DOK-3/2017

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DOK3 - 410 - 1/12/PW Warszawa , 28 grudnia 2017 r. DECYZJA NR DOK - 3 /2017 I. Na podstawie art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. poz. 945), po przeprowadzeniu pos tępowania antymonopolowego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę ograniczającą konkurencję zawarcie przez Kronospan Szczecinek Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinku i Kronospan Mielec Sp. z o.o. z siedzibą w Mielcu z Swiss Krono Sp. z o.o. z siedzibą w Żarach (dawniej: Kronopol Sp. z o.o. z siedzibą w Żarach) i z Pfleiderer Group S.A. z siedzibą we Wrocławiu (dawniej: Pfleiderer Grajewo S.A. z siedzibą w Grajewie) i Pfleiderer Wieruszów Sp. z o.o. z siedzibą w Wieruszowie (dawniej: Pfleiderer Prospan S.A. z siedzibą w Wieruszowie) porozumienia ograniczającego konkurencję na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych i na krajowym rynku wprowadzania do obrot u płyt pilśniowych, polegającego na : 1. ustalaniu cen płyt wiórowych i płyt pilśniowych , co narusza zakaz, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , 2. wymianie informacji handlowych dotyczących warunków sprzedaży płyt wió rowych i płyt pilśniowych , co narusza zakaz, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza zani echanie jej stosowania z dniem 7 września 2011 r. II. Na podstawie art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochro nie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. poz. 945), a także na podstawie art. 3 u st. 1 i art. 5 Rozporządzeniu Rady UE 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE L 1, 04.01.2003), po przeprowadzeniu postępowania antymonopo lowego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę 2 ograniczającą konkurencję zawarcie przez Kronospan Szczecinek Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinku i Kronospan Mielec Sp. z o.o. z siedzibą w Mielcu z Swiss Krono Sp. z o.o. z siedzibą w Żarach (dawniej: Kronopol Sp. z o.o. z siedzibą w Żarach) i z Pfleiderer Group S.A. z siedzibą we Wrocławiu (dawniej: Pfleiderer Grajewo S.A. z siedzibą w Grajewie) i Pfleiderer Wieruszów Sp. z o.o. z siedzibą w Wierusz owie (dawniej: Pfleiderer Prospan S.A. z siedzibą w Wieruszowie) porozumienia ograniczającego konkurencję na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych i na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych, polegającego na : 1. ustalaniu cen pł yt wiórowych i płyt pilśniowych , co narusza zakaz, o którym mowa w art. 101 ust. 1 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst skonsolidowany Dz. Urz. UE C 202 z 7.6.2016 r., s. 1 - 388 ), 2. wymianie informacji handlowych dotyczących warunków sprz edaży płyt wiórowych i płyt pilśniowych naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 101 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i stwierdza zani echanie jej stosowania z dniem 7 września 2011 r . III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. poz. 945), po prz eprowadzeniu postępowania antymonopolowego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z tytułu naruszenia zakazów, o których mowa w art. 6 ust. 1 i ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz w art. 101 ust. 1 i ust. 1 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst skonsolidowany Dz. Urz. UE C 202 z 7.6.2016 r., s. 1 - 388 ) w za kresie określonym w pkt. I i II sentencji niniejszej decyzji, nakłada na: 1. Kronospan Szczecinek Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinku karę pieniężną w wysokości 60 690 248,87 zł (słownie : sześćdziesiąt milionów , sześćset dziewięćdziesiąt tysięcy dwieście czterdzieści osiem złotych i osiemdziesiąt siedem grosz y ), płatną do budżetu państwa, 2. Kronospan Mielec Sp. z o.o. z siedzibą w Mielcu karę pieniężną w wysokości 39 308 643,05 zł (słownie : trzydzieści dziewięć milionów trzysta osiem tysięcy sześćset czterdzieści trzy złote i pięć groszy ), płatną do budżetu państwa, 3. Pfleiderer Group S.A. z siedzibą we Wrocławiu (dawniej: Pfleiderer Grajewo S.A. z siedzibą w Grajewie), karę pieniężną w wysokości 15 957 741,83 zł (słownie: piętnaście milionów dziewięćset pięćdziesiąt siedem tysięcy siedemset czterdzieści jeden złotych i osiemdziesiąt trzy grosz e ), płatną do budżetu państwa, 3 4. Pfleiderer Wieruszów Sp. z o.o. z siedzibą w Wieruszowie (dawniej: Pfleiderer Prospan S.A. z siedzibą w Wieruszowie) karę pieniężną w wysokości 19 804 706,50 zł (słownie: dziewiętnaście milionów osiem set cztery tysiące siedemset sześć złotych i pięćdziesiąt groszy ), płatną do budżetu państwa. IV. Na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. ) w zw. z art. 7 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. poz. 945), po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Kon sumentów odstępuje od nałożenia kary pieniężnej , o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy, na spółkę Swiss Krono Sp. z o.o. z siedzibą w Żarach (dawniej: Kronopol Sp. z o.o. z siedzibą w Żarach ) z tytułu naruszenia zakazów, o których mowa w art . 6 ust. 1 i ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz w art. 101 ust. 1 i ust. 1 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst skonsolidowany Dz. Urz. UE C 202 z 7.6.2016 r., s. 1 - 388 ) w zakresie ok reślonym w pkt . I i II sentencji decyzji. V. Na podstawie art. 77 ust. 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochro nie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. poz. 945) oraz na podstawie art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 201 7 r., poz. 1257 ) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża kosztami postępowania antymonopolowego: 1. Swiss Krono Sp. z o.o. z siedzibą w Żarach (dawniej: Kronopol Sp. z o.o. z siedzibą w Żarach ) w kwocie 588,14 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt osiem złotych i czternaście groszy) , 2. Kronospan Szczecinek Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinku w kwocie 554,47 zł (słownie: pięćset pięćdziesiąt cztery złote i czterdzieści siedem groszy) , 3. Kronospan Mielec Sp. z o.o. z siedzibą w Mielcu w kwocie 548 zł (słownie: pięćset czterdzieści osiem złotych) , 4. Pfleiderer Group S.A. z siedzibą we Wrocławiu (dawniej: Pfleiderer Grajewo S.A. z siedzibą w Grajewie), w kwocie 589,71 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt dziewięć złotych i siedemdziesiąt jeden groszy) , 5. Pfleiderer Wieruszów Sp. z o.o. z siedzibą w Wieruszowie (dawniej: Pfleiderer Prospan S.A. z siedzibą w Wieruszowie) w kwocie 593,2 4 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt trzy złote i dwadzieścia cztery grosze ) 4 i zobowiązuje do uiszczenia tych kosztów na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. UZASADNIENIE (1) Postępowanie antymonopolowe w sprawie, której dotyczy niniejsza decyzja, zostało wszczęte po uprzednim przeprowadzeniu przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako: „ Prezes Urzędu ”) postępowania wyjaśniającego o sygn. akt DOK1 - 400 - 5/11/AS mającego na celu wstępne ustalenie, czy w związku z zachowaniami przedsiębiorców dzia łających na rynkach produkcji i sprzedaży płyt drewnopochodnych mogło dojść do naruszenia przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm. , dalej także jako: " u.o.k.k. ” ) uzasadniającego wszczęcie postępowania antymonopolowego, w tym czy sprawa ma charakter antymonopolowy. (2) W ramach postępowania wyjaśniającego , pracownicy Urzędu w dniach 25 - 27 października 2011 r. przeprowadzili kontrolę z przeszukaniem pomieszczeń i rzeczy u następujących przedsiębiorców , będących adresatami niniejszej decyzji Kronospan Szczecinek Sp. z o.o., Swiss Krono Sp. z o.o. (dawniej: Kronopol Sp. z o.o.) i Pfleiderer Group S.A. (dawniej: Pfleiderer Grajewo S.A. ) . (3) W dniu 8 listopada 2011 r. Swiss Krono Sp. z o.o. (da wniej: Kronopol Sp. z o.o.) złożył na podstawie art. 109 u.o.k.k. w zw. z § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 2009 r. w sprawie trybu postępowania w przypadku wystąpienia przedsiębiorców do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej lub jej obniżenie (Dz. U. Nr 20, poz. 109), skrócony wniosek o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lub jej obniżenie. W swoim wniosku oraz w pismach uzupełniających wniosek ww. spółka potwierdziła podejrzen ia Prezesa Urzędu w przedmiocie istnienia niezgodnego z prawem konkurencji porozumienia na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych i na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych . Przedsiębiorca wskaz ał , ż e porozumienie polegało na uzgadnianiu minimalnych cen sprzedaży i ewentualnych kwot podwyżek oraz wymianie informacji , a także opisał zasady funkcjonowania powyższego porozumienia. (4) W oparciu o ustalenia poczynione w toku ww. postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu wszczął w dni u 30 marca 2012 r. niniejsze postępowanie antymonopolowe w sprawie zawarcia przez Kronospan Szczecinek Sp. z o.o., Kronospan Mielec Sp. z o.o., Kronopol Sp. z o.o., Pfleiderer Grajewo S.A., Pfleiderer Prospan S.A. porozumienia ograniczającego konkurencję 5 n a krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych i na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych, polegającego na: ‒ ustalaniu cen płyt wiórowych i płyt pilśniowych, co może naruszać art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 101 ust. 1 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej , ‒ wymianie informacji handlowych dotyczących warunków sprzedaży płyt wiórowych i płyt pilśniowych, co może naruszać art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 101 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej . (5) Po wszczęciu postępowania antymonopolowego w osobnych pismach z dnia 16 kwietnia 2012 r. spółki Pfleiderer Group S.A. (dawniej: Pfleiderer Grajewo S.A.) oraz Pfleid erer Wieruszów Sp. z o.o. (dawniej: Pfleiderer Prospan S.A.) złożyły na podstawie [ informacja chroniona ] . Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 2441. (6) W toku postępowania antymonopolowego strony korzystały z prawa wglądu do akt postępowania antymonopolowego, w tym także od dnia 8 maja 2015 r. miały dostęp do pism Swiss Krono Sp. z o.o. (dawniej: Kronopol Sp. z o.o.) złożonych w ramach programu łagodzenia kar. (7) W dniu 27 listopada 2017 r. organ ochrony konkurencji zawiadomił strony o zakończeniu prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, poinformował również o możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego i wezwał strony do przedstawienia ostatecznych stanowisk w spr awie. Z możliwości przedstawienia stanowisk skorzystały wszystkie strony. (8) W związku z postawieniem stronom postępowania zarzutów w oparciu o przepisy prawa unijnego, Prezes Urzędu poinformował o wszczęciu postępowania antymonopolowego Komisję Europejską. S tosow nie do art. 11 ust. 4 Rozporządzenia Rady UE 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu , w dniu 27 października 2017 r. Prezes Urzędu przedstawił Komisji przewidywaną decyzję w przedmiotowej sprawie. (9) W toku postępowania antymonopolowego pismem z dnia 18 października 2016 r. Kronopol Sp. z o.o. poinformował Prezesa Urzędu o zmianie firmy na Swiss Krono Sp. z o.o . Pismem z dnia 28 października 2016 r. Pfleiderer Grajewo S.A. poinformował Prezesa Urzędu o zmianie firmy na Pfleiderer Group S.A. oraz zmia nie siedziby spółki na Wrocław. Dodatkowo pismem z dnia 12 września 2017 r. Pfleiderer Propan S.A. poinformował, że na mocy uchwały Walnego Zgromadzenia z dniem 31 lipca 2017 r. dokonał przekształcenia Pfleiderer Prospan S.A. w Pfleiderer Wieruszów Sp. z o.o. Jednocześnie spółka wskazała, że zgodnie z art. 553 6 ustawy Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 201 7 r., poz. 157 7 ) z dniem przekształcenia spółce przekształconej (Pfleide rer Wieruszów Sp. z o.o.) przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej (Pfleiderer Prospan S.A.). Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 2358 i 2359;  [ informacja chroniona] , k. 2376 i 2377 (10) Część informacji, na których Prezes Urzędu opiera niniejszą decyzję podlega ochronie prawnej i nie może być podana do wiadomości publicznej. Wobec powyższego informacje tego rodzaju zostaną zastąpione nawiasami kwadratowymi wraz z oznaczeniem „ [informacja chroniona] ” i pozostaną niewidoczne w publicznie d ostępnej treści decyzji Prezes Urzędu na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalił, co następuje (11) Przedmiotem pos tępowania w niniejszej sprawie była ocena, w aspekcie krajowych i unijnych przepisów o ochronie konkurencji, uzgodnień dotyczących cen oraz wymiany informacji między przedsiębiorcami prowadzącymi w Polsce działalność gospodarczą w sektorze płyt drewnopochodnych. 1. Opis produktu (12) Płyty drewnopochodne to produkty kompozytowe, tworzone poprzez sprasowanie przy użyciu ciśnienia i temperatury cz ąstek lignocelulozowych w postaci arkuszy forniru, wiórów, trocin, strużyn, włókien oraz zdrewniałych cząstek roślin jednorocznych (takich jak konopie, len), połączonych ze sobą przy pomocy spoiw syntetycznych lub organicznych, gdzie zawartość cząstek poch odzenia drzewnego wynosi powyżej 50% 1 . (13) Płyty drewnopochodne dzielą się na płyty wiórowe, sklejkę, płyty pilśniowe. 1 Stowarzyszenie Producentów Płyt Drewnopochodnych, Przewodnik po płytach drewnopochodnych , wyd. 2013 r. Płyty drewnopochodne Płyty wiórowe Sklejka Płyty pilśniowe surowe OSB powierzchniowo wykończone LDF HDF MDF formowane na mokro formowane na sucho 7 (14) Płyta wiórowa jest przemysłowo wytwarzanym materiałem, który powstaje przez sprasowanie drobnowymiarowych cząstek drewna (np. wiórów, trocin) w warunkach wysokiej temperatury i ciśnienia, przy zastosowaniu jako spoiwa żywic mocznikowo - formaldehydowych. Wśród płyt wióro wych można wyróżnić: i) płyty wiórowe surowe, ii) płyty wiórowe powierzchniowo wykończone (m.in. laminowane, lakierowane, fornirowane) oraz iii) płyty OSB 2 . (15) Płyta wiórowa wytwarzana jest w technologii produkcji suchej. Jest podstawowym materiałem przeznaczonym do produkcji mebli. Z uwagi na swoje właściwości nadaje się do produkcji różnorodnych mebli oraz jako materiał konstrukcyjny np. na ścianki działowe i izolacyjne w budownictwie. Surowe płyty wiórowe są również podstawowym materiałem produkcyj nym blatów kuchennych, parapetó w, podłóg i frontów meblowych. M ożna je uszlachetniać poprzez laminowanie (pokrywanie cienkimi filmami melaminowymi), lakierowanie, a także oklejanie sztuczną i naturalną okleiną. Wykorzystywane są także jako elementy konstru kcyjne w produkcji mebli tapicerowanych. (16) Sklejka to krzyżowo - klejona konstrukcja wykonana z warstw forniru lub forniru w kombinacji z tarcicą albo wiórami, połączona klejem. Sklejka wytwarzana jest z różnych rodzajów drewna. Używana jest w budownictwie m. in. do budowy rusztowań, ścian działowych, poszyć dachów oraz produkcji opakowań. (17) Płyta pilśniowa jest to płyta wykonana ze spilśnionych włókien drzewnych 3 z dodatkiem lub bez środków chemicznych. Włókna ułożone są różnokierunkowo, co zapewnia płycie wyró wnanie cech jakościowo - wytrzymałościowych niezależnie od kierunku działania obciążeń. Struktura płyty pilśniowej jest silnie zwarta. Płyty pilśniowe stosuje się głównie w meblarstwie i budownictwie. Występują dwa rodzaje płyt pilśniowych, tj. płyty formowa ne na mokro oraz płyty formowane na sucho. Płyty te różnią się przede wszystkim technologią produkcji. Płyty formowane na sucho, w Polsce są produkowane głównie przez producentów płyt wiórowych, ponieważ zakłady produkują te płyty podobnie jak płyty wiórow e , tj. metodą suchą. Do płyt pilśniowych suchoformowanych należą płyty, które powstają w wyniku sprasowania włókien drzewnych w podwyższonej temperaturze i ciśnieniu, z dodatkiem związków łączących i utwardzających. Płyty uzyskane w sposób opisany powyżej, w zależności od gęstości dzieli się na: (i) MDF (ang. Medium Density Fibreboard ) – płyta pilśniowa średniej gęstości, od 700 do 800 kg/m³. Jest to materiał stosowany do produkcji mebli oraz artykułów 2 Płyta o długich i szerokich wiórach, które nadają jej szczególnie dobre parametry techniczne. Stosowana jest głównie w budownictwie przede wszystkim j ako pokrycia dachowe, ale również na elementy podłogowe i konstrukcje ścian. 3 Proces splątywania rozwłóknionej masy drzewnej przy produkcji płyt pilśniowych. 8 wykańczania wnętrz (listwy ozdobne, panele ścienne) oraz d o produkcji artykułów stolarki budowlanej np. drzwi; (ii) HDF (ang. Hight Density Fibreboard ) – płyta pilśniowa o wysokiej gęstości, powyżej 800 kg/m³, charakteryzująca się dużą twardością. Płyty te przeznaczone są przede wszystkim do produkcji szuflad, tylnych ścianek w meblach oraz tzw. płyt komórkowych 4 ; (iii) LDF (ang. Low Density Fibreboard ) – płyta pilśniowa niskiej gęstości, poniżej 700 kg/m³. Stosowana jest do produkcji paneli ściennych użytkowanych w pomieszczeniach suchych. (18) Opisane wyżej rodzaje płyt drewnop ochodnych produkowane są w różnych grubościach oraz w przypadku płyt wiórowych powierzchniowo wykończonych – w różnych dekorach. Z uwagi na to, producenci płyt posiadają w swojej ofercie znaczną liczbę i różnorodność płyt drewnopochodnych. Przykładowo Swis s Krono Sp. z o.o. (dawniej: Kronopol Sp. z o.o.) w 2012 r. oferował płytę wiórową surową w 11 grubościach, płytę wiórową laminowaną w 11 grubościach i 100 różnych dekorach, a płytę MDF surową w 13 grubościach. Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 633. 2. Sektor drewno - meblarski w Polsce (19) Sektor drewno - meblarski (określany również jako sektor drzewny) odgrywa duże znaczenie dla gospodarki w Polsce. W 2011 r. r oczna wartość globalnej produkcji sektora drzewnego w Polsce wyniosła 90,8 mld zł, co stanowi 1,7% p olskiego PKB, dla porównania w Unii Europejskiej – 0,9% 5 . (20) Sektor drzewny charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem branżowym. Branże tworzące ten sektor są współzależne i wzajemnie na siebie oddziałują , jednocześnie różniąc się np. procesami produkcji, asor tymentem produkowanych płyt, odmiennym stopniem nowoczesności stosowanych technik i technologii . D o sektora drzewnego zaliczane są branże 6 :  tartaczna – związana jest z tzw. pierwiastkową obróbką surowca drzewnego (podczas której drewno dzieli się na mniejs ze elementy) i produkcją materiałów tartych. Produkty te są wykorzystywane w pozostałych branżach drzewnych i innych działach gospodarki. Specyficzną cechą tej branży jest fakt, iż jest ona usytuowana na początku 4 Płyta składająca się z wypełnienia papierowego o charakterystycznej strukturze „plastra miodu” , oraz cienkich płyt wierzchnich (najczęściej płyt wiórowych). Jej główną zaletą jest n iska waga, a co za tym idzie niskie koszty transportu, połączone z dość dużą wytrzymałością. 5 B. Czemko, Przemysł drzewny i jego znaczenie. Najważniejsze fakty . 6 E. Ratajczak, Innowacyjność sektora drzewnego w Polsce , Poznań 2009. 9 „łańcucha drzewnego”, w związku z tym branż a ta najsilniej i najszybciej odczuwa zazwyczaj problemy pojawiające się na rynku drewna takie jak ewentualne niedobory surowca drzewnego i wzrost jego cen; ‒ płyt drewnopochodnych – obejmuje produkcję płyt wiórowych, płyt pilśniowych oraz sklejki. W jej ram ach wytwarzane są również okleiny, forniry i obłogi 7 oraz płyty stolarskie. Do głównych odbiorców wyrobów tej branży zaliczyć należy branżę meblarską i budowlaną; ‒ drewnianej stolarki budowlanej – skupia ona między innymi producentów okien i drzwi, elementów konstrukcji domów, ścian, podłóg, schodów i boazerii. Rozwój branży uzależniony jest w dużym stopniu od stanu budownictwa, zwłaszcza mieszkaniowego oraz popytu restytucyjnego (renowacja, odna wianie, remontowanie zasobów mieszkaniowych, użyteczności publicznej i pozostałych); ‒ produkcji opakowań z drewna – obejmuje produkcję palet, beczek, skrzyń i skrzynek. W branży tej bardzo ważną rolę odgrywa produkcja palet. Jednocześnie maleje znaczenie in nych opakowań z drewna, które są zastępowane w coraz szerszym zakresie ich niedrzewnymi substytutami. Rozwój tej branży zależy w znacznej mierze od postaw konsumentów (od wyboru ekologicznych opakowań) oraz siły oddziaływania promocji wyrobów z drewna; ‒ cel ulozowo - papiernicza – związana jest z wytwarzaniem mas włóknistych oraz produkcją papieru i tektury; ‒ przetwórstwa papierniczego – zajmująca się przetwarzaniem papieru i tektury i dostarczająca szeroką gamę przetworów papierniczych; ‒ meblarska – jest domin ującą w sektorze drzewnym pod względem liczby podmiotów gospodarczych, zatrudnienia oraz wartości produkcji. Meblarstwo zajmuje najważniejszą pozycję w przemyśle drzewnym. Rozwój meblarstwa determinowany jest z jednej strony przez stan i kondycję ekonomicz ną branż drzewnych dostarczających materiały drewnopochodne, a z drugiej przez poziom rozwoju całej gospodarki, wpływający na rozwój budownictwa i zamożność społeczeństwa; ‒ pozostałych wyrobów z drewna – dotyczy produkcji wyrobów z drewna niesklasyfikowanyc h gdzie indziej. Jednym z przykładów produktów klasyfikujących się w tej kategorii jest galanteria drzewna. (21) Branża drzewna jest specyficznym sektorem gospodarki, gdyż jest wrażliwa na warunki dostępu do surowca jakim jest drewno. Dotyczy to zwłaszcza tych sektorów, które są na 7 Cienki płat drewna (rodzaj forniru) używany przy produkcji płyt stolarskich. Używa się go również jako podkład pod okleinę przy produkcji mebli oraz do profilowania dużych powierzchni drew nianych. 10 początku ciągu produkcyjnego, czyli na styku z leśnictwem, jak tartacznictwo, przemysł płyt drewnopochodnych, produkcja mas włóknistych. 2.1. Branża płyt drewnopochodnych (22) Polska branża płyt drewnopochodnych jest jedną z największych w Euro pie. W 201 1 r. Polska była drugim krajem w Europie pod względem wielkości produkcji płyt wiórowych (po Niemczech) oraz w produkcji płyt pilśniowych (po Turcji) 8 . Branża płyt drewnopochodnych jest w stani e całkowicie zaspokoić potrzeby krajowego rynku. (23) W s ektorze płyt drewnopochodnych drewno jest głównym surowcem wykorzystywanym przez producentów płyt drewnopochodnych. Przykładowo w 2009 r. drewno stanowiło ok. 42% kosztów zużycia materiałów i energii Pfleiderer Group S.A. (dawniej: Pfleiderer Grajewo S.A.) 9 . (24) Płyty drewnopochodne znajdują zastosowanie w branży meblarskiej (w 85%) , budownictwie, branży transportowej czy produkcji opakowań 10 . Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 634. (25) Ponadto cechą charakterystyczną tego sektora jest duża wrażliwość na zmiany w wielkości popytu. Produkcja materiałów drewnopochodnych charakteryzuje się również ciągłym procesem produkcji i bardzo wysokimi kosztami stałymi. Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 474. (26) Fabryki płyt drewnopoc hodnych z uwagi na stosowaną technologię produkcji dzielą się na trzy grupy : i) zakłady produkcji płyt wiórowych oraz płyt pilśniowych wytwarzanych metodą suchą, ii) zakłady produkcji sklejki oraz iii) zakłady produkcji płyt pilśniowych wytwarzanych metodą mokrą 11 . (27) W 2011 r. płyty wiórowe oraz płyty pilśniowe wytwarzane metodą suchą produkowało sześć zakładów : w Żarach (Swiss Krono Sp. z o.o. , dawniej: Kronopol Sp. z o.o. ), w Mielcu ( Kronospan Mielec Sp. z o.o.), w Szczecinku (Kronospan Szczecinek Sp. z o.o.), w Karlinie ( Homanit Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k.), w Grajewie (Pfleiderer Group S.A. , dawniej: Pfleiderer Grajewo S.A. ) oraz w Wieruszowie tylko płyty wió rowe (Pfleiderer Wieruszów Sp. z o.o. , dawniej: Pfleiderer Prospan S.A.) 12 . 8 United Nations Economic Commission for Europe , Forest Products Annual Market Review 2011 - 2012 . 9 Dom Maklerski BDM S.A., Grajewo. Raport Analityczny , z dnia 11 stycznia 2011 r., źródło: www.bdm.com.pl . 10 Stowarzyszenie Producentów Płyt Drewnopochodnych, Przewodnik po płytach drewnopochodnych , wyd. 2013 r., www.forestor.pl. 11 Źródło: http://www.plytameblowa.pl. 12 Stowarzyszenie Producentów Płyt Drewnopochodnych, Przewodnik po płytach drewnopochodnych , wyd. 2013 r., www.forestor.pl; B. Czemko M.A. Hikiert, M. Adamowicz, W. Nitka , prezentacja Przemysł płyt drewnopochodnych i tartaczny 11 (28) Płyty pilśniowe w technologii mokrej w 2011 r. były produkowane w Polsce w pięciu fabrykach : w Przemyślu ( Fibris S.A.), w Czarnkowie i Czarnej Wodzie (Steico Sp. z o.o.) , w Krośnie Odrzańskim (Hardex S.A.) oraz w Koniecpolu (Koniecpolskie Zakłady Płyt Pilśniowych S.A.) 13 . (29) W poniższej tabeli znajdują się da ne dotyczące łącznych udziałów stron postę powania według wartości sprzedaży w latach 2008 - 2011 na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych i krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych 14 . 2008 2009 2010 2011 Rynek wprowadzania do obrotu płyt wiórowych 42,5% 53,5% 50,4% 54% Rynek wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych 47,4% 44,9% 48,2% 49,1% W poniższej tabeli znajdują się dane dotyczące łącznych udziałów grup kapitałowych , do których należą strony postę powania w edług wartości sprzedaży w latach 2008 - 2011 na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych i krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych. 2008 2009 2010 2011 Rynek wprowadzania do obrotu płyt wiórowych 71,2 % 66,7 % 68,2 % 70,7 % Rynek wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych 63,2 % 57,4 % 70 % 71,2 % Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 2832 oraz [ informacja chroniona] , k. 2965;  [ informacja chroniona] , k. 2850 oraz [ informacja chroniona] , k. 2883 i 2884;  [ informacja chroniona] , k. 2864 i 2865 oraz [ informacja chroniona] , k. 2894 i 2895;  [ informacja chroniona] , k. 2916 - 2918 oraz [ informacja chroniona] , k. 2954. podstawą rozwoju nowoczesnego budownictwa i meblarstwa w Polsce i w Europie , III Europejski Kongres Gospodarczy „ Drewno w gosp odarce UE i Polsce” , Katowice 16 - 18 maja 2011 r. , źródło: k.wnp.pl/f/022/550/17.Czemko_PIGPD.ppt. 13 Ibidem. 14 Udziały rynkowe stron postępowania i grup kapitałowych zostały wyliczone na podstawie przekazanych przez strony postępowania danych o wartości krajowej sprzedaży płyt wiórowych i pilśniowych w latach 2008 - 2011. Dane te zestawiono z wartością krajowej prod ukcji sprzedanej we wskazanym okresie pozyskaną z GUS (płyty pilśniowe kod PRODPOL 16.21.13 i płyty wiórowe kod PRODPOL 16.21.14) powiększoną o wartość importu i pomniejszoną o wartość eksportu (płyty pilśniowe kod CN 4411, płyty wiórowe kod CN 4410). 12 3. Strony postę powania (30) Stronami postępowania w niniejszej sprawie są następujący przedsiębiorcy działający na rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych: a) Swiss Krono Sp. z o.o. z siedzibą w Żarach (dawniej: Kronopol Sp . z o.o.; dalej jako: „ Swiss Krono ”); b) Pfleiderer Group S.A. z siedzibą we Wrocławiu (dawniej: Pfleiderer Grajewo S.A.; dalej jako: „ Pfleiderer Group ”); c) Pfleiderer Wieruszów Sp. z o.o. z siedzibą w Wieruszowie (dawniej: Pflei derer Prospan S.A.; dalej jako: „ Pfleiderer Wieruszów ”); d) Kronospan Szczecinek Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinku (dalej jako: „ Kronospan Szczecinek ”); e) Kronospan Mielec Sp. z o.o. z siedzibą w Mielcu (dalej jako: „ Kronospan Mielec ”). 3.1. Swiss Krono (31) Swiss Krono z siedzibą w Żarach, do 1 października 2016 r. działający pod firmą Kronopol Sp. z o.o., należy do szwajcarskiego holdingu Swiss Krono Group. Spółka powstała w 1994 roku w wyniku przejęcia Państwowych Zakładów Płyt Wiórowych. (32) Swiss Krono w lat ach 2008 - 2011 prowadził działalność w zakresie produkcji oraz wprowadzania do obrotu płyt wiórowych i pilśniowych. Spółka w swojej ofercie handlowej posiadała płyty wiórowe i płyty pilśniowe formowane na sucho , podłogi laminowane, panele boazeryjne , elementy postforming (blaty kuchenne) oraz kleje i żywic e syntetyczn e 15 . Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 2545 - 2565. 3.2. Pfleiderer Group (33) Pfleiderer Group z siedzibą we Wrocławiu, działa na rynku polskim od 1 lipca 1994 r. początkowo pod firmą Zakłady Pł yt Wiórowych S.A. w Grajewie, od 2002 r. jako Pfleiderer Grajewo S.A., a od 30 września 2016 r. pod obecną firmą – Pfleiderer Group. Spółka od 1997 r. jest notowana na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. (34) W okresie 2008 - 2011 spółka Pfleiderer Graj ewo S.A. był spółką zależną wobec Pfleiderer Service GmbH, która posiadała 65,11% udziałów w jej kapitale zakładowym , natomiast 15 Źr ódło: http://www.swisskrono.pl/. 13 jednostką dominującą najwyższego szczebla był Pfleiderer AG. Jednocześnie Pfleiderer Grajewo S.A. był podmiotem dominującym w Grupie Kapitałowej Pfleiderer Grajewo, w której skład w latach 2008 - 2011 wchodziły przedsiębiorstwa: Pfleiderer Prospan S.A. z siedzibą w Wieruszowie, Pfleiderer OOO z siedzibą w Nowogrodzie (Rosja), Pfleiderer MDF OOO z siedzibą w Nowogrodzie (Rosja), Silekol Sp. z o.o. z siedzibą w Kędzierzynie - Koźle, Pfleiderer MDF Sp. z o.o. z siedzibą w Grajewie, Jura Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Grajewie, Unifloor Sp. z o.o. z siedzibą w Wieruszowie oraz Pfleiderer Services Sp. z o.o. z sied zibą w Grajewie. (35) Na skutek kryzysu finansowego i upadłości Pfleiderer AG w latach 2011 - 2012 przeprowadzono znaczącą restrukturyzację, w ramach której w 2013 r. rozpoczęto realizację programu „Jeden Pfleiderer” . Ostatnim etapem realizacji tego programu było przejęcie w dniu 19 stycznia 2016 r. spółki matki z Niemiec Pfleiderer Service GmbH w tzw. transakcji przejęcia odwrotnego . Dokonane przejęcie zmieniło strukturę organizacyjną grupy kapitałowej, w wyniku czego spółka Pfleiderer Group stała się podmiotem d ominującym, posiadającym 100% udziałów w niemieckiej odnodze – Segment Zachód z oraz 100% udziałów w polskiej odnodze – Segment Wschód. (36) Pfleiderer Group w latach 2008 - 2011 produkował oraz wprowadzał do obrotu płyt y wiórowe i pilśniow e . Oferta handlowa spó łki obejmowała w tym okresie szeroki asortyment płyt wiórowych i pilśniowych formowanych na sucho. Dodatkowo w ofercie spółki znajdowały się blaty robocze , folie meblowe i żyw i ce klejowe . Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 2773 - 2785. 3.3. Pfleiderer Wieruszów (37) Pfleiderer Wieruszów z siedzibą w Wieruszowie, do 2003 r. działający pod firmą Zakłady Płyt Wiórowych Wieruszów Sp. z o.o. , która powstał a w 1974 r. W 1997 r. nastąpiła prywatyzacja firmy. W wyniku odkupienia akcji od Skarbu Państwa . O d 2007 roku właścicielem 100% akcji Pfleiderer Wieruszów jest Pfleiderer Group. Pfleiderer Wieruszów w latach 2008 - 2011 należał do jednej grupy kapitałowej, w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z Pfleiderer Group. (38) W okresie 2008 - 2011 Pfleiderer Wieruszów prowadził działalność w zakresie produkcji i sprzedaży płyt wiórowych. Pfleiderer Wieruszów produkował p łyty pilśniowe w 2008 r . Natomiast informacje wskazujące, w jakich latach spółka ta wprowadzała do obrotu płyt y pilśniow e stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i znajdują się na k. 2954 akt administracyjnych . 14 Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 2759 – 2771;  [ informacja chroniona] , k. 2954. 3.4. Kronospan Szczecinek (39) Kronospan Szczecinek z siedzibą w Szczecinku powstał w 1989 roku na bazie istniejących Zakładów Płyt Wiórowych. Spółka należy do Dervisa Holdings Co. Limited z siedzibą na Cyprze, który posiada 100% udziałów w Kronospan Szczecinek Sp. z o.o. (do dnia 16 września 2014 r. udział całościowy w spółce posiadał Kron ospan Holding P.L.C. z siedzibą na Cyprze, a do 10 października 2012 r. Kronospan Holding Ltd. z siedzibą na Cyprze). (40) Kronospan Szczecinek w latach 2008 - 2011 prowadzi ł działalność w za kresie produkcji oraz wprowadzania do obrotu płyt wiórowych i płyt pilśn iowych formowanych na sucho. Dodatkowo spółka posiada łą instalacje do uszlachetniania powierzchniowego w technice lakierowania i laminowania. Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 58 v oraz [ informacja chroniona] , k. 62 – 67 . 3.5. Kronospan Mielec (41) Kronospan Mielec z siedzibą w Mielcu powstał w 1998 roku. Spółka należy do Radoro Holdings Co. Limited z siedzibą na Cyprze, który posiada 100% udziałów w Kronospan Mielec Sp. z o.o. (do dnia 25 listopada 2014 r. udział całościowy w spółce posiadał Kronospan Holding P.L.C. z siedzibą na Cyprze, a do 30 listopada 2012 r. Kronospan Holding Ltd. z siedzibą na Cyprze). Kronospan Mielec w latach 2008 - 2011 należał do jednej grupy kapitałowej, w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z Kronospan Sz czecinek. (42) Spółka Kronospan Mielec w latach 2008 - 2011 był a producentem oraz wprowadzała do obrotu płyt y wiórowe i płyt y pilśniowe formowane na sucho, a także wytwarza ł a impregnowany papier dekoracyjny oraz elementy postformingu. Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 58;  [ informacja chroniona] , k. 2864 i 2865 oraz [ informacja chroniona] , k. 2894 i 2895. 4. Zasady dystrybucji oraz kształtowanie cen w latach 2008 - 2011 (43) W okresie 2008 - 2011 strony niniejszego postępowania posiadały jednolite zasady dystrybucji dla płyt wiórowych i płyt pilśniowych. W ramach obowiązujących systemów dystrybucji strony wyróżnia ły dwa kanały dystrybucji, tj. kanał sprzedaży przemysłowej – bezpo średnio 15 do producentów mebli oraz kanał sprzedaży hurtowej – do odbiorców zajmujących się dalszą odsprzedażą płyt drewnopochodnych. Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 1553;  [ informacja chroniona] , k. 1607;  [ informacja chroniona] , k. 1707;  [ informacja chroniona] , k. 1660. (44) Kronospan Szczecinek do kanału odbiorców przemysłowych zaliczał przedsiębiorców przetwarzających płyty meblowe, nabywających co najmniej 24 tony produktów np. fabryki mebli produkujące meble twarde i tapicerowane oraz zakłady stolarskie. W ramach kanału hu rtowego spółka prowadziła sprzedaż do: i) przedsiębiorców handlowych (w tym hurtowni) posiadających jeden lub więcej punktów sprzedaży, ii) małych klientów świadczących usługi cięcia i okleinowania (głównie małych zakładów stolarskich) poprzez własną sieć franczyzową pn. „Strefa Płyt” oraz iii) pozostałych klientów np. w sektorze produkcji opakowań. Warunki sprzedaży do wszystkich ww. odbiorców były przez Kronospan Szczecinek negocjowane indywidualnie. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 1553. (45) Kronospan Mielec prowadził sprzedaż w kanale przemysł do tożsamych kategorii odbiorców co Kronospan Szczecinek. W hurtowym kanale dystrybucji Kronospan Mielec prowadził sprzedaż do: i) przedsiębiorców handlowych (w tym hurtowni) posiadających jeden lub wię cej punktów sprzedaży oraz ii) pozostałych klientów. Kronospan Mielec podobnie jak Kronospan Szczecinek negocjował indywidualnie warunki sprzedaży do wszystkich ww. odbiorców. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 1607. (46) Swiss Krono do kanału odbiorców przemys łowych zaliczał jedynie producentów mebli, a w ramach kanału hurtowego wyróżniał następujące kategorie odbiorców: i) autoryzowani przedstawiciele, tj. dystrybutorzy hurtowi spełniający określone przez spółkę wymogi jakościowe, ii) hurtownie przedstawiciels kie, tj. przedsiębiorcy, którzy z uwagi na skalę działalności nie spełniali wymogów stawianych autoryzowanym przedstawicielom oraz iii) pozostałych odbiorców, do których zaliczał markety budowlane, a także dystrybutorów i hurtownie nieposiadających statusu autoryzowanych przedstawicieli lub hurtowni przedstawicielskich. Relacje handlowe z odbiorcami hurtowymi posiadającymi status autoryzowanych przedstawicieli lub hurtowni przedstawicielskich były co do zasady regulowane w umowach dystrybucyjnych ze Swiss K rono. Natomiast warunki handlowe z odbiorcami przemysłowymi były kształtowane każdorazowo przy realizacji dostaw na podstawie zamówienia. 16 Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 1707 i 1708. (47) Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów w kanale przemysł prowadziły sprzedaż do [ informacja chroniona ] , zaś w kanale hurtowym do odbiorców: i) [ informacja chroniona ] oraz ii) [ informacja chroniona ] . W kanale przemysłowym spółki [ informacja chroniona ] . Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 1660 i 1661. (48) W kwestii polityki cenowej należy wskazać, że spółki Kronospan Szczecinek i Kronospan Mielec kształtowały ceny indywidualnie dla każdego klienta zarówno z kanału przemysłowego, jak i hurtowego. Na wysokość ceny wpływ miała w szczególności zamawiana liczba płyt, klasyfikacja dekorów (dekor standardowy, czy produkowany na indywidualne zamówienie), odległość od zakładu oraz region działania klienta. Zarówno dla klientów przemysłowych i hurtowych ceny sezonowo były podwyższane lub obniżane, gdyż w różnyc h okresach roku panowały różne warunki rynkowe. Jednym z głównych czynników wpływających na zmianę cen były koszty nabywania surowców. Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 1554 - 1555;  [ informacja chroniona] , k. 1608 - 1609 . (49) Swiss Krono stosował odmienne cenniki dla odbiorców z kanału przemysłowego i hurtowego , p rzy czym [ informacja chroniona ]. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 1709 - 1711. (50) Spółki Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów stosował y zróżnicowane cenniki, sposób w jaki była kształtowana wysoko ść cen oraz częstotliwość ich zmian to informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów i znajdują się na k. 1662 - 1665 akt administracyjnych. Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 1662 - 1665. 5. Praktyka będąca przedmiotem niniejszej decyzji (51) Rozp atrywana w niniejszej decyzji współpraca stron postępowania trwała od początku 2008 r. do 7 września 2011 r. W tym okresie strony uzgadnia ły wysokość stosowanych cen na poszczególn e rodzaj e płyt drewnopochodnych oraz wymienia ły się poufnymi informacjami na temat cen, dat planowanych podwyżek i wielkości sprzedaży do dużych klientów . 17 Dowód:  [ informacja chroniona] , k. 451 i 452;  [ informacja chroniona] , k. 474;  [ informacja chroniona] , k. 749 oraz [ informacja chroniona] , k. 758 v ;  [ informacja chroniona] , k. 1719. (52) We wskazanych uzgodnieniach i wymianie informacji uczestniczyli najwięksi krajowi przedsiębiorcy działający na rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych , tj. Swiss Krono, Pfleiderer Group, Pfleiderer Wieruszów , Kronospan Szczecinek oraz Kronospan Mielec. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że okolicznością która determinowała, jakie spółki spośród należących do grupy kapitałowej Pfleiderer i grupy kapita łowej Kronospan uczestniczyły w uzgodnieniach i wym ianie informacji było posiadanie zakładu produkcyjnego. Mimo, że sprzedaż płyt drewnopochodnych na krajowym rynku prowadziły również inne podmioty z grupy kapitałowej Pfleiderer i grupy kapitałowej Kronosp an, we współpracę zaangażowane były tylko ww. spółki produkcyjne. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 476 ; ‒ [ informacja chroniona] , k. 510. (53) Dodatkowo należy wyjaśnić, że z uwagi na to, iż spółki Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów, podobnie jak spółki Kronospan Szczecinek i Kronospan Mielec oferowały w sprzedaży co do zasady tożsame rodzaje płyt drewnopochodnych, wobec których podejmowano uzgodnienia i wymieniano się informacjami, uczestnicy porozumienia nie czynili odrębnych ustaleń dla Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów, czy też dla Kronospan Szczecinek i Kronospan Mielec. Ustalenia lub przekazywane informacje na temat warunków sprzedaży „Pfleiderer” dotyczyły p roduktów oferowanych zarówno przez Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów, a na temat „Kronospan” – Kronospan Szczecinek i Kronospan Mielec. Wynikało to również z tego, że w latach 2008 - 2011 te same osoby pełniły funkcje [ informacja chroniona ] w spółkach Pfleiderer G roup i Pfleiderer Wieruszów, a także w spółkach Kronospan Szczecinek i Kronospan Mielec, a jednocześnie osoby te uczestniczyły w spotkaniach i rozmowach z przedstawicielami pozostałych stron postępowania . Mając na uwadze powyższe w dalszej częś ci decyzji Prezes Urzędu wobec spółek Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów będzie posługiwał się łącznym terminem „ Pfleiderer ”, a wobec spółek Kronospan Szczecinek i Kronospan Mielec – „ Kronospan ”. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 626 i 627. 18 (54) Do uzgodnień oraz wymiany poufnych informacji dochodziło zarówno podczas wielostronnych, jak i dwustronnych spotkań oraz rozmów telefonicznych. Przy czym należy zauważyć, że nawet podczas dwustronnych kontaktów przedstawicieli stron , przekazywano również i nformacje o warunkach sprzedaży nieobecnego uczestnika. W tym zakresie największą aktywność wykazywał Pfleiderer . Spółka ta pełnił a ni e jako rolę pośrednika w wymianie informacji między Swiss Krono a Kronospanem. Ze z gromadzon ego w sprawie materiał u dowodow ego wynika , że przedstawiciele Pfleiderer informowali telefonicznie Kronospan o spotkaniach z Swiss Krono, a jednocześnie przekazywali Swiss Krono informacje dotyczące Kronospan, które to informacje Pfleiderer uzyskiwał bezpośrednio od Kronospan. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 477. ‒ [ informacja chroniona] , k. 746 v . (55) W spotkaniach oraz rozmowach telefonicznych uczestniczyli przedstawiciele stron postępowania na szczeblu prezesów lub członków zarządu oraz dyrektorów ds. handlowych: a) w imieniu Swiss Krono – [ informacja chroniona ] ; b) w imieniu Kronospan Szczecinek i Kronospan Mielec – [ informacja chroniona] (w okresie 2008 - 2011 pełnił funkcję człon ka zarządu Kronospan Mielec i Kronospan Szczecinek), [ informacja chroniona] (w 2008 r. pełni ł funkcję dyrektora handlowego i pro kurenta Kronospan Mielec) oraz [ informacja chroniona] (w 2008 r. pełnił funkcję koordynatora ds. sprzedaży Kronospan); c) w imieniu Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów – [ informacja chroniona] (w okresie 2008 - 2011 pełn ił funkcję [ informacja chroniona ] ) oraz [ informacja chroniona] (w okresie 2003 - 2009 r. pełnił funkcję [ informacja chroniona ] Pfleiderer Group oraz Pfleiderer Wieruszów ). Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 475 i 476; ‒ [ informacja chroniona] , k. 746 v . (56) Częstotliwość spotkań przedstawicieli stron nie była usystematyzowana, niektóre spotkania były zaplanowane wcześniej, inne odbywały się ad hoc przy okazji wydarzeń branżowych. Niemniej jednak zwykle strony spotyka ły się ze sobą wiosną i jesienią, co wynika ło z mniejszego popytu na produkty drewnopochodne wiosną (zakłady produkcyjne są często zamykane na lato i dokonywanie dużych zakupów wiosną byłoby nieracjonalne, więc wiosną obniża ne są ceny), oraz większego popytu jesienią (przed zimą, która nie sprzyja zakupom np. z uwagi na kłopoty z transportem ceny są podwyższa ne ). 19 (57) Natomiast , jak wynika ze zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego rozmowy telefoniczne między przedstawicielami st ron były prowadzone średnio raz na kwartał. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 451; ‒ [ informacja chroniona] , k. 476 i 477; ‒ [ informacja chroniona] , k. 634; ‒ [ informacja chroniona] , k. 749 v oraz [ informacja chroniona] , k. 759. (58) Uzgodnienia oraz wymiana poufnych informacji dotyczyły warunków sprzedaży płyt wiórowych oraz płyt pilśniowych, które były oferowane przez wszystkie strony postępowania . Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 475. ‒ [ informacja chroniona] , k. 747 i 747 v oraz [ informacja chroniona] , k. 757 i 757 v . (59) Kanał dystrybucji, do którego należał odbiorca (przemysłowy l ub hurtowy) determinował rodzaj płyt drewnopochodnych, jakie były przedmiotem uzgodnień i wymian y informacji pomiędzy stronam i postępowania. W szczególności, w przypadku odbiorców p rzemysłowych dotyczyły one głównie: i) płyt wiórowych surowych o grubości 16 i 18 mm, ii) płyt wiórowych laminowanych o grubości 16 i 18 mm oraz iii) płyt pilśniowych HDF surowych o grubości 3 mm, n atomiast w przypadku odbiorców hurtowych: i) p łyt wiórowyc h surowych o grubości 16, 18 i 22 mm, ii) płyt wiórowych laminowanych o grubości 18 mm, iii) płyt pi lśniowych MDF surowych o grubości 16 i 19 mm, iv) płyt pilśniowych HDF lakierowanych białych, v) płyt pilśniowych HDF lakierowanych kolorowych, vi) płyt pilśniowych HDF surowych o grubości 3 mm. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 628; ‒ [ informacja chroniona] , k. 747 v oraz [ informacja chron iona] , k. 757 i 757 v . (60) Współpraca stron skupiała się głównie na tych rodzajach płyt wiórowych i pilśniowych, na które było największe zapotrzebowanie odbiorców, a które jednocześnie znajdowały się w asortymencie wszystkich stron – tzw. „najbardziej popularne produkty”. Ustalenia i rozmowy dotyczące „najbardziej popularnych produktów” służyły jako punkt odniesienia dla pozostałych płyt. Strony bowiem w oparciu o własną wiedzę rynkową by ły w stanie na podstawie informacji o cenach „ najbardziej popularnych produktów” konkurentów samodzielnie oszacować, w jaki sposób będą oni kształtować ceny pozostałych płyt. Do kategorii „najbardziej popularnych produktów” należały: i) płyty wiórowe surowe o grubości 18 mm, ii) płyty wiórowe laminowa ne o grubości 18 mm w dekorach biały i podstawowych drewnopodobnych, tj. buk, olcha, grusza, jabłoń, orzech oraz iii) płyty pilśniowe MDF surowe o grubości 16 i 19 mm. P rzykładowo , gdy omawiana była cena oferowana za płytę wiórową 20 surową o grubości 18 mm strony wiedzi ały , że cena takiej samej płyty o grubości 15 i 16 mm będzie wyższa o 10 - 20 zł/m 3 . Natomiast gdy omawiano cenę płyty wiórowej laminowanej o grubości 18 mm wskazywało to, że cena takiej samej płyty o grubości 16 mm będzie niższa o 0,50 zł/m 2 . Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 632 i 633; ‒ [ informacja chroniona] , k. 747 i 747 v oraz [ informacja chroniona] , k. 734 i 734 v . (61) Uczestnicy praktyki dokonywali uzgodnień wobec dwóch kategorii odbiorców: (i) odbiorców przemysłowych, będących producentami m ebli oraz (ii) odbiorców hurtowych zajmujących się dalszą odsprzedażą płyt drewnopochodnych. Przy czym konkretni odbiorcy z ww. kategorii, wobec których dokonywano uzgodnień ustalani byli ad hoc przed spotkaniem albo podczas spotkania lub rozmowy telefonicznej. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 452. (62) W przypadku odbiorców przemysłowych rozmowy w okresie 2008 - 2011 dotyc zyły warunków sprzedaży wobec co najmniej 36 przedsiębiorców. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 503; ‒ [ informacja chroniona] , k. 747 v i 748; ‒ [ informacja chroniona] , k. 2281 i 2282 ; ‒ [ informacja chroniona] , k. 2533 i 2544 . (63) Natomiast w przypadku odbiorców hurtowych z uwagi na znaczną liczbę podmiotów działających w tym kanale dystrybucji rozmowy dotyczyły ogółem warunków sprzedaży w tym kanale . Niekiedy jednak w trakcie rozmów strony odwoływa ły się do przykładowych największy ch odbiorców z tego kanału. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 503; ‒ [ informacja chroniona] , k. 747 v i 748; ‒ [ informacja chroniona] , k. 2282. (64) Współpraca stron obejmowała co do zasady obszar całego kraju. Niemniej jednak podczas spotkania przedstawic ieli Swiss Krono oraz Kronospan zostały podjęte rozmowy na temat cen sprzedaży płyt OSB w zakresie zagr anicznych kierunków sprzedaży, na poszc zególne rynki Europy Wschodniej – Rosji i Ukrainy. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 476; ‒ [ informacja chroniona] , k. 504 i 505. 21 ‒ [ informacja chroniona] , k. 746 oraz [ informacja chroniona] , k. 757 i 757 v . 5.1. Spotkania przedstawicieli stron 5.1.1. Spotkanie w dniu 29 lutego 2008 r. w biurze Pfleiderer w Warszawie (65) Spotkanie zostało umówione ok. półtora tygodnia wcześniej, podczas ko ntaktu telefonicznego [ informacja chroniona] Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów z [ informacja chroniona] Swiss Krono. (66) Przed spotkaniem [ informacja chroniona ] Swiss Krono sporządziła dla [ informacja chroniona] odręczną notatkę z dnia 18 lutego 2008 r. zatytułowaną „Kronopol/konkurencja poziom cen na rynku”. W notatce porównane zostały ceny stosowane przez Swiss Krono, Pfleiderer i Kronospan . W szczególności w notatce zawarto zestawienie cen oferowanych przez ww . spółki wobec odbiorcy przemysłowego [ informacja chroniona] na: i) płyty wiórowe surowe o grubości 16 i 22 mm, ii) płyty wiórowe laminowane o grubości 16 mm w dekorze białym i brzoza oraz iii) płyty pilśniowe HDF surowe o grubości 3 mm. Dodatkowo porównan e zostały ceny na płyty wiórowe surowe o grubości 16 i 18 mm stosowane wobec odbiorców przemysłowych i hurtowych, ceny płyt pilśniowych MDF surowych o grubości 16, 18, 19 mm dla odbiorców hurtowych oraz ceny płyt wiórowych laminowanych w dekorze białym o g rubości 18 mm. (67) [ informacja chroniona] Swiss Krono – sporządziła omawianą notatkę na podstawie posiadanej wiedzy rynkowej oraz informacji przekazanych przez [ informacja chroniona] Pfleiderer na temat cen aktualnie stosowanych przez Pfleiderer i Kronospan w obec odbiorcy przemysłowego [ informacja chroniona] . Powyższą okoliczność potwierdza fakt, że w innej wersji tej notatki – przetłumaczonej wewnętrznie na język niemiecki, która została przesłana przez [ informacja chroniona ] Swiss Krono do [ informacja chroni ona] (pełniącego funkcję [ informacja chroniona ] Swiss Krono i [ informacja chroniona ] Swiss Krono Group) – przy cenie Pfleiderer na płyty wiórowe surowe w grubości 16 i 22 mm , a także cenie Kronospan na płyty pilśniowe HDF o grubości 3 mm umieszczono dopisek , z którego wynika, że informacje te zostały potwierdzone przez Pfleiderer. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 552 i n.; ‒ [ informacja chroniona] , k. 1718 i 1719 . (68) W podsumowaniu przedmiotowej notatki [ informacja chroniona] Swiss Krono wskazała, że „[k] onkurencja przez hurt zaopatruje również średnich i małych producentów dając hurtownikom dodatkowe indywidualne rabaty i wówczas ceny dochodzą do cen stosowanych 22 dla producentów . Ten temat jest najtrudniejszy do opanowania ”. W dalszej części notatki ws kazano „[n] ależałoby ustalić minimalne ceny w podziale na asortyment i grupy obiorców 1. PRODUCENCI 2. Hurtownicy dla małych producentów (poprzez korekty do faktur – dokładnie rozliczane 3. Hurtownicy. U nas wówczas należałoby szeroko wprowadzić pkt. 2 (ob ecnie zastosowany znikomo). U konkurencji oznaczałoby to bardzo duże zmiany i nie wierzę w powodzenie takiej reorganizacji ”. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 1408 - 1410; ‒ [ informacja chroniona] , k. 1479 i 1480; ‒ [ informacja chroniona] , k. 499; ‒ [ informacja chroniona] , k. 750. (69) Spotkanie odbyło się w dniu 29 lutego 2008 r. w godzinach przedpołudniowych w biurze Pfleiderer w Warszawie. Uczestniczyli w nim w imieniu Swiss Krono – [ informacja chroniona] , [ informacja chroniona] ; w imieniu Pfleiderer – [ informacja chroniona] , [ informacja chroniona] , a w imieniu Kronospan – członek zarządu [ informacja chroniona] , dyrektor handlowy [ informacja chroniona] i koordynator ds. sprzedaży [ informacja chroniona] . Na początku spotkania uczestnicy uzgodnili, że pret ekstem i oficjalnym przedmiotem spotkania ewentualnie prezentowanym na zewnątrz będą problemy z zakupem surowca i dyskusja nad możliwością wspólnego lobbingu stworzenia nowych zasad zakupu drewna. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 535 oraz [ informacja chro niona] , k. 541; ‒ [ informacja chroniona] , k. 498 i 499; ‒ [ informacja chroniona] , k. 609; ‒ [ informacja chroniona] , k. 632. (70) Podczas spotkania przedstawiciele stron poinformowali się o poziomie aktualnie stosowanych cen wobec siedmiu konkretnie wskazanych odbiorców przemysłowych – [ informacja chroniona] . Uzgodniono również dla tej kategorii odbiorców podwyżkę cen oferowanych na płyty wiórowe surowe o grubości 18 mm wynoszącą 20 - 40 zł/m³. Wobec odbiorców hurtowych uzgodniono cenę minimalną na płyty wiórowe s urowe o grubości 16, 18 i 22 mm w wysokości 500 zł/m³ (wraz z kosztami transportu), a także na płyty pilśniowe HDF surowe o grubości 3 mm w wysokości 3,42 zł/m², płyty pilśniowe HDF lakierowane białe w wysokości 3,85 zł/m² oraz płyty pilśniowe HDF kolorowe w wysokości 4,20 zł/m². Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 500; ‒ [ informacja chroniona] , k. 749 v – 750 v oraz [ informacja chroniona] , k. 759 v i 760; ‒ [ informacja chroniona] , k. 1717; 23 ‒ [ informacja chroniona] , k. 2270 i 2271. (71) Po spotkaniu w dniu 28 kwietnia 2008 r. Swiss Krono [ informacja chroniona] sporządził wewnętrzną notatkę podsumowującą podjęte na nim uzgodnienia oraz ich realizację. W oparciu o przedmiotową notatkę Prezes Urzędu ustalił, że Swiss Krono stosował się do uz godnionej ceny minimalnej na płytę wiórową surową, podobnie Pfleiderer („ sprzedaje wymiary standardowe 16 jak uzgodniono ”), natomiast Kronospan początkowo przestrzegał uzgodnień, jednak w chwili sporządzenia notatki odstępował od nich wobec niektórych klient ów („ Kronospan na początku podniósł ceny, aktualnie sprzedaje jednak formaty standardowe do niektórych klientów po starych cenach ”). W odniesieniu do ustalonej ceny minimalnej płyt pilśniowych HDF dla odbiorców hurtowych, w pełni przestrzegał jej tylko Swi ss Krono , pozostałe strony nie zawsze stosowały się do uzgodnionego poziomu , jak wskazano w notatce „ Grajewo obniża przy tym swoje ceny częściej niż Kronospan, który próbuje trzymać się uzgodnień ”. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 558; ‒ [ informacja chroniona] , k. 637 i 638; ‒ [ informacja chroniona] , k. 760. 5.1.2. Spotkanie w dniach 16 - 17 lutego 2011 r. w Poznaniu (72) W dniach 16 - 17 lutego 2011 r. na terenie Targów Meble Polska w Poznaniu doszło do spotkania [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] z [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] . Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 611; ‒ [ informacja chroniona] , k. 592. (73) W trakcie spotkania podjęto rozmowę na temat ogólnej sytuacji na rynku i oceny popytu. Prowadzona była również dyskusja na temat cen, a konkretnie, czy istnieje konieczność ich obniżania. W szczególności, z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sp rawie wynika, że przedstawiciel Pfleiderer stwierdził, że rynek jest trudny , z uwagi na dużą presję klientów na obniżki cen i spadek zamówień oraz przekazał przedstawicielowi Swiss Krono z własnej inicjatywy aktualn y cennik Pfleiderer. (74) Przekazany przez [ informacja chroniona] Pfleiderer cennik obowiązywał w okresie od 1 stycznia 2011 r. do odwołania wobec odbiorców hurtowych na płyty wiórowe i obrzeża oraz blaty robocze. 16 Standardowy format płyt wiórowych surowych to 2070 x 2620 mm. 24 Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 1416 - 1417; ‒ [ informacja chroniona] , k. 507; ‒ [ informacja chroniona] , k. 750 v i 751. 5.1.3. Spotkanie w dniu 22 marca 2011 r. w Ostródzie (75) Do kolejnego spotkania doszło w dniu 22 marca 2011 r. na Międzynarodowych Targach w Ostródzie. Uczestniczyli w nim [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] oraz [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] . Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 611; ‒ [ informacja chroniona] , k. 599. (76) Spotkanie nie było wcześniej umówione, jednak [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] spodziewała się spotkać na targach konkurentów. Powyższy wniosek wynika z notatki sporządzonej przez [ informacja chroniona ] przed targami zatytułowanej „Obecna sytuacja na rynku w branży meblowej” dla [ informacja chroniona ] Swiss Krono, w której porównała ceny stosowane przez konkurentów i wskazała , że spodziewa się dowiedzieć więcej na targach . Notatka ta została sporządzona na podstawie wiedzy rynkowej posiadanej przez [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] i stanowiła rodzaj wewnętrznego monitoringu przestrzegania przez konkurentów poczynionych ustaleń. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 506; ‒ [ informacja chroniona] , k. 571 i n.; ‒ [ informacja chroniona] , k. 506; ‒ [ informacja chroniona] , k. 752. (77) W trakcie spotkania, podczas wspólnego posiłku [ informacja chroniona ] Swiss Krono i Pfleiderer podjęto rozmowy na temat cen stosowanych przez strony post ę powania . Informacje otrzymane od konkurenta, przedstawiciel Swiss Krono zanotował na własnym cenniku S wiss Krono nr 2/2011 dla odbior c ów [ informacja chroniona] . Jak wynika z przedmiotowych notatek [ informacja chroniona ] Pfleiderer przekazał informacje o cenach stosowanych przez Pfleiderer (zostały one na cenniku oznaczone inicjałem „ [ informacja chroniona] ” od imienia [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] ), jak również o cenach Kronospan (oznaczone na cenniku inicjałem „T” od imienia członka zarządu Kronospan [ informacja chroniona] ). Przedstawiciel Swiss Krono zanotowała otrzymane informacje pod tabelą w cenniku w taki sposób, aby informacje o cenach Pfleiderer i Kronospan odpowiadały kolumnom z cennika Swiss Krono oznaczającym konkretny rodzaj płyt, którego przekazane informacje dotyczą. Jednocześnie widniejący po prawej stronie ta beli zapis „ [ informacja 25 chroniona ] – do końca marca ” oznaczał okres, w jakim obowiązywać miały ceny Pfleiderer podane przez konkurenta. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 751; ‒ [ informacja chroniona] , k. 1419 ; ‒ [ informacja chroniona] , k. 1474 i 1475 oraz [ informacja chroniona] , k. 1484. (78) Z przedmiotowych notatek wynika, że [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] przekazał konkurentowi: i) informacje Pfleiderer o aktualnie stosowanych cenach wobec odbiorcy [ informacja chroniona] na płyty wió rowe laminowane w dekorach biały, klon i drewno o grubości 16 mm oraz ii) informacje Pfleiderer i Kronospan o aktualnie stosowanych cenach i planowanych po marcu 2011 r. podwyżkach wobec [ informacja chroniona] na płyty wiórowe laminowane w dekorach białych i drewnopodobnych o grubości 16 mm. W odpowiedzi [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] przekazała konkurentowi informacje o cenach stosowanych przez Swiss Krono wobec trzech odbiorców [ informacja chroniona] oraz wszystkich pięciu hurto wników tej spółki w Warszawie na płyty wiórowe laminowane o grubości 18 mm. Jednocześnie zarzuciła konkurentowi zaniżanie cen w [ informacja chroniona ] , na co [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] przyznał, iż dla odbiorców z [ informacja chroniona ] oraz odbiorcy [ informacja chroniona] Pfleiderer zastosował rabat w wysokości 1,2 zł od cen cennikowych. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 508; ‒ [ informacja chroniona] , k. 1719 - 1721; ‒ [ informacja chroniona] , k. 2274 - 2277. (79) Po spotkaniu [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] na polecenie [ informacja chroniona ] przygotowała drugą notatkę dotyczącą informacji pozyskanych podczas targów od [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] . Podobnie jak we wcześniejszej , ceny stosowane przez Pfleiderer oznaczono inicjałem „ [ informacja chroniona] ”, a ceny Kronospan inicjałem „T”. Z treści przedmiotowej notatki wynika, że [ informacja chroniona ] Pfleiderer przekazał również informacje o wysokości cen oferowanych przez Kronos pan na płyty wiórowe laminowane w dekorach drewnopodobnych wobec odbiorców przemysłowych oraz hurtowych. Natomiast przekazane informacje o cenach stosowanych przez Pfleiderer dotyczyły: płyt wiórowych surow ych dla dwóch odbiorców [ informacja chroniona] ora z płyt wiórowych laminowanych dla 13 odbiorców [ informacja chroniona] . Dodatkowo [ informacja chroniona ] Pfleiderer przekazał informacje o wielkości produkcji dwóch zakładów produkcyjnych Pfleiderer w marcu 2011 r. 26 oraz wielkości sprzedaży Pfleiderer w mies iącach styczeń, luty, marzec 2011 do odbiorcy [ informacja chroniona] . Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 1420; ‒ [ informacja chroniona] , k. 1482; ‒ [ informacja chroniona] , k. 1721 i 1722; ‒ informacja chroniona] , k. 2273 ; ‒ [ informacja chroniona] , k. 2535 . (80) Po przedmiotowym spotkaniu spółka Swiss Krono wystosowała pisma do swoich odbiorców z informacją o podwyżce cen. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 686. 5.1.4. Spotkanie w dniu 5 maja 2011 r. w Berlinie (81) W dniu 5 maja 2011 r. w pokoju konferencyjnym hotelu Mercur e przy lotnisku Tegel w Berlinie doszło do spotkania przedstawicieli Swiss Krono – [ informacja chroniona] z członkiem zarządu Kronospan [ informacja chroniona] i [ informacja chroniona] , dyrektorem w spółce M. Kaindl AG 17 . Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 575 i n.; ‒ [ informacja chroniona] , k. 609 ; ‒ [ informacja chroniona] , k. 655. (82) Podczas spotkania prowadzono rozmowy na temat ogólnej sytuacji na krajowym rynku płyt drewnopochodnych oraz importu. Przedstawiciele Swis s Krono wyrazili niezadowolenie z tego , że Kronospan prowadzi niekiedy sprzedaż poniżej kosztów, co zaniża ogólny poziom cen na rynku. Omawiano również sezonowe obniżki cen płyt wiórowych surowych i laminowanych oraz płyt pilśniowych MDF i HDF. Dodatkowo uzgodniono obniżkę cen płyt wiórowych la minowanych o 0,50 zł/m² oraz płyt wiórowych surowych o 20 - 40 zł/m³. Przedmiotowe rozmowy dotyczyły ogólnych kategorii odbiorców, niemniej jednak odnoszono się również do konkretnych czterech odbiorców takich jak [ informacja chroniona] . Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 507; ‒ [ informacja chroniona] , k. 659; ‒ [ informacja chroniona] , k. 2278 - 2281. 17 Austriacka spółka joint - venture z siedzibą w Salzburgu, której udziałowcami są właściciel spółki matki z grupy kapitałowej Swiss Krono - Ernst Kaindl oraz w łaściciele spółki matki z grupy kapitałowej Kronospan – Matthias Kaindl i Peter Kaindl. Mimo, że pomiędzy obiema ww. grupami kapitałowymi istnieją powiązania rodzinne to działające na krajowym rynku spółki Swiss Krono oraz spółki z grupy Kronospan – Kronos pan Szczecinek i Kronospan Mielec są niezależne w kreowaniu swoich zachowań rynkowych. 27 (83) Między przedstawicielami stron postępowania doszło również do wymiany cenników. Przekazany przez Kronospan cennik skierowany był do klientów hurtowych i przemysłowy ch na płytę wiórową melaminowaną i laminowaną, obowiązywał od 9 maja 2011 r. do odwołania, natomiast cennik Swiss Krono przeznaczony był dla odbiorców hurtowych na płytę wiórową surową i laminowaną oraz płytę pilśniową MDF surową i laminowaną i obowiąz ywał od 17 stycznia 2011 r. Przy czym należy zauważyć, że cennik Kronospan zawierał informacje o przynależności oraz ewentualnym przeniesieniu poszczególnych rodzajów płyt do danej grupy cenowej. Grupy cenowe zostały oznaczone cyframi od 1 do 7, według zasady, że im wyżej oznaczona grupa cenowa, tym wyższa była cena danej płyty. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ustaleni e poziomu cen stosowanych przez Kronospan na konkretne produkty było możliwe przez pozyskanie z rynku standardowych cenników Kronospan. Na ich podstawie Swiss Krono był w stanie przeprowadzić szacunki w zakresie cen oferowanych przez Kronospan . Poza grupami cenowymi , cennik Kronospan wskazywał również na wysokość obniżek lub podwyżek cen płyt w zależności od ich grubości. Na tak sporządzonym cenniku, [ informacja chroniona] Swiss Krono dopisała odręcznie obowiązujące wówczas w spółce Swiss Krono grupy cenowe w celu ich porównania z grupami cenowymi Kronospan. Przedstawiciel Swiss Krono przekazał również kon kurentowi swój aktualnie obowiązujący cennik na płyty wiórowe surowe i laminowane oraz płyty pilśniowe MDF surowe i laminowane. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 1414 i 1415; ‒ [ informacja chroniona] , k. 585 i n.; ‒ [ informacja chroniona] , k. 2206 - 2213; ‒ [ informacja chroniona] , k. 2280 i 2281. 5.1.5. Spotkanie w dni ach 5 i 6 września w 2011 r. w Stęszewie i Ostródzie (84) Do kolejnego spotkania między przedstawicielami stron post ę powania doszło 5 i 6 września 2011 r. w motelu AB w Stęszewie oraz na Międzynarodowych Ta rg ach w Ostródzie. Spotkanie zostało wcześniej zaplanowane i odbyło się z inicjatywy Pfleiderera. Uczestniczyli w nim [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] i [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] . Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 611; ‒ [ informacja chroniona] , k. 604. (85) W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Prezes Urzędu ustalił, że podczas spotkania [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] naciskał na podwyżki cen oraz twierdził, że Kronospan również planuje je wprowadzić. Przedstawiciel Pfleiderer 28 argumentował konieczność przeprowadzenia podwyżek trudną sytuacją finansową spółki, wysokimi kosztami produkcji oraz oczekiwaniem zarządu spółki na podwyżki cen. W odpowiedzi na powyższe przedstawiciel Swiss Krono poinformował konkurenta, że sytuacja na rynku nie pozwala na podniesienie cen i nie ma realnej możliwości ich przeprowadzenia, jednakże zobowiązał się do konsultacji tego tematu z [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] i podjęcia decyzji w tej sprawie. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 611 i 612; ‒ [ informacja chroniona] , k. 508 i 509; ‒ [ informacja chroniona] , k. 636 i 637; ‒ [ informacja chroniona] , k. 667, [ informacja chroniona] , k. 751 v [ informacja chroniona] , k. 860. (86) Podczas spotkania [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] przekazał również przedstawicielowi Swiss Krono nowe obowiązujące od 1 września 2011 r. cenniki Pfleiderer z podwyższonymi cenami. Cenniki te były skierowane dl a odbiorców hurtowych i zawierały ceny stosowane na płyty wiórowe surowe i laminowane. Na przedmiotowym cenniku [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] sporządziła odręczne notatki z informacji przekazanych przez konkurenta na temat plano wanych podwyżek cen i ich wysokości dla dwóch odbiorców [ informacja chroniona] na płyty wiórowe laminowane w dekorach drewnopodobnych. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 606 i n.; ‒ [ informacja chroniona] , k. 1488; ‒ [ informacja chroniona] , k. 2277. (87) Rozmowa podjęta po spotkaniu przez [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] z [ informacja chroniona ] na temat możliwości podniesienia cen zakończyła się decyzją o utrzymaniu cen na obowiązującym wówczas poziomie i nieprzeprowadzaniu podwyż ki. Swiss Krono wystosował również w dniu 27 września 2011 r. komunikat do swoich odbiorców, w którym poinformował, że nie przewiduje wzrostu cen w 2011 roku. Z informacji jakie Swiss Krono pozyskał z rynku wynikało, że Pfleiderer podniósł w tym czasie cen y i później stopniowo je obniżał. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 636 i 637; ‒ [ informacja chroniona] , k. 667, [ informacja chroniona] , k. 751 v oraz [ informacja chroniona] , k. 860. 29 5.2. Kontakty telefoniczne (88) Poza opisanymi powyżej spotkaniami, przedstawiciele stron post ę powania podejmowali rozmowy również w formie kontaktów telefonicznych. Dużą aktywność w tym zakresie wykazywał [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] . Jak wynika z materiału d owodowego przedmiotowej sprawy w latach 2008 - 2011 [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] średnio raz na kwartał dzwonił do [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] w celach dyskusji o cenach, ogólnej sytuacji rynkowej, sp rzedaży i o tym, czy klienci płacą swoje należności. Niekiedy również [ informacja chroniona ] Swiss Krono sam w tym celu dzwonił do ww. przedstawiciela Pfleiderer oraz – rzadziej , z uwagi na napięte relacje – do członka zarządu Kronospan [ informacja chroniona] . Dodatkowo z akt sprawy wynika, że również [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] od czasu do czasu otrzymywał analogiczne telefony od [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] oraz członka zarządu Kronospan [ in formacja chroniona] . Zdarzało się również, że [ informacja chroniona ] Swiss Krono sam kontraktował się w tym celu z ww. przedstawicielami konkurencyjnych spółek . Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 749 v oraz [ informacja chroniona] , k. 759. (89) Większość kontaktów telefonicznych inicjonowania była przez [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] . Niemniej jednak w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy bilingi połączeń wychodzących przedstawicieli Swiss Krono, Prezes Urzędu ustali ł, że również [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] w okresie od 3 stycznia 2008 r. do 6 wrześn ia 2011 r. wykonała 144 połączenia na numer telefonu [ informacja chroniona ] Pfleiderer – [ informacja chroniona] . W tym samym okresie [ informa cja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] zainicjowali również 22 rozm owy telefoniczne do członka zarządu Kronospan [ informacja chroniona] . Podejmowane przez przedstawicieli stron rozmowy dotyczyły stosowanych cen, przykładowo Prezes Urzędu ustalił, że podczas jednej z takich rozmów na początku 2010 r. [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] zadzwoniła do członka zarządu Kr onospan [ informacja chroniona] w celu wyrażenia niezadowolenia z nieprzestrzegania przez Kronospan wcześniejszych ustaleń cenowych . Jednocześnie należy wskazać, że niektóre z tych kontaktów telefonicznych stanowiły rozmowy prywatn e , w szczególności do taki ch rozmów doszło na przełomie września i października 2011 r. między [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] a [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] . 30 Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 504 - 506 oraz [ informacja chroniona] , k. 565 i n.; ‒ [ informacja chroniona] , k. 749 v oraz [ informacja chroniona] , k. 759. 5.2.1. Rozmowa telefoniczna w marcu/kwietniu 2011 r. (90) Na przełomie marca i kwietnia 2011 r., kiedy kończył się okres ważności cennika Pfleiderer dla odbiorcy przemysłowego [ informacja chroniona] Pfleiderer [ informacja chroniona] skontaktował się telefonicznie z [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] w celu omówienia cen stosowanych przez strony niniejszego postępowania wobec tego odbiorcy. (91) Z informacji przekazanych przez konkurenta przedstawici el Swiss Krono [ informacja chroniona] sporządziła notatki na cenniku Swiss Kron o dla odbiorcy [ in formacja chroniona] . Z przedmiotowej notatki wynika , że [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ i nformacja chroniona] p rzekaza ł konkurentowi informacje dotycz ące warunków sprzedaży oferowanych odbiorcy przemysłowemu [ informacja chroniona] przez Pfleiderer (oznaczone na notatce inicjałem „ [ informacja chroniona] ” od imienia [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] ) oraz przez Kronospan (oznaczone na notatce inicjałem „T” od imienia członka zarządy Kronospan [ informacja chroni ona] ). (92) W szczególności [ informacja chroniona ] Pfleiderer w trakcie rozmowy przekazał przedstawicielowi Swiss Krono informacje na temat aktualnie stosowanych przez Pfleiderer wobec odbiorcy przemysłowego [ informacja chroniona] cen, wysokości planowanych podwyżek oraz aktualnej i planowanej wielkości sprzedaży płyt wiórowych surowych oraz płyt wiórowych laminowanych w dekorach biały, brzoza, dąb. Ponadto przekazał informacje dotyczące Kronospan, tj. aktualnych i planowanych prze z tą spółkę podwyżek wobec ww. odbiorcy na płyty wiórowe surowe oraz płyty wiórowe laminowane w dekorach biały i drewnopodobny. Dodatkowo w odniesieniu do płyt wiórowych surowych, przedstawiciel Pfleiderer przekazał planowaną przez Kronospan strategię nego cjacyjną, mianowicie jaką wysokość ceny Kronospan zaproponuje odbiorcy [ informacja chroniona] oraz, jaką cenę zaoferuje jeśli odbiorca ten nie zgodzi się na pierwotnie proponowaną kwotę. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 1418; ‒ [ informacja chroniona] , k. 14 86; ‒ [ informacja chroniona] , k. 504; ‒ [ informacja chroniona] , k. 748; ‒ [ informacja chroniona] , k. 2277 i 2278. 31 (93) W trakcie rozmowy [ informacja chroniona] Swiss Krono [ informacja chroniona] także przekazała przedstawicielowi Pfleiderer informacje o cenach stosowanych wobec odbiorcy [ informacja chroniona] przez Swiss Krono na płyty wiórowe surowe oraz płyty wiórowe laminowane w dekorach biały, orzech virginia i brzoza Sztokholm, doliczając do cen koszty transportu, pomimo że standardowo ceny cennikowe tej sp ółki dla [ informacja chroniona] nie zawierają kosztów transportu. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 748 i 748 v ; ‒ [ informacja chroniona] , k. 2278. 5.3. Przestrzeganie uzgodnień dotyczących cen oraz wprowadzenie w życie wymiany informacji (94) Prezes Urzędu ustalił , że ceny uzgadniane przez strony niniejszego postępowania były stosowane . Zdarzało się przy tym, że strony odstępowały wobec niektórych klientów od poczynionych ustaleń . Zgodnie z treścią notatki sporządzonej przez przedstawiciela Swiss Krono dwa miesiące po podjęciu ustaleń na spotkaniu w 2008 r. w Warszawie, Pfleiderer sprzedawał płyty wiórowe surowe w cenach uzgodnionych, natomiast Kronospan początkowo zastosował się do ustaleń, ale w ch wili sporządzenia notatki do niektórych klientów sprzedawał po niższych cenach. W kwestii zaś uzgodnień podjętych co do cen y minimalnej na płyt y HDF z przedmiotowej notatki wynika, że Pfleiderer i Kronospan sprzedawali poniżej ustalonego poziomu cen, niemn iej jednak Pfleiderer obniżał swoje ceny częściej niż Kronospan, który próbował trzymać się uzgodnień . Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 558 . (95) Odnosząc się zaś do współpracy stron w zakresie wymian y informacji , należy wskazać że została ona w prowadzona w życie . D o przekaz ania informacji d oszło podczas spotkania stron w 2008 r. w Warszawie, spotka nia między Swiss Krono i Pfleiderer w Poznaniu w 2011 r., spotkania między Swiss Krono i Pfleiderer w Ostródzie w 2011 r., spotkania między Swiss Krono i Pfleidere r w Stęszewie/Ostródzie w 2011 r. , spotkania między Swiss Krono i Kronospan w Berlinie w 2011 r. oraz w podczas odbywanych w latach 2008 - 2011 cyklicznie rozmów telefonicznych , w tym opisanej szczegółowo rozmowy między przedstawicielami między Swiss Krono i Pfleiderer na przełomie marca i kwietnia 2011 r . Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 552 i n.; ‒ [ informacja chroniona] , k. 1416 - 1417; ‒ [ informacja chroniona] , k. 1419; ‒ [ informacja chroniona] , k. 1420; ‒ informacja chroniona] , k. 1414 i 1415; 32 ‒ [ informacja chroniona] , k. 606 i n .; ‒ [ informacja chroniona] , k. 1418. (96) Jednocześnie należy wskazać, że n ie istniał sformalizowany system monitoringu wdrażania uzgodnień. Niemniej jednak, istniała możliwość monitorowania cen oferowanych na rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych i wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych przez strony post ę powania , co wynika z notatki utworzonej przez przedstawiciela Swiss Krono po spotkaniu w dniu 29 lutego 2008 r. w Warszawie, w której dokładnie przeanalizowano, czy i w jakim zakres ie podjęte ustalenia są przestrzegane [pkt (71) decyzji] , a także z notatki sporządzonej przez Swiss Krono przed spotkaniem w dniu 22 marca 2011 r. [ pkt ( 76 ) decyzji ]. Również ceny zawarte w cenniku Pfleiderer przekazanym Swiss Krono na spotkaniu w Stęszew ie i Ostródzie w 2011 r. były monitorowane przez Swiss Krono [pkt (87) decyzji] . Ponadto mimo braku sformalizowanego system u dyscyplinowania przedsiębiorców niestosujących się do ustaleń, przedstawiciele stron upominali się wzajemnie podczas spotkań czy rozmów telefonicznych. W szczególności przedstawiciel Swiss Krono upominał konkurentów odnosząc się do wysokości stosowanych przez nich cen podczas spotkania z przedstawicielem Pfleiderer w 2011 r. Ostródzie [pkt (7 8 ) decyzji], spotkania z przedstawicielem Kronospan w 2011 r. Berlinie [pkt (8 2 ) decyzji], a także rozm owy telefonicznej w 201 0 r. [pkt (8 9 ) decyzji]. Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k. 477 i 478; ‒ [ informacja chroniona] , k. 505 i 506 oraz [ informacja ch roniona] , k. 556 i n.; ‒ [ informacja chroniona] , k. 626. W oparciu o przedstawiony stan faktyczny, Prezes Urzędu zważył, co następuje 6. Przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie (97) Ustawą z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilne go (Dz. U. z 2014 r. poz. 945, dalej jako : „ ustawa nowelizująca ”) , tj. po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, ustawodawca dokonał nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . (98) Zgodn ie z art. 3 ustawy nowelizującej do spraw, w których postępowanie wszczęto przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej , stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy art. 4, art. 7, art. 10 i art. 11 ustawy nowelizującej nie stanowią inaczej. Pow yższe zostało uwzględnione przez Prezesa Urzędu przy wydawaniu niniejszej decyzji. Oznacza to, ż e w niniejszej sprawie zastosowane zostały przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji. 33 (99) Poza zarzutami naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , stro nom postępowania postawiono również zarzuty naruszenia art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej jako : „ TFUE ” ) . Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady UE 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE L 1,04.01.2003 , dalej jako: „ Rozporządzenie 1/2003 ” ), jeżeli zachowania przedsiębiorców będące przedmiotem postępowania m ogą wpływać na handel pomiędzy P aństwami C złonkowskimi, wówczas organ krajowy równolegle stosuje art. 81 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (obecnie art. 101 TFUE 18 ). Z uwagi na fakt, ż e w niniejszej sprawie zachodziło podejrzenie zaistnienia przesłanki wpływu na handel, Prezes Urzędu oc eniał zachowania przedsiębiorców także w kontekście naruszenia art. 101 TFUE. 7. Interes publiczny (100) Podstawą zastosowania przez Prezesa Urzędu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie stwierdzenie, ż e w wyniku stosowania praktyki za rzucanej stronom postępowania doszło lub też mogło dojść do naruszenia interesu publicznego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 u.o.k.k . (101) Istnienie interesu publicznego winno być oceniane przez pryzmat szerszego spojrzenia, uwzględniającego całość negatywnych sk utków działań przedsiębiorców na określonym rynku 19 . Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów chroni ą konkurencję jako zjawisko o charakterze instytucjonalnym, będące immanentną cechą funkcjonowania gospodarki. Dobrem chronionym przez przepisy ww. ustawy jest samo istnienie konkurencji jako atmosfery, w jakiej prowadzona jest działalność rynkowa. Realizowana jednocześnie ochrona konsumentów, jako nabywców dóbr i usług oferowanych w war unkach konkurencji, jest konsekwencją zapewnienia konkurencyjnego funkcjonowania rynków. (102) Naruszenie interesu publicznego ma miejsce wówczas, gdy zachowanie przedsiębiorcy, będące przedmiotem postępowania antymonopolowego , wywołało lub mogło wywołać na rynk u niekorzystne – z punktu widzenia celów ustawodawstwa chroniącego konkurencję – skutki w postaci wpływu na ilość, jakość, cenę towarów lub zakres wyboru dostępny konsumentom lub innym nabywcom. Liczba podmiotów dotkniętych skutkami praktyki 18 Na mocy podpisanego w Lizbonie w dniu 13 grudnia 2007 r. Traktatu zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE z dnia 17 grudnia 2007 r. nr C 306) dokonano zmiany nazewnictwa Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską na TFUE. Zmieniła się również numeracja artykułów odnoszących się do ochrony konkurencji na rynku wewnętrznym, w wyniku czego art. 81 TWE odpowiada obecnie art. 101 TFUE. 19 Wyrok SN z 24 lipca 2003 r., sygn. akt: I CKN 496/01, Dz. Urz. UOKiK 2004/1/283; wyrok SN z 5 czerwca 2008 r., sygn. akt: III SK 40/07, OSNP 2009/19 - 20/272 . 34 ograniczającej konkurencję jest nieistotna, wystarczając e jest bowiem, że zachowanie przedsiębiorcy wyczerpuje znamiona antykonkurencyjnej praktyki 20 . (103) Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, należy zauważyć, że działania stron niniejszego postępowania antym onopolowego, polegające na zawarciu porozumienia , w zakresie ustalania cen płyt wiórowych i płyt pilśniowych oraz wymiany informacji handlowych dotyczących warunków sprzedaży tych produktów , w oczywisty sposób godzą w konkurencję rozumianą, jako zjawisko i nstytucjonalne cechujące działalność rynkową. Należy podkreślić, że uzgodnienia dokonywane przez konkurentów rynkowych, a w szczególności – tak jak w przedmiotowej sprawie – odnoszą ce się do relacji ze wspólnymi kontrahentami ze swej istoty mogą wpływać na konkurencj ę na rynku. Wynika to z faktu, że antykonkurencyjne porozumieni a między konkurentami zaliczają się do najcięższych naruszeń reguł konkurencji, które wywołują niekorzystne działania na rynku, zniekształcają ten rynek, ograniczają albo eliminują n a nim konkurencję. Działania te naruszają więc interes publiczny , a ingerencja Prezesa Urzędu jest w niniejszej sprawie w pełni uzasadniona. 8. Strony postępowania – status przedsiębiorcy (104) Postępowanie antymonopolowe w sprawie praktyk ograniczających konkurenc ję może być wszczęte wobec podmiotów posiadających status przedsiębiorcy. (105) Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.o.k.k. przez przedsiębiorcę należy rozumieć m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1829 ze zm.), tj. osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą. (106) Z kolei prawo unijne posłu guje się pojęciem przedsiębiorstwo, które nie zostało zdefiniowane w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej . Zakres tego pojęcia ukształtowany został w judykaturze. Zgodnie z orzecznictwem, pod pojęciem przedsiębiorstwa rozumie się jednostkę prowadzącą działalność gospodarczą, rozumianą jako jakakolwiek działalność polegająca na oferowaniu towarów i usług na określonym rynku, niezależnie od formy prawnej tej jednostki i sposobu finansowania 21 . S tatus przedsiębiorstwa ma każda jednostka wyodrębn iona pod względem gospodarczym , zdolna prowadzić działalność samodzielnie, na własny rachunek, 20 Wyrok SN z 16 października 2008 r., sygn. akt: III SK 2/08 , Legalis nr 212537 . 21 Wyrok z 23 kwietnia 1991 r. Klaus Höfner and Fritz Elser przeciwko Macrotron GmbH, C - 41/90, EU:C:1991:161 , pkt 21; wyrok z 18 czerwca 1998 Komisja przeciwko Italy C - 35/96 , EU:C:1998:303 , pkt 36; wyrok z 12 lipca 2012 Compass - Datenbank GmbH przeciwko Republik Österreich, C - 138/11, EU:C:2012:449, pkt 35. 35 ponosząc jej finansowe i gospodarcze ryzyko, choćby na mocy prawa krajowego nie miała osobowości prawnej 22 . (107) Mając na uwadze powyższe nie ulega wątpliwości, iż pod mioty przeciwko którym zostało przeprowadzone postępowanie w przedmiotowej sprawie, jako spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjne prowadzące działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu płyt drewnopochodnych , tj. Swiss Krono , Pfleiderer Group , Pfleiderer Wieruszów , Kronospan Szczecinek i Kronospan Mielec mieszczą się w zakresie podmiotowym przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz T raktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i tym samym mogą być adresatami decy zji Prezesa Urzędu . 9. Rynek właściwy (108) Działania przedsiębiorców, stanowiące praktyk i ograniczające konkurencję, ujawniają się na rynku właściwym. (109) Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 4 pkt 9 definiują rynek właściwy, jako rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na rodzaj i właściwoś ci, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. Natomiast pod pojęciem towaru należy rozumieć zgodnie z art. 4 pkt 7 u.o.k.k. zarówno rzeczy, jak i energię, papi ery wartościowe i inne prawa majątkowe, usługi, a także roboty budowlane. (110) Zawarta w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definicja rynku właściwego wyznacza dwa jego wymiary: wymiar towarowy (rynek właściwy produktowo) i wymiar geograficzny (rynek właściwy terytorialnie). Pojęcie rynku właściwego produktowo odnosi się do wszystkich towarów jednego rodzaju, które ze względu na swoje szczególne właściwości odróżniają się od innych towarów w taki sposób, że nie istnieje możliwość dowolnej ich zamiany. Wynika stąd, że rynek właściwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które służą zaspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, mają zbliżone właściwości, podobne ceny i reprezentują podobny poziom jakości 23 . Natomiast wyznaczenie geograficznego aspektu rynku w łaściwego oznacza zidentyfikowanie obszaru, na którym warunki konkurencji dotyczące danego towaru i jego substytutów są jednakowe dla 22 Zob. np. wyrok z 12 września 2000 r. Pavel Pavlov i in. przeciwko Stichting Pensioenfonds Medische Specialisten , C – 180 - 184/98, EU:C:2000:428 , pkt 76; O. Odudu , The Bou ndaries of EC Competition Law: The Scope of Article 81 , Oxford University Press 2006, s. 26 - 45. 23 T. Skoczny (w:) T. Skoczny, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2014, s. 156 - 158. 36 wszystkich konkurentów – tj. warunki konkurencji są dostatecznie jednorodne – i który można odróżnić od innych obszarów. (111) W podobny sposób pojęcie rynku właściwego zdefiniowane zostało w Obwieszczeni u Komisji w sprawie definicji rynku właściwego dla potrzeb wspólnotowego prawa konkurencji (Dz.U. WE 1997, C 372/5; dalej jako: „ Obwieszczenie w sprawie rynku właściwego ”). W ww. o bwieszczeniu Komisja stwierdziła, że rynek właściwy określony jest przez połączenie rynk ów produktowy ch oraz geograficz nych . Przy czym do rynku właściwego w aspekcie produktow ym Komisja zalicza te towary i usługi, które będą traktowane przez konsumenta (na bywcę) jako zamienne lub jako substytuty – w szczególności ze względu na właściwości, ceny i zamierzone zastosowanie. Z kolei przy wyznaczani u rynku geograficznego Komisja wskazuje na wyznaczenie rynku właściwego jako obszaru, który charakteryzuje się trze ma zasadniczymi cechami. Po pierwsze, analizowane przedsiębiorstwo lub przedsiębiorstwa mają na tym terenie uczestniczyć w popycie i podaży towarów i usług. Po drugie, warunki konkurencji na tym obszarze powinny się cechować odpowiednim stopniem jednorodno ści. Po trzecie , aby warunki panujące na danym terenie uzasadniały jego wyodrębnienie, powinny być wystarczająco odmienne od panujących na sąsiednich obszarach. (112) Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że praktyka, którą stosowały strony postępowania, miała miejsce na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych . W uzasadnieniu powyższyc h twierdzeń należy wskazać, co następuje. 9.1. Rynki właściwe w ujęciu produktowym (113) Prezes Urzędu uznał, że w rozpatrywanej sprawie rynki właściwe w ujęciu produktowym obejmują płyty wiórowe i płyty pilśniowe, przy czym każda ze wskazanych kategorii płyt drewnop ochodnych należy do odrębnego rynku produktowego. Są to: rynek wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz rynek wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych . (114) Jak wskazano w pkt (12) - (18) niniejszej decyzji, płyty drewnopochodne stanowią materiał przemysłowy, d o którego produkcji używa się odpadów powstałych podczas uzyskiwania tarcicy 24 (trocin, wiórów, gałęzi drzew) oraz paździerzy (zdrewniałych części suchych łodyg lnu lub konopi, oddzielonych od włókien). Rozpatrywane w niniejszej sprawie kategorie płyt drewn opochodnych różnią się składem. O ile płyty wiórowe są trójwarstwowym tworzywem drzewnym o szlifowanej powierzchni, powstałym w wyniku sprasowania cząstek drewna przy zastosowaniu jako spoiwa żywic mocznikowo - formaldehydowych, to płyty pilśniowe są wykonan e z ułożonych różnokierunkowo spilśnionych włókien drzewnych z dodatkiem lub 24 Tarcica jest produktem drzewnym, który powstaje w wyniku przetarcia drewna okrągłego. 37 bez środków chemicznych. To nadaje im różne właściwości ze względu na które płyty wiórowe znajdują zastosowanie przede wszystkim przy produkcji mebli, podczas gdy z płyt pilśniowy ch korzysta się przy produkcji paneli ściennych, szuflad oraz tylnych ścianek w meblach . (115) Ze względu na wskazane okoliczności płyty wiórowe oraz płyty pilśniowe nie stanowią względem siebie substytutów. Podkreślenia wymaga przy tym, że powyższa konkluzja j est zgodna ze stanowiskiem, które przyjęła także Komisja Europejska w swoim dotychczasowym orzecznictwie 25 . (116) J ednocześnie należało rozważyć, czy istnieją podstawy do dalszej segmentacji ww. rynku płyt wiórowych oraz rynku płyt pilśniowych. 9.1.1. Rynek płyt wiórowych (117) Prezes Urzędu uznał, że w niniejszej sprawie rynek wprowadzania do obrotu płyt wiórowych nie podlega dalszej segmentacji . Taka definicja wynika z faktu, że porozumienie zostało zawarte pomiędzy producentami płyt wiórowych, co oznacza, że zostało ono zawarte na szczeblu tzw. sprzedaży producenckiej do odb ior c ów przemysłowych i hurtowych, czyli na szczeblu wprowadzania płyt wiórowych do obrotu. (118) Jak już wskazano wyżej, płyty wiórowe są podstawowym materiałem przeznaczonym do produkcji me bli. Poza tym stosuje się je jako materiał:  wykładzinowo - izolacyjny we wnętrzach,  na ścianki działowe,  bazowy do produkcji blatów roboczych, parapetów, paneli ściennych, podłóg. (119) Płyty wiórowe dzielą się na płyty wiórowe surowe, płyty wiórowe laminowane oraz płyty OSB . Występowanie ww. kategorii płyt wiórowych mogłoby sugerować zasadnoś dalszej segmentacji tego rynku. Jednakże ustalając definicję rynku właściwego Prezes Urzędu wziął pod uwagę, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem antymonopolowym przy wyz naczaniu rynku właściwego w sprawie należy mieć na uwadze, w stosunku do jakiego podmiotu gospodarczego toczy się postępowanie, uwzględnić warunki konkurencji podmiotów gospodarczych działających w porównywalnych warunkach, a także wziąć pod uwagę szczebel obrotu towarow ego (hurt, detal) oraz określić , w jakim zakresie uczestnicy rynku poddani są współzawodnictwu ze strony konkurencji 26 . Prezes Urzędu uwzględnił, że płyty 25 Por. decyzja KE z 28 czerwca 2006 r., Sonae Industria/Hornitex COMP./M 4165, decyzja KE z 19 września 2007 r. Kronospan/Constantia COMP/M. 4525. 26 Wyrok SOKiK z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt: XVII AmA 130/04, niepubl. 38 wiórowe surowe, laminowane i OSB są wytwarzane w tych samyc h zakładach produkcyjnych , a każdy z producentów oferuje swoim odbiorcom co do zasady pełną gamę płyt wiórowych. W takiej sytuacji brak było istotnych różnic w pozycji konkurencyjnej poszczególnych producentów w odniesieniu do poszczególnych rodzajów płyt wiórowych . Z powyższych wzg lędów organ ochrony konkurencji uznał, że w niniejszej sprawie niezasadna byłaby dalsza segmentacja rynku płyt wiórowych na ich konkretne rodzaje, według kryterium ich właściwości i przeznaczenia . 9.1.2. Rynek płyt pilśniowych (120) Prezes Urzędu uznał, że rynek wprow adzania do obrotu płyt pilśniowych również nie podlega dalszej segmantacji . Należy wskazać, że będące przedmiotem niniejszej decyzji porozumienie zostało zawarte między przedsiębiorcami wprowadzającymi płyty pilśniowe, a więc na szczeblu sprzedaży do odbio r c ów przemysłowych i hurtowych. (121) Podobnie jak w przypadku rynku płyt wiórowych, również rynek płyt pilśniowych może podlegać dalszej segmentacji ze względu na różne właściwości i zastosowania poszczególnych rodzajów płyt pilśniowych. Jednak także w przypadku tego rynku organ ochrony konku rencji uznał, że niezasadna byłaby dalsza segmentacja rynku płyt pilśniowych na ich na konkretne rodzaje, według kryterium ich właściwości i przeznaczenia. W tym zakresie adekwatna pozostaje argumentacja przedstawiona odnośnie do rynku płyt wiórowych. Równ ież w przypadku płyt pilśniowych wszystkie ich kategorie mieszczą się według organu ochrony konkurencji w jednym rynku właściwym z uwagi na to, że są wprowadzane do obrotu przez wszystkie strony postępowania , których strategie i pozycja rynkowa nie różnią się istotnie w odniesieniu do poszczególnych kategorii płyt pilśniowych. 9.2. Rynek właściwy w ujęciu geograficznym (122) Analizując okoliczności niniejszej sprawy, Prezes Urzędu uznał, że zarówno rynek wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych , jak i rynek wprowadzan ia do obrotu płyt wiórowych mają wymiar krajowy. (123) Wskazać należy, że wyznaczenie geograficznego aspektu rynku właściwego oznacza zidentyfikowanie obszaru, na którym warunki konkurencji dotyczące danego towaru i jego substytutów są jednakowe dla wszystkich k onkurentów – tj. warunki konkurencji są dostatecznie jednorodne – i który można odróżnić od obszarów sąsiadujących. Wynika stąd, że badanie geograficznego wymiaru rynku właściwego obejmuje analizę czynników mających decydujący wpływ na istnienie zbliżonych warunków konkurencji na danym obszarze, a wśród nich: rodzaju i naturalnych właściwości towaru, wysokości kosztów transportu i ich 39 udziału w cenie końcowej towaru, preferencji konsumentów, różnic cen, charakterystyki podaży, charakterystyki popytu oraz is tnienia barier dostępu do rynku 27 . (124) Rynek właściwy w ujęciu geograficznym w niniejszej sprawie został określony jako obszar Polski. (125) Wskazać należy, iż w sprawach dotyczących zakazanych porozumień o charakterze antykonkurencyjnym, zachowania przedsiębiorstw będących uczestnikami tego rodzaju porozumień, same de facto wskazują granice rynku, w ramach którego, w przypadku braku zawarcia antykonkurencyjnego porozumienia, przedsiębiorstwa te rywalizowałyby ze sobą nawzajem. Oznacza to, iż sam krąg uczestników po rozumienia wskazuje na sposób postrzegania przez nich rynku właściwego. Prezes Urzędu wziął pod uwagę, że współpraca stron postępowania , w ramach której podejmowano uzgodnienia i wymieniano się poufnymi informacjami , dotyczyła warunków sprzedaży wobec odbi orców przemysłowych i hurtowych prowadzących dz iałalność na terytorium Polski (wyjątkiem było jedno spotkanie, na którym doszło również do omawian ia warunków sprzedaży na rynki Europy Wschodniej [pkt (64) decyzji ] ) . (126) Za krajowym wymiarem rynku właściwego w przypadku płyt wiórowych przemawia również wysokość kosztów transportu. Płyty wiórowe są produktem, którego relacja wartości do objętości i ciężaru jest relatywnie niska, co ogranicza opłacalność jego transportu. Jak wynika z decyzji Komisji Europejskie j koszty transportu stanowią istotną część całkowitej ceny sprzedaży płyt wiórowych (nawet do 35% w przypadku płyt wiórowych surowych) 28 . (127) O krajowym wymiarze ry nku właściwego w zakresie pilśniowych świadczy również fakt, że [ informacja chroniona ] , jeden z największych odbiorców przemysłowych płyt drewnopochodnych w kraju , zaopatruje się głównie u stron postępowania. Wynika z tego, że import płyt drewnopochodnych nie jest alternatywnym źródłem zaopatrzenia w stosunku do zakupów u krajowych dostawców. Powyższ e potwierdza także fakt, że spółka z grupy [ informacja chroniona ] własną produkcję płyt pilśniowych . (128) W tych okolicznościach sprawy Prezes Urzędu uznał, że zasadne będzie przeprowadzenie analizy porozumienia pod kątem jego wpływu na konkurencję na rynek krajowy. 9.3. Rynek właściwy a najpoważniejsze porozumienia ograniczające konkurencję (129) Niezależnie od uwag przedstawionych powyżej należy również stwierdzić, że zgodnie z e stanowiskiem wyrażanym wielokrotnie w orzecznictwie z zakresu prawa ochrony konkurencji, w sprawach dotyczących najpoważniejszych porozumień ograniczających 27 B. R. Schiller, The Economy Today , 4 th edition, Random House, Business Division, New York, 1989. 28 Decyzja KE z 23 kwietnia 2013 r., Mohawk Industries/Spano Invest COMP./M 6871. 40 konkurencję ewentualne uchybienia w zakresie określenia rynku i błędnego ustalenia udziałów rynko wych co do zasady nie wpływają w istotny sposób na treść rozstrzygnięcia 29 . Definicja rynku właściwego mogłaby mieć przełożenie jedynie na możliwość skorzystania przez porozumienie z wyłączenia de minimis . W niniejszej sprawie takie wyłączenie nie jest możl iwe, co szczegółowo zostało wyjaśnione w pkt . (272) - (277 ) decyzji. 10. Wpływ na handel między Państwami Członkowskimi (130) Stosownie do art. 3 ust. 1 Rozporządzenia 1/2003 w celu zapewnienia skutecznego stosowania unijnych reguł konkurencji organy ochrony konkurenc ji i krajowe sądy stosują art. 81 TWE (obecnie: art. 101 TFUE) w sytuacji, gdy stosują krajowe prawo konkurencji w odniesieniu do praktyk, które mo gą wpływać na handel między państwami c złonkowskimi Unii Europejskiej (dalej: „ Państwa Członkowskie ”) . (131) P rzes łanką zastosowania prawa unijnego przez Prezesa Urzędu jest więc możliwość wywarcia wpływu przez badaną praktykę na handel między Państwami Członkowskimi. W celu ustalenia istnienia wpływu na handel między Państwami Członkowskimi należy w szczególności prz eanalizować pojęcia „handlu między Państwami Członkowskimi”, „wpływu” na handel oraz „odczuwalności” wpływu na handel 30 . 10.1. Handel między Państwami Członkowskimi (132) Pojęcie „handlu między Państwami Członkowskimi” należy interpretować szeroko jako wszystkie formy transgranicznej działalności przedsiębiorców. Przez określenie to należy rozumieć wszelkiego rodzaju wymianę dóbr w r amach swobód rynku wewnętrznego, obrót towarami, usługami lub kapitałem. Pojęcie handlu w rozumieniu art. 101 TFUE obejmuje również możliw ość podjęcia działalności gospodarczej na terytorium objętym porozumieniem przez przedsiębiorstwo z innego państwa członkowskiego 31 , również w postaci oddziału lub spółki zależnej 32 . (133) Kwestia występowania handlu między Państwami Członkowskimi pozostaje niezależna od zdefiniowania rynku właściwego w wymiarze geograficznym. Innymi słowy, handel między Państwami Członkowskimi może występować również w przypadku, gdy rynkiem właściwym jest rynek krajowy jednego Państwa Członkowskiego 33 . Nawet bowiem przy tak zakreślonym 29 Wyrok SOKiK z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. XVII Ama 98/06, Dz. Urz. UOKiK 2007/2/22, wyrok SOKiK z dnia 29 maja 2008 r., sygn. XVII Ama 53/07, Dz. Urz. UOKiK 2008/4/37. 30 Obwieszczenie Komisji Europejskiej – Wytyczne w sprawie koncepcji wpływu na handel zawartej w art. 81 i 82 Traktatu (2004/C 101/07; dalej jako: „ Wytyczne w sprawie wpływu na handel ”) pkt 18. 31 Wyrok z 14 lipca 1981 r. Züchner , sprawa 172/80, EU:C:1981:178 , pkt 18; wyrok z dnia 28 stycznia 1986 r. Pronuptia de Paris GmbH przeciwko Pronuptia de Paris Irmgard Schillgallis , sprawa 161/84, EU:C:1986:41 , pkt 26; wyrok z 25 października 2001 r. Ambulanz Glöckner przeciwko Landkreis Südwestpfalz , C - 475/99, EU:C:2001:577 , pkt 49. 32 Wytyczne w sprawie wpływu na handel, pkt 30. 33 Ibidem , pkt 22. 41 rynku geograficznym badana praktyka może np. prowadzić do utrwalenia się odrębności takiego rynku geograficznego i utrudniać dostęp przedsiębiorcom z innych państw członkowskich. 10.2. Wpływ na handel (134) Określenie „wpływ na handel” oznacza, ż e musi ist nieć możliwość przewidzenia z wystarczającym stopniem prawdopodobieństwa, na podstawie obiektywnych przesłanek prawnych lub faktycznych, że zakazana praktyka może mieć wpływ, pośredni lub bezpośredni, rzeczywisty lub potencjalny, na model handlu między Pań stwami Członkowskimi 34 . Przy czym, nie jest konieczne rzeczywiste istnienie wpływu na handel, wystarczy sama możliwość jego wystąpienia, a więc wystarczającym jest, że działania polegające na zawarciu antykonkurencyjnego porozumienia są w stanie wywołać tak ie skutki, bez względu na to czy rzeczywiście je wywołują 35 . (135) Dla oceny „wystarczającego stopnia prawdopodobieństwa wpływu na handel” znaczenie mają trzy czynniki: natura porozumienia, natura produktów objętych porozumieniem, pozycja i znaczenie przedsiębio rców zaangażowanych w praktykę 36 . (136) Ponadto, aby móc zastosować art. 101 TF UE musimy mieć do czynienia z możliwością wpływu praktyki na model handlu między Państwami Członkowskimi. Przyjmuje się, że pojęcie „model handlu” jest pojęciem neutralnym. Nie jest ko nieczne, żeby handel został ograniczony lub powstrzymany 37 . Przepisy unijne mają zastosowanie wówczas, gdy istnieje możliwość, że handel między Państwami Członkowskimi może się rozwijać inaczej (lepiej lub gorzej) niż w sytuacji, gdyby dana praktyka nie mia ła miejsca. (137) Wpływ praktyk antykonkurencyjnych na model handlu może być bezpośredni lub pośredni, rzeczywisty lub potencjalny. Bezpośredni wpływ występuje w przypadku, gdy handel między Państwami Członkowskimi dotyczy produktu objętego daną praktyką. Pośre dni zaś ma miejsce wtedy, gdy mamy do czynienia z produktem powiązanym z produktem objętym praktyką. Rzeczywisty wpływ na handel między Państwami Członkowskimi występuje wówczas, gdy praktyka już jest stosowana. Wpływ ten nie musi jednakże zaistnieć, wysta rczy by dana praktyka była w stanie (mogła) wywołać taki wpływ. Wpływ potencjalny to taki, co do którego istnieje wystarczający stopień prawdopodobieństwa, że może pojawić się w przyszłości. Nawet jeśli w momencie wprowadzenia praktyki nie było możliwości naruszenia 34 Wyrok z 30 czerwca 1966 r. Société Technique Minière przeciwko Maschinenbau , sprawa 56/65, EU:C:1966:38 . 35 Wyrok z 14 lipca 1981 r., Gerhard Züchner przeciwko Bayerische Vereinsbank AG , sprawa 172/80 , EU:C:1981:178 ; wyrok z 14 grudnia 1983 r., Kerp en & Kerpen, sprawa 319/82, EU:C:1983:374 ; Wytyczne w sprawie wpływu na handel, pkt 26. 36 Wytyczne w sprawie wpływu na handel, pkt 28. 37 Wyrok z 6 kiwietnia 1995 r. Tréfileurope, T - 141/89, EU:T:1995:62 ; wyrok z 21 lutego 1995 r. Vereniging van Samenwerkend e Prijsregelende Organisaties in de Bouwnijverheid i inni przeciwko Komisji , T - 29/92, EU:T:1995:34 . 42 handlu, art. 101 TFUE ma zastosowanie, jeśli czynniki, które prowadziły do stwierdzenia braku tego naruszenia, mogą się zmienić w niedalekiej przyszłości. Liczy się więc zdolność danej praktyki do wywierania wpływu na handel między Państwami Czł onkowskimi a nie to, czy taki wpływ ma rzeczywiście miejsce w danym momencie. 10.3. Odczuwalność wpływu na handel (138) Pojęcie „odczuwalności wpływu na handel” oznacza, że wpływ na handel ma charakter istotny. Przesłanka ta odnosi się przede wszystkim do potencjału ekonomicznego przedsiębiorców zaangażowanych w praktykę. Zakres art. 101 TF UE nie obejmuje bowiem tych przypadków, gdy praktyka ma niewielki wpływ na rynek z uwagi na słabą pozycję rynkową przedsiębiorców zaangażowanych w jej stosowanie. Dla określenia, iż wpływ jest odczuwalny , podstawowe znaczenie ma pozycja rynkowa uczestników porozumienia 38 . (139) Obok pozycji rynkowej przedsiębiorców uczestniczących w zakazanym porozumieniu, znaczenie ma również charakter danej praktyki i rodzaj produktu objętego praktyką. P róg wykazania „ odczuwalności ” jest z zasady niższy w przypadkach, gdy z samego charakteru danej praktyki wynika, iż jest ona w stanie wpływać na handel między Państwami Członkowskimi. 10.4. Spełnienie przesłanki wpływ u na handel między Państwami Członkowskimi w przedmiotowej sprawie (140) Mając na uwadze przedstawione powyżej kryteria oraz stan faktyczny ustalony w przedmiotowej sprawie, należy uznać, ż e porozumienie stron postępowania zawarte na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych i na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych wpływało na handel między Państwami Członkowskimi. (141) O spełnieniu przesłanki wpływu na handel między Państwami Członkowskimi świadczy fa kt, ż e rozpatrywane porozumienie jest porozumieni em horyzontalnym dotyczącym całe go terytorium Polski. Natomiast zgodnie z praktyką unijnego prawa konkurencji porozumienie rozciągające się na całe terytorium Państwa Członkowskiego z samej swej istoty skutkuje odtworzeniem podziału jednego rynku unijnego na rynki krajowe i tym samym utr udnia wzajemne przenikanie się rynków 39 . Trybunał Sprawiedliwości przyjął domniemanie, ż e 38 Wyrok z 28 kwietnia 1998 r., Javico International , C - 306/96, EU:C:1998:173 ; wyrok z 28 maja 1998 r. John Deere Limited przeciwko Komisji , C - 7/95 P, EU:C:1998:256, pkt 119. 39 Wyrok z 17 października 1972 r. Vereeniging przeciwkoan Cementhandelaren , sprawa 8/72, EU:C:1972:84 , pkt 29; wyrok z 19 lutego 2002 r. J.C.J. Wouters , C - 309/99 , EU:C:2002:98, pkt 95; wyrok z 18 czerwca 1998 r. Komisja przeciwko Wł ochom , C - 35/96, EU:C:1998:303 , pkt 48; wyrok z 4 września 2009 r. Erste Group Bank AG i inni , C - 125/07 P, C - 133/07 P, C - 135/07 P i C - 137/07 P, EU:C:2009:576 , pkt 43; decyzja Komisji z 24 czerwca 2004 r. Barême d'honoraires de l'Ordre des Architectes belges , COMP/38.549, pkt 100. 43 porozumienie horyzontalne rozciągające się na terytorium całego Państwa Członkowskiego jest w stanie wpłynąć na handel pomiędzy P aństwami Członkowskimi 40 . (142) Z punktu widzenia przesłanki wpływu na handel istotny również jest fakt, że wszyscy uczestnicy porozumienia należą do międzynarodowych grup kapitałowych, działających w wielu Państwach Członkowskich. Jak zauważyła Komisja Europejska w sprawie Industrial an d medical gases 41 , sytuacja taka sprawia, ż e wszelkie zmiany ich pozycji konkurencyjnej w jednym Państwie Członkowskim będą miały wpływ na pozycję grupy jako całości. W ocenie Komisji, poprawa rentowności oddziału przedsiębiorcy w jednym kraju może wpływać na handel między Państwami Członkowskimi, w szczególności poprzez zmiany w wypłacanych dywidendach oraz zapotrzebowaniu na środki inwestycyjne 42 . (143) Należy także uznać, ż e wpływ na handel rozpatrywanego porozumie nia jest odczuwalny. Jak zostało wyżej wskazane miarą odczuwalności wpływu na handel jest znaczna pozycja uczestników porozumienia na rynku. W Wytycznych w sprawie wpływu na handel zawarte jest domniemanie dotyczące braku znacznego wpływu na handel między P aństwami C złonkowskimi . Komisja przyjmuje, że p raktyki nie wpływają w sposób odczuwalny na handel, jeżeli kumulatywnie spełnione są przesłanki: i) w przypadku porozumień horyzontalnych – łączny, roczny obrót stron porozumienia nie przekracza w odniesieniu do danego produktu 40 000 000 euro; ii) udział stron porozumienia na którymkolwiek z rynków właściwych, na który wpływa porozumienie, nie przekracza 5% 43 . W niniejszej sprawie łączny obrót stron postę powa nia znacznie przekracza ww. próg . Do tego uczestnicy porozumienia będącego przedmiotem nin iejszego p ostępowania, posiadali łącznie w czasie trwania porozumienia w zależności od roku od 42,5% do 54% na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz od 44,9 % do 49 ,1 % na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych. Nat omiast przy analizie udziałów gru p kapitałowych udziały te wynosiły w latach 2008 - 2011 od 66,7% do 71,2% na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz od 57,4% do 71,2% na kraj owym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych. (144) W konsekwencji powyższeg o należy uznać , że porozumienie stron postępowania spełni a prze słanki wpływu na handel między P aństwami C złonkowskim. Wobec tego po stronie Prezesa Urzędu powstał obowiązek orzekania na podstawie prawa unijnego równol egle z prawem krajowym. Stosując regula cje unijne , organy krajowe zobowiązane są do orzekania w taki sposób, w jaki orzekałaby Komisja Europejska prowadząc postępowanie w danej 40 Wyrok z 4 września 2009 r. Erste Group Bank AG i inni , C - 125/07 P, C - 133/07 P, C - 135/07 P i C - 137/07 P, EU:C:2009:576 , pkt 43. 41 Decyzja Komisji z 24 lipca 2002 r. Industrial and medical gases, COMP/36.700, Dz. Urz. UE z 2003 r. L 84/1. 42 Ibidem , pkt 371. 43 Wytyczne w sprawie wpływu na handel pkt 52. 44 sprawie . Regułę taką można wywodzić w szczególności z treści art. 3 ust. 2 Rozporządzenia 1/2003, zgodnie z którym P aństwa C złonkowskie nie mogą zakazywać porozumień, które byłyby dozwolone na podstawie przepisów unijnych, ale też nie mogą doprowadzić do zalegalizowania porozumień, które są niezgodne z art. 101 TFUE 44 . (145) W związku z powyższym, Prezes Urzędu, analizując dz iałania stron postępowania oparł się na ugruntowanym orzecznictwie Komisji Europejskiej oraz sądów Unii Europejskiej . Prezes Urzędu ma bowiem obowiązek wykorzystania acquis communautaire w przypadku równoległego stosowania art. 6 u.o.k.k. oraz art. 101 TFU E. 11. Naruszenie art. 6 u.o.k.k. i art. 101 TFUE (146) Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.o.k.k. zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym. (147) Podobnie przepis art. 101 T FUE stan owi, że niezgodne z wewnętrznym rynkiem i zakazane są wszelkie porozumienia między przedsiębiorstwami, wszelkie decyzje związków przedsiębiorstw i wszelkie praktyki uzgodnione, które mogą wpływać na handel między Państwami Członkowskimi i których c elem lub skutkiem jest zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji na rynku wewnętrznym . (148) W celu ustalenia, czy przedsiębior cy dopuści li się naruszenia zakazu zawierania antykonkurencyjnych porozumień, konieczne jest ustalenie przez Prezesa U rzędu , że doszło do : a) z awarcia porozumienia; b) celem lub skutkiem porozumienia jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym; c) porozumienia nie podlega w y łączeniom spod zakazu zawierania porozumień . 11.1. Z awar cie porozumienia 11.1.1. Charakter i zakres podmiotowy porozumienia (149) Rozpatrywana w przedmiotowej sprawie współpraca stron ma charakter horyzontalny, ponieważ doszło do niej między przedsiębiorcami działającymi na tym samym szczeblu 44 Wyrok z 13 lutego 1969 r., Walt Wilhelm i inni przeciwko Bundeskartellamt , C 14/68, EU:C:1969:4 ; wyrok z 10 lipca 19880 r., Procureur de la République przeciwko Bruno Giry and Guerla in SA , C 253/78 i 1 - 3/79 , EU:C:1980:188 ; K. Kohutek, Komentarz do rozporządzenia nr 1/2003 w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu, komentarz do art. 3, LEX 2014. 45 obrotu . Należy wskazać, że uczestnicy porozumienia działają na tym samym szczeblu wprowa dzania do obrotu płyt wiórowych oraz wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych, co oznacza że są względem siebie konkurentami, a zawarte porozumienie ma charakter horyzontalny. (150) Od strony podmiotow ej Prezes Urzędu uznał, że uczestnikami niniejszego porozumienia byli Swiss Krono, Pfleiderer Group, Pfleiderer Wieruszów, Kronospan Szczecinek oraz Kronospan Mielec. (151) Z uwagi na istniejące pomiędzy Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów oraz pomiędzy Kron ospan Szczecinek i Kronospan Mielec powiązania kapitałowe i osobowe, Prezes Urzędu uznał, że w niniejszej sprawie podmioty te należy zakwalifikować jako działające w ramach jednolitych organizmów gospodarczych (ang. single economic unit s ). (152) Pojęcie single economic unit ukształtowało się na gruncie prawa konkurencji Unii Europejskiej i zakłada wyłączenie zastosowania zakazu antykonkurencyjnych porozumień w stosunku do porozumień pomiędzy przedsiębiorstwem zależnym i dominującym należącymi do tej samej grupy, w ramach której przedsiębiorstwa zależne nie mają rzeczywistej swobody określania swego postępowania na rynku. (153) Mając na uwadze powyższe , należało uznać , że rozpatrywane w niniejszej sprawie porozumienie zostało zawarte między podmiotami z grupy kapitałowe j Pfleiderer (reprezentowanymi przez Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów) z podmiotami z grupy kapitałowej Kronospan (reprezentowanymi przez Kronospan Szczecinek i Kronospan Mielec) oraz ze Swiss Krono. 