostrów prowadzi 11 25 maja 2020 r. akcjonariuszami PLK były następujące kluby sportowe: Starogardzki Klub Sportowy Sportowa S.A., Gdyński Klub Koszykówki Arka S.A., Hydro Truck Sport S.A. , Klub Koszykówki Włocławek S.A . 10 działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej uczestniczącej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. 2.2.3. Gdyński Klub Koszykówki Arka S.A. w likwidacji z siedzibą w Gdyni (17) Gdyński Klub Koszykówki Arka S.A. w likwidacji z siedzibą w Gdyni (dalej: „ Arka Gdynia ”) jest klubem sportowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod nume rem 0000147303 . Arka Gdynia prowadzi działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej uczestniczącej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. W maju 2022 r. podjęto uchwałę o rozwiązaniu spółki i otwarciu likwidacji. 2.2.4. Gliwickie Towarzystw o Koszykówki S.A. z siedzibą w Gliwicach (18) Gliwickie Towarzystwo Koszykówki S.A. z siedzibą w Gliwicach (dalej: „ GTK Gliwice ”) jest klubem sportowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpi sanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000695331. GTK Gliwice prowadzi działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej uczestniczącej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. 2.2.5. „Grono” Sportowa S.A. z siedzibą w Zielonej Górze (19) „Grono” Sportowa S.A. z siedzibą w Zielonej Górze (dalej: „ Grono ”) jest klubem sportowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rejest ru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000059288. Grono prowadzi działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej uczestniczącej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. 2.2.6. Hydro Truck Sport S.A. z sied zibą w Radomiu (20) Hydro Truck Sport S.A. z siedzibą w Radomiu (dalej: „ Hydro Truck ”) jest klubem sportowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000429982. Hydro Truck prowadzi działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej uczestniczącej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. 11 2.2.7. Klub Koszykarski Astoria Bydgoszcz S.A. z siedzibą w Bydgoszczy (21) Klub Koszykarski Astoria Bydgoszcz S.A. z siedzibą w Bydgoszczy (dalej: „ Astoria Bydgoszcz ”) jest klubem sportowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rejestru p rzedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000790651. Astoria Bydgoszcz prowadzi działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej uczestniczącej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. 2.2.8. Klub Koszykówki Włocł awek S.A. z siedzibą we Włocławku (22) Klub Koszykówki Włocławek S.A. z siedzibą we Włocławku (dalej: „ KK Włocławek ”) jest klubem sportowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rej estru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000207305. KK Włocławek prowadzi działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej uczestniczącej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. 2.2.9. King Wilki Morskie Sportowa S.A. z siedzibą w Szczecinie (23) King Wilki Morskie Sportowa S.A. z siedzibą w Szczecinie (dalej: „ King Szczecin ”) jest klubem sportowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000517909. King Szczecin prowadzi działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej uczestniczącej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. 2.2.10. Legia Warsz awa Sekcja Koszykówki S.A. z siedzibą w Warszawie (24) Legia Warszawa Sekcja Koszykówki S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: „ Legia Warszawa ”) jest klubem sportowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000514311. Legia Warszawa prowadzi działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej uczestniczącej w profesjonalnych rozgrywkach koszy kówki. 2.2.11. Miejski Klub Sportowy Dąbrowa Górnicza S.A. z siedzibą w Dąbrowie Górniczej (25) Miejski Klub Sportowy Dąbrowa Górnicza S.A. z siedzibą w Dąbrowie Górniczej (dalej: „ MKS Dąbrowa ”) jest klubem sportowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, 12 prowadz ącym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000517564. MKS Dąbrowa prowadzi działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej uczestni czącej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. 2.2.12. Miejski Klub Sportowy Start S.A. z siedzibą w Lublinie (26) Miejski Klub Sportowy Start S.A. z siedzibą w Lublinie (dalej: „ MKS Start ”) jest klubem sportowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadząc ym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000395653. MKS Start prowadzi działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej uczestnicząc ej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. 2.2.13. Spójnia Stargard Sportowa S.A. z siedzibą Stargardzie (27) Spójnia Stargard Sportowa S.A. z siedzibą Stargardzie (dalej: „ Spójnia Stargard ”) jest klubem sportowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadzą cym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000743056. Spójnia Stargard prowadzi działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej ucze stniczącej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. 2.2.14. Starogardzki Klub Sportowy Sportowa S.A. z siedzibą w Starogardzie Gdańskim (28) Starogardzki Klub Sportowy Sportowa S.A. z siedzibą w Starogardzie Gdańskim (dalej: „ Starogardzki Klub Sportowy ”) jest klubem s portowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000155061. Starogardzki Klub Sportowy prowadzi działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej uczestniczącej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. 2.2.15. Śląsk Wrocław Basketball S.A. z siedzibą we Wrocławiu (29) Śląsk Wrocław Basketball S.A. z siedzibą we Wrocławiu (dalej: „ Śląsk Wrocław ” ) jest klubem sportowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000477904. Śląsk Wrocław prowad zi 13 działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej uczestniczącej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. 2.2.16. Trefl Sopot S.A. z siedzibą w Sopocie (30) Trefl Sopot S.A. z siedzibą w Sopocie (dalej: „ Trefl Sopot ”) jest klubem sportowym w rozumi eniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000332943. Trefl Sopot prowadzi działalność sportową polegającą na tworzeniu drużyny koszykarskiej uczestniczącej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. 2.2.17. Twarde Pierniki S.A. z siedzibą w Toruniu (31) Twarde Pierniki S.A. z siedzibą w Toruniu (dalej: „ Twarde Pierniki ”) jest klubem sportowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 Ustawy o sporcie, prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego pod numerem KRS 0000468926. Twarde Pierniki prowadzi działalność sportową polegającą na tworzeniu d rużyny koszykarskiej uczestniczącej w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. 3. Przebieg postępowania (32) 8 kwietnia 2021 r. Prezes Urzędu wszczął postępowanie antymonopolowe. Pismem z tego samego dnia Prezes Urzędu zawiadomił strony o jego wszczęciu. Stanowisko w sprawie przedstawiły KK Włocławek , Starogardzki Klub Sportowy , Spójnia Stargard, GTK Gliwice , Hydro Truck , Trefl Sopot i PLK . (33) 26 maja 2021 r. Legia Warszawa przedstawił a swoje stanowisko w sprawie wraz z wnioskiem o wydanie decyzji zobowiązując ej na pod stawie art. 12 u.o.k.k . Legia Warszawa zobowiązała się do: (i) przeprowadzenia szkolenia dla zawodnikó w umożliwiającego im poznanie ich praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa konkurencji, zwalczania nieuczciwej konkurencji i prawa sportowego, (ii) przeprowadzenia szkolenia dla członków zarządu i kadry zarządzaj ącej Legi ą Warszawa , umożliwiające go im poznanie zasad prowadzenia działalności przez klub sportowy w świetle przepisów prawa ochrony konkurencji, (iii) opracowania pu blikacji (tzw. manual) dla zarządu i kadry zarządzającej Legi ą Warszawa , dotyczącej reguł prowadzenia kontaktów przedstawicieli spółki z przedstawicielami innych zespołów oraz z przedstawicielami Energa Basket Ligi i PZKosz, (iv) opracowania publikacji (tz w. manual) dla zawodników zawierającej najistotniejsze informacje z zakresu prawa konkurencji oraz prawa sportowego z punktu widzenia działalności zawodnika, (v) wystąpienia do zarządu PLK 14 z wnioskiem o podjęcie uchwały w sprawie opracowania i przyjęcia w PLK dokumentu pt. „Biała Księga Komunikacji Między Klubami” lub analogicznego opracowania, w którym znajdą się zapisy regulujące zasady wymiany informacji między klubami zrzeszonymi w Energa Basket L idzie . Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i ustalonego stanu faktycznego , po zbadaniu przesłanek wskazanych w art. 12 u.o.k.k., Prezes Urzędu stwierdził , że wydanie decyzji zobowiązującej Legi ę Warszawa do podjęcia określonych działań nie byłoby zasadne i nie wystarczyłoby dla osiągnię cia celów postępowania antymonopolowego. Powyższe zobowiązania nie przyczyni łyby się do zakończenia naruszenia, ponieważ praktyka będąca przedmiotem decyzji była krótkotrwała i zakończyła się w sierpni u 2020 r. Zaproponowane zobowiązania nie przyczyniłyby się również do usunięcia skutków naruszenia, ponieważ nie odnoszą się one bezpośrednio do kwestii wynagrodzeń wypłacanych zawodnikom, która była przedmiotem porozumienia. Z tych względów Prezes Urzędu uznał, że akceptacja zobowiąza ń nie będzie stanowiła wł aściwego instrumentu realizacji polityki ochrony konkurencji. (34) 12 maja 2022 r. Prezes Urzędu, zgodnie z określoną w art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 202 1 r., poz. 735 ze zm .; dalej: „ k.p.a. ”) zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, skierował do stron postępowania antymonopolowego dokument zawierający szczegółowe uzasa dnienie zarzutów. W Szczegółowym Uzasadnieniu Zarzutów przedstawiony został ustalony w postępowaniu stan faktyczny oraz zaprezentowana została jego ocena prawna. Ponadto wskazane zostały okoliczności mające wpływ na wysokość kar pieniężnych. Jednocześnie s trony postępowania zostały poinformowane o możliwości przedstawienia swojego stanowiska w odpowiedzi na Szczegółowe Uzasadnienie Zarzutów . Z możliwości przedstawienia stanowiska skorzystały Trefl Sopot, Arka Gdynia, Astoria Bydgoszcz, Legia Warszawa i PLK . (35) Pismem z 4 sierpnia 2022 r. Prezes Urzędu zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz o możliwości przedstawienia ostatecznego stanowiska. (36) W związku z postawieniem stronom postępowania zarzutów w oparciu o przepisy prawa unijneg o, Prezes Urzędu poinformował o wszczęciu postępowania antymonopolowego Komisję Europejską. Stosownie do art. 11 ust. 4 Rozporządzenia Rady UE 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Tr aktatu (Dz. Urz. UE L 1 z 4.1.2003 r., wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE L 148 z 11.6.2009 r., dalej: „ Rozporządzenie 1/2003 ”) , 2 sierpnia 2022 r. Prezes Urzędu przedstawił Komisji przewidywaną decyzję. 15 4. Praktyka będąca przedmiotem decyzji 4.1. Koordynacja zach owań klubów Energa Basket Ligi (37) Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził , że Kluby , przy pomocy PLK, ustaliły wspólny sposób działania wobec wcześniejszego zakończenia sezonu 2019/2020 polegający na ustaleniu cen zakupu usług koszykarzy, poprzez odmowę wypłaty wynagrodzenia należnego zawodnikom do końca sezonu. (38) Rozgrywki koszykówki w sezonie 2019/2020 miały pierwotnie trwać do 6 czerwca 2020 r., kiedy miał się odbyć ostatni mecz finałowy rozgrywek. Na początku marca 2020 r. w związku z rozprzestr zenianiem się COVID - 19, zostały wprowadzone obostrzenia polegające na ograniczeniu kontaktów międzyludzkich. W związku z tym, 12 marca 2020 r. Zarząd PLK wydał decyzję o zawieszeniu rozgrywek Energa Basket Ligi do 25 marca 2020 r. 14 marca 2020 r. na obsza rze Rzeczpospolitej Polskiej został wprowadzony stan zagrożenia epidemicznego, który ograniczał działanie niektórych instytucji. 12 Ze względu na wprowadzony stan zagrożenia epidemicznego, uchwałą z 17 marca 2020 r. Zarząd PLK podjął decyzję o wcześniejszym zakończeniu rozgrywek w sezonie 2019/2020. Dow ody : Regulamin rozgrywek PLK na sezon 2019/2020, stanowiący załącznik 2 do pisma PL K z 21 lutego 2022 r. , k. 1031 - 1042 ; System Rozgrywek Energa Basket Ligi na sezon 2019/2020, stanowiący załącznik 4 do pisma PLK z 21 lutego 2022 r. , k. 1052 ; uchwała nr 122 Zarządu PLK z 12 marca 2020 r., stanowiąca załącznik 1 do pisma PLK z 21 lutego 20 22 r . , k. 1028 ; uchwała nr 123 Zarządu PLK z 17 marca 2020 r., stanowiąca załącznik 1 do pisma PLK z 9 lipca 2021 r. , k. 998 ; uchwała nr 134 Zarządu PZKosz z 17 marca 2020 r., stanowiąca załącznik 2 do pisma PLK z 9 lipca 2021 r. , k. 1000. (39) Ze względu na wcześniejsze zakończenie sezonu zawodnicy nie mogli dalej uczestniczyć w rozgrywkach, a w konsekwencji wywiązać się z części zobowiązań wynikających z zawartych z Klubami umów, związanej z uczestnictwem w meczach organizowanych w ramach Energ a Basket Ligi. Równocześnie Kluby mogły się spodziewać utraty części planowanych dochodów ze sprzedaży biletów na mecze oraz ewentualnie części kwot wypłacanych przez sponsorów. Wobec tego, w momencie ogłoszenia wcześniejszego zakończenia sezonu, Kluby wsp ólnie uzgodniły, że rozwiążą łączące je umowy z zawodnikami i nie wypłacą zawodnikom wynagrodzeń należnych za pozostałą część sezonu 12 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego ( Dz.U. z 2020 r., poz. 433 ). 16 zgodnie z uprzednio zawartymi umowami. Równocześnie Kluby ustaliły też, że konieczne będzie publiczne zaprezentowanie jedno litego stanowiska w tym zakresie. Stanowisko to miało podkreślić, że wszystkie Kluby znajdują się w takiej samej sytuacji i muszą podjąć jednakowe działania wobec zawodników oraz że takie działanie jest wymuszone wcześniejszym zakończeniem sezonu, czyli sy tuacją niezależną od K lubów. Postanowiły zrobić to w formie komunikatu, opublikowanego w tym samym momencie, w jednakowej formie i treści przez wszystkie Kluby na ich stronach internetowych oraz profilach na portalach społecznościowych. (40) Wspólne oświadczen ie zostało opublikowane 19 marca 2020 r. o godzinie 19:00 przez wszystkie Kluby (dalej: „ Oświadczenie ”). W treści oświadczenia wskazano, że światowa pandemia COVID - 19 oraz związane z nią wcześniejsze zakończenie rozgrywek jest sytuacją bezprecedensową, a także że : „ Zdaniem Zarządu PLK S.A. nie ulega żadnej wątpliwości, że okoliczności związane z koniecznością zakończenia sezonu uzasadniają bezspornie, że mamy do czynienia z działaniem siły wyższej zarówno w rozumieniu przepisów prawa powszechnego, jak i w potocznym rozumieniu tego pojęcia”. W dalszej części komunikatu wskazano też, że „ Działając wspólnie, jako wszystkie kluby PLK , zdajemy sobie sprawę, że konsekwencje poniesiemy wszyscy – od całej ligi jako organizacji poczynając, poprzez kluby, agentów, tr enerów i zawodników. W dobie nadchodzącego nieuchronnie kryzysu gospodarczego (przesądzone jest, że pieniądze funkcjonujące w koszykarskim środowisku w następnym sezonie, a prawdopodobnie wielu sezonach, będą niewspółmiernie mniejsze), którego skutków dzis iaj nie jesteśmy w stanie przewidzieć, podejmujemy wspólne działania mające na celu zminimalizowanie strat wszystkich podmiotów i ochronę ich interesów w takim stopniu, w jakim jest to możliwe. Zarówno dla klubów, jak i trenerów oraz zawodników kluczowe je st obecnie rozliczenie zakończonego sezonu. Każdy z klubów Energa Basket Ligi poniesie duże straty finansowe. Równoznaczne jest to z brakiem możliwości wypłacenia pełnych kontraktów zawodników i trenerów za cały, wstępnie planowany, sezon 2019/2020. Zdajem y sobie sprawę, że przyjęte rozwiązania nie są komfortowe dla żadnej ze stron. Musimy zaznaczyć, że takie rozliczenie ma na celu uniknięcie bankructwa klubów w sytuacji działania siły wyższej, jaką bez wątpienia jest ogólnoświatowa pandemia i danie klubom szansy, by po przetrwaniu sytuacji kryzysowej nadal prowadzić swoją działalność w ramach Polskiej Ligi Koszykówki. ”. (41) Oświadczenie opublikowane przez każdy z Klubów zostało podpisane: „ W porozumieniu z wszystkimi klubami Energa Basket Ligi – [Nazwa danego k lubu] ”. Dow ody : wydruk ekranu ze strony internetowej Stal Ostrów, stanowiący załącznik 1 do protokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 24 ; 17 wydruk ekranu ze strony internetowej Arka Gdynia, stanowiący załącznik 1 do protokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 12 - 13 ; wydruk ek ranu z profilu GTK Gliwice na portalu społecznościowym Facebook, stanowiący załącznik 1 do protokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 15 - 16 ; wydruk ekranu ze strony internetowej Grono , stanowiący załącznik 1 do protokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 47 ; wydruk ekranu z profilu Hydro Truck na portalu społecznościowym Facebook, stanowiący załącznik 1 do protokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 26 ; wydruk ekranu z profilu Astoria Bydgoszcz na portalu społecznościowym Facebook, stanowiący załącznik 1 do protokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 10 ; wydruk ekranu ze strony internetowej KK Włocławek , stanowiący załącznik 1 do protokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 45 ; wydruk ekranu ze strony internetowej King Szczecin , stanowiący załącznik 1 do protokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 35 ; wydruk ekranu ze strony internetowej Legia Warszawa , stanowiący załącznik 1 do protokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 18 - 19 ; wydruk ekranu ze strony internetowej MKS Dąbrowa , stanowi ący załącznik 1 do protokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 21 - 22 ; wydruk ekranu ze strony internetowej MKS Start , stanowiący załącznik 1 do protokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 33 ; wydruk ekranu ze strony internetowej Spójnia Stargard , stanowiący załącznik 1 do pro tokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 28 - 29 ; wydruk ekranu ze strony internetowej Starogardzkiego Klubu Sportowego , stanowiący załącznik 1 do protokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 31 ; wydruk ekranu ze strony internetowej Śląsk Wrocław , stanowiący załącznik 1 do proto kołu z 23 lutego 2021 r. , k. 37 - 38 ; wydruk ekranu ze strony internetowej Trefl Sopot , stanowiący załącznik 1 do protokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 40 ; wydruk ekranu ze strony internetowej Twarde Pierniki , stanowiący załącznik 1 do protokołu z 23 lutego 2021 r. , k. 42 - 43 . (42) Część Klubów (4 z 16 Klubów 13 ) wysłała do swoich zawodników wypowiedzenia umów zawierające tożsamą argumentację, zaczerpniętą z wyżej opisanego Oświadczenia. Kluby powołały się na siłę wyższą jako okoliczność uzasadniającą konieczność wcześn iejszego zakończenia sezonu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wypowiedzenia umów wysłane przez te Kluby miały identycznie brzmiące uzasadnienie, które zawierało m.in. następujący fragment: „ Nie ulega żadnej wątpliwości, że okoliczności związane z koniecznością zakończenia sezonu oraz zaprzestaniem normalnej aktywności Klubu 13 Dotyczy to: Śląsk Wrocław, MKS Dąbrowa, Arka Gdynia oraz Stal Ostrów. 18 uzasadniają bezspornie, że mamy do czynienia z działaniem siły wyższej i tzw. nadzwyczajną zmianą stosunków (rebus sic stantibus) zarówno w rozumieniu przepisów prawa większości systemów prawnych, jak i w potocznym rozumieniu tego pojęcia . Ponadto na skutek zaprzestania działalności Klubu na niedający się określić czas niemożliwe jest spełnienie jakiegokolwiek świadczenia zarówno ze strony Zawodnika na rzecz Klubu jak i Klubu na rzecz Zawodnika co powoduje, że zachodzą przesłanki do uznania, że wzajemne zobowiązania Klubu i Zawodnika wygasły w związku z zaistnieniem zasady impossibilium nulla obligato est. ”. Dokument dotyczący wstrzymania wypłaty należnego wynagrodzenia stosowany przez kolejny z Klubów 14 zawierał uzasadnienie w lekko zmienionej, ale bardzo podobnej formie: „ Okoliczności związane z wymuszoną koniecznością zakończenia sezonu oraz zaprzestaniem normalnej aktywności Klubu uzasadniają bezspornie, że mamy do cz ynienia z działaniem siły wyższej i nadzwyczajną zmianą stosunków łączących Klub i Zawodnika. Ponadto, sytuacja ta sprawia, że wykonywanie Umowy jest praktycznie niemożliwe, bo niemożliwe jest spełni a nie jakiegokolwiek istotnego świadczenia zarówno ze stro ny Zawodnika na rzecz Klubu, jak i Klubu na rzecz Zawodnika w dającym się określić czasie. Prowadzi to do wniosku, że zachodzą przesłanki uznania, że wzajemne zobowiązania Klubu i Zawodnika wygasły z mocy prawa.” . Podobną argumentację stosował w umowach z zawodnikami inny z Klubów 15 : „ Z całą pewnością ww. okoliczności wraz z rozprzestrzeniającą się i nasilającą się z dnia na dzień pandemią koronawirusa, w obecnym stanie faktycznym i prawnym uniemożliwiają zarówno Zawodnikowi, jak i Klubowi, świadczenie podst awowych usług określonych w Kontrakcie. W konsekwencji, zaistniała sytuacja stanowi ważną przyczynę do przedterminowego rozwiązania umowy. Obecna sytuacja nie stanowi okoliczności, za którą Klub ponosi jakąkolwiek odpowiedzialność i jest klasycznym przypad kiem zaistnienia tzw. siły wyższej (vis maior) [ … ] . Zawarty Kontrakt jest umową wzajemną, a w konsekwencji świadczeniu jednej jego strony odpowiada świadczenie drugiej. W sytuacji, gdy jedna ze Stron umowy nie może z przyczyny siły wyższej świadczyć swoich usług, nie można słusznie oczekiwać, iż druga strona, również odczuwająca skutki s iły wyższej, wywiąże się ze swoich zobowiązań. Wykonywanie wzajemnych zobowiązań Klubu i Zawodnika stało się niemożliwe, zatem należy uznać iż zobowiązani a te wygasły w zwią zku z zaistnieniem zasady impossibilium nulla obligatio est. Oficjalne zakończenie ligi nastąpiło z dniem 17 marca 2020 r., zatem świadczenie stało się definitywnie niemożliwe z tym samym dniem, który jest też dniem rozwiązania Kontraktu [ … ] . Niezależnie od powyższej podstawy rozwiązania Kontraktu, mamy także do czynienia z tzw. nadzwyczajną zmianą stosunków (rebus sic stantibus), zarówno w rozumieniu przepisów prawa większości systemów prawnych, jak i w potocznym rozumieniu tego pojęcia. Na sk utek zaprzestania działalności 14 Trefl Sopot. 