DOK-2/2021

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY DOK-2.411.1.18.ASz Warszawa, 1 marca 2021 DECYZJA NR DOK-2/2021 I. Na podstawie art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 275) oraz na podstawie art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu (Dz. Urz. UE L 1 z 4.01.2003 r., str. 1-25, ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego, w toku którego uprawdopodobniono , że Poczta Polska S.A. z siedzibą w Warszawie nadużywa pozycji dominującej na: (i) krajowym hurtowym rynku usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek listow ych oraz (ii) krajowym hurtowym rynku usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych poprzez: A. uzależnianie przedstawienia oferty cenowej na świadczenie hurtowych usług przyjmowania, sortowania, przemieszczani a i doręczania przesyłek listow ych oraz hurtowych usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych od przekazania przez nabywcę hurtowych usług przyjmowania, sortowania, przemieszczani a i doręczania przesyłek listow ych oraz hurtowych usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych szczegółowych informacji handlowych o jego kliencie; B. odmowę przedstawienia nabywcy hurtowych usług przyjmowania, sortowania, przemieszczani a i doręczania przesyłek listowych oraz hurtowych usług przyjmowania, 2 sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych ogólnych cenników usług hurtowych; C. narzucanie nabywcy hurtowych usług pr zyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek listowych oraz hurtowych usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych wzrostu cen tych przesyłek związanego z brakiem wykonania deklarowanego wolumenu nadań nieuwzględniającego faktycznego stopnia realizacji tej deklaracji , co może stanowić naruszenie art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana: Dz. Urz. UE C 202 z 7.06.2016 r., s. 1-388), oraz po przyjęciu zobowiązań Poczty Polskiej S.A. polegających na tym, że : 1. Poczta Polska S.A. dla niepowszechnych usług pocztowych polegających na: a) przyjmowaniu, sortowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłek listowych , b) przyjmowaniu, sortowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłek reklamowych adresowych („usługi pocztowe”) świadczonych dla nadawców działających na rzecz swoich klientów („nadawcy”), którzy to nadawcy, posiadając status operatora pocztowego, mogą jednocześnie świadczyć usługi pocztowe w ramach własnej sieci pocztowej (bez zaangażowania Poczty Polskiej S.A. ) dla podmiotów nadających przesyłki o masowym charakterze, będzie określała cenniki (warunki cenowe) tych usług pocztowych, jednolite dla każdego ze strumieni przesyłek nadawanych przez nadawcę na rzecz danego klienta nadawcy, które będą obowiązywały przez okres 12 miesięcy i będą przedstawiane nadawcy w okresie poprzedzającym okres związania nowym cenni kiem; jednolity cennik (warunki cenowe) dla każdego ze strumieni przesyłek nadawanych przez nadawcę na rzecz danego klienta nadawcy będzie zawierał ceny (warunki cenowe) ustalane w zależności od parametrów właściwych dla określonej usługi pocztowej oferowa nej nadawcy przez Pocztę Polską S.A. w danym okresie (przedziałów wolumenowych oraz ewentualnie innych parametrów właściwych dla określonej usługi pocztowej oferowanej nadawcy przez Pocztę Polską S.A. w danym okresie); cennik (warunki cenowe) będzie załącz nikiem do umowy zawieranej/zawartej z nadawcą; 2. przedstawiany nadawcy cennik (warunki cenowe) uwzględniał będzie strukturę wolumenową wskazaną Poczcie Polskiej S.A. przez danego nadawcę dla przesyłek nadawanych przez nadawcę na rzecz danego klienta nadawcy i będzie zawierał więcej 3 niż dwa przedziały wolumenowe oraz będzie podstawą do określania cen dla każdego ze strumieni przesyłek nadawanych przez nadawcę na rzecz danego klienta nadawcy; cennik (warunki cenowe) będzie miał ramowy charakter, co oznacza, że będzie miał zastosowanie do każdego z klientów nadawcy (zgłaszanych Poczcie Polskiej S.A. przez nadawcę przed rozpoczęciem nadań przesyłek pochodzących od danego klienta nadawcy); 3. w przypadku zawierania umowy z nadawcą proces określania cennika (warunków cenowych) dla nadawcy obejmować będzie w szczególności następujące etapy: a) nadawca, w celu otrzymania oferty cenowej Poczty Polskiej S.A. na usługi pocztowe , przedstawi strukturę wolumenową przesyłek zbieranych od swoich klientów (oraz ewentualnie inne parametry właściwe dla określonej usługi pocztowej oferowanej nadawcy przez Pocztę Polską S.A. w danym okresie), dla których Poczta Polska S.A. przygotuje cennik (warunki cenowe); nadawca na tym etapie nie będzie zobligowany do przedstawiania szczegółowych in formacji o swoich klientach, w tym wykazu klientów, na rzecz których będzie nadawał przesyłki; b) po otrzymaniu od nadawcy informacji o strukturze wolumenowej (oraz ewentualnie innych parametrach właściwych dla określonej usługi pocztowej oferowanej nadawcy p rzez Pocztę Polską S.A. w danym okresie) Poczta Polska S.A. przygotuje i przedstawi nadawcy ofertę cenową, przewidującą obowiązywanie cennika (warunków cenowych) przez okres 12 miesięcy od jego wejścia w życie; cennik (warunki cenowe) określony w ofercie będzie obowiązywał dla każdego ze strumieni przesyłek nadawanych przez nadawcę na rzecz klienta nadawcy oddzielnie, w zależności od wolumenu przesyłek danego klienta nadawcy wprowadzonego do obrotu pocztowego przez nadawcę; oferta ta zawierać będzie w szczególności:  więcej niż dwa przedziały wolumenowe dla danej usługi pocztowej,  strukturę wolumenową klientów nadawcy;  przedziały wagowe;  rodzaje usług pocztowych, jakimi nadawca jest zainteresowany;  inne elementy charakterystyczne dla danej usługi pocztowej; c) po wynegocjowaniu przez strony warunków umownych, Pocz ta Polska S.A. przygotuje i przekaże nadawcy do podpisu umowę na świadczenie usług 4 pocztowych; projekt umowy i umowa zawierać będą między innymi niżej wskazane elementy:  rozliczenie i sposób naliczenia opłat – opłata za usługę pocztową będzie naliczana zgodnie z wykonanym miesięcznym wolumenem przesyłek nadawanych przez nadawcę na rzecz danego klienta nadawcy, na podstawie cennika (warunków cenowych) zaakceptowanego przez nadawcę na etapie ofertowania;  cennik (warunki cenowe) – w zależności od potrzeb nadawcy i zaakceptowanej oferty, umowa będzie zawierała cennik (warunki cen owe) dla danej usługi pocztowej z uwzględnieniem masy przesyłek i przedziałów wolumenowych (oraz ewentualnie innych parametrów właściwych dla określonej usługi pocztowej oferowanej nadawcy przez Pocztę Polską S.A. w danym okresie), dostosowanych do struktury wolumenowej wskazanej przez nadawcę dla przesyłek zbieranych od klientów nadawcy i na ich rzecz nadawanych;  sposób rozpoczęcia realizacji umowy w postaci nadawania przez nadawcę przesyłek na rzecz danego klienta nadawcy – nadawca będzie zgłaszać Poczcie Polskiej S.A. swoich klientów, od których będzie zbierał i nadawał na ich rzecz przesyłki, przed rozpoczęciem nadań przesyłek pochodzących od danego klienta nadawcy, z wyprzedzeniem co najmniej 5 dni roboczych; zgłoszenie będzie zawierało informacje niezbędne do prawidłowej identyfikacji klientów nadawcy; 4. w umowie zawartej z nadawcą na okres dłuższy niż 1 rok, cennik (warunki cenowe ) będzie określany na okres 12 - miesięczny; przed wygaśnięciem obowiązywania cennika (warunków cenowych) Poczta Polska S.A. przedłoży nadawcy propozycję nowego cennika (warunków cenowych) na kolejny okres 12-miesieczny, z uwzględnieniem danych za poprzedni rok lub informacji od nadawcy o planowanej strukturze wolumenowej przesyłek zbieranych od klientów nadawcy i na ich rzecz nadawanych w kolejnym roku związania umową; punkt 3 ma odpowiednie zastosowanie; 5. warunki zawieranej z nadawcą umowy będą dopuszczały możliwość jednokrotnego w ciągu okresu związania danym cennikiem (warunkami cenowymi) wnioskowania przez nadawcę o dodanie do umowy nowych przedziałów wolumenowych, przekraczających ostatni, dotychczasowy próg wolumenowy zawarty w cenniku – warunkach cenowych, załączonym do umowy; Poczta Polska S.A. będzie dokonywała oceny zasadności takiego wniosku w kontekście obowiązujących przedziałów wolumenowych, w 5 terminie nie dłuższym niż 10 dni roboczych; ewentual ne wprowadzenie do umowy nowego przedziału wolumenowego będzie następowało po uznaniu przez Pocztę Polską S.A. wniosku nadawcy za zasadny oraz po akceptacji oferty cenowej przez nadawcę; nowy cennik (warunki cenowe) będzie obowiązywał od dnia jego wprowadz enia (aneks do umowy) do końca okresu, na jaki został ustalony cennik (warunki cenowe) przed wprowadzeniem kolejnego przedziału wolumenowego; nowy cennik (warunki cenowe) będzie obowiązywał wobec każdego ze strumieni przesyłek nadawanych przez nadawcę na rzecz danego klienta nadawcy; 6. Poczta Polska S.A. , w celu wdrożenia powyższych zasad, zobowiązuje się w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji w niniejszej sprawie, do p oinformowania obecnych nadawców o możliwości zmiany warunków umów zgodnie z wyżej wskazanymi zasadami, przed wygaśnięciem aktualnie ustalonych cenników (warunków cenowych) i sposobu dokonywanych rozliczeń z Pocztą Polską S.A.; nadawcy zachowują przy tym możliwość dobrowolnej akceptacji zmienionych zasad nadawania przesyłek pocztowych; w przypadku akceptacji zmiany warunków umów przez nadawców, zmiana nastąpi niezwłocznie; 7. począwszy od dnia uprawomocnienia się decyzji w niniejszej sprawie, Poczta Polska będzie określała dla nowych nadawców cenniki (warunki cenowe) za świadczenie usłu g pocztowych, w sposób określony w niniejszym zobowiązaniu Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Pocztę Polską S.A. obowiązek wykonania powyższych zobowiązań . II. Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 275) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Pocztę Polską S.A. z siedzibą w Warszawie obowiązek złożenia informacji o stopniu realizacji zobowiązań określonych w pkt I sentencji niniejszej decyzji – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji w niniejszej sprawie – poprzez przekazanie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów następujących dokumentów i informacji: 1. wzorca umowy , stosowanego przez Pocztę Polską S.A. o świadczenie usług pocztowych zgodnie z zasadami określonymi w pkt I.1 -5 sentencji niniejszej decyzji; 2. informacji o obecnych nadawcach , których wskazano w pkt I.6 sentencji niniejszej decyzji, a także o datach, w których Poczta Polska S.A. poinformowała swoich obecnych nadawców o możliwości zmiany warunków umów , zgodnie z zasadami określonymi w pkt I.1 -5 sentencji niniejszej decyzji; 6 3. informacji na temat tego, którzy obecni nadawcy, których wskazano w pkt I.6 sentencji niniejszej decyzji, zaakceptowali przedstawione przez Pocztę Polską S.A. zmian y warunków umów , zgodnie z zasadami zobowiązaniami określonymi w pkt I.1 -5 sentencji niniejszej decyzji, a w przypadku akceptacji zmian warunków umów – terminów akceptacji tych warunków oraz zakresu , w jakim zostały one zaakceptowane ; 4. w przypadku akceptacji zmian warunków umów , zgodnie z zasadami okreś lonymi w pkt I.1-5 sentencji niniejszej decyzji przez obecnych nadawców, których wskazano w pkt I.6 sentencji niniejszej decyzji, kopii jednej p rzykładowej zawartej umowy o świadczenie przez Pocztę Polską S.A. usług pocztowych określonych w pkt I.1-5 sentencji niniejszej decyzji; 5. w przypadku przedstawienia przez Pocztę Polską S.A. warunków cenowych określonych w pkt I.7 sentencji niniejszej decyzj i nowym nadawcom, których wskazano w pkt I.7 sentencji niniejszej decyzji, informacji o nowych nadawcach , którym Poczta Polska S.A. przedstawiła te warunki cenowe , a także terminów przedstawienia tych warunków cenowych ; 6. w przypadku przedstawienia przez Pocztę Polską S.A. warunków cenowych określonych w pkt I.7 sentencji niniejszej decyzji nowym nadawcom, których wskazano w pkt I.7 sentencji niniejszej decyzji, informacji na temat tego, którzy nadawcy zaakceptowali przedstawione przez Pocztę Polską S.A. warunki cenowe, a w przypadku akceptacji zmian warunków umów – terminów akceptacji tych warunków oraz zakresu , w jakim zostały one zaakceptowane ; 7. w przypadku akceptacji warunków cenowych określonych w pkt I.7 sentencji niniejszej decyzji przez nowych nadawców , których wskazano w pkt I.7 sentencji niniejszej decyzji, kopii jednej przykładowej zawartej umowy o świadczenie przez Pocztę Polską S.A. usług pocztowych określonych w pkt I.1 -5 sentencji niniejszej decyzji. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 lipca 2018 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „ Prezes Urzędu ”) wszczął postępowanie antymonopolowe , o sygn. akt sprawy DOK - 2.411.1.18.ASz, w sprawie nadużywania przez Pocztę Polską S.A. z siedzib ą w Warszawie (dalej: „ Poczta Polska ”) pozycji dominującej . 7 Pismem z dnia 30 października 2018 r. Poczta Polska złożyła wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentó w (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 275 ) (dalej: u.o.k.k. ). Złożone zobowiązania zostały następnie zmodyfikowane przez Pocztę Polską w pismach z dnia ch: 15 lutego 2019 r., 9 września 2019 r., 19 gru dnia 2019 r., 24 lutego 2020 r., 10 lipca 2020 r. , 9 października 2020 r. oraz 9 listopada 2020 r . Poczta Polska zobowiązała się do tego, że: 1. Poczta Polska dla niepowszechnych usług pocztowych polegających na: a) przyjmowaniu, sortowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłek listowych , b) przyjmowaniu, sortowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłek reklamowych adresowych („usługi pocztowe”) świadczonych dla nadawców działających na rzecz swoich klientów („nadawcy”), którzy to nadawcy, posiadając status operatora pocztowego, mogą jednocześnie świadczyć usługi pocztowe w ramach własnej sieci pocztowej (bez zaangażowania Poczty Polskiej) dla podmiotów nadających przesyłki o masowym charakterze, będzie określała cenniki (warunki cenowe) tych usług pocztowych, jednolite dla każdego ze strumieni przesyłek nadawanych przez nadawcę na rzecz danego klienta nadawcy, które będą obowiązywały przez okres 12 miesięcy i będą przedstawiane nadawcy w okresie poprzedzającym okres związania nowym cennikiem; jednolity cennik (warunki cenowe) dla każdego ze strumieni przesyłek nadawanych przez nadawcę na rzecz danego klienta nadawcy będzie zawierał ceny (warunki cenowe) ustalane w zależności od parametrów właściwych dla określonej usługi pocztowej oferowanej nadawcy przez Pocztę Polską w danym okresie (przedziałów wolumenow ych oraz ewentualnie innych parametrów właściwych dla określonej usługi pocztowej oferowanej nadawcy przez Pocztę Polską w danym okresie); cennik (warunki cenowe) będzie załącznikiem do umowy zawieranej/zawartej z nadawcą; 2. przedstawiany nadawcy cennik (war unki cenowe) uwzględniał będzie strukturę wolumenową wskazaną Poczcie Polskiej przez danego nadawcę dla przesyłek nadawanych przez nadawcę na rzecz danego klienta nadawcy i będzie zawierał więcej niż dwa przedziały wolumenowe oraz będzie podstawą do określania cen dla każdego ze strumieni przesyłek nadawanych przez nadawcę na rzecz danego klienta nadawcy; cennik (warunki cenowe) będzie miał ramowy charakter, co oznacza, że będzie miał zastosowanie do każdego z klientów nadawcy (zgłaszanych Poczcie Polskiej przez 8 nadawcę przed rozpoczęciem nadań przesyłek pochodzących od danego klienta nadawcy); 3. w przypadku zawierania umowy z nadawcą proces określania cennika (warunków cenowych) dla nadawcy obejmować będzie w szczególności następujące etapy: a) nadawca, w celu otrzymania oferty cenowej Poczty Polskiej na usługi pocztowe, przedstawi strukturę wolumenową przesyłek zbieranych od swoich klientów (oraz ewentualnie inne parametry właściwe dla określonej usługi pocztowej oferowanej nadawcy przez Pocztę Polską w danym okresie), dla których Poczta Polska przygotuje cennik (warunki cenowe); nadawca na tym etapie nie będzie zobligowany do przedstawiania szczegółowych informacji o swoich klientach, w tym wykazu klientów, na rzecz których będzie nadawał przesyłki; b) po otrzymaniu od nadawcy informacji o strukturze wolumenowej (oraz ewentualnie innych parametrach właściwych dla określonej usługi pocztowej oferowanej nadawcy przez Pocztę Polską w danym okresie) Poczta Polska przygotuje i przedstawi nadawcy ofertę cenową, przewidującą obowiązywanie cennika (warunków cenowych) przez okres 12 miesięcy od jego wejścia w życie; cennik (warunki cenowe) określony w ofercie będzie obowiązywał dla każdego ze strumieni przesyłek nadawanych przez nadawcę na rzecz klienta nadawcy oddzielnie, w zależności od wolumenu przesyłek danego klienta nadawcy wprowadzonego do obrotu pocztowego przez nadawcę; oferta ta zawierać będzie w szczególności:  więcej niż dwa przedziały wolumenowe dla danej usługi pocztowej,  strukturę wolumenową klientów nadawcy;  przedziały wagowe;  rodzaje usług pocztowych, jakimi nadawca jest zainteresowany;  inne elementy charakterystyczne dla danej usługi pocztowej; c) po wynegocjowaniu przez strony warunków umownych, Pocz ta Polska przygotuje i przekaże nadawcy do podpisu umowę na świadczenie usług pocztowych; projekt umowy i umowa zawierać będą między innymi niżej wskazane elementy:  rozliczenie i sposób naliczenia opłat – opłata za usługę pocztową będzie naliczana zgodnie z wykonanym miesięcznym wolumenem przesyłek nadawanych przez nadawcę na rzecz danego klienta nadawcy, na 9 podstawie cennika (warunków cenowych) zaakceptowanego przez nadawcę na etapie ofertowania;  cennik (warunki cenowe) – w zależności od potrzeb nadawcy i zaakceptowanej oferty, umowa będzie zawierała cennik (warunk i cenowe) dla danej usługi pocztowej z uwzględnieniem masy przesyłek i przedziałów wolumenowych (oraz ewentualnie innych parametrów właściwych dla określonej usługi pocztowej oferowanej nadawcy przez Pocztę Polską w danym okresie), dostosowanych do struktu ry wolumenowej wskazanej przez nadawcę dla przesyłek zbieranych od klientów nadawcy i na ich rzecz nadawanych;  sposób rozpoczęcia realizacji umowy w postaci nadawania przez nadawcę przesyłek na rzecz danego klienta nadawcy – nadawca będzie zgłaszać Poczci e Polskiej swoich klientów, od których będzie zbierał i nadawał na ich rzecz przesyłki, przed rozpoczęciem nadań przesyłek pochodzących od danego klienta nadawcy, z wyprzedzeniem co najmniej 5 dni roboczych; zgłoszenie będzie zawierało informacje niezbędne do prawidłowej identyfikacji klientów nadawcy; 4. w umowie zawartej z nadawcą na okres dłuższy niż 1 rok, cennik (warunki cenowe) będzie określany na okres 12 - miesięczny; przed wygaśnięciem obowiązywania cennika (warunków cenowych) Poczta Polska przedłoży nadawcy propozycję nowego cennika (warunków cenowych) na kolejny okres 12-miesieczny z uwzględnieniem danych za poprzedni rok lub informacji od nadawcy o planowanej strukturze wolumenowej przesyłek zbieranych od klientów nadawcy i na ich rzecz nadawanych w k olejnym roku związania umową; punkt 3 ma odpowiednie zastosowanie; 5. warunki zawieranej z nadawcą umowy będą dopuszczały możliwość jednokrotnego w ciągu okresu związania danym cennikiem (warunkami cenowymi) wnioskowania przez nadawcę o dodanie do umowy nowych przedziałów wolumenowych, przekraczających ostatni, dotychczasowy próg wolumenowy zawarty w cenniku – warunkach cenowych, załączonym do umowy; Poczta Polska będzie dokonywała oceny zasadności takiego wniosku w kontekście obowiązujących przedziałów wolume nowych, w terminie nie dłuższym niż 10 dni roboczych; ewentualne wprowadzenie do umowy nowego przedziału wolumenowego będzie następowało po uznaniu przez Pocztę Polską wniosku nadawcy za zasadny oraz po akceptacji oferty cenowej przez nadawcę; nowy cennik (warunki cenowe) będzie obowiązywał od dnia jego wprowadzenia (aneks do umowy) do końca okresu, na jaki został ustalony cennik (warunki cenowe) przed wprowadzeniem kolejnego przedziału wolumenowego; nowy cennik (warunki cenowe) 10 będzie obowiązywał wobec każdego ze strumieni przesyłek nadawanych przez nadawcę na rzecz danego klienta nadawcy; 6. Poczta Polska, w celu wdrożenia powyższych zasad, zobowiązuje się w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji w niniejszej sprawie, do poinformowania obecnych nadawców o możliwości zmiany warunków umów zgodnie z wyżej wskazanymi zasadami, przed wygaśnięciem aktualnie ustalonych cenników (warunków cenowych) i sposobu dokonywanych rozliczeń z Pocztą Polską . N adawcy zachowują przy tym możliwość dobrowolnej akceptacji zmienionych zasad nadawania przesyłek pocztowych; w przypadku akceptacji zmiany warunków umów przez nadawców, zmiana nastąpi niezwłocznie; począwszy od dnia uprawomocnienia się decyzji w ni niejszej sprawie, Poczta Polska formułować będzie oferty w procesie zawierania umów w sposób określony w niniejszym zobowiązaniu; 7. począwszy od dnia uprawomocnienia się decyzji w niniejszej sprawie, Poczta Polska będzie określała dla nowych nadawców cenniki (warunki cenowe) za świadczenie usług pocztowych, w sposób określony w niniejszym zobowiązaniu. Opinie w przedmiocie złożonej przez Pocztę Polską p ropozycji zobowiązań przedstawili , pism ami z dnia 28 kwietnia 2020 r. oraz z dnia 14 września 2020 r. – Speedmail sp. z o.o. z siedzibą w Pi otrkowie Trybunalskim ( dalej : „ Speedmail ”) ; a także pismem z dnia 25 maja 2020 r. – Ogólnopolski Związek Pracodawców Niepublicznych Operatorów Pocztowych (dalej: „ OZPNOP ”). Stosując art. 11 ust. 4 rozporządzenia n r 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu 1 (dalej: „ rozporządzenie 1/2003 ” ) w dniu 3 lutego 2021 r. Prezes Urzędu przedstawił Komisji projekt decyzji w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 2 lutego 2021 r. Poczta Polska został a zawiadomion a o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona skorzystała z możliwości zapoznania się z ak tami sprawy. Pismem z dnia 18 lutego 2021 r. Poczta Polska podtrzymała swój wniosek w sprawie przyjęcia przez Prezesa Urzędu zobowiązań o treści ustalonej w piśmie Poczty Polskiej z dnia 9 1 Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu, Dz. Urz. UE L 1 z 4.1.2003 r., str. 1-25, ze zm. 11 listopada 2020 r. oraz wydania przez Prezesa Urzędu decyzji zobowiązującej na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 u.o.k.k. Słownik pojęć Poniżej przestawiono słownik pojęć używanych w dalszej części decyzji:  indywidualna wycena ‒ określenie przez Pocztę Polską wysokości opłat za realizację określonej usługi pocztowej dla danego klienta , zgłoszonego przez nadawcę , wraz z podaniem przez nadawcę informacji na temat przewidywanego wolumenu nadań określonego rodzaju przesyłek tego klienta w danym czasie (dalej: „ deklaracja wolumenowa ”) ;  nabywca hurtowych usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek listowych lub hurtowych usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych ‒ nadawca korzystający z usług Poczty Pol skiej na rzecz swoich klientów, któr y to nadawca , posiadając status operatora pocztowego, mo że jednocześnie świadczyć usługi pocztowe w ramach własnej sieci pocztowej (bez zaangażowania Poczty Polskiej) dla podmiotów nadających przesyłki o masowym charakterze 2 (dalej: „ N adawca ”) ;  niepowszechne usługi pocztowe ‒ usługi pocztowe nieobjęte obowiązkiem ich świadczenia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (tekst 2 Cechą charakterystyczną tych przesyłek jest to, że ze względu na ich znaczne wolumeny (wysyłanych na dużą skalę do wielu odbiorów) podmiot nadający przesyłki o masowym charakterze ma możliwość uzyskania lepszych warunków cenowych za realizację tych przesyłek w porównaniu do realizacji tych przesyłek w ramach powszechnych usług pocztowych. Przesyłki te często mają podobny lub identyczny charakter (np. te same oferty handlowe wysyłane do różnych adresatów). Przesyłkami masowymi mogą być np. przesyłki listowe, m.in. wyciągi bankowe oraz faktury, nadawane do indywidualnych adresatów, jak również przesyłki reklamowe (adresowe), m.in. ofert handlowe, katalogi produktów, nadawane do indywidualnych adresatów. 12 jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1041, ze zm.) (dalej: „ Prawo pocztowe ”) , mogące być świadczone zarówno przez o peratora wyznaczonego, jak również przez innych (alternatywnych) operatorów pocztowych na zasadach konkurencji; do niepowszechnych usług pocztowych , wskazanych w art. 43 ust 1 pkt 1 Prawa pocztowego, należą następujące segmenty usług pocztowych: przesyłki kurierskie , usługi wchodzące w zakres usług powszechnych oraz inne usługi pocztowe;  o gólne cenniki usług ‒ cenniki usług pocztowych , określone przez operatora pocztowego dla każdego wolumenu tego samego rodzaju przesyłek nadawanych cyklicznie u tego operatora pocztowego przez Nadawcę na rzecz określonego klienta w danym czasie (dalej: „ strumień przesyłek klientów Nadawcy ” ); ogólne cenniki usług uzależnione są od parametrów przesyłek ; zawierają one określone przedziały (progi) cenowe oraz mają one ramowy charakter, co oznacza, że mają zastosowanie do każdego z klientów Nadawcy;  p odmiot nadający przesyłki o masowym charakterze ‒ podmiot korzystający z niepowszechnych usług pocztowych, nadający przesyłki w masowych ilościach 3 . Podmiot tego rodzaju , korzystając z niepow szechnych usług pocztowych, może mieć status nadawcy masowego, o którym mowa w art. 3 pkt 11 Prawa pocztowego (za nadawcę masowego uznaje się nadawcę nadającego przesyłki pocztowe na podstawie umowy oświadczenie usługi pocztowej 3 P rzykładowo , przedsiębiorcy z branży telekomunikacyjnej, finansowej, a także fundacje, stowarzyszenia, jednostki samorządu terytorialnego czy organy administracji publicznej i inne jednostki budżetowe . 13 zawartej w formie pisemnej, od chwili przekroczenia liczby 100000 sztuk przesyłek danego rodzaju w danym roku kalendarzowym, z wyłączeniem podmiotów zaliczonych do sektora finansów publicznych);  p rzesyłka firmowa ‒ nazwa marketingowa niepowszechnych usług pocztowych (należących do segmentu usług wchodzących w zakres usług powszechnych) , świadczonych przez Pocztę Polską polegając ych na realizacji przez Pocztę Polską przesyłek listowych rejestrowanych (poleconych) lub nierejestrowanych, wyodrębnionych w strumienie, z podziałem tych przesyłek na przeznaczone do doręczenia w obszarze miejscowym lub obszarze zamiejscowym;  p rzesyłka marketingowa ‒ nazwa marketingowa niepowszechnych usług pocztowych (należących do segmentu innych usług pocztowych) świadczonych przez Pocztę Polską polegając ych na realizacji przez Pocztę Polską przesyłek nierejestrowanych, zawierających różnorodne, własne materiały informacyjne nadawcy, wysyłan e jednorazowo do co najmniej 30 adresatów ;  realizowanie przesyłek ‒ przyjmowanie, sortowanie, przemieszczanie i doręczanie przesyłek pocztowych;  umowa z 2014 r. ‒ umowa nr [informacja chroniona] z 14 kwietnia 2014 r. zawarta pomiędzy Pocztą Polską a Speedmail w przedmiocie świadczenia usług pocztowych (przesyłka firmowa i przesyłka marketingowa);  umowa z 2016 r. ‒ umowa nr [informacja chroniona] z 26 października 2016 r., zmieniająca umowę z 2014 r., zawarta pomiędzy Pocztą Polską a Speedmail w przedmiocie 14 świadczenia usług pocztowych (przesyłka firmowa i przesyłka marketingowa). Prezes Urzędu na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalił, co następuje . P rzedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była ocena, w aspekcie krajowych i unijnych przepisów o ochronie konkurencji, zasad i warunków współpracy Poczty Polskiej z Nadawcami ( nabywcami hurtowych usług przyjmowania, sortowania, przemieszczani a i doręcz ania przesyłek listow ych oraz hurtowych usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych ) . Stosowane przez Pocztę Polską z asady i warunki świadczenia przez nią ww. niepowszechnych usług pocztowych ww. Nadawcom , działającym na rzecz swoich klientów, mogły mieć antykonkurencyjny charakter. 