11.1.2. Forma zawartego porozumienia (154) Zarówno prawo polsk ie jak i unijne przewiduje różne formy wielostronnych praktyk ograniczających konkurencję . Stosownie do art. 4 pkt 5 u.o.k.k., przez porozumienie rozumie się : a) umowy zawierane między przedsiębiorcami, między związkami przedsiębiorców oraz między przedsiębio rcami i ich związkami , w tym poszczególne postanowienia tych umów; b) uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub więcej przedsiębiorców lub ich związki; c) uchwały lub inne akty związków przedsiębiorców lub ich organów statutowych. 46 (155) Z kolei art. 101 TFUE bezpośrednio wskazuje, ż e zakazane są porozumienia (ang. agreements ), uzgodnione praktyki (ang. concerted practices ) oraz uchwały związków przedsiębiorców. (156) W orzecznictwie unijnym uznaje się, że dla ustalenia zawarcia „porozumienia ” (TFUE)/ „ umow y ” (u.o.k.k.) wystarczające jest, że przedsiębiorcy wyrazili swoją wspólną intencję zachowania się na rynku w określony sposób 45 . Dowód istnienia porozumienia musi opierać się na stwierdzeniu istnienia zgodności woli (ang. concurrence of wills ) pomiędzy co najmniej dwoma przedsiębiorcami. Forma jaką ta zgodność woli przybierze jest nieistotna, tak długo jak stanowi wyraz intencji stron 46 . Zatem porozumienie nie musi być zawarte w formie pisemnej, może posiadać formę ustną tzw. gentelman’s agreement lub zostać zawarte w sposób dorozumiany (konkludentny). (157) „ Uzgodnienia ” jako forma zawarcia porozumienia jest przewidziana w art. 4 pkt 5 lit. b u.o.k.k., pojęciu temu odpowiada „ praktyka uzgodniona ” , o której mowa w art. 101 TFUE. P rzez „ uzgodnienia ” / „ uzgo dnioną praktykę ” należy rozumieć taką formę kooperacji, która bez osiągnięcia etapu zawarcia właściwego porozumienia umożliwia świadome zastąpienie – praktycznym współdziałaniem pomiędzy przedsiębiorstwami – ryzyk związanych z występowaniem konkurencji mię dzy nimi 47 . Decydujące znaczenie dla ustalenia istnienia uzgodnienia mają bezpośrednie lub pośrednie kontakty między konkurentami, których celem lub skutkiem jest albo wywarcie wpływu na zachowania rynkowe aktualnego lub przyszłego konkurenta, albo ujawnien ie temu konkurentowi sposobu działania, jaki dany przedsiębiorca zdecydował się podjąć lub też rozważa podjęcie na rynku 48 . Ponadto, uzgodnienie może mieć miejsce także wtedy, gdy przedsiębiorcy bez wyraźnego przyłączenia się do wspólnego planu określająceg o ich działania na rynku, świadomie przyjmują lub stosują się do narzędzia służącego zmowie (ang. collusive device ), które ułatwia koordynację ich praktyk handlowych 49 . (158) Tym samym uzgodnienia , stanowi ą taką formę zachowań przedsiębiorców, która ma szerszy z akres przedmiotowy , niż mająca nawet najmniej sformalizowany charakter „ umowa ” (u.o.k.k.) / „porozumienie ” (TFUE) 50 . P rzewidziane w przepisach krajowych oraz unijnych rozróżnienie na „ uzgodnienia ” / „ uzgodnione praktyki ” i „ umowy ” / „ porozumienia ” zostało 45 Wyrok SPI sprawa T - 7/89 SA Herkules Chemicals NV v Komisja, Zb. Orz. z 1991 r., II - 1711, pkt 2; wyrok SPI sprawa T - 305/94 etc. NV Limburgse Winyl Maatschappij v Komisja, Zb. Orz. z 1999 r., II - 931. 46 Wyrok SPI sprawa T - 41/96 Bayer AG v Komisja, Zb. Orz. z 2000 r., II - 3383, pkt 69 . 47 Wyrok z 14 lipca 1972 I mperial Chemical Industries przeciwko Komisji , sprawa 48, 49 i 51 - 57/69 , EU:C:1972:70 , pkt 64 i 65. 48 Wyrok z 16 grudnia 1975 r., Suiker Unie i in. przeciwko Komisji , C - 40/73 , EU:C:1975:174 , pkt 174; wyrok z dnia 17 grudnia 1991 r. SA Herkules Chemicals NV przeciwko Komisji, T - 7/89, EU:T:1991:75 , pkt 258 oraz wyrok z 12 lipca 2001 r. , Tate & Lyle plc, British Sugar plc and Napier Brown & Co. przeciwko Komisji , T - 202/98, EU:T:2001:185 , pkt 56. 49 Wyrok z 17 grudnia 1991 r. SA Herku les Chemicals NV przeciwko Komisji, T - 7/89, EU:T:1991:75 , pkt 256. 50 K. Kohutek, (w:) K. Kohutek, M. Sieradzka, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa 2008, s. 168. 47 wprowadzone po to, aby objąć zakresem zakazu różne formy koordynacji i współpracy pomiędzy przedsiębiorcami 51 . A by działania przedsiębiorc ów mogł y zostać uznane za sprzeczne z zakazem, nawet wtedy, gdy przedsiębiorcy bez osiągnięcia etapu zawarcia „umowy”/ „ porozumienia” , świadomie zastępują ryzyko konkurencji praktyczną kooperacją między sobą 52 . W takim przypadku bowiem, mimo braku zawarcia „umowy”/ „ porozumienia” , działania przedsiębiorców są pozbawione spontaniczności w odniesieniu do reakcji na zachowania k onkurentów 53 . (159) W doktrynie wskazuje się, że niekiedy rozróżnienie form zawarcia porozumienia może być w praktyce trudne. W szczególności płynna jest granica między niektórymi umowami ( szczególnie gdy nie mają one formy pisemnej, tak jak np. w przypadku gentlemen ’s agremeent ) a uzgodnieniami w innych formach 54 . Dodatkowo podkreśla się, że rozróżnienie między umowami a uzgodnionymi działaniami „ ma wymiar jedynie doktrynalny, gdyż z praktycznego punktu widzenia obie te formy współpracy przedsiębiorców stanow ią porozumienia ” 55 . (160) Również Prezes Urzędu stoi na stanowisku, że p ojęcia „uzgodnienia”/ „ uzgodnione praktyki” i „umowy”/ „ porozumienia” mogą się pokrywać . Co więcej r ozróżnienie między tymi dwoma pojęciami może być nawet niemożliwe w sytuacji , gdy całość dzia łań przedsiębiorców składająca się na naruszenie , wykazuje jednocześnie cechy każdej z ww. form zabronionych zachowań , po mimo że z osobna niektóre zachowania przedsiębiorców można byłoby kwalifikować, jako wykazujące cechy poszczególnych form porozumie nia. W dotychczasowym orzecznictwie Prezesa Urzędu wskazywano, że trudności ze szczegółową identyfikacją i rozróżnieniem poszczególnych form porozumienia nie wpływają na kwalifikowanie danego porozumienia jako podlegającego zakazowi antykonkurencyjnych por ozumień, bowiem nie forma jest najistotniejsza, lecz zakres powziętych postanowień 56 . (161) Powyższe podejście Prezesa Urzędu, znajduje potwierdzenie w praktyce orzeczniczej Komisji oraz o rzecznictwie unijnym . Mianowicie wskazuje się, że organy ochrony konkurenc ji nie mają, w sprawach dotyczących kompleksowych naruszeń, obowiązku klasyfikowania takiego naruszenia w sposób precyzyjny, gdyż zarówno porozumienie jak i uzgodniona praktyka są objęte przepisami zakazującymi antykonkurencyjnych porozumień 57 . Przykładowo w sprawie 51 Wyrok z 8 lipca 1999 r. Anic Partecipazioni SpA przeciwko Komi sji , C - 49/92 P, EU:C:1999:356 , pkt 112. 52 Wyrok z 14 lipca 1972 I mperial Chemical Industries przeciwko Komisji , sprawa 48, 49 i 51 - 57/69 , EU:C:1972:70 , pkt 64. 53 Wyrok z 14 lipca 1972 I mperial Chemical Industries przeciwko Komisji , sprawa 48, 49 i 51 - 57/69 , EU:C:1972:70 , pkt 104 i 107. 54 E. Stawicki [w:] A. Stawicki, E. Stawicki (red.) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa 2016, komentarz do art. 4. 55 A. Jurkowska, [w:] T. Skoczny, A. Jurkowska, D. Miąsik, Komentarz OKiKU , Warszawa 2009, str. 175. 56 Decyzja Prezesa Urzędu z 22 października 2002 r. nr RPZ - 21/2002, Dz. Urz. UOKiK z 2003 r. Nr 1, poz. 230, za A. Jurkowska, w: T. Skoczny, A. Jurkowska, D. Miąsik, Komentarz OKiKU, art. 4 Nb 160, Warszawa 2009. 57 Wyrok z 20 kwie tnia 1999 r. NV Limburgse Winyl Maatschappij przeciwko Komisji, T - 305/94, EU:T:1999:80 , pkt 696. 48 Pre - Insulated Pipe Cartel Komisja uznała, że nie ma wymogu zaklasyfikowania praktyki wyłącznie do jednej z ww. form. Koncepcje „porozumienia” oraz „uzgodnionej praktyki” są bowiem płynne i mogą czasami się zazębiać. Ponadto, w wielu sytuacjach ni e jest możliwe jednoznaczne ustalenie, do której kategorii zalicza się działanie przedsiębiorców. Kartel może zatem być jednocześnie zarówno porozumieniem/umową jak i uzgodnioną praktyką 58 . Podobnie wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości w sprawie Anic Partecipazioni SpA przeciwko Komisji wskazując, że jeżeli art. 85 Traktatu (obecnie art. 101 TFUE) rozróżnia „porozumienia między przedsiębiorstwami”, „praktyki uzgodnione” oraz „decyzj e związku przedsiębiorstw”, jego celem jest objęcie zakazem z tego artykułu różnych form koordynacji i współpracy między przedsiębiorcami . Z powyższego rozróżnienia n ie wynika, że zachowania o tym samym antykonkurencyjnym celu, z których każde, rozpatrywane z osobna, mogłoby podpadać pod pojęcie „ porozumienie ”, „praktyka uzgodniona” czy „decyzja związku przedsiębiorstw” , nie może stanowić różnych przejawów jednego naruszenia art. 85 Traktatu (obecnie art. 101 TFUE). Zgodnie z tym, działania kilku przedsiębiorstw mogą być przejawem jednego i złożonego naruszenia, odpowiada jącego częściowo porozumieniu, a częściowo praktyce uzgodnionej 59 . (162) W ocenie organu ochrony konkurencji w przedmiotowej sprawie całość działań stron postępowania składających się na naruszenie wykazuje jednocześnie cechy umowy ( porozumienia ) lub uzgodnienia ( praktyki uzgodnionej ) . (163) Powyższy wniosek wynika z faktu, że podczas spotkań i rozmów telefonicznych , do jakich dochodziło między stronami w latach 2008 - 2011 podejmowano różne działania, których nie można zakwalifikować jako wyłącznie jedn ej z form współpracy przewidzianych w art. 4 ust. 5 u.o.k.k. i art. 101 TFUE. W szczególności w przypadku spotkań , na których strony ustala ły wysokość cen ( np. spotkanie w Warszawie w 2008 r., czy w Berlinie w 2011 r.), uzasadnione jest stwierdzenie, że dosz ło do wyrażenia wspóln ej intencj i stron zachowania się na rynku w określony sposób , co wskazuje na współpracę stron , mają cą formę umowy/porozumienia . Jednakże podczas niektórych kontaktów przedstawiciele stron wymieniali się informacjami o cenach, w związk u z tym nie doszło do wyraźnego konsensusu stron, jak w przypadku ustalania cen, niemniej jednak przedsiębiorcy komunikując się ze sobą w tym zakresie, świadomie zastąpili rywalizację współpracą między sobą, a to stanowi przejaw uzgodnienia/praktyki uzgodn ionej. (164) Mając na uwadze powyższe , Prezes Urzędu stwierdził, że zachowanie stron postę powania polegające zarówno n a ustalaniu cen, jak i wymianie informacji na temat cen, dat wprowadzania podwyżek i wielkości sprzedaży stanowi w rozumieniu przepisów ustawy o 58 Decyzja Komisji z 21 października 1998 r. Pre - Insulated Pipe Cartel, IV/35.691, Dz. Urz. WE z 1999 r., L 24/1, pkt 132. 59 Wyrok z 8 lipca 1999 r. Anic Part ecipazioni SpA przeciwko Komisji , C - 49/92 P, EU:C:1999:356, pkt 102 i n. 49 ochronie konkurencji i konsumentów umowę lub uzgodnienie, natomiast w rozumieniu przepisów T raktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej porozumienie lub uzgodnioną praktykę. (165) Sposób funkcjonowania przedmiotowego porozumienia można zobrazować w następującyc h punktach : 1. między uczestnikami porozumienia doszło do wielokrotnych bezpośrednich i pośrednich kontaktów , zarówno wielo - jak i dwustronnych, które odbywały się na szczeblu prezesów , członków zarządu oraz dyrektorów ds. handlowych; 2. w ramach kontaktów uzgad nia no wysokość stosowanych cen . Taka sytuacja miała miejsce podczas spotkania przedstawicieli wszystkich stron w Warszawie [ pkt (70) decyzji ] oraz spotkania Swiss Krono i Kronospan w Berlinie [pkt (82) decyzji] ; 3. w ramach kontaktów wymieniano się ustnie poufnymi informacjami na temat cen , dat wprowadzanych podwyżek i wielkości sprzedaży . Taka sytuacja miała miejsce zarówno przed , jak podczas spotkania stron w Warszawie [pkt (67) i (7 0 ) decyzji] , podczas spotka nia Swiss Krono i Pfleiderer w Poznaniu [pkt (73) d ecyzji] , podczas spotkania Swiss Krono i Pfleiderer w Ostródzie [pkt (77) - (79 ) decyzji] , podczas spotkania Swiss Krono i Pfleiderer w St ęszewie/ Ostródzie [pkt (85) decyzji] , podczas spotkania Swiss Krono i Kronospan w Berlinie [pkt (82) d ecyzji] oraz podczas kontaktów telefonicznych [pkt (88) - (9 3 ) decyzji]; 4. w ramach kontaktów wymieniano się poufnymi informacjami poprzez przekazywanie cenników . Taka sytuacja miała miejsce podczas Swiss Krono z Pfleiderer w Poznaniu [pkt (74) decyzji] , Swiss Krono z Pfl eiderer w Stęszewie/Ostródzie [pkt (86) decyzji] oraz Swiss Krono z Kronospan w Berlinie [pkt (83) decyzji] ; 5. Pfleiderer pośredniczył w wymianie poufnych informacji miedzy Swiss Krono a Kronospan . Pfleiderer przekazywał Swiss Krono informacje o cenach Kronospan przed spotkaniem stron w Warszawie [pkt (67) decyzji], podczas spotkania Swiss Krono z Pfleiderer w Ostródzie [pkt (77) - (79 ) decyzji] , spotkania Swiss Krono z Pfleiderer w Stęszewie/Ostródzie [pkt (85) decyzji] , podczas kontaktu telefoni cznego [pkt (91) - (92) decyzji] ; 6. ustalenia w zakresie stosowanych cen co do zasady były wprowadzane w życie , chociaż zd arzało się, że po pewnym czasie strony odstępowały wobec niektórych klientów od poczynionych ustaleń [pkt (94 ) decyzji] ; 50 7. również współpraca stron w zakresie wymiany poufnych informacji została wprowadzona w życie , bowiem strony przekazywały sobie informacje na spotkaniach i podczas kontaktów telefonicznych [pkt (95) decyzji]; 8. strony postępowania nie posiadały sformalizowaneg o systemu monitoringu w zakresie wdrażania w życie ustaleń [pkt (9 6 ) decyzji] , pomimo tego dokonywały analizy stosowanych przez konkurentów cen [pkt (71) , (76) i (8 7 ) decyzji] ; 9. między stronami nie istniał system sformalizowanego dyscyplinowania uczestników porozumienia za nie przestrzeganie ustaleń [pkt (96) decyzji] . Mimo braku sformalizowanego systemu dyscyplinowania przedsiębiorców niestosujących się do ustaleń, przedstawiciele stron upominali się wzajemnie podczas spotkań czy rozmów telefonicznych. [pkt ( 7 8 ) , (8 2 ) i (8 9 ) decyzji] . (166) Przywołane powyżej okoliczności sprawy, w tym działania podejmowane przez strony niniejszego postępowania, uzasadniają wniosek, że w okresie 2008 - 2011 istniało między Swiss Krono, Pfleidere r Group i Pfleiderer Wieruszów, Kronospan Szczec inek i Kronospan Mielec porozumienie ograniczające konkurencję , polegające zarówno na uzgadniani u cen , jak i wymia nie poufnych informacji na temat cen, dat wprowadzanych podwyżek i wielkości sprzedaży . E lementy obu tych praktyk wzajemnie si ę przenikały . W szczególności należy zauważyć, że przedstawiciele stron podczas podejmowanych spotkań i rozmów telefonicznych jednocześnie wymieniali się poufnymi informacjami i uzgadniali wysokość cen albo wyłącznie wymieniali się poufnymi informacjami . C zęściej jednak dochodziło między przedsiębiorcami do wymiany poufnych informacji, niż do uzgodnień wysokości stosowanych cen. W ocenie organu ochrony konkurencji t aki sposób funkcjonowania przedmiotowego porozumienia wynikał z uwarunkowań rynk owych, co zos tało szerzej wyjaśnione poniżej [pkt (2 37 ) - (2 39 ) niniejszej decyzji] . 11.1.2.1. Ustalanie cen sprzedaży (pk t I.1 i II.1 sentencji decyzji) (167) Jak zostało wyżej wskazane, w ramach przedmiotowego porozumienia jednym z działań podejmowanych przez jego uczestników było ustalanie wysokości cen sprzedaży płyt wiórowych i płyt pilśniowych . Ustalając wysokoś ć stosowanych cen uczestnicy porozumienia płyt wyrażali wspólną in tencję zachowywania się na rynk u wprowadzania do obrotu płyt wiórowych i wprowadzania d o obrotu płyt pilśniowych w określony sposób. Ustalenia w zakresie cen wytyczał y bowiem ramy zgodnych działań uczestników porozumienia na tych rynk ach i ograniczał y ich autonomię cenową . (168) W tym kontekście należy wskazać, że porozumienia dotyczące ustalania cen i innych warunków sprzedaży należą do najcięższych naruszeń prawa konkurencji (tzw. hardcore 51 restriction ). W doktrynie wskazuje się, że zawarcie porozumienia z reguły prowadzi do ustalenia cen na poziomie wyższym od rynkowego 60 . Porozumienia te w sposób bezpośredni pozbawiają kontrahentów/konsumentów możliwości zakupu towaru lub usługi po cenie niższej niż nielegalnie ustalona. Przedsiębiorcy będący stronami porozumienia zyskują komfort działania niemożliwy w warunkach konkurencji, co sprawia, ż e nie muszą zabiegać o kontrahentów np. wyższą jakością produktów czy poprzez obniżanie cen. (169) Na negatywny wymiar porozumień cenowych wskazała również Komisja Europejsk a w Obwieszczeniu Wytyczne w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 Traktatu WE [obecnie art. 101 ust. 3 TFUE ] (Dz. Urz. UE 2004, C 101/08; dalej jako: „ Wytyczne w sprawie stosowania art. 8 1 ust. 3 T WE ”), w których wskazano, że ustalanie cen redukuje podaż i powoduj e wzrost cen, prowadząc do złego podziału dóbr, gdyż towary i usługi, na które jest popyt konsumentów, nie są wytwarzane. Porozumienia takie prowadzą również do ograniczenia dobrobytu konsumentów, z uwagi na fakt, że konsumenci są zmuszeni do płacenia wyższych cen za towary i usługi, których dotyczy porozumienie 61 . (170) Porozumienia cenowe są z akazane w świetle art. 6 ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. z arówno wtedy gdy dotyczą bezpośredniego lub pośredniego ustalani a cen , jak wówczas, gdy obejmuj ą uzgodnienia odnoszące się do innych warunków zakupu lub sprzedaży towarów. Przepis ten jest analogiczny z brzmieniem art. 10 1 ust. 1 pkt a TFUE , który zakazuje porozumień, które bezpośrednio lub pośrednio ustalają ceny zakupu lub sprzedaży i inne warunki handlowe. (171) Ustalenia w zakresi e cen mogą przybrać bardzo różne formy m.in. ustalania jednolitych cen lub formuł cenowych, cen minimalnych, docelowych tj. cen , do osiągnięcia których uczestnicy porozumienia będą dążyć w określonym czasie 62 lub rekomendowanych, wysokości rabatów. W przedm iotowej sprawie uczestnicy porozumienia uzgadniali zarówno ceny minimalne jak i ceny docelowe. Uzgodnienia stron dotyczące cen minimalnych, prowadziły do ustalenia poziomu cen, poniżej którego żaden z uczestników porozumienia miał nie sprzedawać płyt drewn opochodnych. Natomiast poprzez uzgodnienia cen docelowych strony ustala ły wspólną politykę w zakresie podwyższania i obniżania cen, w ramach której określali cenę lub przedział cenowy , do którego będą dążyć w określonym czasie. (172) Z zebranego w niniejszej sp rawie materiału dowodowego wynika, że do opisanych wyżej uzgodnień doszło między stronami postępowania podczas s potkania w 2008 r. Warszawie oraz w 2011 r. w Berlinie. 60 A. Stawicki [w:] A. Stawicki, E. Stawicki (red.) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa 2016, komentarz do art. 6. 61 Wytyczne w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 TWE, pkt 21. 62 A. Stawicki [w:] A. Stawicki, E. Stawicki (red.) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa 2016, komentarz do art. 6. 52 (173) Odnosząc się szczegółowo d o spotkań, należy wskazać że uczestnikami spotkania, które odbyło się w 2008 r. w Warszawie w siedzibie Pfleiderer , byli przedstawiciele wszystkich stron postępowania – [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] , ówczesny [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] , [ i nformacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] , [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona ] , członek zarządu Kronospan [ informacja chroniona] , dyrektor handlowy Kronospan [ informacja chroniona] oraz koordynator ds. sprzedaży Kronospan [ informacja chroniona] . (174) W trakcie spotkania uczestnicy uzgodnili, że będą stosować wobec odbiorców hurtowych minimalne ceny sprzedaży na płyty wiórowe surowe w wysokości 500 zł/m³ oraz na płyty pilśniow e HDF w wysokości 3,42 zł/m². Dodatkowo wobec odbiorc ów przemysłowych ustalono podwyżkę cen sprzedaży płyt wiórowych, której wysokość miała mieścić się w przedziale 20 - 40 zł/m³. (175) Zdaniem Prezesa Urzędu uzgodnienia podjęte na spotkaniu, stanowiły realizację z góry powziętego celu. Świadczy o tym wewnętrzna no tatka sporządzona na potrzeby spotkania przez [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] , w której wskazała „ należałoby ustalić minimalne ceny w podziale na asortyment i grupy klientów”. N ie bez znaczenia jest również fakt, że uczestnicy spo tkania już na samym jego początku ustalili, jaki powód spotkania będzie ewentualnie prezentowa ny na zewnątrz, co prowadzi do wniosku, że jeszcze przed rozpoczęciem rozmów uczestnicy zdawali sobie sprawę z ich nielegalnego charakteru . (176) Kolejne spotkanie, na którym doszło do uzgadniania cen odbyło się w 2011 r. w hotelu na lotnisku Tege l w Berlinie z udziałem [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] , [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] , członka zarządu Kronospan [ informa cja chroniona] oraz [ informacja chroniona] z M. Kaindl AG. (177) W trakcie spotkania przedstawiciele stron postępowania uzgodnili wysokość obniż ek cen sprzedaży dla odbiorców przemysłowych , które na płyt y wiórowe surow e miały mieścić się w przedziale 20 - 40 zł/m³ , a na płyt y wiórowe laminowan e miały wynosić 0,50 zł/m². Dokonanie uzgodnień co do wysokości obniżek, wynikało z trwających w tym okresie sezonowych obniżek cen. Albowiem w branży płyt drewnopochodnych zazwyczaj ceny są obniża ne wiosną, co wyn ika z mniejszego popytu na produkty drewnopochodne w tym czasie . J ak wynika z materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, strony uzgadnia ły do jakiego najniższego pułapu obniżą swoje ceny wówczas, gdy konieczność obniżki co do zasady była dla nich oczywista (np. z uwagi na sezon lub inne szczególne uwarunkowania rynkowe), a 53 przedsiębiorcom zależało jedynie na tym, by obniżki takie nie doprowadziły do wojny cenowej między nimi [ k. 634 akt administracyjnych ] . (178) Dla oceny antykonkurencyjnego charakteru uzgadnian ia cen n ie ma znaczenia , czy uzgodnione ceny były faktycznie stosowane. Jednakże, jak wynika z notatki sporządzonej 2 miesiące po spotkaniu z 2008 r. w Warszawie przez [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] , podjęte na nim uzgodnienia zostały wprowadzone w życie. W odniesieniu do uzgodnionej dla odbiorców hurtowych ceny minimalnej na płyty wiórowe w notatce wskazano , że Kronospan na początku podniósł ceny, a Pfleiderer sprzedaje wymiary standardowe tak jak uzgodniono. W odniesieniu zaś do uzgodnień ceny minimalnej dla odbiorców hurtowych na płyty pilśniowe HDF białe i kolorowe odnotowano, że Pfleiderer obniża przy tym swoje ceny częściej niż Kronospan, który próbuje trzymać się uzgodnień. (179) Ponadto , w toku postępowania antymonopolowego Pre zes Urzędu podjął działania mające na celu zweryfikowanie czy ceny uzgodnione na ww. spotkaniu były faktycznie stosowan e przez spółki w relacjach z odbiorcami. W tym celu Prezes Urzędu zwrócił się do 11 odbiorców przemysłowych o przekazanie informacji o os tatecznej wysokości cen zakupu płyt [ k. 2080 - 2 095 , 2098 - 2100, 2108 - 21 54 i 2157 - 2160 akt administracyjnych ] , a do stron postępowania o informacje o ostatecznej wysokości cen sprzedaży wobec tych odbiorców [ k. 2169 - 2188 akt administracyjnych – pismo Pfleider er; k. 2201 - 2204 v akt administracyjnych – pismo Kronospan Szczecinek; k. 2246 - 2249 v akt administracyjnych – pismo Kronospan Mielec; k. 2288 - 2296 akt administracyjnych – pismo Swiss Krono ] . (180) Analiza zebranych w powyższy sposób danych doprowadziła Prezesa Urzędu do wniosku, że nie jest możliwe na ich podstawie zweryfikowanie, czy uzgadniane przez strony ceny były stosowane . Przede wszystkim czterech odbiorców wskazało , że nie posiada już dokumentacji w całości lub w części z tego okresu . Ponadto p omimo, że Prezes Urzędu zwracał się do odbiorców oraz stron postępowania o tożsame ostateczne ceny płyt (odpowiednio odbiorców o ceny zakupu, a strony o ceny sprzedaży), przekazane informacje w prze ważającej mierze były rozbieżne (odbiorcy wskazywali inne ceny zakup u niż dostawcy na te same produkty, w tym samym czasie). Zdarzyły się również sytuacje , w których odbiorcy wskazywa li, że w danym czasie nie nabywali danego rodzaju płyt, podczas gdy strony postępowania przekazały informacje o zastosowanej w tym czasie cen ie sprzedaży do tego odbiorcy . Kolejne trudności w analizie danych, wynikały z faktu przekazania nieprawidłowych danych, tj . odbiorcy przekazali informacje o cenach dla wielkości płyt określonych w innych jednostkach miary niż wskazano (m² zamiast m³) lub w innej walucie (euro zamiast złotych). (181) Problemy z przekazaniem prawidłowych danych sygnalizowali również sami odbiorcy w odpowiedziach na wezwanie Prezesa Urzędu. Zdaniem odbiorców wynikały one głównie ze 54 stosowanych przez strony rabatów, które naliczane były na koniec miesiąca od całkowitej ilości zakupionych płyt , co nie dawało możliwości przypisania go do poszczególnych rodzajów płyt [ k. 2148 i 2193 akt administracyjnych ] . Dodatkowo wskazywano na stosowanie rabatów za dostawy niezgodne z zamówieniami n p. opóźnienia terminu dostaw, problemy jakościowe, co powodowało istotne rozbieżności w cenach występujące na przestrzeni danego okresu [ k. 2080 akt administracyjnych ] . (182) Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu uznał, że pozyskane w ten sposób informacje o wy sokości cen nie mogą stanowić dowodu w przedmiotowej sprawie. 11.1.2.2. Wymiana poufnych informacji (pkt I.2 i I I.2 sentencji decyzji) (183) Na rozpatrywane w przedmiotowej sprawie naruszenie składają się również działania uczestników porozumienia polegające na wymian ie poufnych informacji . Takie zachowanie stron stanowiło wyraz wzajemnego i zgodnego dążenia do ograniczenia niepewności co do ich przyszłego zachowania na rynku . (184) S zkodliwość wymiany informacji polega na zmniejszeniu lub eliminacji niepewności co do przebiegu procesów rynkowych i warunków działania konkurentów, która to niepewność jest podstawą działania konkurencji 63 . Co do zasady, niepewność strategiczna, czyli brak pewności co do aktualnych i przyszłych działań konkurentów intensyfikuje natężenie konkurencji na danym rynku właściwym. W związku z tym, antykonkurencyjna wymiana informacji powoduje sztuczną przejrzystość rynku, a w konsekwencji zmienia warunki konkurencji. Dodatkowo uzyskana dzięki wymianie informacji przejrzystość rynku pozwala przedsiębiorcom na koordynację swoich zachowań na rynku właściwym, czyli na cichą lub jawną zmowę, co z kolei może prowadzić np. do wzrostu cen, ograniczenia produkcji czy jakości lub innowacyjności przedsiębiorców 64 . (185) W katalogu zakazanych praktyk, zawartym w art. 6 ust. 1 u.o.k.k. wymian a p oufnych informacji handlowych nie została ujęta , jednakże l ista wskazanych w tym przepisie porozumień ma charakter jedynie przykładowy i dopuszc zalne jest uznanie przez organ ochrony konkurencji , ż e niewymienione w art. 6 ust. 1 u.o.k.k. porozumienie jest zakazane, jeżeli wykaże się , ż e jego celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym. Podobnie również art. 101 ust. 1 TFUE nie zawiera w przykładowej liście zakazanych por ozumień wymiany poufnych 63 Zob. wyrok z 28 maja 1998 r. John Deere Limited prze ciwko Komisji , C - 7/95 P, EU:C:1998:256 ; z dnia 2 października 2003 r., Thyssen Stahl AG przeciwko Komisji , C - 194/99, EU:C:2003:527; z dnia 23 listopada 2006 r. Asnef - Equifax v. Ausbanc , C - 238/05, EU:C:2006:734. 64 Komisja Europejska, Wytyczne w sprawie stos owania art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do horyzontalnych porozumień kooperacyjnych, Dz. Urz. UE, C 11/1, pkt 65 - 66. 55 informacji handlowych, niemniej jednak organ ochron y konkurencji może stwierdzić, ż e doszło do naruszenia tego przepisu poprzez stosowanie tzw. praktyki nienazwanej. (186) Orzecznictwo unijne oraz doktryna wypracowały zestaw kryteriów oceny systemów wymiany informacji z punktu widzenia zakazu porozumień ograniczających konkurencję. Wskazuje się, że do kryteriów tych należą: rodzaj informacji podlegających wymianie , stopień s zczegółowości informacji, charakter wymienianych informacji, aktualność informa cji, częstotliwość ich wymiany oraz struktura rynku 65 . (187) Wskazane wyżej kryteria zostały również ujęte w wytycznych Komisji w sprawie stosowania art. 101 TFUE do horyzontalnych po rozumień kooperacyjnych ( Dz.U. C 11 z 14.1.2011; dalej jako: „ Wytyczne w sprawie porozumień horyzontalnych ”) , zgodnie z którymi w pływ wymiany informacji na konkurencję zależy od cech rynku, na którym wymiana się odbywa, a także od rodzaju wymienianych info rmacji, które mogą zmienić środowisko rynku właściwego, czyniąc je podatnym na koordynację 66 . Według Komisji do antykonkurencyjnej koordynacji zachowań rynkowych może zwłaszcza doprowadzić wymiana informacji o zamierzonym zindywidualizowanym , przyszłym zachowaniu przedsiębiorców dotyczącym cen lub ilości (cechy wymienianych informacji) 67 . Natomiast w kwestii struktury rynku Komisja wskazuje, że osiągnięcie przez przedsiębiorców antykonkurencyjnej koordynacji zachowań jest bardziej prawdopodobne na rynkach, które są wystarczająco przejrzyste, skoncentrowane, niezłożone, stabilne i symetryczne (cechy rynku) . J ak zauważa Komisja wymiana informacji może ułatwić zmowę poprzez zwiększenie przejrzystości rynku, zmniejszenie jego złożoności, złagodzenie skutków niestabilności lub zrekompensowanie asymetrii. W tym kontekście wpływ wymiany informacji na konkurencję zależy nie tylko od wyjściowych cech rynku, ale również od tego, jak dany rodzaj wymienianych informacji może zmienić te cechy 68 . 11.1.2.2.1. Rodzaj wymien ianych informacji (188) Analizując w przedmiotowej sprawie kryterium rodzaju wymienianych informacji, należy w pierwszej kolejności wskazać, że nie każdy rodzaj wymienianych info rmacji ma takie samo znaczenie. W Wytyczn ych w sprawie porozumień horyzontalnych Kom isja wskaza ła , że prawdopodobieństwo naruszenia art. 101 TFUE jest większe w przypadku wymiany między konkurentami danych strategicznych, tj. danych, które prowadzą do zmniejszenia strategicznej niepewności na rynku, niż wymiany innych rodzajów informacji. Zdaniem Komisji informacje związane z cenami i ilościami mają największe znaczenie strategiczne. Ponadto w dokumencie 65 A. Piszcz (w:) T. Skoczny, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2014, s. 304. 66 Wytyczne w sprawie porozumień horyzontalnych, pkt 58. 67 Wytyczne w sprawie porozumień horyzontalnych, pkt 73. 68 Wytyczne w sprawie porozumień horyzontalnych, pkt 77. 56 tym wskazano, że wymiana zindywidualizowanych informacji dotyczących przedsiębiorców jest bardziej problematyczna niż wymiana informacji zagregowanych 69 . Na jeszcze bardziej szczegółowe wytyczne w tym zakresie wskazuje doktryna, zgodnie z którą wymiana danych przedsiębiorców zawierająca liczby dotyczące wielkości produkcji i sprzedaży, cen, warunków upustów, ogólnych warunków sprzedaży, dost awy i płatności, będzie w większości wypadków uważana za zdolną do ograniczenia konkurencji na r ynku właściwym. (189) Ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, że w okresie 2008 - 2011 uczestnicy porozumienia przek azywali sobie indywidualne dane na temat wysokości aktualnych i przyszłych cen, dat wprowadzania podwyżek oraz wielkości sprzedaży . (190) Niewątpliwie najczęściej wymienianym rodzajem informacji między stronami postępowania była wysokość stosowanych przez nich obowiązujących oraz przyszłych cen. W okresie trwania porozumienia, podczas każdego kontaktu w postaci spotkania , czy rozmowy telefonicznej dochodziło do wymiany informacji w tym zakresie. Informacje o cenach przekazywane były zarówno w formie ustnej jak i poprzez przek azanie cenników. (191) W szczególności do ustnej wymiany informacji na temat stosowanych cen doszło przed spotkaniem w 2008 r. Warszawie, jak i w jego trakcie. Mianowicie jeszcze przed spotkaniem [ informacja chroniona ] Pfleiderer przekazał przedstawicielowi Swiss Krono informacje o cenach stosowanych przez Pfleiderer oraz Kronospan na płyty pilśniowe HDF wobec odbiorcy przemysłowego [ informacja chroniona] . Powyższe potwierdza treść notatki sporządzonej przez przedstawiciela Swiss Krono oraz treść wiadomości e - mail przekazanej przez [ informacja chroniona ] Swiss Krono do [ informacja chroniona ] tej spółki , w których przy cenach Pfleiderer i Kronospan od notowano , że zostały potwierdzone . Dodatkowo do wymiany informacji doszło podczas samego spotkania, na którym st rony poinformowa ły się o cenach stosowanych wobec największych na rynku odbiorców przemysłowych, a także wobec mniej szych producentów z tzw. kępińskiego zagłębia meblowego. (192) Do ustnego przekazania informacji na temat cen doszło również na spotkaniu w 2011 r. w Ostródzie, kiedy [ informacja chroniona ] Pfleiderer przekazał informacje o cenach stosowanych zarówno przez Pfleiderer , jak i Kronospan , a Swiss Krono poinformował o swoich cenach . Ogółem na spotkaniu strony przekazały sobie dane dotyczycące cen sprzedaży płyt wiórowych surowych i l aminowanych stosowanych wobec 23 odbiorców (w tym 16 odbiorców przemysłowych i 7 odbiorców hurtowych ) . (193) Dodatkowo ustna wymiana informacji mi a ła miejsce podczas rozmowy telefonicznej między [ informacja chroniona ] S wiss Krono [ informacja chroniona] a [ informacja chroniona ] 69 Wytyczne w sprawie porozumień horyzontalnych, pkt 86 i 89 . 57 Pfleiderer [ informacja chroniona] na przełomie marca i kwietnia 2011 r. Przedstawiciel e spółek przekaza li sobie nawzajem i nformacje na tema t cen stosowanych na płyty wiórowe surowe i laminowane wob ec odbiorcy przemysłowego [ informacja chroniona] , dodatkowo [ informacja chroniona] z Pfleiderer przekazał również w ww. zakresie informacje o cenach stosowanych przez Kronospan. (194) Należy wskazać, że do wymiany informacji dochodziło także podczas dyskusji przedstawicieli stron podejmowanych na temat ogólnej sytuacji na rynku. Przykładowo podczas spotkania w Poznaniu [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] omawiała z [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] , zagadnienie czy istnieje koniczność obniże nia cen. Ww. przedstawiciele spółek podczas spotkania w Ostródzie/Stęszewie podjęli rozmowę na temat zasadności i możliwości wprowadzenia podwyżek cen. Podobnie na spotkaniu przedstawicieli Swiss Krono i Kronospan w Berlinie omawi ano sezonowe obniżki cen. (195) Poza wyszczególnionymi wyżej kontaktami, należy również odnotować, że przedstawiciele stron postępowania regularnie kontaktowali się telefonicznie. Jak wynika z materiału dowodowego sprawy w latach 2008 - 2011 [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] średnio raz na kwartał dzwonił do [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] w celach dyskusji o cenach, ogólnej sytuacji rynkowej, sprzedaży i o tym, czy klienci płacą swoje należności. Również [ informacja chroniona ] Swiss Krono w tym celu dzwonił do ww. przedstawiciela Pfleiderer oraz – rzadziej , z uwagi na napięte relacje – do członka zarządu Kronospan [ informacja chroniona] . Dodatkowo z akt sprawy wynika, że również [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] od czasu do czasu otrzymywał analogiczne telefony od [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] oraz członka zarządu Kronospan [ informacja chroniona] . Zdarzało się również, że [ informacja chroniona ] Swiss Krono s am kontraktował się w tym celu z ww. przedstawicielami konkurencyjnych spółek. (196) Poza ustną wymianą informacji, między uczestnikami porozumienia dochodziło również do wymiany cenników. Sytuacja taka miała miejsce podczas spotkania [ informacja chroniona ] Swis s Krono i Pfleiderer – [ informacja chroniona] w 2011 r. w Poznaniu . Przedstawiciel Pfleiderer przekazał konkurentowi aktualnie obowiązujący cennik spółki na płyty wiórowe, obrzeża i blaty robocze stos owany wobec odbiorców hurtowych, co potwierdza również f akt, ż e został on z naleziony podczas kontroli z przeszukaniem w siedzibie spółki Swiss Krono. (197) Następnie do wymiany cenników doszło podczas spotkania [ informacja chroniona] Swiss Krono [ informacja chroniona] z członkiem zarządu Kronospan [ informacja chroni ona] w 2011 r. na lotnisku Tegel w Berlinie. Przedstawiciele stron wzajemnie wymi enili się swoimi 58 cennikami. P rzekazany przez Kronospan cennik skierowany był do klientów hurtowych i przemysłowych na płytę wiórową (melaminowaną i laminowaną) i miał zaczą ć o bowiązywać w przyszłości. Natomiast z treści cennika wynikało podwyższenie cen niektórych rodzajów płyt (przez ich przeniesienie do wyższej grupy cenowej), a także dokładna wysokość podwyżek i obniżek płyt w poszczególnych grubościach. N atomiast cennik Swi ss Krono był aktualnie stosowanym cennikiem dla odbiorców hurtowych na płytę wiórową (surową i laminowaną) oraz płytę pilśniową MDF (surową i laminowaną). Podobnie jak w przypadku poprzedniego spotkania, również cennik Kronospan został znaleziony podczas k ontroli z przeszukaniem w siedzibie spółki Swiss Krono . (198) W tym miejscu należy dodatkowo wyjaśnić, że bez znaczenia dla powyższej oceny jest fakt, iż przekazany na przedmiotowym spotkaniu cennik Kronospan wskazywał na p rzynależność lub ewentualne przeniesien ie poszczególnych rodzajów płyt do grup cenowych , a nie zawierał wprost cen każdego z rodzajów płyt . Zdaniem Prezesa Urzędu już sama okoliczność porównania przez przedstawiciela Swiss Krono , wpisanych przez niego na tym cenniku grup cenowych Swiss Krono z grupami cenowymi Kronospan , świadczy o tym, że informacja te miały dla Swiss Krono znaczenie. Na ich podstawie spółka mogła oszacować w jakich przedziałach cenowych Kronospan pozycjonuje poszczególne rodzaje płyt wiórowych . Powyższe potwierdza mat eriał dow odowy zgromadzony w ninie jszej sprawie, z którego wynika, że posiadanie przez Swiss Krono informacji o wyjściowym poziomie cen jak i również informacji o zmianach wysokości cen (tj. ogólnym wzroście lub spadku cen) miały znaczenie gospodarcze dla Swiss Kro no , gdyż na podstawie tych informacji s półka mogła przewidzieć ogólne kierunki polityki cenowej jej konkurentów [k. 2281 akt administracyjnych] . Dodatkowo należy zauważyć, że poza grupami cenowymi, cennik Kronospan zawierał również informację o wysokości p odwyżek i obniżek płyt wiórowych laminowanych z rozbiciem na ich poszczególne grubości. Natomiast cennik Swiss Krono przekazany Kronospan zawierał wskazanie wy sokości cen stosowanych przez tę spółkę. (199) Kolejne przekazanie cennika miało miejsce na spotkaniu [ informacja chroniona ] Swiss Krono i Pfleiderer [ informacja chroniona] i [ informacja chroniona] , które odbyło się w dniach 5 i 6 września 2011 r. w hotelu w Stęszewie i następnie kontynuowane podczas targów w Ostródzie. Na spotkaniu tym przedstawiciel Pfleiderer przekazał konk urent owi obowiązujący od 1 września 2011 r. cennik spółki z cenami oferowanymi na płyty wiórowe surowe i laminowane wobec odbiorców hurtowych. (200) Jak zostało wyżej wskazane poza informacjami o cen ach strony postępowania przekazywa ły sobie również informacje na t emat dat wprowadzania podwyżek oraz wielkości sprzedaży . 