15 Legia Warszawa. 19 sportowej Klubu co najmniej do końca obecnego sezonu koszykarskiego oraz licznych problemów i obciążeń z tym związanych, wykon yw anie zobowiązań umownych jakie strony na siebie przyjęły zawierając umowę, wiązałoby się z rażący m pokrzywdzeniem Klubu.” . Dow ody : dokument zatytułowany „Wypowiedzenie Umowy ze skutkiem natychmiastowym” z 20 marca 2020 r., stanowiący załącznik do pisma MKS Dąbrowa do Prezesa Urzędu z 10 września 2020 r. , k. 76 - 77 ; dokument zatytułowany „Wypowiedzenie umowy ze skutkiem natychmiastowym”, stanowiący załącznik do pisma Śląsk Wrocław do Prezesa Urzędu z 9 października 2020 r. , k. 97 - 98 ; dokument zatytułowany „Wypowiedzenie standardowego kontraktu zawodniczego ze skutkiem natychmiastowym” z 27 marca 2020 r., stanowiący załącznik 17 do pisma Arka Gdynia do Prezesa Urzędu z 14 sierpnia 2020 r. , k. 219 ; dokumenty zatytułowane „Wypowiedzenie umowy ze skutkiem natychmiastowym” i „Termination of Agreement with Immediate Effect” z 23 marca 2020 r., stanowiące załącz niki do pisma Stal Ostrów do Prezesa Urzędu z 28 lutego 2022 r. , k. 1127 - 1154 ; dokument zatytułowany „Oświadczenie” z 24 marca 2020 r., stanowiący załącznik do pisma Trefl Sopot do Prezesa Urzędu z 14 czerwca 2021 r. , k. 715 - 717 ; dokument zatytułowany „Ośw iadczenie” z 27 marca 2020 r., stanowiący załącznik do pisma Trefl Sopot do Prezesa Urzędu z 14 czerwca 2021 r. , k. 718 - 719 ; dokument zatytułowany „Oświadczenie” z 27 marca 2020 r., stanowiący załącznik do pisma Trefl Sopot do Prezesa Urzędu z 14 czerwca 2021 r. , k. 720 - 721 ; dokument zatytułowany „Oświadczenie” z 24 marca 2020 r., stanowiący załącznik do pisma Trefl Sopot do Prezesa Urzędu z 14 czerwca 2021 r. , k. 722 - 724 ; dokument zatytułowany „Oświadczenie” z 24 marca 2020 r. stanowiący załącznik do pism a Trefl Sopot do Prezesa Urzędu z 14 czerwca 2021 r. , k. 725 - 726 ; dokument zatytułowany „Oświadczenie w przedmiocie rozwiązania kontraktu o zawodowe uprawianie koszykówki” z 23 marca 2020 r., stanowiący załącznik 3 do pisma Legia Warszawa do Prezesa Urzędu z 19 sierpnia 2020 r. , k. 1238 - 1240 . (43) Rozwiązanie przyjęte przez Kluby, czyli niewypłacanie wszystkich należnych świadczeń zawodnikom za sezon 2019/2020 oraz zakończenie trwających umów, zostało też uzgodnione i zaakceptowane przez PLK, jako podmiot organ izujący rozgrywki Energa Basket Ligi. Kluby 20 musiały uzyskać taką akceptację, ponieważ w przeciwnym wypadku ryzykowały odmową wydania licencji okresowej na kolejny sezon rozgrywek. Zgodnie bowiem z Regulaminem Rozgrywek PLK 2019/2020, obowiązującym w momenc ie ogłoszenia decyzji o wcześniejszym zakończeniu sezonu, podstawę odmowy wydania licencji okresowej klubowi stanowił brak rozliczenia sezonu z zawodnikiem, trenerem lub agentem (punkt 31.6 Regulaminu). W sytuacji, gdyby któryś z zawodników nie chciał się zgodzić na rozwiązanie proponowane przez Kluby, mógłby dochodzić reszty należnych świadczeń od Klubu, co spowodowałoby możliwość odmowy wydania licencji okresowej takiemu Klubowi przez PLK. Dow ód : Regulamin rozgrywek PLK na sezon 2019/2020, stanowiący załącznik 2 do pisma PLK do Prezesa Urzędu z 21 lutego 2022 r. , k. 1031 - 1042 . (44) Po wcześniejszym zakończeniu sezonu 2019/2020 oraz przyjętych ustaleniach Klubów związanych z jego rozliczeniem, PLK zmieniła regulamin rozgrywek w zakresie udzielania licencji okresowych klubom. W Regulaminie Rozgrywek PLK na sezon 2020/2021 nie pojawiła się przesłanka braku rozliczeń z zawodnikiem, trenerem lub agentem jako podstawa odmowy wydania licencji klubowi. Umożliwiło to Klubom uzyskanie licencji niezależnie od tego, cz y któryś z zawodników zdecydował się dochodzić pozostałych roszczeń z umowy zawartej na sezon 2019/2020. Dow ód : Regulamin rozgrywek PLK na sezon 2020/2021, stanowiący załącznik 3 do pisma PLK do Prezesa Urzędu z 21 lutego 2022 r. , k. 1044 - 1050 . (45) Ponadto, 19 marca 2020 r. PLK wysłała pismo do wszystkich Klubów, w którym wskazała, że zdaniem PLK fakt wystąpienia siły wyższej powinien być brany pod uwagę przez Kluby w rozmowach prowadzonych z zawodnikami oraz zadeklarowała pełne wsparcie i nieodpłatną pomoc p rawną w przypadku kwestionowania takiego rozwiązania. W piśmie PLK zawarta jest argumentacja sformułowana w podobny sposób do treści oświadczeń o wypowiedzeniu umów stosowanych przez część Klubów [przytoczonych w akapicie (42) ]: „ Zdaniem Zarządu PLK S.A. nie ulega żadnej wątpliwości, że okoliczności związane z koniecznością zakończenia sezonu uzasadniają bezspornie, że mamy do czynienia z działaniem si ły wyższej zarówno w rozumieniu przepisów prawa powszechnego, jak i w potocznym rozumieniu tego pojęcia . Fakt ten powinien być brany pod uwagę w rozmowach prowadzonych przez Wasz klub z partnerami biznesowymi, wspierającymi Klub jednostkami samorządu terytorialnego a także zawodnikami i trenerami. W związku z powyższym Zarząd PLK SA deklaruje pełne wsparcie i nieodpłatną pomoc prawną w przypadku jakichkolwiek kontrowersji w opisanym zakre sie . ” . 21 Dowody: pismo PLK do KK Włocławek z 19 marca 2020 r., stanowiące załącznik pisma KK Włocławek do Prezesa Urzędu z 10 sierpnia 2020 r. , k. 53 - 54 ; pismo PLK do Prezesa Urzędu z 9 lipca 2021 r. , k. 994 - 995 . (46) W materiale dowodowym sprawy znajduje się również zapis konwersacji powadzonej 18 - 19 marca 2020, 30 marca 2020 r. i 6 kwietnia 2020 r. na komunikatorze WhatsApp pomiędzy przedstawicielami Klubów, który potwierdza, że opisane powyżej działania były wynikiem ustaleń między wszystkimi Klubami , a takż e PLK (dalej: „ Konwersacja ”) . Fragment K onwersacji posiadany przez Prezesa Urzędu dotyczy ustalania ostateczne go brzmieni a Oświadczenia. Z zapisu wynika, że Klubom zależało przede wszystkim na przekazaniu opinii publicznej, w tym zawodnikom oraz sponsorom, że podejmują one wspólne działania, ponieważ wcześniejsze zakończenie sezonu dotknęło w równym stopniu każdy z Klubów. Jeden z przedstawicieli Klubów wskazał, że: „ musimy jako 16 klubów wydaje [wydać – przypis UOKiK] jedno oświadczenie co do rozliczeń ” . 16 Dowód: zapis K onwersacji , k. 1333 - 1356 . (47) Zapis K onwersacji zawiera pierwotny projekt Oświadczenia, zgodnie z którym: a) zawodnikom miało zostać wypłacone wynagrodzenie należne jedynie do 17 marca 2020 r.; b) w przypadku zawodników, z którymi umowy były zawarte także na kolejne sezony, wszystkie pozostałe świadczenia miały pozostać zawieszone do czasu otrzymania przez klub licencji na kolejny sezon; c) Kluby miały nie wypłacić premii za awans do tury rozgrywek play - off oraz za utrzymanie się w Energa Basket Lidze. (48) Ostatecznie zrezygnowano ze wskazywania powyższych uzgodnień w treści publicznego Oświadczenia. Niemniej jednak, zgodnie z ustaleniami takie zasady rozliczeń miały być stosowane wobec zawodników we wszystkich Klubach, jedynie bez komunikowania ich publicz nie. Równocześnie niektórzy uczestnicy K onwersacji obawiali się, że część Klubów może nie trzymać się ustalonej daty wypłaty wynagrodzeń. Spotkało się to z odpowiedzią, że Kluby powinny wywiązać się ze złożonych deklaracji. 17 (49) Kluby zdawały sobie sprawę, że niewypłacanie całości należnego wynagrodzenia może spowodować w przyszłości problemy z nawiązaniem współpracy z zawodnikami. Jeden z przedstawicieli wskazał, że: „ Jak powiedziałem ze jednemu agentowi ze nie zapłacę to 16 Wiadomość z 18 marca 2020 r., 16:13: 38, Legia Warszawa . We wszystkich wiadomościach zachowano pisownię oryginalną. 17 Wiadomość z 19 marca 2020 r., 15:27:25, Legia Warszawa. 22 powiedział ze jestem nie fair i nie bę dzie ze mną współpracował w przyszłym sezonie. mam nadzieje ze na tym sie skończy i tylko sie obrazi ”. 18 Inny natomiast podkreślił, że kolejne kroki Klubów powinny być uzależnione od reakcji środowiska koszykarskiego na zaproponowane rozwiązanie: „ Wyl iczmy kwoty do spłaty procentowo do 18/03 19 Zapłacmy te kwoty i czekajmy na rozwoj wydarzeń Będzie problem będziemy go rozwiązywać. ” . 20 (50) W toku K onwersacji podkreślono też, że dobrze by było gdyby zawodnicy wzajemnie się przekonywali do rozwiązania uzgodnione go przez Kluby. Jeden z przedstawicieli Klubów zaproponował, aby w momencie gdy któryś z Klubów podpisze z zawodnikiem porozumienie ustalające brak obowiązku wypłaty świadczeń po 17 marca 2020 r., starał się doprowadzić do tego, aby taki zawodnik wypowiedz iał się w mediach. Zawodnik miałby w trakcie takiej wypowiedzi podkreślić, że rozumie ciężką sytuację finansową klubów i przyjmuje takie warunki, bo nadal chce grać w Energa Basket Lidze. Przedstawiciel jednego z Klubów stwierdził przy tym, że: „ To bedzie dzialalo na kolejnych graczy i oby poszedl efekt domina... bo nejtu [hejtu – przypis UOKiK] i negatywnych informacji bedzie sporo wiec te pozytuwne musimy sami "wesprzec"... ”. 21 (51) Wspólne Oświadczenie miało więc pomóc Klubom w ewentualnych negocjacjach z zawo dnikami, ponieważ po jego publikacji zawodnicy będą mieli świadomość, że sytuacja wszystkich zawodników, we wszystkich Klubach jest identyczna. Przedstawiciele Klubów wprost zaznaczali, że: „ Zawodnicy tylko wtedy gdy beda wiedzieli, ze we wszystkich klubac h maja tak samo beda w stanie sie zlamac …” 22 oraz „ Jak bedziemy sie kazdy z osobna lamac to od razu beda wiedzieli i sie ta wiedza dzielili ”. 23 Podkreślono ponadto, że żaden Klub nie powinien prowadzić z zawodnikami negocjacji do czasu opublikowania Oświadczenia . Klubom zależało bowiem na zachowaniu ustaleń w tajemnicy aż do czasu opublikowania oświadczenia. W trakcie K onwersacji zwracano też uwagę na konieczność zachowania dyskrecji co do faktu istnienia wspólnej konwersacji między Klubami na komunik atorze. (52) Zapis K onwersacji potwierdza także, że zarówno samo wcześniejsze wypowiedzenie umów zawodnikom, jak i pomysł oraz treść publikowanego oświadczenia, były konsultowane przez przedstawicieli Klubów z PLK. Wskazywano, że konieczna jest rozmowa z PLK or az „ wspólne stanowisko przy podparciu ligi”. 24 W tym celu 19 marca 2020 r. zorganizowano telekonferencję, w której brali udział wybrani przedstawiciele Klubów , występujący w imieniu 18 Wiadomość z 18 marca 2020 r. 19:08:31, MKS Dąbrowa. 19 Początko wo wskazywano różne daty jako ostatni dzień płatności wynagrodzenia, zanim ostatecznie uzgodniono, że będzie to 17 marca 2020 r. 20 Wiadomość z 18 marca 2020 r., 19:14:08, Stal Ostrów. 21 Wiadomość z 19 marca 2020 r., 17:25:36, Śląsk Wrocław. 22 Wiadomość z 1 9 marca 2020 r., 14:31:02, Śląsk Wrocław . 23 Wiadomość z 19 marca 2020 r., 14:31:41, Śląsk Wrocław. 24 Wiadomość z 18 marca 2020 r. 11:36:41, KK Włocławek. 23 wszystkich Klubów , oraz [informacja chroniona] PLK. Jak wynika z treści K onwersacji , w trakcie telekonferencji Kluby uzyskały poparcie PLK dla swoich ustaleń. PLK zaakceptowało również pierwotny projekt oświadczenia Klubów opisany w akapicie (47) . Jeden z przedstawicieli Klubów biorący udział w telekonferencji przedstawił pozostałym Klubom następujące ustalenia: „Panowie - za chwile poniżej wrzuce tresc ustalonego na telekonferencji [z PLK – przypis UOKiK] oświadczenia wszystkich klub ow plk odnośnie naszej sytuacji zastosowanych rozwiazan. Prosba do wszystkich o zaakceptowanie takstu (chyba, ze bada jakies uwagi) i wstępnie ustalamy godzine publikacji na stronach internetowych i w SM [ social media – przypis UOKiK] na 19:00” . 25 Ponadto, przekazano pozostałym Klubom że: „ [informacja chroniona] [PLK – przypis UOKiK] przychylił się do naszego stanowiska jako klubów ” 26 oraz że: „ Generalnie liga jest za nami i będzie wspierać kluby w tej ciężkiej sytuacji .” 27 , na co pojawiła się odpowiedź: „ To jest najważniejsze ”. 28 (53) Zapis K onwersacji potwierdza także, że zmiana Regulaminu rozgrywek przez PLK na kolejny sezon w zakresie udzielania okresowej licencji klubom, opisana w akapitach (43) - (44) , miała związek z uzgodnieniami Klubów dotyczącymi rozliczeń za sezon 2019/2020. W trakcie K onwersacji jeden z przedstawicieli Klubów zauważył, że: „ Aby nasze wszelkie ustalenia i propozycje miały sens i były możliwe do realizacji potrzebujemy od PLK jednoznacznego stanowiska w podstawowej kwestii – w procesie rozliczenia sezonu 2019/2020 i weryfikacji klubów prz ed kolejnymi rozgrywkami PLK będzie uwzględniała jedynie roszczenia wobec klubu do 15 marca 2020. 29 Klub rozliczony z zawodnikiem do tego dnia będzie pozytywnie zweryfikowany i otrzyma licencję na sezon 2020/2021 .” . 30 (54) Z treści K onwersacji wynika też, że prz edstawiciele Klubów rozważali stworzenie wspólnego wzoru dokumentu, który miałby być przedstawiany poszczególnym zawodnikom we wszystkich Klubach i wskazywałby, jaka konkretnie kwota zostanie im wypłacona za sezon 2019/2020. Dokument ten miał być przygotow any przez prawnika z PLK, któr y zgodnie z relacją uczestnika K onwersacji również podkreślił, że Kluby powinny traktować wszystkich zawodników jednakowo przy rozwiązywaniu umów. 31 Także w kolejnym fragmencie K onwersacji jeden z przedstawicieli Klubów wskaz ał , że prawnik z PLK pomagał Klubom w procesie zakończenia współpracy z zawodnikami. 32 25 Wiadomość z 19 marca 2020, 13:48:05, Śląsk Wrocław. 26 Wiadomość z 19 marca 2020 r., 12:05:58, MKS St art. 27 Wiadomość z 19 marca 2020 r., 12:15:52 Stal Ostrów. 28 Wiadomość z 19 marca 2020 r., 12:18:56 Astoria Bydgoszcz. 29 Początkowo wskazywano różne daty jako ostatni dzień płatności wynagrodzenia, zanim ostatecznie uzgodniono, że będzie to 17 marca 2020 r. 30 Wiadomość z 18 marca 2020 r., 19:21:41, Śląsk Wrocław. 31 Wiadomość z 19 marca 2020 r., 12:14:54, Stal Ostrów. 32 Wiadomość z 30 marca 2020 r., 18:06:15, Śląsk Wrocław. 24 (55) W całym fragmencie K onwersacji posiadanym przez Prezesa Urzędu przedstawiciele Klubów wielokrotnie podkreślali, że konieczne jest zaprezentowanie wspólnego stanowiska przez wszystkie Kluby i że przewidywane straty spowodowane pandemią COVID - 19: „ to jest nasz wspólny problem ” . 33 Przykładowo, przedstawiciel jednego z Klubów wskazał, że Kluby powinny się zastanowić nad tym, czy „ nie trzeba bardziej zewrzeć szyki i się zjednoczyć ” 34 , z kolei przedstawiciel innego dodał, że: „ jestem sercem za tym żebyśmy byli silną grupą ” . Wskazywano również, że: „Prawda jest jednak taka, ze jakiekolwiek ustalenia nie beda - gracze beda niezadowoleni a agenci beda chcieli nas zjesc, bo oni wszyscy c hca teraz i juz, a co do przyszlosci to sa pewni, ze sie ulozy i bedzie ok. Najwyzej wyjada. MY NIE WYJEDZIEMY. Dlatego powinnismy isc maksymalne twardo i ostro, po to, zeby bylo z czego budowac w lipcu (…)” . 35 Konieczność wspólnego stanowiska była uzasadni ona trudną sytuacją Klubów – „ jak się sami nie ochronimy, my kluby, to nikt nas nie ochrobi [ochroni – przypis UOKiK]”. 36 (56) W toku Konwersacji Kluby wymieniały się informacjami o sytuacji poszczególnych Klubów w obliczu zakończenia rozgrywek. Problemy związane z rozliczeniem sezonu 2019/2020 były wspólne dla wszystkich Klubów, a wymiana informacji w tym zakresie miała na celu u łatwienie przeprowadzenia tego procesu. Wymiana informacji obejmowała m.in. ustalenie momentu wstrzymania rozmów z agentami i zawodnikami: „Panowie ja nie rozumiem tej całej akcji i rozczulania się w tych tematach. Czekamy na hasło zakończenia sezonu tak ? No tak... Wiec czy to hasło od prezesa [PLK – przypis UOKiK] padnie dzisiaj jutro pojutrze czy za tydz co to zmieni. Stanowisko klubów prezes zna Teraz czekamy. Do tego momentu wstrzymajmy wszelkie rozmowy z agentami i zawodnikami etc. ” . 37 Uczestnicy Konwe rsacji opisywali również relacje poszczególnych klubów z agentami. 38 Jeden z przedstawicieli zadał następujące pytania dotyczące rozliczania umów z zawodnikami i agentami : „Panowie jest jedna ważna sprawa o której mówiłem w telekonferencji. Jeszcze przed na szymi rozmowami miałem spotkanie z zawodnikami i powiedziałem, ze liga i tak zostanie zamknięta i ze zapłacę im do końca marca i to jest koniec. Zależało mi szybkim wyjeździe zagranicznych.” 39 , „Mam taka propozycje, ze z agentami rozmawiam o naszej wspólnej dacie i tylko ze obiecałem już przed odwołaniem ligi to muszę zapłacić frycowe ale jestem wku...ony ze obiecałem.” 40 , 33 Wiadomość z 18 marca 2020 r., 15:19:45, Arka Gdynia. 34 Wiadomość z 18 marca 2020 r., 11:23:21, MKS Start. 35 Wiadomość z 18 marca 2020 r., 12:39:25, Śląsk Wrocław. 36 Wiadomość z 18 marca 2020 r., 19: 23:33, Śląsk Wrocław. 37 Wiadomość z 18 marca 2020, 14:48:17, BM Slam. 38 Wiadomość z 18 marca 2020, 11:53:10, Śląsk Wrocław; wiadomość z 18 marca 2020, 19:01:51, BM Slam; wiadomość z 18 marca 2020, 19:08:31, MKS Dąbrowa; wiadomość z 19 marca 2020, 20:51: 28 , Arka Gdynia; wiadomość z 19 marca 2020, 21:16:17, Arka Gdynia; wiadomość z 19 marca 2020, 21:18:18, BM Slam. 39 Wiadomość z 19 marca 2020, 15:57:19, Twarde Pierniki. 40 Wiadomość z 19 marca 2020, 1 6:00:58 , Twarde Pierniki. 25 a następnie: „Może być? Nie lubie wycofywać się z prostych obietnic.” . 41 W odpowiedzi inny z uczestników Konwersacji wskazał: „Jeżeli chodzi o agentów to tez powinnismy przyjąć wspólna linie dotycząca przyszłej współpracy. Jeżeli któryś bedzie utrudniał działalność klubom to musimy go wykluczyć - nie brać od takiego zawodników.”. 42 Przedmiotem rozmowy była również realizacja umów wiążącyc h Kluby ze sponsorami. Niektórzy przedstawiciele wskazywali, że są już po rozmowach ze sponsorami 43 , a inni że sponsorzy zawiesili im płatności. 44 Kolejny z przedstawicieli przekazał korespondencję skierowaną przez sponsora do tego klubu. 45 (57) Kluby podjęły dzi ałania zmierzające do realizacji wyżej opisanych ustaleń. Część Klubów wypowiedziała zawodnikom umowy, część zdecydowała się na rozwiązanie umów bez wypowiedzenia bądź zawarcie aneksów zmieniających kwoty należnego zawodnikom wynagrodzenia (dokumenty te na zywane są dalej zbiorczo: „ Porozumieniami Zmieniającymi ”). 46 Porozumienia Zmieniające pochodzą w większości z drugiej połowy marca 2020 r., różnią się jednak datami dziennymi oraz zakresem spraw, które regulują 47 , również w ramach jednego klubu. W konsekwenc ji, w związku z wcześniejszym zakończeniem sezonu 2019/2020, Kluby co do zasady nie wypłaciły większości zawodników całego wynagrodzenia ustalonego w umowach za ten sezon. Niemniej nie wszystkie Kluby zrealizowały uzgodnienia w całości zgodnie z przyjętymi ustaleniami (część zawodników otrzymała ostatecznie pewną część wynagrodzenia należnego za okres po wcześniejszym zakończeniu sezonu). Dow ody : pismo KK Włocławek do Prezesa Urzędu z 10 sierpnia 2020 r. wraz z załącznikami w postaci tabeli i dokumentu zaty tułowanego „Porozumienie z dn 30.03.2020 r. do umowy o świadczenie usług sportowych, marketingowych i udzielenie praw do korzystania z wizerunku” , k. 50 - 52, 57 - 66 ; pismo KK Włocławek do Prezesa Urzędu z 5 maja 2021 r. , k. 284 - 291 ; pismo MKS Dąbrowa do Prez esa Urzędu z 10 września 2020 r. wraz z załącznikiem 3 stanowiącym dokument zatytułowany „Wypowiedzenie Umowy ze skutkiem natychmiastowym” z 20 marca 2020 r. oraz załącznikiem 4 i 5 w postaci tabel , k. 67 - 77, 81 - 82 ; pismo Śląsk Wrocław do Prezesa Urzędu z 10 sierpnia 2020 r. , k. 1214 - 1217 ; pismo Śląsk Wrocław do Prezesa Urzędu z 9 października 2020 r. wraz z załącznikiem w postaci tabeli i dokumentami zatytułowanymi: „Porozumienie 41 Wiadomość z 19 marca 2020, 16:0 1 :43 , Twarde Pierniki. 42 Wiadomość z 19 marca 2020, 16:06:07, Arka Gdynia. 43 Wiadomość z 19 marca 2020, 15:31:07, Spójnia . 44 Wiadomość z 19 marca 2020, 15:38:39, Hydro Truck . 45 Wiadomość z 18 marca 2020, 19:28:32, GTK Gliwice . 46 Ki lka klubów nie zmieniło w żadnym zakresie umów z pojedynczymi zawodnikami. 47 Np. niektóre odnoszą się tylko do wynagrodzenia, podczas gdy inne zawierają też klauzulę o braku innych roszczeń stron lub klauzulę arbitrażową. 