1. Strona postępowania Poczta Polska jest spółką akcyjną wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warsza wie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000334972. Poczta Polska , jako operator pocztowy, jest wpisana do rejestru operatorów pocztowych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej pod numerem B - 00106. Przeważ ającym przedmiotem działalności tego przedsiębiorcy jest działalność pocztowa objęta obowiązkiem świadczenia usług powszechnych (tzw. powszechne usługi pocztowe). Poczta Polska prowadzi również działalność pocztową nie objętą obowiązkiem świadczenia usług , konkurując w tym zakresie z alternatywnymi operatorami pocztowymi (tzw. niepowszechne usługi pocztowe) . J edynym akcjonariuszem Poczty Polskiej jest Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Aktywów Państwowy ch. 2. Regulacja działalności świadczenia usług p ocztowych Niniejsza sprawa dotyczy zasad i warunków świadczenia usług pocztowych nie objętych obowiązkiem ich świadczenia . U sług i pocztow e podlegają szczególnym regulacjom prawnym . Zgodnie z art. 2 ust 1 Prawa pocztowe go usługę pocztową stanowi wykonywane w obrocie krajowym lub zagranicznym, zarobkowe realizowan i e łącznie lub rozdzielnie przyjmowanie, sortowanie, doręczanie przesyłek pocztowych, a także przemieszczanie przesyłek pocztowych 15 oraz druków bezadresowych, jeżeli jest wykonywane łącznie z przynajmniej jedną spośród tych czynności. W związku z tym , łańcuch usług pocztowych obejmuje takie czynności jak: przyjmowanie, sortowanie, przemieszczanie i doręczanie przesyłek pocztowych , w tym przesyłek listow ych oraz przesyłek reklamowych (adresowych) . Przesyłka pocztowa, zgodnie z art. 3 pkt 21 Prawa pocztowego , została określona jako rzecz opatrzona oznaczeniem adresata i adresem, przedłożona do przyjęcia lub przyjęta przez operatora pocztowego w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi. Wśród prze syłek pocztowych można wyróżnić różne rodzaje tych przesyłek m.in. przesyłki kurierskie, przesyłki reklamowe oraz przesyłki listowe . Podmiot świadczący usługę pocztową jest określany jako operator pocztowy i w świetle Prawa pocztowego jest to przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności pocztowej na podstawie wpisu do rejestru operatorów pocztowych (por.: art. 3 pkt 12 Prawa po cztowego). Operatorów pocztowych można podzielić na operatora wyznaczonego oraz na alternatywnych operatorów pocztowych. Operator wyznaczony, wyłoniony z konkursu wśród pozostałych operatorów pocztowych, świadczy usługi powszechne , co nie wyklucza możliwoś ci świadczenia przez niego niepowszechnych usług pocztowych. Poczta Polska, jako operator wyznaczony w latach 2016 – 2025 4 , obowiązana jest świadczyć powszechne usługi pocztowe. Powszechne usługi pocztowe można określić jako minimalne zestawienie usług poc ztowych o ustalonym przepisami Prawa pocztowego i równym dla wszystkich użytkowników standardzie na terenie całego kraju 5 (zob.: art. 45 i 46 Prawa pocztowego). Jedną z głównych cech świadczenia usługi powszechnej jest zapewnienie ciągłości tych usług oraz dostępu do tej usługi wszystkim użytkownikom danego kraju , niezależnie od obszaru zamieszkania lub prowadzenia działalności gospodarczej, a także rentowności realizacji tych usług. Świadczenie powszechnych usług pocztowych – uznawanych za niezbędne z punk tu widzenia potrzeb społecznych – musi być zatem realizowane w taki sposób, aby objęte tym pojęciem usługi były dostępne na terenie całego kraju, realizowane z określoną regularnością, a ich ceny były przystępne 6 . Ś wiadczenie powszechnych usług pocztowych na warunkach rynkowych ( tj. w przypadku braku regulacji) może być nierentowne. W rezultacie operatorzy wyznaczeni do świadczenia usług powszechnych mogą korzystać z określonych przywilejów, jak np. zwolnienie z VAT czy też możliwość otrzymania rekompensat y kosztów za wykonywanie nałożonego 4 Decyzja Prezesa Urzędu Komunikacji Elektroni cznej z dnia 30 czerwca 2015 r., https://www.archiwum.uke.gov.pl/files/?id_plik=20066 (data dostępu : 5 lutego 2021 r.). 5 R. Czaplewski, K. Flaga ‐ Gieruszyńska (red.), Rynek usług pocztowych , Warszawa 2008, s. 192. 6 P. Lissoń, Usługa powszechna i operator wyznaczony – dwa (nie)zbędne filary prawa pocztowego , „ internetowy Kwartalnik r.Antymonopolowy i Regulacyjny ” 2018, nr 1(7), s. 24. 16 obowiązku. W związku z tym, w przypadku wystąpienia straty na usługach powszechnych świadczonych przez operatora wyznaczonego, koszt realizacji tych usług jest finansowany na zasadach określonych w rozdziale 10 Prawa poc ztowego. Operatorzy pocztowi, wskazani w art. 108 Prawa pocztowego, są zobowiązani do finansowania kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych, w tym kosztu utrzymania sieci pocztowej operatora wyznaczonego. Natomiast w przypadku usług niepowszec hnych ryzyko biznesowe w tym zakresie jest ponoszone przez operatorów pocztowych. Każdy rodzaj usługi wchodzącej w zakres pojęcia „usługa powszechna” może być świadczony także przez innych (alternatywnych) operatorów pocztowych obecnych na polskim rynku, co zgodnie z art. 3 pkt 30 Prawa pocztowego określa się jako „usługi wchodzące w zakres usług powszechnych”. Usługą o najistotniejszym znaczeniu w tym segmencie są przesyłki listowe, których przykładowo udział w 2019 r. wyniósł 98,5% wolumenu ogółem ( tj. w zględem wszystkich usług w segmencie „usług wchodzą cych w zakres usług powszechnych ” ) . Dowód: Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 31 , https://www.uke.gov.pl/akt/raport - o - stanie - rynku - pocztowego - w - 2019 - roku,322.html (data dostępu : 5 lutego 2021 r. ) . O perator wyznaczony musi posiadać sieć pocztową umożliwiającą świadczenie usług powszechnych na terytorium całego kraju (por. : np. art. 46 u st 2 oraz art. 71 ust. 2 Prawa pocztowego). Sieć pocztową stanowi system organizacji świadczenia usług pocztowych i wszelkiego rodzaju zasoby stosowane przez operatora wyznaczonego, w szczególności w celu świadczenia powszechnych usług pocztowych (por.: ar t. 3 pkt 29 Prawa pocztowego) . Zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 2 Prawa pocztowego, operator wyznaczony musi zapewnić odpowiednie rozmieszczenie placówek pocztowych i nadawczych skrzynek na terytorium całego kraju. Wymogi w tym zakresie określają szczegółowo p rzepisy rozporządzenia ministra właściwego ds. łączności, zgodnie z którym jedna stała placówka pocztowa operatora wyznaczonego musi przypadać na średnio 6 tys. mieszkańców, a niezależnie od tego wskaźnika, co najmniej jedna stała placówka pocztowa musi by ć dostępna w każdej gminie [zob.: § 24 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. 2020 , poz. 1026 )]. Należy podkreślić, że w przeciwieństwie do rynku telekomunikacyjnego, kolejowego czy też rynku energetycznego, sieć pocztowa nie wiąże się jednak z porównywalnie wysokimi tzw. kosztami utopionymi związanymi z potrzebą wybudowania odpowiedniej infrastruktury 17 technicznej (np. siec i przewodów elektrycznych), lecz przeważające jej koszty funkcjonowania to koszty pracy i inne tzw. koszty mobilne (np. przejazd pojazdów) 7 . Według stanu na dzień 31 grudnia 20 19 r. Poczta Polska posiadała 7 627 placówek pocztowych, z tego 5051 placówek zl okalizowanych było w miastach (do tej kategorii zaliczono placówki znajdujące się w gminach miejskich i gminach mi ejsko – wiejskich), natomiast 2 576 placówek na terenach wiejski ch (tj. w gminach wiejskich). 2 892 placówki prowadzone były przez agentów poczt owych. W 2019 r. liczba placówek pocztowych operatora wyznaczonego, w stosunku do roku poprzedniego, została zwiększona o 25. Od kilku lat obserwowany jest wzrost liczby placówek Poczty Polskiej. Według stanu na 31 grudnia 2019 r. Poczta Polska spełniła wi ęc wymagania w zakresie warunków lokalizacji placówek pocztowych oraz zapewnienia dostępności do sieci placówek pocztowych. Dowód: Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 39 , https://www.uke.gov.pl/akt/raport - o - stanie - rynku - pocztowego - w - 2019 - roku,322.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.). Alternatywni operatorzy pocztowi nie mają obowiązku świadczenia usł ug powszechnych. I ch działalność gospodarcza może koncentr ować się na świ adczeniu niepowszechnych usług pocztowych w wybranych segmentach rynku usług pocztowych, tj. w obszarze przesyłek kurierskich, usług wchodzących w zakres usług powszechnych oraz innych usług pocztowych. Działalność tych operatorów może skupiać się zatem przykładowo tylko na jednym, najbardziej dochodowym segmencie, np. obszarze przesyłek kurierskich. Analiza działalności alternatywnych operatorów pocztowych wskazuje, że w 2019 r . 126 z nich świadczyło usługi wyłącznie w jednym segmencie, w tym 75 operato rów pocztowych wskazało, że działalność pocztowa prowadzona była wyłącznie w segmencie przesyłek kurierskich . Dowód: Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 13 , https://www.uke.gov.pl/akt/raport - o - stanie - rynk u - pocztowego - w - 2019 - roku,322.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.). W przeciwieństwie do Poczty Polskiej, która – jak wskazano powyżej – jako operator wyznaczony ma obowiązek świadczenia usług w obrocie krajowym i zagranicznym dla ogółu społeczeństwa , alternatywni operatorzy pocztowi mogą świadczyć swoje usługi zarówno na terenie całego kraju, bądź tylko lokalnie , np. skupiając się na najbardziej zaludnionych obszarach, generujących największy zysk . A lternatywni operatorzy pocztowi mogą więc 7 Z tego względu koszty funkcjonowania sieci pocztowej są w dużej mierze generowane przez koszty realizacji przesyłek na tzw. „ostatniej mili” (tj. na etapie dostarczania przesyłki do danego adresata). 18 posiadać sieć pocztową jedynie w wybranych (największych) miastach w Polsce 8 . Stworzenie przez operatorów pocztowych własnej sieci pocztowej może być opłacalne w gęsto zaludnionych obszarach miejskich, gdzie nadawane są znaczne ilości przesyłek pocztowych. Stworzenie takiej sieci na obszarach, gdzie gęstość zaludnienia jest niska, wiąże się natomiast z koniecznością poniesienia znacznych nakładów inwestycyjnych (w tym poniesienia kosztów osobowych związanych z zatrudnieniem pracowników do doręczania przesyłek na etapi e ww. tzw. „ostatniej mili”). Według stanu na koniec 2019 r. alternatywni operator zy pocztowi wykazali łącznie 17 087 placówek pocztowych, z czego 14 986 placówek zloka lizowanych było w miastach, a 2 101 placówek na terenach wiejskich. Alternatywni operatorzy pocztowi znacznie częściej skupiają swoją działalność w miastach, bo istnieje tam znacznie większy popyt na usługi pocztowe, a jednocześnie jednostkowe koszty ich świadczenia są niższe niż na wsi. W przeciwieństwie do usług powszechnych, dostęp do konkure ncyjnych ofert niepowszechnych usług pocztowych może być więc odmienny w różnych miejscach kraju. Dowód: Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 12 i 41 , https://www.uke.gov.pl/akt/raport - o - stanie - rynku - pocztowego - w - 2019 - roku,322.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.). 3. Kontekst działań rynkowych Poczty Polskiej Poczta Polska, oprócz realizacji usług powszechnych, świadczy także swoje usługi, na zasadach ko nkurencji, na podstawie pisemnych umów wskazanych w art. 14 pkt 1 Prawa pocztowego, dla dwóch szczególnych kategorii klientów, a mianowicie dla podmiotów nadających masowe przesyłki oraz Nadawców ( zob. definicja w pkt 8 uzasadnienia decyzji) . Niniejsze postępowanie dotyczy dwóch segmentów usług pocztowych : usług wchodzących w zakres usług powszechnych oraz innych usług pocztowych. Poczta Polska, świadcząc usługi dla podmiotów nadających masowe przesyłki oraz Nadawców , używa nazw marketingowych tych usług : przesyłka firmowa ( usługa należąca do segmentu usług wchodzących w zakres usług powszechnych) oraz przesyłka marketingowa ( usługa należąca do segmentu innych usług pocztowych) . 8 Biorąc pod uwagę ograniczony popyt na usługi pocztowe na terenach niezurbanizowanych, budowa alternatywnej (do sieci Poczty Polskiej) sieci pocztowej obejmującej teren całego kraju może być gospodarczo nieuzasadniona. Przykładowo InPost S.A., w latach 2014 – 2016, dysponował siecią pocztową pokrywającą terytorium całego kraju z uwagi na realizowanie umowy na obsługę sądów i prokuratury. W dłuższym okresie, po zakończeniu wspomnianej współpracy, m.in. ze względu na zbyt duże koszty, przedsiębiorca ten wycofywał się z realizacji przesyłek listowych. Zob.: decyzja zarządu InPost S.A. o zakończeniu działalności w zakresie obsługi przesyłek listowych tradycyjnych, https://biznes.interia.pl/gieldy/raporty-espi/news-decyzja- zarzadu-spolki-inpost-s-a-o-zakonczeniu-dzialalnosci,nId,4074561 (data dostępu : 5 lutego 2020 r.). 19 N adawcy, w przeciwieństwie do podmiotów nadających masowe przesyłki we własn ym imieniu , działają w imieniu i na rzecz swoich klientów. Z tego względu Nadawcy działają na inny m szczeblu rynku niż podmioty nadające przesyłki masowe – p rowadzą oni działalność gospodarczą na rynku wyższego szczebla (ang. upstream market ) w porównaniu do podmiotów nadających masowe przesyłki funkcjonujących na rynku niższego szczebla (ang. do wnstream market ). Nadawcy, mając status operatora pocztowego, mogą świadczyć niepowszechne usługi pocztowe podmiotom nadającym przesyłki o masowym ch arakterze w ramach własnej sieci pocztowej , konkurując z Pocztą Polską . Jednocześnie podmioty te , działając na rzecz swoich klientów, są usługobiorcami niepowszechn ych usług pocztow ych świadczonych przez Pocztę Polską . W tym zakresie korzystają oni z sieci Poczty Polskiej w obszarze Polski, w który m to nie posiadają własnej sieci pocztowej. Poczta Polska występuje wi ę c w stosunku do Nadawców w podwójnej roli, tj. w pozycji kontrahenta oraz pozycji konkurenta. Podmiot em mając ym status Nadawcy jest p rzykładowo Speedmail, który świadczy niepowszechne usługi pocztowe w zakresie realizacji masowych przesyłek listow ych oraz przesyłek reklamowych ( adresowych ) . Speedmail samodzielnie r ealizuje swoje usługi za pomocą własnych struktur terenowych na terenie części kraju , a w pozostałym zakresie korzysta on – na rzecz swoich klientów – z usług Poczty Polskiej, która jako jedyny operator pocztowy posiada sieć pocztową, w tym struktury do ręczeniowe przesyłek pocztowych, na terenie całego kraju . W związku z powyższym, dla klientów, którzy oczekują doręczenia przesyłek na terytorium całego kraju Speedmail dokonuje podziału przesyłek na dwa strumienie: (i) przesyłki doręczane w ramach sieci pocztowej Speedmail; (ii) pozostałe przesyłki. Niektóre rod zaje przesyłek, dla których nadanie przez operatora wyznaczonego wywołuje określone skutki prawne wymagane przez klientów Nadawców [ np. wskazane w art. 17 Prawa pocztowego 9 ; art. 57 § 5 pkt 2 ustaw y z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administrac yjnego 10 (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.) ; art. 165 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego 11 (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. 1575, ze zm. ) 9 Zgodnie z art. 17 Prawa pocztowego: „ Potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego ”. Dowód doręczenia nie ma natomiast mocy dokumentu urzędowego niezależnie od tego czy nadawca skorzystał z usług operatora wyznaczonego, czy innego operatora pocztowego. 10 Zgodnie z tym przepisem: „ Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe ”. 11 Zgodnie z 165 § 2 k.p.c.: „ o ddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej oper atora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu ” . 20 (dalej: „ k.p.c. ”)] w całości kierowane są przez Speedmail do Poczty Polskiej 12 . Podział strumieni przesyłek Nadawców na przykładzie Speedmail został zaprezentowany w rysunku nr 1. Rysunek nr 1 . Rodzaje strumieni przesyłek Speedmail Legenda: ___ – usługi realizowane w ramach sieci Speedmail ; ___ – usługi realizowane w ramach sieci Poczty Polskiej. Źródło: opracowanie własne na podstawie pisma Speedmail pt. „Uzupełnienie wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie stosowania praktyk naruszających konkurencję” do Prezesa Urzędu z 15 grudnia 2016 r., k. 1592-1602. W związku z powyższym, Speedmail jest zarówno klientem Poczty Polskiej (w przypadku klientów chcących realizować przesyłki pocztowe na terenie całej Polsce, musi on bo wiem korzystać z usług Poczty Polskiej ), jak również jest konkurentem Poczty Polskiej (samodzielnie realizując przesyłki pocztowe w ramach własnej sieci pocztowej). Bez korzystania z usług Poczty Polskiej Speedmail nie jest w stanie skonstruować własnej of erty, która zapewniałaby obsługę klientów na całym terytorium kraju oraz konkurować z ofertą Poczty Polskiej na takim obszarze . Jednocześnie, Speedmail, po wycofaniu się InPost S.A. z siedzibą w Krakowie z realizacji przesyłek listow ych i reklamowych adres owych , pozostał największym konkurentem Poczty Polskiej. W latach 2018 – 2019 Speedmail był największym prywatnym operatorem pocztowym w segmencie usług wchodzących w zakres usług powszechnych w obrocie krajowym i zagranicznym pod względem wolumenu i przychodów . Dowody : a. Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2018 r. , s. 34, https://uke.gov.pl/akt/raport - o - stanie - 12 Pr zykładowo, w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego niektórzy zamawiający formułują wymóg, aby co najmniej część nadawanych przesyłek listowych miała charakter dokumentu urzędowego, zgodnie z art. 17 Prawa pocztowego. W praktyce więc potwierdzenie nadania może mieć znaczenie dla grupy przesyłek, dla których istotny jest moment nadania, a nie moment doręczenia, np. gdy od momentu nadania przesyłki uzależniona jest możliwość wywołania skutku określonej czynności. W takich sytuacjach, realizacja tej części zamówienia publicznego, dla której zamawiający wymaga, aby nadawane przesyłki listowe miały charakter dokumentu urzędowego, musi być dokonywana przez operatora pocztowego z wykorzystaniem sieci pocztowej operatora wyznaczonego. Zob.: wyrok Krajowe j Izby Odwoławczej z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt: KIO 1550/13. 21 rynku - pocztowego - w - 2018 - roku,215.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.); b. Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 31, https://www.uke.gov.pl/ak t/raport - o - stanie - rynku - pocztowego - w - 2019 - roku,322.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.). Charakterystyczne dla segmentu usług wchodzących w zakres usług powszechnych są znaczne ( masowe ) wolumeny kontraktów, o które konkurują operatorzy pocztowi. W wyniku tego pojawia się presja na obniżanie cen, co powoduje, że segment ten, generując przykładowo w 2017 r. aż 43,2% wolumenu całkowitego rynku usług pocztowych, dostarcza ł jedynie 14,2% wart ości tego rynku. Nadawcy w ywierają zatem presję na zasiedziałym ( „ historycznym ” ) operatorze, jakim jest Poczta Polska, do obniżania ceny oraz podnoszenia jakości usług pocztowych. Dowód: a. Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2017 r. , s. 32 , https://www.uke.gov.pl/akt/raport - o - stanie - rynku - pocztowego - w - 2017 - roku,78.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.) ; b. Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2018 r. , s. 34 , https://www.uke.gov.pl /akt/raport - o - stanie - rynku - pocztowego - w - 2018 - roku,215.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.) ; c. Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 3 0 , https://www.uke.gov.pl/akt/raport - o - stanie - rynku - pocztowego - w - 2019 - roku ,322.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.). Przepisy Prawa pocztowego nie określają zasad i warunków dostępu do całej sieci pocztowej, lecz jedynie do enumeratywnie wyliczonych elementów infrastruktury wskazanych w art. 66 Prawa pocztowego. Przyjęte rozwiązania prawne wynikają z fakultatywności regulacji prawa UE w zakresie dostępu do sieci pocztowej, wykraczającego poza ww. elementy infrastruktury pocztowej 13 . Dostęp do sieci pocztowej Poczty Polskiej możliwy jest dla Nadawców (posiadającyc h status operatora pocztowego) na podstawie zawieranych z Pocztą Polską umów na podstawie art. 14 13 Ustawodawca w tym zakresie dokonał transpozycji Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r. zmieniająca dyrektywę 97/67/WE w odniesieniu do pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty. W uzasadn ieniu do projektu Prawa pocztowego argumentowano, że: „ Mając na uwadze fakultatywność regulacji wspólnotowych w zakresie dostępu do sieci pocztowej w zakresie wykraczającym poza elementy infrastruktury pocztowej oraz uwarunkowania polskiego rynku pocztoweg o, gdzie operatorzy co do zasady tworzą własną infrastrukturę i nie korzystają z ww. dostępu, projektodawca nie uznał za wskazane wprowadzenia specjalnych przepisów w tym zakresie. ” 22 pkt 1 Prawa pocztowego (tzw. umów nadawczych, czyli umów o świadczenie usług pocztowych zawieranych między nadawcami a operatorami pocztowymi) 14 . Umowa o wspó łpracę zawierana między operatorami pocztowymi (umowa międzyoperatorska), o której mowa w art. 14 pkt 2 oraz art. 35 Prawa pocztowego, na mocy której operator pocztowy mógłby uzyskać dostęp do sieci pocztowej, ma natomiast charakter dobrowolny, co oznacza, że jej zawarcie pozostaje w wyłącznej gestii zainteresowanych operatorów pocztowych oraz musi być gospodarczo uzasadnione. Poczta Polska, na czas wydania niniejszej decyzji, nie zawarła z żadnym operatorem pocztowym umowy międzyoperatorskiej. 4. Zasady współ pracy Poczty Polskiej z Nadawcami W toku postępowania antymonopolowego przeanalizowane zostały zasady i sposób dokonywania wycen przesyłek klientów Nadawców przez Pocztę Polską oraz wymóg podawania Poczcie Polskiej przez Nadawców informacji o ich klientach na etapie ofertowania. Jak wskazano, Poczta Polska współpracuje z Nadawcami , działającymi na rzecz swoich klientów, na podstawie pisemnej umowy o świadczenie usług pocztowych w rozumieniu art. 14 pkt 1 Prawa pocztowego, odnoszącego się do umów o świadczenie usług pocztowych zawieranych między nadawcami a operatorami pocztowymi. W umowie tego rodzaju wskazuje się, że Nadawca działa na rzecz swoich klientów (w przypadku przesyłek zbieranych przez nadawcę od swoich klientów), korzystając z określony ch usług niepowszechnych świadczonych przez Pocztę Polską – tj. przesyłki firmowej oraz przesyłki marketingowej. Nadawca przyjmuje przesyłki pocztowe od swoich klientów, a następnie nadaje te przesyłki w określonej placówce pocztowej Poczty Polskiej. Natom iast Poczta Polska przyjmuje przesyłki od Nadawcy, sortuje je , przemieszcza i doręcza przesyłki nadawane przez nadawcę. Poczta Polska dokonuje wyceny na realizację usług pocztowych Nadawcom , co do zasady, w zależności od wolumenu oraz rodzaju przesyłek generowanych przez jednego klienta Nadawcy w danym okresie (np. miesiąca) . Prezes Urzędu ustalił, że powyższe z asady i warunki współpracy z Nadawcami Poczta Polska określiła wobec Speedmail , który – jak wskazano – jest największym i najbardziej z naczącym konkurentem Poczty Polskiej w zakresie realizacji przesyłek listowych . Pierwszą umowę o 14 Jak zauważano w doktrynie, zadania wykonywane przez alternatywnych opera torów pocztowych odnośnie do zbierania i przekazywania historycznemu (zasiedziałemu) operatorowi pocztowemu przesyłek zebranych od swoich klientów w celu ich doręczenia na obszarach kraju, w których to operatorzy nie posiadają własnej sieci pocztowej, w praktyce mogą nie różnić się od zadań wykonywanych przez „pośredników” pocztowych (niemających statusu operatora pocztowego), zwanych również „konsolidatorami”, będących przedsiębiorcami zbierającymi przesyłki od różnych klientów i przekazujących te przesyłk i do sieci zasiedziałego operatora w celu realizacji tych przesyłek; zob.: D. Geradin, Is Mandatory Access to the Postal Network Desirable and If So at What Terms? , „TILEC Discussion Paper” 2015, s. 5. 23 świadczenie usług pocztowych Speedmail podpisał z Pocztą Polską w dniu 14 kwietnia 2014 r. (umowa nr [informacja chroniona] ). Kolejną umowę zawarto z kolei w dniu 26 października 2016 r. (umowa nr [informacja chroniona] ). Z chwilą wejścia w życie umowy nr [informacja chroniona] przestała obowiązywać poprzednia umowa nr [informacja chroniona]. Dowód: p ismo Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 24 listopada 2016 r. wraz z załącznikiem o numerze 5 , k. 2 2 - 32, 763 - 1569. Z miana warunków współpracy ze Speedmail przez Pocztę Polską , poprzez zawarcie umowy z 2016 r., pol egała na modyfikacji zasad i sposobu dokonywania wycen przesyłek klientów zgłaszanych przez Speedmail . Na mocy umowy z 2014 r. obowiązywały ogólne cenniki usług , natomiast na mocy umowy z 2016 r. wycena przesyłek dokonywana była przez Pocztę Polską wyłączn ie indywidulanie dla każdego zgłoszonego klienta Speedmail . Porównanie postanowień umownych zawartych w tych umowach przedstawiono w tabeli nr 1. Tabela nr 1 . Porównanie umowy z 2014 r. z umową z 2016 r. Umowa nr [informacja chroniona] z 14 kwietnia 2014 r. Umowa nr [informacja chroniona] z 26 października 2016 r. Postanowienia wspólne  Na podstawie obu umów Speedmail mógł nadawać przesyłki swoich klientów za pośrednictwem Poczty Polskiej .  Obie umowy zawierały wzór oświadczenia, zgodnie z którym Speedmail wskazywał Poczcie Polskiej , że jest upoważniony do działania na rzecz określonego klienta.  Speedmail musiał każdorazowo przekazywać Poczcie Polskiej informacje o swoim kliencie celem jego w łączenia do umowy (w formie aneksu) . Najważniejsze różnice między ww. umowami w zakresie zasad i warunków cenowych  Umowa zawiera ła ogólne cenniki usług . Ceny dotyczące świadczonych usług niepowszechnych określone były dla części usług w zależności od przedziału wagowego, wolumenu i obszaru realizacji usług (cennik dla przesyłek marketingowych w zależności od wolumenu, wagi i gabarytu , a dla przesyłek firmowych w zależności od miejsca nadania i wagi ).  Stosowane były progi cenowe (istniały przedziały wol umenowe, rozpiętość cen , co do zasady, nie przekraczała w żadnej kategorii wagowej poziomu [informacja chroniona] % ).  Strony przewidziały możliwość stosowania dla poszczególnych zleceniodawców Speedmail opłat  W nowej umowie nie zawarto ogólnych cenników usług . Unormowano indywidualną wycenę dla każdego klienta zgłaszan ego przez Speedmail w oparciu o deklarowany wolumen nadań oraz parametry przesyłek (masa, gabaryt) wskazane przez Speedmail w składanym do Poczty Polskiej wniosku.  Poczta Polska p rzygotowując indywidualną wycenę dla kl ientów Speedmail określa: (a) cenę dla deklarowanego wolumenu nadań oraz (b) cenę w przypadku braku wykonania deklaracji ( bez określania progów cenowych) . Rozpiętość pomiędzy ceną ustaloną dla deklarowanego wolumenu nadań , a ceną w przypadku braku realizacji 24 ustalanych dl a danego klienta Speedmail w oparc iu o wskazane parametry usługi oraz deklarowany wolumen nadań , jednak bez doprecyzowania tych zasad w zawartej umowie. Indywidualnie kalkulowane odrębne warunki cenowe były ustalane wyłącznie na wniosek Speedmail.  Zwyczajowo Speedmail dokonywał zgłoszeń no wych zleceniodawców na co najmniej [informacja chroniona] dni przed dniem nadania ich przesyłek . Nie doprecyzowano tych zasad w zawartej umowie. deklaracji wolumenowej nie jest stała , ponieważ jest ona uzależniona m.in. od rozmiaru deklarowanego wolumenu nadań przez Speedmail . Nie sprecyzowano jednak szczegółowych warunków kształtowania cen w umowie.  