59 (201) W szczególności informacje o datach planowanych podwyżek zostały przekazane na spotkaniu [ informacja chroniona ] Swiss Krono i Pfleiderer – [ informacja chroniona] w dniu 22 marc a 2011 r. w Ostródzie. Jak wynika z notatek sporządzonych przez przedstawiciela Swiss Krono w trakcie spotkania, [ informacja chroniona ] Pfleiderer przekazał konkurentowi informacje o planowanych przez Pfleiderer, jak i Kronospan podwyżkach cen wobec dwóch odbiorców [ informacja chroniona] , które miały nastąpić po marcu 2011 r. (202) Swiss Krono powziął również wiedzę o dacie wprowadzanych przez Kronospan zmian cen na spotkaniu w 5 maja 2011 r. na lotnisku Teg e l , pomiędzy [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] , [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] , a członkiem zarządu Kronospan [ informacja chroniona] . A lbowiem podczas spotkania Kronospan przekazał konkurentowi cennik , jaki miał zacząć obowiązywać dla klientów hur towych i przemysłowych od 9 maja 2011 r . (203) Informacje o dacie wprowadzania podwyżek zostały również przekazane podczas rozmowy telefonicznej [ informacja chroniona ] Swiss Krono i Pfleiderer – [ informacja chroniona] na przełomie marca i kwietnia 2011 r. Mianowicie przedstawiciel Pfleiderer przekazał Swiss Krono informacje o cenach jakie zamierzał stosować wobec odbiorcy [ informacja chroniona ] na płytę wiórową w kwietniu, maju oraz czerwcu 2011 r . Ponieważ ceny te na przestrzeni miesięcy się zwiększały, Sw iss Kr ono powziął dzięki temu wiedzę zarówno o tym kiedy oraz w jakiej wysokości Pfleiderer będzie wprowadzał wobec tego odbiorcy podwyżki. (204) Natomiast dane o wielkości sprzedaży , [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] przekazał [ informacj a chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] w trakcie spotkania w marcu 2011 r. w Ostródzie. W szczególności wskazał, ile w marcu 2011 r. Pfleiderer sprzedał płyt wiórowych laminowanych w dw óch zakładach produkcyjnych oraz jaka była wielkość sprzedaży w styczniu, lutym i marcu do odbiorcy [ informacja chroniona] . Kolejny raz dane o wielkości sprzedaży zostały przekazane podczas rozmowy telefonicznej na przełomie marca i kwietnia 2011 r. ww. pr zedstawicieli Swiss Krono i Pfleiderer, kiedy to [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] poinformował konkurenta, jakie ilości płyt wiórowych surowych spółka zamierza sprzedać odbiorcy [ informacja chroniona ] w kwietniu, maju i czerwcu. Dod atkowo wskazał ilość płyt wiórowych laminowanych, jaka będzie sprzedawana dla tego odbiorcy. 11.1.2.2.2. Stopień szczegółowości informacji (205) W doktrynie prawa konkurencji wskazuje się, że im bardziej szczegółowa jest informacja, która jest pozyski wana wskutek wymiany i nformacji, tym większe jest ryzyko, że konkurencja 60 na rynku będzie ograniczona bądź naruszona 70 , ponieważ większy stopień szczegółowości wymienianych informacji co do zasady pozwala na ściślejszą koordynację zachowań rynkowych . (206) Odnosząc się zaś do omówiony ch wyżej informacji wymienianych przez strony postępowania , należy wskazać, że nie ulega wątpliwości i ż stanowiły one informacje o charakterze szczegółowym. Informacje te wskazywały nie tylko na dokładne wysokości cen , daty podwyżek, wielkości sprzedaży, ale były również zindywidualizowane, bowiem podczas przekazywania danych wskazywano na konkretne strony postępowania , których te dane dotycz ą , jak również odnoszono się do wskazanych z nazw odbiorców lub co najmniej kategori i odbiorców , wobec których te warunki sprzedaży są stosowane. 11.1.2.2.3. Charakter wymienianych informacji (207) Oceniając charakter wymienianych informacji, należy wziąć pod uwagę, czy wymieniane informacje były równie dostępne dla konkurentów i kontrahentów, niebędących uczestnika mi systemu wymiany informacji. Praktyka orzecznicza Komisji oraz sądów unijnych pokazuje, że do kategorii informacji wrażliwych zalicza się w szczególności informacje o cenach , wielkości sprzedaży, wielkości produkcji, udziałach w rynku, wielkości upustów , warunkach sprzedaży, rozmiarach produkcji, przestoju zakładów, stopniu zużycia ma szyn , kosztach oraz decyzjach inwestycyjnych 71 . (208) Mając na uwadze powyższe, należy ocenić, że wymieniane przez strony postępowania informacje na temat wysokości cen, dat wprowadzania podwyżek oraz wielkości sprzedaży stanowiły informacje poufne. Dostęp do tych informacji nie był możliwy na podstawie źródeł publicznych. (209) W przedmiotowej sprawie strony wymieniały się m.in. takimi informacjami, których pozyskanie z rynku od w spólnych kontrahentów nie było możliwe. Do tej kategorii informacji należą w szczególności informacje na temat wysokości przyszłych cen, dat wprowadzanych podwyżek oraz wielkości sprzedaży zakładów produkcyjnych. (210) Odnośnie natomiast do cen aktualnie stosowa nych wobec odbiorców p rzyznaniu i m poufnego charakteru nie przeczy okoliczność, że istniała możliwość pozyskania od wspólnych odbiorców informacji na temat aktualnych cen i wielkości sprzedaży . W doktrynie wskazuje się, że takie ujawnianie informacji jest pewną grą negocjacyjną, w której klienci stosują presję 70 A. Stawicki [w:] A. Stawicki, E. Sta wicki (red.) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa 2016, komentarz do art. 6. 71 Decyzja Komisji z 15 maja 1974 r. Manufacturers of Glass Containers , sprawa IV/400, Dz. U. WE L 160 z 17.06.1974, s. 1); decyzja Komisji z 6 sierpnia 1984 r. Zinc Producer Group, sprawa IV/30.350, Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1984, s. 27; A. Bolecki, Wymiana informacji między konkurentami w ocenie organów ochrony konkurencji , Warszawa 2013, str. 111 i n. 61 negocjacyjną na dostawców , w tym szukają argumentów w obronie przed spodziewaną podwyżką. Wiarygodność takich zapewnień często bywa wątpliwa, aczkolwiek zdarza się, że znajdują one poparcie w przekazy wanych dokumentach informujących o warunkach podwyżek. Kwestia ujawniania informacji przez klientów swoim dostawcom była podnoszona m.in. w sprawie Bananas , w której Komisji wskazała, że teoretyczna możliwość pozyskania cenników konkurenta ze źródeł od nie go niezależnych wcale nie świadczy o tym, że cenniki te mają charakter quasi publiczny 72 . Również Komisja w Wytycznych w sprawie porozumień horyzontalnych wskazała, że możliwość gromadzenia informacji na rynku, na przykład zbieranie ich od klientów, nie ozn acza automatycznie, że takie informacje stanowią dane rynkowe łatwo dostępne dla konkurentów 73 . (211) D la oceny poufności ww. informacji nie bez znaczenia jest fakt , że ich pozyskanie od konkurentów stanowiło szybszą, bardziej wiarygodną i mniej kosztowną alterna tywę. Dodatkowo , należy zauważyć, że nawet jeśli informacja może być uzyskana „na rynku”, to tylko jej bezpośrednia wymiana między konkurentami daje okazję do ujawnienia poglądów danej firmy o przekazywanych danych 74 . (212) Przy analizie wymienianych informacji pod kątem ich aktualności (wieku) , należy mie ć na względzie , że największe zagrożenie dla konkurencji związane jest z wymianą danych dotyczących przyszłości, ponieważ to właśnie przyszłe działania konkurentów i niepewność z nimi związana są immamentnym ele mentem konkurencji 75 . Z a antykonkurencyjną uznaje się również wymianę danych aktualnych, które mają charakter indywidualny 76 . (213) W przedmiotowej sprawie uczestnicy porozumienia wymieniali się informacjami na temat cen zarówno aktualnie stosowanych wobec swoich kontrahentów, jaki i cen, które miały obowiązywać w przyszłości. Podobnie sytuacja przedstawiała się w zakresie informacji na temat wielkości sprzedaży, bowiem strony przekazywały sobie dane o wielkości aktualnej sprzedaży i planowanej sprzedaży w przyszł ości. Również przekazywane informacje na temat dat podwyżek, należy kwalifikować jako dane dotyczące prz y szłości. 11.1.2.2.4. Częstotliwość wymiany informacji (214) W doktrynie wskazuje się, że ocena częstotliwości wymiany informacji wymaga uwzględnienia okoliczności dane j sprawy, w tym w szczególności takich elementów, jak 72 Za A. Bolecki, Wymian a informacji między konkurentami w ocenie organów ochrony konkurencji , Warszawa 2013, str. 60. 73 Wytyczne w sprawie porozumień horyzontalnych, pkt 92. 74 Decyzji Komisji z 15 października 2008 r. Bananas COMP/39188, pkt 268. 75 A. Bolecki, Wymiana informacji między konkurentami w ocenie organów ochrony konkurencji , Warszawa 2013, str. 135. 76 Ibidem , str. 336. 62 częstotliwość zmian popytu i podaży, częstotliwość zmian cen zakupów i sprzedaży oraz częstotliwość wejścia na rynek 77 . (215) W ocenie Prezesa Urzędu na rynk u wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych , na który ch działa ją strony postępowania wymianę informacji , do jakiej między nimi dochodziło należy uznać za częstą. Wymiana informacji między stronami postępowania podczas spotkań i rozmów telefonicznych była adekw atna do specyfiki ww. rynków . Należy bowiem wskazać , że rynki wprowadzania d o obrotu płyt wiórowych i pilśniowych cechują się sezon ową zmiennością cen ( wiosn ą i jesie nią) , w związku z tym zmiany cen następują na nich kilka razy do roku . Tym samym , wymiana informacji do jakiej dochodziło w ramach cyklicznych kontaktów telefonicznych przedstawicieli stron w latach 2008 - 2011, a także podczas spotkań szczegółowo opisanych w stanie faktycznym przedmiotowej była zdaniem Prezesa Urzędu wystarczająca do osiągniecia celu w postaci istotnego ograniczenia niepewności co działań stron postępowania . 11.1.2.2.5. Struktura rynku (216) W Wytycznych w sprawie porozumień horyzontalnych Ko misja wskazuje, że osiągnięcie przez przedsiębiorców antykonkurencyjnej koordynacji zachowań jest bardziej prawdopodobne na rynkach , które są wystarczająco przejrzyste, skoncentrowane, niezłożone , stabilne i symetryczne . Jednocześnie jednak Komisja zauważa, że wpływ wymiany informacji na konkurencję zależy nie tylko od wyjściowych cech rynku, ale również od te go, jak dany rodzaj wymienianych informacji może zmieniać te cechy 78 . (217) Oceniając stopień skoncentrowania rynków, na których działały strony niniejszego postępowania , rynek wprowadzania do obrotu płyt wiórowych należy uznać za co najmniej średnio skoncentrow an y, a rynek wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych – dość skoncentrowany . Dokonując powyższej oceny Prezes Urzędu uwzględnił okoliczność, że uczestnicy porozumienia łącznie kontrolowali ok. połowę każdego z tych rynków. J ak zostało wyżej wskazane strony posiada ły łącznie w czasie trwania porozumienia w zależności od roku od 42,5% do 54% na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz od 44,9% do 49,1% na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych. Dodatkowo należy uwzględnić , że n a rynkach tych działały głównie trzy grup y kapitałow e, do których należały strony postę powania, a których udziały wynosiły w latach 2008 - 2011 od 66,7% do 71,2% na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz od 57,4% do 71,2% na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych . Przy czym jedna z ww. grup 77 A. Bolecki, Wymiana informacji między konkurentami w ocenie organów ochrony konkurencji , Warszawa 2013, str. 149. 78 Wytyczne w sprawie porozumień hory zontalnych, pkt 77. 63 kapitałowych posiadała samodzielnie na rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych w latach 2008 - 2011 udział wynoszący od 35,7% do 45,20%. (218) Analizując symetrycznoś ć rynków w przedmiotowej sprawie należy wziąć pod uwagę w szczególności , czy działający na nich przedsiębiorcy są jednorodni pod względem kosztów, popytu, udziału w rynku, asortymentu produktów, mocy produkcyjnej. Zdaniem Komisji osiągnięcie przez przedsiębiorców antykonkurencyjnej koordynacji zachowań jest bardziej prawdopodobne na rynkach o symetrycznej strukturze , ponieważ motyw acja działających na nich przedsiębiorców jest bardziej zbieżna 79 . W ocenie Prezesa Urzędu zarówno rynek wprowadzania do obrotu płyt wiórowych praz rynek wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych cechuje symetryczna struktura . S tron y postępowania produkują płyty przy użyciu tożsamej technologii oraz wprowadzają do obrotu takie same produkty, w związku z czym mają do czynienia z zbliżonymi kosztami produkcji. (219) Jednocześnie rynk i wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz wprowadzania do obrotu płyt pilśniowy ch są w niskim stopniu przejrzyste . Poziom przejrzystości rynków zależy m.in. od uczestników rynku i charakteru transakcji, które obejmować mogą zakres rozciągający się od transakcji publicznych po poufne negocjacje dwustronne między nabywcami a sprzedając ymi. O ile ww. rynki są przejrzyste ze względu na stosunkowo nieduż ą liczb ę uczestników , to charakter transakcji na nich zawieranych cech uje się niską przejrzystością . Należy wskazać , że warunki współpracy stron postępowania z odbiorcami są zazwyczaj negocjowane dwustronnie i indywidualnie, w związku z tym ich szczegóły , w tym przede wszystkim wielkość sprzedaży , częstotliwość i cena, pozostają poufne dla pozostałych uczestników rynku . (220) Jednakże jak wskazuje w Wytycznych w sprawie porozumień horyzontal nych Komisja – im niższy jest uprzednio istniejący poziom przejrzystości rynku, tym większe może być znaczenie wymiany informacji dla osiągnięcia antykonkurencyjnej koordynacji zachowań rynkowych lub zwiększenia jej wewnętrznej i zewnętrznej stabilności 80 . W ocenie Prezesa Urzędu zakres wymienianych między uczestnikami porozumienia informacji, tj. na temat cen, wielkości sprzedaży i dat planowanych podwyżek miał właśnie na celu zwiększenie przejrzystości rynku . Dzięki czemu uczestnicy porozumienia znacząco ograniczyli niepewnoś ć co do d ziałań pozostałych uczestników porozumienia . (221) W podobny sposób wymiana informacji między stronami miała doprowadzić do ustabilizowania rynków wprowadzania do obrotu płyt wiórowych i płyt pilśniowych, które cechują się zmienn ością popytu. Jak wskazuje Komisja w W ytycznych w sprawie porozumień 79 Wytyczne w sprawie porozumień horyzontalnych, pkt 82. 80 Wytyczne w sprawie porozumień horyzontalnych, pkt 78. 64 horyzontalnych w pewnych sytuacjach wymiana informacji może służyć zwiększeniu stabilności rynku, a tym samym może umożliwić osiągnięcie zmowy na rynku 81 . O tym, że sytuacja na rynk u była dla uczestników porozumienia problematyczna, świadczy wypowiedź [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] , który na spotkaniu w 2011 r. z [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] rozważając podjęcie wspólnych działań wskazał, że rynek jest trudny z uwagi na dużą presję klientów na o bniżki cen oraz z uwagi na spadek zamówień . (222) Na koniec należy uznać, że otoczenie rynkowe, w którym działa ły strony porozumienia jest złożone, z uwagi na różnorodność sprzedawanych przez nic h płyt wiórowych i pilśniowych . Jednakże według Komisji trudność z osiągnięciem zmowy dotyczącej dużej liczby cen można obejść, gdy przedsiębiorcy wymieniają się informacjami w celu ustanowienia prostych zasad ustalania cen (np. punktów cenowych) 82 . Z mater iału dowodowego przedmiotowej sprawy wynika, że uczestnicy porozumienia wypracowali między sobą sposób , pozwalający im w prosty sposób wymieniać się informacjami dotyczącymi tak różnorodnych produktów, jakimi są płyty drewnopochodne. Mianowicie przekazywan e przez nich informacje dotyczyły głównie tzw. „najbardziej popularnych produktów” [pkt (60) de cyzji] . Do tej kategorii zaliczano produkt y podstawow e, czyli pły ty wiórowe i pilśniowe w najpopularniejszych grubości ach i w podstawowych dekor ach. Jak wynika z materiału dowodowego przekazywanie informacji dotyczących najbardziej popularnych produktów był o wystarczając e, bowiem produkty te stanowiły punkt odniesienia dla cen na znaczną liczbę inn ych różnorodnych p łyt [k . 747 i 757 akt administracyjnych ] . Dzięki takiemu mechanizmowi wymiany informacji, uczestnicy porozumienia omawiając warunki sprzedaży pewnych konkretnych rodzajów płyt, w rzeczywistości ograniczali swoją niepewność również co do wysokości cen innych rodzajów płyt. (223) Analizując działania s tron postępowania polegające na wymianie poufnych informacji należy wskazać, że do wymiany informacji dochodził o zarówno podczas trójstronnych, jak i dwustronnych kontaktów przedstawicieli stron, tj. Pfleiderer ze Swiss Krono, Swiss Krono z Kronospan oraz Pfleiderer z Kronospan. W szczególno ści, jak wynika z zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego do wymiany informacji między wszystkimi uczestnikami postępowania doszło podczas spotkania w Warszawie w 2008 r. [pkt (70) decyzji]. Natomiast do w ymiany poufnych informacji między Pfleiderer a Swiss Krono, do szło przed spotkaniem w Warszawie w 2008 r. [pkt (66) - (67) decyzji]; ii) podczas spotkania w Poznaniu w 2011 r. [pkt (73) - (74) decyzji]; podczas spotkania w Ostródzie w 2011 r. [(77) - (79) decyzji]; iii) podczas spotkania w Stęszewie i Ostródzie w 2011 r. [ (85) - ( 86) decyzji], 81 Wytyczne w sprawie porozumień horyzontalnych, pkt 81. 82 Wytyczne w sprawie porozumień horyzontalnych, pkt 80. 65 podczas kontaktów telefonicznych w latach 2008 - 2011 [pkt (88) - (89) decyzji], w tym rozmowy telefonicznej na przełomie marca i kwietnia 2011 r. [pkt (91) - (92) decyzji]. Swiss Krono wymieniał się poufnymi informacjami z Kronospan: podczas spotkania w Berlinie w 2011 r. [pkt (82) - (83) decyzji] oraz podczas kontaktów telefonicznych w latach 2008 - 2011 [pkt (88) - (89) decyzji]. Natomiast okoliczność, że do wymiany poufnych info rmacji dochodziło również bezpośrednio między Pfleiderer a Kronospan, Prezes Urzędu ustalił, na podstawie materiału dowodowego, z którego wynika, że Pfleiderer przekazywał Swiss Krono informacje pozyskane od Kronospan, a także przekazywał Kronospan informa cje o spotkaniach ze Swiss Krono. W szczególności Pfleiderer przekazywał Swiss Krono poufne informacje dotyczące Kronospan : i) przed spotkaniem w Warszawie w 2008 r. [pkt (67) decyzji] ; ii) podczas spotkania w Ostródzie w 2011 r. [ (77) - (79) decyzji]; iii) podczas spotkania w Stęszewie i Ostródzie w 2011 r. [(85) decyzji] oraz podczas rozmowy telefonicznej na przełomie marca i kwietnia 2011 r. [pkt (91) - (92) decyzji]. Dodatkowo na powyższą okoliczność wprost wskazuje wnioskodawca leniency [k. 746 v akt administracyjnych] . N ależy przy tym zauważyć, że przekazywane Swiss Krono przez Pfleiderer informacje na temat wysokości przyszłych cen Kronospan , planowanych dat ich wprowadzenia, czy też taktyki negocjacyjnej z odbiorcą stanowią tego rodzaju informa cje, które nie mogły zostać pozyskane z rynku od wspólnych odbiorców . Mając na względzie powyższe Prezes Urzędu doszedł do wniosku, iż logicznym i najbardziej wiarygodnym wyjaśnieni em dla posiadania przez Pfleiderer poufnych informacji Kronospan jest to, ż e pozyskał je bezpośrednio od tej spółki. (224) W ocenie Prezesa Urzędu okoliczność, że to właśnie Pfl eiderer pełnił rolę pośrednika między Swiss Krono a Kronospanem, wynikał a z relacji panujących między przedstawicielami stron , którzy kontaktowali się w celu w ymiany informacji. Jak bowiem wynika z materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, rzadsze kontakty przedstawicieli Swiss Krono i Kronospan były spowodowane napiętymi stosunkami osobistymi między przedstawicielami ww. przedsiębiorców [pkt (88) decyzji]. Zda niem Prezesa Urzędu powyższe relacj e miały wpływ na częstotliwość bezpośrednich kontakt ów podejmowan ych między Swiss Krono a Kronospan, powodując że dochodziło do nich relatywnie rzadziej, niż w przypadku Swiss Krono i Pfleiderer. Niemniej jednak należy podkreślić, że aktywnoś ć Pfleiderer w zakresie przekazywania Swiss Krono informacji pozyskanych od Kronos pan, skutkowała tym, że do wymiany informacji między Swiss Krono a Kronospan dochodziło częściej, niż wynikałoby to wyłącznie z kontaktu bezpośredniego między tymi spółkami. (225) W kontekście powyższego należy wskazać na rozstrzygnięci e Komisji w sprawie Plaste rboard , w którym wskazano, że każdy z uczestników porozumienia może mieć inne zadanie do wykonania w ramach funkcjonującego kartelu, na przykład jeden lub kilku 66 uczestników może pełnić rolę wiodącą. Mogą także występować wewnętrzne konflikty oraz rywalizac ja, mogą także mieć miejsce przypadki oszukiwania pozostałych uczestników 83 . Zdaniem Prezesa Urzędu z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, z uwagi na wewnętrzne konflikty między przedstawicielami Swiss Krono i Kronospan, wiodącą rolę w w ymianie informacji odgrywał Pfleiderer przekazując Swiss Krono informacje pozyskane od Kronospan. (226) Chociaż materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że wymiana informacji zawsze polegała na obustronnym lub trójstronnym przekazaniu informacji przez uczestników porozumienia, to należy uznać, że miała ona charakter wzajemny. W orzecznictwie unijnym wskazuje się, że warunek wzajemności uważa się za spełniony, jeżeli ujawnienie przez jednego konkurenta innemu przyszłych zamiarów lub zachowania na rynku b yło wnioskowane, bądź przynajmniej zaakceptowane przez innego konkurenta 84 . Podobne stanowisko przyjęła Komisja w Wytycznych w sprawie porozumień horyzontalnych, wskazując że nie ma znaczenia, czy tylko jeden podmiot poinformuje swoich konkurentów o tym, w jaki sposób zamierza zachować się na rynku, czy też wszyscy przedsiębiorcy obecni na rynku wzajemnie poinformują się o swoich określonych planach i zamiarach. Strategiczna niepewność co do przyszłego funkcjonowania rynku zmniejsza się dla wszystkich odbior ców informacji, nawet gdy tylko jeden przedsiębiorca ujawnia swoim konkurentom informacje dotyczące przyszłej polityki handlowej. Dodatkowo zdaniem Komisji sama obecność na spotkaniu, na którym przedsiębiorca wyjawia konkurentom swoje przyszłe ceny może st anowić uzgodnienie, nawet w przypadku braku wyraźnego porozumienia 85 . (227) Dla oceny zgodności z prawem konkurencji wymiany informacji, bez znaczenia pozostaje okoliczność , czy c en y ostatecznie oferowan e odbiorcom odbiegał y od informacji przekazywanych między stronami. Niemniej jednak, w toku postępowania antymonopolowego Prezes Urzędu podjął działania mające na celu zweryfikowanie, czy istniały zbieżności między wymienianymi przez strony informacjami na temat cen, a cenami fakt ycznie stosowanymi przez te spółki w relacjach z odbiorcami. W tym celu Prezes Urzędu zwrócił się do 13 odbiorców przemy słowych i 2 odbiorców hurtowych o przekazanie informacji o ostatecznej wysokości cen zakupu płyt [ k. 2080 - 2100, 2108 - 2160 i 2193 - 2196 ak t administracyjnych ] , a do stron postępowania o informacje o ostatecznej wysokości cen sprzedaży wobec tych odbiorców [ k. 2169 - 2188 akt administracyjnych – pismo Pfleiderer; k. 2201 - 2204 v akt administracyjnych – pismo Kronospan Szczecinek; k. 2246 - 2249 v akt administracyjnych – pismo Kronospan Mielec; k. 2288 - 2296 akt administracyjnych – pismo 83 Decyzja Ko misji z 27 listopada 2002 r. Plasterboard , COMP/37.152 , pkt. 426. 84 Wyrok z 15 marca 2000 r. Cimenteries CBR i in. przeciwko Komisji , T - 25/95, EU:T:2000:77 . 85 Wytyczne w sprawie porozumień horyzontalnych, pkt 62. 67 Swiss Krono ] . Przekazane informacje dotyczyły cen na szczegółowo wskazane rodzaje i grubości płyt, obowiązujących w 4 - miesięcznych okresach, tj. okresach obejmującyc h ceny zarówno przed jak i po dacie, w jakiej do szło do spotkań i rozmowy telefonicznej między przedstawicielami stron opisanymi w pkt. (65) - (93) niniejszej decyzji. (228) Również a naliza zebranych w powyższy sposób danych, tak jak w przypadku danych dotyczących uzgadniania cen, doprowadziła Prezesa Urzędu do wniosku, że nie jest możliwe na ich podstawie z weryfi kowanie , czy wymieniane przez strony informacje o cenach były prawdziwe. Przesądziły o tym te same trudnośc i z pozyskaniem danych . W pierwszej kolejności należy wskazać, że p omimo, że Prezes Urzędu zwracał się do odbiorców oraz stron postępowania o tożsame ostateczne ceny płyt (odpowiednio odbiorców o ceny zakupu, a strony o c e ny sprzedaży), przekazane informac je w przeważającej mierze wzajemnie się wykluczały i były rozbieżne. W ielokrotnie zdarzyła się sytuacja, kiedy odbiorca wskazywa ł , że w danym czasie nie nabywał danego rodzaju płyt, podczas gdy strony postępowania przekazały informacje o za stosowanej w tym czasie cenie sprzedaży do t ego odbiorcy . Wystąpiły również sytuacje odwrotne, tj. odbiorca wskazywał cenę zakupu danego produktu, podczas gdy z informacji przekazanych przez strony wynikało, że nie prowadzili sprzedaży w tym czasie do tego odbiorcy. (229) Wyst ępowały również częste rozbieżności w przekazanych informacjach dotyczące wysokości cen sprzedaży . Odbiorcy zazwyczaj w skazywali inne ceny zakupu tych samych produktów w tym samym czasie niż dostawcy. Tylko w kilku przypadkach cena zakupu podana przez odbi orcę zgadzała się z ceną sprzedaży zastosowaną wobec tego odbiorcy przez strony. Kolejne trudności w analizie danych, wynikały z faktu przekazania nieprawidłowych danych, tj. 4 odbiorców przekazało ceny cennikowe zamiast cen ostatecznie stosowanych, dodatk owo przekazywano informacje o cenach dla wielkości płyt określonych w innych jednostkach miary niż wskazano (m² zamiast m³) lub w innej walucie (euro zamiast złotych). (230) P roblemy z przekazaniem prawidłowych danych sygnalizowali również sami odbiorcy w odpowiedziach na wezwanie Prezesa Ur zędu. Zdaniem odbiorców wynikały one głównie ze stosowanych przez strony rabatów, które naliczane były na koniec miesiąca od całkowitej ilości zakupionych płyt, co nie dawało możliwości przypisania go do poszczególn ych rodzajów płyt [ k. 2148 i 2193 akt administracyjnych ] . Dodatkowo wskazywano na stosowanie rabatów za dostawy niezgodne z zamówieniami np. opóźnienia terminu dostaw, problemy jakościowe, co powodowało istotne rozbieżności w cenach występujące na przestrzeni danego okres u [k. 2080 akt administracyjnych] . Ponadto odnośnie do danych z 2008 r. niektórzy odbiorcy wskazywali, że nie posiadają już dokumentacji z tego okresu. 68 (231) Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu uznał, że pozyskane w ten sposób inf ormacje o wysokości cen nie mogą stanowić dowodu w przedmiotowej sprawie . (232) W kontekście prawdziwości wymienianych informacji należy wskazać, że oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy Prezes Urzędu ustalił jeden przypadek celowego podawania konkurent owi nieprawdziwych informacji. Do takiej sytuacji doszło podczas rozmowy telefonicznej [ informacja chroniona ] Swiss Krono i Pfleiderer – [ informacja chroniona] na przełomie marca i kwietnia 2011 r., kiedy to przedstawiciel Swiss Krono przekazał konkurentowi informacje o cenach celowo je zawyżając [pkt (93) decyzji]. (233) Jednakże jak wskazano wyżej prawdziwość wymienionych informacji pozostaje bez wpływu na ocenę za chowania uczestników tej wymiany. Powyższe potwierdziła również Komisja w W ytycznych w sprawie porozumień horyzontalnych , w których prawdziwość informacji nie jest wskazana jako cecha istotna z punktu widzenia oceny zgodności z prawem konkurencji. Wskazuje się bowiem, że skoro przedsiębiorcy wymieniają się informacjami, to można zasadnie przyjąć, że są one im potrzebne i że mają zaufanie do ich wiarygodności, nawet jeśli z materiału dowodowego wynika, że takie dane wiarygodne nie były 86 . (234) Takie podejście zna lazło odzwierciedlenie w praktyce orzeczniczej Komisji, przykładowo w sprawie Bananas Komisja stwierdziła antykonkurencyjny charakter wymiany informacji, mimo że przekazywane ceny cennikowe, różniły się nawet o 50% od cen sprzedaży rzeczywiście stosowanych . Komisja odpierając argumentację przedsiębiorców, którzy wskazywali, że wymiana informacji o cenach cennikowych nie mogła stanowić narzędzia do uzgodnienia cen faktycznie stosowanych, stwierdziła że wymiana informacji o cenach cennikowych służyła co najmn iej jako sygnał rynkowy lub wskazanie konkurentom oczekiwanego kierunku rozwoju cen bananów. Zdaniem Komisji strony ujawniały swoje zamiary co do kształtowania cen sprzedaży oraz ocenę sytuacji na rynku, aby wyeliminować niepewność zachowania się konkurent ów, co z kolei dawało podstawy do stosowania uzgodnionej przez strony praktyki 87 . Natomiast w sprawie Fatty Acids Komisja uznała, że okoliczność, iż przekazywane przez konkurentów dane w części nie były prawdziwe, nie zmienia antykonkurencyjnego potencjału wymiany informacji. Strony cały czas działały w sztucznie zwiększonej przejrzystości rynku i cały czas dysponowały danymi dotyczącymi sprzedaży konkurentów, choć w części dane te nie były prawdziwe. Powyższe dawało możliwość dyskusji, porównania wyników i wyrażenia krytycznych ocen o posunięciach konkurentów 88 . 86 Wytyczne w sprawie porozumień horyzontalnych, pkt 148. 87 Decyzji Komisji z 15 października 2008 r. Bananas COMP/39188, pkt 284 - 286. 88 Decyzja Komisji z 2 grudnia 1986 Fatty Acids , IV/31.128, Dz.U. L 3 z 6.1.1987, str. 17 - 26 , pkt 38. 69 (235) Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, należy wskazać, że uczestnicy porozumienia z takiej możliwości dyskusji i wyrażenia krytycznych opinii na temat posunięć konkurentów korzystali. Przykładowo na spotkaniu w 2011 r. w Ostródzie [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] zarzuciła przedstawicielowi Pfleiderer zaniżanie cen w Elblągu, w odpowiedzi na co konkurent przyznał się do zastosowania obniżki wskazując jednocześnie wobec jak iego odbiorcy ją zastosował i jakiej wysokości była ta obniżka. Podobnie na spotkaniu w 2011 r. na lotnisku Tegel w Berlinie przedstawiciele Swiss Krono wyrazili wobec członka zarządu Kronospan niezadowolenie z prowadzenia przez Kronospan niekiedy sprzedaż y poniżej koszów, co prowadziło do zaniżenia ogólnego poziomu cen na rynku. (236) W ocenie Prezesa Urzędu, ze względu na specyfikę funkcjonowania rynków, na których działali uczestnicy porozumienia przekazywane informacje na temat wysokości cen y mogły nie zawsze odzwierciedla ć wysokość ostatecznych cen oferowanych odbiorcom . Jak wynika z akt postępowania ceny oferowane obiorcom niejednokrotnie podlegały indywidualnym negocjacjom, dodatkowo od ostatecznych cen udzielane również były rabaty lub inne bonifikat y. W związku z tym ostateczna wysokość ce ny zależała od wielu czynników. Niemniej jednak zda niem Prezesa Urzędu wymiana informacji między stronami postępowania miała w przedmiotowej sprawie antykonkurencyjny charakter. S trony wymieniały się informacjami na jbardziej w tych warunkach precyzyjnymi i wystarczającymi do osiągnięcia celu w postaci zmniejszenia niepewności co do swoich działań rynkowych. Nawet jeśli przekazane informacje odbiegały od cen ostatecznie oferowanych, z uwagi na stosowane później rabaty , to nadal stanowiły podstawę do negocjacji z odbiorcami i w związku z tym mogły służyć co najmniej jako wskazówka co do możliwej wysokości ceny ostatecznej. Dodatkowo, zdaniem Prezesa Urzędu, gdyby rzeczywiście w ocenie stron informacje na temat cen , dat wprowadzanych podwyżek i wielkości sprzedaży konkurentów nie miały żadnego znaczenia, nie zadawa ły by sobie trudu wymiany tych informacji. (237) W oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny należy wskazać, że w ramach przedmiotowego porozumienia między stronami dochodziło częściej do wymiany poufnych informacji , niż do uzgadniania cen . Taki sposób współpracy, oparty w przeważającej mierze na wymianie informacji był łatwiejszy do r ealizacji , a jednocześnie był wystarczający do ograniczenia niepewności co do działań rynkowych uczestników porozumienia. Zdaniem organu ochrony konkurencji istotne znacz enie dla sposobu funkcjonowania porozumienia miała specyf ik a rynk ów, na który ch działali przedsiębiorcy. W szczególności należy wskazać, że rynek wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych cechują się dużą wrażliwością na zmiany wielkości popytu, warunków dostępu do surowca drzewnego oraz kursu euro. To wszystko zaś s prawia ło , że strony postępowania musi ały s tale 70 dostosowywać się do warunków panujących na rynku i kilka razy w roku dokonywać zmian cen . W konsekwencji przestrzeganie podjętych uzgodnień, kiedy d ochodziło do zmian rynkowych wymuszających również zmiany cen, było utrudnione. (238) Na taki wniosek wskazuje również notatka sporządzona przez ówczesnego [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] przed spotkaniem w 2008 r. w Warszawie, w której z jednej strony wskazywała na konieczność ustalenia z konkurentami minimalnych cen spr zedaży, ale jedocześnie zauważyła, że nie wierzy w powodzenie tego planu [pkt (68) decyzji] . (239) Przykładowo, jak wynika z notatki [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] , w której podsumow ał realizację uzgodnień podjętych na spotkaniu w 200 8 r. w Warszawie, strony co do zasady stosowały uzgodnioną wysokość cen, ale wobec niektórych odbiorców czyniły odstępstwa. W szczególności w odniesieniu do Kronospan w notatce wskazano, że początkowo podniósł ceny, ale na dzień sporządzenia notatki , czyli 2 miesiące później zaczął sprzeda wać formaty standardowe do niektórych klientów po starych cenach [pkt (71) decyzji]. 11.1.3. Standard dowodu (240) W odniesieniu do standardu dowodu należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 84 u.o.k.k. w sprawach dotyczących dowodów w postępowaniu przed Prezesem Urzędu, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się odpowiednio art. 227 - 315 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 1822 ze zm., dale j jako: „ k.p.c. ”). (241) Należy przy tym wskazać, że akceptowany również przez sądy standard dowodu w postępowaniu przed Prezesem Urzędu uwzględnia szczególny, sekretny charakter antykonkurencyjnych porozumień, który niejednokrotnie wymusza szerokie posługiwani e się dowodami pośrednimi. Większość uzgodnień uczestników zakazanych porozumień zapada w formie ustnej. Organ antymonopolowy nie dysponując często dowodami bezpośrednimi (jak umowa, uchwała, korespondencja elektroniczna), zmuszony jest bazować na zeznania ch skruszonych stron porozumienia (wnioskodawców leniency ), na dowodach pośrednich lub domniemaniach faktycznych 89 . (242) W tym względzie można p rzykładowo wskazać na wyrok Sąd u Najwyższego z 9 sierpnia 2006 r. , w którym to Sąd w odniesieniu do porozumień cenowyc h stwierdził, że „ mogą być ujawniane za pomocą dowodów bezpośrednich lub pośrednich. W praktyce możliwość 89 Por. K. Róziewicz – Ładoń Postępowanie przez Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w zakresie przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję , Warszawa 2011, s. 126. 