26 o zawieszeniu obowiązywania Umowy Zlecenia/ Kontraktu Sportowego”, „Wypowiedz enie umowy ze skutkiem natychmiastowym” , k. 95 - 98, 101 - 103 ; pismo Arka Gdynia do Prezesa Urzędu z 14 sierpnia 2020 r. wraz z załącznikiem 1 w postaci tabeli i dokumentów zatytułowanych: „Wypowiedzenie standardowego kontraktu zawodniczego ze skutkiem natychmiastowym” z 27 marca 2020 r. (załącznik 17), „Porozumienie w przedmiocie rozwiązania standardowego kontraktu zawodniczego” z 18 marca 2020 r. (załącznik 12), „Porozumienie w przedmiocie rozwiązania standardowego kontraktu zawodniczego” z 18 marca 20 20 r. (załączniki 13), „Porozumienie do standardowego kontraktu zawodniczego” z 30 marca 2020 r. (załączniki 16) , k. 168 - 181 , 204 - 207, 218 - 219 ; pismo Starogardzkiego Klubu Sportowego do Prezesa Urzędu z 24 sierpnia 2020 r. wraz z załącznikiem 2 stanowiącym dokument zatytułowany „Rozwiązanie umowy o świadczenie usług sportowych z dnia 16 maja 2019r” z 24 marca 2020 r. i załącznikiem 3 stanowiącym tabelę , k. 1249 - 1252, 1256 - 1259 ; pismo Starogardzkiego Klubu Sportowego do Prezesa Urzędu z 10 maja 2021 r. , k. 2 93 - 295 ; pismo GTK Gliwice do Prezesa Urzędu z 31 lipca 2020 r. wraz z załącznikiem 3 stanowiącym tabelę , k. 1189 - 1195, 1197 ; pismo GTK Gliwice do Prezesa Urzędu z 11 maja 2021 r. wraz z załącznikami stanowiącymi dokumenty zatytułowane: „Porozumienie do ko ntraktu zawodniczego” z 3 1 marca 2020 r. i „Porozumienie do Kontraktu zawodniczego” z 31 marca 2020 r. , „Settlement” z 30 marca 2020 r., „Agreement” z 7 października 2020 r., „Rozwiązanie kontraktu z 31 marca 2020 r.”, k. 300 - 304, 311 - 319 ; pismo Astoria By dgoszcz do Prezesa Urzędu z 5 sierpnia 2020 r. , k. 1199 - 1200 ; pismo Astoria Bydgoszcz do Prezesa Urzędu z 26 sierpnia 2020 r. wraz załącznikiem stanowiącym dokument zatytułowany „Porozumienie stron - zawieszenie płatności w ramach kontraktu z dnia 03.06.20 19 pomiędzy Łukasz Frąckiewicz, a Klub Koszykarski Astoria Bydgoszcz Spółka Akcyjna w sezonie 2019/2020” z 20 marca 2020 r. , k. 1201 - 1204 ; pismo Hydro Truck do Prezesa Urzędu z 24 sierpnia 2020 r. wraz z załącznikiem 5 stanowiącym tabelę , k. 1260 - 1263, 126 5 ; pismo Hydro Truck do Prezesa Urzędu z 11 maja 2021 r. , k. 320 ; pismo Legia Warszawa do Prezesa Urzędu z 26 maja 2021 r. wraz z załącznikami stanowiącymi dokumenty zatytułowane: „Porozumienie dotyczące spłaty zobowiązań wynikających z kontraktu o zawodow e uprawianie koszykówki” z 30 kwietnia 2020 r. (załącznik 10), „Porozumienie dotyczące spłaty zobowiązań wynikających z kontraktu o zawodowe uprawianie 27 koszykówki” z 24 lipca 2020 r. (załącznik 11), „Porozumienie dotyczące spłaty zobowiązań wynikających z kontraktu o zawodowe uprawianie koszykówki” z 2 czerwca 2020 r. (załącznik 12) , k. 340 - 357, 384 - 386, 388 - 390, 392 - 394 ; pismo Legia Warszawa do Prezesa Urzędu z 19 sierpnia 2020 r. wraz z załącznikiem 3 stanowiącym dokument zatytułowany „Oświadczenie w prze dmiocie rozwiązania kontraktu o zawodowe uprawianie koszykówki” z 23 marca 2020 r. i załącznikiem 5 stanowiącym tabelę , k. 1225 - 1240, 1244 - 1248 ; pismo Trefl Sopot do Prezesa Urzędu z 12 sierpnia 2020 r. wraz z załącznikiem 1 stanowiącym tabelę , k. 1219 - 1222, 1224 ; pismo Trefl Sopot do Prezesa Urzędu z 14 czerwca 2021 r. wraz z załącznikami stanowiącymi dokumenty zatytułowane: „Agreement on sports contract termination” z 24 marca 2020 r., „Agreement on sports contract termination” z 19 marca 2020 r., „Agreement on sports contract termination” z 19 marca 2020 r., „Agreement on suspension of mutual obligations” z 13 marca 2020 r., „Addendum to the sports contract” z 19 marca 2020 r., „Aneks nr 1” z 31 marca 2020 r., „Aneks nr 3” z 31 marca 2020 r., „Ane ks nr 1” z 25 marca 2020 r., „Aneks nr 1” z 27 marca 2020 r., „Aneks nr 1” z 26 marca 2020 r., „Aneks nr 1” z 27 marca 2020 r., „Oświadczenie” z 24 marca 2020 r., „Oświadczenie” z 27 marca 2020 r., „Oświadczenie” z 27 marca 2020 r., „Oświadczenie” z 24 mar ca 2020 r., „Oświadczenie” z 24 marca 2020 r. , k. 474 - 484, 683 - 694 , 705 - 710, 715 - 726 ; pismo King Szczecin do Prezesa Urzędu z 3 sierpnia 2020 r. , k. 1198 ; pismo Grono do Prezesa Urzędu z 7 sierpnia 2020 r. , k. 1205 - 1207 ; pismo Grono do Prezesa Urzędu z 7 w rześnia 2020 r. wraz z załącznikiem stanowiącym dokument zatytułowany „Contract termination” z 28 marca 2020 r. , k. 1208 - 1210, 1212 - 1213 ; pismo MKS Start do Prezesa Urzędu z 15 września 2020 r. wraz ze wszystkimi załącznikami , k. 1266 - 1269, 1285 - 1310 ; pismo Stal Ostrów do Prezesa Urzędu z 21 września 2020 r. , k. 1311 ; pismo Stal Ostrów do Prezesa Urzędu z 28 lutego 2022 r. wraz ze wszystkimi załącznikami , k. 1126 - 1154 ; pismo Twarde Pierniki do Prezesa Urzędu z 25 września 2020 r. wraz z załącznikiem 4 s tanowiącym dokument zatytułowany „Porozumienie w sprawie rozwiązania kontraktu zawodniczego z dnia 12 lipca 2019 roku” z 30 czerwca 2020 r. i załącznikiem 5 stanowiącym tabelę , k. 1320 - 1332 ; pismo Spójnia Stargard do Prezesa Urzędu z 18 sierpnia 2020 r. wr az z załącznikami stanowiącymi dokumenty zatytułowane: „Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron” z 30 marca 2020 r., „List ugodowy” z 31 marca 2020 r., „Settlement” z 30 marca 2020 r., „Termination agreement” z 26 marca 28 2020 r., „Termination agreement” z 24 marca 2020 r., „Rozwiązanie Umowy o świadczenie usług sportowych za porozumieniem stron” z 21 marca 2020 r., „Settlement” z 2 kwietnia 2020 r., „Rozwiązanie Umowy o świadczenie usług sportowych za porozumieniem stron” z 21 marca 2020 r. , k. 1157 - 1162, 1173 - 1188 ; pismo Spójnia Stargard do Prezesa Urzędu z 11 maja 2021 r. , k. 296 - 299 . W związku z poczynionymi ustaleniami Prezes Urzędu zważył, co następuje. 5. Interes publiczny Ramy prawne (58) Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.o.k.k. ustawa ta określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Prezes Urzędu jest rzecznikiem tego interesu, co wynika z jego zadań w strukturze administracji rządowej. Działając w interesie publicznym, Prezes Urzędu podejmuje działania, gdy konieczna jest ochrona konkurencji jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Dobrem chronionym przez przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest samo istnienie konkurencji jako atmosfery, w jakiej p rowadzona jest działalność gospodarcza. 48 Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni istnienie konkurencji jako optymalnego sposobu podziału dóbr, zatem każde działanie wymierzone w ten mechanizm, godzi w interes publiczny. 49 Zastosowanie prawa w spr awie (59) W sprawie występuje interes publiczny w wydaniu decyzji stwierdzającej naruszenie reguł konkurencji. Wynika to z faktu, że Kluby, będące adresatami decyzji , ustaliły przy pomocy PLK wspólny sposób działania wobec wcześniejszego zakończenia sezonu 2019 /2020, polegający na ustaleniu cen zakupu usług koszykarzy, poprzez odmowę wypłaty wynagrodzenia należnego zawodnikom do końca sezonu. Kluby zamiast podejmować samodzielne decyzje rynkowe odnoszące się do zakupywanych przez nich usług, uzgodniły, że cena z akupu usług świadczonych przez zawodników musi zostać obniżona poprzez niewypłacenie wynagrodzenia należnego po 17 marca 2020 r. Ustalenia sprzyjały zaburzeniu konkurencji między Klubami rywalizującymi ze sobą o współpracę z poszczególnymi 48 Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 16 listopada 2005 r., sygn. akt XVII Ama 97/04. 49 Wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2008 r., sygn. akt III SK 40/07. 29 zawodnikami, pop rzez wyeliminowanie jednego z podstawowych czynników tej rywalizacji – należnego zawodnikom wynagrodzenia, czyli ceny za świadczone przez nich usługi. (60) Antykonkurencyjne porozumienia polegające na ustalaniu ceny zakupu usług zaliczają się do najcięższych naruszeń reguł konkurencji i oddziałują niekorzystnie na rynek, ograniczają albo eliminują na nim konkurencję. Działania tego rodzaju naruszają interes publiczny niezależnie od wielkości udziałów rynkowych przedsiębiorców uczestniczących w por ozumieniu. (61) Wobec powyższego Prezes Urzędu przyjął , że istnieje interes publiczny w wydaniu decyzji stwierdzającej naruszenie prawa ochrony konkurencji. 6. Status przedsiębiorcy Ramy prawne (62) Pojęcie „przedsiębiorcy” na potrzeby zastosowania ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zdefiniowane zostało w art. 4 pkt. 1 u.o.k.k. W zakres tej definicji wchodzą między innymi przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 162 ze zm. ). Zgodn ie z art. 4 ust. 1 u stawy Prawo Przedsiębiorców, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Zgodnie zaś z art. 3 tej ustawy, działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. (63) Prawo unijne dla określenia podmiotów, którym może być przypisana odpowiedzialność za naruszenie zakazów praktyk ograniczającyc h konkurencję posługuje się z kolei pojęciem „ przedsiębiorstwo ” (ang. undertaking ). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem unijnym pojęcie „przedsiębiorstwa” obejmuje każdy podmiot zaangażowany w działalność gospodarczą niezależnie od jego formy prawnej i sposobu finansowania. 50 Działalność polegającą na oferowaniu dobór i usług uznaje się za działalność gospodarczą. 51 Zastosowanie prawa w sprawie (64) Prezes Urzędu uznał , że wszystkie strony postępowania spełniają przesłanki konieczne do uznania ich za przedsięb iorców (przedsiębiorstwa) w rozumieniu odpowiednio przepisów krajowych i unijnych. Wynika to z faktu, że wszystkie strony są spółkami prawa handlowego 50 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 23 kwietnia 1991 r. w sp rawie C - 41/90, Höfner , EU:C:1991:161, akapit 21. 51 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 12 września 2000 r. w sprawie C - 180/98, Pavlov , EU:C:2000:428, akapit 75. 30 prowadzącymi działalność gospodarczą polegającą m.in. na uczestnictwie w profesjonalnych rozgrywkach kosz ykówki (Kluby) lub organizacji takich rozgrywek (PLK). Stanowisko Astori i Bydgoszcz (65) W odpowiedzi na Szczegółowe Uzasadnienie Zarzutów Astoria Bydgoszcz wskaz ała , że klub ten nie prowadzi działalności zarobkowej nakierowanej na zysk, a uczestniczenie w pro fesjonalnych rozgrywkach koszykówki nie stanowi działalności gospodarczej. (66) Jak zostało wskazane w akapicie (21) decyzji, Astoria Bydgoszcz jest oso bą prawną prowadzącą działalność gospodarczą w formie spółki kapitałowej wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000790651. Astoria Bydgoszcz jest tym samym jednostką wyodrębnioną pod względem gospodarczym, zdolną prowadzić działalność samodzielnie, na własny rachunek, ponosząc jej finansowe i gospodarcze ryzyko. Nie ma przy tym znaczenia, czy klub w rzeczywistości kieruje się przy swoich działaniach jedynie kwestią zysku ekonomicznego, czy też jak wskazała Astoria Bydgoszcz także kwestiami rywalizacji sportowej. Także w orzecznictwie potwierdzono, że działalność klubów sportowych polega na prowadzenia działalności gospodarczej i tym samym są one przedsiębiorcami. 52 (67) Mając na uwadze powyższe nie ulega wątpliwości, ż e Astoria Bydgoszcz jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt. 1 u.o.k.k., a także mieści się w zakresie podmiotowym 101 TFUE. 7. Rynek właściwy Ramy prawne (68) Koncepcja rynku właściwego stanowi narzędzie analityczne służące weryfikowaniu, czy w kontekście okre ślonej teorii szkody może dochodzić do zapobieżenia, ograniczenia lub zakłócenia konkurencji. (69) W orzecznictwie unijnym przyjęto, że obowiązek określenia rynku właściwego w kontekście stosowania art. 101 TFUE występuje jedynie, gdy bez zdefiniowania takiego rynku niemożliwe jest stwierdzenie, czy rozpatrywane porozumienie, decyzja związku przedsiębiorstw lub uzgodniona praktyka mogą mieć wpływ na handel między państwami członkowskim Unii Europejskiej (dalej: „ Państwa Członkowskie ”) oraz czy ich celem lub skut kiem jest zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji wewnątrz rynku 52 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 26 stycznia 200 5 r. w sprawie T - 1 93 / 02 , Laurent Piau , EU:T:20 05:22 , akapit 69 . 31 wewnętrznego. 53 Z kolei Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że definicja rynku w sprawach dotyczących najważniejszych porozumień ograniczających konkurencję może być uproszczona. 54 (70) Rynek właściwy posiada wymiar produktowy i geograficzny. Rynek właściwy produktowo obejmuje produkty lub usługi, które są substytucyjne lub w wystarczającym stopniu zamienne, nie tylko z uwagi na swoje obiektywne cechy, które sprawiają, że są one w stani e zaspokajać określone potrzeby konsumentów, ale także przy uwzględnieniu warunków konkurencji lub struktury podaży i popytu na danym rynku. 55 Rynek właściwy geograficznie to rynek obejmujący określony obszar, na którym produkt jest sprzedawany i na którym występują wystarczająco homogeniczne warunki konkurencji. 56 Jednocześnie w przypadku naruszeń o charakterze horyzontalnym to w znacznej mierze przedmiot dyskusji między przedsiębiorstwami wskazuje na zakres produktowy i geograficzny rynku naruszenia. 57 (71) W pra wie krajowym przez „rynek właściwy” należy rozumieć – zgodnie z art. 4 pkt. 9 u.o.k.k. – rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. Zastosowanie prawa w sprawie (72) W odniesieniu do prawa unijnego Preze s Urzędu stwierdził , że naruszenie miało charakter naruszenia ze względu na cel i wpływało na handel między Państwami Członkowskimi. 58 Naruszenie to dotyczyło wskazanych w decyzji produktów (usług świadczonych przez profesjonalnych koszykarzy) i odnosiło si ę do obszaru Polski. Kwestie charakteru naruszenia i wpływu na handel omawiane są szerzej w kolejnych częściach decyzji . (73) Na potrzeby oceny praktyki opisanej w decyzji w kontekście prawa polskiego, Prezes Urzędu uznał , że zasadne jest wskazanie rynku właści wego i że do wyeliminowania, ograniczenia lub naruszenia konkurencji w inny sposób doszło na rynku zakupu usług świadczonych przez 53 Wyrok Sądu Unii Europejskiej z 16 września 2013 r. w sprawie T‑396/10, Zucchetti Rubinetteria SpA przeciwko Komisji Europejskiej , EU:T:2013:446; wyrok Sądu Unii Europejskiej z 25 października 2005 r. w sprawie T - 38/02, Groupe Danone prz eciwko Komisji Europejskiej , EU:T:2005:367; wyroku Sądu Unii Europejskiej z 15 września 1998 r. w sprawach połączonych T - 374/94, T 375/94, T - 384/94 oraz T - 388/94, European Night Services i inni przeciwko Komisji Europejskiej , EU:T:1998:198; wyrok Sądu Unii Europejskiej z 6 lipca 2000 r. w sprawie T - 62/98, Volkswagen przeciwko Komisji Europejskiej , EU:T:2000:180. 54 Wyrok Sądu Najwyższego z 15 lutego 2019 r., sygn. akt I NSK 10/18 . 55 Wyrok Sądu Unii Europejskiej z 12 czerwca 1997 r. w sprawie T - 504/93, Tiercé Ladbroke przeciwko Komisji Europejskiej , EU:T:1997:84, akapit 81. 56 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 31 marca 1998 r. w sprawie C - 68/94, Kali und Salz , EU:C:1998:148, akapit 143 57 Por. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 15 czerwca 2005 r. w sprawach połączonych T - 71/03, T - 74/03, T - 87/03 oraz T - 91/03, Tokai Carbon , EU:T:2005:220, akapit 90. Zob. decyzję Komisji Europejskiej z 2 kwietnia 2014 r. w sprawie AT.39610 ( Power Cables ), akapi t 652. 58 Por. akapit (135) . 32 profesjonalnych zawodników koszykówki. O ich zakup konkurują ze sobą kluby koszykówki. Celem zakupu usług przez kluby jest st worzenie drużyny koszykówki, która występuje w profesjonalnych rozgrywkach. (74) Usługi świadczone przez wszystkich profesjonalnych zawodników koszykówki są podobne pod względem właściwości, polegają m.in. na uczestniczeniu w treningach i rozgrywkach, a także p rowadzeniu działalności marketingowej na rzecz klubów i sponsorów klubowych. Przy czym , p onieważ rozgrywki są organizowane odrębnie dla mężczyzn i kobiet, także rynki zakupu usług zawodniczek oraz zawodników są odrębne. Podstawowe różnice pomiędzy usługami poszczególnych koszykarzy wynikają z ich indywidualnych umiejętności, kondycji sportowej, doświadczenia zawodowego, zajmowanej na boisku pozycji, a także perspektywy kariery. Wymienione czynniki mają znaczenie przy wycenie proponowanych przez nich usług. Im lepszy jest koszykarz, tym droższe są jego usługi. Koszykarze świadczący swoje usługi zawodowo rywalizują jednocześnie o transfer do poszczególnych klubów. Do najlepszych klubów zostają wybrani najlepsi zawodnicy, którzy prezentują najwyższy poziom gry, jak również posiadają największy potencjał dla rozwoju drużyny. (75) W trakcie ustaleń, w szystkie Kluby uczestniczyły w rozgrywkach na tym samym poziomie ligowym, stanowiącym najwyższy szczebel krajowych męskich rozgrywek koszykówki. Kluby uczestniczące w roz grywkach Energa Basket Ligi konkurują na podobnym poziomie zawodowstwa. Elementem, który może je wyróżniać jest poziom usług świadczonych przez koszykarzy. W każdym sezonie rozgrywek następuje rotacja zawodników – niektórzy decydują się na przedłużenie dot ychczasowej współpracy z klubami, inni nawiązują współpracę z nowymi klubami, pozostali tymczasowo wypożyczani są do innych drużyn. (76) Kluby biorące udział w rozgrywkach Energa Basket Ligi konkurują o usługi zawodników z innymi klubami koszykówki, również tymi nie uczestniczącymi w rozgrywkach najwyższej ligi. W każdym sezonie Energa Basket Ligi do rozgrywek kwalifikowane są najlepsze drużyny sportowe. Kluby, które nie są w stanie utrzymać swojej pozycji ligowej przechodzą do niższych rangą rozgrywek koszyk ówki, rozpoczynając rywalizację z klubami niższego szczebla. Kluby Energa Basket Ligi mogą być zainteresowane zakupem usług koszykarza występującego w niższej lidze rozgrywek, w sytuacji gdy zawodnik prezentuje wysoki poziom gry i stanowi potencjał dla roz woju drużyny. Podobnie, kluby występujące w niższych niż Energa Basket Liga rozgrywkach koszykówki mogą „odkupić” zawodników od klubów Energa Basket Ligi, oferując im atrakcyjne wynagrodzenie za świadczone usługi. Równocześnie jednak możliwość odkupienia z awodników przez kluby z niższych lig może być ograniczona ze względu na dysponowanie przez nie mniejszym budżetem. Wobec tego możliwe jest, że rynek jest węższy i ogranicza się jedynie do zakupu usług świadczonych przez 33 profesjonalnych zawodników koszykówk i w najwyższej lidze rozgrywek, co jednak nie wpływ a na stwierdzenie istnienia naruszenia. (77) Z powyższych względów, Prezes Urzędu uznał za zasadne, by w wymiarze produktowym określić rynek właściwy, na którym doszło do zawarcia porozumienia jako rynek zakupu usług świadczonych przez profesjonalnych zawodników koszykówki , pozostawiając otwartą kwestię, czy ogranicza się on jedynie do usług zawodników najwyższej ligi. (78) Prezes Urzędu stwierdził przy tym , że rynek ten ma wymiar krajowy. Jak wynika z opisu za wartego w punkcie 2 decyzji , zakup usług koszykarzy odbywał się w ramach rozgrywek organizowanych przez PLK, które mają charakter ogólnokrajowy i bior ą w nich udział kluby z terytorium całej Polski. Nie można jednocześnie wykluczyć, że rynek geograficzny mógłby być szerszy niż terytorium Polski. Zawodnicy świadczą swoje usługi dla klubów z różnych krajów, wobec czego polskie kluby rywalizują o ich usług i także nie tylko z innymi polskimi klubami, ale także z klubami z innych krajów. (79) Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu uznał, że do naruszenia doszło na krajowym rynku zakupu usług świadczonych przez profesjonalnych zawodników koszykówki. Stanowisko Le gi i Warszawa (80) Legia Warszawa wniosła o przyjęcie, że rynkiem właściwym w sprawie jest rynek zakupu usług profesjonalnej gry w koszykówkę obejmujący co najmniej obszar państw zrzeszonych w FIBA Europe i Stanów Zjednoczonych. Uzasadnieniem tego ma być fakt, ż e w drużynach Klubów gra wielu obcokrajowców, a bardzo istotną grupę graczy w polskich drużynach stanowią obywatele Stanów Zjednoczonych. Dodatkowo wielu zawodników z Polski gra w zagranicznych zespołach. (81) W odpowiedzi na powyższe Prezes Urzędu wskazuje, n ie ma bezwzględnej potrzeby definiowania rynku właściwego w sprawach takich jak ta, dotyczących porozumień zakazanych ze względu na cel (przedmiot) , 59 względnie wystarczająca będzie uproszczona definicja. 60 Do kwestii kwalifikacji porozumienia jako porozumienia zakazanego „ze względu na cel”, Prezes Urzędu odniesie się w pkt. 8.2 uzasadnienia decyzji. Ja k wskazano wyż ej , w przypadku porozumień horyzontalnych, sam przedmiot ustaleń wskazuje zakres przedmiotowy i geograficzny porozumienia. 61 Przedmiot ustaleń Klubów dotyczył natomiast w całości rynku polskiego, co również uzasadnia przyjęcie wymiar u geografi czn ego rynku właściwego w sprawie jako obejmującego jedynie terytorium Polski . Prezes Urzędu wskazuje 59 Wyrok 6 lipca 2000 r. w sprawie T - 62/98, Volkswagen v Komisja , EU:T:2000:180 , pkt 203 i 230, w yrok 19 marca 2003 r. w sprawie T - 213/00, CMA CGM i Inni v Komisja, EU:T:2003:76, pkt 206 . 60 Wyrok Sądu Najwyższego z 15 lutego 2019 r., sygn. akt I NSK 10/18 . 61 Por. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 15 czerwca 2005 r. w sprawach połączonych T - 71/03, T - 74/03, T - 87/03 oraz T - 91/ 03, Tokai Carbon , EU:T:2005:220, akapit 90. Zob. decyzję Komisji Europejskiej z 2 kwietnia 2014 r. w sprawie AT.39610 ( Power Cables ), akapit 652. 34 także, że nawet w przypadku szerszego zdefiniowania rynku właściwego nie miałoby to znaczenia dla oceny prawnej porozumienia jako naruszającego zakazy wsk azane w art. 6 u.o.k.k. oraz art. 101 TFUE ani nie wpłynęłoby na wymiar nakładanych kar. (82) Równocześnie jednak sam fakt, że w rozgrywkach uczestniczą także zawodnicy z innych krajów niż Polska, nie przesądza jednoznacznie o szerszym wymiarze geograficznym r ynku właściwego. Wszystkie Kluby prowadzą swoją działalność wyłącznie na terenie Polski, rywalizują ze sobą w rozgrywkach obejmujących jedynie Polski rynek, a większość graczy pochodzi z P olski, wobec czego uzasadnione jest przyjęcie, że rynek ma wymiar kr ajowy . 8. N aruszenie reguł konkurencji 8.1. Porozumienia i praktyki uzgodnione Ramy prawne (83) Zgodnie z art. 101 TFUE niezgodne z rynkiem wewnętrznym i zakazane są wszelkie porozumienia między przedsiębiorstwami, wszelkie decyzje związków przedsiębiorstw i wszelkie praktyki uzgodnione, które mogą mieć wpływ na handel między Państwami Członkowskimi i których celem lub skutkiem jest zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji wewnątrz rynku wewnętrznego. (84) Jednocześnie zgodnie z art. 6 u.o.k.k. zakazane są poro zumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym. Przez „porozumienia” zgodnie z art. 4 pkt. 5 u.o.k.k. rozumie się: (i) umowy zawierane między przedsiębiorcami, między związ kami przedsiębiorców oraz między przedsiębiorcami i ich związkami albo niektóre postanowienia tych umów; (ii) uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub więcej przedsiębiorców lub ich związki; (iii) uchwały lub inne akty związków przedsięb iorców lub ich organów statutowych. (85) Dla istnienia porozumienia (prawo unijne) wystarczające jest, aby między przynajmniej dwoma przedsiębiorstwami istniała zgodność woli, przy czym sposób w jaki się ona objawia pozostaje nieistotny. 