W skazano , że termin włączenia nowego klienta do umowy będzie wynosić [informacja chroniona] dni . Źródło: opracowanie własne na podstawie pisma Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 24 listopada 2016 r. wraz z załącznikiem o numerze 1, k. 22- 33; pismo Speedmail pt. „Uzupełnienie wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie stosowania praktyk naruszających konkurencję” do Prezesa Urzędu z 15 grudnia 2016 r. , k. 1592-1602. Prezes Urzędu ustalił, że proces zmiany umowy z 2014 r. , poprzez podpisanie umowy z 2016 r., był następują cy . W wiadomości e - mail z dnia 22 lipca 2016 r. Poczta Polska poinformowała Speedmail o zmianie zasad w zakresie warunków wyceny realizowania niepowszechnych usług pocztowych, argumentując to m.in. koniecznością uporządkowan ia oraz ujednolice nia składania ofert cenowych wszystkim klientom Speedmail. Zmiana ta miała polegać na tym, że począwszy od 22 lipca 2016 r. dla wszystkich klientów, na rzecz których Speedmail nadawał przesyłki do Poczty Polskiej, zgłaszanych do umowy na podstawie oświadcz enia Speedmail, Poczta Polska będzie oferowała indywidualne ceny w oparciu o zadeklarowane wolumeny nadań danego klienta, zgłaszanego przez Speedmail, oraz parametry wagowe tych przesyłek . Następnie , Poczta Polska przesłała projekt nowej umowy wskazując , że umowa ta wejdzie w życie w dniu 1 sierpnia 2016 r. Poczta Polska zakładała porozumienie stron w tym przedmiocie, dlatego też nie zaproponowała okresu wypowiedzenia dotychczasowych warunków umownych. Na prośbę Speedmail nastąpiło jednak przesunięcie ter minu planowanych zmian o [informacja chroniona] dni , zgodnie z zasadami wypowiedzenia dotychczas obowiązującej umowy z 2014 r. W dniu 21 październiku 2016 r. Poczta Polska wezwała Speedmail do podpisania nowej umowy bez możliwości prowadz enia dalszych nego cjacji w jej przedmiocie. Nowe warunki i zasady włączania klientów Speedmail do umowy stosowane były od września 2016 r. Nowa umowa została natomiast podpisana 26 października 2016 r. Dowody : a. p ismo Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 24 listopada 2016 r. wraz z załącznik iem o numerze 5 , k. 22 - 32, 763 - 1569 ; 25 b. pismo Speedmail pt. „Uzupełnienie wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie stosowania praktyk naruszających konkurencję” do Prezesa Urzędu z 15 grudnia 2016 r. , k. 1592 - 1602. Prezes Urzędu ustalił, że z e względu na brak alternatywy handlowej wobec usług świadczonych przez Pocztę Polską , Speedmail został zmuszony zaakceptować nowe zasady dokonywania przez Pocztę Polską wycen . Speedmail nie mi ał możliwości negocjowania niektórych postanowień umownych z Pocztą Polską. Przykładowo, pomimo składania wniosków o wprowadzenie ogólnych cenników usług , które obowiązywały na mocy starej umowy z 2014 r., Poczta Polska nie zgodziła się n a wprowadzenie teg o typu cenników w umowie z 2016 r. Poczta Polska nie zgodziła się jednocześnie na zgłaszaną przez Speedmail propozycję, aby wprowadzić do umowy zapis równoważny, zgodnie z którym, w przypadku kiedy ilość faktycznie nadanych przesyłek będzie wyższa od dekla rowanej , Poczta Polska obniży ceny w stosunku do cen zaoferowanych w wycenie dla deklarowanego wolumenu nadań . Dowody : a. p ismo Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 24 listopada 2016 r. wraz z załącznik iem o numerze 5 , k. 22 - 32, 763 - 1569; b. pismo Speedmail pt. „Uzupełnienie wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie stosowania praktyk naruszających konkurencję” do Prezesa Urzędu z 15 grudnia 2016 r. , k. 1592 - 1602. 4.1. U zależnianie przedstawienia oferty cenowej na świadczenie usług pocztowych od przekazania przez Nadawcę szczegółowych informacji handlowych o jego kliencie Prezes Urzędu ustalił, że Poczta Polska uzależnia przedstawienie oferty cenowej dla Nadawcy na świadc zenie usług pocztowych od przekazania przez tego Nadawcę szczegółowych informacji handlowych o jego kliencie. Powyższe związane jest z faktem ukształtowanej przez Pocztę Polską praktyki żądania od Nadawców informacji o ich klientach w celu włączenia ich do umowy (w formie aneksu do umowy ) . Przed podaniem tych informacji Nadawca nie ma zatem możliwości przewidzenia oferty cenowej, którą otrzyma (lub może otrzymać) od Poczty Polskiej w związku z nadawaniem Poczcie Polskiej przesyłek pocztowych zebranych od swoich klientów w celu ich dalszej realizacji przez Pocztę Polską . W przypadku Speedmail, zarówno umowa z 2014 r., jak i umowa z 2016 r. zawierały wzór oświadczenia, zgodnie z którym Speedmail wskazywał, że jest upoważniony do działania na rz ecz swojego klienta. Przedsiębiorca ten na etapie ofertowania musiał każdorazowo przekazywać Poczcie Polskiej informacje handlowe o swoim kliencie – jego nazwę, adres oraz 26 NIP – w celu włączenia go do umowy. Obie umowy zawierały także klauzulę zakazu kumulowania wolumen ów nadawanych przesyłek, realizowanych w oparciu o kilka odrębnych umów zawartych przez jednego Nadawcę z podmiotami, na rzecz których Nadawca świadczył usługi związane z nadawanymi przesyłkami. Dowody : a. p ismo Poczty Polskiej pt. „Pismo w post ępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 24 listopada 2016 r. , k. 22 - 32; b. pismo Speedmail pt. „Uzupełnienie wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie stosowania praktyk naruszających konkurencję” do Prezesa Urzędu z 15 grudnia 2016 r. , k. 1592 - 1602. Z ustaleń Prezesa Urzędu wynika, że w okresie oczekiwania na akceptację wniosku o dokonanie indywidualnej wyceny przesyłek klientów Nadawcy przez Pocztę Polską , przekazanie przez Nadawcę informacji o jego klientach mogło umożliwić Poczcie Polskiej przedstawienie kontroferty zgłaszanym klientom (względem oferty nadawcy ). Poczta Polska, uzyskując informacje o klientach Nadawcy , w łatwiejszy sposób mogła również przejąć klientów tego Nadawcy , przykładowo poprzez przedstawienie takich w arunków dla Nadawcy , które uniemożliwią mu złożenie konkurencyjnej oferty względem oferty złożonej przez Pocztę Polską. Powyższe ustalenia można zobrazować na przykładzie dokonanych przez Pocztę Polską wycen w dniu [informacja chroniona] 2016 r. na rzecz zgłoszonych klientów Speedmail : [ k lient 1] , [ k lient 2] , [ k lient 3] . P rzesyłki tych klientów z zagranicy były przekazywane do Polski za pośrednictwem [ zagraniczn ego operator a pocztow ego ] . Następnie przesyłki te były realizowane w Polsce przez Speedmail. P rzebieg wydarzeń w tym przypadku był następujący. P rzedstawiciel [ zagraniczn ego operator a pocztow ego ] w dniu [informacja chroniona] 2016 r. zgłosił się do Poczty Polskiej, wskazując na możliwość przekazywania Poczcie Polskiej znacznej ilości przesyłek klientów [ k lient 1], [ k lient 2], [ k lient 3] 15 . W korespondencji wskazał, że przesyłki te były realizowane do tej pory w Polsce przez Speedmail, ale niewielka obniżka ceny mogłaby przekonać tych klientów do zmiany operatora pocztowego 16 . Poczta Polska złożyła w związku z tą propozycją konkurencyjną ofertę cenową względy oferty cenowej S peedmail 17 . 15 Jak wskazał przedstawiciel [zagranicznego operatora pocztowego]: „ w chwili obecnej mamy nadzwyczajną możliwość otrzymania ogromnych dodatkowych ilości dla Poczty Polskiej (…) Aby otrzymać cały wolumen, musimy jedynie złożyć ofertę na kwotę [informacja chroniona] PLN za przesyłkę!”. 16 Przedstawiciel [zagran icznego operatora pocztowego] wyjaśnił, że: „ przesyłki marketingowe są na bieżąco przesyłane za pośrednictwem Speedmail. Ich bieżąca stawka za całą kwotę wynosi [informacja chroniona] PLN /przesyłka, w związku z powyższym niewielka (jedynie »optyczna«) obniżka byłaby pomocna, aby przekonać ich ([klienta 1], [klienta 2], [klienta 3] – dopisek własny ) do przejścia ”. 17 W dniu 29 września przedstawiciel Poczty Polskiej wskazał, że: „ W związku z powyższym taka sama oferta byłaby od nas, tj. [informacja chroniona] PLN . Oferujemy Państwu równorzędne dostawy na terytorium całej Polski, na wszystkich obszarach 27 W dniu [informacja chroniona] 2016 r. przedstawiciel Poczty Polskiej w wiadomości e - mail do przedstawiciela [ zagraniczn ego operator a pocztow ego ] poinformował , że: „ Ze względu na fakt, że stosujemy [informacja chroniona] , w przypadku niespełniania wymogu dostarczenia zadeklarowanych ilości (nawet gdy będą tylko trochę niższe) dla tych trzech klientów, zakładamy wprowadzenie ewentualnych korekt stawek po upływie [infor macja chroniona] , co mam nadzieję nie nastąpi. Stawki te są określane dla okresu [informacja chroniona] do [informacja chroniona] 2017 r. (…) Poniżej przedstawiamy stawki mające zastosowanie w przypadku braku realizacji zadeklarowanych wolumenów przesyłek marketingowych: [klient 3] – roczny zadeklarowany wolumen przesyłek marketingowych Ustalona cena za przesyłkę [informacja chroniona] [informacja chroniona] PLN W przypadku niezrealizowania wolumenu 500 000 przesyłek – cena z a usługę ulegnie zwiększeniu o: 1) [informacja chroniona] % w przypadku gdy wolumen wynosi od [informacja chroniona] – [informacja chroniona] przesyłek 2) [informacja chroniona] % w przypadku gdy wolumen wynosi od [informacja chroniona] – [informacja chroniona] przesyłek 3) [informacja chroniona] % w przypadku gdy wolumen wynosi od [informacja chroniona] – [informacja chroniona] przesyłek 4) [informacja chroniona] % w przypadku gdy wolumen wynosi od [informacja chroniona] – [informacja chroniona] przesyłek [informacja chroniona] % w przypadku gdy wolumen nie przekracza [informacja chroniona] przesyłek . ” W dni ach [informacja chroniona] oraz [informacja chroniona] 2016 r. Speedmail wystąpił do Poczty Polskiej o indywidualną wycenę przesyłek na rzecz klientów, nadających przesyłki do Polski za pośrednictwem [zagraniczn ego operator a poczto wego ] (określonych w korespondencji e - mail jako: [klient 1], [klient 2], [klient 3] ) . Poczta Polska przedstawiła wycenę na rzecz tych klientów w dniu [informacja chroniona] 2016 r. , oferując stawkę [informacja chroniona] zł za dostarczenie jednej przesyłki [klient a 2], [klient 3] (w przypadku nadania wskazanej przez Speedmail deklarowanej ilości przesyłek pow. [informacja chroniona] przesyłek ) oraz stawkę [informacja chroniona] zł za dostarczenie jednej przesyłki [klient a 3 ] (w przypadku nadania wskazanej przez Speedmail deklarowanej ilości przesyłek pow. [informacja chroniona] przesyłek) . W przypadku braku realizacji deklaracji wolumenowej ceny oferowane przez Pocztę Polską wzrastały o ok. [informacja chroniona] % w przypadku [klient a 3 ] oraz o ok. [informacja chroniona] % w przypadku przesyłek [klient a 2], [klient a 3] . Przy czym, taki poziom cen był oferowany Speedmail przez miejskich i wiejskich. Posiadamy sieć w całym kraju i jesteśmy najbardziej znanym dostawcą usług pocztowych w Polsce, jako godnym zaufania kontrahent” (pisownia oryginalna) . 28 Pocztę Polską dla klientów nadających niewielkie ilości przesyłek, tj. do [informacja chroniona] przesyłek miesięcznie . Poczta Polska , przygotowując powyższe wyceny dla Speedmail, przekroczyła wskazany w umowie [informacja chroniona] - dniowy termin dokonania wyceny , o ponad 2 tygodnie . Tak duża zwłoka w przedstawieniu przez Pocztę Polską oferty ceno we j dla Speedmail, uniemożliwiła Speedmail złożenie oferty cenowej dla [klient a 1], [klient a 2], [klient a 3] . Dowody : a. p ismo Speedmail pt. „Uzupełnienie wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie stosowania praktyk naruszających konkurencję” do Prezesa Urzędu z 15 grudnia 2016 r. , k. 1592 - 1602 ; b. pismo Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 27 września 2017 r. wraz z załącznikiem o numer ze 19 , k. 1754 - 1770, 2166 - 2174. W ykorzystanie przez Poczt ę Polską informacji na temat klientów zgłaszanych przez Speedmail można także zobrazować w przypadku wniosku Speedmail w sprawie dokonania wyceny przez Pocztę Polską dla innego klienta Speedmail – [klient a 4] . Speedmail świadczył [klient owi 4] usługi poczt owe od [informacja chroniona] 2015 r. na podstawie pisemnej umowy. W trakcie trwania tej umowy, w związku ze zwiększającym się wolumenem przesyłek, [klient 4] postanowił renegocjować ze Speedmail warunki cenowe. W związku z tym, Speedmail wystąpił do Poczty Polskiej z prośbą o przedstawienie indywidualnej wyceny dla przesyłek nadawanych do Poczty Pol skiej na rzecz [klient a 4] . Po wystąpieniu do Poczty Polskiej przez Speedmail o wycenę na rzecz [klient a 4] , Poczta Polska złożyła [klient owi 4] konkurencyjn ą ofertę cenową . W dniu [informacja chroniona] 2015 r. doszło do spotkania pomiędzy przedstawicielami [klient a 4] a przedstawicielami Poczty Polskiej, w trakcie którego Poczta Polska zaproponowała samodzielne świadczenie na rzecz [klienta 4 ] usług pocztowych. Poczta Polska w trakcie trwania tego spotkania wskazała, że posiada informacje o negocjowanych warunkach handlowych ze Speedmail na rzecz [klient a 4] . Dowód : p ismo [klient a 4] do Prezesa Urzędu z 23 sierpnia 2016 r . , k. 12. W innym przypadku , Poczta Polska odmówiła również Speedmail przygotowania of erty cenowej wskazując, że dany klient – zgłoszony przez Speedmail – jest już obsługiwany przez Pocztę Polską. Sytuację taką zaobserwowano w przypadku [klient a 5] w dniu [informacja chroniona] 2016 r. Dowód: p ismo Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 24 listopada 2016 r. , k. 22 - 32. 29 W związku z powyższym, Poczta Polska, uzyskując informacje o klientach Speedmail, w łatwiejszy sposób mogła przejąć klientów tego Nadawcy oraz złożyć im skuteczną kontrofertę względem oferty S p eedmail . Obowiązek przekazywania tak szczegółowych informacji – już na etapie ofertowania – umożliwiał bowiem Poczcie Polskiej identyfikację klienta, na rzecz którego Nadawca świadczył lub zamierzał świadczyć usługi pocztowe. Po uzyskaniu tego typu informacji Poczta Polska mogła nawiązać kontakt z tym klientem oraz pr zykładowo przedstawić mu własną ofertę (np. ww. opisany przypadek oferty złożonej przez Pocztę Polską dla [klient a 4] ) lub też zaproponować takie warunki dla Nadawcy , które uniemożliwi a ły mu złożenie konkurencyjnej oferty względem oferty złożonej przez Poc ztę Polską (np. ww. opisany przypadek oferty złożonej przez Pocztę Polską dla [zagraniczn ego operator a pocztow ego ] dla przesyłek [klient a 1], [klient a 2], [klient a 3] ) . Ponadto w ymóg p o dania przez Nadawcę informacji o danym kliencie umożliwia również Poczcie Polsk iej weryfikację , czy klient ten nie jest dotychczas obsługiwany bezpośrednio przez Pocztę Polską. W tym zakresie Poczta Polska może bronić się przed utratą określonych klientów poprzez, np. przedłużanie okresu dokonywania indywidulanych wycen dla Nadawców , uniemożliwiając Nadawcy złożenie konkurencyjnej oferty względem Poczty P olskiej. Dowód: p ismo [klient a 6] do Prezesa Urzędu z 2 października 2017 r. , k. 2 175 - 2181. 4.2. Odmowa przedstawienia Nadawcy ogólnych cenników usług Prezes Urzędu ustalił, że Poczta Polska odmawia przedstawienia Nadawcom ogólnych cenników usług . Informacje o warunkach cenowych są przedstawiane przez Pocztę Polską Nadawcom w indywidulanych wycenach , czyli każdorazowo po zgłoszeniu danego kli enta oraz wskazaniu określonych parametrów usług do Poczty Polskiej . Nadawa nie może przez to zaproponować, przed uzyskaniem indywidualnej wyceny od Poczty Polskiej, wyceny na usługi pocztowe dla swoich klientów. Powyższe zasady obowiązują we współpracy Po czty Polskiej ze Speedmail na po dstawie umowy z 2016 r . We wcześniejszej umowie z 2014 r., Speedmail posiadał z kolei ogólne cenniki usług . Dowody : a. pismo Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 24 listopada 2016 r. , k. 22 - 32 ; b. pismo Speedmail pt. „Uzu pełnienie wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie stosowania praktyk naruszających konkurencję” do Prezesa Urzędu z 15 grudnia 2016 r. , k. 1592 - 1602. Na mocy umowy z 2014 r. strony uzgodniły stałe cenniki dla nadawanych przesyłek klientów Speedmail, oddzielne dla przesyłek marketingowych oraz przesyłek firmowych . W przypadku 30 przesyłek marketingowych ceny były określone w zależności od wolumenu, wagi i gabarytu, a w przypadku przesyłek firmowych w zależnośc i od miejsca nadania i wagi. Na podstawie ogólnych cenników usług, określonych w umowie z 2014 r., Speedmail mógł oszacować ofertę cenową, jaką otrzyma od Poczty Polskiej oraz zaproponować klientom oczekującym realizacji przesyłek w całym kraju ofertę cenową bez potrzeby oczekiwania na indywidualną wycenę tych przesyłek przez Pocztę Polską . Przykładowy ogólny cennik usług określający wysokość opłat za przesyłki marketingowe (gabaryt A) został wskazany w poniższej tabeli nr 3. Tabela nr 2 . Wysokość opłat określona przez Pocztę Polską dla Speedmail w umowie z 2014 r. za przesyłki marketingowe – Gabaryt A Liczba przesyłek nadawanych w miesiącach (szt.) Opłata za usługę netto (w złotych) Masa (gabaryt A) Do 50 g Ponad 50 g do 100 g Ponad 100 g do 350 g Ponad 350 g do 500 g Ponad 500 g do 1000 g Ponad 1000 g do 2000 g Do [informacja chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] Od [informacja chroniona] do [informacja chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] Od [informacja chroniona] d o [informacja chro niona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] Od [informacja chroniona] d o [informacja chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] [informa cj a chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] [informacj a chroniona] Źródło: Załącznik nr 4 do umowy nr [informacja chroniona] z dnia 14 kwietnia 2014 r., k. 53, Na mocy umowy z 2016 r. zasady w zakresie wyceny realizowania usług pocztowych przez Pocztę Polską uległy istotnej zmianie. Speedmail został pozbawiony ogólnych cenników , a wszystkie ceny świadczonych przez Pocztę Polską usług kształtowane były indywidualn ie z uwzględnieniem parametrów usług, w tym deklarowanych wolumenów nadań oraz okresu trwania kontraktu. Dotyczyło to nawet klientów, dla których wskazywane były nieznaczne wolumeny nadań (np. [informacja chroniona] przesyłek w ciągu miesiąca). Poczta Pol ska nie wskazała również szczegółowych wytycznych, na podstawie których Nadawca mógłby przewidzieć sposób dokonywania wyceny przez Pocztę Polską. 31 Dow ó d: pismo Speedmail pt. „Uzupełnienie wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie stosowania praktyk naruszających konkurencję” do Prezesa Urzędu z 15 grudnia 2016 r. , k. 1592 - 1602. 4.3. Narzucanie Nadawcy wzrostu cen przesyłek w związku z brakiem wykonania deklarowanego wolumenu nadań nieuwzględniającego faktycznego stopnia realizacji tej deklaracji Prezes Urzędu ustalił, że Poczta Polska dokonuje wycen przesyłek Nadawców w ten sposób, że określa ona dwa rodzaje cen: (i) ceny jednostkowe nadań przesyłek w przypadku spełnienia deklarowanego wolumenu nadań wskazywanego przez Nadawcę w ciągu d anego okresu oraz (ii) ceny jednostkowe nadań tych przesyłek w przypadku nienadania deklarowanego wolumenu nadań w ciągu danego okresu . Poczta Polska narzuciła w ten sposób Nadawcy wzrost cen nadawanych przez niego przesyłek , na rzecz jego klientów, w zwią zku z brakiem wykonania deklarowanego wolumenu nadań w sposób nieuwzgledniający faktycznego stopnia realizacji przez Nadawcę tej deklaracji. Powyższ a praktyk a Poczty Polskiej zostanie przedstawiona na przykładzie warunków cenowych oraz sposobu dokonywania wycen prze dstawianych przez Pocztę Polską dla Speedmail. W pierwszej kolejności wskazane zostaną zasady dokonywania indywidulanych wycen przez Pocztę Polską w czasie obowiązywania umowy z 2014 r., a następnie analizie poddane zostaną zmiany tych warunków na mocy umowy z 2016 r. 4.3.1. Zasady dokonywania indywidualnych wycen na podstawie umowy z 2014 r. Niezależnie od ogólnych cenników usług , Poczta Polska, w czasie obowiązywania umowy z 2014 r., umożliwiał a Speedmail wnioskowanie o indywidualną wycenę usług w stosunku do niektórych klientów Speedmail , nadających znaczne wolumeny przesyłek, w oparciu o wskazane parametry usługi oraz deklarowany wolumen nad ań. Do dnia [informacja chroniona] 2016 r . , w przypad ku przesyłki firmowej odrębne warunki cenowe obowiązywały dla [informacja chroniona] klientów Speedmail, natomiast w odniesieniu do przesyłki marketingowej – dla [informacja chroniona] klientów Speedmail. Tryb wnioskowania przez Speedmail o odrębne ustalen ie opłat dla poszczególnych, wskazywanych przez niego klientów, jak i tryb przedstawiania w takim przypadku oferty cenowej przez Pocztę Polską , nie został y jednak uregulowan e w zawartej przez strony umowie z 2014 r . Indywidualnie kalkulowane odrębne warunki cenowe były ustalane wyłącznie na wniosek Speedmail. Jednocześnie, w indywidualnych wycenach , w czasie obowiązywania umowy z 2014 r. , określono, że w przypadku niespełnienia deklarowanego wolumenu nadań przez Speedmail w 32 określonym czasie, zostaną wystawione faktury korygujące na podstawie cennika , zgodnie z faktycznie nadaną ilością przesyłek we wskazanym okresie i stawką określoną w tabeli dla danego przedziału wolumenowego (w tym zakresie przewidywano różne stopnie cenowe). Stanowiło to mechanizm zabezpieczenia wykonania deklarowanego wolumenu nadań w zależności od faktycznego stopnia realizacji tej deklaracji przez Speedmail. Dowód: pismo Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 24 listopada 2016 r. wraz z załącznikiem o numerze 2 , k. 22 - 32, 101 - 104. Przykładowa, indywidualna wycena Poczty Polskiej dla Speedmail , dotycząca przesyłek [klient a 7] , została wskazana w poniższej tabeli nr 3 . Tabela nr 3 . Indywidualna wycena za przesyłki firmowe nierejestrowane dla przesyłek [klienta 7] Przesyłka firmowa nierejestrowana Waga (w gramach) Ilość nadawanych przesyłek od dnia podpisania aneksu do dnia 31 marca 2017 r. (tys.) wraz z ceną do [informacja chroniona] [informacja chroniona] – [informacja chroniona] [informacja chroniona] – [informacja chroniona] [informacja chroniona] – [informacja chroniona] [informacja chroniona] – [informacja chroniona] Pow. [informacja chronion a] do [informacja chroniona] [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] – [informacja chroniona] [informacja chroniona] zł [informacja ch roniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] – [informacja chroniona] [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] – [informacja chroniona] [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] – [informacja chroniona] [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] – [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł [informacja chroniona] zł 33 [informacja chroniona] Źródło: dodatek „ D ” do załącznika nr 5 do umowy [informacja chroniona], k. 104. W przypadku indywidualnej wyceny , wskazanej w tabeli nr 3 , strony umowy z 2014 r. ustaliły, że w ramach tego obowiązującego je cennika, od [informacja chroniona] 2016 r. do [informacja chroniona] 2017 r., Speedmail zadeklarował nadanie na rzecz [klient a 7] powyżej [informacja chroniona] sztuk przesyłek. W przypadku niespełnienia deklarowanego wolumenu nadań wskazano, że zostaną wystawione faktury korygujące na podstawie powyższego cennika (zgodnie z faktycznie nadaną ilością przesyłek). Cennik ten okreś lał progi cenowe , przez co w przypadku braku spełnienia deklaracji wolumenowej , w zależności od stopnia spełnienia tej deklaracji, Speedmail mógł uzyskać różną cenę od Poc zty Polskiej. Powyższy cennik zawierał również progi wolumenowe powyżej deklarowaneg o przez Speedmail wolumenu nadań (np. [informacja chroniona] – [informacja chroniona] przesyłek) , które umożliwiały Speedmail uzyskanie korzystniejszych cen w porównaniu do nadania deklarowanych [informacja chroniona] przesyłek . O stateczna cena, którą musiał uiścić Speedmail w związku z nadawaniem przesyłek, była uzależniona więc od stopnia spełnienia przez niego deklaracji wolumenowej – zarówno w przypadku niespełnienia tej deklaracji, jak i faktycznego nadania większej ilości prz esyłek w stosunku do zadeklarowanej ilości nadań . W czasie obowiązywania umowy z 2014 r., w większości przypadków Speedmail korzystał z ogólnych cenników usług określonych w umowie, a tylko w wyjątkowych przypadkach , w przypadku pozyskania klientów nadających znaczne wolumeny nadań, zwracał się do Poczty Polskiej o dokonanie indywidualnej wyceny. W przypadku klientów nadających znaczne wolumeny nadań, indywidualne warunki cenowe umożliwiały Speedmail uzyskanie korzystniejszych ofert w porównaniu do w arunków cenowych określonych w ogólnych cennikach usług stanowiących aneks do umowy z 2014 r. Przykładowo, w wyniku dokonania indywidualnej wyceny przez Pocztę Polską dla zgłoszonych klientów Speedmail: [klienta 8], [klienta 4], [klienta 9] oraz [klienta 7] , Speedmail uzyskał ok. [informacja chroniona] % niższe ceny w porównaniu do najkorzystniejszych cen określonych w ogólnym cenniku usług określonych w umowie z 2014 r . Dowód: p ismo Speedmail pt. „Uzupełnienie wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie stosowania praktyk naruszających konkurencję” do Pre zesa Urzędu z 15 grudnia 2016 r., k. 1592 - 1602. 34 4.3.2. Zasady dokonywania indywidualnych wycen na podstawie umowy z 2016 r. Powyższe warunki zmieniły się wraz z wejściem umowy z 201 6 r. Z ustaleń poczynionych przez Prezesa Urzędu wynika, że Poczta Polska narzuci ła Speedmail warunki wycen niepowszechnych usług pocztowych polegające na dokonywaniu wobec niego wyłącznie indywidualnych wycen nadawanych przesyłek na podstawie deklarowanyc h wolumenów nadań w ciągu określonego okresu rozliczeniowego (np. miesiąc lub rok, nie dłużej jednak niż do końca trwania umowy). Sposób dokonywanej indywidualnej wyceny polegał na określaniu przez Pocztę Polską poziomu cen zarówno w przypadku realizacji d eklarowanego przez Speedmail wolumenu nadawanych przesyłek danego klienta w danym okresie (tj. w przypadku spełnienia deklarowanego wolumenu nadawanych przesyłek ) , jak również poziomu cen w przypadku braku wykonania deklaracji wolumenowej w danym okresie r ozliczeniowym (cena „od” oraz cena „do” deklarowanego wolumenu nadań) . R ozpiętość pomiędzy ceną ustaloną dla deklarowanego wolumenu nadań, a ceną w przypadku braku realizacji deklaracji wolumenowej była uzależniona m.in. od rozmiaru deklarowanego wolumenu nadań. Rozpiętość ta wynosiła średnio od [informacja chroniona] % do [informacja chroniona] % dla przesyłki firmowej oraz od [informacja chroniona] % do [informacja chroniona] % d la przesyłki marketingowej . Co do zasady, im wyższy był deklarowany wolumen nadań, tym niższa była dla niego oferta cenowa, a tym samym większa rozpiętość pomiędzy ceną dla deklarowanego wolumenu, a ceną w przypadku braku realizacji deklaracji. Dowód: p is mo Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 2 5 maja 201 7 r. wraz z załącznikiem o numerze 5 , k. 1 654 - 1691; 1698 - 1699. Przykładowe wyceny dokonane przez Pocztę Polską dla rożnych klientów Speedmail zostały przedstawione w poniższej tabeli nr 4 . Tabela nr 4. Indywidualne wyceny Poczty Polskiej dla wybranych klientów Speedmail (przesyłki marketingowe, gabaryt A) Nazwa Klienta Speedm ail Data wyceny dokonana przez Pocztę Polską deklarowany wolumen przesyłek o wadze do 50g (miesiąc) Cena (zł) do od [klient 7] [ informacja chroniona ] 2016 [informacja chroniona] [informacja chroniona] [informacja chroniona] [klient 7] [ informacja chroniona ] 2017 [informacja chroniona] [informacja chroniona] [informacja chroniona] [klient 10] [informacja chroniona] 2017 [informacja chroniona] [informacja chroniona] [informacja chroniona] 35 [klient 11] [informacja chroniona] 2016 [informacja chroniona] [informacja chroniona] [informacja chroniona] [klient 12] [informacja chroniona] 2016 [informacja chroniona] [informacja chroniona] [informacja chroniona] Źródło: opracowanie własne na podstawie pisma Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 24 listopada 2016 r. wraz z załącznikami o numerze 4, k. 22-32, 552-760 oraz pisma Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 25 maja 2017 r. wraz z załącznikiem o numerze 5, k. 1654-1691; 1698-1699. Zgodnie z zasadami dokonywania indywidualnej wyceny , w przypadku braku wykonania przez Speedmail deklarowanego wolumenu nadań, Poczta Polska może oferować temu Nadawcy jedną cenę – zarówno w przypad ku niewielkiej ilości nadań (np. [informacja chroniona] przesyłek cenę w wysokości [ informacja chroniona ] ) oraz znacznej ilości nadanych przesyłek (np. [informacja chroniona] przesyłek w przypadku braku re alizacji deklarowanego wolumenu w wysokości [inform acja chroniona] przesyłek – tożsamą cenę w wysokości [ informacja chroniona ] ). Jednocześnie Prezes Urzędu ustalił, że Poczta Polska przedstawiając w dniu [informacja chroniona] 2016 r. – [zagraniczn emu operator owi pocztow ego ] stawki mające zastosowanie w przypadku braku realizacji zadeklarowanych przez [zagraniczn ego operator a pocztow ego ] wolumenów przesyłek ( dla zgłoszonych przez nią klientów: [klient 1] , [klient 2] i [klient 3] ) , oferowała korzystniejsze warunki cenowe , pod względem ilości zaproponowanych temu przedsiębiorcy progów cenowych (uwzględniających faktyczny stopień realizacji deklaracji wolumenowej) w porównaniu do warunków cenowych oferowanych Speedmail. Przykładowe warunki cenowe zaoferowane przez Pocztę Polską dla [zagraniczn ego operator a pocztow ego ] dla [ klienta 3] zostały wskazane w tabeli nr 5 . Tabela nr 5 . Progi cenowe zaoferowane przez Pocztę Polską dla przesyłek [klienta 3] zaoferowane [zagranicznemu operatorowi pocztowemu] przez Pocztę Polską W przypadku niezrealizowania wolumenu [informacja chroniona] przesyłek (w okresie roczny m ) – cena w wysokości [ informacja chroniona ] zł za usługę ulegnie zwiększeniu o: 1) [informacja chroniona] % w przypadku gdy wolumen wynosi od [informacja chroniona] – [informacja chroniona] przesyłek 2) [informacja chroniona] % w przypadku gdy wolumen wynosi od [informacja chroniona] – [informacja chroniona] przesyłek 3) [informacja chroniona] % w przypadku gdy wolumen wynosi od [informacja chroniona] – [informacja chroniona] przesyłek 4) [informacja chroniona] % w przypadku gdy wolumen wynosi od [informacja chroniona] – [informacja chroniona] przesyłek 5) [informacja chroniona] % w przypadku gdy wolumen nie przekracza [informacja chroniona] przesyłek. 