71 skorzystania przez Prezesa Urzędu z dowodów bezpośrednich jest ograniczona ze względu na świadomość przedsiębiorców co do nielegalności takich działań ” 90 . (243) W odniesieniu do tego jakie dowody są bezpośrednie a jakie pośrednie, w piśmiennictwie wskazuje się, że dowody bezpośrednie, to dowody z pierwszej ręki pochodzące od uczestników spotkań dotyczących porozumienia i, co do zasady, bezpośrednio wskazujące na jego uczestników. Dowody bezpośrednie mogą występować zarówno w formie pisemnej, jako dokumenty wytworzone w czasie, kiedy zdarzenia, których dotyczą, miały miejsce, jak również w formie ustnej relacji odnoszącej się do kontaktów w ramach kartelu, prze dstawionej później 91 . W szczególności mogłyby to być np. protokoły odbytych spotkań lub odręczne notatki ze spotkań konkurentów, na których poruszano kwestie ich strategii cenowych czy w zakresie wielkości produkcji; e - maile podsumowujące ustalenia zmowy; w ewnętrzne memoranda. Z kolei jako dowody pośrednie mogące świadczyć o zmowie można dopuścić np. agendy zaplanowanych spotkań, wpisy w kalendarzach, rachunki z hoteli lub bilety lotnicze 92 . (244) Dodatkowo należy wskazać, że w przytoczonym wyżej orzeczeniu Sąd Na jwyższy wprost uznał, że w sprawach z zakresu ochrony konkurencji dopuszczone jest również stosowanie domniemań faktycznych. Z domniemań faktycznych można, w świetle stanowiska Sądu Najwyższego, wyprowadzić wniosek o istnieniu porozumienia ograniczającego konkurencję : „nie ulega wątpliwości, że także w postępowaniu, którego przedmiotem jest ochrona konkurencji, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów może ustalić na podstawie domniemań faktycznych (art. 231 K.p.c.), że doszło do naruszenia zakazu praktyk ograniczających konkurencję i nie narusza to konstytucyjnej zasady wolności prowadzenia działalności gospodarczej (art. 20 i 22 Konstytucji RP)” . Podobnie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Warszawie, który wskazał, że „ zgodnie z art. 231 k.p.c. można uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów. Przepis ten ma zastosowanie także do postępowań w sprawach z zakresu ochrony konkurencji, toczących się według przepis ów Kodeksu postępowania cywilnego. Co prawda, stosowanie praktyk monopolistycznych musi być udowodnione temu, komu stawia się taki zarzut jednak udowodnienie tych praktyk może nastąpić także na podstawie dowodów pośrednich, na podstawie reguł odnoszących s ię do domniemań faktycznych, o czym stanowi art. 231 k.p.c. ” 93 . (245) W kontekście tak wyznaczonego standardu dowodu w sprawach dotyczących antykonkurencyjnych porozumień, tym bardziej należy uznać, że wniosek o istnieniu 90 Wyrok SN z 9 sierpnia 2006 r., III SK 6/06, Dz. Urz. UOKiK 2007/3/39. 91 F. Arbault, E. Sakkers [w:] J. Faull, A. Nikpay, The EC law of competition, 2 nd edition, Oxford 2007, s. 989. 92 B. Turno, Leniency. Program łagodzenia kar pieniężnych w polskim prawie ochrony konkurencji , Warszawa 2013, str. 471 i 472. 93 Wyrok SA z dnia 9 października 2009 r., sygn. akt VI ACa 86/09, niepubl. 72 antykonkurencyjnego porozumienia Prezes U rzędu może wywodzić z dowodów w postaci oświadczeń przedsiębiorców – uczestników tego porozumienia złożonych w ramach programu ł a godzenia kar przewidzian ego w art. 109 u.o.k.k. (246) Reżim dowodowy przy stwi erdzaniu istnienia porozumień lub uzgodnionych praktyk jest również złagodzony na gruncie prawa unijnego. Mianowicie w orzecznictwie sądów unijnych, wskazuje się, że zakaz uczestnictwa w antykonkurencyjnych porozumieniach i grożące za to kary są dobrze znane, jest zrozumiałe, że działania jakie za sobą pociąga ją takie porozumienia mogą być skryte, a dokumenty związane z porozumieniem są ograniczone do minimum. Nawet jeśli Komisja znajdzie dowody wyraźnie wskazujące na niezgodne z prawem kontakty pomiędzy przedsiębiorcami, to zazwyczaj są one jedynie fragmentary czne, zatem część ustaleń musi być wynikiem dedukcji. W większości spraw, istnienie antykonkurencyjnego porozumienia musi zostać wywiedzione ze zbiegów okoliczności i śladów (ang. signs/marks ), które rozważane łącznie mogą, w braku innego wiarygodnego wytł umaczenia, stanowić dowód naruszenia reguł konkurencji 94 . Dodatkowo w wyroku Dresdner Bank i inni przeciwko Komisji wskaza no , że podczas, gdy dostatecznie precyzyjne i spójne dowody muszą zostać przedstawione na poparcie zarzutu naruszenia reguł konkurencji , to „ nie każdy z dowodów dostarczonych przez Komisję musi koniecznie odpowiadać tym kryteriom w odniesieniu do każdego elementu naruszenia. Wystarczy, by zbiór wskazanych przez instytucję poszlak jako całość odpowiadał temu wymogowi ” 95 . (247) Z kolei w motywie 5 preambuły Rozporządzenia 1/2003 wskazano, że Rozporządzenie nie ma wpływu ani na krajowe reguły dotyczące standardu dowodu ani na obowiązek organów i sądów krajowych wykazania relewantnych okoliczności sprawy. Jednakże tak jest pod warunkiem, że krajowe reguły i obowiązki w tym zakresie są zgodne z ogólnymi zasadami prawa unijnego, w szczególności z zasadą skuteczności ( fr . effe t utile ). W piśmiennictwie wskazuje się, iż oznacza to w szczególności, że standard dowodu stosowany przez organy krajowe nie moż e być postawiony na tak wysokim poziomie, iż stosowanie art. 101 TFUE stanie się niemożliwe lub nadmiernie utrudnione 96 . (248) Mając na uwadze powyższe, należ y wska zać że również w przedmiotowej sprawie większość podejmowanych przez uczestników porozumienia uzgodnień oraz wymienianych informacji odbywała się w formie ustnej. W związku z tym , Prezes Urzędu ustalając stan faktyczny oraz 94 Wyrok z 7 stycznia 2004 r. Aalborg Portland i inni przeciwko Komisji , C - 204/00 P, EU:C:2004:6, pkt 55 - 57; wyrok z 27 września 2006 r. Dresdner Bank i inni przeciwko Komisji, T - 44/0 2 OP, EU:T:2006:271, pkt 58; decyzja Komisji z 3 maja 2006 r. Hydrogen Peroxide and Preborate , COMP/38.620, pkt 315. 95 Wyrok z 27 września 2006 r. Dresdner Bank i inni przeciwko Komisji, T - 44/02 OP, EU:T:2006:271, pkt 63; wyrok z 8 lipca 2004 r. JFE Engeneering Corp. et al. przeciwko Komisji, T - 67/00, EU:T:2004:221 , pkt 180; decyzja Komisji z 3 maja 2006 r. Hydrogen Peroxide and Preborate , COMP/38.620, pkt 316. 96 E. De Smijter, L. Kjølbye, The Enforcement System under Regulation 1/2003, w: J. Fau ll, A. Nikpay, The EC law of competition, Oxford University Press, second edition, 2007, s. 95. 73 dokonując jego oceny, jako że ni e dysponował w zakresie wszystkich aspektów naruszenia dowodami bezpośrednimi, musiał opierać się również na wycinkach pozyskanych dowodów . Jednakże dowody te rozpatrywane łącznie dały podstawę do uznania, iż międz y stronami postępowania istniało w latach 2008 - 2011 porozumienie ograniczające konkurencję. (249) W szczególności, jako wiarygodne i istotne dla przedmiotowej sprawy Prezes Urzędu uznał pozyskane podczas kontroli z przeszukaniem w siedzibie Swiss Krono notatki sporządzone przez [ informacja chroniona] o raz [ informacja chroniona] ww. spółki wskazujące na przebieg spotkań uczestników porozumienia , tj. notatkę ze spotkania w 2008 r. w Warszawie, dwie notatki dotyczące spotkania w ma rcu 2011 r. w Ostródzie, notatkę z rozmowy telefonicznej na przełomie marca i kwietnia 2011 r. Dodatkowo Prezes Urzędu w swoich ustaleniach opierał się na cennikach konkurentów znalezionych w siedzibie Swiss Krono podczas kontroli z przeszukaniem oraz na oświadczeniach przedstawicieli S wiss Krono bezpośrednio uczestniczących w kon taktach z pozostałymi uczestnikami porozumienia . 11.2. Antykonkurencyjny cel porozumienia (250) Zarówno przepisy art. 6 ust. 1 u.o.k.k. jak i art. 101 ust. 1 TFUE przewidują, że zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest ograniczenie konkurencji na rynku. (251) Należy tym samym wskazać, że przesłanki „antykonkurencyjnego celu” oraz „antykonkurencyjnego skutku” mają charakter alternatywny 97 . Do uznania porozumienia za naruszające zakaz określony w art. 6 ust. 1 u.o.k.k. i art. 101 ust. 1 TFUE wystarczające j est zatem spełnienie tylko jednego ze wskazanych elementów, tj. antykonkurencyjnego celu lub skutku tego porozumienia. Oznacza to, że jeżeli zostanie wykazane, że celem porozumienia jest ograniczenie konkurencji, to nie ma znaczenia, czy cel ten został osi ągnięty. (252) W związku z powyższym w pierwszej kolejności zasadne jest określenie, czy porozumienie nie ograniczało konkurencji ze względu na cel. Dopiero w przypadku ewentualnego stwierdzenia, że porozumienie nie było porozumieniem ograniczającym konkurencję ze względu na cel, zasadne i niezbędne staje się przeanalizowanie jego skutków. (253) Takie podejście do b rak u konieczności badania skutków porozumienia, gdy wykazano jego antykonkurencyjny cel zostało potwierdz one zarówno przez orzecznictwo sądów krajowych jak i unijnych. Przykładowo w wyroku z dnia 9 listopada 2006 r. SOKiK stwierdził , że „(…) jeżeli z zawartego porozumienia, w konkretnym wypadku z aktów podjętych przez odwołującą 97 K. Kohutek (w:) K. Kohutek, M. Sieradzka, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Wolters Kluwer, Warszawa, 2008, s. 252; A. Jurkowska, (w:) T . Skoczny, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa, 2014, s. 263 - 264; zob. także: wyrok z 4 czerwca 2009 r. T - Mobile Netherlands i inni, C - 8/08, EU:C:2009:343, pkt 28. 74 się Izbę wynika ich antykonkurencyjny cel, to ni e ma potrzeby badania skutków porozumienia ” 98 . (254) Podobny wniosek wynika z orzecznictwa unijnego , w którym wskazano, że na użytek stosowania art. 85 ust. 1 Traktatu (obecnie art. 101 TFUE) nie ma potrzeby brania pod uwagę konkretnych skutków porozumienia, jeż eli jasne jest, iż miało ono na celu zapobieżenie, ograniczenie lub zniekształcenie konkurencji na wspólnym rynku (obecnie wewnętrznym rynku) . Zatem, jeśli Komisja udowodniła, iż cel porozumienia był antykonkurencyjny, nie musi wykazywać w dodatku, iż poro zumienie spowodowało ograniczenie konkurencji na rynku wewnętrznym 99 . Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w innej sprawie, w której stwierdzono, że „(…) by dokonać oceny, czy porozumienie jest zakazane na mocy obecnego art. 101 ust. 1 TFUE, uwzględnien ie jego konkretnych skutków jest zbędne, jeśli okazuje się, że ma ono na celu zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji wewnątrz wspólnego rynku ” 100 . Jak bowiem dalej wyjaśniono „(…) pewne formy zmowy między przedsiębiorstwami można uznać, z uwag i na sam ich charakter, za szkodliwe dla prawidłowego funkcjonowania normalnej konkurencji ”. (255) Badając cel porozumienia, należy mieć na względzie, że przez „ cel ” nie należy rozumieć subiektywnego zamiar u narus zenia konkurencji, ale raczej zamiar osiągnięcia określonych skut ków, które to skutki mogą mieć antykonkurencyjny wymiar. Przepisy art. 101 ust. 1 TFUE posługują się w tym zakresie angielskim terminem „ object ” , któremu bliższy znaczeniowo wydaje się termin „przedmiot porozumienia” niemający subiektywneg o zabarwienia . Tak rozumiany „przedmiot porozumienia” odrywa się całkowicie od subiektywnych zamiarów stron, od „celu” ich działania. Liczy się bowiem wyłącznie treść porozumienia, to co wy nika z jego postanowień dla konkurencji na rynku 101 . (256) W doktrynie wska zuje się, że porozumieniami ograniczającymi konkurencję ze względu na cel są porozumienia, które ze swej istoty mają potencjał do ograniczenia konkurencji , tj. porozumienia te są w tak jaskrawy sposób sprzeczne z celami polityki konkurencji i mają tak isto tny (choćby potencjalny tylko) negatywny wpływ na konkurencję, że nie jest w ich przypadku konieczne badanie, czy rzeczywiście prowadzą lub mogłyby prowadzić do jej naruszenia, wywołując jakiekolwiek negatywne skutki na rynku 102 . Przy ustalaniu , czy dane porozumienie, z uwagi na sam swój charakter można uznać za ograniczające konkurencj ę ze względu na cel, należy uwzględnić treś ć jego postanowień, obiektywn e cel e , do których 98 Wyrok SOKiK z 9 listopada 2006 r., sygn. XVII Ama 68/05, Dz. Urz. UOKiK z 2007 r., Nr 2, poz. 20. 99 Wyrok z 15 marca 2000 r. Cimenteries CBR i in. przeciwko Komisji , T - 25/95, EU:T:2000:77 . 100 Wyrok z 20 listopada 2008 r. Beef Industry Deprzeciwkoelopment S ociety Ltd, C - 209/07, EU:C:2008:643. 101 A. Stawicki [w:] A. Stawicki, E. Stawicki (red.) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa 2016, komentarz do art. 6. 102 A. Stawicki [w:] A. Stawicki, E. Stawicki (red.) Ustawa o ochronie konkure ncji i konsumentów. Komentarz , Warszawa 2016, komentarz do art. 6. 75 osiągnięcia ono zmierza, a także kontek st prawny i gospodarczy, w jaki porozumieni e to się wpisuje 103 . Taka indywidualna i szczegółowa analiza umożliwia zrozumienie funkcji gospoda rczej i rzeczywistego znaczenia omawianej koordynacji. Umożliwia również sprawdzenie, czy istnieje inne wiarygodne alternatywne wyjaśnienie dla koordynacji, niż dążenie do celu antykonkurencyjnego 104 . (257) W ocenie Prezesa Urzędu działania stron postępowania polegają ce na ustalaniu cen oraz wymianie informacji na temat cen, dat ich podwyżek i wielkości sprzedaży, stanowiły tego rodzaju formę porozumienia, które ze swej istoty są szkodliwe dla konkurencji . W związku z tym, działania te należy ocenić jako porozumienie ograniczające konkurencję ze względu na cel . N ie istnieje żadne alternatywne wyjaśnienie gospodarcze dla zakwestionowanej w niniejszej d ecyzji współpracy st ron postę powania. Również s trony postępowania nie wskazały jakiejkolwiek okoliczności, która pozwalałaby stwierdzić, że ich działania nie naruszały konku rencji i przez to nie miały antykonkurencyjnego celu . (258) Należy wskazać , że praktyka polegająca na ustala niu cen jest zaliczana do najcięższych naruszeń prawa konkurencji. W Wytycznych Komisji w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 TWE (obecnie art. 101 ust. 1 TFUE) wskazano, że porozumienia, których celem jest ograniczenie konkurencji takie jak ustalanie cen , redukują podaż i powodują wzrost cen, prowadząc do złego podziału dóbr, gdyż towary i usługi, na które jest popyt konsumentów, nie są wytwarzane. Porozumienia takie prowadzą również do ograniczenia dobrobytu konsumentów, z uwagi na fakt, że konsumenci są zmuszeni do płacenia wyższych cen za towary i usługi, których dotyczy porozumienie 105 . (259) Natomiast aby ocenić, czy praktyka polegająca na wymianie informacji wykazuje stopień szkodliwości wystarczający do tego, aby można ją było uznać za „ograniczającą konkure ncję ze względu na cel” w rozumieniu w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.o.k.k. i art. 101 ust. 1 TFUE , należy skupić się w szczególności na celach, do których osiągnięcia ona zmierza, a także na kontekście gospodarczym i prawnym, w jaki porozumienie to się wpisu je. W ramach oceny takiego kontekstu należy również wziąć pod uwagę charakter dóbr lub usług, których to porozumienie dotyczy, jak również rzeczywiste warunki funkcjonowania i struktury badanego rynku lub rynków. Dodatkowo w orzecznictwie unijnym ugruntowa ł się pogląd, zgodnie z którym fundamentalnym założeniem, leżącym u podstaw oceny wymiany informacji przez konkurentów jest zasada, że każdy podmiot gospodarczy powinien samodzielnie i autonomicznie określać swoją strategię biznesową na wspólnym rynku (m.i n. w zakresie cen 103 Wyrok z 6 października 2009 r. GlaxoSmithKline Services i inni przeciwko Komisji , C - 501/06 P, C - 513/06 P, C - 515/06 P and C - 519/06 P, EU:C:2009:610, pkt 58 i tam przywołane orzecznictwo. 104 Opinia Rzecznika Generalnego Saugmandsgaard Øe z 21 września 2017 r. F. Hoffmann - La Roche Ltd i inni przeciwko Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato (AGCM) , C - 179/16, EU:C:2017:714, pkt 148. 105 Pkt 21 wytycznych Komisji Europejskiej w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 TWE, Dz. Urz. UE z 2004 r., C 101/97. 76 produktów) 106 . Wymóg ten stoi na przeszkodzie wszelkim kontaktom przedsiębiorców zarówno bezpośrednim, jak i pośrednim, które mogłyby wywrzeć wpływ na ich zachowanie na rynku, ujawnić decyzję odnośnie do planowanych działań jeżeli celem lub skutkiem tych kontaktów byłoby zniekształcenie normalnych warunków konkurencji na rynku właściwym 107 . Dodatkowo istnieje domniemanie, że przedsiębiorca nieprzerwanie działający na rynku i uczestniczący w uzgodnieniach uwzględnia przy kształtowaniu własnego zachowania na rynku informacje, które wymienił ze swoimi konkurentami 108 . (260) Komisja w W ytycznych w sprawie porozumień horyzontalnych wskazuje, że wymianę między konkurentami zindywidualizowanych danych na temat planowanych, przyszłych cen lub ilości (np. sprz edaży) należy uznać za ograniczenie konkurencji ze względu na cel 109 . Taka wymiana uznawana jest bowiem za równoznaczną z uzgadnianiem tych cen, a zatem jest praktyką zakazaną już tylko z uwagi na jej obiektywnie antykonkurencyjny cel. Również wymianę inform acji o aktualnych cenach uznaje się za antykonkurencyjną 110 . Dodatkowo w orzecznictwie unijnym ukształtowano pogląd, zgodnie z którym „ w szczególności za mającą cel antykonkurencyjny należy uznać wymianę informacji mogącą wyeliminować niepewność zainteresowa nych co do daty, zakresu i warunków dostosowania zachowania na rynku, którego dane przedsiębiorstwo miałoby dokonać ” 111 . (261) Mając na względzie powyższe rozważania Prezes Urzędu stanął na stanowisku , ż e rozpatrywane w niniejszej sprawie porozumienie stanowi ogr aniczenie konkurencji ze względu na cel, ponieważ jego celem/przedmiotem było wyeliminowanie niepewności co do działań rynkowych uczestników porozumienia . Działania stron w postaci uzgadniania wysokości stosowanych cen oraz wymiany informacji na temat cen, dat ich podwyżek i wielkości sprzedaży, zmniejszały bodźce dla uczestników porozumienia do podejmowania konkurencyjnych kroków wobec siebie nawzajem i chroniły ich przed tzw. „wojną cenową”. Dodatkowo współpraca ta stworzyła system solidarności i kooperac ji, mający na celu koordynację zachowań rynkowych stron i zwiększenie ich przewagi kosztem odbiorców. Posiadając wiedzę o wysokości cen stosowanych przez konkurentów, uczestnicy 106 Wyrok z 19 marca 2015 r. Dole Food Company, Inc. i Dole Fresh Fruit Europe przeciwko Komisji , C - 286/13 P, EU:C:2015:184 , pkt 119; w yrok z 4 czerwca 2009 r. T - Mobile Netherlands i inni, C - 8/08, EU:C:2009:343, pkt 32; wyrok z 28 maja 1998 r. John Deere Limited przeciwko Komisji , C - 7/95 P, EU:C:1998:256, pkt 86. 107 Wyrok z 19 marca 2015 r. Dole Food Company, Inc. i Dole Fresh Fruit Europe przeciwko Komisji , C - 286/13 P, EU:C:2015:184 , pkt 120 ; wyrok z 4 czerwca 2009 r. T - Mobile Netherlands i inni, C - 8/08, EU:C:2009:343, pkt 32 i przywołane tam orzecznictwo. 108 Wyrok z 19 marca 2015 r. Dole Food Company, Inc. i Dole Fresh Fruit Europe przeciwko Komisji , C - 286/13 P, EU:C:2015:184 , pkt 127; wyrok z 4 czerwca 2009 r. T - Mobile Netherlands i inni, C - 8/08, EU:C:2009:343, pkt 51 i przywołane tam orzecznictwo. 109 Wytyczne w sprawie porozumień horyzontalnych, pkt 72 - 74. 110 A. Bolecki, Wymiana informacji między konkurentami w ocenie organów ochrony konkurencji , Warszawa 2013, str. 56 i 336. 111 Wyrok z 19 marca 2015 r. Dole Food Company, Inc. i Dole Fresh Fruit Europe przeciwko Komisji , C - 286/13 P, EU:C:2015:184 , pkt 119 i tam przywołane orzecznictwo. 77 porozumienia kształtowali własną politykę cenową w warunkach zwiększonej przej rzystości. Z uwagi na posiadaną wiedzę, s trony postępowania mogły ustalać własne ceny na możliwie najwyższym poziomie , tak aby nie stracić odbiorcy na rzecz konkurenta oferującego niższą cenę, a jednocześnie nie doprowadzić do wojny cenowej między uczestni kami porozumienia. W ten sposób znacznie zwiększyła się ich siła negocjacyjna w relacjach z odbiorcami, a w konsekwencji doprowadziło to do zmniejsz enia dla stron postępowania bodźc ów do rywalizacji cenowej, która jest jednym z najważniejszych przejawów ko nkurencji. (262) W ten sposób ogranicz ono ryzyka prowadzonej działalności przez uczestników porozumienia , co nie miałoby miejsca gdyby przedsiębiorcy ci poddani zostali konkurencji jako immanentnej instytucji gospodarki wolnorynkow ej. Niewątpliwie nieodłączną konsekwencją takich porozumień było wywołanie stanu sprzecznego z celami prawa konkurencji. (263) Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyrok u w sprawie Tate & Lyle plc, British Sugar plc and Napier Brown & Co. przeciwko Komisji , w którym podkreśl ono, że „ stwierdzenie, że przedsiębiorstwo, dzięki swemu uczestnictwu w spotkaniu o antykonkurencyjnym celu, nie tylko dąży do celu w postaci eliminowania z góry niepewności co do przyszłych działań jego konkurentów, ale także nie może ni e brać pod uwagę bezpośrednio lub pośrednio informacji uzyskanych w toku tych spotkań w celu określenia polityki, którą zamierzało przyjąć na rynku zachowuje swoja ważność także, jeśli uczestnictwo jednego lub kilku przedsiębiorstw w spotkaniach o antykonk urencyjnym celu nie obejmuje wymiany informacji, ale ogranicza się do zwykłego uzyskiwania informacji dotyczących przyszłych zachowań ich konkurentów rynkowych ” 112 . (264) Mając na uwadze powyższe należy przyjąć, że zawarte przez strony postępowania porozumienie og raniczało konkurencję ze względu na swój cel. 11.3. Okres funkcjonowania porozumienia (265) Prezes Urzędu w przedmiotowej sprawie stwierdził, że rozpatrywane w niniejszej sprawie porozumienie trwało w latach 2008 - 2011. Z e zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowe porozumienie rozp oczęło się na początku 2008 r. , kiedy to jeszcze przed spotkani em przedstawicieli stron 29 lutego 2008 r. doszło do wymiany poufnych informacji. Jak wynika z materiału dowodowego, [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] , otrzymała od [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] info rmacje o aktualnych stosowanych cenach przez Pfleiderer oraz Kronospan wobec odbiorcy przemysłowego [ informacja chroniona] [ pkt (67) decyzji ] . 112 Wyrok z 12 lipca 2001 r. , Tate & Lyle plc, British Sugar plc and Napier Brown & Co. przeciwko Komisji , T - 202/98, EU:T:2001:185 , tłumaczenie za A. Jurkowska, T. Skoczny, Prawo konkurencji Wspólnoty Europejskiej. Orzecznictwo tom 2: SPI z lat 1990 - 2004, część 2, Warszawa 2005, str. 521. 78 (266) Opierając się na informacjach zebranych w toku postępowania oraz w braku dowodów przeciwnych , Prezes Urzędu stwierdził, że objęte zakresem niniejszej decyzji porozumienie ograniczające konkurencję zostało zaniechane 7 września 2011 r. Oznacza to, że zostało ono zaniechane jeszcze przed wszczęciem postępowania antymonopolowego w niniejszej sprawie . 11.4. Porozumienie jako jednolite i ciągłe naruszenie (267) Porozumienie jednolite i ciągłe charakteryzuje się istnieniem kilku lub kilkunastu uzgodnień składających się na jedno porozumieni e. Ma to miejsce w szczególności wtedy, gdy porozumienie polega na zachowaniu dotyczącym tego samego rynku produktowego, mającym zasadniczo ten sam cel gospodarczy i antykonkurencyjny charakter. W sytuacji zaistnienia takich złożonych, wieloaspektowych por ozumień ograniczających konkurencję trwających wiele lat, organy ochrony konkurencji są uprawnione do uznania, że stanowią one jedno, ciągłe naruszenie. (268) Powyższe podejście znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie unijnym. Przykładowo w sprawie Aalborg Portland i inni przeciwko Komisji stwierdzono, że „ naruszenie art. 85 ust. 1 TWE [obecnie art. 101 TFUE – wyjaśnienie. wł.] może wynikać nie tylko z jednostkowego zachowania, ale również z serii zachowań lub też postępowania o charakterze ciągłym. Taka interpretacja nie może być podważana na tej podstawie, że jeden lub kilka elementów serii zachowań lub postępowania o charakterze ciągłym mogłoby stanowić samo w sobie oddzielne naruszenie tego przepisu. Kiedy różne zachowania tworzą część »ogólnego p lanu«, ponieważ poosiadają identyczne cele obejmujące naruszenie konkurencji w ramach wspólnego rynku, Komisja jest upoważniona do przypisywania odpowiedzialności za te działania na podstawie uczestnictwa w naruszeniu traktowanym jako całość ” 113 . Natomiast w sprawie Herkules przeciwko Komisji , uznano, że sztucznym byłoby dzielenie takiego ciągłego zachowania, charakteryzującego się jednym celem, na oddzielne naruszenia 114 . (269) Dla oceny porozumienia, jako jednolite i ciągłe nie ma znaczenia fakt modyfikacji tego porozumienia, czy zmiany mechanizmu jego funkcjonowania. Podobnie bez wpływu pozostaje okoliczność, że jego członkowie mogą do niego się przyłączać lub występować w okre sie jego funkcjonowania. Co istotne, nie jest także konieczne wykazanie, że poszczególny jego uczestnik brał udział, wyrażał wyraźną zgodę lub był świadomy każdego poszczególnego 113 Wyrok z 7 s tycznia 2004 r. Aalborg Portland i inni przeciwko Komisji , C - 204/00 P, EU:C:2004:6 . 114 Wyrok z dnia 17 grudnia 1991 r. SA Herkules Chemicals NV przeciwko Komisji, T - 7/89, EU:T:1991:75 , pkt 262 - 263 oraz decyzja Komisji z 21 października 1998 r. Pre - Insulated Pipe Cartel, IV/35.691, Dz. Urz. WE z 1999 r., L 24/1, pkt 131; decyzja Komisji z 5 grudnia 2001 r. Citrid acid, COMP/E - 1/36 604 , Dz. Urz. WE z 2002 r., L 239/18, pkt 143. 79 aspektu lub przejawu zakazanego porozumienia w całym okresie, w którym taki p rzedsiębiorca stosował się do wspólnego schematu działań 115 . (270) Zadaniem Prezesa Urzędu r ozpatrywane w przedmiotowej sprawie porozumienie stanowiło jednolite i ciągłe porozumienie. Na niniejsze porozumienie składały się zachowania przedsiębiorców polegające za równo na ustalaniu cen, jak i na wymianie informacji na temat cen, dat podwyżek i wielkości sprzedaży. Działania w powyższym zakresie były podejmowane na przestrzeni lat 2008 - 2011. Poza opisanymi szczegółowo spotkaniami stron postępowania w 2008 r. i 2011 r. oraz rozmową telefoniczną w 2011 r. należy wskazać, że w oparciu o zebrany w spraw ie materiał dowodowy Prezes Urzędu ustalił, że raz na kwartał przedstawiciele Swiss Krono i Pfleiderer kontaktowali się ze sobą telefonicznie, a w mniejszym natężeniu kont akty te były utrzymywane również między przedstawicielami Swiss Kron o i Kronospan . Ponadto uznaj ąc współpracę stron jako jednolite i ciągłe porozumienie, Prezes Urzędu uwzględnił, że przyświecał jej jeden cel ograniczający konkurencję, w postaci istotnego zmniejszenia niepewności uczestników porozumienia związanej z działalnością na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych i krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych. Dodatkowo należy wskazać, że porozumienie przez cały okres jego tr wania dotyczyło tych samych produktów, tj. płyt wiórowych i płyt pilśniowych, a w uzgodnieniach uczestniczy ł ten sam krąg podmiotów . Nawet jeżeli niektóre ustalenia lub wymiana informacji miały charakter bilateralny , to co do zasady były one przekazywane p ozostałym uczestnikom porozumienia w ten sam sposób i miały na celu realizację zadań służących wspólnemu celowi uczestników porozumienia, tj. ograniczeniu niepewności co do działań konkurentów. Jednocześnie należy wskazać , że Prezes Urzędu nie dysponuje dowodem , który wskazywałby aby którykolwiek z uczestników porozumienia w sposób wyraźny i jednoznaczny zdystansował się od powyższej współpracy i zakomunikował pozostałym uczestnikom, że nie chce w niej uczestniczyć. 11.5. Niepodleganie w y łączeniom spod zakazu z awierania porozumień ograniczających konkurencję (271) Dla stwierdzenia naruszenia zakazu określonego w art. 6 u.o.k.k. oraz art. 101 TFUE konieczne jest w dalszej kolejności wykazanie, że porozumienie to nie wchodzi w zakres wyjątków w zakresie zastosowania ww. przepisów ani nie podlega wyłączeniu spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję, w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 marca 2011 r. w sprawie wyłączenia niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod 115 Decyzja Komisji z 21 października 1998 r. Pre - Insulated Pipe Cartel, IV/35.691, Dz. Urz. WE z 1999 r., L 24/1, pkt 134; decyzja Komisji z 27 listopada 2002 r. Plasterboard , COMP/37.152 , pkt. 426 - 427. 80 zakazu porozumień ograniczając ych konkurencję (t.j. : Dz. U. z 2014 r., poz. 1012). Powyższe dotyczy trzech rodzajów sytuacji : a) tzw. zastosowania reguły de minimis , która określona została w art. 7 u.o.k.k.; b) tzw. spełniania warunków wyłączenia grupowego, które wydane zostało na podstawie art. 8 ust. 3 u.o.k.k ; c) tzw. indywidualnego spełniania przez porozumienie przesłanek, o których mowa w art. 8 ust. 1 u.o.k.k. (272) W odni esieniu do porozumień bagatelnych polski ustawodawca przyjął, że porozumienie przedsiębiorców o stosunkowo niskim udziale rynkowym nie zagraża konkurencji w stopniu uzasadniającym ingerencję organu ochrony konkurencji . Z treści art. 7 ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. wynika, że zakazu porozumień nie stosuje się do porozumień zawieranych między konkurentami, których łączny udział w rynku w roku kalendarzowym poprzedzającym zawarcie porozumienia nie przekracza 5%. (273) Z kolei w unijnym prawie ochrony konkurencji kwestię porozumień bagatelnych reguluje zawiadomienie Komisji w sprawie porozumień o mniejszym znaczeniu, które nie ograniczają odczuwalnie konkurencji na mocy art. 101 TFUE ( Dz. Urz. UE C 368 z 22.12.2001, s. 1 3) . Zgodnie z pkt 8 lit. a porozumienia między przedsiębiorcami wpływające na handel pomiędzy Państwami Członkowskimi nie ograniczają odczuwalnie konkurencji w rozumieniu art. 101 ust. 1 TFUE, jeżeli łączny udział rynkowy posiadany przez strony porozumieni a nie przekracza 10% na żadnym z rynków, których dotyczy porozumienie, o ile jest ono zawierane między konkurentami. (274) Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że p orozumienie będące przedmiotem niniejszego postępowania nie korzysta z wyłączenia de mi nimis . Po pierwsze z uwagi na przedmiot tego porozumienia, który dotyczył ustalania cen i wym iany informacji na temat cen , dat wprowadzania podwyżek i wielkości sprzedaży. W prawie unijnym zarówno porozumienie polegające na ustalaniu cen jak i porozumienie polegające na wymianie informacji o cenach, jako porozumienie , które ma na celu ograniczenie konkurencji, nie może zostać wyłączone jako porozumienie bagatelne. Komisja w zawiadomieniu w sprawie porozumień o mniejszym znaczeniu, które nie ograniczają odcz uwalnie konkurencji na mocy art. 101 TFUE wskazała, że nie przyzna ochrony wynikającej z wyłączeń de minimis porozumieniom, których celem jest zapobieganie, ograniczanie lub zakłócanie konkurencji na rynku wewnętrznym. Za takie porozumienie – zakazane ze w zględu na cel – uznawane jest porozumienie dotyczące uzgadniania cen i wymiany informacji o cenach, podwyżkach i wielkościach. (275) Z kolei na podstawie przepisów krajowych s tosownie do art. 7 ust. 2 u.o.k.k. wyłączenie nie ma zastosowania m.in. do porozumień dotyczących ustalania cen. Wskazać przy tym należy, 81 że wymiana informacji dotyczących cen jest uznawana za praktykę prowadzącą do ustalenia cen, a więc w ocenie Prezesa Urzędu równi eż nie podlega wyłączeniu spod zakazu . Ponadto ponieważ porozumienie polegające na wymianie informacji, którego celem jest ograniczenie konkurencji nie podlega wyłączeniu spod stosowania art. 101 TFUE, to nie może ono w tej samej sprawie zostać wyłączone n a podstawie art. 7 u.o.k.k. Prezes Urzędu zobowiązany jest bowiem do stosowania zasady skuteczności wynikającej z dorobku prawa unijnego. Stosując prawo Prezes Urzędu powinien mieć na względzie, że jego interpretacja musi przyjmować taką formę, aby nie pro wadziła ona do pozbawiania skuteczności prawa unijnego. (276) Niemniej jednak nawet jeśliby uznać, że wymiana informacji dotyczących cen , dat wprowadzania podwyżek i wielkości sprzedaży stanowi praktykę, podlegającą wyłączeniu spod zakazu określonego w art. 6 u st. 1 u.o.k.k. , to z uwagi na wielkość zsumowanych udziałów rynkowych uczestników porozumienia należy wskazać, że w istotny sp osób przekraczają oni ustanowiony w przepisach krajowych próg bagatelności wynoszący dla porozumień między konkurentami – 5% . Jak zostało wyżej wskazane uczestnicy porozumienia będącego przedmiotem niniejszego postępowania, posiadali łącznie w czasie trwania porozumienia w zależności od roku od 42,5% do 54% na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz od 44,9% do 49,1 % na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych. Natomiast przy analizie udziałów grup kapitałowych udziały te wynosiły w latach 2008 - 2011 od 66,7% do 71,2% na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz od 57,4% do 71,2% na kraj o wym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych . Z godnie bowiem ze stanowiskiem doktryny w przypadku porozumień pomiędzy konkurentami ustawa nakazuje uwzględnić ich łączny udział w rynku, na którym działają strony porozumienia 116 . W związku z tym stosow nie do art. 7 ust. 1 u.o.k.k. udziały rynkowe stron porozumienia przekraczając progi bagatelności uniemożliwia łyby wyłączenie porozumienia dotyczącego wymiany informacji spod zakazu . (277) Tym samym porozumienie zawarte przez strony niniejszego po stępowania nie mo że skorzystać z wyłącz enia tzw. porozumień bagatelnych. (278) Należy zauważyć, że rozpatrywane w niniejsz ej decyzj i porozumienie nie jest również objęte wyłączeniem grupowym. Stosownie do art. 8 ust. 3 u.o.k.k. Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, wyłą czyć określone rodzaje porozumień spełniające przesłanki, o których mowa w ust. 1, spod zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1, biorąc pod uwagę korzyści, jakie mogą przynieść określone rodzaje porozumień. Z kolei w unijnym prawie ochrony konkurencji wyłącz enie może wynikać ze stosownego rozporządzenia Komisji. Niemniej jednak, żadne z rozporządzeń – polskich i unijnych – przewidujących wyłączenie grupowe 116 A. Stawicki [w:] A. Stawicki, E. Stawicki (red.) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa 2016, ko mentarz do art. 7. 82 spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję nie wyłącza spod zakazu, o którym mowa w art. 6 u.o.k .k. oraz art. 101 TFUE, porozumienia będącego przedmiotem niniejszego postępowania. (279) W odniesieniu do indywidualnego spełniania przez porozumienie przesłanek, o których mowa w art. 8 ust. 1 u.o.k.k. należy wskazać, że koncepcja tego rodzaju wyłączeń opiera się na założeniu o względnym charakterze zakazu porozumień ograniczających konkurencję 117 . Co do zasady wszystkie porozumienia ograniczające konkurencję, które spełniają łącznie wskazane w art. 8 ust. 1 u.o.k.k. oraz art. 101 ust. 3 TFUE przesłanki są objęte wyłączeniem spod zakazu. (280) Zarazem należy zauważyć, że zgodnie z art. 8 ust. 2 u.o.k.k. oraz art. 2 Rozporządzenia 1/2003 ciężar udowodnienia, ż e przesłanki wyłączenia są spełnione spoczywa na przedsiębiorcy ubiegającym się o wyłączenie. Mając na uwadze po wyższe, należy wskazać, że żadna ze stron postępowania nie udowodniła, ani nawet nie próbowała udowodnić, że w odniesieniu do porozumienia będącego przedmiotem postępowania istnieją podstawy indywidualnego wyłączenia spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję z uwagi na spełnienie warunków wskazanych w art. 8 ust. 1 ustawy oraz w art. 101 ust. 3 TFUE . 12. Stanowiska stron postępowania 12.1. Stanowisko Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów (281) W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania antymonopolowego Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów przekazały tożsame stanowiska , w związku z powyższym Prezes Urzędu poniżej będzie odnosił się do tych stanowisk zbiorczo. (282) Pfleiderer wskazał, że nie bierze ani nie brał udziału w ewentualnym porozum ieniu dotyczącym ustalania cen płyt pilśniowych, ponieważ nie produkuje ani nie wprowadza do obrotu płyt pilśniowych na jakimkolwiek rynku. Natomiast w zakresie płyt wiórowych, Pfleiderer wskazał , że zgodnie z najlepszą wiedzą zarządu i jej kierownictwa, n ie zawarł on , ani nie był stroną porozumienia ograniczającego konkurencję polegającego na ustalaniu cen płyt wiórowych na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych [k. 134, 135 , 168 i 169 akt administracyjnych] . (283) Odnosząc się zaś do zarzutu wymia ny inf ormacji handlowych, Pfleiderer wskazał, że nie prowadzi i nie prowadził wymiany informacji handlowych dotyczących warunków sprzedaży płyt wiórowych ani jakichkolwiek swoich produktów z konkurentami, dostawcami, ani 117 A. Jurkowska, Porozumienia kooperacyjne w świetle wspólnotowego i polskiego prawa ochrony konkurencji. Od formalizmu do ekonomizacji , Warszawa 2005, s. 106. 