62 Z kolei dla istnienia praktyki uzgodnionej (prawo unijne) wystarczające jest, aby bez dojścia do fazy, w ramach której porozumienie (prawo unijne) zostaje właściwie zawarte, strony świadomie zastąpiły ryzyko wynikające z konkurencji praktyczną współpracą. 63 62 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 6 stycznia 2004 r. w sprawach połączonych C - 2/01 P oraz C - 3/01 P, Bundesve rband der Arzneimittel - Importeure , EU:C:2004:2, akapit 96. 63 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 14 lipca 1972 r. w sprawie C - 48/69, Imperial Chemical Industries , EU:C:1972:70, akapit 64. 35 (86) To samo zachowanie mo że jednocześnie zawierać zarówno elementy porozumienia i praktyki uzgodnionej (prawo unijne). Organ ochrony konkurencji nie jest zobowiązany do przesądzania o tym, w jaki dokładnie sposób, w którym momencie i w jakim zakresie określone działania stanowiły porozumienie, a w jakim praktykę uzgodnioną (prawo unijne). 64 (87) Chociaż prawo unijne i polskie używają różnych pojęć do nazwania form współpracy między podmiotami rynkowymi, należy stwierdzić, że ich zakres przedmiotowy pozostaje tożsamy, tj. odnoszą się one do tych samych form współpracy. Z tych względów Prezes Urzędu uznaje, że określenie, czy dane zachowanie stanowiło umowę lub uzgodnienie (prawo polskie) opiera się na tych samych przesłankach co w prawie unijnym. W dalszej części decyzji Prezes Urzędu pos ługuje się sformułowaniem „porozumienie” zgodnie z jego polskim rozumieniem, o ile nie zastrzeżono inaczej. W konsekwencji przez „porozumienie” należy rozumieć: umowy (prawo polskie), uzgodnienia (prawo polskie), porozumienia (prawo unijne), praktyki uzgod nione (prawo unijne). Zastosowanie prawa w sprawie (88) Prezes Urzędu uznał , że działania opisane w pkt. 4.1 uzasadnienia decyzji świadczą o istnieniu poro zumienia i praktyki uzgodnionej w rozumieniu prawa unijnego i porozumienia w rozumieniu prawa polskiego. (89) Prezes Urzędu stwierdził , że ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że Kluby, przy pomocy PLK, ustaliły cenę zakupu usług świadcz onych przez zawodników, poprzez ustalenie, że nie wypłacą im całego należnego wynagrodzenia za sezon 2019/2020. Kluby wymieniały się także wrażliwymi informacjami służącymi tym ustaleniom. (90) Jednym z przejawów realizacji tego porozumienia było opublikowanie na stronach internetowych Klubów wspólnego Oświadczenia opisanego w akapitach (40) - (41) . Kluby uzgodniły sposób zakomunikowania zawodnikom, sponsorom i opinii publicznej zawartego porozumienia dotyczącego cen zakupu. Oświadczenie zostało opublikowane przez wszystkie Kluby w identycznej formie, o t ej samej godzinie. Aby to osiągnąć, wszystkie Kluby zaakceptowały zarówno samą treść Oświadczenia, jak i sposób i czas jego publikacji. Fakt czynienia ustaleń w tym zakresie wynika także z samej treści oświadczenia, któr e zawiera takie sformułowania jak: „ Działając wspólnie, jako wszystkie kluby PLK” oraz „ podejmujemy wspólne działania”. Ponadto podpis pod Oświadczeni em wprost wskazuje, że było one przygotowywane: „ W porozumieniu z wszystkimi klubami Energa Basket Ligi ”. Również treść K onwersacji pomiędzy p rzedstawicielami Klubów wskazuje, że każdy z nich zaakceptował 64 Wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 20 kwietnia 1999 r. w sprawie T - 305 /94, Limburgse Vinyl Maatschappij , EU:T:1999:80, akapit 696. 36 wspólne O świadczenie. Nie budzi więc żadnych wątpliwości, że Kluby działały w tym zakresie w porozumieniu. (91) Treść Oświadczenia odnosi się przy tym bezpośrednio do braku możliwości wypłaty całośc i wynagrodzenia zawodnikom, wskazując, że: „ Równoznaczne jest to z brakiem możliwości wypłacenia pełnych kontraktów zawodników”. Wynika z tego, że przedmiotem ustaleń Klubów była kwestia wypłat wynagrodzeń należnych zawodnikom za sezon 2019/2020. Ustalenia w tym zakresie są też przedmiotem K onwersacji opisanej w akapitach (46) - (56) , w trakcie której przedstawiciele Klubów uzgodnili konkretny dzień, po którym zawodnikom przestaną być wypłacane wynagrodzenia. Ustalenia dotyczyły ponadto kwestii wypłacania premii zawodnikom, a także wstrzymania rozmów z nimi do czas u publikacji Oświadczenia. W rozmowie brali udział przedstawiciele wszystkich Klubów. Wielokrotnie w K onwersacji pojawiały się stwierdzenia wskazujące, że wszystkie Kluby znajdują się w takiej samej sytuacji, więc powinny na nią reagować w ten sam sposób o raz że ustalenie jednolitej reakcji ułatwi im dalszą działalność, w tym przyszłe negocjacje z zawodnikami. W samym procesie wypowiadania umów część Klubów używała przy tym dokumentów zawierających identyczne bądź bardzo podobne sformułowania 65 , co nie byłob y możliwe bez wymiany informacji w tym zakresie. (92) Kluby wymieniały się informacjami służącymi do zawarcia oraz realizacji porozumienia, dotyczącymi w szczególności planowanych działań w zakresie rozliczenia sezonu 2019/2020 (akapit (56) decyzji). Zgodnie z zapisem Konwersacji przedstawiciele poszczególnych klubów informowali pozostałych uczestników rozmowy o stanie ustaleń dotyczących rozliczania umów z zawodnikami oraz szczegółach współpracy Klubów z agentami i sponsorami. Uczestnicy Konwersacji wskazywali na oczekiwania agentów i sponsorów odnośnie do re alizacji zawartych kontraktów. (93) Ustalenia Klubów dotyczyły więc przede wszystkim niewypłacenia cał ości wynagrodzeń zawodnikom należnych za sezon 2019/2020 , czyli ustalenia dotyczącego cen zakupu usług świadczonych przez zawodników. Wtórnym ustaleniem było uzgodnienie konieczności wcześniejszego zakończenia współpracy z zawodnikami, a także ustalenie sp osobu zakomunikowania opinii publicznej wspólnego stanowiska w tym zakresie oraz ustalenia wykonawcze odnośnie do treści i publikacji Oświadczenia. Wszystkie te kontakty służyły koordynacji działań między Klubami i zawierały uzgodnienie co do sposobu dział ania na rynku odnośnie do ceny zakupywanych przez nich usług zawodników. Świadczą o tym 65 Akapit (42) . 37 także opisane w decyzji dowody, które wprost wskazują, że uczestnicy naruszenia podkreślali, że to jest „ ich wspólny problem ” i muszą „ zewrzeć szyki i się zjednoczyć ”. 66 Stanowiska stron postępowania (94) W odpowiedzi na Szczegółowe Uzasadnienie Zarzutów Trefl Sopot, Arka Gdynia i Astoria Bydgoszcz zaprzeczyły temu, że uczestniczyły w porozumieniu ograniczającym konkurencję. Kluby wskazały , że wykonywanie umów z zawodnikami stało się niemożliwe w związku z działaniem siły wyższej i nadzwyczajną zmianą stosunków. Klub y podniosły, że wypracowały we własnym zakresie, w drodze porozumienia z zawodnikami, zasady rozliczenia sezonu 2019/2020. Negocjacje z zawodnikami miały być prow adzone indywidualnie, a sam wynik negocjacji był odmienny wobec każdego z zawodników. (95) Trefl Sopot podkreślił, że stosował własny wzór dokumentu dotyczącego wstrzymania wypłaty wynagrodzenia oraz wyjaśnił, że zastosowanie w dokumencie podobnej argumentacji wynika wyłącznie z wystąpienia tożsamej sytuacji po stronie każdego z Klubów. Z uwagi na obowiązujący zakaz organizacji i uczestnictwa w wydarzeniach sportowych, zawodnicy tego klubu nie mieli prawnej możliwości wykonywania obowiązków umownych i z tego wz ględu nie można uznać ewentualnego wynagrodzenia za należne. W odniesieniu do dowodu w postaci Konwersacji Trefl Sopot wskazywał, że pojawienie się przedstawiciela tego klubu w tej rozmowie wynika wyłącznie z ogólnego charakteru tego czatu, który miał za z adanie ułatwić oraz przyspieszyć bieżący kontakt z przedstawicielami Klubów. Zdaniem Trefl Sopot przez cały przebieg rozmowy klub miał zachowywać bierną postawę i nie angażować się w rozmowę z Klubami. Trefl Sopot wskazał ponadto, że jego działanie było zg odne z wytycznymi BAT z 20 kwietnia 2020 r. Wytyczne zostały opublikowane w celu zaradzenia skutkom kryzysu COVID - 19 i miały wskazywać na ogólny sposób zmniejszenia wynagrodzenia zawodników, polegający na przyjęciu kryteriów kwotowych i procentowych wysoko ści wynagrodzenia i jego obniżki. (96) Arka Gdynia stwierdziła, że Oświadczenie informowało jedynie o zaistnieni u przesłanek skutkujących wygaśnięciem wzajemnych zobowiązań Klubów i współpracujących z nimi zawodników. Zdaniem tego klubu wypowiedzenie zawodnikom umów wskutek nadzwyczajnej zmiany okoliczności i niemożliwości wzajemnych świadczeń doprowadziło do wygaśni ęcia kontraktów, co w konsekwencji spowodowało, że umowy z zawodnikami były traktowane jako rozliczone w całości i nie było podstaw do odmowy udzielenia Klubom licencji przez PLK. W opinii Ark i Gdynia powołane w Szczegółowym Uzasadnieniu Zarzutów cytaty z zapisu Konwersacji nie świadczą o zawarciu antykonkurencyjnego porozumienia, ale 66 Akapit (55) . 38 o wspólnym problemie Klubów w związku z zakończeniem rozgrywek przed terminem, utratą wpływów z biletów oraz nadzwyczajną zmianą stosunku wpływającą na wykonywanie umów zawart ych z zawodnikami. (97) Astoria Bydgoszcz wskazała, że Prezes Urzędu nie dysponuje materiałem dowodowym potwierdzającym, że klub przygotował, zaakceptował i stosował oświadczenie Klubów dotyczące rozliczeń sezonu 2019/2020 z zawodnikami. (98) W pierwszej kolejności Prezes Urzędu wskazuje, że przedmiotem postępowania antymonopolowego nie była kwestia wywiązywania się przez Kluby z zobowiązań kontraktowych wobec zawodników. Prezes Urzędu nie kwestionuje również prawa Klubów do wypowiedzenia umów zawodnikom oraz nadzwy czajnych okoliczności związanych z pandemią C O VID - 19. A naliza t ych kwestii nie jest przedmiotem sprawy . Przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu jest fakt, że Kluby wspólnie ustaliły sposób postępowania , tj. uzgodniły cenę zakupu usług św iadczonych przez zawodników . Antykonkurencyjn a praktyka stwierdzona przez Prezesa Urzędu dotyczy więc samego porozumienia między Klubami oraz PLK co do dalszego działania, a nie kwestii tego , czy Kluby miały prawną możliwość zmniejszenia wynagrodzenia zawo dników. D ziałania w warunkach konkurencji zakładają bowiem niezależność w podejmowaniu decyzji, a wszelkie formy grupowych działań przedsiębiorców prowadzą do zniekształcenia konkurencji . Kluby powinny samodzielne podjąć decyzje rynkowe co do wynagrodzeń p łaconych zawodnikom czy wiążących ich umów, a nie uzgadniać planowane działania z e swoimi konkurentami. Ponadto, stwierdzone p orozumienie ma charakter porozumienia ograniczającego konkurencję ze względu na cel i z tego względu dla stwierdzenia naruszenia przepisów art. 6 ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. oraz art. 101 ust. 1 lit. a) TFUE bez znaczenia jest okoliczność, że nie wszystkie Kluby zrealizowały uzgodnienia w całości zgodnie z przyjętymi ustaleniami (akapit (56) decyzji). Do tej kwestii Prezes Urzędu odniósł się szczegółowo w pkt. 8.2 uzasadnienia . (99) Odnosząc się do argumentów stron dotyczących Konwersacji, należy wskazać, że z ebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje , że przedmiotem rozmowy przedstawicieli Klubów nie było tylko omówienie trudnej sytuacji środowiska klubowego w obliczu przedwczesnego zakończenia rozgrywek i podzielenie się doświadczeniami, ale również ustalenie jednolitego sposobu rozliczenia kontraktów z z awodnikami wszystkich Klubów . Przedstawiciele Klubów wystąpili z konkretnymi propozycj ami rozliczenia wynagrodze ń zawodnik ów. Ustalenia dotyczyły również sposobu wypłacania premii zawodnikom oraz wstrzymania rozmów z nimi do czasu publikacji Oświadczenia (akapity (47) i (51) decyzji). Przedstawi one propozycje były następnie analizowane i modyfikowane przez uczestników K onwersacji. W toku rozmowy przedstawiciele Klubów uzgodnili ostateczny sposób rozliczenia Klubów z zawodnikami, wskazując konkretny dzień, po którym zawodnikom przestaną być wypłac ane wynagrodzenia 39 (akapit (49) decyzji) . Prezes Urzędu zwraca uwagę, że żaden z Klubów nie zgłosił sprzeciwu co do ostatecznej wersji ustaleń , a prze dstawione w toku K onwersacji uzgodnienia zostały ostatecznie zaakceptowane przez wszystkich przedstawicieli Klubów . Wyrazem akceptacji wspólnego stanowiska był o o publik owanie przez Kluby , o tej samej godzinie , w jednakowej formie i treści, Oświadczenia (akapity (40) i (52) decyzji) . Powyższe o znacza, że żadna drużyna koszykarska nie pozostawała bierna wobec ustaleń Klubów, a arguemnty przedstawione przez T refl Sopot, Ark ę Gdynia i Astori ę Bydgoszcz należy uznać za bezzasadne. (100) Odnosząc się do argumentów Trefl a Sopot , że działanie tego klubu było zgodne z wytycznymi BAT z 20 kwietnia 2020 r., Prezes Urzędu wskazuje, że kwestia, czy działanie Trefl a Sopot było zgodne z wytycznymi opublikowanymi przez BAT nie ma znaczenia dla sprawy. Nawet w przypadku, gdyby działanie Klubów było zgodne z wytycznymi BAT, nie wykluczałoby to możliwości oceny zgodności takiego zachowania z przepisami zakazującymi antykonkurencyjn ych porozumień. Z powołanych wytycznych nie wynika jednak , żeby jednym ze sposobów rozliczenia sezonu rozgrywek z zaw odnikami było wspólne ustaleni e kwestii wypłaty wynagrodzenia zawodnikom z pozostałymi klubami biorącymi udział w rozgrywkach . . Prezes Urzędu zwraca również uwagę, że BAT wydał wytyczne 20 kwietnia 2020 r., podczas gdy uzgodnienia Klubów miały miejsce już w połowie marca 2020 r. 8.1.1. Rola PLK (101) Prezes Urzędu stwierdził , że PLK wspierała Kluby w poczynionych ustaleniach. PLK, jako podmiot organizujący rozgrywki, nie zawiera umów z zawodnikami. Kluby jednak uznały za konieczne uzgodnienie swoich działań z PLK. Jak wynika z materiału dowodowego, PLK zaakceptowała rozwiązanie Klubów polegające na wcześniejszym rozwiązaniu umów z zawodnikami wobec wcześniejszego zakończenia sezonu oraz w konsekwencji niewypłacenie zawodnikiem całego należnego wynagrodzenia. Akceptacja tego rozwiązania przez PLK była przy tym konieczna, ponieważ zgodnie z regulaminem rozgrywek obowiązującym w momencie podejmowania ustaleń przez Kluby, brak rozliczenia z zawodnikiem mógł być powodem odmowy udzielenia licencji okresowej klubowi przez PLK. Zmiana regulaminu przez PLK w sposób opisany w akapitach (43) - (44) , polegający na wykreśleniu z podstaw odmowy wydania licencji przesłanki braku rozliczeń z zawodnikiem, trenerem lub agentem potwierdza, że Kluby konsultowały z nią ustalone rozwiązanie. (102) PLK, w celu wsparcia Klubów w realizacji poczynionych ustaleń, zaoferowała im także bezpłatną pomoc prawną w procesie wcześniejszego kończenia współpracy z zawodnikami co opisano w akapicie (45) . Z materiału dowodowego wynika także, że PLK w rzeczywistości 40 brała udział w tym procesie i przynajmniej niektóre Kluby skorzystały z pomocy oferowanej przez PLK, a osoba związana z PLK pomogła przygotować wzór uzasa dnienia wcześniejszego zakończenia współpracy. 67 (103) Treść K onwersacji pomiędzy przedstawicielami Klubów wskazuje, że także samo brzmienie pierwotnego projektu Oświadczenia zostało zaakceptowane przez PLK. Przedstawiciel jednego z Klubów przekazał tekst projek tu, wskazując, że jest on: „ ustalony na telekonferencji” , w której brał udział także [informacja chroniona] PLK. W projekcie Oświadczenia znajdowały się dokładne ustalenia co do zasad rozliczania z zawodnikami, wobec czego musiały być one zaakceptowane przez PLK. Jak wska zano w akapicie (52) , w K onwersacji powtarzają się także stwierdzenia o poparciu PLK dla rozwiązania zaproponowanego przez Kluby: „ [informacja chroniona] [PLK – przy pis UOKiK] przychylił się do naszego stanowiska jako klubów ”, oraz że „ Generalnie liga jest za nami i będzie wspierać kluby w tej ciężkiej sytuacji .”. PLK odgrywała więc znaczącą rolę w ustaleniach. (104) Podjęte przez Kluby działania nie były inicjatywą PLK, le cz środowiska klubowego. PLK m iała jednak wiedzę odnośnie do szczegółów ustaleń (m.in. ustalono z nią pierwotną treść Oświadczenia, które wskazywało datę, od której zawodnikom nie będzie wypłacane wynagrodzenie) oraz zapewniła Kluby o swoim wsparciu dla us taleń. PLK ułatwiła Klubom podjęcie decyzji o takim rozwiązaniu rezygnując z możliwości odmowy udzielenia licencji okresowej Klubom, które nie rozliczyły się z zawodnikami. PLK zapewniła też Kluby, że pomoże im wcielić w życie ustalenia, oferując bezpłatną pomoc prawną w procesie wcześniejszego rozwiązywania umów z zawodnikami (a tym samym zmniejszenia należnego im wcześniej wynagrodzenia). (105) Materiał dowodowy wskazuje więc na to, że PLK zdawała sobie sprawę z treści ustaleń między Klubami oraz świadomie pod ejmowała działania w celu ułatwienia osiągnięcia wspólnego celu. PLK poprzez swoje działania nie tylko poparła ustalenia Klubów, al e podejmowała działania mające umożliwić wprowadzeni e ich w życie (pomoc prawna, zmiana regulaminu rozgrywek). Należy więc uznać, że pomimo iż przedmiotem uzgodnień były przede wszystkich działania Klubów , a rola PLK w porozumieniu nie była kluczowa dla podjętych ustaleń , to PLK w p ełni zaakceptowała te usta lenia i swoim działaniem wspierała Kluby . (106) W konsekwencji Prezes Urzędu stwierdził , że PLK ułatwiła Klubom zawarcie porozumienia, a całość działań Klubów i PLK składała się na porozumienie i praktykę uzgodnioną w rozumieniu prawa unijnego i porozumienie w rozumieniu prawa krajowego. 67 Akapit (54) . 41 Stanowisko PLK (107) W opinii PLK okoliczność, że spółka działa na zupełnie innym rynku właściwym niż Kluby, wyklucza możliwość naruszenia przez nią przepisu art. 6 ust. 1 u.o.k.k. w sposób zarzucany jej w Szczegółowym Uzasadnieniu Za rzutów . Zdaniem PLK Prezes Urzędu nie przeds tawił żadnego dowodu potwierdzającego koordynowa nie przez PLK zachowania Klubów. PLK zaprzeczyła również temu, że zdawała sobie sprawę z treści ustaleń między Klubami oraz że świadomie podejmowała działania w cel u ułatwienia osiągnięcia wspólnego celu. Ponadto PLK powołała się na wytyczne BAT z 20 kwietnia 2020 r. wskazując, że pandemia COVID - 19 wywarła wpływ na środowisko koszykarskie na całym świecie, a działania podejmowane w związku pandemią w Polsce nie były odosobnione. (108) Mając na względzie powyższe Prezes Urzędu w pierwszej kolejności wskazuje, że okoliczność , że PLK nie działa na tym samym rynku co Kluby, nie wpływa na możliwość przypisania jej udział u w porozumieniu. Możliwość stwierdzenia udziału w porozumi eniu przedsiębiorcy działającego na rynku innym niż rynek, na którym zostało zawarte porozumienie, została potwierdzona przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie AC - Treuhand AG. 68 Ponadto wbrew twierdzeniom PLK , znała ona intencje Klubów i świadomie zaangażowała się w proces ustalania ostatecznej wersji Oświadczenia , a także zadeklarowała pełne wsparcie i nieodpłatną pomoc prawną Klubom w związku z procesem rozliczania przedwcześnie zakończonego sezonu rozgrywek (szczegóły w tym zakresie zawarto w akapitach (102) - (106) decyzji ) . Prezes Urzędu wskazuje jednocześnie , że do powołanych wytycznych BAT odniósł się w akapicie (100) decyzji. (109) Dodatkowo PLK twierdzi , że zmiana regulaminu rozgrywek na sezon 2020/2021 była planowana przez spółkę co najmniej od sezonu 2018/2019, a usunięcie postanowienia warunkującego udzielenie licencji okresowych od niewystąpienia przesłanki „braku rozliczeń” z zawodnikami, trenerami lub agentem, było związane z [informacja chroniona] . Prezes Urzędu wskazuje wi ę c, że PLK nie przedstawił a w tym zakresie żadnych dowodów. Natomiast z dowodów posiadanych przez Prezesa Urzędu wynika, że Kluby widziały konieczność poruszenia tej kwestii z PLK. Z wypowiedzi Klubów nie wynika przy tym, aby 68 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 października 2015 r. w sprawie C - 194/14 P – AC - Treuhand AG , EU:C:2015:717. AC - Treuhand, firma doradcza oferująca usługi z zakresu m.in. zarządzani a biznesowego oraz gromadzenia, przetwarzania i analizy danych rynkowych uczestniczyła w charakterze pomocnika w szeregu porozumień ograniczających konkurencję, w tym praktyk uzgodnionych, polegających na ustalaniu cen, podziale rynku według kryteriów iloś ciowych i podmiotowych oraz antykonkurencyjnej wymianie informacji. Porozumienia te zostały zawarte oraz oddziaływały na rynki, na których AC - Treuhand nie prowadziła działalności. Trybunał pomimo to stwierdził, że „zachowanie spółki AC - Treuhand wpisuje się bezpośrednio w wysiłki producentów stabilizatorów termicznych dotyczące zarówno negocjacji, jak i kontroli wypełniania zobowiązań podjętych przez owych producentów w ramach karteli, gdyż celem usług świadczonych przez AC - Treuhand na podstawie zawartych z producentami umów o świadczenie usług była w istocie realizacja, w sposób w pełni świadomy, antykonkurencyjnych celów [...]” . Także Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 8 lipca 2008 r., w sprawie T - 99/04 – AC - Treuhand AG, EU:T:2008:256 , akap ity 120 - 122. 42 słyszały o planowanych zmianach – w przypadku, gdyby fakt ycznie były one procedowane już od sezonu 2018/2019, należy przypuszczać, że informacja ta byłaby znana w środowisku klubowym. Dla oceny okoliczności faktycznych znaczeni e ma także fakt, że zmiana regulaminu w rzeczywistości nastąpiła dopiero po zakończeni u sezonu 2019/2020 , kiedy PLK miała świadomość , że przedmiotem uzgodnień Klubów jest kwestia niewypłacenia części wynagrodzenia należnego zawodnikom za sezon 2019/2020 . Nawet jeżeli zmiana ta była planowana wcześniej (co nie znajduje potwierdzenia w materi ale dowodowym) , to z ebrane w sprawie dowody potwierdziły, że jej wprowadzeni e miało związek z uzgodnieniami Klubów i stanowił o wyraz wsparcia dla podjętych przez nich ustaleń . Jak wskazywał jeden z Klubów w toku Konwersacji: „ Aby nasze wszelkie ustalenia i propozycje miały sens i były możliwe do realizacji potrzebujemy od PLK jednoznacznego stanowiska w podstawowej kwestii – w procesie rozliczenia sezonu 2019/2020 i weryfikacji klubów przed kolejnymi rozgrywkami PLK będzie uwzględniała jedynie roszczenia wo bec klubu do 15 marca 2020. Klub rozliczony z zawodnikiem do tego dnia będzie pozytywnie zweryfikowany i otrzyma licencję na sezon 2020/2021 .” 