36 Źródło: opracowanie własne na podstawie pisma Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 27 września 2017 r. wraz z załącznikiem o numerze 19 , k. 1754-1770, 2166-2174. W przypadku oferty cenowej przedstawionej [zagranicznemu operatorowi pocztowemu] , Poczta Polska przedstawiła pięć progów cenowych . W przypadku braku dokonania deklarowanego wolumenu nadań Poczta Polska określiła wzrost cen przesyłek z uwzględnieniem faktycznego stopnia realizacji tej deklaracji . Przykładowo, w p rzypadku niezrealizowania wolumenu [informacja chroniona] przesyłek (w okresie roczny m ) – cena w wysokości [ informacja chroniona ] zł za usługę nie ulegała zwiększeniu w przypadku gdy wolumen wynosił od [informacja chroniona] – [informacja chroniona] przesy łek. Natomiast w przypadku, gdy wolumen wynosi od [informacja chroniona] – [informacja chroniona] przesyłek cena za usługę u legała zwiększeniu o [informacja chroniona] % . W przypadku ofert cenowych Poczty Polskiej przedstawian ych dla Speedmail, Poczta Pols ka wskazywała natomiast jedynie dwie ceny , tj. cenę standardową (bez naliczonego rabatu) oraz cenę z upustem (uzyskiwaną po przekroczeniu danego progu wolumenowego) . Powyższe można zobrazować na przykładzie oferty Poczty Polskiej z dnia [informacja chroniona] 2017 r. dla zgłoszonego przez Speedmail [ klienta 10] . W przypadku niezrealizowania wolumenu [informacja chroniona] przesyłek – cena w wysokości [informacja chroniona] zł za usługę uległaby zwiększeniu o około [informacja chroniona] % , niezależnie od stopnia realizacji deklaracji wolumenowej . Dowód: p ismo Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 24 listopada 2016 r. wra z z załącznikami o numerze 4 , k. 22 - 32, 552 - 760. Porównanie sposobu określenia przez Pocztę Polską cen przesyłek dla Speedmail (oferta dla [ klienta 10] ) oraz dla [zagranicznego operatora pocztowego] (oferta dla [ klienta 3] ), zostało przedstawione na wykresie nr 1. Wykres nr 1. Ceny przesyłek określone przez Pocztę Polską dla [klienta 3] [zagranicznego operatora pocztowego] i [klienta 10] Speedmail 37 Źródło: opracowanie własne na podstawie pismo Speedmail pt. „Uzupełnienie wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie stosowania praktyk naruszających konkurencję” do Prezesa Urzędu z 15 grudnia 2016 r., k. 1592-1602 oraz pisma Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 27 września 2017 r. wraz z załącznikiem o numerze 19 , k. 1754-1770, 2166-2174. Zgodnie z powyższym wykresem nr 1, w pr zypadku oferty cenowej Poczty Polskiej przedstawionej dla [zagranicznego operatora pocztowego] , ceny jednostkowe realizacji przez Pocztę Polską przesyłek pocztowych malały wraz ze stopniem realizacji przez [zagranicznego operatora pocztowego] deklaracji wo lumenowej w wysokości [informacja chroniona] nadanych przesyłek. Jednocześnie, n iewielkie odchylenia od deklarowanego wolumenu nadań w wysokości [informacja chroniona] - [informacja chroniona] % nie miały wpływu na warunki cenowe Poczty Polskiej dla [zagranic znego operatora pocztowego] . W przypadku oferty cenowej Poczty Polskiej dla Speedmail, określona przez Pocztę Polską wysokość ceny, w przypadku nienadania przez Speedmail [informacja chroniona] przesyłek, była z kolei sztywna i niezależna od stopnia braku realizacji przez Speedmail deklarowanego wolumenu nadań . N awet n iewielkie odchylenie od deklaracji wolumenowej pow odowało stały wzrost ceny jednostkowej realizacji przez Pocztę Polską przesyłek pocztowych w wysokości [informacja chroniona] % w porównaniu do ceny jednostkowej uzyskiwanej w przypadku nadania przez Speedmail [informacja chroniona] przesyłek. W pr zypadku oferty złożonej przez Pocztę Polską dla [zagranicznego operatora pocztowego] , [informacja chroniona] % wzrost w porównaniu do ce ny jednostkowej uzyskiwanej przy nadaniu [informacja chroniona] przesyłek, następował z kolei w sytuacji nadania mniej niż poł owy deklarowanego wolumenu nadań. 38 5. Stanowisko strony postępowania W piśmie z dnia 5 października 2018 r. Poczta Polska ustosunkowała się do stawianego jej zarzutu nadużywania pozycji dominującej. Poczta Polska zakwestionowała ustalenia Prezesa Urzędu odnośnie do zdefiniowanego w sprawie rynku właściwego, jak również do kwalifikacji prawnej poszczególnych kwestionowanych przez Prezesa U rzędu zachowań Poczty Polskiej. Zdaniem Poczty Polskiej nie nadużywała ona pozycji dominującej . Poczta Polska podtrzymała swoje stanowisko w piśmie z dnia 30 października 2018 r., w którym to równocześnie wniosła o wydanie przez Prezesa Urzędu decyzji zobo wiązującej na podstawie art. 12 u.o.k.k. Jak wskazano w pkt 2 uzasadnienia decyzji, złożone zobowiązania zostały następnie zmodyfikowane przez Pocztę Polską w pismach z dniach: 15 lutego 2019 r., 9 września 2019 r., 19 grudnia 2019 r., 24 lutego 2020 r., 1 0 lipca 2020 r., 9 października 2020 r. oraz 9 listopada 2020 r. Ostateczna treść zobowiązań przedstawionych przez Pocztę Polską została wskazana w pkt 3 uzasadnienia decyzji. Dowody : a. p ismo Poczty Polskiej do Prezesa Urzędu z 5 października 2018 r. , k. 2287 - 2289; b. p ismo Poczty Polskiej do Prezesa Urzędu z 30 października 2018 r. , k. 2291 - 2264; c. pismo Poczty Polskiej do Prezesa Urzędu z 15 lutego 2019 r., k. 2299 - 2306 d. pismo Poczty Polskiej do Prezesa Urzędu z 9 września 2019 r., k. 2318 - 2321; e. pismo Poczty Polskiej do Prezesa Urzędu z 19 grudnia 2019 r. , k. 2329 - 2333; f. pismo Poczty Polskiej do Prezesa Urzędu z 24 lutego 2020 r., k. 2338; g. pismo Poczty Polskiej do Prezesa Urzędu z 10 lipca 2020 r., k. 2467 - 2473; h. pismo Poczty Polskiej do Prezesa Urzędu z 9 października 2020 r. , k. 2618 - 2619; i. pismo Poczty Polskiej do Prezesa Urzędu z 9 listopada 2020 r. , k. 2620 - 2621. W oparciu o przedstawiony stan faktyczny, Prezes Urzędu zważył, co następuje . 6. Interes publiczny 6.1. Ramy prawne Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.o.k.k. ustawa ta określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Prezes Urzędu jest rzecznikiem tego interesu, co wynika z jego zadań w strukturze administracji rządowej. Działając w interesie publicznym, Prezes Urzędu 39 podejmuje działania, gdy konieczna jest ochrona konkurencji jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Dobrem chronionym przez przepisy u.o.k.k. jest samo istnienie konkurencji jako atmosfery, w jakiej prowadzona jest działalność gospodarcza 18 . Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni istnienie konkurencji jako optymalnego sposobu podziału dóbr, zatem każde działanie wymierzone w ten mechanizm, godzi w interes pu bliczny 19 . Interes publ iczny zostaje także naruszony, jeżeli indywidualne pogwałcenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mogłoby w jakikolwiek sposób prowadzić do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych. W związku z tym, naruszenie interesu indywidualnego nie wyklucza dopuszczalności równoczesnego uznania, że dochodzi do naruszenia interesu publicznego 20 . 6.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie Prezes Urzędu uznał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia interes u publicznego. Interes publiczny w postępowaniu administracyjnym nie jest pojęciem jednolitym i stałym i w każdej sprawie powinien zostać skonkretyzowany 21 . W opinii Prezesa Urzędu d ziałania Poczty Polskiej nie były wymierzone jedynie przeciwko pojedynczemu podmiotowi, tj. Speedmail, który jest największym konkurentem Poczty Polskiej na zdefiniowanych rynkach właściwych. Praktyka Poczty Polskiej dotykała strefy interesów szerszego krę gu uczestników rynku. Potencjalnie każdy Nadawca, chcący świadczyć usługi zdefiniowane w niniejszej sprawie, dotknięty byłby opisanymi w niniejszej decyzji działaniami Poczty Polskiej. Prezes Urzędu uznał, że w arunki i zasady współpracy narzucone przez Poc ztę Polską Nadawcom mogły znacząco utrudniać działalność tych Nadawców w postaci świadczenia, konkurencyjnych względem Poczty Polskiej, usług pocztowych w ramach własnej sieci pocztowej. Zachowanie Poczty Polskiej mogło zniekształcać konkurencję na rynku, szkodząc dobrobytowi konsumentów 22 . Szkoda dla konsumentów przejawiała się zatem brakiem skutecznej presji cenowej na obniżanie cen ze strony Poczty Polskiej, która to by mogłaby istnieć w warunkach braku zniekształcenia konkurencji przez Pocztę Polską. 18 Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 16 listopada 20 05 r., sygn. akt XVII Ama 97/04. 19 Wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2008 r., sygn. akt III SK 40/07 . 20 Wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2008 r., sygn. akt III SK 40/07. 21 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2007 r., VI ACa 1084/06. 22 Na gruncie prawa konkurencji można przyjąć szerokie znaczenie „konsumenta”. Pojęcie to nie obejmuje wtedy wyłącznie konsumentów końcowych, w rozumieniu prawa konsumenckiego, ale również kontrahentów dominanta, producentów produktów lub półproduktów, dystrybutorów. Konsumentami w rozumieniu prawa antymonopolowego są zatem również profesjonaliści, którzy nie nabywają danych produktów do konsumpcji własnej. Zo b.: K. Kohutek, Praktyki wykluczające przedsiębiorstw dominujących , Warszawa 2012, s. 92. 40 7. Zak res podmiotowy zakazu nadużywania pozycji dominującej Aby ocenić, czy dane zachowanie może stanowić nadużywanie pozycji dominującej w rozumieniu art. 9 u.o.k.k. oraz art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ( wersja skonsolidowana: Dz. Urz. UE C 202 z 7.06.2016 r., s. 1 - 388) (dalej: „ TFUE ”) , Prezes Urzędu musi ustalić, czy dany podmiot jest adresatem tego zakazu, a więc czy posiada on status przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa 23 ) dominującego. W tym celu, w pierwszym etapie należy (i) zbadać, czy pod miot ma status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.o.k.k. oraz art. 102 TFUE ; (ii) wyznaczyć rynek właściwy, na którym działa ten przedsiębiorca; a następnie (iii) określić jego siłę rynkową na tym rynku. Aby danemu przedsiębiorcy można było przypi sać pozycję dominującą, musi on posiadać siłę rynkową o charakterze kwalifikowanym – umożliwiającą mu zachowywanie się na rynku w dostatecznym stopniu niezależnie od konkurentów, kontrahentów i klientów. Na potrzeby decyzji , wydawanej na podstawie art. 12 ust.1 u.o.k.k., wystarczy uprawdopodobnić, że Poczta Polska posiada pozycję dominującą na rynku właściwym. 7.1. Strona postępowania – status przedsiębiorcy 7.1.1. Ramy prawne Adresatem zakazów stosowania praktyk ograniczających konkur encję określonych w art. 6 i 9 u.o.k.k. oraz art. 101 i 10 2 TFUE są podmioty posiadające status przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa) . Przedsiębiorcą , zgodnie z art. 4 pkt 1 u.o.k.k. , jest m.in. przedsiębiorca w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców ( tekst jednolity : Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ) , czyli osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyz naje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą (zob. : art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. us tawy Prawo przedsiębiorców) . Z kolei w myśl art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców , działalność gospodarcza to zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Z kolei prawo unijne posługuje się pojęciem „ przedsiębiorstwo ” , które nie zostało legalnie zdefiniowane. Zakres tego pojęcia ukształtowany został w judykaturze. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE , pod pojęciem przedsiębiorstwa rozumie się 23 W niniejszej decyzji pojęcie „przedsiębiorcy” odnosi się również do pojęcia „przedsiębiorstwa” używanego na gruncie prawa konkurencji UE. 41 jednostkę prowadzącą działalność gospodarczą, rozumianą jako jakąkolwiek działalność polegającą na oferowaniu towarów i usług na określonym rynku, niezależnie od formy prawnej tej jednostki i sposobu finansowania 24 . 7.1.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie Strona niniejszego postępowania jest spółką akcyjną wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000334972. Ponadto Poczta Polska faktycznie prowadzi działalność gos podarczą, w szczególności prowadzi działalność pocztową, w rozumieniu Prawa pocztowego. Poczta Polska, jako operator pocztowy, w rozumieniu art. 3 pkt 12 Prawa pocztowego , jest przedsiębiorcą uprawnion ym do wykonywania działalności pocztowej, na podstawie wpisu do rejestru operatorów pocztowych. Wobec tego Poczta Polska niewątpliwie ma status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.o.k.k . i jednocześnie status przedsiębiorstwa w rozumieniu TFUE, a zatem mieści się w zakresie podmiotowym przepisów tej ust awy oraz tego traktatu, a tym samym może być adresatem decyzji Prezesa Urzędu. 7.2. Rynek właściwy 7.2.1. Ramy prawne Praktyki ograniczające konkurencję ujawniają się zawsze na rynku, przy czym nie chodzi tu o rynek rozumiany ogólnie (w znaczeniu ekonomicznym), ale o rynek właściwy w danej sprawie. Rynkiem właściwym , w rozumieniu art. 4 pkt 9 u.o.k.k. , jes t rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarz e, na którym, ze względu na rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. Natomiast pod pojęciem towaru należy rozumieć , zgodnie z art. 4 pkt 7 u.o.k.k. , zarówno rzeczy, jak i energię, papiery wartościowe i inne prawa majątkowe, usługi, a także roboty budowlane. Zawarta w u.o.k.k. definicja rynku właściwego wyznacza dwa jego wymiary: wymiar towarowy (rynek właściwy produktowo) i wymiar geografi czny (rynek właściwy terytorialnie). W podobny sposób pojęcie rynku właściwego zdefiniowane zostało w Obwieszczeniu Komisji w sprawie definicji rynku właściwego dla potrzeb wspólnotowego 24 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia: 23 kwietnia 1991 r. C -41/90, Klaus Höfner and Fritz Elser przeciwko Macrotron GmbH , EU:C:1991:161, pkt 21; 18 czerwca 1998 Komisja przeciwko Italy C-35/96, EU:C:1998:303, pkt 36; 12 lipca 2012 C- 138/11, CompassDatenbank GmbH przeciwko Repu blik Österreich , EU:C:2012:449, pkt 35. 42 prawa konkurencji (Dz. U. WE 1997, C 372/3). W obwieszczeniu tym Komi sja stwierdziła, że rynek właściwy określony jest przez połączenie rynków produktowych oraz geograficznych. Praktyka przedsiębiorcy może mieć miejsce na jednym rynku (rynkach), a skutki praktyki mogą równocześnie ujawniać się na innym rynku właściwym (inny ch rynkach właściwych). 7.2.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie Prezes Urzędu uznał za uprawdopodobnione , że w przedmiotowym postępowaniu rynkami właściwym i, na których mogło dojść do stosowania zakwestionowan ej w niniejszym postępowaniu praktyki Poczt y Polskiej , i na których Poczta Polska może posiada ć pozycję dominującą (dalej: „ rynki możliwego nadużywania pozycji dominującej ”) , są : 1. krajowy hurtowy rynek usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek listow ych oraz 2. krajowy hurtowy rynek usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych . Prezes Urzędu uznał za uprawdopodobnione, że kwestionowana praktyka Poczty Polskiej mogła mieć negatywny wpływ 25 na rynki niższego szczebla w stosunku do powyżej zdefiniowanych rynków właściwych (dalej: „ rynki możliwego skutku ”) , tzn . na: 1. krajowy masowy rynek usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek listowych oraz 2. krajowy masowy rynek usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych. 7.2.2.1. Rynki produktowe A. Rynki możliwego nadużywania pozycji dominującej Wyznaczając w niniejszej sprawie dw a rynk i produktow e , na których mogło dojść do nadużywania pozycji dominującej przez Pocztę Polską, P rezes Urzędu wziął pod uwagę, że usługi polegające na realizacji różnego rodzaju przesyłek pocztowych mogą należeć do odrębnych rynków produktowych . W związku z tym, d efinicja usług pocztowych, wskazana w art. 2 ust 1 Prawa pocztowego, może obejmować różne rodzaje towarów , niemających substytucyjnego względem siebie charakteru, np. realizowanie (przyjmowania, sortowania, 25 Rozważania odnośnie do prawdopodobnego antykonkurencyjnego charakteru zachowania Poczty Polskiej zawarto w podrozdziale nr 9.2.4. uzasadnienia decyzji. 43 Rysunek nr 2 . Schemat relacji zachodzących na badanych rynkach pocztowych przemieszczania i doręczania) przesyłek listowych, paczek pocztowych, przekazów pocztowych czy druków bezadresowych lub druków rekla mowych adresowych. B iorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, Prezes Urzędu wyróżnił oddzielny rynek produktowy odnoszący się do przesyłek listowych 26 oraz oddzielny rynek produktowy odnoszący się do przesyłek reklamowych (adresowych). Niniejsza decyzja nie obejmuje w związku z tym paczek pocztowych, przekazów pocztowych, przesyłek kurierskich oraz przesyłek bezadresowych. Zarówno przesyłki listowe, jak i przesyłki reklamowe (adresowe) są nadawane u operatora pocztowego w celu doręczenia pod wskazane adresy 27 . Cechą charakterystyczną zdefiniowanych usług (rynków produktowych) , stanowiących niepowszechne usługi pocztowe, jest znaczna ilość nadań oraz możliwość negocjowania przez odbiorców tych usług lepszych warunków cenowych w porównaniu do usług powszechnych . Znaczna ilość nadań (masowy lub hurtowy charakter przesyłek) odnosi się do dużej ilości przesyłek nadawanych na dużą skalę, składających się często z podobnych lub identycznych przesyłek (np. katalogów, faktur itp.). Usługi niepowszechne Usługi powszechne Źródło: opracowanie własne. Niniejsza decyzja nie dotyczy usług pocztowych objętych obowiązkiem ich świadczenia (powszechnych usł ug pocztowych). W tym przypadku istnieje ograniczona możliwość 26 Przykładowo, korespondencja transakcyjna, taka jak wyciągi i faktury, nadana przez przedsiębiorców świadcząc ych usługi fi nansowe (np. banki) lub dokumenty urzędowe nadawane przez organy administracji terytorialnej i centralnej. 27 Przesyłki nieadresowane (np. broszury, ulotki) nie stanowią usług substytucyjnych względem przesyłek adresowych. Przesyłki bezadresowe nie mają charakteru zindywidualizowanego, umożliwiającego nadanie danej przesyłki do konkretnego adresata (np. przesłani e faktury do konkretnego abonenta). Poczta Polska Podmioty nadające przesyłki o masowym charakterze Klienci indywidualni Polska Podmiot nadający przesyłki o masowym charakterze Nadawca Klient indywidualny 44 substytucji pomiędzy usługami powszechnymi oraz usługami niepowszechnymi 28 (por. rysunek nr 2). Zdefiniowane w niniejszej sprawie rynki produktowe określane są przez Pocztę Polską nazwami marketingowymi – usługa pn. „przesyłka firmowa” (odnosząca się do przesyłek listowych) oraz usługa pn. „przesyłka marketingowa” (odnosząca się do adresowych przesyłek reklamowych) 29 . Przesyłka reklamowa stanowi przesyłkę pocztową nierejestrowaną zawierającą wyłącznie mat eriał reklamowy, marketingowy lub promocyjny ( zob.: art. 3 pkt 24 Prawa pocztowego), natomiast przesyłka listowa to przesyłka pocztowa z korespondencją lub druk, z wyłączeniem przesyłek reklamowych ( zob.: art. 3 pkt 20 Prawa pocztowego). Ze względu na odmi enne określenie zawartości i parametrów ww. przesyłek (tj. wagi i wymiarów) usługi polegające na realizacji tych przesyłek nie mają względem siebie substytucyjnego charakteru 30 . Ze względu na wymaganą zawartość przesyłek możliwość ich substytucji istnieje t ylko w jedną stronę (przesyłki reklamowe mogą by ć wysłane jako przesyłki listow e ). Ze względu jednak na różnice w cenie, nie jest to opłacalne finansowo 31 . i. Przesyłki listowe Usługa dotycząca realizacji przesyłek listowych w niniejszej sprawie, zgodnie z kla syfikacją usług pocztowych określoną w art. 43 ust. 2 pkt 1 Prawa pocztowego, stanowi jedną z usług pn. „usługi wchodzące w zakres usług powszechnych”. Segment ten obejmuje przesyłki listowe i paczki pocztowe o rodzaju, wadze i wymiarach określonych dla us ług powszechnych, nieświadczone przez operatora wyznaczonego w ramach obowiązku świadczenia usług powszechnych. Do usług wchodzących w zakres usług powszechnych zalicza się także świadczenie usług na rzecz nadawców masowych (tj. nadających pow. 100 tys. przesyłek rocznie). Wysokie wolu meny nadań p rzekłada ją się na efektywną presję na obniżanie cen, co sprawia, że segment ten, generując w 2019 r. aż 36,6% wolumenu całkowitego rynku usług pocztowych, dostarcza ł jedynie 13,2% wartości rynku wszystkich usług pocztowych . W 2019 28 Podmioty nadające przesyłki o masowym charakterze mogą nadawać przesyłki listowe i reklamowe w ramach powszechnych usług pocztowych, o ile przesyłki te spełniają określone w Prawie pocztowym parametry tych usług (przesyłki, które nie spełniają parametrów usług powszechnych mogą być realizowane wyłącznie w ramach niepowszechnych usług pocztowych). Jednakże ze względu na różnice w cenie (usługi powszechne są droższe od usług niepowszechnych), nie jest to opłacalne finans owo. Ponadto, klienci indywidualni nadający pojedyncze przesyłki nie mogą korzystać z niepowszechnych usług pocztowych. 29 Zob. definicje wskazane w słowniku pojęć w pkt 8 uzasadnienia decyzji. 30 Zob.: obwieszczenie Komisji w sprawie stosowania zasad konkurencji w sektorze pocztowym i w sprawie oceny niektórych środków publicznych odnoszących się do usług pocztowych, Dz. U. C 39 z 6.2.1998, s. 2-18. 31 Zob.: M. Plum, Defining Postal Markets an Ant itrust Perspective (w:) Current Directions in Postal Reform, pod red. M. A. Crew, P. R. Kleindorfer, Nowy Jork 2000, s. 299. 45 r. działalność w segmencie usług wchodzących w zakres usług powszechnych prowadziło 54 operatorów pocztowych, w tym Poczta Polska. Największy wolumen usług zrealizowano w obrocie krajowym. Obrót zagraniczny dla tego segmentu usług ma stosunkowo niewielkie znaczenie. U sługą o najistotniejszym znaczeniu w tym segmencie były przesyłki listowe, których udział wyniósł w 2019 r. 98,5% wolumenu ogółem (względem wolumenu wszystkich zrealizowanych usług pocztowych w tym segmencie) . Dowód: Urząd Komunikacji Elektronicznej, Rapor t o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 30 - 31, https://www.uke.gov.pl/akt/raport - o - stanie - rynku - pocztowego - w - 2019 - roku,322.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.). W latach 2017 - 2019 obserwowany był stopniowy wzrost przychodów w zakresie zrealizowan ych przez operatorów pocztowych przesyłek listowych na rynku krajowym, pomimo spadku wolumenu tych usług w 2019 r . W latach 2017 – 2019 p rzesyłki listowe stanowi ły przeważający, zarówno pod względem wolumenu jak i wartości, rodzaj usług zaliczony do segmentu pn. „ usług i wchodzące w zakres usług powszechnych”. Szczegółowe informacje na temat wolumenu oraz wartości usług zaliczanych do powyższego segmentu usług poczto wych zostały wskazane w poniższych tabelach nr 6 i 7 . Tabela nr 6 . Usługi wchodzące w zakres usług powszechnych w latach 2017 – 2019 (wg wolumenu) Wolumen mln sztuk Zmiana % 2017 % 2018 % 2019 % 2018/17 2019/18 Przesyłki listowe 790,2 97,9% 812,1 98,4% 679,4 98,5% 2,8% - 16,3% Przesyłki pocztowe 16,6 2,1% 13,0 1,6% 10,6 1,5% - 21,5% - 18,3% Razem 806,8 100,0% 825,1 100,0% 690,0 100,0% 2,3% - 16,4% Źródło: Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 32, https://www.uke.gov.pl/akt/raport-o-stanie-rynku-pocztowego-w-2019- roku,322.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.). Tabela nr 7 . Usługi wchodzące w zakres usług powszechnych w latach 2017 – 2019 (wg wartości) Przychody (mln sztuk) Zmiana % 2017 % 2018 % 2019 % 2018/17 2019/18 Przesyłki listowe 963,3 80,6% 1 129,3 82,9% 1 134,3 84,2% 17,2% 0,4% Przesyłki pocztowe 167,4 14,0% 162,8 12,0% 137,0 10,2% - 2,8% - 15,8% Pozostałe (potwierdzenie odbioru przesyłki rejestrowanej) 65,1 5,4% 69,5 5,1% 75,7 5,6% 6,8% 8,9% 46 Razem 1 195,9 100,0% 1 361,6 100,0% 1 347,0 100,0% 13,9% - 1,1% Źródło: Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 32, https://www.uke.gov.pl/akt/raport-o-stanie-rynku-pocztowego-w-2019- roku,322.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.). ii. P rzesyłki reklamowe (adresowe ) Usługa przesyłka reklamowa (adresowa) , zgodnie z klasyfikacją usług pocztowych określoną w art. 43 ust. 2 pkt 1 Prawa pocztowego, zaliczana jest do segmentu pn. „inne usług i pocztowe” . Segment innych usług pocztowych obejmuje przesyłki listowe i paczki pocztowe, które nie odpowiadają definicjo m przesyłek charakterystycznych dla segmentu usług powszechnych i segmentu usług wchodzących w zakres usług powszechnych. Przychody tego segmentu w 2019 r. stanowiły 5,2% wartości całego rynku pocztowego, natomiast wolumen stanowił 9,5% wolumenu całego ryn ku. W 2019 r. w segmencie innych usług pocztowych działało 21 operatorów pocztowych, w tym Poczta Polska. Największym operatorem w tym segmencie rynku jest Poczta Polska realizująca 94,7% wolumenu oraz 96,4% całości przychodów. W 2019 r. w segmencie inny ch usług pocztowych wolumen wyniósł 178,3 mln sztuk, co przełożyło się na 532,6 mln zł przychodu. W stosunku do roku 2018 nastąpił wzrost wolumenu w tym obszarze rynku, który wyniósł 6,7%, natomiast przychody wzrosły o 2,5%. Zaobserwowany w 2019 r. wzrost wolumenu i przychodów w tym segmencie wynika przede wszystkim ze wzrostu zarówno wolumenu (11,7%) jak i przychodów uzyskanych z usługi przesyłek reklamowych (22,1%). W przeciwieństwie do roku 2018 w 2019 r. zaobserwowano wzr ost zarówno poziomu wolumenu , jak i przychodów w zakresie przesyłek reklamowych. Pod względem wolumenów, przesyłki reklamowe (adresowe) stanowią najistotniejszy rodzaj przesyłek pocztowych z tego segmentu (np. w 2019 r. zrealizowano 130,4 mln sztuk tych pr zesyłek, co stanowiło 72,2% wszystkich zrealizowanych usług w tym segmencie , nie wliczając przesyłek bezadresowych ). Pomimo wysokiej wartości wolumenów, przesyłki reklamowe (adresowe) generują relatywnie niski przychód, który wynosił np. w 2019 r. – ok. 15 4,5 mln zł, co stanowiło jedynie 29,0% wartości względem wszystkich usług pocztowych w ramach tego segmentu (nie wliczając przesyłek bezadresowych) . Dowód: Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 35 - 36, https: //www.uke.gov.pl/akt/raport - o - stanie - rynku - pocztowego - w - 2019 - roku,322.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.). 47 Szczegółowe informacje na temat wolumenu oraz wartości usług zaliczanych do powyższego segmentu usług pocztowych zostały wskazane w poniższych tab elach nr 8 i 9 . Tabela nr 8 . Inne usługi pocztowe w latach 2017 – 2019 (wg wolumenu) Wolumen mln sztuk Zmiana % 2017 % 2018 % 2019 % 2018/17 2019/18 Przesyłki reklamowe 138,5 73,3% 116,8 69,9% 130,4 72,2% - 15,7% 11,7% Przekazy pocztowe 42,5 22,5% 45,4 27,2% 43,6 24,1% 7,0% - 4,0% Pozostałe 32 7,9 4,2% 4,8 2,9% 4,3 3,7% - 39,2% - 11,8% Razem 188,9 100,0% 167,0 100,0% 178,3 100,0% - 11,6% 6,7% Źródło: Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 36, https://www.uke.gov.pl/akt/raport-o-stanie-rynku-pocztowego-w-2019- roku,322.