83 jakimikolwiek podmiotami obecnymi n a rynku. Niemniej jednak wskazał, że nabywał od niezależnego eksperta branżowego [ informacja chroniona] historyczne dane ilościowe, obejmujące lata 2001 - 2008 dotyczące produkcji, sprzedaży, eksportu oraz stanów magazynowych płyt surowych oraz laminowanych w odniesieniu do części producentów płyt wiórowych obecnych na polskim rynku, z których korzystał . Początkowo dane dotyczyły spółek Kronospan Szczecinek, Kronospan Mielec, Swiss Krono, Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów, w późniejszym okresie od 2003 r. dane nie obejmowały Swiss Krono. Dane pochodzące od niezależnego eksperta były przygotowywane na bazie danych przekazanych temu ekspertowi indywidualnie przez ww. uczestników rynku. Ze strony grupy kapitałowej Pfleiderer, indywidualne dane były przekazy wane niezależnemu ekspertowi przez Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów, natomiast nabywcą danych była tylko spółka Pfleiderer Group. Jak spółka przyznała dane sprzedawane przez niezależnego eksperta nie były wystarczająco zanonimizowane i w tym sensie mogły częściowo obrazować pozycję omawianych podmiotów na rynku. Zestawienia były przez spółkę wykorzystywane do monitorowania rynku. Pfleiderer wskazał, że przed 2009 r. zaprzestał nabywania zestawień i przekazywania swoich danych niezależnemu ekspertowi [k. 135 i 136 akt administracyjnych]. (284) Jednocześnie należy wskazać, że w tym samym piśmie zawierającym ustosunkowanie się do przedstawionych zarzutów, Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów złożyły wniosek o odstąpienie od wymierzenia lub obniżenie kary pi eniężnej na podstawie art. 109 u.o.k.k. Wniosek ten nie dostarczył jednak informacji o istnieniu zakazanego porozumienia ani dowodu umożliwiającego lub przyczyniającego się w istotny sposób do wydania decyzji , w związku z czym Prezes Urzędu postanowił go n ie uwzględnić. (285) Prezes Urzędu nie uwzględnił argumentacji Pfleiderer, jakoby w okresie trwania zarzucanej praktyki tj. w latach 2008 - 2011 nie produkował i nie wprowadzał do obrotu płyt pilśniowych i w związku z tym nie może być uznany za uczestnika porozumi enia na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych. Należy wskazać, że z akt sprawy w postaci przedstawionego przez Pfleiderer „Sprawozdania o produkcji Pfle iderer Grajewo S.A. za lata 2008 - 2011 ” [k. 2273 - 2785 akt administracyjnych] , „Sprawozda nia o produkcji Pfleiderer Prospan S.A. w roku 2008” [k. 2768 - 2771 akt adminis tracyjnych] oraz z pism złożonych na późniejszym etapie postępowania, tj. pisma z dnia 15 stycznia 2016 r., w którym to wskazano że „ Grajewo i Prospan sprzedawały natomiast w Pol sce płyty MDF (surowe i laminowane) ” [k. 1660 ak t administracyjnych] oraz pisma z dnia 19 października 2017 r. wynika, że Pfleiderer produkował oraz prowadził sprzedaż płyt pilśniowych [k. 2954 akt administracyjnych] . 84 (286) Spółki Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów w odpowiedzi na zawiadomienie o zakończ eniu postę powania dowodowego, pismem z dnia 11 grudnia 2017 r. przedstawiły ostateczne stanowisko w sprawie i wni osły o umorzenie postępowania . (287) Spółki wskazał y , że materiał dowodowy ujawniony w postępowaniu antymonopolowym nie stanowi wystraczającej podstawy do przypisania Pfleiderer działania noszącego znamiona praktyki ograniczającej konkurencj ę . W szczególności zdaniem spółek takiej podstawy nie powinny stanowić wyłącznie twierdzenia Swiss Kr ono zawarte we wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej lub jej obniżenia oraz uzupełniających go pismach Swiss Krono w toku postępowania. (288) W tym kontekście , Prezes Urzędu pragnie wskazać , ż e stwierdzone niniejszą decyzją porozumienie nie zosta ło oparte wyłącznie na „twierdzeniach” wnioskodawcy leniency, ale również na dowodach przekazanych przez tego wnioskodawcę, a także dowodach pozyskany ch samodzielnie przez Prezesa Urzędu w ramach prowadzonej kontroli z przeszukaniem w siedzibach stron . W s zczególności zgromadzono w ten spo sób szereg dowodów w postaci notatek z przedbiegu spotkań i rozmów telefonicznych przedstawicieli stron , sporządzonych zarówno w trakcie tych kontaktów, jak i po ich odbyciu , cenników oraz dowodów w postaci oświadczeń złożonych przez dwóch przedstawicieli Swiss Krono uczestniczących w tych kontaktach z pozostałymi stron ami . (289) Pfleiderer w dalszej części stanowiska wskazał również, że materiał dowodowy ujawniony w postępowaniu antymonopo lowym może zostać wytłumaczony w inny sposób niż istnienie porozumienia. W tym celu spółki odniosły się szczegółowo do przebiegu poszczególnych spotkań i rozmów telefonicznych. (290) Na wstępie, Prezes Urzędu pragnie zauważyć, że przedstawione w tym zakresie argumenty Pfleiderer w przewarzającej mierze bazują na informacjach przekazanych w ramach audytu wewnętrznego przeprowadzonego z dawnymi przedstawicielami spółek [ informacja chroniona ] Pfleiderer [informacja chroniona] oraz [ in formacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] . Spółki nie przedstawia ją jednak w tym zakresie żadnych dowodów, co więcej brak jest również jakichkolwiek informacji o tym kiedy, w jakim zakresie oraz w jaki sposób przedmiotowy audyt został przeprowa dzony. Prezes Urzędu może jedynie domniemywać, że audyt został przeprowadzony niedawno, skoro dopiero w ostatecznym stanowisku po raz pierwszy powołano się na t wierdzenia, będące jego wynikiem . (291) Pfleiderer w zakresie spotkania w dniu 29 lutego 2008 r. w Warszawie wskazał, że w tym dniu w kalendarzu [ informacja chroniona ] Pfleiderer [informacja chroniona] widnieje wpis „ [ informacja chroniona] +4 ”, który to w ocenie spółek nie może oznaczać spotkania z konkurentami. Odnosząc się d o tego argumentu Prezes Urzędu wskazuje po pierwsze, że fakt 85 odbycia tego spotkania nie został oparty na dowodzie w postaci ww. wpisu do kalendarza . Ponadto zdaniem Prezesa Urzędu ustaleniu, że w dniu 29 lutego 2008 r. doszło do spotkania stron post ę powani a w biurze Pfleiderer , nie przeczy omawiany wpis w kalendarzu. W ocenie Prezesa Urzędu normalną okolicznością jest, że [ informacja chroniona ] spółek odbywają kilka spotkań dziennie. W związk u z tym okoliczność, że tego samego dnia mogło dojść do innego spotkania , nie może świadczyć o tym, że żadne inne spotkanie w tym dniu się nie odbyło. Powyższa argumentacja zachowuje również aktualność, wobec twierdzenia spółki, jakoby również fakt wpisania do sprawozdania z wyjazdu służbowego innego uczestnika tego s potkania – ówczesnego [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] – jako celu wyjazdu do Warszawy spotkania z klientami , miał przeczyć możliwości uczestnictwa w spotka niu z konkurentami . (292) W dalszej kolejności Pfleiderer odnosi się do sporządz onej przed przedmiotowym spotkaniem notatki przedstaw iciela Swiss Krono wskazując, że znajdująca się przy cenie Pfleiderer dla odbiorcy przemysłowego adnotacja „ potwierdzone Pfleiderer ”, może być skrótem myślowym oznaczającym , że cenę Pfleiderer potwierdzi ł jego klient lub że taką cenę oferował Pfleiderer do Swiss Krono. Zdaniem Prezesa Urzędu, powyższemu twierdzeniu przeczy wykładania językowa tego zapisu , dokonana w kontekście treści całej notatki . Ponadto w toku postę powania antymonopolowego przedstawiciel Swiss Krono sporządzający tę notatkę dokonał interpretacji tej adnotacji wskaz ując , że oznacza ona, iż informacja o cenie Pfleiderer została mu przekazana (potwierdzona) przez przedstawiciela Pfleiderer . Nie można również zgodzić si ę z twier dzeniem spółek , iż okoliczność, że treść adnotacji ewoluowała w e - mailu z tłumaczeniem ww. notatki na język niemiecki, podważa wartość dowodową obu notatek . Wręcz przeciwnie, zdaniem Prezesa Urzędu wskazanie w e - mailu „ to nawet Pfleiderer nam sam potwierdz ił ” stanowiło doprecyzowanie adnotacji umieszczonej w pierwotnej wersji notatki. (293) Z tych samych względów, za sprzeczne z wykładnią językową należy uznać również twierdzenie spółek , jakoby zawarte w notatce sporządzonej po spotkaniu 29 lutego 2008 r. w Wars zawie przez przedstawiciela Swiss Krono sformułowanie „ Grajewo sprzedaje wymiary standardowe tak jak uzgodniono ” mogłoby oznaczać, że są to wewnętrzne uzgodnienia Swiss Krono pokazane na tle sytuacji rynkowej. T akiej interpretacji przeczy bowiem sam tytuł notatki, który wprost wskazuje, że odnosi się ona do „ realizacji uzgodnień z 29.02.08 w Warszawie ”. (294) W przedstawionym stanowisku, odnosząc się do spotkania w lutym 2011 r. w Poznaniu, Pfleiderer potwierdził, że w imieniu spółki uczestniczył w nim [ informac ja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] , a także że „ na targach faktycznie doszło do spontanicznej (nieumówionej wcześniej ) rozmowy z p. [informacja chroniona] ” . Jednocześnie Pfleiderer 86 zaprzeczył, aby przekazał Swiss Krono swoje cenniki wskazując , że spółka ta mógł pozyskać je od odbiorców . W tym względzie Pfleiderer powołał się na informacje przekazane przez Swiss Krono , który w toku postępowania stwierdzi ł, że cenniki konkurencji można uzyskać od hurtowników i producentów meblowych przy prowadzonych negocjacjach. (295) Odnosząc się do powyższego, należy przede wszystkim zauważyć , że treść cennika Pfleiderer przekazanego na przedmiotowym spotkaniu (jak i kolejnego cennika przekazanego na spotkaniu we wrześniu 2011 r. ) w nagłówku po słowach „ Ce nnik dla firmy: ” ma pozostawione puste miejsce [k. 1416 i 1417 akt administracyjnych] . Natomiast, jak wynika z przekazan ego przez Pfleiderer w toku postępowania antymonopolowego przykładowego cennik a , w miejscu tym wpisywana jest nazwa od biorcy, do którego cennik jest kierowany [k. 1680 akt administracyjnych] . W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu w tym zakresie Pfleiderer wskazał tylko, że przekazany na spotkaniu cennik [ informacja chroniona ] [k. 1669 akt administracyjnych] . Tym samym oznacza to, że powyższy cennik nie mógłby zostać przekazany Swiss Krono przez jakiegokolwiek odbiorcę Pfleiderer, tylko przez takiego odbiorcę , któremu projekt cennik a został przekazany podczas spotkania. W związku z tym krąg odbiorców , któr zy mogli takim cennikiem dyspo nować i ewentualnie przekazać go konkurentowi Pfleiderer jest niewielki, co zdaniem Prezesa Urzędu czyni wyjaśnienie Pfleiderer w tym zakresie mało prawdopodobnym . Tym bardziej, że jak wynika z wyjaśnień Pfleiderera do przekazania przez odbiorców cennika w takiej szczególnej formie Swiss Krono miałoby dojść dwa razy. (296) Niemniej jednak, należy dodatkowo wskazać, że sama możliwość pozyskania cenników konkurentów z rynku nie przeczy temu, że dochodziło do bezpośredniej ich wymiany między stronami. Zdaniem Preze sa Urzędu taka bezpośrednia wymiana stanowiła dla stron szybszą alternatywę , ponieważ mogły za jednym razem pozyskać informacje o cenach dla kilku odbiorców, a jednocześnie dawała możliwość dyskusji na temat cen oraz sytuacji na rynku , co miało miejsce również podczas przedmiotowego spotkania [pkt (73) decyzji] . (297) Pfleiderer w swoim stanowisku wskazał, że sformułowanie użyte w notatce sporządzonej przez [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] przed spotkaniem 22 marca 2 011 r. „ na targach sądzę, że dowiem się więcej ”, mogło dotyczyć obecnych na targach producentów mebli lub innych klientów. Taka interpretacja jest jednak sprzeczna z wykładnią notatki , jak iej dokonał autor tej notatki , wskazując wprost, że notatka była ele mentem wewnętrznego monitoringu przestrzegania przez konkurentów poczynionych ustaleń, a użyte w niej ww. sformułowanie oznaczało, że przedstawiciel Swiss Krono liczył, ż e na targach będą konkurenci i będzie mógł dowiedzieć się czegoś więcej [k. 506 akt ad ministracyjnych] . 87 (298) W kontekście przebiegu samego spotkania, Pfleiderer potwierdził , że w imieniu spółek uczestniczył w targach branżowych [ informacja chroniona ] Pfleiderer [informacja chroniona] i „ faktycznie mógł rozmawiać z p. [informacja chroniona ; [ informacja chroniona ] Swiss Krono – wyjaśnienie wł. ] ”. Jednakże spółki wskazały , że nie doszło do przekazania informacji o cenach stosowanych do końca marca 2011 r. wobec odbiorcy [informacja chroniona] , jak i o zapowiadanych po tym terminie podwyżkach. Zd aniem Pfleiderer ww. odbiorca mógł sam przekazać przedstawiciel owi Swiss Krono powyższe informacje negocjując z nim lepszą cenę. Dodatkowo Pfleiderer zaprzeczył, aby przekazywał informacje na temat cen Kronospan, które to jego zdaniem również mogły pochodz ić od jednego z obecnych na targach odbiorców lub bezpośrednio od przedstawicieli Kronospan. (299) P rezes Urzędu nie zgadza się z powyższym i twierdzeniami . P rzede wszystkim spółki pomija ją w swojej argumentacji okoliczność , że podczas przedmiotowych targów przekazane informacje na temat cen Pfleiderer a dotyczyły nie tylko wskazanego przez nich jednego odbiorcy [informacja chroniona] , ale jeszcze dwóch odbiorców przemysłowych [informacja chroniona] . Tym samym, informacje prz ekazane podczas spotkani a przedstawicielowi Swiss Krono nie mogły pochodzić , jak twierdzi Pfleiderer od odbiorcy – [informacja chroniona] . Natomiast w kwestii informacji przekazanych na temat cen Kronospan, z akt sprawy wprost wynika , że Swiss Krono nie po zyskał ich od członka zarządu Kronospan [informacja chroniona] , gdyż ten nie uczestniczył w spotkaniu podczas targów [k. 1475 akt administracyjnych] . (300) Ponadto dla uznania przez Prezes a Urzędu, że przedmiotowe informacje nie zostały przekazane Swiss Krono przez odbiorców, i stotną okolicznością był a również szczegółowość tych informacji , a także to, że dotyczyły one cen przyszłych oraz dat planowanych podwyżek. W ocenie Prezesa Urzędu tego typu informacje , jako wskazuj ące na przyszłą politykę cenową stron ni e są znane odbiorcom przed ich faktycznym wprowadzeni em w życie. (301) W dalszej kolejności Pfleiderer odniósł się do notatki sporządzonej przez [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] po przedmiotowym spotkaniu , która zawiera informacje na te mat cen Pfleiderer stosowanych wobec kolejnych 11 odbiorców, przekazan ych jak wynika z akt sprawy Swiss Krono przez [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] . Zdaniem spółek wiarygodność wyjaśnień Swiss Krono w tym zakresie podważa okoliczność , że zostały one przedstawione w 2017 r. Powyższe twierdzenie nie znajduje jednak potwierdzenia w aktach sprawy , bowiem informacja skąd pochodzą zanotowane informacje została wskazana na samym początku postępowaniu już w 2012 r. Mianowicie opisując po raz pierwszy szczegółowo przebieg przedmiotowego spotkania Swiss Krono wprost wskazał , że „ [ informacja chroniona ] [ Swiss Krono – wyjaśnienie wł. ] sporządziła odręczne notatki z otrzymanymi od pana [informacja chroniona ] [ Pfleiderer – 88 wyjaśnienie wł. ] informacjami” [k. 508 akt administracyjnych] . W ten sposób odniesiono się zarówno do notatki sporządzonej w trakcie spotkania, jak i do notatki po odbyciu spotkania . Na dalszym etapie postępowania okoliczność ta jeszcze raz zo stała potwierdzona przez Swiss Krono [k. 2535 akt administracyjnych] , przy czy m dodano jedynie, że notatka ta została sporządzona na prośbę [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] . (302) Dodatkowo okoliczność, że dopiero po spotkaniu została s porządzona dr uga notatka, zawierająca dodatkowe informacje na temat cen konkurenta , może wynikać z tego , że w wyniku prośby [ informacja chroniona ] Swiss Krono przedstawiciel tej spółki uczestnicząc y w spotkaniu, sporządził nową notatkę w celu uporządkowania przekazanych informacji zanotowan ych na spotkaniu w innej formie. (303) Pfleiderer odnosząc się w stanowisku do spotkania w Stęszewie i Ostródzie, wskazał, że Swiss Krono w toku postępowania twierdził najpierw, że rozmowy przedstawicieli Sw iss Krono i Pfleiderer odbyły się „ w okolicach 6 września 2011 r.” , a w kolejnych pismach, że był to dzień 6 września 2011 r. Spółki przedstawiły ponadto informacje, co robił i gdzie przebywał w dniach 5 i 6 września 2011 r. [ informacja chroniona ] Pfleider er [ informacja chroniona] , który miał według Swiss Krono w tych rozmowach uczestniczyć. W szczególności wskazane zostało, że w dniu 5 września 2011 r. przebywał w Wieruszowie na spotkaniach, po nich udał się bezpośrednio do Iławy, gdzie nocował w hotelu z 5 na 6 września 2011 r. Na stępnego dnia, tj. 6 września 2011 r. udał się na spotkanie biznesowe z odbiorcą, a po nim udał się na targi do Ostródy. Z powyższych infor macji, spółki wyciągają wniosek, że spotkanie do jakiego miałoby dojść między przedstawicie lami Swiss Krono i Pfleiderer w dniu 6 września 2011 r. w Stęszewie wydaje się bardzo mało prawdopodobne. (304) W kontekście powyższego należy wskazać, że powyższe twierdzenia nie są sprzeczne ze stanowiskiem Swiss Krono, który wyjaśnił, że spotkanie pomiędzy [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] , a [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] miało miejsce w hotelu AB w Stęszewie w okolicach 6 września 2011 r. [k. 479 akt administracyjnych] . Następnie po przeanalizowaniu informacji i dokumentów przedstawionych w piśmie Pfleiderer spółka wskazała, że spotkanie w hotelu mogło się odbyć 5 września 2011 r., bowiem zgodnie z najlepszą pamięcią przedstawiciela Swiss Krono uczestniczącego w tym spotkaniu, spo tkanie to było na pewno połączone ze śniadaniem. (305) N ależy również zau ważyć, że Pfleiderer wskazał , iż w dniu 5 września 2011 r. [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] miał umówione spotkanie w Wieruszowie, a więc w miejscowości oddalonej o d Stęszewa o ok. 200 km Dodatkowo jak twierdzi Swiss Krono spotkanie to było połączone ze śniadaniem , więc prawdopodobnie odbyło się w godzinach porannych. W związku z tym przedstawiciel Pfleiderer, mógł w dniu 5 września 89 2011 r. uczestniczyć zarówno w spo tkaniu w Stęszewie, a następnie udać się na spotkanie do Wieruszowa. (306) Niemniej jednak Pfleiderer przyznał, że po spotkaniu z odbiorcą w dniu 6 września 2011 r. w Iławie, [ informacja chroniona ] Pfleiderer [ informacja chroniona] udał się na targi do Ostródy na targi branżowe, w których uczestniczył przedstawiciel Swiss Krono . Natomiast w kwestii przekazanych konkurentowi przez przedstawiciel a Pfleiderer cenników, spółka wskazała, że były one na tyle długo dostępne na rynku, że Swiss Krono mógł je uzyskać od klientów. W tym miejscu Prezes Urzędu pragnie zauważyć, że okres u po między wejściem w życie cenników a ich przekazaniem nie można uznać za długi, gdyż wynosił on tylko 6 dni. Ponadto jak zostało wyżej wskazane sama możliwość pozyskania cenników konkurentów z rynku nie przeczy temu, że dochodziło do bezpośredniej ich wymiany między stronami. Istotną okolicznością jest również forma przedmiotowego cennika, a mianowicie podobnie jak zostało wskazane wyżej, cennik ten nie wskazywał nazwy odbiorcy, do którego by ł skierowany , a więc stanowił szczególny rodzaj projektu cennika , który mógł zostać przekazany odbiorcy Pfleiderer na spotkaniu , przed wysłaniem jego ostatecznej wersji e - mailem [pkt (2 9 5 ) decyzji]. (307) Pfleiderer wskazał w swoim stanowisku, że powodem kontaktów telefonicznych, do jakich dochodziło między [ informacja chroniona ] Pfleiderer i Swiss Krono była [ informacja chroniona ] . Niemniej jednak, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że w okresie 2007 - 2011 tylko część kontaktów dotyczyła wspomnianej [ informacja chroniona ] . Jednocześnie m ię dzy przedstawicielami tych spółek doszło do znacznej liczby rozmów . Z samych billingów połączeń wychodzących od przedstawicieli Swiss Krono wynika, że w okresie od 3 stycznia 200 8 r. do 6 września 2011 r. było ich aż 166 [pkt (89) decyzji] , a zestawienie to nie obejmuje połączeń przychodzących . Można więc założyć, że tych kontaktów telefonicznych było znacznie więcej, szczególnie, że jak wynika z akt sprawy większość z nich była i nicjowana przez przedstawiciela Pfleiderer. Zdaniem Prezesa Urzędu [ informacja chroniona ] nie uzasadnia tak iej częstotliwości kontaktów telefonicznych . Tym bardziej, że jak wynika z przedstawionych w stanowisku Pfleiderer dowodów dotyczących przedmiotowej [ informacja chroniona ] , doszło do niej w ww. okresie 7 razy [k. 3130 - 3135 i 3140 akt administracyjnych]. (308) Mając na względzie powyższe , nie można również zgodzić się z twierdzenie m Pfleiderer, jakoby między 29 lutym 2008 r. a początkiem 2011 r. nie dochodziło do kontaktów na temat cen, w tym rozmów telefonicznych między przedstawicielami Pfleiderer a przedstawicielami Swiss Krono. Jednocześnie za całkowicie sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, należy uznać twierdzenie Pfleiderer, według którego okoliczność braku 90 kontaktów miał a by zostać potwierdzona przez samego wnioskodawcę leniency [k. 479 v i 459 akt administracyjnych] . (309) Następnie Pfleiderer odniósł się do rozm owy telefonicznej , do jakiej doszło między przedstawicielem Swiss Krono i Pfleiderer na przełomie marca i kwietnia 2011 r., wskazując że informacje zanotowane przez [ informacja chroniona ] Swiss Krono [ informacja chroniona] na temat cen Pfleiderer i Kronosp an wobec odbiorcy przemysłowego mogły zostać przekazane Swiss Krono przez tego odbiorcę w trakcie negocjacji cenowych. Pfleiderer nie wyjaśnia jednak, skąd odbiorca posiadał wiedzę o cenach przyszłych , jak ie będą mu oferowan e przez Pfleiderer w trzech nast ępujących kolejno po sobie miesiącach, a także o tym jaką Kronospan przyjmie taktykę przy negocjowaniu z nim cen , t j . jaką cenę Kronospan zaoferuje najpierw i do jakiej wysokości będzie ewentualnie skłonny obniżyć tę cenę w toku negocjacji. Zdaniem Prezesa Urzędu tego typu informacje, jak wskazane wyżej nie znajdują się w posiadaniu odbiorców. (310) Reasumując , Prezes Urzędu nie może zgodzić się ze stwierdzeniem spółek, iż przedstawiły one alternatywny w stosunku do hipotezy porozumienia scenarius z odnośnie każdego z dowodów, na które powołuje się Swiss Krono. P rzede wszystkim dla podważenia przywołanych w niniejszej sprawie dowodów za niewystarczające należy uznać, przedstawienie jakiegokolwiek hipotetycznego innego wyjaśnieni a . Takie w yjaśnienie powinno być przede wszystkim spójne i logiczne, natomiast argumentacja spółek sprowadza się do przedstawienia interpretacji notatek przedstawicieli Swiss Krono, która jest niezgodna z ich wykładnią językową oraz wykładnią do konaną przez samych ich autorów, a także do przedstawienia przypuszczeń, że informacje o cenach mogły pochodzić od samych odbiorców, nawet jeśli dane te wskazywały przyszłe zamiary stron w zakresie wysokości oferowanych cen, dat planowanych podwyżek, czy też taktyk negocjacyjnych z odbio rcami. (311) W dalszej części stanowiska Pfleiderer odniósł się do informacji przeka zanych w toku postępowania przez odbiorców, do których Prezes Urzędu zwrócił się w celu ustalenia, czy zaobserwowali zbieżności w cenach oferowanych przez strony postępowania. Sp ółk i wskazał y , że większość odbiorców nie zaobserwowała zbieżności , co ich zdaniem zaprzecza tezie o istnieniu zmowy. Zdaniem Prezesa Urzędu powyższa okoliczność nie przeczy ustaleni u , że uczestnicy porozumienia uzgadniali ceny i wymieniali się poufnymi informacjami. Prezes Urzędu nie stwierdza w niniejszej decyzji, że w wyniku zawartego przez strony postępowania porozumie nia doszło do ujednolicenia cen, a jedynie, że dochodziło do uzg odnień cen minimalnych i wymiany informacji o cenach, datach podwyżek i wielkościach sprzedaży. Niemniej jednak jak wyżej zostało wskazane współpraca stron doprowadziła do istotnego ograniczenia niepewności co do działań rynkowych uczestników porozumienia, zmniejszała bodźce do podejmowania konkurencyjnych kroków wobec siebie i chroniła ich 91 przed tzw. „wojną cenową”. Dodatkowo współpraca ta zwiększyła ich przewagę w negocjacjach cenowych z odbiorcami. (312) Ponadto dla oceny przekazanych przez odbiorców informacji , nie bez znaczenia jest okoliczność, że część z nich nabywała płyt y we wskazanym w ankiecie okresie wyłącznie od jednego z uczestników porozumienia . W związku z tym odbiorcy ci mogli nie mieć możliwości porównania cen pozostałych stron i dokonan ia na ich podstawie wiarygodnej oceny . (313) Prezes Urzędu nie zgadza się również z twierdzeniem Pfleiderer, jakoby w wyniku wydania niniejszej decyzji doszło do naruszenia prawa do obrony spółek, z powodu braku prawomocnych rozstrzygnięć we wszystki ch z 19 toc zących się postępowaniach w sprawie zażaleń na postanowienia o ograniczeni u prawa wglądu . Należy wskazać, że Prezes Urzędu wydając w przedmiotowej sprawie postanowienia o ograniczeniu prawa wglądu, każdorazowo analizował, czy infor macje, o utajnienie których wnoszą wnioskodawc y mogą stanowić istotny element opisu stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Uwzględniał przy tym, ni e tylko, czy dana okoliczność może mieć charakter obciążający dla stron postępowan ia, ale również czy mogłaby mieć charakter egz oneracyjny. W tym miejscu należy stanowczo podkreślić, ż e nie zgodne z prawdą jest twierdzenie, jakoby w 4 ze wskazanych przez Pfleiderer postę powa niach zażaleniowych, Prezes Urzędu wskazał, że kwestionowane w nich informacje „ stanowią istotny element opisu stanu faktycznego sprawy ”. T aka argumentacja nie była podnoszona przez Prezesa Urzędu a ni w postanowieniach o ograniczeniu prawa wglądu, ani w odpowiedziach na zażalenia . W uzasadnieniu odmowy ograniczenia prawa wglądu w przedmiotowych sprawach, wskazano wyłącznie na brak wartości gospodarczej tych informacji, ze względu na ich historyczny charakter. Dodatkowo należy podkreślić , że żadna z informacji będących przedmiotem toczących się w związku z przedmiotową sprawą postępowań zażaleniowych nie stanowiła d owodu, ani istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznej . (314) Również w ocenie Prezesa Urzędu, niewydanie w przedmiotowej sprawie s zczegółowego u zasadnienia z arzutów nie doprowadziło do naruszenia prawa Pfleiderer d o obrony. Przede wszystkim należy wskazać, że s zczegółowe u zasadnienie z arzutów nie wynika z powszechnie obowiązujących przepisów , a jest instytucją wprowadzoną w akcie tzw. miękkiego prawa tj. Wyjaśnieniach dotyczących przedstawiania szczegółowego uzasadnienia zarzutów . Dodatkowo, jak wynika wprost z treści ww. wyjaśnień, Prezes Urzędu przedstawia s zczegółowe uzasadnienie zarzutów w postępowaniach wszczętych po 1 września 2015 r. Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie postępowanie antymonopolowe zostało wszczęte przed tą datą, szczegółowe uzasadnienie zarzutów nie zostało przestawione stronom. 92 (315) Na koniec Pfleiderer stwierdza, że ostatnim rokiem podatko wym poprzedzającym rok nałożenia kary jest w przypadku Pfleiderer Group okres trwający [ informacja chroniona ] , a w przypadku Pfle iderer Wieruszów – [ informacja chroniona ] . Zdaniem Prezes a Urzędu o koliczność, że spółki w ostatnim czasi e przechodziły przekształcenia lub tworzyły i rozwiązywały grupy podatkowe nie ma wpływu na uznanie, że wynikający z art. 106 ust. 1 u.o.k.k. rok rozliczeniowy należy interpretować jako okres obejmujący kolejne 12 pełnych miesięcy . Natomiast okoliczność, ż e ze względów podatkowych czy rachunkowych przewiduje się pewne wyjątki od roku podatkowego trwającego 12 miesięcy , pozostaje dla powyższej oceny bez znaczenia. Przeciwna interpretacja mogłaby w łatwy sposób niweczyć cele , jakim służyć ma nakładana przez Prezesa Urzędu kara . Mając na uwadze po wyższe, przy obliczaniu wysokości kar Prezes Urzędu wzią ł za ich podstawę przychód spółek z roku rozliczenio wego trwającego 12 miesięcy . Ró wnież dla pozostałych stron kary został y wyliczon e na podstawie roku rozliczeniowego wynoszącego 12 pełnych miesięcy. 12.2. Stanowisko Kronospan Szczecinek i Kronospan Mielec (316) Ustosunkowując się do przedstawionych w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania antymonopolowego zarzutów, Kronospan Szczecinek i Koronspan Mielec przedstawiły tożsame stanowiska. W związku z tym poniżej Prezes Urzędu odniesie się łącznie do argumentów stron. (317) Spółki wskazał y , że żadne podejmowane przez nie działania nie stanowiły i nie stanowią naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w szczególności art. 6 ust. 1 u.o.k.k. poprzez ustalanie cen płyt wiórowych i pilśniowych oraz wymianę informacji dotyczących warunków sprzedaży płyt wiórowych i pilśniowych. Dz iałania podejmowane przez spółki w toku prowadzonej działalności gospodarczej nigdy nie miały na celu ograniczenia lub wyeliminowania konkurencji na rynku w sposób sprzeczny z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentó w lub jakimikolwiek innymi bezwzględnie obowiązującymi p rzepisami prawa. W ocenie spółek podejmowane przez nie działania nie wywołały również, ani nie wywołują na rynku skutku w postaci ograniczenia lub wyeliminowania konkurencji w sposób sprzeczny z bezwz ględnie obowiązującymi przepisami prawa. W konsekwencji odnosząc się do stawianyc h zarzutów, Kronospan stanął na stanowisku, że nie znajdują one uzasadnienia, a działania podejmowane przez spółk i nie doprowadziły do naruszenia przepisów ustawy o ochronie k onkurencji i konsumentów . Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 101 TFUE, spółki wskazały , że w niniejszej sprawie zastosowanie powinny mieć przepisy prawa krajowego. (318) Dodatkowo Kronospan wskazał, że z uwagi na brak podstaw do uznania, że zarzucane działa nia miały miejsce i wskutek ich podjęcia doszło do naruszenia przepisów ustawy o 93 ochronie konkurencji i konsumentów lub Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej , wnosi o umorzenie przedmiotowego postępowania antymonopolowego [k. 73 - 74 , 81 - 83 akt adminis tracyjnych]. (319) Spółki Kronospan Szczecinek i Kronospan Mielec w odpowiedzi na zawiadomienie o zakończeniu post ę powania dowodowego, pismem z dnia 11 grudnia 2017 r. przedstawiły ostateczne stanowisko w sprawie. (320) Kronospan ponownie zaprzeczył uczestniczeniu w przedmiotowym porozumieniu i nie zgodził się z zarzutami, jakoby ustalał ceny płyt drewnopochodnych z pozostałymi uczestnikami i wymieniał z nimi informacje handlowe. W ocenie spółek analiza ich działań wymaga uwzględnienia kontekstu gospodarczego, w szcz ególności charakteru produktów oraz warunków funkcjonowania i struktury rynków, na których miało dojść do zawarcia rzekomego porozumienia. W dalszej kolejności Kronospan wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie nie potwierdza zarzu tów stawianych przez Prezesa Urzędu i wniósł o wydanie decyzji umarzającej. (321) Kro n ospan argum e ntując, że spółki prowadziły niezależną politykę handlowa wskazał w stanowisku na sposób , w jaki oferowane i sprzedawane były płyty drewnopochodne w Polsce. W ocen ie spółek c harakterystyka tego rynku powinna doprowadzić Prezesa Urzędu do wniosku, że działania i okoliczności, które mogą być interpretowa ne jako przejaw porozumienia, są w rzeczywistości efektem gry rynkowej opartej na zasadach merytorycznej konkurencji. W szczególności, zdaniem Kronospan indywidualizowanie produktów dla klientów, ustalanie z klientami cen w drodze negocjacji, jak również czę ste zmiany cen , czynią ustalenia cen praktycznie niemożliwym oraz przeczą temu, aby dochodziło do wymiany informacji . (322) Odnosząc się do powyższych argumentów należy wskazać, że zdaniem Prezesa Urzędu nawet jeśli warunki rynkowe są trudne dla osiągnięcia, cz y utrzymania porozumienia, to jego uczestnicy w drodze porozumienia m ogą właśnie dążyć do zmiany tych warunk ów , np. poprzez zwiększenie przejrzystości tego rynku, czy zmniejszenie jego złożoności. Zdaniem Prezesa Urzędu taka sytuacja miała miejsce w przedm iotowej sprawie . Aby nie powtarzać argumentacji zawartej we wcześniejszej części decyzji, Prezes Urzędu pragnie wskazać, że przy ocenie zachowania s tron pod kątem zgodności z prawem konkurencji , uwzględni ona została struktur a rynków, na których działały st rony w pkt . ( 216 ) - ( 239 ) decyzji. Dodatkowo wzięta została pod uwagę również różnorodność oferowanych przez strony produktów w pkt . (222) decyzji , jak i częstotliwość zmian cen zachodzących na tych rynkach w pkt . (215) decyzji . 94 (323) W dalszej kolejności Kronospan wskazał, że brak jest dowodów pozwalających na wyprowadzenie wniosku o udziale spółek w porozumieniu, dowodem taki m nie jest wniosek leniency Swiss Krono, ani wyjaśnienia zawarte w kolejnych pismach tego przedsiębiorcy. Preze s Urzędu pragnie wskazać, że niniejsza decyzja została oparta nie tylko na twierdzenia ch i dowodach przedłożonych przez wnioskodawcę leniency, ale także na dowodach pozyskanych w toku prowadzonej kontroli z przeszukaniem z siedzibach stron. W ten sposób po zyskano dowody w postaci notatek ze spotkań , na których dochodziło do rozmów między przedstawicielami stron, w tym również Kronospan. (324) Nie można również zgodzić się z twierdzeniem Kronospan, jakoby wniosek leniency był niespójny z tego względu, że Swiss Kr ono wskazał jako okres trwania porozumienia lata 2008 - 2011, podczas gdy między spotkaniem w 2008 w Warszawie, a kolejnym spotkaniem w 2011 w Poznaniu odbyło się co najmniej 5 targów branżowych , na których nie dochodziło do antykonkurencyjnych kontaktów. Ok oliczność powyższa pozostaje bez znaczenia dla oceny przedmiotowej sprawy , bowiem jak wynika z materiału dowodowego w okresie 2008 - 2011 przedstawiciele stron kontakt owali się ze sobą telefoniczn ie w celu dyskusji o cenach, ogólnej sytuacji rynkowej, sprzed aży i o tym, czy klienci płacą swoje należności [pkt (88) decyzji] . W ocenie Prezesa Urzędu istotne jest, że współpraca między stronami w tym okresie trwała, a nie to jaką form ę ona przybrała ( spotkań, czy rozmów telefonicznych ) . (325) Na koniec Prezes Urzędu pragnie odnieść się do twierdzenia Kronospan, jakoby wniosek leniency nie zawierał żadnych dowodów na udział spółek w porozumieniu . W szczególności w ocenie Kronospan z akt sprawy wynika, że Kronospan miał wziąć udział tylko w jedny m spotkaniu w 2008 r. W tym względzie , należy wskazać, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika że Kronospan brał udział również w innych kontaktach z przedstawicielami pozostałych stron. Jak zostało wyżej wskazane w latach 2008 - 2011 konta ktował się telefonicznie z pozostałymi stronami postępowania . Dodatkowo Kronospan uczestniczył również w spotkaniu w maju 2011 r. na lotnisku Teg e l, podczas którego uzgodnion a została wysokość podwyżek i obniżek cen , jak również doszło do wymi a n y cennik ów między Swiss Krono a Kronospan [pkt. (82) - (83 ) decyzji ] . Istotną okolicznością, w kontekście udziału Kronospan w porozumieniu był również fakt, że informacje o cenach stosowanych przez te spółki, były przekazywane przez Pfleiderer do Swiss Krono . Zdaniem P rezesa Urzędu rodzaj przekazywanych informacji, w szczególności fakt , że wskazywały one na ceny przyszłe oraz daty planowanych podwyżek świadczą o tym, że pochodziły one od Kronospan [pkt (223) decyzji] . (326) W kwestii braku zbieżności cen, na którą wskazywali odbiorcy w odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, aktualna pozostaje argumentacja zawarta w pkt. (311 ) decyzji. 95 12.3. Stanowisko Swiss Krono (327) Pismem z dnia 8 listopada 2011 r. Swiss Krono złożył skrócony wniosek o odst ąpienie od nałożenia kary pieniężnej lub jej obniżenie, który został następnie uzupełniony kolejnymi pismami. (328) Swiss Krono w odpowiedzi na pismo Prezesa Urzędu informujące o wszczęciu postępowania antymonopolowego wskazał, iż spółka podjęła decyzję, aby nie ustosunkowywać się do zarzutów przedstawionych we wspomnianym postanowieniu Prezesa Urzędu. Jednocześnie spółka zastrzegła prawo złożenia wyjaśnień odnoszących się do postawionych zarzutów na późniejszym etapie postępowania [k. 95 akt administracyjnych]. (329) W odpowiedzi na z awiadomienie o zakończeniu postę powania dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskami pozostałych stron, Swiss Krono przedstawił ostateczne stanowisko w sprawie. Spółka w całości podtrzymała stanowisko, które było przez nią prezentowan e w trakcie całego postępowania przed Prezesem Urzędu. 13. Kary pieniężne (330) Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.k.k. Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w rok u rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 6 u.o.k.k., w zakresie niewyłączonym na podstawie art. 7 i 8 u.o.k.k. lub dopuścił się naruszenia art. 81 T WE (obecnie art. 101 TFUE). (331) Rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej ma więc fakultatywny charakter. Skuteczna polityka karania wymaga jednak, by w przypadku stwierdzenia stosowania przez przedsiębiorcę praktyki ograniczając ej konkurencję zasadą było nakładanie kary pieniężnej. (332) Okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają nałożenie kar na wszystkie strony niniejszego postę powania w związku z naruszeniem, o którym mowa w pkt I - II sentencji decyzji. 13.1. Przesłanka „choćby nieumyślnego” naruszenia przepisów (333) Możliwość nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej z art. 106 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.k.k. wymaga stwierdzenia, że naruszenie zakazu określonego w przepisach ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz T raktatu o fun kcjonowaniu Unii Europejskiej było „co najmniej nieumyślne”. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu uznał, że działania każdej strony 96 postępowania miały charakter umyślny , a co za tym idzie spełniona została przesłanka „choćby nieumyślnego” naruszenia reguł konkurencji. (334) Dokonując oceny zaistnienia ww. przesłanki Prezes Urzędu wziął pod uwagę, że strony postępowania świadomie dążyły do ograniczenia między sobą konkurencji . Wskazuje na to treść notatki sporządzonej w 2008 r. przez ówczesnego [ informacja chroniona ] Swiss Krono na potrzeby przygotowania spotkania z przedstawicielami pozostały ch stron postępowania , w której treści sugerowano ustal enie minimaln ych ceny w podziale na asortyment i grupy odbiorców [pkt (6 8 ) decyz ji] . Strony postę powania miały przy tym świadomość, ż e poprzez ograniczenie konkurencji miedzy sobą uzyskany zostanie efekt w postaci utrzymania cen na określonym poziomie, a nawet ich podwyższenia. Jak wynika z materiału dowodowego , na spotkaniu w Stęszewie / Ostródzie [ informacja chroniona ] Pfleiderer naciskał na podwyżki cen uzasadniając to trudną sytuacją finansową spółki, wysokimi kosztami produkcji oraz oczekiwaniem zarządu spółki na podwyżki cen. Wskazywał przy tym, że Kronospan również planuje wprowadzić podwyżki [pkt (8 5 ) decyzji] . Ponadto należy mieć na uwadze, ż e strony porozumienia dyscyplinowały się w razie niestosowania się do poczynio nych ustaleń, co wskazuje, że umyślnie zapobiegały obniżaniu cen poniżej uzgodnionego pozi omu. Przykładowo Swiss Krono podczas spotkania w Berlinie wyraził niezadowolenie, z tego że Kronospan prowadzi niekiedy sprzedaż poniżej kosztów , co zaniża ogólny poziom cen na rynku [pkt (8 2 ) decyzji]. Swiss Krono zaniżanie cen zarzucił również Pfleiderer na spotkaniu w Ostródzie [pkt (7 8 ) decyzji] . (335) Niezależnie od powyższego, element umyślności działania stron należy utożsamiać także z e świadomością przedsiębiorców naruszenia prawa ochrony konkurencji. Z godnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, element sub iektywny w postaci umyślności lub nieumyślności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wyraża się w tym, że przedsiębiorca działa mając świadomość, że swoim zachowaniem narusza zakaz stosowania praktyk ograniczających konkurencję, lub gdy jako profesjonalny uczestnik obrotu mógł (powinien był) taką świadomość posiadać 118 . (336) Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego należy również uznać, że przedsiębiorcy będący profesjonalnymi uczestnikami obrotu rynkowego mają możliwość prawidłowego ok reślenia ryzyka prawnego przy podejmowaniu określonych decyzji biznesowych 119 . Istotne znaczenie ma także stanowisko Sądu Okręgowego w Warszawie – SOKiK , który przyjął, że nie jest możliwe, aby przedsiębiorca o znacznej renomie i długim okresie funkcjonowani a na rynku nie zdawał sobie sprawy ze swoich czynności 120 . 118 Wyrok SN z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SK 45/10, niepubl. 119 Wyro k SN z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SK 45/10, niepubl. 120 Wyrok SOKiK z dnia 11 kwietnia 2011 r., sygn. XVII AmA 62/08, niepubl. 97 (337) Dokonując powyższej oceny, Prezes Urzędu wziął pod uwagę, że strony postępowania są profesjonalnymi uczestnikami obrotu rynkowego od wielu lat 121 . Podmioty te posiadały zatem (powinny były posiadać) wi edzę prawną i ekonomiczną, umożliwiającą im rozpoznanie swoich działań jako naruszających reguły konkurencji. (338) Zdaniem Prezes a Urzędu o tym, że uczestnicy porozumienia mieli świadomość, iż podejmowane przez nich ustalenia oraz wymiana informacji prowadzą d o naruszenia prawa konkurencji świadczy dodatkowo ukrywanie rzeczywistego celu spotkania w biurze Pfleiderer w Warszawie. N a początku tego spotkania, jego uczestnicy ustalili bowiem , że oficjalnym jego przedmiotem prezentowanym na zewnątrz będą problemy z zakupem surowca i dyskusja nad możliwością wspólnego lobbingu pod stworzeniem no wych zasad zakupu drewna [pkt (69) decyzji ]. (339) Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Prezes Urzędu stoi na stanowisku, ż e strony postępowania działały umyślnie, o czym świadczy : (i) świadomość i dążenie stron do ograniczenia konkurencj i między nimi; (ii) świadomość stron , że ich działanie narusza przepisy zakazujące zawierania antykonkurencyjnych porozumień . 13.2. Wysokość kar p ieniężnych (340) Ustalając wysokość kar pieniężnych Prezes Urzędu działał w oparciu o art. 106 ust. 1 u.o.k.k., zgodnie z którym wysokość nakładanej przez organ ochrony konkurencji na przedsiębiorcę kary pieniężnej nie może przekraczać 10% przychodu tego przedsi ębiorcy osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. (341) Zarazem Prezes Urzędu wziął pod uwagę art. 111 u.o.k.k., nakazujący by przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych uwzględniać w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naru szenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , a także uprzednie naruszenie przepisów tej ustawy. Przy ustalaniu maksymalnych wysokości nakładanych kar pieniężnych, Prezes Urzędu wziął pod uwagę wysokość przychodów osiągniętych przez adresat ów decyzji w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary . Dowód: ‒ [ informacja chroniona] , k . 2940 oraz [ informacja chroniona] , k. 2967 ; ‒ [ informacja chroniona] , k. 2637 oraz [ informacja chroniona] , k. 2955 i 2956 ; ‒ [ informacja chroniona] , k. 2977 oraz [ informacja chroniona] , k. 3204 ; ‒ [ informacja chroniona] , k. 2986 oraz [ informacja chroniona] , k. 3213 . (342) Prezes Urzędu uwzględ nił również, że n ałożona kara pieniężna powinna pełnić funkcję represyjną (tj. stanowić dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji 121 Zob. akapit (31) – (42) niniejszej decyzji. 98 i konsumentów), ale także prewencyjną (tj. odstraszać przed dokonaniem podobnych naruszeń w przyszłości). (343) Ustalając wys okość nakładanych kar pieniężnych, Prezes Urzędu kierował się interpretacją przesłanek ustawowych branych pod uwagę przy wymiarze kary pieniężnej zawartą w Wyjaśnieniach w sprawie ustalania wysokości kar pieniężnych za stosowanie praktyk ograniczających ko nkurencję 122 , które przedstawiają dokonaną przez Prezesa Urzędu wykładnię art. 111 u.o.k.k. w brzmieniu sprzed nowelizacji w 2015 r . 13.2.1. Stopień naruszenia przepisów (344) Prezes Urzędu ustalił wymiar kary pieniężnej w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę w pierwszej kolejności stopień naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Dokonując oceny stopnia naruszenia Prezes Urzędu wziął pod uwagę dwie grupy okoliczności: (i) naturę naruszenia; oraz (ii) czynniki związane ze specyfiką rynku oraz działa lnością przedsiębiorcy. (345) N a potrzeby oceny natury naruszenia Prezes Urzędu wyróżnia: (i) naruszenia bardzo poważne, do których należy zaliczyć przede wszystkim szczególnie szkodliwe horyzontalne ograniczenia konkurencji, jak również przypadki nadużywania pozyc ji dominującej mające na celu lub prowadzące do eliminacji konkurencji na rynku; (ii) naruszenia poważne, do których należy zaliczyć przede wszystkim porozumienia horyzontalne niezaliczane do najpoważniejszych naruszeń, porozumienia wertykalne wpływające na ce nę lub warunki oferowania produktu, przypadki nadużywania pozycji dominującej mające na celu lub prowadzące do istotnego ograniczenia konkurencji lub dotkliwej eksploatacji kontrahentów lub konsumentów; (iii) naruszenia mniej poważne niż wyżej wymienione (narus zenia pozostałe), do których należą m.in. porozumienia wertykalne niedotyczące ceny lub możliwości odsprzedaży towaru, jak również przypadki nadużywania pozycji dominującej o mniejszej wadze. (346) W oce nie Prezesa Urzędu zawarcie przez Swiss Krono z Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów i z Kronospan Szczecinek i Kronospan Mielec porozumienia polegającego na ustalaniu cen płyt wiórowych i płyt pilśniowych oraz wymianie informacji handlowych dotyczących warunków ich sprzedaży , należy uznać za bardzo poważne naruszenie reguł konkurencji. 122 Wyjaśnienia w sprawie ustalania wysokości kar pieniężnych za stosowa nie praktyk ograniczających konkurencję, Dz. Urz. UOKiK 2008/4/33. 99 (347) Dokonując tej kwalifikacji Prezes Urzędu wziął pod uwagę , że porozumienie miało charakter horyzontalny, tj. zostało zawarte pomiędzy konkurentami . Ponadto uwzględniono, że porozumienie polegało na us talaniu cen oraz wymianie p oufnych informacji dotyczących cen, dat wprowadzanych podwyżek oraz wielkości sprzedaży . W wyniku powyższych działań strony postępowania umyślnie w istotny sposób ograniczy ły niepewność co do zachowań każde j z nich na rynku, ograniczając tym samym współzaw odnictwo między sobą i zwiększając swoją przewagę rynkową kosztem odbiorców. (348) Ze względu na powyższe Prezes Urzędu uznał, że uzasadnione jest sklasyfikowanie porozumienia stwierdzonego niniejszą decyzją jako naruszenia bardzo poważnego i określenie wyjścio wej kwoty kar w odniesieniu do stron postępowania w przedziale od 1% do 3% przychodu. (349) W poniższej tabeli określona została kwota bazowa do dalszego wyliczania wysokości kary pieniężnej. Podmiot Wymiar kary Natura naruszenia Kwota Swiss Krono bardzo poważna 33 500 961,25 zł Pfleiderer Group bardzo poważna 6 649 059,10 zł Pfleiderer Wieruszów bardzo poważna 8 251 961,04 zł Kronospan Szczecinek bardzo poważna 28 097 337,44 zł Kronospan Mielec bardzo poważna 18 198 445,86 zł T abela 1 : Pierwszy etap obliczenia wysokości kar – natura naruszenia (350) Oceniając stopień naruszenia przepisów ustawy, Prezes Urzędu przyjął, że wymiar kary nie może abstrahować od specyfiki rynku właściwego oraz działalności przedsiębiorców na tym rynku, a zatem kwota wyjściowa powinna podlegać dalszej modyfikacji. Stosując ustawową przesłankę stopnia naruszenia, Prezes Urzędu przyjmuje jednocześnie w Wyjaśnieniach w sprawie ustalania wysokości kar pieniężnych za stosowanie praktyk ogranicza jących konkurencję , że dla zachowania spójności w polityce karania naruszeń reguł konkurencji okoliczności związane ze stopniem naruszenia inne niż natura naruszenia mogą skutkować zwiększeniem albo zmniejszeniem kwoty ustalonej w pierwszym etapie obliczan ia wysokości kary o maksymalnie 80%. (351) A nalizując specyfikę ryn ku, należało wziąć pod uwagę, że przedmiotowe porozumienie zostało zawarte na rynk u wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz ry nku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych , na których to rynkach funkcjonuje niewiele podmiotów. Dodatkowo uwzględniono, że uczestnicy porozumienia będącego przedmiotem niniejszego postępowania łącznie kontrolowali ok. połowę każdego z tych rynków, tj. w czasie trwania 100 porozumienia w zależności o d roku posiadali od 42,5% do 54% na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz od 44,9% do 49,1% na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych. Natomiast przy analizie udziałów grup kapitałowych udziały te wynosiły w latach 2008 - 2011 od 66,7% do 71,2% na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt wiórowych oraz od 57,4% do 71,2% na krajowym rynku wprowadzania do obrotu płyt pilśniowych . (352) Dodatkowo należy uwzględnić, iż produkty objęte niniejszym p orozumieniem tj. płyty wiórowe ora z płyty pilśniowe mają istotne znaczenie dla branży meblarskiej, której rozwój determinowany jest przez sytuację w branży płyt drewnopochodnych. Natomiast sama branża meblarska stanowi istotny element polskiej gospodarki, bowiem generuje ok. 2% polskiego P KB. Okolicznością, którą Prezes Urzędu wziął pod uwagę jest również fakt, że płyty wiórowe i płyty pilśniowe są podstawowym tworzywem , z którego wytwarzane są tak popularne i cechujące się powszechnym zapotrzebowaniem produkty , jakim są meble . W związku z tym należy wskazać, że stwierdzona niniejsza decyzją praktyka mogła pośrednio dotykać szerokiej grupy odbiorców mebli . (353) Prezes Urzędu wziął również pod uwagę faktyczne wprowadzenie naruszenia w życie. Jednocześnie jednak P rezes Urzędu miał na uwadze, iż zd arzało się, że strony odstępowały wobec niektórych klientów od poczynionych ustaleń, a także że niektóre informacje na temat cen wymienianie między stronami postępowania mogły być rozbieżne z ostatecznie stosowan ymi przez strony cenami, a przy tym s trony postępowania nie posiadały sformalizowanego systemu monitoringu i między stronami nie istniał system sformalizowanego dyscyplinowania. (354) Podsumowując, w stosunku do stron postępowania zastosowanie mają trzy czynniki zwiększające wysokość kary ( charakte rystyka rynku, charakterystyka produktu oraz faktyczne wprowadzenie naruszenia w życie) oraz jedna okoliczność zmniejszająca karę w postaci odstępstw od stosowanych ustaleń. (355) W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał za właściwe podwyższenie na tym etapie kary o 2 0 %. 101 Podmiot Wymiar kary Natura naruszenia Specyfika rynku Po modyfikacji Swiss Krono 33 500 961,25 zł ↑ 20% 40 201 153,50 zł Pfleiderer Group 6 649 059,10 zł ↑ 20% 7 978 870,92 zł Pfleiderer Wieruszów 8 251 961,04 zł ↑ 20% 9 902 353,25 zł Kronospan Szczecinek 28 097 337,44 zł ↑ 20% 33 716 804,93 zł Kronospan Mielec 18 198 445,86 zł ↑ 20% 21 838 135,03 zł Tabela 2 : Drugi etap obliczania wysokości kary 13.2.2. Okres naruszenia (356) Dokonując oceny wpływu okresu naruszenia na wymiar kary, Prezes Urzędu przyjmuje, że kwota bazowa kar może ulec zwiększeniu ze względu na długotrwałe stosowanie praktyki ograniczającej konkurencję. Jako długotrwałe traktowane są naruszenia trwające dłużej niż rok. Prezes Urzędu przyjmuje, że w przyp adku porozumień ograniczających konkurencję kwota bazowa może ulec zwiększeniu o maksymalnie 200 % . Biorąc pod uwagę okres naruszenia Prezes Urzędu ma na względzie, że im dłuższy okres trwania naruszenia, tym większe korzyści mogą osiągać uczestniczący w ni m przedsiębiorcy. (357) Porozumienie, będące przedmiotem niniejszej decyzji, jest porozumieniem o charakterze długotrwałym. P rezes Urzędu ustalił, że kwestionowane porozumienie funkcjonowało od początku 2008 r. do 7 września 2011 r., tj. prawie 4 lata . W związku z powyższym należy zaliczyć tę praktykę do praktyk długotrwałych. (358) W ocenie organu ochrony konkurencji długotrwałość porozumienia przełożyła się na zwielokrotnienie korzyści osiąganych przez uczestników porozumienia. Korzyści te wynikały przede wszystkim z ograniczenia konkurencji między stronami, co w konsekwencji mogło prowadzić do utrzymania cen na ustalonym poziomie, a nawet ich podwyższenia. Prezes Urzędu miał jednocześnie na względzie, że strony porozumienia nie zawsze stosowały się do poczynionych u staleń i nie posiadały sformalizowanego systemu monitoringu i dyscyplinowania. Niemniej jednak, nawet z obowiązujących w niedługim czasie uzgodnień cen, czy też z przekazanych informacji na temat cen, które później w wyniku indywidualnych negocjacji lub st osowanych rabatów odbiegały od cen ostatecznie stosowanych – uczestnicy porozumienia odnieśli korzyści w postaci zwiększenia swoj ej przewagi negocjacyjnej względem odbiorców [pkt (261 ) decyzji] . (359) W ażąc ww. okoliczności Prezes Urzędu postanowił podno sić na tym etapie kwotę bazow ą o 10 0%. 102 Podmiot Wymiar kary Kwota z drugiego etapu naliczania wysokości kary Długotrwałość naruszenia Po modyfikacji Swiss Krono 40 201 153,50 zł ↑ 100% 80 402 307,01 zł Pfleiderer Group 7 978 870,92 zł ↑ 100% 15 957 741,83 zł Pfleiderer Wieruszów 9 902 353,25 zł ↑ 100% 19 804 706,50 zł Kronospan Szczecinek 33 716 804,93 zł ↑ 100% 67 433 609,86 zł Kronospan Mielec 21 838 135,03 zł ↑ 100% 43 676 270,05 zł Tabela 3 : Trzeci etap obliczania wysokości kary 13.2.3. Okoliczności naruszenia oraz naruszenia uprzednie (360) Oceniając okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz kwestię uprzedniego naruszenia przepisów tej ustawy, Prezes Urzędu dokonuje podziału tych okoliczn ości na mające wpływ na zwiększenie (okoliczności obciążające) i zmniejszenie (okoliczności łagodzące) wymiaru kary. (361) Okoliczności obciążające i łagodzące są oceniane łącznie, indywidualnie dla każdej sprawy oraz dla każdego przedsiębiorcy. Poszczególne ok oliczności obciążające lub łagodzące mogą mieć różną wagę. Prezes Urzędu przyjmuje, że z uwagi na te okoliczności kwoty ustalone na wcześniejszym etapie obliczania wysokości kar mogą ulec zwiększeniu bądź zmniejszeniu maksymalnie o 50%. (362) Co do zasady za oko liczność łagodzącą w odniesieniu do wszystkich stron postępowania należy uznać fakt, że praktyka ograniczająca konkurencję została zaniechana przed wszczęciem przez Prezesa Urzędu niniejszego postępowania antymonopolowego. (363) W ocenie Prezesa Urzędu w rozpat rywanej sprawie występują dodatkowe okoliczności łagodzące, które m ają zastosowanie wyłącznie wobec Kronospan Szczecinek i Kronospan Mielec . (364) Mianowicie Prezes Urzędu uznał, że w przedmiotowej sprawie istnieją podstaw y do uznania, że spółki Kronospan Szcze cinek i Kronospan Mielec były mniej aktywnymi uczestnikami porozumienia . D ziałania tych spółek cechowały się bowiem mniejszą intensywnością niż w przypadku pozostałych uczestników. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na fakt, że akt sprawy wynika, że to Pfleiderer pełnił rolę pośrednika, przekazując otrzymane od Kronospan informacje do Swiss Krono . Dodatkowo , jak zostało wyżej wskazane częściej dochodziło do bezpośrednich ko ntaktów przedstawicieli Swiss Kron o z Pfleiderer , niż z Kronospan, co wynikało z gorszych relacji panujących między [ informacja chroniona] Swiss Krono [informacja chroniona] , a członkiem zarządu Kronospan [informacja chroniona] . 103 (365) W ocenie Prezesa Urzędu w odniesieniu do żadnej ze stron nie można uznać za okoliczność łagodzącą współpracy z organem ochrony konkurencji w toku postępowania antymonopolowego. W uzasadnieniu powyższego należy stwierdzić, że ich aktywność w postępowaniu ograniczała się do udzielania odpowiedzi na pytania Prezesa Urzędu kierowane n a podstawie art. 50 u.o.k.k. – udzielanie tego rodzaju odpowiedzi stanowi obowiązek przedsiębiorcy, a jego wypełnienie nie może zostać uznane za rodzaj współpracy z organem ochrony konkurencji, który uzasadniałby zmniejszenie wymiaru kary pieniężnej. W prz ypadku Swiss Krono należy natomiast stwierdzić, że w związku z wnioskiem złożonym przez tego przedsiębiorcę na podstawie art. 109 u.o.k.k. odstąpienie od nałożenia na tego przedsiębiorcę kary wynika z zastosowania art. 109 u.o.k.k., w związku z tym współpr aca Swiss Krono z Prezesem Urzędu wynikała w tym przypadku z obowiązków ciążących na wnioskodawcy programu łagodzenia kar i będzie podlegała ocenie i wynagrodzeniu w ramach zastosowania tego programu . (366) Należy jednocześnie stwierdzić, że w odniesieniu do stron niniejszego postępowania występują okoliczności obciążające . (367) Jako okoliczność obciążającą w stosunku do stron postępowania Prezes Urzędu wziął pod uwagę umyślność naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Prezes Urzędu stoi na stanowisku, że strony postępowania działały umyślnie, o czym świadczy: (i) świadomość i dążenie stron do ograniczenia konkurencji między nimi; (ii) świadomość stron, że ich działanie narusza przepisy zakazujące zawierania antykonkurencyjnych porozumień. (368) Zgodnie z art. 111 u.o.k.k. przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 106 - 108 u.o.k.k. Prezes Urzędu powinien uwzględnić również okoliczność uprzedniego naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . (369) Uprzednie naru szenie – w przypadku jego wystąpienia – brane jest przez Prezesa Urzędu pod uwagę jako okoliczność obciążająca. Przez wcześniejsze naruszenie rozumie się naruszenie stwierdzone prawomocną decyzją Prezesa Urzędu. (370) W ocenie Prezesa Urzędu jako okoliczność ob ciążającą w niniejszej sprawie mogłoby być uznane tylko uprzednie naruszenie tego samego dobra chronionego przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , nie zaś jakiekolwiek naruszenie jej przepisów. (371) Biorąc powyższe pod uwagę, należy wskazać na p rawomocną wobec Swiss Krono decyzję Prezesa Urzędu z dnia 27 grudnia 2012 r., nr DOK - 8/2012, którą stwierdzono stosowanie praktyki ograniczającej konkurencję naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 u.o.k.k., poprzez zawarcie porozumienia og raniczającego konkurencję na krajowym rynku hurtowej sprzedaży płyt wiórowych i krajowym rynku hurtowej sprzedaży płyt pilśniowych, polegającego na ustalaniu minimalnych cen hurtowej odsprzedaży płyt wiórowych surowych, 104 płyt wiórowych laminowanych, płyt MD F surowych, płyt MDF laminowanych, blatów roboczych. (372) Powyższe przemawia za podwyższeniem kary pieniężnej nakładanej na Swiss Krono ze względu na kryterium uprzedniego naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . (373) W ocenie Prezesa Urzędu w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości precyzyjnego przypisania jednemu z uczestników porozumienia roli inicjatora lub lidera praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku sprzedaży płyt wiórowych i krajowym rynku sprzedaży płyt pilśniowy ch. (374) Podsumowując, w przypadku Pfleiderer Group oraz Pfleiderer Wieruszów występuje jedna okoliczność łagodząca i jedna okoliczność obciążająca. W zwią zku z tym na obecnym etapie kary nakładane na ww. przedsiębiorców nie powinn y ulec zmianie. W przypadku za ś kar nakładanych na Kronospan Szczecinek i Kron ospan Mielec występują dwie okoliczności łagodzące i jedna obciążająca, co skutkowało obniżeniem kar o 10%. Natomiast z uwagi na występowanie względem Swiss Krono dodatkowej okoliczności obciążającej w postac i uprzedniego naruszenia przepisów ustawy kara nakładana na tego przedsiębiorcę ulega zwiększeniu o 20%. (375) Z uwagi na całokształt omówion ych powyżej okoliczności zasadna jest zmiana wcześniej wyliczonych kwot kar pieniężnych w stopniu wskazanym w tabeli poni żej: Podmiot Wymiar kary Kwota z trzeciego etapu naliczania wysokości kary Okoliczności obciążające i łagodzące Po modyfikacji Swiss Krono 80 402 307,01 zł ↑ 20% 96 482 768,41 zł Pfleiderer Group 15 957 741,83 zł - 15 957 741,83 zł Pfleiderer Wieruszów 19 804 706,50 zł - 19 804 706,50 zł Kronospan Szczecinek 67 433 609,86 zł ↓ 10% 60 690 248,87 zł Kronospan Mielec 43 676 270,05 zł ↓ 10% 39 308 643,05 zł Tabela 4 : Czwarty etap obliczania wysokości kary 13.2.4. Zastosowanie progu maksymalnego wymiaru kar (376) W przypadku przedsiębiorców będących adresatem niniejszej decyzji wskazane powyżej ostateczne kwoty kar stanowią nie więcej niż 10% ich całkowitego przychodu osiągniętego w roku poprzedzającym rok nałożenia kary. Co za tym idzie wysokość tych kwot mieści się w granicach określonych w art. 106 u.o.k.k . 105 13.2.5. Wysokość kar pieniężnych (377) Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Prezes Urzędu uznał, że waga stwierdzonego niniejszą decyzją naruszenia ustawy o ochronie k onkurencji i konsumentów przemawia za ustaleniem wysokości kar pieniężnych dla adresatów decyzji w następujących wymiarach: Podmiot Wysokość kary pieniężnej Swiss Krono 96 482 768,41 zł Pfleiderer Group 15 957 741,83 zł Pfleiderer Wieruszów 19 804 706,50 zł Kronospan Szczecinek 60 690 248,87 zł Kronospan Mielec 39 308 643,05 zł Tabela 5 : Wysokość kar pieniężnych (378) W ocenie Prezesa Urzędu wskazane powyżej wysokości kar odzwierciedlają stopień, okres i okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , a także fakt uprzednich naruszeń tej ustawy. (379) Należy podkreślić, że zdaniem Prezesa Urzędu tylko kary w ustalonej wyżej wysokości pozwolą osiągnąć cele, jakie są z wiązane z tym rodzajem sankcji. Nakła dając karę pieniężną Prezes Urzędu kieruje się bowiem założeniem, że powinna ona spełniać funkcję represyjną, jak i prewencyjną (dyscyplinującą). Nałożone kary pieniężne powinny przyczynić się do zapewnienia trwałego zaprzestania w przyszłości naruszania p rzez strony reguł konkurencji. Aby skutecznie zapobiegać próbom pojawienia się w przyszłości takich niekorzystnych zjawisk, muszą być ostrzeżeniem odczuwalnym. Wobec powyższego w niniejszej sprawie kary pieniężne powinny być na tyle dolegliwe, by uczestnic y st wierdzonego porozumienia odczuli je w sposób wymierny. Kary w ustalonych wysokościach będą miały wobec ww. spółek taki właśnie wymiar. (380) Biorąc powyższe pod uw agę, orzeka się jak w punkcie III sentencji decyzji. 13.3. Zastosowanie programu łagodzenia kar względem Swiss Krono (381) Zgodnie z art. 109 u.o.k.k. możliwe jest złożenie przez przedsiębiorcę wniosku o odstąpienie od wymierzenia lub o obniżenie kary pieniężnej. Powyższa regulacja przewiduje, że przedsiębiorca, który współpracuje z Prezesem Urzędu w uja wnieniu i wykazaniu zawarcia niedozwolonego porozumienia ograniczającego konkurencję, jest traktowany łagodniej. To łagodniejsze traktowanie przejawia się w możliwości odstąpienia od wymierzenia kary albo obniżenia wymiaru nałożonej kary za udział w antyko nkurencyjnym porozumieniu. 106 13.3.1. Warunki zastosowania programu łagodzenia kar (382) Przedsiębiorca wnioskujący o odstąpienie od wymierzenia kary musi jako pierwszy z uczestników niedozwolonego porozumienia dostarczyć Prezesowi Urzędu informację o istnieniu zakazanego porozumienia, wystarczającą do wszczęcia postępowania antymonopolowego lub przedstawić Prezesowi Urzędu z własnej inicjatywy, dowód umożliwiający wydanie decyzji o uznaniu porozumienia za ograniczające konkurencję i naruszające zakaz przewidziany w art. 6 u.o.k.k. lub art. 101 TFUE. (383) Dodatkowo muszą zostać spełnione następujące warunki: a) w momencie dostarczenia informacji lub przedstawienia dowodów przez przedsiębiorcę, w związku ze zgłoszeniem wniosku o odstąpienie od nałożenia kary, Prezes Urzędu nie może p osiadać informacji i dowodów wystarczających do wszczęcia postępowania antymonopolowego w danej sprawie lub do wydania decyzji o uznaniu porozumienia za ograniczające konkurencję; b) przedsiębiorca współpracuje z Prezesem Urzędu w toku postępowania w pełnym z akresie, dostarczając niezwłocznie wszelkie dowody, którymi dysponuje, albo którymi może dysponować i udzielając niezwłocznie wszelkich informacji związanych ze sprawą, z własnej inicjatywy lub na żądanie organu ochrony konkurencji; c) przedsiębiorca zaprzest ał uczestnictwa w porozumieniu nie później niż w dniu poinformowania Prezesa Urzędu o istnieniu porozumienia lub przedstawienia dowodu umożliwiającego wydanie decyzji o uznaniu porozumienia za ograniczające konkurencję; d) przedsiębiorca nie był inicjatorem z awarcia porozumienia i nie nakłaniał innych przedsiębiorców do uczestnictwa w porozumieniu. 13.3.2. Złożenie wniosku przez Swiss Krono (384) Swiss Krono złożył skrócony wniosek o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w trybie art. 109 ust. 1 u.o.k.k., względnie o obniżenie kary pieniężnej w trybie art. 109 ust. 2 u.o.k.k., w dniu 8 listopada 2011 r. (385) Uznawszy, że wstępna analiza wniosku oraz materiału dowodowego dostarczonego przez Swiss Krono wskazywała, że przedsiębiorca ten może spełniać warunki z art. 109 u.o.k. k., Prezes Urzędu zawiadomił o tym wnioskodawcę. Jednocześnie Prezes Urzędu poinformował tego przedsiębiorcę, że uznanie spełnienia warunków przewidzianych w art. 109 ust. 1 lub 2 u.o.k.k. będzie podlegać weryfikacji w toku prowadzonego postępowania antymo nopolowego. 107 13.3.2.1. Przedstawienie dowodu (386) Należy wskazać, iż Swiss Krono zgłosił się do Prezesa Urzędu z przedmiotowym wnioskiem po przeprowadzeniu kontroli z przeszukaniem w siedzibach stron postępowania . Materiały zgromadzone w toku kontroli z przeszukaniem były wystarczające do wszczęcia postępowania antymonopolowego, jakkolwiek, jak wynikało z ich analizy na moment złożenia przez Swiss Krono wniosku leniency, nie wystarczyłyby one do wydania decyzji stwierdzającej istnienie zakazanego porozumienia. Z uwagi na p owyższe Prezes Urzędu oceniając, czy Swiss Krono spełnił przesłanki do odstąpienia od nałożenia na niego kary za udział w sprzecznym z prawem konkurencji porozumieniu, wziął pod uwagę – stosownie do art. 109 ust. 1 pkt 1 lit . b u.o.k.k. – że wnioskodawca przedstawił Prezesowi Urzędu dowód umożliwiający wydanie decyzji o uznaniu porozumienia za ograniczające konkurencję, którego organ w tym czasie nie posiadał. (387) W tym zakresie należy wskazać, ż e w ramach współpracy Swiss Krono złożył Prezesowi Urzędu, poza ww. wnioskiem skróconym, liczne wyjaśnienia dotyczące przedmiotowego porozumienia , w których w szczególności omówiono dowody zabezpieczone w toku kontroli z przeszukaniem przep rowadzonej przez Prezesa Urzędu . Swiss Krono przedstawił ogólny op is funkcjonowania porozumienia, przekazał również dodatkowe dowody na okoliczność uzgadniania cen oraz wymiany poufnych infor macji . Przekazano także informacje dotyczące przebiegu poszczególnych spotkań i rozmów telefonicznych . (388) Ustalając znaczenie dowodów przedłożonych przez przedsiębiorcę, organ ochrony konkurencji uwzględnia ich wartość i moc dowodową, w porównaniu do dowodów, które znajdowały się przed rozpoczęciem współpracy w posiadaniu organu, a także jakość współpracy z wnioskodawcą. Należy przyjąć, że „dowód umożliwiający wydanie decyzji”, to dowód, który umożliwia Prezesowi Urzędu dowiedzenie w toku postępowania antymonopolowego istnienia lub nieistnienia domniemanego porozumienia. Przy ocenie dowodów, co do zasady, większą wartość mają dowody pisem ne pochodzące z okresu, którego dotyczą. Również dowody bezpośrednio odnoszące się do danego stanu faktycznego zasadniczo zostaną uznane za posiadające większą wartość niż dowody odnoszące się do niego pośrednio. Podobnie, na wartość przedstawionych dowodó w wpływ ma również zakres, w jakim dane okoliczności znajdują potwierdzenie w dowodach pochodzących z innych źródeł. (389) Mając na uwadze powyższe rozważenia, Prezes Urzędu pozytywnie ocenił i uznał za posiadające istotną wartość dodaną wyjaśnienia i dowody prz edstawione przez Swiss Krono . 13.3.2.2. Współpraca z Prezesem Urzędu (390) Swiss Krono współpracował z Prezesem Urzędu, dostarczając na wezwania Prezesa Urzędu dowody, którymi dysponował, a także udzielając informacji związanych ze sprawą. 108 (391) Biorąc pod uwagę współpracę Sw iss Krono z Prezesem Urzędu w toku postępowania należy stwierdzić, że spełnia ona warunki, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 2 u.o.k.k. 13.3.2.3. Zaprzestanie udziału w porozumieniu (392) Kolejną przesłanką warunkującą możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej jest zaprzestanie przez wnioskodawcę udziału w porozumieniu nie później niż w chwili poinformowania Prezesa Urzędu o porozumieniu lub w momencie przedsta wienia dowodu, który w istotny sposób przyczyni się do wydania decyzji, o której mowa w art. 10 lub 11 u.o.k.k. W niniejszej sprawie Swiss Krono zaprzestał ucze stnictwa w porozumieniu w dniu 7 września 2011 r., tj. przed wystąpieniem do Prezesa Urzędu z wnioskiem o odstąpienie lub obniżenie kary pieniężnej , natomiast z wnioskiem wystąpił 8 listopada 2011 r . Powyższa przesłanka została zatem spełniona. 13.3.2.4. Brak statusu inicjatora zawarcia porozumienia (393) Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, który z przedsiębiorców będących stroną porozumienia był inicjatorem porozumienia. Nie ma również ża dnych dowodów wskazujących, że inicjatorem mógł być Swiss Krono . (394) B rak jest również dowodów, które wskazywałyby na nakłanianie przez Swiss Krono innych przedsiębiorców do uczestnictwa w porozumieniu zawartym przez strony niniejszego postępowania. (395) Należy ty m samym stwierdzić, że Swiss Krono spełnił określony w art. 109 ust. 1 pkt 4 u.o.k.k. warunek braku posiadania statusu inicjatora zawarcia porozumienia oraz warunek nienakłaniania innych przedsiębiorców do uczestnictwa w porozumieniu. 13.3.2.5. Odstąpienie od nałożenia kary (396) Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że Swiss Krono spełnił przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 106 u.o.k.k., która zostałaby na niego nałożona w przypadku braku współpracy z Prezesem Urzędu w ramach programu łagodzenia kar. (397) Wobec wszystkich powyższych okoliczności Prezes Urzędu odstąpił od nałożenia kary na Swiss Krono i orzekł jak w punkcie I V sentencji niniejszej decyzji. 13.3.3. [ informacja chroniona] (398) [ informacja chroniona] 109 (399) [ informacja chroniona] (400) [ informacja chroniona] (401) [ informacja chroniona] (402) Dodatkowo należy wskazać, że mimo deklaracji ww. spółek w zakresie [ informacja chroniona] się z byłym [informacja chroniona] . (403) Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu poinformował Pfleiderer Group i Pfleiderer Wieruszów o [ informacja chroniona] . 14. Koszty postępowania (404) Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.k.k., jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Natomiast w świetle art. 80 u.o.k.k., Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. (405) Z przepisów ustawy o ochronie konkurenc ji i konsumentów nie wynika, co składa się na koszty postępowania, o których mowa w art. 77 u.o.k.k. Wobec wyrażonego w art. 83 u.o.k.k. generalnego odesłania w sprawach nieuregulowanych do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K odeks postępowania adm inistracyjnego ( t.j. : Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ) należy przyjąć, że zakres tych kosztów wyznacza art. 263 § 1 K odeksu postępowania administracyjnego . Tym samym, do kosztów postępowania należy zaliczyć: (i) koszty podróży i inne należności świadków i bieg łych oraz stron; (ii) koszty doręczania stronom pism urzędowych ; (iii) inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. (406) W punkcie I - II sentencji ni niej szej decyzji stwierdzono stosowanie przez Swiss Krono , Pfleiderer Group , Pfleiderer Wieruszów , Kronospan Szczecinek i Kronospan Mielec praktyk ograniczających konkurencję zakazan ych na podstawie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej . Na koszty Prezesa Urzędu w niniejszym postępowaniu składają się w ydatki związane z prowadzoną w toku postępowania korespondencją . W związku z powyższym postanowiono obciążyć: a) Swiss Krono kosztami w kwocie 5 8 8 , 1 4 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt osiem złotych i czternaście grosz y ) , na które składają się koszty doręczenia stronie 19 listów w cenie 5,7 zł , 6 listów w cenie 6,47 zł, 17 listów w cenie 6,1 zł, 1 list u w cenie 7,4 zł, 18 listów w cenie 6,2 zł, 20 listów w cenie 7,8 zł , 2 list ów w cenie 9,4 zł oraz 1/5 kosztów doręczenia podmiotom trzecim 20 listów w cenie 6,2 zł i 12 listów w cenie 7,8 zł ; 110 b) Kronospan Szczecinek kosztami w kwocie 554,47 zł (słownie: pięćset pięćdziesiąt cztery złot e i czterdzieści siedem groszy), na które składają się koszty doręczenia stronie 16 listów w c enie 5,7 zł, 5 listów w cenie 6,47 zł, 14 listów w cenie 6,1 zł, 19 listów w cenie 6,2 zł, 20 listów w cenie 7,8 zł, 3 list ów w cenie 9,4 zł oraz 1/5 kosztów doręczenia podmiotom trzecim 20 listów w cenie 6,2 zł i 12 listów w cenie 7,8 zł; c) Kronospan Mielec kosztami w kwocie 548 zł (słownie: pięćset czterdzieści osiem złotych), na które składają się koszty doręczenia stronie 16 listów w cenie 5,7 zł, 4 listów w cenie 6,47 zł, 14 listów w cenie 6,1 zł, 19 listów w cenie 6,2 zł, 20 listów w cenie 7,8 zł, 3 lis tów w cenie 9,4 zł oraz 1/5 kosztów doręczenia podmiotom trzecim 20 listów w cenie 6,2 zł i 12 listów w cenie 7,8 zł; d) Pfleiderer Group kosztami w kwocie 5 8 9 , 71 zł (słownie: pięćset osiem dziesiąt dziewięć złotych i siedemdziesiąt jeden groszy ) , na które składają się koszty doręczenia stronie 21 listów w cenie 5,7 zł, 7 listów w cenie 6,47 zł, 14 listów w cenie 6,1 zł, 1 8 listów w cenie 6,2 zł, 20 listów w cenie 7,8 zł , 3 list ów w cenie 9,4 zł oraz 1/5 kosztów doręczenia podmiotom trzecim 2 0 listów w cenie 6 , 2 zł i 12 listów w cenie 7,8 zł ; e) Pfleiderer Wieruszów kosztami w kwocie 593,2 4 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt trzy złote i dwadzieścia cztery grosze ) , na które składają się koszty doręczenia stronie 17 listów w cenie 5,7 zł, 6 listów w cenie 6,47 zł, 14 listów w cenie 6,1 zł, 17 listów w cenie 6,2 zł, 2 5 listów w cenie 7,8 zł , 3 listów w cenie 9,4 zł oraz 1/5 kosztów doręczenia podmiotom trzecim 20 listów w cenie 6,2 zł i 12 listów w cenie 7,8 zł . (407) Biorąc powyższe pod uwagę, w szczególności rodzaj i charakter dokonanego naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej orzeczono jak w pkt I, II, III, IV i V sentencji niniejszej decyzji. (408) Koszty postępowania należy uiścić w terminie 14 dni od daty upr awomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 (409) Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.o.k.k. karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 111 (410) Przy dokonywaniu wpłaty należy dopisać numer decyzji Prezesa Urzędu stanowiącej podstawę jej dokonania. (411) Zgodnie z art. 81 ust. 1 u.o.k. k. w związku z art. 479 28 §2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. K odeks postępowania cywilnego ( t.j. Dz. U. z 2016 , poz. 1822 ze zm.) oraz art. 11 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurenc ji i konsumentów oraz ustawy – k odeks po stępowania cywilnego , od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – SOKiK , za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia doręczenia niniejszej decyzji. (412) W przypadku kwestionowan ia wyłącznie postanowienia o kosztach postępowania zawartego w pkt. V sentencji niniejszej decyzji, na podstawie art. 264 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego , w związku z art. 83 u.o.k.k., jak również stosownie do art. 81 ust. 5 u.o.k.k., w związku z art. 479 32 §1 oraz 2 kodeksu postępowania cywilnego , stronie przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – SOKiK , za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Wiceprezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Michał Holeksa