69 Nowe brzmienie re gulaminu umożliwiło Klubom uzyskanie licencji niezależnie od tego, czy któryś z zawodników zdecydował się dochodzić pozostałych roszczeń z umowy zawartej na sezon 2019/2020 (akapity (53) - (56) decyzji). 8.2. Zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji Ramy prawne (110) Zakazy określone w art. 101 TFUE oraz art. 6 u.o.k.k. dotycz ą porozumień, które ze względu na swój cel lub skutek zapobiegają, ograniczają lub zakłócają konkurencję (prawo unijne) oraz eliminują, ograniczają lub naruszają konkurencję w inny sposób (prawo polskie). W powyższym kontekście należy stwierdzić, że zarówn o Państwa Członkowskie, jak i ustawodawca przewidziały dwie alternatywne formy naruszeń („ze względu na cel” i „ze względu na skutek”) oraz zakaz stosowania praktyk, których dolegliwość może przejawiać różny poziom. (111) W przypadku, gdy analiza wskazuje, że ok reślone porozumienie ze względu na swój cel (przedmiot) zapobiegało, ograniczało lub zakłócało konkurencję, nie jest konieczne badanie skutków porozumienia. 70 Do kategorii porozumień, które ze względu na swój cel ograniczają konkurencję, należy zaliczyć m.i n. ustalanie cen, w tym ustalanie cen zakupu. 71 Ustalając, 69 Wiadomość z 18 marca 2020 r., 19:21:41, Śląsk Wrocław. 70 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 11 września 2014 r. w sprawie C‑67/13 P, Groupement des cartes bancaires , EU:C:2014:2204, akapit 49. 71 W yrok Sądu Pierwszej Instancji z 9 lipca 2003 r . w sprawie T - 224/00, Archer Daniels Midland , EU:T:2003:195, akapit 117 - 120 ; w yrok Trybunału Sprawiedliwości z 13 grudnia 2006 r. w sprawach połączonych T - 217/03 i T - 245/03, FNCBV i FNSEA , EU:T:2006:391, akapit 83; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 7 listopada 2019 r. w sprawie T - 240/17, Campine NV i 43 że konkretne porozumienie ograniczało konkurencję ze względu na cel należy wziąć pod uwagę jego prawny oraz gospodarczy kontekst. 72 Uwzględnienia prawnego i gospodarczego kontekstu porozumienia nie n ależy mylić z analizą wywieranych przez praktykę skutków lub prowadzeniem analizy właściwej dla stwierdzenia, że porozumienie ogranicza konkurencję ze względu na skutek. 73 Jednocześnie, mimo że zamiar (cel subiektywny) stron nie stanowi koniecznej (samoistn ej) przesłanki ustalenia ograniczającego konkurencję charakteru porozumienia, nic nie stoi na przeszkodzie, aby element ten został uwzględniony przy stwierdzaniu takiego ograniczenia. 74 Porozumienie, które ma charakter porozumienia ograniczającego konkurenc ję ze względu na cel, nie przestaje być nielegalne z tego względu, że w konkretnym przypadku nie pociągnęło za sobą szkód. Zastosowanie prawa w sprawie (112) Prezes Urzędu uznał , że działania Klubów oraz PLK miały za swój przedmiot (cel) zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji na rynku. Działania te polegały na koordynacji zachowań rynkowych konkurentów zajmujących się udziałem w profesjonalnych rozgrywkach koszykówki. Celem było istotne zmniejszenie niepewności uczestników porozumienia co do działań innych Klubów rywalizujących ze sobą o usługi zawodników koszykówki. Także wszystkie pojedyncze Porozumienia Zmieniające, zawierane przez Kluby z poszczególnymi zawodnikami służyły realizacji tego wspólnego celu. Cel ten przyświecał także dział aniom PLK, która pomogła Klubom w realizacji ustaleń. (113) Kluby ustaliły, przy pomocy PLK, wspólny sposób działania wobec wcześniejszego zakończenia sezonu 2019/2020, polegający na odmowie wypłaty zawodnikom wynagrodzenia należnego do końca sezonu. Kluby uzgod niły zatem cenę zakupu usług świadczonych przez zawodników ustalając, że musi ona zostać obniżona poprzez niewypłacenie części wynagrodzenia należnego zawodnikom. Realizując przedmiot porozumienia Kluby postanowiły zakończyć wcześniej współpracę z zawodnik ami w sezonie 2019/2020 oraz poinformować publicznie, że takie działanie jest wspólną decyzją, a także że postępują tak wszystkie kluby biorące udział w rozgrywkach Energa Basket Ligi. Campine Recycling NV , EU:T:2019:778, akapit y 29 6 - 297 ; wyrok Trybunału z 30 stycznia 1985 r. w sprawie 123/83 , Bureau national interprofessionnel du cognac przeciwko Guy Clair , ECLI:EU:C:1985:33 , akapi t 22; decyzja Komisji Europejskiej z 20 października 2005 r. w sprawie COMP/C.38.281/B.2, Raw tobacco Italy , akapit 7; decyzja Komisji Europejskiej z 8 lu tego 2017 r. w sprawie AT.40018, Car Battery Recycling , akapit 231 - 238 . 72 Wyrok Trybunału Sprawiedliwo ści z 4 czerwca 2009 r. w sprawie C‑8/08, T - Mobile Netherlands , EU:C:2009:343, akapit 31. 73 Por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 11 września 2014 r. w sprawie C‑67/13 P, Groupement des cartes bancaires , EU:C:2014:2204, akapit 81 - 83. 74 Wyrok Trybunału Spr awiedliwości z 4 czerwca 2009 r. w sprawie C‑8/08, T - Mobile Netherlands , EU:C:2009:343, akapit 27. 44 (114) Kluby w celu prowadzenia działalności polegającej na udziale w rozgryw kach, nawiązują współpracę z zawodnikami nabywając tym samym świadczone przez zawodników usługi. Kluby konkurują przy tym o usługi zawodników, podobnie jak pracodawcy konkurują o usługi świadczone przez pracowników, warunkami i jakością współpracy, w tym p roponowanym wynagrodzeniem. Jak wskazano w akapicie (74) , usługi świadczone przez profesjonalnych zawodników koszykówki są zróżnicowane przez indywidualne cechy zawodników, które mają znaczenie przy wycenie proponowanych przez nich usług. Poziom usł ug świadczonych przez zawodników ma natomiast bezpośrednie przełożenie na pozycję klubu w ligach rozgrywkowych koszykówki oraz wzrost jego popularności wśród kibiców i sponsorów, co jest kluczowe dla zwiększenia przychodów z działalności klubu jako przedsi ębiorcy. (115) Ustalenia w zakresie niewypłacania części należnego wynagrodzenia, zrównały warunki zaoferowane przez Kluby zawodnikom w momencie wcześniejszego zakończenia sezonu. Miało to bezpośrednie przełożenie na odbiór klubów (jako pracodawców) przez zawodn ików , niedługo przed momentem, gdy kluby podpisują nowe kontrakty i dążą do utrzymania lub pozyskania nowych zawodników. Ujednolicenie podejścia Klubów do współpracy z zawodnikami służyło ograniczeniu konkurencji między Klubami o zawodnika na kolejny sezon , ponieważ niewypłacenie przez klub całości należnego wynagrodzenia mogło mieć wpływ na potencjalną decyzję zawodnika, co do świadczenia w przyszłości usług na rzecz danego klubu. Wskazuje na to treść Konwersacji : „ Jak powiedziałem ze jednemu agentowi ze nie zapłacę to powiedział ze jestem nie fair i nie będzie ze mną współpracował w przyszłym sezonie. mam nadzieje ze na tym sie skończy i tylko sie obrazi ”. 75 Istotne jest przy tym, że kolejny sezon miał się rozpocząć już za 4 miesiące od dnia dokonywa nych uzgodnień (tj. w lipcu 2020 r.), również okienko transferowe, kiedy zawodnicy mogą zmieniać barwy klubowe, rozpocząć się miało w ciągu kilku miesięcy (rozpoczęło się w lipcu 2020 r.). Kluby dokonując ustaleń miały więc na celu uniknięcie zróżnicowania swojej pozycji w negocjacjach z zawodnikami . Zawodnicy mogliby bowiem zniechęcić się do nawiązania lub kontynuowania współpracy z klubem, który podjął decyzję o niewypłaceniu wynagrodzenia, i dążyć do nawiązania współpracy z klub em , któr y wypłacił w ynagro dzenia w całości. W przypadku braku wspólnego stanowiska w sprawie wypłaty wynagrodzenia oraz pozostałych świadczeń, k lub , który samodzielnie zdecydowałby się na takie rozwiązanie, bez wiedzy o działaniach pozostałych Klubów, podjąłby ryzyko że osłabi swoj ą pozycję negocjacyjną z zawodnikami w kolejnych sezonach. W sytuacji, gdy wszystkie Kluby ustaliły jednolity sposób działania w obliczu wcześniejszego zakończenia sezonu, brak różnic w ich podejściu do kontraktów z zawodnikami nie wpłynął na pozycję rynko wą klubów jako pracodawców. 75 Akapit (49) . 45 (116) Strony postępowania dążąc do zachowania identycznych zasad obowiązujących we wszystkich klubach uczestniczących w rozgrywkach Energa Basket Ligi zmierzały do uzyskania przewagi nad zawodnikami. Uzgodnione, identyczne działanie m iało bowiem także osłabić pozycję negocjacyjną zawodników wobec Klubów. Przedstawiciele Klubów wskazywali wprost w rozmowie, że ustalając wspólny sposób działania, zmuszą zawodników do jego akceptacji, ponieważ nie będą oni mieli innego wyjścia: „Zawodnicy tylko wtedy gdy beda wiedzieli, ze we wszystkich klubach maja tak samo beda w stanie sie zlamac …” oraz „ Jak bedziemy sie kazdy z osobna lamac to od razu beda wiedzieli i sie ta wiedza dzielili ”. 76 Zawodnicy mieli ograniczoną zdolność do kwestionowania zapr oponowanych warunków nie tylko z uwagi na wspólne działanie Klubów, ale dodatkowo z uwagi na zawarte w umowach klauzule arbitrażowe, które powodowały, że należne wynagrodzenie nie mogło być dochodzone przed sądami powszechnymi. (117) Działania Klubów miały przed e wszystkim służyć zrównaniu ich sytuacji i wytworzeniu wrażenia, że kwestia wypłaty całości wynagrodzenia za sezon 2019/2020 nie jest czynnikiem różnicującym Kluby. Tym samym, Kluby chciały wyeliminować ten czynnik jako wpływający na ich pozycję na rynku zakupu usług zawodników, na którym konkurują. Uzgodnienie wspólnego stanowiska było więc dla Klubów działaniem korzystnym zarówno pod względem finansowym, jak i wizerunkowym. Przedstawiciele Klubów sami podkreślali przy tym, że ustalenia wzmocnią ich pozyc ję: „ jestem sercem za tym żebyśmy byli silną grupą ” . 77 (118) Zawarcie porozumienia wyeliminowało również ryzyko negatywnego postrzegania pojedynczego Klubu przez sponsorów. W kolejnych sezonach rozgrywek sponsorzy mogliby zrezygnować z kontynuowania współpracy lub jej nawiązania z klubem, który nie wywiązuje się z z obowiązań względem zawodników. Taka sytuacja wpłynęłaby na pogorszenie kondycji finansowej K lubów i trudności z pozyskaniem sponsorów, którzy mają kluczowe znaczenie dla funkcjonowania klubów koszykarskich. Materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że Klub om zależało na przekazaniu zawodnikom, sponsorom, a także kibicom, że wszystkie kluby znajdują się w takiej samej sytuacji i zaproponowane rozwiązanie jest wynikiem wspólnej decyzji wszystkich Klubów, bo jak twierdzili przedstawiciele Klubów: „to jest nasz wspólny problem ” oraz „ jak się sami nie ochronimy, my kluby, to nikt nas nie ochrobi [ochroni – przypis UOKiK]”. 78 (119) Prezes Urzędu stwierdził , że w przypadku braku porozumienia reakcje Klubów na wcześniejsze zamknięcie sezonu oraz konsekwencje tych decyzji, zarówno finansowe jak i reputacyjne, byłyby różne dla poszczególnych klubów. Sytuacja Klubów w momencie 76 Akapit (51) . 77 Akapit (55) . 78 Akapit (55) . 46 wcześniejszego zakończenia sezonu była zróżnicowana zarówno pod względem obowiązujących umów z zawodnikami, w tym okresu, na jaki zostały zawarte oraz w ynagrodzeń należnych zawodnikom do końca sezonu. Ustalenia Klubów równocześnie zakładały taką samą reakcję każdego z nich, niezależnie od jego faktycznej sytuacji finansowej, czy długości umów zawartych z zawodnikami. W przypadku, gdyby Kluby samodzielnie podejmowały decyzje w tym zakresie, byłyby to czynniki wpływające na ich zachowanie. Poszczególne Kluby mogłyby więc zdecydować się na inny kierunek działania (np. nierozwiązywanie umów, wypłacenie całości wynagrodzenia, czy jego większej części). Tymczase m uzgodniły jedno rozwiązanie, niezależnie od ich indywidualnej sytuacji. (120) Kluby podjęły także działania zmierzające do realizacji uzgodnień, faktycznie odmawiając wypłaty części wynagrodzenia należnego zawodnikom. Kluby prowadziły konsultacje co do formal nej strony zakończenia współpracy z zawodnikami, na co wskazuje tożsama argumentacja w niektórych oświadczeniach Klubów w stosunku do zawodników, zaczerpnięta z Oświadczenia. Także pod tym względem Kluby chciały więc uniknąć ewentualnego zróżnicowania swoj ej sytuacji, np. w sytuacji dochodzenia przez zawodników niewypłaconych części wynagrodzeń. (121) Strony porozumienia ograniczyły jeden z istotnych elementów konkurencji pomiędzy sobą, to jest konkurencję w zakresie kształtowania cen zakupu usług zawodowych kosz ykarzy. Czynienie tego typu uzgodnień pozwala na ograniczenie samodzielności działań stron porozumienia na rzecz wspólnego (skoordynowanego w ramach porozumienia) kształtowania sytuacji rynkowej. Istotą takiego działania jest z kolei przejście od stanu, w którym konkurent jest naturalnym rywalem rynkowym, do stanu, w którym konkurent przestaje stanowić zagrożenie, stanowi mniejsze zagrożenie lub wręcz udziela aktywnego wsparcia w dochodzeniu do wspólnego celu. Mając na względzie, że wszystkie działania ucze stników porozumienia miały na celu ograniczenie konkurencji między Klubami w zakresie konkurowania o usługi zawodników, Prezes Urzędu uznał , że naruszenie stanowiło naruszenie „ze względu na cel”. (122) K walifikacji prawnej naruszenia jako porozumienia ogranicza jącego konkurencję ze względu na cel nie zmienia fakt, że zostało ono zawarte w szczególnym kontekście gospodarczym – w trakcie trwającej pandemii COVID - 19 . Zgodnie orzecznictwem, a by ocenić, czy dane porozumienie między przedsiębiorstwami może zostać uzna ne za ogranicz ające konkurencj ę ze względu na cel , należy dokonać oceny treści jego postano wień, celów, do których osiągnięcia ono zmierza, kontekstu gospodarczego i prawnego, w jaki się wpisuje , a także 47 charakte ru dóbr lub usług, których to porozumienie dotyczy, jak również warunk ów funkcjonowania i struktury spornego rynku . 79 (123) W odniesieniu do kontekstu gospodarczego i prawnego porozumienia , to potencjalne przyszł e zmiany w gospodarce, wynikające z pandemii, nie st anowią uzasadnienia dla ko o rd yn owania przez Kluby zachowania wobec zawodników, w tym kwestii wypłacanego im wynagrodzenia. K westia analizy własnej sytuacji finansowej oraz zapewnienia przyszłej stabilności prowadzonej działalności powinna podlegać indywidu alnej ocenie każdego z Klubów. Nawet w obliczu zaistniałego kryzysu , możliw e był o przeprowadzenie przez każdy z Klubów samodzielnej ocen y sytuacji gospodarczej i podjęcie indywidualn ie decyzji c o do koniecznej reakcji. Należy zwrócić uwagę, że porozumienia dotyczące cen są wprost zakazane w przepisach u.o.k.k. i TFUE. Przedsiębiorcy, nawet wobec potencjaln ie t rudn ej sytuacj i ekonomiczn ej, nie są zw olnieni z obowiązku przestrzegania obowiązującego prawa. W s ektorze sportowym nie istnieją przy tym żadne regulacje prawne, które sprawiałyby, że kontakty między Klubami w zakresie ustal a nia wysokości należnego zawodnikom wynagrodzenia, czyli ceny za świadczone przez nich usług , były by uzasadnione. (124) Stwierdzając, że doszło do naruszenia ze względu na cel , Prez es Urzędu wziął też pod uwagę charakter usług oraz warunki i strukturę rynku . Swoim działaniem Klub y zmierzały do zrównani a swojej sytuacji wobec zawodników i wyeliminowania jednego z podstawowych czynników rywalizacji między drużynami – należnego zawodnik om wynagrodzenia, czyli ceny za świadczone przez nich usługi. Należy przy tym wziąć pod uwagę, że ustalenia dokonały wszystkie Kluby biorące udział w Energa Basket Lidze, która jest najwyższ ą ligą rozgrywek. Tym samym uczestniczy porozumienia dysponowali z naczącą siłą rynkową. Równocześnie ze struktury rynku oraz charakteru usług dotkniętych porozumieniem wynika, że są one podatne na typowe mechanizmy rynkowe. Wskutek powyższego uznać należy, że t akże ustalenia dotyczące cen standardowo oddziaływały na rynek. C elem uzgodnień było zaburzenie typowego działania rynku i rywalizacji między przedsiębiorcami. (125) Z tych względów działania stron porozumienia stanowiły porozumienie ograniczające konkurencję ze względu cel i n aruszenie t o wchodzi w zakres, o którym mowa w art. 101 ust. 1 lit. a) TFUE oraz art. 6 ust. 1 pkt. 1 u.o.k.k. 79 W yrok Trybunału Sprawiedliwości z 11 września 2014 r. w sprawie C‑67/13 P, Grou pement des cartes bancaires , EU:C:2014:2204, akapit 53; w yrok Trybunału Sprawiedliwości z 14 marca 201 3 r. w sprawie C - 32/11, Allianz Hungária Biztosító , EU:C:2013:160 , akapit 36; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 2 kwietnia 2022 r. w sprawie C - 228/18, Bud apest Bank , EU:C:2020:265 , akapit 55. 48 8.3. Standard dowodu Ramy prawne (126) Zgodnie z treścią art. 84 u.o.k.k. w sprawach dotyczących dowodów w postępowaniu przed Prezesem Urzędu, w zakresie nieuregulow anym w tej ustawie, stosuje się odpowiednio art. 227 - 315 k.p.c . (127) Standard dowodu w postępowaniu przed Prezesem Urzędu uwzględnia szczególny, sekretny charakter antykonkurencyjnych porozumień, który niejednokrotnie wymusza szerokie posługiwanie się dowodami pośrednimi, co zostało zaakceptowane także w orzecznictwie. Sąd Najwyższy potwierdził, że porozumienia antykonkurencyjne: „ mogą być ujawniane za pomocą dowodów bezpośrednich lub pośrednich. W praktyce możliwość skorzystania przez Prezesa Urzędu z dowodów bezpośrednich jest ograniczona ze względu na świadomość przedsiębiorców co do nielegalności takich działań ”. 80 (128) Reżim dowodowy przy stwierdzaniu istnienia porozumień lub uzgodnionych praktyk jest również złagodzony na gruncie prawa unijnego. Mianowicie w or zecznictwie sądów unijnych, wskazuje się, że zakaz uczestnictwa w antykonkurencyjnych porozumieniach i grożące za to kary są dobrze znane, wobec czego jest zrozumiałe, że działania dotyczące tych porozumień mogą być skryte, a dokumenty związane z porozumie niem są ograniczone do minimum. Nawet jeśli organ antymonopolowy znajdzie dowody wyraźnie wskazujące na niezgodne z prawem kontakty pomiędzy przedsiębiorcami, to zazwyczaj są one jedynie fragmentaryczne, zatem część ustaleń organu musi być wynikiem dedukcj i. W większości spraw, istnienie antykonkurencyjnego porozumienia musi zostać wywiedzione ze zbiegów okoliczności i śladów (ang. signs/marks ), które rozważane łącznie mogą, w braku innego wiarygodnego wytłumaczenia, stanowić dowód naruszenia reguł konkuren cji. 81 Dodatkowo w wyroku Dresdner Bank i inni przeciwko Komisji wskazano, że podczas, gdy dostatecznie precyzyjne i spójne dowody muszą zostać przedstawione na poparcie zarzutu naruszenia reguł konkurencji, to: „nie każdy z dowodów dostarczonych przez Komi sję musi koniecznie odpowiadać tym kryteriom w odniesieniu do każdego elementu naruszenia. Wystarczy, by zbiór wskazanych przez instytucję poszlak jako całość odpowiadał temu wymogowi” . 82 80 Wyrok S ądu N ajwyższego z 9 sierpnia 2006 r., sygn. akt III SK 6/06 . 81 Wyrok Sądu Unii Europejskiej z 7 stycznia 2004 r. w sprawie C - 204/00 P , Aalborg Portland i inni przeciwko Komisji , EU:C:2004:6, pkt 55 - 57; wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 27 września 2006 r. w sprawie T - 44/02 OP , Bank i inni przeciwko Komisji, EU:T:2006:271, pkt 58; decyzja Komisji Europejskiej z 3 maja 2006 r. Hydrogen Peroxide and Preborate , COMP/38.620, pkt 315. 82 Wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 27 września 2006 r. w sprawie T - 44/02 , Dresdner Bank i inni przeciwko Komisji , EU:T:2006:271, pkt 63; wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 8 lipca 2004 r. w sprawie T - 67/00, JFE Engeneering Corp. et al. przeciwko Komisji, EU:T:2004:221 , p kt 180; decyzja Komisji Europejskiej z 3 maja 2006 r. Hydrogen Peroxide and Preborate , COMP/38.620, pkt 316. 49 Zastosowanie prawa w sprawie (129) Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że większość komunikacji podejmowanej przez uczestników porozumienia odbywała się bezpośrednio. Prezes Urzędu ustalając stan faktyczny oraz dokonując jego oceny, oparł się m.in. na Konwersacji stanowiącej zapis bez pośredniej rozmowy uczestników porozumienia (akapity (46) - (56) decyzji). W ocenie Prezesa Urzędu dokumentowi w postaci zapisu Konwersacji można przypisać najwyższą moc dowodową, z uwagi na to , że pochodzi on od samych uczestników porozumienia. Stanowi on wiarygodne źródło informacji i pozwala na odtworzenie rzeczywistych intencji stron porozumienia. Treść Konwersacji jest także spójna z pozostałymi dowodami zebranymi w sprawie, tj. treścią opublikowanego Oświadczenia (akapity (40) - (41) decyzji), Porozumieniami Zmieniającymi (akapit (42) decyzji), a także treścią pisma PLK, w którym deklarowała ona wsparcie i pomoc prawną Klubom w zakresie rozliczenia przedwcześnie zakończonego sezonu rozgryw ek (akapit (45) decyzji). Całość zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwoliła na odtworzenie spójnego stanu faktycznego, który wskazuje na zawar cie przez Kluby oraz PLK antykonkurencyjnego porozumienia. Stanowisko PLK (130) PLK w odpowiedzi na Szczegółowe Uzasadnienie Zarzutów podważyła wiarygodność przedstawionego przez Prezesa Urzędu dowodu w postaci Konwersacji wskazując, że Prezes Urzędu nie ustalił czy PLK na pewno uczestniczyła w telekonferencji, o której mowa w akapicie (52) decyzji. (131) W odniesieniu do powyższego Prezes Urzędu wskazuje, że org an dochował standardu dowodowego, jaki jest wymagany w sprawach porozumień ograniczających konkurencję. S tandard dowodu w postępowaniach o naruszenie prawa konkurencji uwzględnia szczególny, sekretny charakter antykonkurencyjnych porozumień, który niejedno krotnie wymusza szerokie posługiwanie się dowodami pośrednimi. Większość uzgodnień uczestników zakazanych porozumień zapada w formie ustnej, w związku z czym organ antymonopolowy nie dysponując często dowodami bezpośrednimi, zmuszony jest bazować na dowoda ch pośrednich lub domniemaniach faktycznych. 