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.). Tabela nr 9 . Inne usługi pocztowe w latach 2017 – 2019 (wg wartości) Przychody (mln sztuk) Zmiana % 2017 % 2018 % 2019 % 2018/17 2019/18 Przesyłki reklamowe 129,1 27,14% 126,5 23,2% 154,5 29,0% - 2,0% 22,1% Przekazy pocztowe 285,0 60,4% 332,6 64,9% 324,9 61,0% 16,7% - 2,3% Pozostałe 33 57,7 12,2% 60,6 11,8% 53,2 10,0% 5,1% - 12,2% Razem 471,8 100,0% 519,8 100,0% 532,6 100,0% 10,2% 2,5% Źródło: Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 36, https://www.uke.gov.pl/akt/raport-o-stanie-rynku-pocztowego-w-2019- roku,322.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.). iii. Etapy realizacji usług Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt, że z godnie z przepisami Prawa pocztowego, usługi pocztowe nie muszą stanowić wszystkich etapów realizowania przesyłek, od ich przyjmowania po sortowanie i ich doręczanie. Każda ze wskazanych czynności je st kwalifikowana jako usługa pocztowa 34 , a podmiot je realizujący, co do zasady, ma status operatora pocztowego . W związku z tym, mogą istnieć rynki produktowe odnoszące się do poszczególnych eta pów realizacji usług pocztowych , gdyż niektórzy odbiorcy usług 32 Przesyłki listowe, paczki pocztowe, przesyłki pocztowe przesyłane przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej . 33 Przesy łki listowe, paczki pocztowe, przesyłki pocztowe przesyłane przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej . 34 Wyjątkiem jest przemieszczanie przesyłek listowych; czynność ta stanowi usługę pocztową, jeżeli jest ona wykonywana przynajmniej z jedną z innych czynności w postaci przyjmowania, sortowania, doręczania przesyłek pocztowych (por.: art. 2 ust. 1 pkt 2 Prawa pocztowego). 48 pocztowych mogą być zainteresowani wyłącznie wybranymi etapami usług pocztowych (np. przemieszczaniem i doręczaniem przesyłek pocztowych ). Niniejsza sprawa obejmuje jednak wszystkie eta py realizacji przesyłek listow ych oraz przesyłek reklamowych (adresowych) 35 , takie jak: przyjmowanie, sortowanie, przemieszczanie i doręczanie . Poczta Polska, współpracując z Nadawcami na podstawie pisemnych umów, świadczy bowiem usługi pocztowe, które polegają na realizowaniu ( tj. przyjmowaniu , sortowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu ) przesyłek klientów Nadawcy , przekazywanych Poczcie Polskiej przez Nadawcę 36 . Dowód: pismo Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 24 listopada 2016 r. , k. 2 2 - 32. iv. Odbiorcy niepowszechnych usług pocztowych – hurtowy charakter rynku Prezes Urzędu wziął również pod uwagę, że na definicję rynku produktowego mogą mieć wpływ oddzielne grupy klientó w (odbiorców) usług pocztowych (schemat relacji pomiędzy różnymi podmiotami na badan ych rynkach usług pocztowych został przedstawiony na rysunku nr 2) . Popyt klientów indywidualnych oraz podmiotów nadających przesyłki o masowym charakterze koncentruje się na zintegrowanej usłudze obejmującej realizację nadawanych przesyłek na obszarze cał ego kraju. Popyt Nadawców , korzystających z hurtowych usług pocztowych na rzecz swoich klientów, którzy to Nadawcy mogą świadczyć usługi pocztowe w ramach własnej sieci pocztowej, skupia się z kolei na świadczeniu usług pocztowych na obszarach kraju , w któ rych to Nadawcy nie posiadają własnej sieci pocztowej. Niniejsza sprawa dotyczy relacji między operatorem wyznaczonym (Pocztą Polską) a Nadawcami , działającym i na rzecz swoich klientów. Jak wskazano, cechą charakterystyczną operatorów historycznych (operatorów zasiedziałych) jest posiadanie przez nich sieci pocztowej obejmującej swoim zasięgiem całe państwo. Z tego względu, w ramach sektorów infrastrukturalnych można wyróżnić co najmniej dwa rynki powiązane ze sobą : (i) rynek sieci ( rynek dostępu do tej sieci ) oraz rynek powiązany z siecią, tj. rynek świadczenia usług za pomocą tej sieci. Prezes Urzędu wziął jednak pod uwagę, że nie należy przyrównywać sieci pocztowej do innych rynków infr astrukturalnych, gdyż sieć pocztowa opiera się przede wszystkim na pracy rąk ludzkich, a nie urządzeń technicznych. 35 Zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez Pocztę Polską, w przypadku przedsiębiorców nadających własne przesyłki, będących nadawcami masowymi, jak też w przypadku przedsiębiorców nadających przesyłki zebrane od swoich klientów, Poczta Polska przyjmuje, sortuje, przemieszcza i doręcza przesyłki pocztowe, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów Prawa pocztowego. Zob. pkt 38 uzasadnienia decyzji. 36 Ustalenia w tym zakresie zostały wskazane w pkt 38 uzasadnienia decyzji. 49 O kreślenie dwóch rynków produktowych przez Prezesa Urzędu , wskazanych w pkt I.1 - 2 sentencji niniejszej decyzji, znajduje zatem swoje uzasad nienie w specyfice relacji zachodzące j pomiędzy Pocztą Polską i Nadawcami . Poczta Polska, świadcząc usługi pocztowe Nadawcom , w konsekwencji świadczy te usługi ich klientom. Sytuację tę m ożna porównać do umowy podwykonawstwa, kiedy przedsiębiorca ma klient ów na określoną usługę , której sam nie może faktycznie świadczyć, więc zleca jej wykonanie innemu przedsiębiorcy. Prezes Urzędu, określając rynki możliwego nadużywania pozycji dominującej, jako „hurtowe”, nie utożsamia tego z obowiązkiem zawierania przez P ocztę Polską z Nadawcami , posiadającymi status operatora pocztowego, tzw. umów międzyoperatorskich, o których mowa w art. 14 pkt 2 oraz art. 35 Prawa pocztowego. Prezes Urzędu nie kwestionuje jednocześnie, że Poczta Polska świadczy usługi pocztowe Nadawcom , działającym na rzecz swoich klientów, na podstawie art. 14 pkt 1 Prawa pocztowego. N iezależnie od formy współpracy między Pocztą Polską a Nadawcą , podmiot ten ( Nadawca ) może nadawać przesyłki pocztowe zebrane od swoich klientów w celu ich dalszej realizacji przez Pocztę Polską . W opinii Prezesa Urzędu, n ie ma przy tym znaczenia, czy jest on traktowany w relacji z Pocztą Polską jako operator pocztowy ani też, czy zawarł umowę międzyoperatorską 37 . Biorąc pod uwagę powyższe, nadużywanie pozycji dominu jącej w n iniejszej spraw ie mogło mieć miejsce na hurtowym szczeblu obrotu na wyżej określonych rynkach produktowych (hurtowym rynku usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek listowych oraz hurtowym rynku usług przyjmowania, sor towania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych), które są rynkami wyższego szczebla wobec rynków masowych (detalicznych) , na których usługi świadczone są przez P ocztę Polską lub Nadawców na rzecz podmiotów nadających w e własnym imieniu przesyłki o masowym charakterze . Tego rodzaju usługi hurtowe – jak wskazano – świadczone są przez Pocztę Polską Nadawcom , działającym na rzecz swoich klientów . P omimo tego, że pod względem produktowym Nadawcy są odbiorcami podobnego rodzaju usług, co podmioty nadające przesyłki o masowym charakterze, podmioty te znajdują się na różnych szczeblach obrotu. Podmioty nadające przesyłki o masowym charakterze, w tym n adawcy masowi , znajdują się na rynku niższego szczebla , gdyż nabywają od Poczty Polskiej niepowszechne usługi 37 Jak wskazano w pkt 35 uzasadnienia decyzji (w przypisie 14), operatorzy pocztowi mogą zdecydować się na wykorzystanie sieci pocztowej zasiedziałego operatora pocztowego (np. dla części wolumenu ich poczty) w celu świadczenia „pełnej” usługi pocztowej (na terenie całego kraju) z korzyścią dla swoich klientów, konkurując w tym zakresie z zasiedziałym („historycznym”) operatorem pocztowym. Zadania wykonywane przez operatorów pocztowych mogą nie różnić się w tym zakresie od zadań wykonywanych przez „pośredników” pocztowych (przedsiębiorców zbierających przesyłki od różnych klientów i przekazujących te przesyłki do sieci zasiedziałego operatora w celu realizacji tych przesyłek). Zob.: D. Geradin, Is Mandatory Access to the Postal Network Desirable and If So at What Terms? , TILEC Discussion Paper 2015, s. 5. 50 pocztowe we własnym imieniu i na swoją rzecz, natomiast Nadawcy, znajdują c się na rynku wyższego szczebla, nadają przesyłki w imieniu i na rzecz swoich klientów (por. rysunek nr 2). Prezes Urzędu, określając hurtowy charakter usług nabywany ch przez Nadawców , wziął pod uwagę okoliczność , że Nadawcy , dzia łający na rzecz swoich klientów – w przeciwieństwie do podmiotów nadających przesyłki o masowym charakterze – są jednocześnie kontrahentami operatora wyznaczon ego, jak również, bezpośrednio konkurują z tym podmiotem w zakresie realizacji usług pocztowych w ramach własnej sieci pocztowej . W zakresie, w jakim Nadawcy konkurują z Pocztą Polską, wywie rają oni presję cenową na Pocztę Polską 38 . B. Rynki możliwego skutku Kwestionowana praktyka Poczty Polskiej mogła wpłynąć na wyżej zdefiniowane rynki produktowe o charakterze masowym ( rynki niższego szczebla) , tj. na krajowy masowy rynek usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek listowych oraz krajowy masowy rynek usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych . W ocenie Prezesa Urzędu, zachowanie Poczty Polskiej m ogło negatywnie wpłynąć na działalność Nadawców , a tym samym osłabić ich pozycję konkurencyjną na wyżej zdefiniowanym szczeblu detalicznym (tj. rynku niższego szczebla w stosunku do rynku hurtowego). Usługobiorcami na tych rynkach niższego szczebla są podm ioty nadające przesyłki o masowym charakterze, takie jak np. przedsiębiorcy z branży telekomunikacyjnej, finansowej, a także fundacje, stowarzyszenia, jednostki samorządu terytorialnego czy organy administracji publicznej i inne jednostki budżetowe. Tego r odzaje usługi mogą być świadczone podmiotom nadającym przesyłki o masowym charakterze : (i) bezpośrednio przez Pocztę Polską lub (ii) za pośrednictwem Nadawców , którzy to Nadawcy część przesyłek klientów realizują samodzielnie, a część z nich przekazują do realizacji Poczcie Polskiej (por. rysunek nr 1 i 2 ) . Istnieje następująca współzależność między rynkami pozycji dominującej a rynkami skutków – ś wiadczenie Nadawcom przez Pocztę Polską usług hurtowych jest niezbędne do świadczenia podmiotom nadającym prze syłki o masowym charakterze przez Nadawców usług o masowym charakterze. Jak wskazano, p owyższe związane jest z podwójną rolą Nadawców , którzy nie tylko są odbiorcami świadczonych przez Pocztę Polską zdefiniowanych usług o hurtowym charakterze, ale również samodzielnie świadczą usługi pocztowe podmiotom nadającym p rzesyłki o masowym charakterze. 38 Ustalenia w tym zakresie zostały wskazane w pkt 33 i 102 uzasadnienia decyzji. 51 Biorąc pod uwagę powyższe, na rynku masowego przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek listowych oraz rynku masowego przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych podmioty nadające przesyłki o masowym charakterze mogą nadawać co prawda przesyłki w dużych ilościach, lecz nabywają oni usługi we własnym imieniu. Stąd spotykają się z innymi warunkami współpr acy niż Nadawcy agregujący przesyłki od wielu podmiotów. 7.2.2.2. Rynek geograficzny Analizując okoliczności sprawy, Prezes Urzędu uznał, że ww. rynki produktowe , zarówno możliwego nadużywania pozycji dominującej, jak i rynki możliwego skutku, mają wymiar krajowy. Niniejsza sprawa dotyczy bowiem usług pocztowych realizowanych w obrocie krajowym. Jak wskazała Komisja Europejska w obwieszczeniu w sprawie stosowania zasad konkurencji w sektorze pocztowym i w sprawie oceny niektórych środków publicznych odnoszących się do usług pocztowych (pkt 2.1.) : „ Terytoria Państw Członkowskich tworzą rozdzielone geograficzne rynki odnośnie do doręczania krajowych przesyłek pocztowych jak również odnośnie do krajowego doręczenia przychodzących zagranicznych przesyłek pocztowych ”. Ja k wyżej wskazano, u sługi pocztowe, podobnie jak np. usługi telekomunikacyjne, zaliczane są do rynków infrastrukturalnych. Krajowy charakter rynku wynika przy tym z terytorialn ego charakteru sieci pocztowej . Z historycznego punktu widzenia – usługi pocztowe były objęte monopolem państwowym. Ś wiadczenie określonych usług pocztowych ma przy tym charakter usług i powszechnej, co oznacza , że niezależnie od rentowności dostarczania przesyłek pocztowych, usługi te muszą być realizowane dla ogółu spo łeczeństwa, w tym na nisko zaludnionych terenach w Polsce . Z tego względu, operator wyznaczony, musi dysponować odpowiednią infrastrukturą, aby móc świadczyć usługi pocztowe z odpowiednią częstotliwością na terenie cał ego kraju. 7.3. Uprawdopodobnienie posiadan ia pozycji dominującej na rynkach właściwych 7.3.1. Ramy prawne Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, w art. 4 pkt 10, definiuje pozycję dominującą jako pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym prze z stworzenie mu możliwości działania w znacznym stopniu niezależnie od konkurentów, kontrahentów i konsumentów. Domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział na rynku przekracza 40%. 52 Podobnie , zastosowanie art. 102 TFUE wymaga uprzedniego ustalania posiadania przez przedsiębiorstwo pozycji dominującej na rynku wewnętrznym lub znacznej jego części. Pojęcie pozycji dominującej zostało zdefiniowane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE jako siła ekonomiczna posiadana przez przedsiębiorstwo, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym, przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym stopniu niezależnie od konkurentów, klientów, a w konsekwencji od konsumentów 39 . Wskazać należy, że zgodnie z poglądem doktryny europejskiego prawa konkurencji wysoki udział w rynku (przekraczający 50%), który utrzymuje się przez pewien czas powinien być sam w sobie postrzegany jako dowód posiadania pozycji dominującej przez przedsiębior stwo 40 . Trybunał Sprawiedliw ości stwierdził, że bardzo duże udziały w rynku są ważnym dowodem na występowanie pozycji dominującej 41 , a udziały w wysokości 70% – 80% wystarczają dla uznania pozy cji dominującej przedsiębiorcy 42 . W literaturze wskazuje się nawet na pozycję tzw. quasi - mono polisty, któremu konkurenci nie są w stanie zagrozić ze względu na skalę przewagi siły rynkowej, pozycja ta została zdefiniowana jako pozycja przedsiębiorcy dysponujące go ponad 90% udziałem w rynku 43 . 7.3.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie Pozycja dominuj ąca Poczty Polskiej na krajowym hurtowym rynku usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek listowych oraz krajowym hurtowym rynku usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych jest uprawdopodobniona , biorąc pod uwagę fakt, że Poczta Polska posiada , jako jedyny operator pocztowy , sieć po cztową na terenie całego kraju, działając w warunkach tzw. monopol u sieciowego . Nadawcy , chcący nadawać przesyłki na rzecz swoich klientów na terytorium całego kraju, mogą nie mieć innej alternatywy, aniżeli korzystanie z usług Poczty Polskiej 44 . Biorąc to pod uwagę pozycja Poczty Polskiej może być wręcz równa pozycji monopolistycznej. O pozycji dominującej Poczty Polskiej świadcz y jej bardzo wysoki udział rynkowy w realizacji usług pocztowych w obrocie w Polsce w zakresie relewantnych dla wyznaczonych 39 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 14 lutego 1978 r. w sprawie 27/76, United Brands , ECLI:EU:C:1978:22, pkt 65. 40 J. Faull, A. Nikpay. The EC Law of Competition, Oxford 2007, s. 325. 41 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 13 lutego 1979 r. w sprawie 85/76, Hoffmann-La Roche & Co. AG , EU:C:1979:36, pkt 38. 42 Wyrok Trybuna łu Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie C-333/94, Tetra Pak International SA , EU:C:1996:436, pkt 28-33. 43 T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa 2014, s. 172. 44 Ze względu na powody wskazane m.in. w pkt 18 i 24 uzasadnienia decyzji, budowa alternatywnej sieci pocztowej na terenie całego kraju może być dla Nadawców nieuzasadniona pod względem ekonomicznym. 53 rynków właściwych segmentów usług pocztowych. W 2016 r., w przypadku segmentu usług wchodzących w zakres usług powszechnych z wyłączeniem paczek pocztowych (a zatem realizacji masowych, jak i hurtowych przesyłek listowanych), w ujęciu ilościowym, Poczta Polska zrealizowała ok. 86,33% wszystkich usług, natomiast w przypadku segmentu innych usług pocztowych w postaci realizowania przesyłek reklamowych (zarówno masowych jak i hurtowych), Poczta Polska zrealizowała ok. 93,84% wszystkich usług. Do dnia wydania niniejszej decyzji Poczta Polska utrzymuje wysoki udział rynkowy w realizacji ww. usług . Dow ody : a. pismo Poczty Polskiej pt. „Pismo w postępowaniu wyjaśniającym” do Prezesa Urzędu z 2 lutego 2018 r . , k. 2188 - 2190 ; b. Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 31 i 35 , https://www.uke.gov.pl/akt/raport - o - stanie - rynku - p ocztowego - w - 2019 - roku,322.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.). Należy również podkreślić, że ww. segmenty usług są bardzo skoncentrowane. U dział dwóch największych operatorów świadczących usługi w segmencie usług wchodzących w zakres usług powszechnych (w tym Poczty Polskiej ) wyniósł w 2019 r. 98,7% w przychodach i 98,9% w wolumenie usług tego segmentu. Dowód: Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 31 , https://www.uke.gov.pl/akt/raport - o - stanie - rynku - pocztowego - w - 2019 - roku,322.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.). Pozycję dominującą Poczty Polskiej uprawdopodobniają również wysokie koszty (w szczególności koszty stałe związane z potrzebą zatrudnienia o dpowiedniej ilości pracowników ), związane z ewentualną budową alternatywnej sieci pocztowej na obszarze całego kraju , jak również wysokie bariery wejścia związane m.in. ze znacznymi korzyściami skali oraz zakresu . Z jednej strony, k lienci Nadawców oczekują bowiem realizacji usług pocztowych na terytorium całego kraju. Z drugiej strony, k oszt budowy takiej sieci na terytorium całego kraju może być nieopłacalny dla Nadawców biorąc pod uwagę fakt, że świadczenie niepowszechnych usług pocztowych na tere nach o niskim poziomie zaludnienia nie jest rentowne (opłacalne ekonomicznie) 45 . Nadto, realizacja przesyłek pocztowych odbywa się przy stosunkowo niskich marżach, w związku z czym rentowność z realizacji tych usług osiągana jest przy wystarczająco dużej sk ali realizacji tych przesyłek, jak również przy 45 Jak wskazano, świadczenie powszechnych usług pocztowych na warunkach rynkowych może być nierentowne. W rezultacie operatorzy wyznaczeni do świadczenia usług powszechnych mogą korzystać z określonych przywilejów, jak np. zwolnienie z VAT czy też możliwość otrzymania rekompensaty kosztów za wykonywanie nałożonego obowiązku. W związku z tym, w przypadku wystąpienia straty na usługach powszechnych świadczonych przez operatora wyznaczonego, koszt realizacji tych usług jest finansowany na zasadach określonych w rozdziale 10 Prawa pocztowego. Natomiast w przypadku usług niepowszechnych ryzyko biznesowe w tym zakresie jest ponoszone przez operatorów pocztowych. Zob. również rozważania zawarte w pkt 18 uzasadnienia decyzji. 54 świadczeniu różnych dodatkowych usług (np. realizacji różnego rodzaju przesyłek, niemających substytucyjnego charakteru w ramach tej samej sieci pocztowej). Prezes Urzędu wziął również pod uwagę, że nada wa nie przez operatora wyznaczonego niektórych rodzajów przesyłek, w tym przesyłek listowych, może wywoływać określone skutki prawne pożądane przez klientów Nadawcy , np. dowód nadania przesyłki rejestrowanej przez placówkę pocztową ma moc urzędową ( art. 17 Prawa pocztowego ) . Niektóre przepisy powszechnie obowiązujące przewidują również skutek zachowania terminu czynności procesowej tylko w razie nadania przesyłki za pośrednictwem tzw. wyznaczonego operatora pocztowego 46 . W przypadkach, gdy niektórzy klienci wymagają zachowania przez Nadawców powyższych regulacji dla swoich określonych przesyłek , to wówczas przesyłki te muszą być kierowane przez nadawców do Poczty Polskiej. W przeciwnym wypadku, Nadawcy nie mieliby możl iwości obsługi części klientów, wyrażają cy ch popyt na te usługi. Podsumowując, należy stwierdzić, że posiadana przez Pocztę Polską pozycja na krajowym hurtowym rynku usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek listowych oraz krajowym hurtowym rynku usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych, z wystarczającym prawdopodobieństwem daje temu przedsiębiorcy możliwość zapobiegania skutecznej konkurencji na rynku właściwym oraz działania w znacznym stopniu niezależnie od swoic h konkurentów oraz kontrahentów. Należy więc uznać, że uprawdopodobniono fakt posiadania przez Pocztę Polską pozycji dominującej w rozumieniu art. 4 pkt 10 u.o.k.k. oraz art. 102 TFUE na krajowym hurtowym rynku usług przyjmowania, sortowania, przemieszczan ia i doręczania przesyłek listowych oraz krajowym hurtowym rynku usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych . 8. Wpływ na handel między państwami c złonkowskimi 8.1. Ramy prawne Stosownie do art. 3 ust. 1 Rozporządz enia nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu 47 (Dz. Urz. UE z dnia 4 stycznia 2003 r. nr L 1) w celu zapewnienia skutecznego stosowania unijnych reguł konkurencji wynikającyc h z TFUE organy ochrony konkurencji oraz sądy państw członkowskich Unii Europejskiej zostały zobowiązane do stosowania unijnego prawa 46 Por.: rozważania zawarte w pkt 31 uzasadnienia decyzji. 47 Obecnie są to odpowiedn io art. 101 i 102 TFUE. 55 konkurencji, w tym art. 102 TFEU, w sytuacji, gdy stosują krajowe prawo konkurencji w odniesieniu do praktyk, które mogą wpływać na handel między państwami członkowskimi. Zgodnie zaś z samym art. 102 TFUE niezgodne z rynkiem wewnętrznym i zakazane jest nadużywanie przez jednego lub większą liczbę przedsiębiorców pozycji dominującej na rynku wewnętrznym lub na znacznej jego c zęści, w zakresie, w jakim może wpływać na handel między państwami członkowskimi. Jak określono w podrozdziale 7.2. (rynek właściwy) oraz 7.3. ( uprawdopodobnienie posiadania pozycji dominującej na rynkach właściwych ), Poczta Polska zajmuje pozycję dominującą na krajowym hurtowym rynku usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek listowych oraz krajowym hurtowym rynku usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych . Wskazane rynk i stanowią znaczną część rynku wewnętrznego UE. Zachowanie Poczty Polskiej m oże zatem stanowić na ruszenie art. 102 TFUE, o ile ma ono wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Kryterium wpływu na handel jest autonomicznym kryterium prawa un ijnego, które należy rozpatrywać oddzielnie dla każdej sprawy. Kryterium to jest przesłanką jurysdykcyjną, przesądzającą o obowiązku zastosowania unijnego prawa konkurencji przez Prezesa Urzędu w przypadku możliwość wywarcia wpływu przez badaną praktykę na handel między państwami członkowskimi. Zgodnie z obwieszczeniem Komisji Europejskiej „Wytyczne w sprawie koncepcji wpływu na handel zawartej w art. 81 i 82 Traktatu” 48 (dalej jako: „ Wytyczne ”), przy ustalaniu wpływu na handel między państwami członkowskim i należy w szczególności przeanalizować następujące elementy: a) pojęcie „handlu między państwami członkowskimi”; b) pojęcie „ewentualnego wpływu”; oraz c) pojęcie „odczuwalności wpływu” . Jak wskazano również w wytycznych, d ziałanie stanowiące część ogólne j strategii przedsiębiorstwa dominującego należy rozpatrywać w kategoriach jego ogólnego wpływu. W celu określenia, czy w badanej sprawie mamy do czynienia ze spełnieniem ww. przesłanki jurysdykcyjnej, Prezes Urzędu poddał analizie kryteria ( a - c ) , a następ nie dokonał oceny, czy zostały one spełnione w niniejszej sprawie. 8.1.1. Handel między państwami członkowskimi Pojęcie „handlu między p aństwami c złonkowskimi” należy interpretować szeroko jako dowolną transgraniczną działalność gospodarczą, w tym usługi poczto we 49 . Pojęcie „handlu” 48 Dz. Urz. UE nr C 101 z 27.04.2004 r., s. 81. 49 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 lutego 2000 r. w sprawie C-147/97, Deutsche Post , EU:C:2000:74. 56 obejmuje także przypadki, w których praktyki przedsiębiorcy posiadającego pozycję dominującą wywierają wpływ na strukturę konkurencji na rynku. Praktyki przedsiębiorcy posiadającego pozycję dominującą, które wywierają wpływ na strukturę konkurencji w Unii Europejskiej, eliminując lub grożąc wyeliminowaniem konkurenta działającego w Unii Europejskiej, mogą podlegać unijnym przepisom prawa konkurencji. Gdy dany przedsiębiorca jest eliminowany lub zagrożony wyeliminowaniem, ma to wpływ na strukturę konkurencji w UE i działalność gospodarczą, w którą zaangażowane jest ten przedsiębiorca. Wymóg wpływu na handel „między państwami członkowskimi” oznacza konieczność wpływu na transgraniczną działalność gospodarczą z udziałem co najmniej dwóch państw członkowskich. Kwestia występowania handlu między p aństwami członkowskimi pozostaje niezależna od zdefiniowania rynku właściwego w wymiarze geograficznym. Innymi słowy, handel między państwami członkowskimi może występować również w przypadku, gdy rynkiem właściwym jest rynek krajowy jednego państwa członk owskiego. 8.1.2. Ewentualny wpływ Dla oceny występowania „ewentualnego wpływu” znaczenie mają trzy przesłanki: „odpowiedni stopień prawdopodobieństwa na podstawie zbioru obiektywnych czynników prawnych i faktycznych”, wpływ na „strukturę handlu między państwami c złonkowskimi” oraz „bezpośredni lub pośredni, rzeczywisty lub potencjalny wpływ” na strukturę handlu między państwami członkowskimi (zob. Wytyczne, pkt 24). Określenie „ewentualnego wpływu” oznacza, że musi istnieć możliwość przewidzenia z dostatecznym pra wdopodobieństwem na podstawie zbioru obiektywnych czynników prawnych i faktycznych, że dana praktyka może mieć wpływ, bezpośredni lub pośredni, rzeczywisty lub potencjalny, na strukturę handlu między państwami członkowskimi 50 . Przy czym, nie jest konieczne rzeczywiste istnienie wpływu na handel, wystarczy sama możliwość jego wystąpienia, a więc wystarczającym jest, że praktyka przedsiębiorcy posiadającego pozycję dominującą jest w stanie wywołać takie skutki, bez względu na to czy rzeczywiście je wywołują 51 . 50 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 30.06.1966 r. w sprawie 56/65, Société Technique Minière przeciwko Maschinenbau, EU:C:1966:38. 51 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia: 14.07.1981 r. w sprawie 172/80, Gerhard Züchner przeciwko Bayerische Vereinsbank AG, EU:C:1981:178; 14.12.1983 r., w sprawie 319/82 Société de vente de ciments et bétons de l'Est SA przeciwko Kerpen & Kerpen GmbH und Co. KG., EU:C:1983:374; Wytyczne, pkt 26. 57 8.1.3. Odczuwalność wpływu na handel Pojęcie „odczuwalności wpływu na handel” oznacza, że wpływ na handel ma charakter istotny. Przesłanka ta odnosi się przede wszystkim do potencjału ekonomicznego przedsiębiorców zaangażowanych w praktykę. Zgodnie z pkt 93 W yty cznych, jeżeli przedsiębiorstwo posiadające pozycję dominującą obejmującą cały teren państwa członkowskiego dokonuje nadużyć wykluczających 52 , zazwyczaj może to wpływać na handel między państwami członkowskimi. Stosownie z kolei do pkt 96 ww. Wytycznych poł ączenie pozycji rynkowej przedsiębiorcy dominującego i antykonkurencyjnego charakteru jego działania oznacza zazwyczaj nadużycia, które z samej swej natury odczuwalnie wpływają na handel. 8.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie W ocenie Prezesa Urzędu , ob jęte niniejszym postępowaniem kwestionowane zachowanie Poczty Polskiej mo że lub przynajmniej mogło potencjalnie wywierać odczuwalny wpływ na handel między państwami członkowskimi. Zauważyć należy, że Unia Europejska dąży do rozwoju jednolitego rynku dla us ług pocztowych, przyjmując w tym zakresie tzw. dyrektywy pocztowe 53 . Zachowanie Poczty Polskiej , jako praktyka wykluczająca, mogło wpływać na strukturę krajowego rynku usług pocztowych , odnośnie do realizacji przesyłek listowych w segmencie usług wchodzących w zakres usług powszechnych oraz przesyłek reklamowych, adresowych wchodzących w zakres innych usług pocztowych , a tym samym utrudniać rozwój rynku wewnętrznego w powyższym zakresie. W ocenie Prezesa Urzędu, kwestionowana praktyka Poczty Polskiej mogła dotknąć klientów Nadawców mających siedzibę w innych państwach członkowskich. Część przesyłek klientów Poczty Polskiej oraz Nadawców pochodzi od podmiotów z innych państw członkowskich. W tym zakresie zachowanie Poczty Polskiej mogło powodować straty po stronie klientów mających siedzibę w innych państwach członkowskich związane z faktem osłabienia konkurencji przez Pocztę Polską . Prezes Urzędu wziął także pod uwagę, że sama obecność na rynku Poczty Polskiej jak o przedsiębiorcy mogącego posiadać pozycję dominującą , mogącą być wręcz równą pozycji 52 W polskiej wersji językowej W ytycznych mowa j est o „praktykach wyłączających”, natomiast w wersji angielskiej mowa jest o tzw. exclusionary abuses , które powszechnie tłumaczy się jako praktyki wykluczające. 53 W szczególności dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r. zmieniająca dyrektywę 97/67/WE w odniesieniu do pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty, Dz. Urz. UE L 52, 27.2.2008, s. 3-20. 58 monopolistycznej, obejmującą obszar całego państwa członkowskiego, tj. obszar Polski może utrudnić wchodzenie na ten rynek dla konkurencyjnych podmiotów z innych państw członkowskich 54 . Prezes Urzędu wziął także pod uwagę znaczne wartości realizacji usług pocztowych, na które miała negatywny wpływ praktyka Poczty Polskiej. P od względem przychodów, w 201 7 r. realizacja przesyłek listowych w segmencie usług wchodzących w zakres usług powszechnych w obrocie krajowym wynosiła ok. 155 mln zł (w obrocie zagranicznym – ok. 12,4 mln zł) , w 2018 r. – ok. 130,9 mln zł (w obrocie zagranicznym – ok. 31,9 mln zł) , a w 201 9 r. – ok. 111,5 mln zł (w obrocie zagranicznym – ok. 25,5 mln zł) . W latach 2017 - 2019 w segmencie usług wchodzących w zakres usług powszechnych obserwowany był stopniowy wzrost przychodów w zakresie zrealizowanych przesyłek listowych na rynku krajowym, po mimo spadku wolumenu tych usług. W zakresie przesyłek reklamowych (adresowych) wchodzących w zakres innych usług pocztowych wartość realizacji tych przesyłek wygenerowała w 2017 r . przychód w wysokości ok. 129 mln zł, w 2018 r. – 126,5 mln zł, a w 2019 r. – 154,5 mln . Jak wskazano w raporcie UKE o stanie rynku pocztowego w 2019 r., p omimo spadków wolumenów „ tradycyjnych ” usług pocztowych (względem np. usług elektronicznych) , polski rynek pocztowy jest znaczącym elementem polskiej gospodarki, o dużym potencjale dalszego rozwoju. Usługi zdefiniowane w niniejszej sprawie generują istotne przychody, zapewnia ją wymianę informacji na rynku wewnętrznym, a także zapewnia ją konsumentom dostęp do usług, a przedsiębiorcom konkurowanie w kraju i zagranicą. Prezes Urzędu zważył również, że z achowanie Poczty Polskiej mogło wywrzeć negatywny wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi, który to jest sprzeczny z unijnym interesem funkcjo nowania rynku wewnętrznego oraz rozwoju jednolitego rynku dla usług pocztowych . Dowód: Urząd Komunikacji Elektronicznej, Raport o stanie rynku usług pocztowych w 2019 r. , s. 47 , https://www.uke.gov.pl/akt/raport - o - stanie - rynku - pocztowego - w - 2019 - roku,322.html (data dostępu: 5 lutego 2021 r.). Biorąc pod uwagę powyższe z ależy uznać, że wpływ na handel między państwami członkowskimi UE rozpatrywanego zachowania Poczty Polskiej jest odczuwalny. Wobec powyższego zasadne jest stwierdzenie, że kwestionowana praktyka Poczty Polskiej może lub przynajmniej mogła potencjalnie wywierać odczuwalny wpływ na handel pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, a więc może być oceniania pod kątem ewentualnego naruszenia art. 102 TFUE. 54 Por.: Wytyczne, pkt 93. 59 9. Uprawdopodobnienie stosowania praktyk ograniczających konkurencję 9.1. Istota uprawdopodobnienia Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 u.o.k.k., jeżeli w toku postępowania antymonopolowego zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub będących podstawą wszczęcia postępowania – że zostały naruszone zakazy, o których mowa w art. 6 lub 9 ustawy lub w art. 101 lub 102 TFUE, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naru szenie tych zakazów, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań w celu zakończenia naruszenia lub usunięcia jego skutków, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, zobowiązać przedsiębiorcę do wykonania tych zobowiązań (decyzja zobowiązująca ) . W świetle powyższego do wydania przez Prezesa Urzędu decyzji zobowiązującej wystarczające jest uprawdopodobnienie naruszenia przez stronę postępowania zakazu określonego w art. 9 u.o.k.k. lub art. 102 TFUE. Instytucja uprawdopodobnienia występuje w wielu przepisach prawa, ale w żadnym z nich nie została określona ani co do istoty, ani charakteru. Uprawdopodobnienie jest instytucją postępowania administracyjnego oraz cywilnego. Zgodnie z art. 84 u.o.k.k. w sprawach dotyczących dowodów w postępowaniu przed Prezesem Urzędu w zakresie nieuregulowanym w dziale VI rozdziale 1 u.o.k. k., stosuje się odpowiednio art. 227 – 315 k.p.c . Do uprawdopodobnienia, o którym mowa w art. 12 u.o.k.k., odnoszą się ogólne reguły dotyczące uprawdopodobnienia stosowane w postępowaniu cywilnym. N a gruncie przepisów postępowania cywilnego, Sąd Najwyższ y w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/05 podkreślił , że stosownie do art. 243 k.p.c. 55 , zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa p rzewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu. Sąd Najwyższy stwierdził ponadto, że skoro ustawodawca nie zdefiniował pojęcia uprawdopodobnienie, należy przyjąć, że miał na względzie potoczne rozumienie tego określenia. Naczelny Sąd Administracyjny 56 przyjął , że uprawdopodobnienie stanowi środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym, a zatem środek niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. 55 Zgodnie z tym przepisem: „ Zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu ” . 56 Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 maja 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2223/94. 60 W świetle art. 12 ust. 1 u.o.k.k., uprawdopodobnienie stwierdza się n a podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub będących podstawą wszczęcia postępowania. Wynika z tego, że źródłem uprawdopodobnienia może być w istocie każda informacja, dokument, okoliczność, która jest znana Prezesowi Urzędu 57 . Uprawdopodobnienie stanowi więc surogat, środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym, który nie daje pewności co do prawdziwości twierdzeń o istnieniu konkretnego naruszenia, ale pozwala przyjąć, iż jest ono prawdopodobne. Uprawdopodobnienie nie daje pewn ości, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Jako środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych pozwala wię c na przyspieszenie postępowania 58 . 9.2. Uprawdopodobnienie nadużywania pozycji dominującej 9.2.1. Ramy prawne Stosownie do art. 9 ust. 1 u.o. k.k.: „ Zakazane jest nadużywanie pozycji dominującej na rynku właściwym przez jednego lub kilku przedsiębiorców ”. W ustępie 2 pkt 5 tego przepisu sprecyzowano z kolei, że „ Nadużywanie pozycji dominującej polega w szczególności na przeciwdziałaniu ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji ”. Z kolei art. 102 TFUE wskazuje, że: „ Niezgodne z rynkiem wewnętrznym i zakazane jest nadużywanie przez jedno lub większą liczbę przedsiębiorstw pozycji dominującej na rynku wew nętrznym lub na znacznej jego części, w zakresie, w jakim może wpływać na handel między państwami członkowskimi ”. Zgodnie z określeniem nadużywania pozycji dominującej, sformułowanym w wyroku w sprawie Hoffman - La Roche , nadużywanie pozycji dominującej jest pojęciem obiektywnym, odnoszącym się do zachowań przedsiębiorstwa posiadającego pozycję dominującą, które mogą wpływać na strukturę rynku, na którym konkurencja jest osłabiona i które poprzez sięganie do metod odbiegających od tych, które tworzą zwykle ko nkurencję produktów lub usług w transakcjach uczestników rynku, utrudniają zachowanie konkurencji jeszcze istniejącej na rynku lub rozwój konkurencji 59 . Pojęcie nadużywania pozycji dominującej określone w art. 9 ust. 1 u.o.k.k. oraz art. 102 TFUE ma zatem charakter obiektywny i odnosi się m.in. do tych zachowań przedsiębiorcy posiadającego pozycję dominującą, które mogą wpływać negatywnie na strukturę rynku, 57 C. Banasiński, E. Piontek (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2009, s. 311. 58 Zob.: T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2014, s. 555. 59 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia z dnia 13 lutego 1979 r. w sprawie 85/76, Hoffmann-La Roche , EU:C:1979:36, pkt 91. 61 poprzez wykorzystanie w tym celu środków odbiegających od metod stosowanych w warunkach niezakłócone j konkurencji (tzw. konkurencji merytorycznej) 60 . Koncepcja „konkurencji merytorycznej” odnosi się do legalności działań podejmowanych przez przedsiębiorcę posiadającego pozycję dominującą – w oparciu o określone parametry konkurencji, takich jak np. jakość, cena, innowacyjność – nawet, jeżeli może prowadzić to w ostateczności do odejścia z rynku innych przedsiębiorców (tj. konkurentów przedsiębiorcy dominującego) 61 . Negatywne oddziaływania na strukturę rynku mogą ujawnić si ę zarówno na rynku, na którym przedsiębiorca posiada pozycję dominującą, jak również na innym rynku lub innych rynkach. Na przedsiębiorcy zajmującym pozycję dominującą ciąży szczególna odpowiedzialność za to, by swym zachowaniem nie naruszał skutecznej i n iezakłóconej konkurencji na rynku 62 . Przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania lub rozwoju konkurencji , określone w art. 9 ust. 2 pkt 5 u.o.k.k., jest praktyką wymierzoną bezpośrednio w konkurencję, polegającą na podejmowaniu prz ez przedsiębiorcę dominującego takich działań, które prowadzą do utrwalenia niekonkurencyjnej struktury rynku, na którym zajmuje on uprzywilejowaną pozycję. Art. 9 ust. 2 pkt 5 u.o.k.k. ustanawia zakaz stosowania przez dominanta praktyk godzących w stan aktualnej lub potencjalnej konkurencji, a także tworzenia barier dostępu do rynku i rozwoju konkurencji. Opisana w powołanym przepisie praktyka „ polega zarówno na faktycznym uniemożliwieniu rozpoczęcia lub dalszego prowadzenia działalności na danym rynku, jak i na uczynieniu tej działalności nieopłacalną lub mniej opłacalną niż w warunkach panujących na rynku konkurencyjnym, jak i na podejmowaniu działań niezwiązanych z merytoryczną rywalizacją między konkurentami a ukierunkowaną na zniechęcenie konkurenta do dalszej ekspansji na rynku, na którym działa ” 63 . Z godnie z orzecznictwem sądów unijny ch , w przypadku gdy przedsiębiorca dominujący dobrowolnie zgodzi się na świadczenie swoich usług , musi to uczynić na warunkach, na których konkurenci mogą skutecznie kon kurować, nawet jeśli nie można ustalić obowiązku prowadzenia transakcji zgodnie z doktryną „urządzeń kluczowych”. W tym zakresie Prezes 60 Por.: wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia z dnia 13 lutego 1979 r. w sprawie 85/76, Hoffmann-La Roche , EU:C:1979:36, pkt 91 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt. III SK 5/09, OSNP 2011/9-10/144. 61 Jak zauważono w orzecznict wie unijnym, konkurencja merytoryczna (ang. competition on the merits ) może prowadzić do odejścia z rynku lub marginalizacji konkurentów, którzy są mniej wydajni i przez to mniej atrakcyjni dla konsumentów z punktu widzenia m.in. ceny, wyboru, jakości czy innowacyjności. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 27 marca 2012 r. w sprawie C-209/10, Post Danmark A/S , EU:C:2012:172, pkt 22. 62 Zob.: wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 października 2015 r. w sprawie C -23/14, Post Danmark , EU:C:2015:651, pkt 23 i przytoczone tam orzecznictwo. 63 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2008 r., III SK 30/07, OSNAPiUS 2009, Nr 15 – 16, poz. 216. 62 Urzędu nie musi więc wskazywać, czy dostęp do sieci pocztowej Poczty Polskiej stanowi „urządzenie kluczowe” w rozumieniu prawa konkurencji 64 . Kwalifikacja prawna praktyki w dziedzinie nadużywania pozycji dominującej wskazanej w art. 102 TFUE i art. 9 u.o.k.k. nie zależy od jej nazwy, lecz od przyjętych w tym względzie kryteriów materialnych. Okoliczność, iż zachowanie charak teryzujące się takimi samymi właściwościami nie było jeszcze badane we wcześniejszych decyzjach, nie zwalnia przedsiębiorstwa z odpowiedzialności 65 . W związku z tym, że art. 9 ust. 2 u.o.k.k. oraz art. 102 TFUE zawiera ją jedynie przykładowy katalog zakazanych praktyk dominanta, w niniejszej sprawie zastosowanie może mieć również ogólna klauzula nadużywania pozycji dominującej, określona w art. 9 ust. 1 u.o.k.k. oraz art. 102 TFUE. 9.2.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie W niniejszej sprawie Prezes Urzędu zgromadził informacje i dokumenty pozwalające uznać za uprawdopodobnione, że Poczta Polska , poprzez kwestionowane przez Prezesa Urzędu zachowania, naruszyła zakazy określone w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 u.o.k.k. oraz art . 102 TFUE. Badane zachowanie Poczty Polskiej Prezes Urzędu zaklasyfikował do praktyk wykluczających, które oddziałują przede wszystkim na strukturę rynku, głównie przez osłabianie (wyeliminowanie) konkurentów. Poprzez praktyki wykluczające przedsiębiorca dominujący osiąga efekt całkowitego lub częściowego zamknięcia rynku zarówno w odniesieniu do podmiotów już działających na rynku (eliminacja z rynku lub ograniczenie ekspansji), jak i wobec podmiotów – potencjalnych uczestników rynku (tworzenie barier wej ścia na rynek) 66 . Na wstępie należy zauważyć, że Nadawcy , działający na rzecz swoich klientów, mogą być zmuszeni do korzystania z usług pocztowych Poczty Polskiej w celu realizowania przesyłek pocztowych na rzecz swoich klientów, którzy oczekują realizacji usługi na terenie całej 64 Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 17 lutego 2011 r. w sprawie C-52/09, TeliaSonera , EU:C:2011:83 (pkt 54, 56) nie przychylił się do stanowiska, zgodnie z którym, w celu ochrony inicjatywy gospodarczej przedsiębiorcy zajmujący pozycję dominującą powinni zachować swobodę ustalania swoich warunków handlowych, z wyjątkiem przypadków, kiedy warunki te są tak dalece niekorzystne dla ich konkurentów, że w oparciu o stosowne kryteria wskazane w wyroku z dnia 26 listopada 1994 r. w sprawie C-7/97 Bronner , EU:C:1998:569, mogą zostać uznane za równoznaczne z odmową świadczenia, jeżeli dane zachowanie wypełnia znamiona innej praktyki. Takie zachowania mogłyby bowiem same w sobie stanowić niezależną formę nadużycia, odmienną od odmowy świadczenia. 65 Wyrok Sądu z dnia 12 czerwca 2014 r. w sprawie T -286/09, Intel v. Komisja Europejska , EU:T:2014:547, pkt 219 i 220. 66 Komisja Europejska, Komunikat Komisji - wytyczne w sprawie priorytetów, którymi Komisja będzie się kierować przy stosowaniu art. 82 Traktatu WE w odniesieniu do szkodliwych działań o charakterze praktyki wyłączającej, podejmowanych przez przedsiębiorstwa dominujące , Dz. Urz. UE C 45/7 z 24.2.2009 r., s. 7- 20, pkt 19 (dalej: „ Wytyczne w sprawie 102 TFUE ”). 63 Polski 67 . Budowa i utrzymanie przez Nadawców własnej sieci pocztowej na terytorium całego kraju może być dla nich nieopłacalne finansowa, m.in. ze względu na wysokie koszty stałe oraz fakt, że świadczenie niepowszechnych usług poczto wych na terenach o niskim poziomie zaludnienia co do zasady nie jest rentowne 68 . W ocenie Prezesa Urzędu za uprawdopodobnione należy więc uznać, że współpraca niektórych Nadawców z Pocztą Polską, która jako jedyna posiada tak rozległą sieć pocztową na terenie całego kraju, może stanowić warunek konieczny do powstania i rozwoju konkurencji w rozumieniu art. 9 ust. 2 pkt 5 u.o.k.k. Na przykładzie zasad dokonywania wyceny przez Pocztę Polską przesyłek klientów Speedmail na podstawie umowy zawartej w 2 016 r. należy wskazać, że warunki te uległy znacznemu pogorszeniu w stosunku do warunków wcześniej obowiązujących na podstawie umowy z 2014 r . Pomimo zgłaszanych przez Speedmail postulatów dotyczących wprowadzenia ogólnych cenników usług oraz dokonania zmi an w polityce cenowej, Poczta Polska nie zgodziła się na nie. Nadawca ten, nie mając innej alternatywy, musiał zaakceptować warunki handlowe narzucone mu przez Pocztę Polską. W ocenie Prezesa Urzędu, sposób zmiany warunków umownych, jak również nowe zasady i sposób dokonywania wycen przesyłek przez Pocztę Polską , odbiega ją od metod panujących w warunkach konkurencji merytorycznej (w warunkach niezakłóconej konkurencji) i nie znajdują obiektywnego uzasadnienia . W ocenie Prezesa Urzędu, p otencjalnie każdy Nadawca, który chciałby wejść na rynki masowego świadczenia usług pocztowych zdefiniowane w niniejszej sprawie, mógłby zostać dotknięty praktyką stosowaną przez Pocztę Polską. W wyniku wprowadzenia przez Pocztę Polską wskazanych zmian we współpracy z Nadawcami , Poczta Polska mogła przyj ąć strategię polegającą na utrudnieniu lub uniemożliwieniu Nadawcom prowadzenia konkurencyjnej względem Poczty Polskiej działalności oraz mającą na celu zapewnienie przez Pocztę Polską możliwości świadczeni a usług pocztowych dla podmiotów nadających przesyłki o masowym charakterze w warunkach konkurencji niemerytorycznej (tj. w warunkach ograniczających konkurencję ) . Poniżej zawarto szczegółowe rozważania odnośnie do poszczególnych, kwestionowanych przez Prezesa Urzędu zachowań Poczty Polskiej, mogących stanowić przejaw nadużywania pozycji dominującej (pkt 9.2. 2. 1. - 9.2. 2. 3.) . N astępnie uprawdopodobnione zostanie, że 67 Z tego względu Poczta Polska może być nieuniknionym partnerem handlowym dla Nadawców. Przykładowo, jak wskazano w pkt 31 uzasadnienia decyzji, niektóre rodzaje przesyłek, dla których nadanie przez operatora wyznaczonego wywołuje określone skutki prawne wymagane przez klientów nadawców (np. wskazane w art. 17 Prawa pocztowego) w całości kierowane są przez Nadawców do Poczty Polskiej. 68 Zob. rozważania zawarte w pkt 18 uzasadnienia decyzji. 64 kwestionowane zachowania Poczty Polskiej stanowią jednolite i ciągłe nadużycie pozycji dominującej ( pkt 9.2.3 .) oraz że praktyka Poczty Polskiej ma antykonkurencyjny charakter (pkt 9.2.4.). Na zakończenie, wyjaśnione zostanie, że praktyka Poczty Polskiej jest pozbawiona obiektywnego uzasadnienia (pkt 9.2.5.). 9.2.2.1. Uzależnianie przedstawienia oferty cenowej na świadczenie usług pocztowych od przekazania przez Nadawcę szczegółowych informacji handlowych o jego kliencie (wskazane w pkt I.A. sentencji decyzji) Kwestionowane przez Prezesa Urzędu zachowanie Poczty Polskiej dotyczy narzuc a nia Nadawcy wymogu współpracy w postaci uzależniania przedstawienia prze z Pocztę Polską oferty cenowej na świadczenie usług pocztowych dla kli entów zgłoszonych przez Nadawcę od przekazania prze z tego Nadawcę szczegółowych informacji o jego kliencie. Na przykładzie warunków handlowych ze Speedmail z 2016 r. Prezes Urzędu ustalił , że przed podaniem Poczcie Polskiej przez Speedmail informacji o jego kli encie, Nadawca ten nie ma możliwości uzyskania informacji o warunkach cenowych, jakie mu zaproponuje Pocz ta Polska. Jednocześnie, na podstawie wcześniej obowiązujących ogólnych cenników usług , zawartych w umowie z 2014 r. , Speedmail mógł pozyskać od Poczty Polskiej informacje o wa runkach cenowych przed podaniem informacji o swoim kliencie. W ocenie Prezesa Urzędu, Poczta Polska nie wskazała żadnego obiektywnego uzasadnienia dla wprowadzenia przedmiotowej zmiany warunków współpracy 69 . Z ustaleń poczynionych przez Prezesa Urzędu wyni ka, że informacje o klientach Nadawców , żądane przez Pocztę Polską na etapie ofertowania (tj. przed przedstawieniem oferty cenowej przez Pocztę Polską ) umożliwiają Poczcie Polskiej identyfikację poszczególnych klientów zgłaszanych jej przez Nadawców . W związku z tym, pozyskanie przez Pocztę Polską tych informacji , na tym etapie, umożliw i a Poczcie Polskiej złożenie kontroferty lub zaproponowanie takich warunków cenowych dla Nadawcy , które uniemożliwią mu złożenie konkurencyjnej oferty względem oferty skła danej przez Pocztę Polską. Zdaniem Prezesa Urzędu, celem uzyskiwania przez Pocztę Polską informacji o kliencie Nadawcy , na wskazanym etapie, może być m.in. sprawdzenie, czy dany klient nie jest dotychczas obsługiwany przez Pocztę Polską. Poczta Polska odm ówiła Speedmail przygotowania oferty cenowej wskazując, że dany podmiot jest jej znaczącym klientem . W innym przypadku Poczta Polska przedłużała termin przedst awienia oferty cenowej dla Speedmail (uniemożliwia jąc Speedmail złożenie oferty cenowej dla zgłaszanego klienta ) w 69 Rozważania w tym zakresie zostały zawarte w pkt 41 uzasadnienia decyzji. 65 sytuacji, w której Poczta Polska samodzielnie zamierzała świadczyć usługi pocztowe na rzecz tego klienta. Informacje i dowody zabrane w sprawie uprawdopodobniają zatem , że uzyskiwanie przez Pocztę Polską informacji o klientach Nadawcy, przed wskazaniem przez nią warunków cenowych dla Nadawcy , dawało Poczcie Polskiej przewagę konkurencyjną względem Nadawcy , będąc ego jednocześnie jej konkurentem 70 . W związku z powyższym, w opinii Prezesa Urzędu za uprawdopodobnione należy uznać , że prze dmiotowy wymóg, przyznający korzyść Poczcie Polskiej w postaci uzyskania informacji o klien cie Nadawcy przed zaoferowaniem Nadawcy warunków cenowych (umożliwiających Nadawcy złożenie oferty cenowej dla jego klienta) nie ma rzeczowego związku z charakterem świadczonych usług przez Pocztę Polską . Zdaniem Prezesa Urzędu Poczta Polska mo głaby przykładowo żądać informacji o klientach Nadawcy po przedstawieniu przez nią oferty cenowej dla Nadawcy (przed realizacją przez nią przesyłek tego klienta). Prezes Urzędu nie neguje potrzeby pozyskania przez Pocztę Polską danych klient ów Nadawców w celu realizacji umów zawieranych z Nadawcami (w tym w zakresie kontroli przez Pocztę P olską , czy nadawca nie kumuluje przesyłek zbieranych od różnych klientów w celu uzyskania l epszych warunków cenowych 71 ). Prezes Urzędu kwestionuje natomiast wymóg przekazywania tych informacji przed uzyskaniem pr zez N adawców oferty cenowej od Poczty Polskiej. Przed podaniem przez Nadawcę danych o klientach Poczta Polska nie przedstawia mu bowiem warunków cenowych świadczenia usług pocztowych. Pozyskanie tych informacji przez Pocztę Polską, na tak im wczesnym etapie, może nie znajd ować zatem uzasadnienia w charakterze świadczon ych przez Pocztę Polską usług pocztow ych . Podsumowując, w opinii Prezesa Urzędu uprawdopodobnionym zostało, że wspomniany wymóg nie znajduje uzasadnienia w oparciu o konkurencję merytoryczną, lecz jest wynikiem zastosowania przez Pocztę Polską metod odbiegających od modelu normalnej konkurencji. Wymóg ten może m ieć na celu utrudnienie konkurencyjnej działalności Nadawców (względem działalności Poczty Polskiej) , a także wzmocnienie lub zachowanie pozycji dominującej Poczty Polskiej. Wymóg ten może stanowi ć jedną z okoliczności szerszej strategii Poczty Polskiej ma jącej na celu ograniczenie konkurencji, ponieważ ściś le powiązany jest z pozostałymi kwest ionowanymi przez Prezesa Urzędu zachowaniami Poczty Polskiej (zostanie to wskazane w dalszej części decyzji). 70 Rozważania i dowody w tym zakresie zostały wskazane w podrozdziale nr 4.1. uzasadnienia decyzji. 71 Por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie C-340/13, bpost SA , EU:C:2015:77. Tym samym Poczta Polska może zakazać kumulowania przez Nadawcę wszystkich nadawanych przez niego przesyłek, realizowanych w oparciu o kilka odrębnych umów zawartych przez tego Nadawcę z podmiotami, na rzecz których świadczy on usługi pocztowe związane z nadawanymi przesyłkami do Poczty Polskiej. 66 9.2.2.2. Odmowa przedstawienia Nadawcy ogólnych cenników usług (wskazana w pkt I.B. sentencji decyzji) Kwestionowane przez Prezesa Urzędu zachowanie Poczty Polskiej dotyczy odmowy przedstawienia przez Pocztę Polską Nadawcom ogólnych cenników usług. Z ustaleń poczynionych przez Prezesa Urzędu wynika, że Poczta Polska pozbawiła Speedmail ogólnych cenników usług wraz z wejściem w życie umowy z 2016 r. Do czasu przedstawienia przez Pocztę Polską warunków cenowych , termin na przedstawienie których uległ wydłużeniu na mocy umowy z 2016 r. do [informacja chroniona] dni 72 , Speedmail nie mógł przedstawić swoim klientom, którzy oczekiwali realizacji usługi na obszarze całego terytorium Polski , wiążącej oferty na świadczenie usług pocztowych. W niektórych przypa dkach, Poczta Polska przedłużała złożenie oferty dla Speedmail, co uniemożliwiło temu Nadawcy przedstawienie oferty cenowej dla jego klientów 73 . W ocenie Prezesa Urzędu, o gólne cenniki usług , zawarte w umowie z 2014 r., pozwalały na przygotowanie przez Spe edmail swoim klientom oferty na świadczenie usług pocztowych, bez potrzeby oczekiwania na indywidualną wycenę przez Pocztę Polską. Należy zauważyć, iż na mocy umowy z 2014 r. przedsiębiorca ten miał możliwość przewidywania oferowanych mu przez Pocztę Polską warunków cenowych na świadczenie usług pocztowych – na podstawie tych cenników – w takim zakresie, w jakim nie wnioskował on o ustalenie indywidualnej wyceny w celu otrzym ania korzystniejszej oferty cenowej . O gólne cenniki usług zapewniały przewidyw alne i przejrzyste zasady wyceny przez Pocztę Polską nadawanych przez Speedmail przesyłek na rzecz jego klientów. W związku z tym, forma cennika nie jest wyłącznie elementem form alnym, pozbawionym znaczenia w prowadzeniu przez Nadawców działalności gospoda rczej. Z ustaleń poczynionych przez Prezesa Urzędu wynika, że dokonywanie wyłącznie indywidualnych wycen przez Pocztę Polską, nawet w przypadku klientów dokonujących niewielkiej ilości nadań (np. [informacja chroniona] przesyłek w ciągu miesiąca) , może ut rudniać warunki współpracy Nadawców z ich klientami. N adawcy, działający na rzecz swoich klientów, nie dysponując ogólnymi cennikami usług , są w niekorzystnej pozycji konkurencyjnej względem Poczty Polskiej, ponieważ nie mają oni możliwości przewidzenia z góry warunków cenowych na świadczenie usług pocztowych na rzecz swoich klientów, którzy to oczekują realizacji usługi w całym kraju. Oznacza to, że przed wskazaniem oferty cenowej s wojemu klientowi, muszą oni oczekiwać na przygotowanie indywidualnej wyceny 72 W czasie obowiązywania umowy z 2014 r. zwyczajowo Poczta Polska dokonywała z kolei takiej wyceny w ciągu [informacja chroniona] dni. 73 Rozważania w tym zakresie zostały zawarte w pkt 46 -51 uzasadnienia decyzji. 67 przez Pocztę Polską. W tym czasie, jak wskazano powyżej, Poczta Polska może przedstawić klientowi Nadawcy kontrofertę. Poczta Polska nie wyjaśniła , w jaki sposób dokonuje wyceny z głaszanych przez Nadawcę przesyłek. Ceny realizacji tych p r zesyłek są określane przez Pocztę Polską indywidualnie dla każdego klienta zgłoszonego przez Nadawcę . W opinii Prezesa Urzędu, Nadawca nie jest zatem w stanie przewidzieć warunków cenowych, jakie z aproponuje mu Poczta Polska. Zmuszony jest on oczekiwać na wycenę Poczty Polskiej, aby przedstawić własną ofertę cenową swojemu klientowi . Należy zauważyć, że brak transparentności (przejrzystości) w ustalaniu ofert cenowych i zniżek było p o strzegane przez Trybunał Sprawiedliwości UE jako istotna okoliczność świadcząca o tym , że dana polityka cenowa przedsiębiorcy dominującego jest niezgodna z art. 102 TFEU 74 . Powód wprowadzenia powyższych zmian w umowie z 2014 r. oraz odmowy przedstawienia Speedmail ogólnych cenników usług w umowie z 2016 r., wskazany przez Pocztę Polskę dla Speedmail, miał bardzo ogólny charakter . Powyższe warunki były podyktowane , w opinii Poczty Polskiej, koniecznością uporządkowania oraz ujednolicenia sposobu przygotowywania wycen p rzez Pocztę Polską dla wszystkich klientów , zgłaszanych przez tego N adawc ę 75 . W ocenie Prezesa Urzędu, p ozbawienie Speedmail ogólnych cenników usług , które posiadał na mocy umowy z 2014 r., nie jest też uzasadnione ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa (w p ostaci przekazania informacji, w jaki sposób Poczta Polska kształtuje warunki cenowe na rynku, na którym działa także Speedmail) . W ocenie Prezesa Urzędu, u stanowienie ogólnych cenników usług dla Nadawcy nie jest równoznaczne z przekazaniem temu przedsiębiorcy wiedzy o zasadach oferowanych warunków cenowych przez Pocztę Polską dla poszczególnych klientów . Oferty cenowe dla niepowszechnych usług pocztowych świadczone przez Pocztę Polską zależą bowiem od wielu czynników oraz mogą podlegać procesowi negocjacji . A zatem pomimo posiadania ogólnych cenników usług Nadawca może nie wiedzieć, jakie konkurencyjne warunki cenowe , względem warunków cenowych Speedmail, Poczta Polska za oferuje swoim klientom. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności badanej 74 Por.: wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia: dnia 9 listopada 1983 r. w sprawie 322/81, Nederlandsche Banden-Industrie Michelin , EU:C:1983:313 oraz 30 września 2003 r. w spraw ie T-203/01, Manufacture française des pneumatiques Michelin , EU:T:2003:250. Ponadto, w prawodawstwie unijnym, np. w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r. zmieniająca dyrektywę 97/67/WE w odniesieniu do pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty, Dz. Urz. UE L 52, 27.2.2008, s. 3 - 20, prawodawca unijny wprost odnosi się do poszanowania zasad przejrzystości w zakresie dostępu do sieci pocztowej (w szczególności w art . 12 tiret 5 ww. dyrektyw y wskazano, że: „ w każdym przypadku, gdy operatorzy świadczący usługę powszechną stosują taryfy specjalne, na przykład na usługi dla podmiotów gospodarczych, podmiotów wysyłających przesyłki masowe lub firm zbierających pocztę od różnych użytkowników, będą stosować zasady przejrzystości i niedyskryminacji zarówno w odniesieniu do taryf, jak i do związanych z nimi warunków ” ). 75 Ustalenia w tym zakresie zostały zawarte w tabeli nr 1 w pkt 40 uzasadnienia decyzji. 68 sprawy, odmowa przedstawienia Nadawcy ogólnych cenników usług może nie znajdować obiektywnego uzasadnienia w charakterze świadczonych przez Pocztę Polską usług . Prezes Urzędu uznał za uprawdopodobnione, że odmowa przedstawienia Nadawcy ogólnych cenników usług może stanowi ć element szerszej strategii Poczty Polskiej mającej na celu ograniczenie konkurencji, a w związku z tym zachowanie to nie może być ocenion e w oderwaniu od pozostałych kwestionowanych zachowań Poczty Polskiej, w tym zasa d określania przez Pocztę Polską wycen dla Nadawców . W związku z tym, wskazane zachowanie Poczty Polskiej, polegające na odmowie przedstawienia Nadawcy ogólnych cenników usłu 1 g, Prezes Urzędu ocenił w kontekście pozostałych zasad współpracy Poczty Polskiej z Nadawcami , jako jedną z okoliczności szerszej strategii Poczty Polskiej mogącej polegać na utrudnieniu konkurencyjnej działalności Nadawców (zob. rozważania wskazane w podrozdziale nr 9.2.3. uzasadnienia decyzji) . Brak przejrzystości związany z odmową przedstawienia Nadawcy ogólnych cenników usług mógł pozwolić bowiem Poczcie Polskiej na uzyskanie względem Nadawcy przewagi konkurencyjnej , w szczególności w postaci możliwości pozysk iwania klientów, zgłaszanych prze z Nadawcę , a tym samym, w postaci zapewnienia przez Pocztę Polskę możliwości samodzielnego świadczenia usług (bez udziału Nadawcy ) dla podmiotów nadających przesyłki o masowym charakterze (zob. wcześniejsze rozważania wskazane w podrozdziale nr 9.2.2 . 1. uzasadnienia decyzji). 9.2.2.3. Narzucanie Nadawcy wzrostu cen przesyłek w związku z brakiem wykonania deklarowanego wolumenu nadań nieuwzględniającego faktycznego stopnia realizacji tej deklaracji (wskazane w pkt I.C. sentencji decyzji) Kwestionowane przez Preze sa Urzędu zachowanie Poczty Polskiej dotyczy narzucania Nadawcy wzrostu cen przesyłek w związku z brakiem wykonania deklarowanego wolumenu nadań nieuwzględniającego faktycznego stopnia realizacji tej deklaracji. Należy wskazać, że na mocy umowy z 2014 r., w przypadku indywidulanych wycen dla wybranych klientów Speedmail , Nadawca otrzymywał od Poczty Polskiej ofertę cenową , która uwzględniała stopień realizacji deklaracji wolumenowej . Podobnie, w przypadku oferty złożonej [zagranicznemu operatorowi pocztowem u] , Poczta Polska przedstawi ła indywidualną ofertę cenową, która uwzględniała faktyczny stopień realizacji deklaracji wolumenowej 76 . W ocenie Prezesa Urzędu, u stalenie przez Pocztę Polską w stosunku do poszczególnych klientów Nadawcy wyłącznie dwóch przedziałów wolumenowych ( od i do deklarowanego 76 Szczegółowe rozważania w tym zakresie został y wskazane w pkt 63-69 oraz 74-76 uzasadnienia decyzji. 69 wolumenu ) może prowadzić do wzrostu cen na wszystkie przesyłki danego klienta niezależnie od faktycznego stopnia realizacji danej deklaracji wolumenowej. Poczta Polska w przypadku niedokonania deklarowanego wolumenu nadań może oferować jedną cenę – cenę oferowaną zarówno w przypadku niewielkiej ilości nadań oraz znacznej ilości nadanych przesyłek . Prezes Urzędu wziął również pod uwagę, że d okładne oszacowanie z góry ilości przesyłek, które dopiero mają być n adane w poszczególnych okresach przez danego klienta Nadawcy jest często niemożli we do spełnienia przez Nadawcę , ponieważ może wią zać się z czynnikami od ni ego niezależnymi, niemożliwymi do przewidzenia . Ograniczenie danej wyceny przez Pocztę Polską wyłącznie do dwóch przedziałów cenowych może powodować , że warunki cenowe oferowane Nadawcy przez Pocztę Polską mo gą być niedopasowan e do struktury wolumenowej klientów Nadawcy . Ponadto, k ażdorazowe dokonywanie indywidualnych wycen prze z Pocztę Polską , nawet w przypadku klientów Nadawcy nadających nieznaczne wolumeny nadań, może być uciążliwe i czasochłonne, ponieważ wymaga przygotowywania nowych wniosków przez Nadawcę . W ocenie Prezesa Urzędu, powyższy sposób kalkulacji ceny może stawi ać Nadawców w pozycji nadmiernej niepewności co do przyszłych warunków finansowych ich działalności. W wyroku w sprawie British Airways , Sąd unijny wskazał, że system zniżek (rabatów) o charakterze retroaktywny m , stosowany przez przedsiębiorcę posiadającego pozycję dominującą może mieć charakter kary umownej, ponieważ niewielki spadek zakładanego wolumenu powoduje nieproporcjonalnie poniesienie ceny na wszystkie jednostki 77 . J ak ustalił Prezes Urzędu , „ cena standardowa ” oferowana przez Pocztę Pol ską (tj. cena w przypadku niespełnienia deklaracji wolumenowej ) jest to cena oferowana Nadawcy przez Pocztę Polską w przypadku nadawania niewielkiej ilości przesyłek 78 . C echą charakterystyczną świadczenia niepowszechnych usług pocztowych jest natomiast maso wy charakter nadań przesyłek, a przez to możliwość negocjowania przez odbiorców tych usług lepszych warunków cenowych w porów naniu do usług powszechnych. W przypadku podmiotów nad ających znaczne wolumeny przesyłek, operatorzy pocztowi doświadczają presji c enowej, związanej z konkurencją w tym obszarze rynku 79 . Oferowanie cen standardowych Nadawcom przez Pocztę Polską w przypadku zgłaszanych przez nich klientów , nadających znaczne wolumen y przesyłek , może stawiać Nadawców w niekorzystnej pozycji konkurencyjnej w 77 Wyrok Sądu z dnia 17 grudnia 2003 r. w sprawie T -219/99, British Airways , EU:T:2003:343. 78 Zob. rozważania wskazane w podrozdziale nr 4.3.2. uzasadnienia decyzji. 79 Zob. rozważania wskazane w pkt 73 i 98 uzasadnienia decyzji. 70 stosunku do Poczty Polskiej, która samodzielnie może oferować tym klientom korzystniejsze warunki cenowe 80 . W ocenie Prezesa Urzędu wskazane zachowanie Poczty Polskiej może nie znajdować obiektywnego uzasadnienia w charakterze świadczonych przez Pocztę Polską usług . W szczególności n iewielkie odchylenie zrealizowanej liczby nadań od liczby deklarowanej pozostaje bez istotnego wpływu na koszt jednostkowy świadczenia usług przez Pocztę Polską ( np. w przypadku klient ów nadających kilkaset tysięcy przesyłek miesięcznie ) , które uzasadniałoby wzrost cen tych przesyłek w oderwaniu od spełnienia przez Nadawcę deklaracji wolumenowej . B rak realizacji deklarowanego wolumenu nadań (w sytuacji , gdy do spełnienia tej deklaracji zabrakło jedynie kilku przesyłek) , nie ma również rzeczywistego wpływu na koszty jednostkowe Poczty Polskiej oraz potrzebę zapewnienia przez nią gotowości infrastruktury technicznej i logistycznej 81 . W ocenie Prezesa Urzędu Poczta Polska może określać ogólne warunki cenowe z uwzględni eniem faktycznego stopnia spełnienia przez Nadawcę deklaracji wolumenowej 82 , co również u możliwi jej zaplanowanie i odpowiednią optymalizację procesów logistycznych . Prezes Urzędu uznał za uprawdopodobnione, że niniejsze zac howanie Poczty Polskiej należy oceniać jako element szerszej strategii Poczty Polskiej mogącej mieć na celu ograniczenie konkurencyjnej działalności gospodarczej Nadawców oraz umocnienie pozycji rynkowej Poczty Polskiej (zob. rozważania wskazane w pkt 9.2. 3. uzasadnienia decyzji) . 9.2.3. Jednolite i ciągłe naruszenie 9.2.3.1. Ramy prawne Pojęcie ciągłego i jednolitego naruszenia , na gruncie zakazu nadużywania pozycji dominującej, odnosi się do szeregu zachowań, które stanowią część ogólnego planu realizującego wspólny cel ograniczenia konkurencji przez przedsiębiorcę posiadającego pozycje dominującą . Aby zakwalifikować różne zachowania dominanta jako jednolite i ciągłe naruszeni e konieczne jest ustalenie, czy działania te wzajemnie uzupełniały się, w tym znaczeniu, że każde z tych zachowań miało być odpowiedzią na doświadczaną przez przedsiębiorcę dominującego presją konkurencyjną . Ponadto, należy zbadać, czy w zajemn i e 80 Przykładowo, w przypadku klientów [klient 1], [klient 2], [klient 3], których przesyłki do Polski były przekazywane przez [zagranicznego operatora pocztowego], Poczta Polska uzależniała cenę na realizację usług od faktycznego stopnia realizacji przez tych klientów deklaracji wolumenowej; por.: tabelę nr 5 wskazaną w pkt 76 oraz wykres nr 1 wskazany w pkt 78 uzasadnienia decyzji. 81 W przypadku małej ilości nadań, np. [informacja chroniona] przesyłek, cena do i od deklarowanego wolumenu jest, co do zasady, określana przez Pocztę Polską na takim samym poziomie. 82 Por.: wykres nr 1 w pkt 78 uzasadnienia decyzji. 71 oddziałując na siebie, każde z tych zachowań przyczyniało się do realizacji antykonkurencyjnych skutków zamierzonych przez przedsiębiorcę dominującego w ramach tego samego planu mającego na celu ograniczenie konkurencji. W tym względzie należy uwzględnić wszelkie okoliczności mogące wykazać lub podważyć ten związek, takie jak okres stosowania, treść (w tym zastosowane metody) i jednocześnie cel różnych rozpatrywanych działań 83 . 9.2.3.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie W ocenie Prezesa Urzędu, uprawdopodobnione zostało, że zachowania Poczty Polskiej wskazane w pkt I.A - C sentencji niniejszej decyzji, mogą stanowi ć jednolite i ciągłe naduży wan ie po zycji dominującej. Poszczególne zachowania Poczty Polskiej mogły uzupełniać się wzajemnie i stanowi ć realizację jednej stra tegii Poczty Polskiej, jaką jest utrudnienie konku rencyjnej działalności Nadawców . W związku z tym , poszczególn ych zachowa ń Poczty Polskiej nie można oceniać w oderwaniu od pozostałych kwestionowanych warunków współpracy pomiędzy Pocz tą Polską a Nadawcami . Przykładowo, w przypadku przedstawienia przez Pocztę Polską Nadawcy ogólnych cenników usług, Poczta Polska nie mogłaby uzależniać przedstawienia oferty cenowej nadawcom od podania przez nich informacji o ich klientach ani narzucić Na dawcom wzrostu cen przesyłek związanego z brakiem wykonania deklarowanego wolumenu nadań nieuwzględniającego faktycznego stopnia realizacji tej deklaracji Wszystkie kwestionowane zachowania Poczty Polskiej były narzucone w ramach tych samych zasad współpra cy z Nadawcą , jak również były one realizowane w tym samym czasie. Wszystkie kwestionowane zachowania mogły być również odpowiedzią Poczty Polskiej na konsekwencje konkurencji z Nadawcami , w tym ryzyko utraty przez Pocztę Polską klientów na rzecz Nadawców . W związku z tym, Prezes Urzędu, na podstawie analizy okoliczności niniejszej sprawy, doszedł do przekonania, że opisane zachowania Poczty Polskiej, dotyczące narzucenia Nadawcom ww. warunków handlowych, mogło doprowadzić do niekorzystnej pozycji konkuren cyjnej Nadawców oraz do ograniczenia konkurencji na opisanych rynkach właściwych . 83 Wyrok Sądu z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie T-321/05 AstraZeneca , EU:T:2010:266, pkt 892. 72 9.2.4. Prawdopodobna a ntykonkurencyjność działań Poczty Polskiej 9.2.4.1. Ramy prawne Przepisy a rt. 9 u.o.k.k. oraz art. 102 TFUE zakazują zarówno praktyk stanowiących nadużycie pozycji domi nującej, które mogą bezpośrednio wyrządzić szkodę konsumentom, jak i tych praktyk, które szkodzą konsumentom poprzez naruszenie struktury skutecznej konkurencji 84 . Art. 9 u.o.k.k. i 102 TFUE znajduj ą w związku z tym zastosowanie do zachowania przedsiębiorcy dominującego, który poprzez zastosowanie środków odbiegających od metod konkurencji merytorycznej , skutkuje szkodą dla konsumentów, utrudniając utrzymanie poziomu konkurencji istniejącej na rynku lub powstanie i rozwój tej konkurencji 85 . Antykonkurencyjny skutek danej praktyki nie może mieć czysto hipotetycznego charakteru 86 . Przy ustalaniu czy doszło do nadużywania pozycji dominującej, nie ma jednak potrzeby określać progu odczuwalności ( de minimis ) 87 ani też konkretnych (rzeczywistych) skutków danej prakty ki 88 . Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądów unijnych, w zakresie, w jakim struktura konkurencyjna rynku została już osłabiona ze względu na występowanie na niej pozycji dominującej, jakiekolwiek dodatkowe ograniczenie tej struktury konkurencyjnej może stanow ić nadużywanie pozycji dominującej 89 . Aby stwierdzić nadużywanie pozycji dominującej, na gruncie art. 9 u.o.k.k. oraz art. 102 TFUE, wystarczającym jest , że dane zachowanie dominanta zmierza do ograniczenia konkurencji lub może wywołać taki skutek 90 . W związ ku z powyższym, na gruncie art. 9 u.o.k.k. oraz 102 TFUE, organy antymonopolowe nie muszą wykazywać, że dana praktyka ma rzeczywiste (konkretne) antykonkurencyjne skutki, wystarczającym jest wykazanie antykonkurencyjnych skutków mające potencjalny charakte r . Jednocześnie, gdy przedsiębiorstwo zajmujące pozycję dominującą rzeczywiście realizuje praktykę, której celem 84 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 kwietnia 1975 w sprawie w sprawie 6/72 Europemballage i Continental Can , EU:C:1973:22, pkt 26 85 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 14 października 2010 r. w sprawie C-280/08, Deutsche Telekom AG , EU:C:2010:603, pkt 174. 86 Wyrok T rybunału S prawiedliwości z dnia 6 października 2015 r. w sprawie C -23/14, Post Danmark A/S , EU:C:2015:651, pkt 65. 87 Konsumenci powinni mieć możliwość skorzystania z każdego możliwego poziomu konkurencji na rynku, a konkurenci powinni mieć możliwość konkurowania na cał ym rynku, a nie tylko jego części . Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 października 2015 r. w sprawie C‑23/14 , Post Danmark A/S , EU:C:2015:651, pkt 73. 88 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 17 lutego 2011 r. w sprawie C-52/09, TeliaSonera Sverige , EU:C:2011:83, pkt 64. 89 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 13 lutego 1979 r. w sprawie 85/76, Hoffmann-La Roche & Co. AG , EU:C:1979:36, pkt 123. 90 Wyrok Sądu z dnia 17 grudnia 2003 r. w sprawie T-219/99, British Airways , EU:T:2003:343, pkt 293. 73 jest usunięcie konkurenta, to fakt, iż spodziewany rezultat nie został osiągnięty, nie wystarczy, by wykluczyć nadużycie pozycji dominującej w rozumieniu art. 102 TFUE 91 . Antykonkurencyjny skutek praktyki , poprzez jej negatywne oddziaływanie na strukturę rynku, może przejawiać się – całkowitym lub częściowym – zamknięciem dostępu do rynku . E fekt ten zachodzi, gdy efektywny dostęp aktualnych lub potencjalnych konkurentów do towarów (usług) lub rynków jest utrudniony lub uniemożliwiony wskutek działania przedsiębiorstwa dominującego, w związku z czym może ono podwyższać ceny w sposób opłacalny dla siebie i ze szkodą dla konsumentów 92 . 9.2.4.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie W ocenie Prezesa Urzędu opisane zachowanie Poczty Polskiej może mieć antykonkurencyjny charakter w postaci przeciwdziałania ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania lub rozwoju konkurencji. Opisane działania Poczty Pol skiej, polegające na zastosowaniu przez tego przedsiębiorcę metod odbiegających od konkurencji merytorycznej, mogły negatywnie wpłynąć na strukturę rynków usług pocztowych będących przedmiotem badanej sprawy , na których konkurencja i tak był a już znacznie osłabiona ze względu na silną pozycję rynkową Poczty Polskiej . M ogło to z kolei skutkować ograniczeniem lub wyeliminowaniem istniejącej konkurencji oraz możliwości powstania oraz rozwoju tej konkurencji. Prezes Urzędu na podstawie zebranego materiału dowod owego ustalił, że zachowania Poczty Polskiej znacząco utrudniają działalność Speedmail, który – po wycofaniu się InPost S.A. z realizacji przesyłek listowych i reklamowych adresowych – pozostał jej największym konkurentem. W prowadzenie zasad współpracy Poc zty Polskiej z Nadawcami , w postaci kwestionowanych praktyk określonych w pkt I.A - C sentencji niniejszej decyzji, mogło stanowić celową strategię Poczty Polskiej mającą na celu ograniczenie konkurencji , którą Poczta Polska doświadczała ze strony Nadawców . Oceniając całokształt okoliczności niniejszej sprawy, Prezes Urzędu doszedł do przekonania, że wspomniane zasady współpracy mogły stawiać Speedmail w niekorzystnej pozycji konkurencyjnej względem Poczty Polskiej. Było to spowodowane tym, że Poczta Polska mogła zapewnić sobie możliwość przejęcia danego klienta Nadawcy lub też zaoferowania takich warunków cenowych, aby Nadawca nie mógł złożyć danemu klientowi (np. dotychczas obsługiwanemu przez Pocztę Polską) konkurencyjnej oferty cenowej . Poczta Polska, pop rzez 91 Wyrok Sądu z dnia 30 stycznia 2007 r. w sprawie T-340/03, France Télécom , 92 Komunikat Komisji Europejskiej z dnia 5.12.2008, W ytyczne w sprawie priorytetów, którymi Komisja będzie się kierować przy stosowaniu art. 82 Traktatu WE w odniesieni u do szkodliwych działań o charakterze praktyki wyłączającej, podejmowanych przez przedsiębiorstwa dominujące , COM(2008) 832 wersja ostateczna, Dz. Urz. UE C 45 z 24.2.2009, s. 7- 20, pkt 19. 74 narzucenie tych zasad wsp ółpracy z Nadawcą, mogła zatem przejąć przesyłki pocztowe, które mogły być realizowane samodzielnie przez Nadawcę w ramach jego własnej sieci pocztowej. Poprzez narzuc a nie wspomnianych zasad współpracy Poczta Polska mogła zapewnić sobie również nieuzasadnioną korzyść gospodarczą w postaci uzyskiwania wiedzy o – zidentyfikowan ych przez Nadawcę – możliwości ach świadczenia usług pocztowych, za którą to korzyść Poczta Polska nie poniosła kosztu na rzecz jej o trzymania 93 . Przykładowo, Nadawca mógł poczynić znaczne starania (np. poprzez nakłady na reklamę), aby zidentyfikować możliwość świadczenia usług pocztowych oraz pozyskać intratnego klienta , a następnie Poczta Polska, uzysk ując poufne informacje biznesowe od Nadawcy na temat podmiotów chcących nadawać znaczne wolumeny przesyłek (oraz ich potrzeb na świadczenie usług pocztowych) , mogła – poprzez zastosowanie opisanych metod odbiegających od konkurencji merytorycznej – przejąć tych klientów. W ocenie Prezesa Urzędu, z achowanie to jest nieuczciwe oraz może ono osłabiać motywacje Nadawców do inwestycji w rozwój własnej działalności gospodarczej. Poczta Polska mogła wykorzystać swoją pozycję na krajowym hurtowym rynku usług przyj mowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek listowych oraz krajowym hurtowym rynku usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowych ( tj. na rynkach możliwe go nadużywania pozycji dominującej) 94 , aby wzmocnić swoją pozycję na krajowym masowym rynku usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek listowych oraz krajowym masowym rynku usług przyjmowania, sortowania, przemieszczania i doręczania przesyłek reklamowych adresowyc h ( tj. na rynkach możliwego skutku). Jednocześnie w ocenie Prezesa Urzędu należy uznać za uprawdopodobnione, że działania Poczty Polskiej mają co najmniej potencjalny antykonkurencyjny skutek, ponieważ zniekształcają funkcjonowanie rynku ze szkodą dla konsumentów poprzez utrwalenie niekonkurencyjnej struktury wskazanych rynków usług pocztowych oraz zwiększenie barier wejścia na ten rynek. Szkoda dla konsumentów może przejawiać się brakiem skutecznej presji cenowej na obniżanie cen ze strony Poczty Polsk iej, która istniałaby w warunkach konkurencji merytorycznej. Przy ocenie, czy praktyka Poczty Polskiej mogła powodować zamkni ę cie dostępu do rynku, Prezes Urzędu wziął pod uwagę okoliczność , że zgodnie z wytycznymi w sprawie 102 TFUE , 93 Stanowi to tzw. efekt gapowicza, zgodnie z którym dany podmiot („gapowicz”) korzysta z dóbr lub usług w stopniu przewyższającym jego udział w kosztach ich wytworzenia. 94 Rozważania dotyczące dostępu do sieci pocztowej oraz hurtowego charakteru rynku zostały wskazane w pkt: 34-36 oraz 112-117 uzasadnienia decyzji. 75 im silniejsza jest p ozycja dominująca, tym większe prawdopodobieństwo, że działanie mające na celu ochronę tej pozycji prowadzi do antykonkurencyjnego zamknięcia dostępu do rynku 95 . Prezes Urzędu zauważył, że ze względu na znaczny udział rynkowy Poczty Polskiej w segmentach us ług pocztowych, których dotyczy niniejsza sprawa 96 , konkurencja między Pocztą Polską a Nadawcami na rynkach możliwego skutku jest już i tak w znacznym zakresie ograniczona. Poczta Polska ze względu na swoją pozycję , mogącą być wręcz równą pozycji monopolistycznej, może być zatem nieuniknionym partnerem handlowym dla podmiotów nadających przesyłki o masowym charakterze 97 . Przy tak silnej pozycji rynkowej Poczty Polskiej jest prawdopodobne, że przyjęta przez nią strategia w postaci narzucenia Nadawcy kwestionowanych w badanej sprawie niekorzystnych warunków współpracy mogła osiągnąć skutek w postaci ograniczenia konkurencji. Biorąc pod uwagę wysokie bariery wejścia na rynki usług pocztowych, których dotyczy niniejsza sprawa , narzucone przez Pocztę Pol ską zasady współpracy z Nadawcami , mogły jeszcze bardziej zmniejszać możliwość rozwoju konkurencji na tych rynkach, w tym dodatkowo zwiększając bariery wejścia i ekspansji oraz zmniejszając motywację przedsiębiorców do angażowania się w wejście na tak zdef iniowane rynki . Podsumowując, za uprawdopodobnione należy uznać, że kwestionowana praktyka Poczty Polskiej ma antykonkurencyjny charakter. 9.2.5. Brak ekonomicznego (obiektywnego) uzasadnienia 9.2.5.1. Ramy prawne Działanie przedsiębiorcy spełniające przesłanki zakazu ok reślonego w art. 9 ust. 1 u.o.k.k. lub art. 102 TFUE może zostać przez niego uzasadnione 98 . To na przedsiębiorcy ciąży obowiązek wykazania, że dane zachowanie było obiektywnie uzasadnione 99 . Uzasadnienie to może mieć miejsce w sytuacji, gdy działania dominanta są obiektywnie niezbędne z uwagi na czynniki zewnętrzne , lub gdy dominat stosuje środki obronne w celu ochrony swoich interesów gospodarczych , lub gdy jego działania uzasadnione są wzg lędami efektywności. 95 Pkt 20 wytycznych w sprawie 102 TFUE. 96 Rozważania w tym zakresie zawarto w podrozdziale nr 7.3.2. uzasadnienia decyzji. 97 Przykładowo, jak wskazano w pkt 31 uzasadnienia decyzji, niektóre rodzaje przesyłek, dla których nadanie przez operatora wyznaczonego wywołuje określone skutki prawne wymagane przez klientów Nadawców (np. wskazane w art. 17 Prawa pocztowego) w całości kierowane są przez Speedmail do Poczty Polskiej. 98 W odniesieniu do naruszenia u.o.k.k. zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt III SK 9/08, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt III SK 34/08, natomiast w zakresie prawa unijnego zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 27 marca 2012 r. w sprawie C -209/10, Post Danmark , EU:C:2012:172, pkt 40- 41 i przywołane tam orzecznictwo. 99 Wyrok T rybunału S prawiedliwości z dnia 6 października 2015 r. w sprawie C -23/14, Post Danmark A/S , EU:C:2015:651, pkt 40-42. 76 Obiektywne uzasadnienie przyczynami zewnętrznymi odnosi się do sytuacji, gdy identyczne działania musi eli by – w określonych okolicznościach – podjąć także przedsiębiorcy nie posiadający pozycji dominującej. Konieczność sprostania wymog om skutecznego konkurowania odnosi się z kolei do działań, jakie może podejmować przedsiębiorstwo dominujące w celu ochrony swoich interesów w oparciu o konkurencj ę merytoryczną. Konieczne jest przy tym wykazanie przez przedsiębiorcę posiadającego pozycję dominującą, że wskazywane przez niego działania stanowiły proporcjonalny środek ochrony wskazanych przez niego interesów, a więc pozostawały zgodne z zasadą proporcjonalności. 9.2.5.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie W opinii Prezesa Urzędu należy uznać za uprawdopodobnione , że z arzucane zachowania Poczty Polskiej nie znajdują obiektywnego uzasadnienia, które wyłączałoby odpowiedzialność Poczty Polskiej. Prezes Urzędu ocenił, że d ziałania Poczty Polskiej nie były konieczne dla osiągnięcia wskazyw anych prze z Pocztę Polską celów. I stniały bowiem w tym zakresie działania alternatywne, które pozwoliłyby na osiągnięcie tych celów , nie powodując naruszenia reguł konkurencji 100 . Działania Poczty Polskiej, w ocenie Prezesa Urzędu, nie znajdują również uzasadnienia w oparciu o charakter usług pocztowych świadczonych przez Pocztę Polską. Kwestionowane z achowani a Poczty Polskiej nie znajdują nadto podstaw w przepisa ch Prawa Pocztowego. Prezes Urzędu w żaden sposób nie przesądza przy tym w niniejszej sprawie o prawach i obowiązkach Poczty Polskiej wynikających z ww. ustawy Prawo pocztowe, ani też nie ingeruje w możliwość ochrony przez Pocztę Polską jej słusznych interesów, np. w postaci ochrony rentowności powszechnych usług pocztowych 101 . Podsumowując uznać należy, że upra wdopodobnione zostało, że stosowane przez Pocztę Polską zachowania w powyższym zakresie nie znajdują obiektywnego uzasadnienia oraz stanowią nadużywanie pozycji dominującej . 100 Przykładowo, jak wskazano w pkt 171 uzasadnienia decyzji, Poczta Polska może żądać informacji o klientach Nadawcy po przedstawieniu przez nią oferty cenowej dla Nadawcy (przed realizacją przez nią przesyłek tego klienta). 101 Wobec braku szczegółowych regulacji w tym zakresie w Prawie pocztowym , zastosowanie znajdą w przedmiotowej sprawie ogólne reguły prawa ochrony konkurencji. Zgodnie również z utrwalonym orzecznictwem sądów unijnych, reguły konkurencji nadal mogą mieć zastosowanie w sprawach objętych regulacją ex ante , jeżeli przepisy sektorowe nie zabraniają danym przedsiębiorcom podejmowania samodzielnych działań, które uniemożliwiają, ograniczają lub zakłócają konkurencję. Zob. np. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 14 października 2010 r. w sprawie C-280/08, P Deutsche Telekom AG przeciwko Komisji Europejskiej , EU:C:2010:603, pkt 80. 77 10. Zobowiązania W toku niniejszego postępowania Poczta Polska złożyła wniosek o wydan ie przez Prezesa Urzędu decyzji w trybie art. 12 u.o.k.k. Ostateczna treść złożonych przez Pocztę Polską zobowiązań została wskazana w pkt I sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.o.k.k. Prezes Urzędu może zobowiązać przedsiębiorcę do po djęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom art. 9 u.o.k.k. lub art. 102 TFUE. Możliwość wydania przez Prezesa Urzędu, jako krajowy organ ochrony konkurencji, zgodnie z art. 35 rozporządzenia 1/2003 i art. 31 u.o.k. k., decyzji akceptującej zobowiązania złożone przez przedsiębiorstwo w postępowaniu antymonopolowym, przewiduje też art. 5 rozporządzenia 1/2003. W celu kompleksowej oceny zobowiązań przedstawionych przez Pocztę Polską, w toku postępowania antymonopoloweg o Prezes Urzędu, na podstawie art. 50 ust. 3 u.o.k.k., zwrócił się do uczestników rynku z prośbą o opinię, czy, i w jakim zakresie przedstawione przez Pocztę Polską propozycje zobowiązań są adekwatne i wystarczające dla wyeliminowania zakwestionowanych prz ez Prezesa Urzędu zachowań Poczty Polskiej ( tzw. „ test rynkowy ” ). W wyniku przeprowadzonego „testu rynkowego” Prezes Urzędu otrzymał opinie odnośnie do przedstawionych przez Pocztę Polską propozycji zobowiązań od Speedmail oraz OZPNOP. 