83 W ocenie Prezesa Urzędu informacje zawarte w Konwersacji mają wysoką wartość dowodową, ponieważ przekazane informacje pochodzą z „wewnątrz” porozumienia. W świetle całokształtu zebranego materiału dowodowego, Prezes Urzędu nie widział podstaw by nie dać w iary informacjom zawartym w Konwersacji, w tym informacji o odbytej wideokonferencji między PLK oraz Klubami. Z Konwersacji wprost wynika, że Kluby uczestniczące w telekonferencji na bieżąco poinformowały pozostałe Kluby 83 Por. K. Róziewicz – Ładoń Postępowanie przez Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w zakresie przeciwdziałania praktykom ograniczają cym konkurencję , Warszawa 2011, s. 126. 50 o przebiegu rozmowy, w tym o akcept acji PLK dla ustaleń oraz pomocy PLK przy tworzeniu treści Oświadczenia. PLK nie wskazało przy tym żadnych podstaw, aby nie należało dać wiary treści Konwersacji. (132) Jednocześnie Prezes Urzędu wskazuje, że zapis Konwersacji jest spójny z pozostałym materiałe m dowodowym zebranym w sprawie i potwierdza ustalenia organu. Forma i treść Oświadczenia, a także godzina jego publikacji (akapit (52) decyzji) ustal ona w Konwersacji jest zgodna z faktycznie opublikowanym Oświadczeniem. Z zapisu Konwersacji wynika również, że PLK po rozmowie z przedstawicielami Klubów zadeklarowała wsparcie środowiska klubowego w sytuacji wcześniejszego zakończenia sezonu (akapit (52) decyzji). PLK miała pomagać Klubom w procesie zakończenia współpracy z zawodnikami, co jest zgodne ze stanowiskiem PLK zawartym w piśmie skierowanym do Klubów, dotyczącym udzielania bezpłatnej pomoc prawnej (akapity (45) i (54) decyzji) oraz z faktem, że część Klubów stosowała w wypowiedzeniach argumentację tożsamą ze stosowaną przez PLK, co z kolei potwierdza faktyczne udzielenie takiej pomocy. PLK zdecydowała się również na zmianę Regulami nu Rozgrywek PLK na sezon 2020/2021 w ten sposób, że wykreśliła z podstaw odmowy wydania licencji klubom, obowiązującej poprzednio, przesłanki braku rozliczenia klubu z zawodnikiem, trenerem lub agentem (akapity (43) i (44) decyzji), co zgodnie z Konwersacją było zmianą oczekiwaną przez Kluby (aka pit (54) decyzji). Dodatkowo, żaden z Klubów nie zakwestionował prawdziwości zapisu Konwersacji, ani nie przedstawił w tym zakresie dowodów przeciwnych. Wobec tego należy uznać, że okoliczność odbycia ustaleń mi ę dzy PLK a Klubami oraz ich treść jest wystarczająco udowodniona. 8.4. Wpływ na handel między Państwami Członkowskimi Ramy prawne (133) Prawo unijne znajduje zastosowanie w odniesieniu do spraw, w których występuje wpływ na handel między Państwami Członkowskimi. Pojęcie wpływu na handel nie zostało zdefiniowane w aktac h prawodawczych Unii Europejskiej. Zagadnienie wpływu na handel zostało opisane przez Komisję Europejską w komunikacie „ Wytyczne w sprawie pojęcia wpływu na handel zawartego w art. 81 i 82 Traktatu ”. Powyższy dokument nie ma charakteru wiążącego dla Państw Członkowskich. (134) Przyjmuje się, że pojęcie wpływu na handel ma charakter szeroki, tj. obejmuje różne sposoby wpływu na ten handel (bezpośredni lub pośredni, rzeczywisty lub potencjalny). W ocenie sądów unijnych w większości spraw wykazanie w należytym stopn iu, że wpływ na handel rzeczywiście wystąpił może nie być możliwe i w związku z tym wystarczające jest wskazanie 51 na zdolność praktyki do wpływania na handel. 84 Wpływ powinien mieć charakter odczuwalny. Ograniczenie geograficzne praktyki do terytorium jedneg o Państwa Członkowskiego nie wyklucza istnienia wpływu na handel. Sądy unijne przyjmują, że istnieje „ mocne domniemanie ” istnienia wpływu na handel, jeżeli naruszenie odnosi się do całego obszaru Państwa Członkowskiego. 85 Zastosowanie prawa w sprawie (135) Prezes Urzędu uznał , że wpływ praktyk opisanych w pkt. 4 decyzji na handel między Państwami Członkowskimi występował i miał charakter przynajmniej potencj alnie odczuwalny. (136) O spełnieniu przesłanki wpływu na handel między Państwami Członkowskimi świadczy fakt, że opisane w decyzji działania Klubów odnosiły się do obszaru całego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. obszaru stanowiącego istotną część rynk u wewnętrznego Unii Europejskiej. Praktyki te ograniczały konkurencję odnosząc się do relacji horyzontalnych (bezpośrednio między konkurentami) i dotyczyły ustalania ceny zakupu usług koszykarzy. Natomiast zgodnie z praktyką unijnego prawa konkurencji poro zumienie rozciągające się na całe terytorium Państwa Członkowskiego z samej swej istoty skutkuje odtworzeniem podziału jednego rynku unijnego na rynki krajowe i tym samym utrudnia wzajemne przenikanie się rynków. 86 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjął domniemanie, że porozumienie horyzontalne rozciągające się na terytorium całego Państwa Członkowskiego jest w stanie wpłynąć na handel pomiędzy Państwami Członkowskimi. 87 (137) Prezes Urzędu wzią ł również pod uwagę, że zawodnicy współpracujący z Klubami pochodzą także z innych niż Polska Państw Członkowskich, wobec czego Kluby jako podmioty kupujące usługi świadczone przez koszykarzy konkurują bezpośrednio także z klubami koszykarskimi innych Państw Członkowskich. Okoliczność ta również świadczy o możliwo ści wpływu na handel pomiędzy Państwami Członkowskimi. 84 Wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 15 marca 2000 r. w sprawach połączonych T - 25/95, T - 26/95, T - 30/95, T - 31/95, T - 32/95, T - 34/95, T - 35/95,T - 36/95, T - 37/95, T - 38/95, T - 39/95, T - 42/95, T - 43/95, T - 44/95, T - 45/95, T - 46/95 ,T - 48/95, T - 50/95, T - 51/95, T - 52/95, T - 53/95, T - 54/95, T - 55/95, T - 56/95, T - 57/95,T - 58/95, T - 59/95, T - 60/95, T - 61/95, T - 62/95, T - 63/95, T - 64/95, T - 65/95, T - 68/95,T - 69/95, T - 70/95, T - 71/95, T - 87/95, T - 88/95, T - 103/95 i T - 104/95, Cimenteries CBR i inni , EU:T: 2000:77, akapit 3376. 85 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 24 września 2009 r. w sprawach połączonych C‑125/07 P, C‑133/07 P, C‑135/07 P i C‑137/07 P, Erste Group Bank , EU:C:2009:576, akapit 38 - 39. 86 Wyrok z 17 października 1972 r. w sprawie 8/72 , Vereeniging przeciwkoan Cementhandelaren , EU:C:1972:84 , pkt 29; wyrok z 19 lutego 2002 r. w sprawie C - 309/99 , J.C.J. Wouters , EU:C:2002:98, pkt 95; wyrok z 18 czerwca 1998 r. w sprawie C - 35/96, Komisja przeciwko Włochom , EU:C:1998:303 , pkt 48; wyrok z 4 wr ześnia 2009 r. w sprawach połączonych C - 125/07 P, C - 133/07 P, C - 135/07 P i C - 137/07 P , Erste Group Bank AG i inni , EU:C:2009:576 , pkt 43; decyzja Komisji z 24 czerwca 2004 r. Barême d'honoraires de l'Ordre des Architectes belges , COMP/38.549, pkt 100. 87 Wy rok z 4 września 2009 r. w sprawach połączonych C - 125/07 P, C - 133/07 P, C - 135/07 P i C - 137/07 P , Erste Group Bank AG i inni , EU:C:2009:576 , pkt 43. 52 (138) Prezes Urzędu uznał , że powyższe okoliczności wskazują, iż w sprawie występuje wpływ na handel między Państwami Członkowskimi, a co za tym idzie ma zastosowanie Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejski ej. 8.5. Niepodleganie wyłączeniom spod zakazu zawierania porozumień ograniczających konkurencję 8.5.1. Brak zastosowania reguły de minimis Ramy prawne (139) Sądy unijne przyjmują, że zakaz określony w art. 101 TFUE znajduje zastosowanie do naruszeń o charakterze odczuwalny m. Jednocześnie przyjmuje się, że jeżeli naruszenie posiada wpływ na handel między Państwami Członkowskimi i jest naruszeniem „ze względu na cel”, to zapobiega, ogranicza lub zakłóca konkurencję w sposób odczuwalny. 88 (140) W prawie polskim ustawodawca określił regułę de minimis w art. 7 u.o.k.k. Zgodnie z art. 7 ust. 3 u.o.k.k. reguła ta nie znajduje zastosowania do porozumień podziałowych, cenowych oraz dotyczących przetargów. Zastosowanie prawa w sprawie (141) Z uwagi na fakt, ż e naruszenie będące przedmiotem decyzji może w ocenie Prezesa Urzędu wpływać na handel między Państwami Członkowskimi i zapobiega, ogranicza lub zakłóca konkurencję ze względu na cel naruszenia, Prezes Urzędu stwierdził , że naruszenie to ma charakter odczu walny w rozumieniu prawa unijnego. (142) Mając jednocześnie na względzie, że reguła de minimis nie znajduje w prawie polskim zastosowania do porozumień cenowych a naruszenie będące przedmiotem decyzji ma w ocenie Prezesa Urzędu taki charakter, Prezes Urzędu stwi erdził , że naruszenie to ma charakter odczuwalny w rozumieniu prawa polskiego. 8.5.2. Brak zastosowania wyłączenia grupowego Ramy prawne (143) Stosownie do art. 8 ust. 3 u.o.k.k. Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, wyłączyć określone rodzaje porozumień spełniające przesłanki, o których mowa w ust. 1, spod zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 u.o.k.k., biorąc pod uwagę korzyści, jakie m ogą przynieść 88 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 13 grudnia 2012 r. w sprawie C - 226/11, Expedia , EU:C:2012:795, akapit 37. 53 określone rodzaje porozumień. Z kolei w unijnym prawie ochrony konkurencji wyłączenie może wynikać ze stosownego rozporządzenia Komisji. Zastosowanie prawa w spr awie (144) W ocenie Prezesa Urzędu żadne z rozporządzeń – polskich i unijnych – przewi dujących wyłączenie grupowe spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję nie wyłącza spod zakazu porozumienia będącego przedmiotem postępowania. Mając na względzie powyższe Prezes Urzędu stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia reguł konkurencji . 8.5.3. Brak spełnienia warunków wyłączenia indywidualnego Ramy prawne (145) Zgodnie z art. 8 ust. 1 i 2 u.o.k.k. oraz art. 101 ust. 3 TFUE w odniesieniu do porozumień, które spełniają warunki określone w tych przepisach, nie stosuje się zakazu określonego odpowiednio w art. 6 u.o.k.k. oraz art. 101 ust. 1 TFUE. (146) W odniesieniu do indywidualnego spełniania przez porozumienie przesłanek, o których mowa w art. 8 ust. 1 u.o.k.k. należy wskazać, że koncepcja tego rodzaju wyłączeń opiera się na założeniu o względnym charakte rze zakazu porozumień ograniczających konkurencję. 89 Co do zasady wszystkie porozumienia ograniczające konkurencję, które spełniają łącznie wskazane w art. 8 ust. 1 u.o.k.k. oraz art. 101 ust. 3 TFUE przesłanki są objęte wyłączeniem spod zakazu. (147) Zgodnie z art. 8 ust. 1 u.o.k.k. możliwość zastosowania wyłączenia indywidualnego zależy od łącznego spełnienia przez porozumienie następujących przesłanek: (i) przyczynia się ono do polepszenia produkcji, dystrybucji towarów lub do postępu technicznego lub gospodarczeg o; (ii) zapewnia nabywcy lub użytkownikowi odpowiednią część wynikających z porozumienia korzyści; (iii) nie nakłada na zainteresowanych przedsiębiorców ograniczeń, które nie są niezbędne do osiągnięcia tych celów; (iv) nie stwarza tym przedsiębiorcom możliwości wyelimino wania konkurencji na rynku właściwym w zakresie znacznej części określonych towarów. (148) Analogicznie powyższe przesłanki są sformułowane w art. 101 ust. 3 TFUE. 89 A. Jurkowska, Porozumienia kooperacyjne w świetle wspólnotowego i polskiego prawa ochrony konkurencji. Od formalizmu do ekonomizacji , Warszawa 2005, s. 106. 54 (149) Zgodnie z art. 8 ust. 2 u.o.k.k. oraz art. 2 Rozporządzenia 1/2003 ciężar dowodowy w zakresie wyka zania spełnienia warunków określonych odpowiednio w art. 8 ust. 1 u.o.k.k. oraz 101 ust. 3 TFUE spoczywa na odpowiednio przedsiębiorcy lub przedsiębiorstwie. Zastosowanie prawa w sprawie (150) Prezes Urzędu stwierdził, że rozpatrywane porozumienie nie jest objęt e wyłączeniem indywidualnym. Stanowisko stron postępowania (151) Legia Warszawa i Trefl Sopot wskazały, że ich zdaniem istnieją podstawy do indywidualnego wyłączenia porozumienia spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję. (152) Trefl Sopot wskazał, że poroz umienie miało pozytywny wpływ na rynek, a jego ocena powinna być dokonywana przy uwzględnieniu gospodarczego kontekstu. Zdaniem przedsiębiorcy d ziałania podjęte przez Kluby nie miały na celu pokrzywdzenia koszykarzy, a wyłącznie zapewnienie dalszego bytu s półki. Prokonkurencyjne skutki porozumienia polegały na zapewnieniu dalszego funkcjonowania klubu, tak aby w przyszłych sezonach był zdolny zatrudniać zbliżoną liczbę zawodników na podobnych warunkach. Ponadto Trefl Sopot minimalizował skutki naruszenia do konując obniżenia wynagrodzenia wyłącznie pojedynczym zawodnikom, stosując obiektywne kryterium klasy zawodnika. W opinii Trefl a Sopot zawarcie porozumienia przyczyniło się do polepszenia sytuacji konsumentów, którzy z uwagi na upłynnienie sytuacji finansowej Klubów w dalszym ciągu mogli zakupić bilet na organizowane mecze koszykówki. Natomiast zawodnicy nie utracili swojej pozycji i w każdym czasie mogli skorzystać z transferu do innego klubu, nawet zagranicznego. (153) Z kolei Legia Warszawa, w odniesien iu do pierwszej przesłanki wyłączenia indywidualnego, tj. przyczynienia się do polepszenia produkcji, dystrybucji towarów lub do postępu technicznego lub gospodarczego określonej w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. i art. 101 ust. 3 TFUE, wskazała, że porozumie nie złagodziło konkurencję o zawodników między K lubami i pozwoliło skoncentrować się Klubom na zabezpieczeniu płynności finansowej. Przyjęcie jednolitego modelu działania wobec zawodników pozwoliło Klubom poświęcić czas i zasoby na prowadzenie negocjacji z e sponsorami, samorząd em terytorialnym w celu poprawy sytuacji finansowej i zabezpieczenia finansowania na przyszłoś ć , czy działalność lobbingową w celu jak najszybszego przywrócenia rozgrywek. (154) W zakresie zapewnia nabywcy odpowiedniej części wynikających z porozumienia korzyści, wskazanej w art. 8 ust. 1 pkt 2 u.o.k.k. i art. 101 ust. 3 TFUE, Legia Warszawa s twierdzi ła , że zawarcie porozumienia przyczyniło się do zapewnienia płynności finansowej Klubom 55 i oddalenie ryzyka upadłości , co pozwoliło Klubom wystą pić w rozgrywkach w sezonie 2020/2021. Działania Klubów miały wyeliminować ryzyko powstania w tej samej klasie rozgrywkowej przepaści pomiędzy czołowymi, bogatszymi klubami, a resztą stawki. (155) W odniesieniu do kolejnej przesłanki wyłączenia indywidualnego, tj. niezbędności określonej w art. 8 ust. 1 pkt 3 u.o.k.k. i art. 101 ust. 3 lit. a) TFUE , Legia Warszawa zwróciła uwagę, że porozumienie miało charakter incydentalny i jednorazowy. Powodem za warcia porozumienia miało być zdarzenie bezprecedensowe w postaci wybuchu pandemii COVID - 19 i związane z nią zaburzenia normalnego funkcjonowania życia społecznego. Porozumienie nie było efektem normalnego rozwoju rywalizacji rynkowej między przedsiębiorca mi, a tylko reakcją na niespodziewane zdarzenie. (156) W odniesieniu do przesłanki z art. 8 ust. 1 pkt 4 u.o.k.k. i art. 101 ust. 3 lit. b) TFUE, tj. braku eliminacji konkurencji, Legia Warszawa wskazała, że zarzucane porozumienie nie stworzyło jego uczestnikom możliwości wyeliminowania konkurencji na rynku właściwym. Zdaniem tego klubu rynek właściwy w sprawie obejmuje swoim zasięgiem wszystkie państwa, w których organizowane są profesjonalne ligi koszykówki, a przynajmniej państwa europejskie i Stany Zjednoczo ne. (157) Argumentacja przedstawiona przez strony postępowania nie wskazuje aby porozumienie spełniło przesłanki wyłączenia indywidualnego. Pierwsz ą przesłan kę , tj. p rzyczynienie się do polepszenia poziomu efektywności należy rozumieć jako obiektywne korzyści go spodarcze, które są dostępne dla całego rynku np. poprzez osiągnięcie wyższej jakości produktów bądź zachowanie takiej samej jakości ale przy mniejszych kosztach. Nie stanowi natomiast takiego polepszenia zachowanie płynności finansowej przez kluby, bądź t eż możliwość poświęcenia przez nie więcej czasu na negocjacje umów ze sponsorami. W zakresie zapewnieni a odpowiedniej części korzyści z porozumienia nabywcom, to przesłanka odnosi się do podzielenia się zyskiem z porozumienia z podmiotami bezpośrednio lub potencjalnie nim dotkniętymi. W tym przypadku podmiotami tymi byli zawodnicy, natomiast żadna ze stron nie wykazała jakie korzyści z porozumienia odnieśli zawodnicy klubów. Korzyścią z porozumienia nie jest natomiast możliwość dalszego zakupu biletów na me cze koszykówki przez konsumentów – taka możliwość istniałaby niezależnie od istnienia porozumienia. Żadna ze stron nie wykazała także, aby porozumienie było niezbędne do osiągniecia określonego celu. W szczególności, jeżeli celem postępowania klubów było z achowanie płynności finansowej, to wystarczyłyby w tym celu działania podjęte indywidualnie przez każdy z Klubów. Nie ma bowiem związku między płynnością finansową danego Klubu, a działaniami podejmowanymi w stosunku do zawodników przez pozostałe Kluby. In cydentalność porozumienia nie ma natomiast związku z jego niezbędnością. 56 (158) Dla wyłączenia porozumienia spod zakazu konkurencji konieczne jest przy tym, aby wszystkie przesłanki były spełnione. Strony postępowania natomiast nie udowodniły, że w odniesieniu d o porozumienia będącego przedmiotem postępowania zostały spełnione wszystkie warunki wskazane w art. 8 ust. 1 u.o.k.k. oraz w art. 101 ust. 3 TFUE. Powyżej wskazano, że Kluby nie spełniły przynajmniej trzech z czterech wymaganych przesłanek, wobec czego nie jest konieczna ocena spełnienia czwartej przesłanki. Brak spełnienia którejkolwiek powoduje bowiem , że niemożliwe jest zastosowanie wyłączenia spod zakazu konkurencji wobec stron postępowania. 9. Okres naruszenia oraz odpowiedzialność za naruszenie w związku z art. 101 TFUE oraz art. 6 u.o.k.k. Ramy prawne (159) Zgodnie z prawem unijnym podmiotami, między którymi zgodnie z art. 101 TFUE zakazane jest stosowanie praktyk ograniczających konkurencję, są przedsię biorstwa. Z kolei art. 6 u.o.k.k. mówi ogólnie (bezosobowo) o zakazie zawierania porozumień ograniczających konkurencję, przy czym art. 4 pkt. 5 u.o.k.k. precyzuje, że umowy i uzgodnienia dokonywane są w jakiejkolwiek formie między przedsiębiorcami. (160) Zgodni e z art. 10 u.o.k.k. Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za ograniczającą konkurencję, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazów określonych w art. 6 u.o.k.k. lub art. 101 TFUE. Zastosowanie prawa w sprawie (161) W ocenie Prezes a Urzędu Kluby i PLK uczest niczyły w naruszeniu art. 6 ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. oraz art. 101 ust. 1 lit. a) TFUE. Powody powyższego omówiono w pkt. 8 uzasadnienia decyzji . (162) Ze zg romadzonego materiału dowodowego wynika, że opisane w decyzji działania Klubów miały miejsce od połowy marca 2020 r. do sierpnia 2020 r., tj. od momentu dokonywanych uzgodnień dotyczących wcześniejszego zakończenia rozgrywek w sezonie 2019/2020 do zakończe nia procesu realizowania uzgodnień 90 i stanowiły odpowiedź Klubów na informacje o wcześniejszym zakończeniu rozgrywek Energa Basket Ligi w sezonie 2019/2020. W tym czasie przedstawiciele Klubów prowadzili rozmowy odnośnie do wspólnego stanowiska Klubów wobe c zawodników. Celem rozmów było wypracowanie jednolitych zasad rozliczenia sezonu 2019/2020 z zawodnikami, poprzez niewypłacenie części 90 Ostatnie z Porozumień Zmieniających zostało zawarte z zawodnikiem przez Hydro Truck 5 sierp nia 2020 r., k. 1265. 57 wynagrodzenia należnego zawodnikom. Również w marcu 2020 r. doszło do skonsultowania treści uzgodnień z PL K i opublikowa nia Oświadczenia. W następstwie opisanych wydarzeń Kluby rozpoczęły proces formalnego rozliczania współpracy z zawodnikami, który trwał do sierpnia 2020 r. PLK podjęła działania wspierające ustalenia Klubów – zrezygnowała z możliwości odmowy udzielenia lic encji okresowej Klubom, które nie rozliczyły się z zawodnikami, a także oferowała bezpłatną pomoc prawną w procesie wcześniejszego rozwiązywania umów z zawodnikami. (163) Wobec tego Prezes Urzędu stwierdził , że naruszenie miało miejsce od połowy marca 2020 r. do sierpnia 2020 r. 10. Kary pieniężne nakładane na podstawie art. 106 u.o.k.k. Ramy prawne (164) Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt. 1 u.o.k.k. Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągni ętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 6 u.o.k.k., w zakresie niewyłączonym na podstawie art. 7 i art. 8 u.o.k.k. (165) Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt. 2 u.o.k.k. karę w tej samej maksymalnej wysokości Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, który naruszył art. 101 TFUE. (166) Zgodnie z orzecznictwem unijnym, w sprawach, w których narodowy organ ochrony konkurencji stwierdza jednocześnie naruszenie p rawa unijnego i prawa krajowego, możliwe jest przyjęcie różnych sposobów nałożenia kary. 91 Możliwe jest nałożenie dwóch odrębnych kar w jednej sprawie – jednej za naruszenie prawa unijnego i jednej za naruszenie prawa ustanowionego przez Państwo Członkowski e – bądź nałożenie jednej kary za oba naruszenia. Przy czym nakładając dwie kary w jednej sprawie organ musi wziąć pod uwagę, aby rozpatrywane łącznie, były one proporcjonalne do natury naruszenia. 92 (167) Zgodnie z art. 111 ust. 1 u.o.k.k. Prezes Urzędu, ustalaj ąc wysokość nakładanych kar pieniężnych, uwzględnia w szczególności okoliczności naruszenia przepisów tej ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszeni a Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia, działalności przedsiębiorcy, która stanowiła 91 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 3 kwietnia 2019 r. w sprawie C‑617/17, Powszechny Zakład Ubezpieczeń na Życie S.A. , EU:C:2019:283. 