10.1. Zobowiązania dotyczące uzależniania przedstawienia oferty cenowej na świadczenie usług pocztowych od przekazania przez Nadawcę szczegółowych informacji handlowych o jego kliencie (wskazanego w pkt I.A. sentencji decyzji) Na mocy zobowiązań Poczta Polska nie będzie uzależniała przedstawienia warunków cenowych od informacji o klientach Nadawcy . W celu przygotowania oferty cenowej niezbędne będzie wskazanie struktury wolumenowej przesyłek zbieranych od klientów Nadawcy , a tak że informacji dotyczących określonych paramentów danych przesyłek. Informacje o poszczególnych klientach Nadawcy będą natomiast przedstawiane dopiero przed rozpoczęciem nadań tych przesyłek z wyprzedzeniem co najmniej 5 dni roboczych. Powyżej opisany proce s uzyskiwania przez Nadawcę od Poczty Polskiej ogólnych cenników usług, a także moment wskazywania informacji o klientach Nadawcy , został przedstawiony w ramach poniższego rysunku nr 3 . Rysunek nr 3 . Proces przedstawienia przez Pocztę Polską ogólnych cenników usług dla przesyłek klientów Nadawcy na mocy zobowiązań Poczty Polskiej 78 Źródło: opracowanie własne na podstawie pisma Poczty Polskiej do Prezesa Urzędu z dnia 9 listopada 2020 r. , k. 2620-2621. Na mocy zobowiązań, Poczta Polska będzie otrzymywała dane klientów Nadawcy ( od których Nadawca będzie zbierał i nadawał na ich rzecz przesyłki ) przed rozpoczęciem nadań przesyłek pochodzących od danego klienta Nadawcy , z wyprzedzeniem co najmniej 5 dni rob oczych . O znacza to, że dane te będą udostępniane Poczcie Polskiej w terminie nie pozwalającym jej na uniemożliwienie zawarcia przez Nadawcę umowy z tym klientem . Kwestia, kiedy Nadawca zawrze umowę z klientem , i na jakich warunkach , uzależniona będzie wyłą cznie od decyzji Nadawcy oraz klienta. Nadawca, na mocy zobowiązań, będzie znał ceny dla określonych przedziałów wolumenowych, wynikające z łączącej go z Pocztą Polską umowy. Dane te niewątpliwie będą umożliwiały Nadawcom formułowanie ofert i zawieranie u m ów z klientami zainteresowanymi usługami Nadawcy w dowolnym czasie. Nadawca będzie miał możliwość zawrzeć umowę z tym klientem nawet przed zgłoszeniem go Poczcie Polskiej. Tym samym Nadawca nie będzie stawiany w niekorzystnej pozycji konkurencyjnej względ em Poczty P olskiej, a Poczta Polska nie uzyska względem Nadawcy przewagi w zakresie możliwości pozyskania danego klienta, zgłaszanego przez Nadawcę . 10.2. Zobowiązania dotyczące odmowy przedstawienia Nadawcy ogólnych cenników usług (wskazanej w pkt I.B. sentencji decyzji) Poczta Polska zobowiązała się do zmiany kwestionowanej przez Prezesa Urzędu praktyki poprzez zobowiązanie się do tego, że: „ będzie określała cenniki (warunki cenowe) tych usług pocztowych, jednolite dla każdego ze strumieni przesył ek nadawanych przez nadawcę na rzecz danego klienta nadawcy ” . Cennik ten będzie miał charakter „ogólnych cenników usług”, Wsniosek nadawcy do Poczty Polskiej o przedstawienie ogólnych cenników usług - na tym etapie nadawca nie będzie zobowiązany do podawania informacji o klientach Na podstawie struktury wolumenowej wskazanej przez nadawcę, a także na podstawie innych niezbędnych parametrów usług Poczta Polska przedstawi nadawcy ogólne cenniki usług Nadawca może pozyskać danego klienta - Poczta Polska na tym etapie nie będzie posiadała informacji o kliencie nadawcy Przed rozpoczęciem nadań przesyłek klienta przez Pocztę Polską, nadawca wskaże informacje o jego kliencie 79 ponieważ uwzględniał on będzie strukturę wolumenową (tj. ilość nadawanych przesyłek przez Nadawcę z wyodrębnieniem strumieni poszczegó lnych rodzajów przesyłek nadawanych przez Nadawcę na rzecz danego klienta Nadawcy) przedstawioną Poczcie Polskiej przez Nadawcę , a także będzie zależny od parametrów właściwych dla określonej usługi pocztowej oferowanej Nadawcy przez Pocztę Polską w danym okresie. Cennik (warunki cenowe) określony przez Pocztę Polską na etapie ofertowania będzie miał ramowy charakter, co oznacza, że : „ będzie miał zastosowanie do każdego z klientów nadawcy (zgłaszanych Poczcie Polskiej przez nadawcę przed rozpoczęciem nadań przesyłek pochodzących od danego klienta nadawcy) ” . W związku z powyższym, w oparciu o propozycję zobowiązań Poczta Polska będzie przedstawiała ogólne cenniki usług oparte na strukturze wolumenowej zgłaszanej przez Nadawcę . W oparciu o te warunki cenowe , w okresie związania danym cennikiem, Nadawca będzie mógł przewidywać warunki cenowe , co z kolei pozwoli mu przedstawić z góry ofertę cenową swoim klientom . Cenniki (warunk i cenowe) będą ustalane przez Pocztę Polską w oparciu o strukturę wolumenową wskazywan ą przez Nadawcę , a tak ustalony cennik będzie podstawą do określania cen dla każdych ze strumieni przesyłek nadawanych przez klientów zgłaszanych przez Nadawcę . Porównanie dotychczasowych warunków umownych z nowymi warunkami (po przyjęciu zobowiązania) zos tało wskazane w poniżej tabeli nr 11 . Tabela nr 10 . Porównanie zmiany warunków umowy po przyjęciu zobowiązań Dotychczasowe warunki: Nowe warunki: Nadawca podaje Poczcie Polskiej informacje o swoim kliencie oraz deklarowanym wolumenie nadań tego klienta w celu przygotowania prze z Pocztę Polską indywidualnej wyceny , a następnie jego włączenia do umowy (w formie aneksu do umowy). Nadawca przedstawia Poczcie Polskiej strukturę wolumenową swoich przesyłek oraz inne niezbędne param etry określonych usług pocztowych świadczonych przez Pocztę Polską (np. waga przesyłek). Na tym etapie Nadawca nie wskazuje informacji umożliwiających identyfikację jego klienta (klientów). Poczta Polska po otrzymaniu informacji o kliencie Nadawcy i jego deklarowanym wolumenie nadań (np. [informacja chroniona] przesyłek) przedstawia cenę w przypadku spełnienia tej deklaracji oraz cenę, w przypadku mniejszej ilości nadań (np. ceny od [informacja chroniona] przesyłek oraz ceny do [informacja chroniona] przesyłek). Poczta Polska przedstawia warunki cenowe z uwzględnieniem struktury wolumenowej wskazan ej przez Nadawcę oraz w tym zakresie określa więcej niż 2 progi cenowe. Określone warunki cenowe, w tym progi cenowe, odzwierciedlają strukturę wolumenową p rzesyłek zbieranych od klientów Nadawcy . Nadawca po otrzymaniu indywidualnej wyceny może przedstawić ofertę swojemu klientowi, zgłoszonemu wcześniej Poczcie Polskiej . Nadawca na podstawie warunków cenowych przedstaw ia ofertę cenową swoim klientom . Źródło: opracowanie własne na podstawie pisma Poczty Polskiej do Prezesa Urzędu z dnia 9 listopada 2020 r., k. 2620-2621. 80 Każdy Nadawca działając na rzecz swoich klientów w ramach umowy z Pocztą Polską posiadać będzie ogólny cennik usług obowiązujący strony, zawierający odpowiednie przedziały wolumenowe, stosowany wobec każdego klienta Nadawcy . N adawca, działający na rzecz swoich klientów, będzie ex ante wskazywał Poczcie Polskiej strukturę wolumenową dla przesyłek nadawanych przez Nadawcę na rzecz swoich klie ntów, zaś opłata za usługę będzie naliczana zgodnie z wykonanym miesięcznym wolumenem przesyłek nadawanych przez Nadawcę na rzecz danego klienta Nadawcy , na podstawie cennika (warunków cenowych) zaakceptowanego przez Nadawcę na etapie ofertowania . W zobowiązaniach Poczty Polskiej wskazano, że : „ przed wygaśnięciem obowiązywania cennika (warunków cenowych) Poczta Polska S.A. przedłoży nadawcy propozycję nowego cennika (warunków cenowych) na kolejny okres 12 - miesieczny z uwzględnieniem danych za poprzedn i rok lub informacji od nadawcy o planowanej strukturze wolumenowej przesyłek zbieranych od klientów nadawcy i na ich rzecz nadawanych w kolejnym roku związania umową; punkt 3 ma odpowiednie zastosowanie ”. Powyższe oznacza, że co do zasady inicjatywa w zak resie formułowania oferty cenowej (przed wygaśnięciem obowiązującego cennika) leży po stronie Poczty Polskiej jako podmiotu świadczącego usługę. Jednocześnie w zobowiązaniach potwierdzono dla Nadawcy możliwość aktualizacji (zmiany) struktury wolumenowej ws kazywanej Poczcie Polskiej na cele tworzenia nowego ogólnego cennika usług, stosownie do przyszłych planów gospodarczych Nadawcy . W tym wypadku zastosowane mają zasady przewidziane w pkt 1 - 2 i pkt 5 zobowiązań, określających m.in. ramowy charakter ogólnych cenników usług oraz dopasowanie cennika do struktury wolumenowej Nadawcy . W ocenie Prezesa Urzędu powyższy sposób określania warunków cenowych przez Pocztę Polską zapewni Nadawcom przejrzyste i przewidywalne zasady współpracy z tym przedsiębiorcą , pozwal ające na prowadzenie przez nich konkurencyjnej , względem Poczty Polskiej , działalności gospodarczej. 10.3. Zobowiązania dotyczące narzucania Nadawcy wzrostu cen przesyłek w związku z brakiem wykonania deklarowanego wolumenu nadań nieuwzględniającego faktycznego stopnia realizacji tej deklaracji (wskazanego w pkt I.C. sentencji decyzji) Poczta Polska zobowiązała się do przedstawienia Nadawcy cennika, który uwzględniać będzie strukturę wolumenową przesyłek zbieranych przez tego Nadawcę od swoich klientów. Poczta P olska będzie musiała określić progi cenowe w zależności struktury wolumenowej nadań różnych klientów Nadawcy . 81 Zgodnie z propozycją zobowiązań warunki cenowe przedstawiane Nadawcy przez Pocztę Polską uwzględniały będą strukturę wolumenową wskazaną Poczcie P olskiej. Każdy z Nadawców może mieć innych klientów i w związku z tym inne potrzeby. Z przyjętych zobowiązań w żadnej mierze nie wynika ograniczenie liczby przedziałów wolumenowych w ramach danej umowy z Nadawcą . Liczba ich określona została jako „ więcej n iż dwa przedziały wolumenowe dla danej usługi pocztowej ” (a zatem będę to co najmniej trzy przedziały) . Tym samym liczba tych przedziałów będzie mogła być zróżnicowana, stosownie do okoliczności i woli stron, i nie została ograniczona. Prezes Urzędu uznał za zbędne określenie sztywnej liczby przedziałów wolumenowych dla wszystkich Nadawców . W ocenie Prezesa Urzędu, proporcjonalnym rozwiązaniem jest to, aby pr zedziały wolumenowe (przyjęte w ich ramach wartości) oraz ich liczba odzwierciedlały strukturę wolu menową przesyłek klientów Nadawcy . Tym samym , w stosunku do Nadawców posiadających zróżnicowaną strukturę wolumenową, wymagane będzie przyjęcie przez Pocztę Polską odpowiedniej liczby przedziałów wolumenowych. Ponadto, na mocy propozycji zobowiązań, warun ki zawieranej z Nadawcą umowy będą dopuszczały możliwość jednokrotnego w ciągu okresu związania danym cennikiem wnioskowania przez Nadawcę o dodanie do umowy nowych przedziałów wolumenowych, przekraczających ostatni, dotychczasowy próg wolumenowy zawarty w cenniku , co dodatkowo umożliwi dostosowanie warunków cenowych oferowanych przez Pocztę Polską do indywidualnych potrzeb Nadawcy . W ocenie Prezesa Urzędu, powyższy sposób określania warunków cenowych przez Pocztę Polską zapewni Nadawcy możliwość otrzymywan ia od Poczty Polskiej wyceny poszczególnych zgłaszanych przez niego przesyłek z uwzględnieniem faktycznie nadanej przez niego liczby tych przesyłek w danym czasie. Tym samym, wyeliminowana zostanie niepewność Nadawcy co do przyszłych warunków finansowych działalności związana z faktem narzucania Nadawcy przez Pocztę Polską wzrostu cen przesyłek – w przypadku brak u wykonania przez niego deklarowanego wolumenu nadań – nieuwzględniającego faktycznego stopnia realizacji deklaracji wolumenowej . 10.4. Zobowiązania do tyczące o kresu na wprowadzenie zobowiązań Poczta Polska, w celu wdrożenia powyższych zasad, zobowiązuje się w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji w niniejszej sprawie, do poinformowania obecnych nadawców o możliwości zmiany warunków umów zgo dnie z zobowiązaniami , przed wygaśnięciem aktualnie ustalonych cenników (warunków cenowych) i sposobu 82 dokonywanych rozliczeń z Pocztą Polską. N adawcy zachowują przy tym możliwość dobrowolnej akceptacji zmienionych zasad nadawania przesyłek pocztowych; w pr zypadku akceptacji zmiany warunków umów przez Nadawców, zmiana nastąpi niezwłocznie. Począwszy od dnia uprawomocnienia się decyzji w niniejszej sprawie, Poczta Polska będzie określała dla nowych Nadawców cenniki (warunki cenowe) za świadczenie usług poczto wych, w sposób określony w niniejszym zobowiązaniu. W opinii Prezesa Urzędu, okres 2 - miesiecy jest w niniejszej sprawie proporcjonalny oraz zapewnia efektywne wdrożenie zobowiązań przez Pocztę Polską . 10.5. Ocena zasadności przyjęcia zobowiązań Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz ustalonego w jej następstwie stanu faktycznego z uwzględnieniem przesłanek wskazanych w art. 12 u.o.k.k., Prezes Urzędu doszedł do przekonania, że wydanie decyzji zobowiązującej Pocztę Pols ką do podjęcia określonych działań jest zasadne i wystarczające dla osiągnięcia celów postępowania antymonopolowego. Mając na uwadze powyższe rozważania , w opinii Prezesa Urzędu, wydanie decyzji w oparciu o złożone przez stronę zobowiązania doprowadzi do w yeliminowania z obrotu prawnego zakwestionowanych w sentencji postanowienia o wszczęciu postępowania antymonopolowego zachowań Poczty Polskiej wskazanych w podrozdziałach nr 4.1. – 4.3. uzasadnienia decyzji . Oceniając treść zobowiązań Poczty Polskiej, złoż onych w toku postępowania antymonopolowego, Prezes Urzędu doszedł do wniosku, że przyjęcie tych zobowiązań leży w interesie publicznym. Przyczyni się to do szybkiego i efektywnego wyeliminowania naruszenia reguł konkurencji i tym samym przywrócenia niezakł óconej konkurencji na rynkach właściwych , na których uprawdopodobniono, że praktyka Poczt y Polsk iej mogła wywierać niekorzystny wpływ. W ocenie Prezesa Urzędu, realizacja złożonych zobowiązań przez Pocztę Polską może pozytywnie oddziaływać na skuteczność l iberalizacji rynku usług pocztowych w Polsce. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na fakt, że Poczta Polska wyraziła wolę dostosowania swojego zachowania do stanu zgodności z regułami konkurencji na wstępnym etapie prowadzonego przez Prezesa Urzędu postępowa nia antymonopolowego, co pozwoliło na przyspieszenie postępowania, a w konsekwencji szybkie przywrócenie niezakłóconej konkurencji . 83 Ponownie należy podkreślić, że termin oraz sposób wykonania zobowiązań, zaproponowane przez Pocztę Polską, są wystarczając e , aby zapobiec nadużywaniu pozycji dominującej przez Poczt ę Polsk ą . Powyższe okoliczności, w tym treść złożonych przez Pocztę Polską zobowiązań, pozwoliły Prezesowi Urzędu wydać w niniejszej sprawie - na podstawie art. 12 u.o.k.k. - decyzję zobowiązującą. 10.6. Termin złożenia sprawozdania z realizacji zobowiązań Prezes Urzędu nałożył ponadto na Pocztę Polską obowiązek złożenia informacji o realizacji zobowiązań . Zgodnie z tym obowiązkiem, Poczta Polska poinformuje Prezesa Urzędu o stopniu realizacji zobowiązań poprzez przekazanie Prezesowi Urzędu następujących dokumentów i informacji: 1. wzorca umowy , stosowanego przez Pocztę Polską o świadczenie usług pocztowych zgodnie z zasadami określonymi w pkt I.1 -5 sentencji niniejszej decyzji; 2. informacji o obecnych nadawcach , których wskazano w pkt I.6 sentencji niniejszej decyzji, a także o datach, w których Poczta Polska poinformowała swoich obecnych nadawców o możliwości zmiany warunków umów, zgodnie z zasadami określonymi w pkt I.1-5 sentencji niniejszej decyzji; 3. informacji na temat tego, którzy obecni nadawcy, których wskazano w pkt I.6 sentencji niniejszej decyzji, zaakceptowali przedstawione przez Pocztę Polską zmiany warunków umów, zgodnie z zasadami zobowiązaniami określonymi w pkt I.1 -5 sentencji niniejszej decyzji, a w przypadku akceptacji zmian warunków umów – terminów akceptacji tych warunków oraz zakresu , w jakim zostały one zaakceptowane ; 4. w przypadku akceptacji zmian warunków umów, zgodnie z zasadami określonymi w pkt I.1-5 sentencji niniejszej decyzji p rzez obecnych nadawców, których wskazano w pkt I.6 sentencji niniejszej decyzji, kopii jednej przykładowej zawartej umowy o świadczenie przez Pocztę Polską usług pocztowych określonych w pkt I.1 -5 sentencji niniejszej decyzji; 5. w przypadku przedstawienia pr zez Pocztę Polską warunków cenowych określonych w pkt I.7 sentencji niniejszej decyzji nowym nadawcom, których wskazano w pkt I.7 sentencji niniejszej decyzji, informacji o nowych nadawcach , którym Poczta Polska przedstawiła te warunki cenowe, a także terminów przedstawienia tych warunków cenowych; 84 6. w przypadku przedstawienia przez Pocztę Polską warunków cenowych określonych w pkt I.7 sentencji niniejszej decyzji nowym nadawcom, których wskazano w pkt I.7 sentencji niniejszej decyzji, informacji na temat teg o, którzy nadawcy zaakceptowali przedstawione przez Pocztę Polską warunki cenowe, a w przypadku akceptacji zmian warunków umów – terminów akceptacji tych warunków oraz zakresu , w jakim zostały one zaakceptowane ; 7. w przypadku akceptacji warunków cenowych określonych w pkt I.7 sentencji niniejszej decyzji przez nowych nadawców, których wskazano w pkt I.7 sentencji niniejszej decyzji, kopii jednej przykładowej zawartej umowy o świadczenie przez Pocztę Polską usług pocztowych określonych w pkt I.1 -5 sentencji niniejszej decyzji. Zdaniem Prezesa Urzędu nałożenie powyższych obowiązków pozwoli na zweryfikowanie, czy Poczta Polska zastosowała się do przyjętych niniejszą decyzją zobowiązań, które mają wyeliminować uprawdopodobnioną w toku przedmiotowego postępowania a ntymonopolowego praktykę , stanowiące przejaw nadużywania pozycji dominującej. Nałożenie ww. obowiązków sprawozdawczych należy uznać za konieczne i uzasadnione z uwagi na specyfikę decyzji wydawanej w trybie art. 12 u.o.k.k. oraz art. 5 rozporządzenia 1/200 3. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji decyzji. Od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i k onsumentów w związku z art. 479 28 § 2 kodeksu postępowania cywilnego – za pośrednictwem Prezesa Urzędu w terminie miesiąca od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kos ztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 755 ze zm.), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Zgodnie z art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd może przyznać zwo lnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zgodnie z art. 105 ust. 1 zd. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. 85 Stosownie do treści art. 117 § 1 kodeksu postępowania cywilne go strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego . Zgodnie z art. 117 § 3 kodeksu postępowania cywilnego osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie ko sztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 117 § 4 zd. 1 kodeksu postępowania cywilnego wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustn ie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 86 Załącznik nr I Struktura uzasadnienia decyzji SŁOWNIK POJĘĆ ............................................................................................................................................. 11 1. STRONA POSTĘPOWANIA ...................................................................................................................... 14 2. REGULACJA DZIAŁALNOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG POCZTOWYCH .......................................................... 14 3. KONTEKST DZIAŁAŃ RYN KOWYCH POCZTY POLSKIEJ ............................................................................. 18 4. ZASADY WSPÓŁPRACY PO CZTY POLSKIEJ Z NADAWCAMI ...................................................................... 22 4.1. U ZALEŻNIANIE PRZEDSTA WIENIA OFERTY CENOWE J NA ŚWIADCZENIE USŁ UG POCZTOWYCH OD PRZEKAZANIA PRZEZ N ADAWCĘ SZCZEGÓŁOWYCH INFORMACJI HANDLOWYCH O JEGO KLIENCIE ......................................................................... 25 4.2. O DMOWA PRZEDSTAWIENIA N ADAWCY OGÓLNYCH CENNIKÓW USŁUG ................................................................ 29 4.3. N ARZUCANIE N ADAWCY WZROSTU CEN P RZESYŁEK W ZWIĄZKU Z BRAKIEM WYKONANIA DEKLAROWANEGO WOLUMENU NADAŃ NIEUWZGLĘDNIAJĄCEGO FAKTYCZNEGO ST OPNIA REALIZACJI TEJ DEKLARACJI ............................................................ 31 4.3.1. Zasady dokonywania indywidualnych wycen na podstawie umowy z 2014 r. ........................... 31 4.3.2. Zasady dokonywania indywidualnych wycen na podstawie umowy z 2016 r. ........................... 34 5. STANOWISKO STRONY PO STĘPOWANIA ................................................................................................ 38 6. INTERES PUBLICZNY ............................................................................................................................... 38 6.1. R AMY PRAWNE ........................................................................................................................................ 38 6.2. Z ASTOSOWANIE PRAWA W NINIEJSZEJ SPRAWIE .............................................................................................. 39 7. ZAKRES PODMIOTOWY ZA KAZU NADUŻYWANIA POZYCJI DOMINUJĄCEJ ............................................. 40 7.1. S TRONA POSTĘPOWANIA – STATUS PRZEDSIĘBIORC Y ........................................................................................ 40 7.1.1. Ramy prawne .............................................................................................................................. 40 7.1.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie .................................................................................. 41 7.2. R YNEK WŁAŚCIWY ..................................................................................................................................... 41 7.2.1. Ramy prawne .............................................................................................................................. 41 7.2.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie .................................................................................. 42 7.2.2.1. Rynki produktowe .................................................................................................................................. 42 A. Rynki możliwego nadużywania pozycji dominującej ................................................................................... 42 i. Przesyłki listowe ..................................................................................................................................... 44 ii. Przesyłki reklamowe (adresowe) ............................................................................................................ 46 iii. Etapy realizacji usług .............................................................................................................................. 47 iv. Odbiorcy niepowszechnych usług pocztowych – hurtowy charakter rynku ........................................... 48 B. Rynki możliwego skutku .............................................................................................................................. 50 7.2.2.2. Rynek geograficzny ................................................................................................................................. 51 87 7.3. U PRAWDOPODOBNIENIE POSIADANIA POZYCJI DOM INUJĄCEJ NA RYNKACH WŁAŚCIWYCH ........................................ 51 7.3.1. Ramy prawne .............................................................................................................................. 51 7.3.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie .................................................................................. 52 8. WPŁYW NA HANDEL MIĘDZY PAŃSTWAMI CZŁONKO WSKIMI ............................................................... 54 8.1. R AMY PRAWNE ........................................................................................................................................ 54 8.1.1. Handel mi ędzy państwami członkowskimi .................................................................................. 55 8.1.2. Ewentualny wpływ ...................................................................................................................... 56 8.1.3. Odczuwalność wpływu na handel ............................................................................................... 57 8.2. Z ASTOSOWANIE PRAWA W NINIEJSZEJ SPRAWIE .............................................................................................. 57 9. UPRAWDOPODOBNIENIE STOSOWANIA PRAKTYK OG RANICZAJĄCYCH KONKURENCJĘ ......................... 59 9.1. I STOTA UPRAWDOPODOBNIENIA .................................................................................................................. 59 9.2. U PRAWDOPODOBNIENIE NA DUŻYWANIA POZYCJI DOMINUJĄCEJ ......................................................................... 60 9.2.1. Ramy prawne .............................................................................................................................. 60 9.2.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie .................................................................................. 62 9.2.2.1. Uzależnianie przedstawienia oferty cenowej na świadczenie usług pocztowych od przekazania przez Nadawcę szczegółowych informacji handlowych o jego kliencie (wskazane w pkt I.A. sentencji decyzji) ................ 64 9.2.2.2. Odmowa przedstawienia Nadawcy ogólnych cenników usług (wskazana w pkt I.B. sentencji decyzji) . 66 9.2.2.3. Narzucanie Nadawcy wzrostu cen przesyłek w związku z brakiem wykonania deklarowanego wolumenu nadań nieuwzględniającego faktycznego stopnia realizacji tej deklaracji (wskazane w pkt I.C. sentencji decyzji) .... 68 9.2.3. Jednolite i ciągłe naruszenie ....................................................................................................... 70 9.2.3.1. Ramy prawne.......................................................................................................................................... 70 9.2.3.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie .............................................................................................. 71 9.2.4. Prawdopodobna antykonkurencyjność działań Poczty Polskiej .................................................. 72 9.2.4.1. Ramy prawne.......................................................................................................................................... 72 9.2.4.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie .............................................................................................. 73 9.2.5. Brak ekonomicznego (obiektywnego) uzasadnienia ................................................................... 75 9.2.5.1. Ramy prawne.......................................................................................................................................... 75 9.2.5.2. Zastosowanie prawa w niniejszej sprawie .............................................................................................. 76 10. ZOBOWIĄZANIA ................................................................................................................................. 77 10.1. Z OBOWIĄZANIA DOTYCZĄCE UZALEŻNIANIA PRZED STAWIENIA OFERTY CEN OWEJ NA ŚWIADCZENIE USŁUG POCZTOWYCH OD PRZEKAZANIA PRZEZ N ADAWCĘ SZCZEGÓŁOWYCH INFORMACJI HANDLOWYCH O JEGO KLIENCIE ( WSKAZANEGO W PKT I.A. SENTENCJI DECYZJI ) 77 10.2. Z OBOWIĄZANIA DOTYCZĄC E ODMOWY PRZEDSTAWIENIA N ADAWCY OGÓLNYCH CENNIKÓW USŁUG ( WSKAZANEJ W PKT I.B. SENTENCJI DECYZJI ) .......................................................................................................................................... 78 88 10.3. Z OBOWIĄZANIA DOTYCZĄC E NARZUCANIA N ADAWCY WZROSTU CEN P RZESYŁEK W ZWIĄZKU Z BRAKIEM WYKONANIA DEKLAROWAN EGO WOLUMENU NADAŃ NIEUWZGLĘDNIAJĄCEGO F AKTYCZNEGO STOPNIA REALIZACJI TEJ DEKLARACJI ( WSKAZANEGO W PKT I.C. SENTENCJI DECYZJI ) ................................................................................................................................. 80 10.4. Z OBOWIĄZANIA DOTYCZĄC E OKRESU NA WPROWADZ ENIE ZOBOWIĄZAŃ .............................................................. 81 10.5. O CENA ZASADNOŚCI PRZYJĘCIA ZOBOWIĄZAŃ ................................................................................................. 82 10.6. T ERMIN ZŁOŻENIA SPRAW OZDANIA Z REALIZACJI ZOBOWIĄZAŃ ........................................................................... 83