92 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 3 kwietnia 2019 r. w sprawie C‑617/17, Powszechny Zakład Ubezpi eczeń na Życie S.A. , EU:C:2019:283 , akapity 38 - 39. 58 przedmiot naruszenia oraz specyfiki rynku, na którym doszło do naruszenia. Przepis art. 111 ust. 1 u.o.k.k. odnosi się do narusze nia „ustawy”, niemniej należy przyjąć, że na tych samych zasadach wymierzane są kary za naruszenia TFUE. (168) Ustawodawca oczekuje od Prezesa Urzędu wzięcia pod uwagę przy wymierzaniu kar pieniężnych okoliczności obciążających i łagodzących, o których mowa w ar t. 111 ust. 3 - 4 u.o.k.k. (169) Wymierzając kary Prezes Urzędu posługuje się zasadami określonymi w wydanych przez siebie 31 marca 2021 r., zgodnie z art. 31a u.o.k.k., „Wyjaśnieniach dotyczących ustalania wysokości kar pieniężnych dla przedsiębiorców w sprawach związanych z naruszeniem zakazu praktyk ograniczających konkurencję (2021)” (dalej: „ Wyjaśnienia w sprawie kar dla przedsiębiorców ”). Przedstawiona w powołanych wyjaśnieniach metodyka ustalania kar została oparta na normatywnych przesłankach określania kar i dotychczasowym dorobku orzecznictwa w sprawach antymonopolowych. Zgodnie z akapitem 4 Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców podstawą określania wysokości kary pieniężnej jest obrót ustalony zgodnie z art. 106 ust. 3 i kolejne u.o.k.k. za ostatni r ok, w którym stosowana była praktyka ograniczająca konkurencję. Zastosowanie prawa w sprawie (170) Mając na względzie wskazane wyżej stanowisko Trybunału Sprawiedliwości, Prezes Urzędu wymierzył każdemu z określonych w decyzji podmiotów jedną karę, która jest karą za udział w naruszeniu dotyczącym zarówno unijnych , jak i polski ch reguł konkurencji. Kar y nie podlegał y podwyższeniu ze względu na liczbę kwalifikacji prawnych (podwójna kwalifikacja związana z zastosowaniem prawa unijnego i polskiego), co oznacza, że całość kary Prezes Urzędu uznaje za adekwatną niezależnie od występowania podwójnej kwalifika cji prawnej naruszenia. (171) Kary nałożone na wskazane w decyzji podmioty zostały wyliczone w oparciu o obrót stron postępowania w ostatnim roku obrotowym trwania praktyki. W przeważającej mierze był to rok obrotowy pokrywający się z rokiem kalendarzowym trwają cy m od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. 93 N iektóre strony jednak przyjmują do rozliczenia rok obrotowy niepokrywający się z rokiem kalendarzowym, w związku z tym w ich przypadku do rozliczenia wzięto pod uwagę ostatni rok obrotowy, w którym trwała p raktyka, tj. rok 93 W odniesieniu do Stal Ostrów, Arka Gdynia, GTK Gliwice, Astoria Bydgoszcz, KK Włocławek, King Szczecin, MKS Dąbrowa, MKS Start, Spójnia Stargard, Starogardzki Klub Sportowy, Śląsk Wrocław. 59 obrotowy trwający od 1 lipca 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. 94 i od 1 sierpnia 2020 r. do 31 lipca 2021 r. 95 Stanowisko Legii Warszawa (172) Legia Warszawa odnosząc się do obrotu będącego podstawą ewentualnej kary pieniężnej wniosła o uwzględnienie przez Prezesa Urzędu jako podstawy określenia wysokości kary pieniężnej obrót osiągnięty przez spółkę w roku obrotowym trwającym od 1 lipca 2019 r. do 30 czerwca 2020 r. Legia Warszawa wskazała, że rok obrotowy spółki nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym i jest powiązany z okresem rozgrywek ligowych, a zarzucana praktyka była ściśle powiązana z sezonem rozgrywkowym 2019/2020 i nie wykraczała poza ten sezon. (173) W odpowiedzi na powyższe twierdzenia Prezes Urzędu wskazuje, że zgodnie z Wyjaśnieniami w sprawie k ar dla przedsiębiorców za obrót stanowiący podstawę obliczania wysokości kar należy uznać obrót pochodzący z ostatniego roku , w którym trwała praktyka ograniczająca konkurencję. Rok ten jest brany za podstawę obliczania kary przez Prezesa Urzędu we wszystk ich sprawach, niezależnie od tego, czy w kolejnych latach obroty przedsiębiorcy uległy zmniejszeniu czy zwiększeniu. Zgodnie z ustaleniami organu opisane w decyzji działania Klubów miały miejsce do sierpnia 2020 r. (akapit (162) decyzji). Z tego względu w odniesieniu do tych stron postępowania, których rok obrotowy nie pokrywał się z rokiem kalendarzowym, Prezes Urzędu wziął za podstawę wymiaru kary p ieniężnej obrót osiągnięty przez przedsiębiorców w roku obrotowym trwającym od 1 lipca 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. i od 1 sierpnia 2020 r. do 31 lipca 2021 r. Powyższe działanie organu jest spójne z dotychczasową praktyką. 10.1. Umyślność (174) Prezes Urzędu uznał, że podmioty wskazane w pkt. 2. 2 uzasadnienia decyzji dokonały naruszenia umyślnie. Umyślność działań stron postępowania miała szczególnie oczywisty charakter, co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Prezes Urzędu dysponuje wiarygodnymi dowodami potwierdzającymi, że Kluby intencjonalnie zmierzały do ograniczenia konk urencji między sobą o zawodników na kolejny sezon, a podjęte przez nich działania miały na celu uzyskanie uprzywilejowanej względem zawodników pozycji w toku negocjowania warunków rozliczania zakończonego przedwcześnie sezonu 2019/2020. Kluby były świadome , że ich działania mają bezpośredni wpływ na odbiór Klubów przez 94 W odniesieniu do Hydro Truck, Grono, Legia Warszawa, Trefl Sopot, PLK. 95 W odniesieniu do Twarde Pierniki. 60 zawodników, a niewypłacenie całości należnego wynagrodzenia mogło zniechęcić zawodników do świadczenia w przyszłości usług na rzecz danego klubu. (175) Z zebranego w sprawie materiału dowodowego j ednoznacznie wynika, że także działania PLK nosiły cechę umyślności. Pomimo że PLK nie była pomysłodawcą porozumienia, to swoim działaniem przyczyniła się do osiągnięcia wspólnego, antykonkurencyjnego celu wyznaczonego przez Kluby. PLK wiedziała o bezprawn ych działaniach pozostałych uczestników porozumienia i świadomie zaakceptowała te działania a wręcz wyraziła dla nich swoje poparcie. Treść wydanego przez Kluby Oświadczenia została ustalona i zaakceptowana w trakcie spotkania przedstawicieli Klubów i PLK. (176) Prezes Urzędu uwzględnił też , że podmioty te posiadały odpowiednie rozeznanie rynkowe wynikające zarówno ze skali ich działalności, jak i okresu prowadzenia działalności gospodarczej dla należytego rozpoznania podejmowanych przez siebie działań. Strony d okonując ustaleń co do wprowadzenia jednolitych zasad rozliczania sezonu rozgrywek 2019/2020 z zawodnikami zmierzały do skoordynowania swoich działań . Działani a te ze względu na swój cel zmierzał y do ograniczenia konkurencji , a Kluby i PLK jako profesjonal ni uczestnicy obrotu powinni mieć tego świadomość. Były to działania o charakterze skoordynowanym, podejmowane w interesie Klubów i organizatora rozgrywek , co potwierdzają dowodowy powołane w pkt. 4.1 uzasadnienia decyzji . Stanowisko Trefl a Sopot (177) Trefl Sopot podniósł, że nie działał umyśl nie, ponieważ z uwagi na bezprecedensowy charakter sprawy nie miał możliwości rozpoznania, czy zachowanie Klubów może stanowić naru szenie prawa konkurencji. Działanie Trefl Sopot miało być instynktowne, wymagające błyskawicznej reakcji, z uwagi na fakt, że zostało zakończone najpóźniej w momencie rozpoczęcia nowych rozgrywek sezonu 2020/ 20 21 Energa Basket Ligi. (178) Odnosząc się do powyższych argumentów przedstawionych przez Trefl Sopot, Prezes Urzędu wskazuje, że Trefl Sopot jako profesjonalny uczestnik obrotu p owinien był posiadać odpowiednie rozeznanie rynkowe wynikające zarówno ze skali działalności, jak i okresu prowadzenia dzia łalności gospodarczej , dla należytego rozpoznania podejmowanych przez siebie działań. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, należy uznać, że przedsiębiorcy będący profesjonalnymi uczestnikami obrotu rynkowego mają możliwość prawidłowego określenia ryzy ka prawnego przy podejmowaniu określonych decyzji biznesowych. 96 Także S ąd Okręgow y w Warszawie, który przyjął, że nie jest możliwe, aby przedsiębiorca o znacznej 96 Wyrok Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SK 45/10. 61 renomie i długim okresie funkcjonowania na rynku nie zdawał sobie sprawy ze swoich czynności. 97 Dodatkowo, Prezes Urzędu podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie unijnym, że dla stwierdzenia umyślności działania przedsiębiorcy nie jest konieczne, aby był on świadomy naruszenia przepisów antymonopolowych. Wystarczająca jest bowiem w tym kontekście ok oliczność, że przedsiębiorca nie mógł nie mieć świadomości, że jego zachowanie miało na celu ograniczenie konkurencji. 98 Z z ebran ego materiał u dowodowego wynika , że Kluby podjęły rozmowy w celu umyślnego ograniczenia konkurencji , co zostało także wprost pot wierdzone w Konwersacji. Konkluzja (179) Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu uznał, że Kluby i PLK umyślnie naruszyły prawo konkurencji. 10.2. Stopień naruszenia (180) Ustalając wymiar kar pieniężnych Prezes Urzędu wziął w pierwszej kolejności pod uwagę stopień naruszen ia. Dokonując oceny stopnia naruszenia Prezes Urzędu wziął pod uwagę dwie grupy okoliczności: (i) naturę naruszenia; oraz (ii) czynniki związane ze specyfiką rynku oraz działalnością przedsiębiorców. (181) Zmierzając do zachowania większej jednolitości polityki karania, Prezes Urzędu przy ocenianiu natury naruszenia wyróżnia naruszenia : a) bardzo poważne, przez które Prezes Urzędu rozumie naruszenia art. 6 u.o.k.k. lub art. 101 TFUE polegające w szczególności na dokonywaniu ustaleń między konkurentami, a także narus zenia art. 9 u.o.k.k. oraz 102 TFUE mające na celu lub prowadzące do eliminacji konkurencji na rynku. Ponadto w przypadku naruszeń art. 6 u.o.k.k. oraz 101 TFUE za naruszenia tego rodzaju Prezes Urzędu uznaje wszelkie inne ustalenia, które jakkolwiek nie s tanowią wprost ustaleń między konkurentami, to mimo wszystko dotyczą w praktyce relacji między konkurentami. Przez powyższe należy rozumieć w szczególności udzielanie pomocy w czynieniu ustaleń między konkurentami (w braku relacji konkurencyjnej między pod miotem udzielającym pomocy a pozostałymi uczestnikami ustaleń), a także koordynowanie działań konkurentów; b) poważne, przez które Prezes Urzędu rozumie naruszenia art. 6 u.o.k.k. lub art. 101 TFUE w relacjach dotyczących różnych szczebli obrotu (np. producent - hurtownik, 97 Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 11 kwietnia 2011 r., sygn. akt XVII AmA 62/08. 98 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 11 lipca 1989 r. w sprawie C - 246/86, Belasco , ECLI:EU:C:1989:301. 62 hurtownik - detalista) i polegających na dokonywaniu ustaleń co do cen (np. ustalenia co do minimalnych cen odsprzedaży) lub ograniczania możliwości sprzedaży pasywnej, niemniej z wyłączeniem sytuacji, o których mowa powyżej w odniesieniu do naruszeń bardzo poważnych, a ponadto również naruszenia art. 9 u.o.k.k. oraz art. 102 TFUE mające na celu lub prowadzące do istotnego ograniczenia konku rencji na rynku lub dotkliwej eksploatacji kontrahentów lub konsumentów; c) pozostałe, przez które Prezes Urzędu rozumie naruszenia art. 6 u.o.k.k. lub art. 101 TFUE, a także art. 9 u.o.k.k. lub 102 TFUE inne niż bardzo poważne i poważne. (182) Prezes Urzędu uznał, że naruszenie miało charakter bardzo poważny . Jak wyjaśniono w pkt. 8.2 uzasadnienia decyzji , naruszenie, za które nałożone zostały kary, było narus zeniem „ze względu na cel”, tj. ze swej istoty uderzało w atmosferę konkurencji rynkowej. Naruszenie to dotyczyło ponadto bezpośrednio kwestii regulowania relacji między podmiotami działającymi na rynku jako konkurenci ( w zakresie relacji między klub ami ko szykarski mi ). Kontakty tego rodzaju wiążą się zasadniczo z najpoważniejszymi naruszeniami reguł konkurencji – istotą stanu konkurencji na rynku jest bowiem to, że przedsiębiorcy (konkurenci) powinni kształtować swoje zachowania na rynku samodzielnie, a nie w drodze koordynacji między sobą. (183) Mając na względzie powyższe Prezes Urzędu uznał, że uzasadnione jest sklasyfikowanie porozumienia na potrzeby wymierzenia kar jako naruszenia bardzo poważnego i określenie wyjściowej kwoty kar w odniesieniu do stron postępowania w przedziale od 1% do 3% ic h obrotu przypadającego w ostatnim roku naruszenia. 99 Prezes Urzędu uznał za adekwatną wartość w dolnej granicy tego przedziału. (184) W wyniku powyższego Prezes Urzędu ustalił następujące kwoty wyjściowe kar, które służyły Prezesowi Urzędu jako punkt odniesienia przy ocenianiu adekwatnego wymiaru kar pieniężnych dla uczestników naruszenia: 99 Obroty te Prezes Urzędu ustalił na podstawie danych przedstawionych przez strony postępowania w odpowiedzi na skierowan e do nich we zwania . 63 Podmiot Kwota wyjściowa BM Slam Stal S.A. 57 794,2 9 zł Gdyński Klub Koszykówki Arka S.A. w likwidacji 95 038,37 zł Gliwickie Towarzystwo Koszykówki S.A. 54 159,02 zł „Grono” Sportowa S.A. 98 002,22 zł Hydro Truck Sport S.A. 13 647,50 zł Klub Koszykarski Astoria Bydgoszcz 38 322,51 zł Klub Koszykówki Włocławek S.A. 85 856,87 zł King Wilki Morskie Sportowa S.A. 75 190,48 zł Legia Warszawa Sekcja Koszykówki S.A. 74 145,91 zł Miejski Klub Sportowy Dąbrowa Górnicza S.A. 49 307,41 zł Miejski Klub Sportow y Start S.A. 62 794,33 zł Spójnia Stargard Sportowa S.A. 57 399,42 zł Starogardzki Klub Sportowy Sportowa S.A. 37 639,84 zł Śląsk Wrocław Basketball S.A. 63 701,34 zł Trefl Sopot S.A. 63 475,74 zł Twarde Pierniki S.A. 107 302,05 zł Polska Li ga Koszykówki S.A. 233 535,24 zł (185) Zmierzając do zwiększania spójności w polityce karania, Prezes Urzędu przyjmuje w Wyjaśnieniach w sprawie kar dla przedsiębiorców, że okoliczności związane ze stopniem naruszenia inne niż natura naruszenia mogą skutkować zwiększeniem kwoty wyjściowej kary o maksymalnie 50% bądź jej zmniejszeniem o maksymalnie 9 0% . (186) Prezes Urzędu zidentyfikował w stosunku do wszystkich stron postępowania okoliczność przemawiającą za obniżeniem wcześniej określonych kwot wyjściowych, tj. fakt , że praktyka dotyczyła jedynie cz ęści wynagrodzenia ofertowanego zawodnikom za kilka ostatnich miesięcy sezonu i tym samym nie wyrządziła zn acznych szkód uczestnikom rynku oraz że ostatecznie nie wszystkie Kluby zrealizowały uzgodnienia w całości zgodnie z przyjętymi ustaleniami (akapit (56) decyzji). Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu uznał, że istnieją uzasadnione podstawy do obniżenia ustalonej kwoty wyjściowej kary w odniesi eniu do wszystkich stron postępowania o 10 %. (187) Prezes Urzędu wziął również pod uwagę, że uzgodnienia miały z góry ograniczony zakres, gdyż odnosiły się tylko do jednego sezonu rozgrywek Energa Basket Ligi. Przedstawiona okoliczność wpływała na kolejne zmniejszenie kwot wyjściowych kar w odniesieniu do wszystkich stron postępowania o 10% . 64 (188) Prezes Urzędu miał też na względzie, że w naruszeniu brały udział wszystkie Kluby uczestniczące w rozgrywkach Energa Basket Ligi w sezonie 2019/2020, a także organizato r tych rozgrywek, PLK. Z tego względu Prezes Urzędu postanowił podwyższyć ustaloną wcześniej kwotę wyjściową kary w odniesieniu do wszystkich stron postępowania o 10%. (189) W odniesieniu do PLK Prezes Urzędu wziął również pod uwagę udział produktów, których dot yczyło naruszenie w całkowitych obrotach tego przedsiębiorcy. W odróżnieniu od Klubów, PLK w ogóle nie działa na rynku którego dotyczyło naruszenie, a jej własny udział w naruszeniu polegał na wspieraniu ustaleń Klubów (pkt 8.1.1 uzasadnienia decyzji). Sytuacja ta nie jest atypowa w przypadku podmiotów, których udział w naruszeniu polega na udzielaniu pomocy w dokonaniu naruszenia. 100 Należy przy tym z auważyć, że metodologia ustalania wymiaru kar stosowana przez Prezesa Urzędu polega na określeniu ich poprzez odniesienie do całkowitego obrotu przedsiębiorców (a nie wartości sprzedaży produktów objętych naruszeniem, jak ma to miejsce w przypadku Komisji Europejskiej). Powyższe oznacza, że Prezes Urzędu nie musi odstępować od stosowania Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców w celu wymierzenia kary dla PLK w zakresie, w jakim kara ta ma mieć związek z jej własnymi działaniami w naruszeniu. Wymierzając PLK karę w zakresie, w jakim ma ona mieć związek z jej własnymi, bezpośrednimi działaniami w naruszeniu, Prezes Urzędu uwzględnił jednak, że konieczne jest wyważenie tej kary w tym zakresie w ten sposób, aby z jednej strony odzwierciedlała ona poziom odpo wiedzialności za naruszenie i stanowiła dolegliwość (tj. spełniała w istocie funkcję rzeczywistej kary), ale z drugiej aby w wyniku wzięcia pod uwagę całego obrotu PLK nie stała się ona nieproporcjonalnie wysoka. Z tych względów, aby kara nałożona za narus zenie dotyczące produktu w postaci usług profesjonalnych koszykarzy wykazywała większy związek z tymi obrotami tego uczestnika naruszenia, Prezes Urzędu w odniesieniu do PLK obniżył wcześniej ustaloną kwotę wyjściową kary o dodatkowe 20%. (190) W poniższej tabel i przedstawiona została wysokość kar po wzięciu pod uwagę całokształtu okoliczności relewantnych na tym etapie wyliczania kary. 100 Zob. przykładowo: decyzja Komisji Europejskiej z 11 listopada 2009 r., COMP/38589 ( Stabilizatory termiczne ), akapit 746. 65 Podmiot Modyfikacja kwoty wyjściowej Kwota wyjściowa po obniżce (kwota bazowa) BM Slam Stal S.A. - 10 % 52 014,86 zł Gdyński Klub Koszykówki Arka S.A. w likwidacji - 10% 85 534,54 zł Gliwickie Towarzystwo Koszykówki S.A. - 10% 48 743,12 zł „Grono” Sportowa S.A. - 10% 88 202,00 zł Hydro Truck Sport S.A. - 10% 12 282,75 zł Klub Koszykarski Astoria Bydgoszcz - 10% 34 490,26 zł Klub Koszykówki Włocławek S.A. - 10% 77 271,18 zł King Wilki Morskie Sportowa S.A. - 10% 67 671,43 zł Legia Warszawa Sekcja Koszykówki S.A. - 10% 66 731,32 zł Miejski Klub Sportowy Dąbrowa Górnicza S.A. - 10% 44 376,67 zł Miejski Klub Sportowy Start S.A. - 10% 56 514,90 zł Spójnia Stargard Sportowa S.A. - 10% 51 659,48 zł Starogardzki Klub Sportowy Sportowa S.A. - 10% 33 875,86 zł Śląsk Wrocław Basketball S.A. - 10% 57 331,21 zł Trefl Sopot S.A. - 10% 57 128,16 zł Twarde Pierniki S.A. - 10% 96 571,85 zł Polska Liga Koszykówki S.A. - 3 0% 163 474,67 zł Stanowisko zgłoszone przez Legię Warszawa (191) W odpowiedzi na Szczegółowe Uzasadnienie Zarzutów Legia Warszawa nie zgodziła się z kwalifikacją prawną porozumienia i podniosła, że działania stron postępowania należy potraktować jako antykonkurencyjną wymianę informacji, ewentualnie koordynację działań między konkurentami. Legia Warszawa stoi na stanowisku, że Kluby ani pośrednio ani bezpośrednio nie ustaliły cen lub innych warunków zakupu usług, ponieważ wynagrodzenie zawodników było ustalane przez Kluby indywidualnie przy zawieraniu kontraktów z zawodnikami. Jednocześnie Legia Warszawa wskazała, że koordynacja działań Klubów dotyczyła maksymalnie krótkiego wycinka czasu (przerwanej końcówki sezonu), a uzgodnienia nie dotyczyły działań wobec zawodników w kolejnych sezonach rozgrywek. (192) Prezes Urzędu wskazuje, że s trony postępowania zawarły porozumienie w przedmiocie ustalenia wysokości należnego zawodnikom wynagrodzenia, czyli ceny za świadczone przez nich usługi. Okolicz ność, że w stosunku do części zawodników wynagrodzenia zostały wypłacone zgodnie z indywidualnymi ustaleniami, nie ma znaczenia dla kwalifikacji prawnej stwierdzonego naruszenia. W odniesieniu do twierdzeń Legii Warszawa Prezes Urzędu wskazuje, że przy wym iarze kary uwzględnił kontekst gospodarczy porozumienia i czas 66 trwania porozumienia. Szczegółowa analiz a powołanych przesłanek została omówiona w akapitach (194) i (201) decyzji. Dla oceny natury naruszenia nie ma także znaczenia fakt, że pierwo tne kwoty wynagrodzenia były ustalone indywidualnie z zawodnikami podczas zawierania umów . Fakt , że ustalenia stron porozumienia dotyczyły obowiązujących już umów i stosunkowego obniżenia ustalonych wcześniej cen za usługi zawodników, nie wpływa w żaden sp osób na sprzeczność takich ustaleń z zakazem zawierania antykonkurencyjnych porozumień cenowych . Wniosek przeciwny wykluczyłby bowiem możliwość stwierdzenia antykonkurencyjnych porozumieniem zawieranych w trakcie trwania jakichkolwiek długoterminowych umów . 10.3. Okres naruszenia (193) Dokonując oceny wpływu okresu naruszenia na wymiar kary, Prezes Urzędu przyjmuje, że kwota bazowa służąca określeniu wysokości faktycznie nakładanej kary może ulec zwiększeniu ze względu na długotrwałość naruszenia. Z uwagi na to, że Pre zes Urzędu ustala kwotę bazową w odniesieniu do okresu , który odpowiada jednemu rokowi, na etapie brania pod uwagę okresu naruszenia Prezes Urzędu ograniczył swoją dyskrecjonalność w ramach Wyjaśnień w sprawie kar dla przedsiębiorców i przyjmuje, że w odni esieniu do naruszeń trwających dłużej niż rok kwota bazowa zostanie zwielokrotniona o liczbę (pełnych) lat uczestnictwa przedsiębiorcy w naruszeniu. Jednocześnie jeżeli w ostatnim rozpoczętym roku naruszenia czas trwania w naruszeniu będzie wynosił więcej niż 6 miesięcy, to zastosowane przez Prezes a Urzędu zwielokrotnienie wyniesie dodatkowe 0,5. (194) Okres porozumienia został wskazany w akapicie (162) uzasadnienia decyzji . Prezes Urzędu stwierdził , że naruszenie funkcjonowało mniej niż rok, a co za tym idzie, nie ma podstaw do podwyższenia kwoty bazowej na tym etapie obliczania wysokości kary. 10.4. Okoliczności łagodzące i obciążające (195) Okoliczności naruszenia mogą prowad zić do zwiększenia (okoliczności obciążające) lub zmniejszenia (okoliczności łagodzące) wymiaru kary. (196) Prezes Urzędu ocenia te okoliczności łącznie, przyjmując zarazem, że poszczególne okoliczności obciążające i łagodzące mogą mieć różną doniosłość. Zmierz ając do zwiększania spójności w polityce karania, Prezes Urzędu przyjmuje w Wyjaśnieniach w sprawie kar dla przedsiębiorców, że z uwagi na okoliczności obciążające i łagodzące kwota ustalona na wcześniejszych etapach analizy odpowiedniego wymiaru kar może ulec zwiększeniu bądź zmniejszeniu maksymalnie o 50%. 67 (197) Prezes Urzędu po przeanalizowaniu materiału dowodowego zidentyfikował występow a ni e okoliczności łagodzących w odniesieniu do PLK oraz KK Włocławek . Zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym, PLK jedynie wspierała Kluby w poczynionych ustaleniach, ale nie brała aktywnego udziału w ust alaniu szczegółów porozumienia. Ze względu na to, że PLK funkcjonuje na innym rynku niż Kluby, je j wkład w osiągnięcie wspólnego antykonkurencyjnego celu nie był kluc zowy . Natomiast KK Włocławek w odpowiedzi na zapytanie Prezesa Urzędu przekazał informację o pomocy prawnej zaoferowanej klubom przez PLK, która wykraczała poza zakres zapytania Prezesa Urzędu , a jednocześnie przyczyniła się do wyjaśnienia okoliczności spr awy (akapit (45) ), co stanowiło okoliczność łagodzącą w postaci współpracy z Prezesem Urzędu. (198) W odniesieniu do wszystkich stron postępowania Prezes Urzędu uwzględnił jako okoliczność obciążającą umyślność naruszenia . Działania stron postępowania były nakierowane na ograniczenie mię dzy nimi konkurencji, co zostało szerzej opisane w pkt. 10.1 Decyzji. Z tego względ u Prezes Urzędu stwierdził umyślność działań Klubów i PLK oraz postanowił podnieść kwotę kary ustalonej na poprzednim etapie o 10% . (199) Biorąc pod uwagę powyższe, Prezes Urzędu na tym etapie w ymierzenia kar uznał za zasadne podwyższenie ich wysokości w następujący sposób : 68 Podmioty Modyfikacja okoliczności łagodzące i obciążające Kwota bazowa po uwzględnieniu okoliczności łagodzących i obciążających BM Slam Stal S.A. +10% 57 216,35 zł Gdyński Klub Koszykówki Arka S.A. w likwidacji +10% 94 087,99 zł Gliwickie Towarzystwo Koszykówki S.A. +10% 53 617,43 zł „Grono” Sportowa S.A. +10% 97 022,20 zł Hydro Truck Sport S.A. +10% 13 511,03 zł Klub Koszykarski Astoria Bydgoszcz +10% 37 939,28 zł Klub Koszykówki Włocławek S.A. + 5 % 81 134,74 zł King Wilki Morskie Sportowa S.A. +10% 74 438,58 zł Legia Warszawa Sekcja Koszykówki S.A. +10% 73 404,45 zł Miejski Klub Sportowy Dąbrowa Górnicza S.A. +10% 48 814,33 zł Miejski Klub Sportowy Start S.A. +10% 62 166,38 zł Spójnia Stargard Sportowa S.A. +10% 56 825,43 zł Starogardzki Klub Sportowy Sportowa S.A. +10% 37 263,45 zł Śląsk Wrocław Basketball S.A. +10% 63 064,33 zł Trefl Sopot S.A. +10% 62 840,98 zł Twarde Pierniki S.A. +10% 106 229,03 zł Polska Liga Koszykówki S.A. 0 163 474,67 zł Stanowisko Legii Warszawa i Trefla Sopot (200) Legia Warszawa i Trefl Sopot podniosły, że w sprawie zachodzą następujące okoliczności łagodzące, które powinny mieć wpływ na obniżenie kary: (i) zaniechanie przez strony postępowania stosowania praktyki przed wszczęciem postępowania antymonopolowego, (ii) podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia prawa, (iii) współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania wyjaśniającego i antymonopoloweg o, (iv) złożenie przez Legię Warszawa propozycji zobowiązań w trybie art. 12 u.o.k.k., (v) bezprecedensowy charakter sprawy związany z wybuchem pandemii COVID - 19, (vi) niewielki zasięg naruszenia, (vii) specyficzny charakter rynku i klubu koszykarskiego ja ko przedsiębiorcy, ( viii ) brak wcześniejszych naruszeń prawa konkurencji lub przepisów konsumenckich przez Legię Warszawa, ( i x) precedensowy charakter sprawy w Polsce, (x) prokonkure n cyjny charakter porozumienia, (xi) działanie Trefl Sopot było zgodne z wy tycznymi BAT, (xii) działanie Trefl Sopot nie było umyślne, (xi ii ) bierną rolę Trefl Sopot w porozumieniu. (201) W kontekście powyższego Prezes Urzędu wskazuje, że zaniechanie stosowania praktyki przed wszczęciem postępowania antymonopolowego nie stanowi w tej sprawie przesłanki 69 łagodzącej . P orozumienie nie zostało zaniechane z woli jego uczestników, ponieważ uzgodnienia miały z góry ograniczony zakres i skończyły się wraz z zakończeniem procesu rozliczenia sezonu 2019/2020 (akapit (162) decyzji). Powołane okoliczność wpłynęły jednak na obniżenie kar przy dokonywaniu przez organ oceny stopnia naruszenia (akapit (187) decyzji). (202) W następnej kolejności Prezes Urzędu wskazuje, że współpraca z organem w toku postępowania wyjaśniającego i antymonopolowego nie stanowi okoliczności łagodzącej, która miałaby wpłynąć na wymiar kary. W uzasadnieniu powyższego należy stwierdzić, że udzielanie odpowiedzi na pytania Prezesa Urzędu kierowane na podstawie art. 50 u.o.k.k. stanowi obowiązek przedsiębiorcy, a jego wypełnienie nie może zostać uznane za rodzaj współpracy z organem ochrony konkurencji, który uzasadniałby zmniejszenie wymiaru kary pieniężnej. Legia Warszawa nie podjęła natomiast żadnych innych działań ponad przekazanie odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu. (203) Okoliczności łagodzącej nie stanowi także brak po dobnych naruszeń w przeszłości – sytuacją prawidłową na rynku jest brak naruszeń przepisów prawa konkurencji przez przedsiębiorców, wobec czego takie zachowanie nie podlega nagradzaniu przy ustalaniu wysokości kary. Obowiązkiem działania każdego przedsiębi orcy jest bowiem działanie zgodne z prawem. 101 Dlatego też, ustawodawca nie przewidział tej okoliczności jako przesłanki łagodzącej, natomiast wskazał jako przesłankę obciążającą dokonanie uprzednich naruszeń. (204) Za okoliczność łagodzącą nie można również uzna ć złożenia propozycji zobowiązań w trybie art. 12 u.o.k.k . Kwestia wydania decyzji zobowiązujące j w trybie art. 12 u.o.k.k. i jej celowości podlega oceni e Prezesa Urzędu, który stwierdził, że zobowiązania zaproponowane przez Legię Warszawa nie korespondowa ły z naturą naruszenia. Decyzja zobowiązująca stanowi odrębny, alternatywny tryb zapewnieni a prawidłowego działania mechanizmów konkurencji na danym rynku. Tym samym samo przedstawienie propozycji zobowiązań nie stanowi przesłanki do obniżenia kary nakłada nej na przedsiębiorcę w przypadku , gdy natura naruszenia wymaga stwierdzenia naruszenia i nałożenia kary. Specyfika działalności klubów koszykarskich jako przedsiębiorców także nie stanowi przesłanki łagodzącej – to, że dany przedsiębiorca działa w sektorz e sportowym w żaden sposób nie wpływa na wymogi przestrzegania przez niego przepisów prawa ochrony konkurencji. Niewielki zasięg naruszenia i specyfika rynku zostały natomiast uwzględnione przez Prezesa Urzędu (akapit (186) . (205) W opinii Prezesa Urzędu kara nie może zostać obniżona również z tego względu, że działanie Klubów miało być zgodne z wytycznymi BAT. Stanowisko organu w tym zakresie zostało zawarte w akapicie (100) decyzji. Ponadto Prezes Urzędu zaznacza, że nadzwyczajny 101 Wyrok Sądu Najwyższego z 29 lipca 2020 r., sygn. akt I NSK 8/19. 70 charakter sprawy i okoliczności, w jakich doszło do zawarcia porozumienia były przedmiotem analizy organu i zostały uwzględnione przy wymierzaniu ka ry (akapity (206) - (207) decyzji). Natom iast do kwestii prokonkure n cyjności porozumienia Prezes Urzędu odniósł się w pkt. 8.5.3 . uzasadnienia decyzji, a stanowisko organu odnośnie do argumentów Trefl Sopot dotyczących braku umyślności w działaniu tego klubu i jego biernej roli w porozumieniu zostało przedstawione w akapitach (99) i (178) uzasadnienia decyzji. 10.5. Adekwatność kary (206) Ustalając wysokość kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt, że zawarcie porozumienia odbyło się w okolicznościach związanych z wybuchem światowej pandemii COVID - 19, co było sytuacją bezprecedensową. Wprowadzony na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego ograniczył możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez Kluby i PL K. Rozgrywki Energa Basket Ligi w sezonie 2019/2020 zostały najpierw nieoczekiwanie zawieszone, a następnie zakończone ze skutkiem natychmiastowym. Te wydarzenia stanowiły poważne zakłócenia dla działalności sportowej prowadzonej przez Kluby i PLK – nie od bywały się rozgrywki sportowe, w związku z czym korzystanie z usług zawodników było znacznie utrudnione. Trudną sytuację na rynku p otęgowało poczucie niepewności co do długości okresu obowiązujących obostrzeń. Równocześnie Kluby mogły spodziewać się utraty części planowanych dochodów ze sprzedaży biletów na mecze Energa Basket Ligi oraz części kwot wpłacanych przez sponsorów. Zachowanie uczestników porozumienia stanowiło odpowiedź na wymuszoną czynnikami zewnętrznymi zmianę sposobu organizacji prowadzenia d ziałalności gospodarczej. W ocenie organu wybuch pandemii było zjawiskiem zupełnie niespodziewan ym w skali światowej, na którą wiele podmiotów gospodarczych nie mogło się przygotować i wobec tego można uznać za prawdopodobne, że instynktowna koordynacja reakcji stron postępowania miała jedynie incydentalny charakter. (207) Ponadto Prezes Urzędu uwzględnił ch arakter sprawy, w której po raz pierwszy polski organ antymonopolowy oceni ł porozumienie zawarte pomiędzy przedsiębiorcami dotyczące ustalenia wysokości wynagrodzenia oferowanego współpracownikom, rozumianego jako cena zakupu usług koszykarzy (ang. wage - fi xing agreements ). Preze s Urzędu stwierdził, że z ważywszy na precedensowy charakter rozstrzygnięcia , osiągnięcie celu postępowania administracyjnego – tj. zapewnienie skuteczności stosowania norm art. 6 ust. 1 u.o.k.k . oraz 101 TFUE zawierających zakaz stos owania praktyk ograniczających konkurencję – możliwe jest w tym wypadku poprzez nałożenie na przedsiębiorców kar w niższej wysokości. 71 (208) Mając na uwadze okoliczności w jakich doszło do zawarcia porozumienia wyjątkowy charakter sprawy , Prezes Urzędu obniżył wy miar kary nakład anej na Kluby i PLK o 20 %, co poskutkowało obniżeniem kar do wskazanych wartości: Podmioty Wymiar kary po zastosowaniu przesłanki adekwatności BM Slam Stal S.A. 45 773,08 zł Gdyński Klub Koszykówki Arka S.A. w likwidacji 75 270,39 zł Gliwickie Towarzystwo Koszykówki S.A. 42 893,94 zł „Grono” Sportowa S.A. 77 617,76 zł Hydro Truck Sport S.A. 10 808,82 zł Klub Koszykarski Astoria Bydgoszcz 30 351,42 zł Klub Koszykówki Włocławek S.A. 64 907,80 zł King Wilki Morskie Sportowa S.A. 59 550,86 zł Legia Warszawa Sekcja Koszykówki S.A. 58 723,56 zł Miejski Klub Sportowy Dąbrowa Górnicza S.A. 39 051,47 zł Miejski Klub Sportowy Start S.A. 49 733,11 zł Spójnia Stargard Sportowa S.A. 45 460,34 zł Starogardzki Klub Sportowy Sportowa S.A. 29 810,76 zł Śląsk Wrocław Basketball S.A. 50 451,46 zł Trefl Sopot S.A. 50 272,78 zł Twarde Pierniki S.A. 84 983,22 zł Polska Liga Koszykówki S.A. 130 779,73 zł 10.6. W ymiar kary (209) Prezes Urzędu wziął pod uwagę maksymalny próg wymiaru kary i stwierdził, że wszystkie z rozważanych kar stanowią nie więcej niż 10 % obrotu osiągniętego przez Kluby i PLK w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Co za tym idzie, wysokość tych kwot mieści się w granicach określonych w art. 106 ust. 1 u.o.k.k. i co należy podkreślić ich poziom jest istotnie niższy od maksymalnego progu wymiaru kary wskazanego przez ustawodawcę. (210) W konsekwencji Prezes Urzędu uznał, że karami, które będą odznaczały się dolegliwością dla uczestników naruszenia i będą stanowiły adekwatną reakcj ę państwa na naruszenie prawa, nie prowadząc jednocześnie do przekształcenia represyjnego charakteru kar pieniężnych za naruszenia reguł konkurencji oraz za naruszenia interesów innych uczestników w kary zbyt daleko idące, będą kary wymierzone w następując y sposób: 72 Podmioty Kara pieniężna BM Slam Stal S.A. 45 773,08 zł Gdyński Klub Koszykówki Arka S.A. w likwidacji 75 270,39 zł Gliwickie Towarzystwo Koszykówki S.A. 42 893,94 zł „Grono” Sportowa S.A. 77 617,76 zł Hydro Truck Sport S.A. 10 808,82 zł Klub Koszykarski Astoria Bydgoszcz 30 351,42 zł Klub Koszykówki Włocławek S.A. 64 907,80 zł King Wilki Morskie Sportowa S.A. 59 550,86 zł Legia Warszawa Sekcja Koszykówki S.A. 58 723,56 zł Miejski Klub Sportowy Dąbrowa Górnicza S.A. 39 051,47 zł Miejski Klub Sportowy Start S.A. 49 733,11 zł Spójnia Stargard Sportowa S.A. 45 460,34 zł Starogardzki Klub Sportowy Sportowa S.A. 29 810,76 zł Śląsk Wrocław Basketball S.A. 50 451,46 zł Trefl Sopot S.A. 50 272,78 zł Twarde Pierniki S.A. 84 983,22 zł Polska Liga Koszykówki S.A. 130 779,73 zł 11. Koszty postępowania Ramy prawne (211) Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.k.k., jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia oraz osoba zarządzająca, o której mowa w art. 6a u.o.k.k., są obowiązani ponieść koszty postępowania. Natomiast zgodnie z art. 80 u.o.k.k., Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. (212) Z prz episów u.o.k.k. nie wynika wprost, co składa się na koszty postępowania, o których mowa w art. 77 u.o.k.k. Jednocześnie jednak art. 83 u.o.k.k. zawiera generalne odesłanie w sprawach nieuregulowanych do przepisów k.p.a. W konsekwencji należy przyjąć, że zakres tych kosztów wyznacza art. 263 § 1 k.p.a. i uznać za nie: (i) koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron; (ii) koszty doręczania stronom pism urzędowych; (iii) inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Stosown ie do art. 264 § 1 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze 73 postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Zastosowanie prawa w sprawie (213) W p kt. I sentencji decyzji stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez wskazanych tam przedsiębiorców. Na koszty postępowania składały się m.in. wydatki związane z doręczaniem stronom, w odniesieniu do których stwierdzon o naruszenie, pism urzędowych, które wyniosły w odniesieniu do: 1. BM Slam Stal S.A. z siedzibą w Ostrowie Wielkopolskim – 136,60 zł; 2. Gdyńskie go Klub u Koszykówki Arka S.A. w likwidacji z siedzibą w Gdyni – 119,60 zł; 3. Gliwickie go Towarzystw a Koszykówki S.A. z siedzibą w Gliwicach – 119,60 zł; 4. „Grono” Sportowa S.A. z siedzibą w Zielonej Górze – 119,60 zł; 5. Hydro Truck Sport S.A. z siedzibą w Radomiu – 119,60 zł; 6. Klub u Koszykarskie go Astoria Bydgoszcz S.A. z siedzibą w Bydgoszczy – 128,10 zł; 7. Klub u Koszykówki Włoc ławek S.A. z siedzibą we Włocławku – 119,60 zł; 8. King Wilki Morskie Sportowa S.A. z siedzibą w Szczecinie – 130,60 zł; 9. Legia Warszawa Sekcja Koszykówki S.A. z siedzibą w Warszawie – 128,10 zł; 10. Miejskie go Klub u Sportowe go Dąbrowa Górnicza S.A. z siedzibą w Dąbrowie Górniczej – 119,60 zł; 11. Miejskie go Klub u Sportowe go Start S.A. z siedzibą w Lublinie – 130,60 zł; 12. Spójnia Stargard Sportowa S.A. z siedzibą Stargardzie – 119,60 zł; 13. Starogardzkie go Klub u Sportow ego Sportowa S.A. z siedzibą w Starogardzie Gdańskim – 119,60 zł ; 14. Śląsk Wrocław Basketball S.A. z siedzibą we Wrocławiu – 128,10 zł; 15. Trefl Sopot S.A. z siedzibą w Sopocie – 119,60 zł; 16. Twarde Pierniki S.A. z siedzibą w Toruniu – 119,60 zł ; 17. Polskiej Li gi Koszykówki S.A. z sie dzibą w Warszawie – 145,10 zł. (214) Mając na względzie uwagi przedstawione wcześniej Prezes Urzędu postanowił o obciążeniu wskazanych wyżej stron postępowania tymi kosztami. 74 (215) Koszty postępowania należy uiścić w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 (216) Przy dokonywaniu wpłaty należy dopisać numer decyzji Prezesa Urzędu stanowiącej podstawę jej dokonania. 12. Inne pouczenia (217) Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.o.k.k. karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji . Karę należy uiścić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 (218) Przy dokonywaniu wpłaty należy dopisać numer decyzji Prezesa Urzędu stanowiącej podstawę jej dokonania. (219) Zgodnie z art. 81 ust. 1 u.o.k.k. w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. k.p.c. od decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. (220) W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach postępowania, na podstawie art. 264 § 2 k.p.a., w związku z art. 83 u.o.k.k., jak również stosownie do art. 81 ust. 5 u.o.k.k., w związku z art. 479 32 §1 oraz 2 k.p.c., stronie przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Preze sa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia decyzji z postanowieniem. (221) Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt. 9 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedno lity: Dz. U. z 2022 r. poz. 1125 ), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł, a zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu – w kwocie 500 zł. (222) Zgodnie z art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. (223) Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. 75 (224) Zgodnie z art. 117 § 1 k. p.c. strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 117 § 3 k.p.c. osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezw olniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. (225) Zgodnie z art. 117 § 4 k.p.c. wniosek o usta nowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Konkurencji Anna Sekinda - Maicka i Załącznik 1 Struktura uzasadnienia decyzji 1. P RZEDMIOT POSTĘPOWANI A ________________________________ ________________________ 5 2. P RODUKTY I PODMIOTY , KTÓRYCH DOTYCZY SPR AWA ________________________________ ___ 6 2.1. Energa Basket Liga ________________________________ _______________________________ 6 2.1.1. Zasady funkcjonowania rozgrywek ________________________________ ___________________ 6 2.1.2. Umowy z zawodnikami ________________________________ ____________________________ 7 2.2. Podmioty, w związku z których działalnością wydana została decyzja ________________________ 9 2.2.1. Polska Liga Koszykówki ________________________________ ___________________________ 9 2.2.2. BM Slam Stal S.A. z siedzibą w Ostrowie Wielkopolskim ________________________________ _ 9 2.2.3. Gdyński Klub Koszykówki Arka S.A. w likwidacji z siedzibą w Gdyni ______________________ 10 2.2.4. Gliwickie Towarzystwo Koszykówki S.A. z siedzibą w Gliwicach _________________________ 10 2.2.5. „Grono” Sportowa S.A. z siedzibą w Zielonej Górze ________________________________ ____ 10 2.2.6. Hydro Truck Sport S.A. z siedzibą w Radomiu ________________________________ _________ 10 2.2.7. Klub Koszykarski Astoria Bydgoszcz S.A. z siedzibą w Bydgoszczy ________________________ 11 2.2.8. Klub Koszykówki Włocławek S.A. z siedzibą we Włocławku _____________________________ 11 2.2.9. King Wilki Morskie Sportowa S.A. z siedzibą w Szczecinie _______________________________ 11 2.2.10. Legia Warszawa Sekcja Koszykówki S.A. z siedzibą w Warszawie _________________________ 11 2.2.11. Miejski Klub Sportowy Dąbrowa Górnicza S.A. z siedzibą w Dąbrowie Górniczej _____________ 11 2.2.12. Miejski Klub Sportowy Start S.A. z siedzibą w Lublinie ________________________________ _ 12 2.2.13. Spójnia Stargard Sportowa S.A. z siedzibą Stargardzie ________________________________ ___ 12 2.2.14. Starogardzki Klub Sportowy Sportowa S.A. z siedzibą w Starogardzie Gdańskim ______________ 12 2.2.15. Śląsk Wrocław Basketball S.A. z siedzibą we Wrocławiu ________________________________ _ 12 2.2.16. Trefl Sopot S.A. z siedzibą w Sopocie ________________________________ ________________ 13 2.2.17. Twarde Pierniki S.A. z siedzibą w Toruniu ________________________________ ____________ 13 3. P RZEBIEG POSTĘPOWANIA ________________________________ ________________________ 13 4. P RAKTYKA BĘDĄCA PRZED MIOTEM DECYZJI ________________________________ _________ 15 4.1. Koordynacja zachowań klubów Energa Basket Ligi ________________________________ _____ 15 5. I NTERES PUBLICZNY ________________________________ _____________________________ 28 6. S TATUS PRZEDSIĘBIORCY ________________________________ _________________________ 29 7. R YNEK WŁAŚCIWY ________________________________ ______________________________ 30 8. N ARUSZENIE REGUŁ KONK URENCJI ________________________________ _________________ 34 ii 8.1. Porozumienia i praktyki uzgodnione ________________________________ _________________ 34 8.1.1. Rola PLK ________________________________ ________________________________ ______ 39 8.2. Zapobie żenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji ________________________________ __ 42 8.3. Standard dowodu ________________________________ ________________________________ 48 8.4. Wpływ na handel między Państwami Członkowskimi ________________________________ ___ 50 8.5. Niepodleganie wyłączeniom spod zakazu zawierania porozumień ograniczających konkurencję __ 52 8.5.1. Brak zastosowania reguły de minimis ________________________________ ________________ 52 8.5.2. Brak zastosowania wyłączenia grupowego ________________________________ ____________ 52 8.5.3. Brak spełnienia warunków wyłączenia indywidualnego ________________________________ __ 53 9. O KRES NARUSZENIA ORAZ ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA NARUSZENIE W ZWIĄZK U Z ART . 101 TFUE ORAZ ART . 6 U . O . K . K . ________________________________ _____________________________ 56 10. K ARY PIENIĘŻNE NAKŁAD ANE NA PODSTAWIE ART . 106 U . O . K . K . __________________________ 57 10.1. Umyślność ________________________________ ________________________________ _____ 59 10.2. Stopie ń naruszenia ________________________________ _______________________________ 61 10.3. Okres naruszenia ________________________________ ________________________________ 66 10.4. Okoliczności łagodzące i obciążające ________________________________ ________________ 66 10.5. Adekwatność kary ________________________________ _______________________________ 70 10.6. Wymiar kary ________________________________ ________________________________ ___ 71 11. K OSZTY POSTĘPOWANIA ________________________________ __________________________ 72 12. I NNE POUCZENIA ________________________________ ________________________________ 74