RGD-5/2017

Urząd Ochrony Konkurenc ji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/3, faks 58 364 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DELEGATURA W GDAŃSKU RGD-410-502/16/MLM Gdańsk, 17 października 2017 r. D ECYZJA NR RGD. 5/2017 I. Na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 229 ze zmianami) oraz w o - parciu o art. 33 ust. 6 tej ustawy, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumen - tów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego, uznaje za praktykę ogra - niczającą konkurencję i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działania przedsiębiorców: 1) Dariusza Kuś, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą DAR -BUD Przed- siębiorstwo Remontowo -Budowlano- Usługowe Dariusz Kuś w Rąbinie , 2) Marzeny Wnuk, prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą FHU BUD -MAX Marzena Wnuk w Świdwinie, polegające na zawarciu porozumienia ograniczającego konkurencję na lokalnym ryn - ku usług remontowo -budowlanych, wykonywanych na o bszarze województwa za chod - niopomorskiego, poprzez uzgadnianie treści składanych ofert oraz uzgadnianie wza - jem nych zachowań podejmowanych w toku postępowań przetargowych przepro wa - dzonych w roku 2016 przez 21 Bazę Lotnictwa Taktycznego Jednostka Wojsko wa 3294 w Świdwinie pod nr.: ZP/02/2016, ZP/16/2016, ZP/23/2016, ZP/25/2016 i ZP/26/2016, celem doprowadzenia do wyboru tego z nich, który zaproponował wyższą cenę lub doprowadzenia do tego, aby zamówienie zostało przekazane do fak - tycznej realizacji które muś z uczestników porozumienia. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konku- ren cji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 229 ze zmianami), po prze prowadzeniu postępowania antymonopolowego, Prezes Urzędu Ochrony Konku - rencji i Konsumentów nakłada: 1) w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. us ta- wy, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, na Dariusza Kuś , KARĘ PIENIĘŻNĄ w wysokości 7.305 zł (słownie: siedem tysięcy trzysta pięć złotych), płatną do budżetu państwa; 2) w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. us - tawy, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, na Marzenę Wnuk, KARĘ PIENIĘŻNĄ w wysokości 8 .690 zł (słownie: osiem tysięcy sześćset dzie - więćdziesiąt złotych), płatną do budżetu państwa. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 229 ze zm ianami) oraz stosownie do art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 2 z 20 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2017, poz. 1257) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża przedsiębiorców następującymi koszta - mi, tj.: 1) Dariusza Kuś – 67 zł (słownie: sześćdziesiąt siedem złotych), 2) Marzenę Wnuk – 67 zł (słownie: sześćdziesiąt siedem złotych) i zobowiązuje do uiszczenia tych kosztów na rzecz Prezesa Urzędu w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. U ZASADNIENIE [1] W dniu 17 czerwca 2016 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zwa ny również Prezesem Urzędu lub organem antymonopolowym] otrzymał zawia do mienie 21 B azy Lotnictwa Taktycznego ze Świdwina w sprawie domniemania za warcia przez wykonawców biorących udział w postępowaniach przetargowych prze pro wa dzonych przez zawiadamiającego, tj. : Dariusz a Kuś, prowadząc ego działalność gospo darczą pod firmą DAR - BUD Pr zedsiębiorstwo Remontowo - Budowlano - Usługowe [zwa nego dalej również DAR - BUD] oraz Marzenę Wnuk, prowadząc ą działalność gos podarczą pod firmą FHU BUD - MAX [zwaną także BUD - MAX] , porozumienia ogranicza jącego konkurencję, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów [zwanej dalej ustawą o ochronie kon ku rencji i konsumentów]. Zgodnie z treścią zawiadomienia , zamawiający , tj. 21 Baza Lotnictwa Taktycznego Jed nostka Wojskowa 3294 w Świdwinie , przepro wadził trzy postępowania przetar - gowe, w których udział brali ww. przedsiębiorcy . W każdym z tych postępowań wykonawcy działali w następujący sposób. Proponowa li róż ne ceny , a oferta z ceną niższą wymagała uzupełnienia. Jeżeli oferty wykonawców zaj mował y kolejno I i II miejsc a wówczas, po wezwaniu, oferta z niższą ceną nie była uzupełniana, a po wykluczeniu wykonawcy przetarg wygrywał ten , który zaoferował cenę wyższą. [2] W związku z zawiadomieniem Prezes Urzędu przeprowadził pod sygnaturą akt RGD. 400-504/16/MLM postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia, czy działania przed siębiorców: 1) Dariusza Kuś, prowadzącego działalność gospodarczą w oparciu o wpis do CEIDG pod firmą DAR - BUD Przedsiębiorstwo Remontowo -Budowlano- Usługowe Dariusz Kuś z Rąbina , 2) Marzeny Wnuk, prowadzącej działalność gospodarczą w oparciu o wpis do CEIDG pod firmą FHU BUD-MAX Marzena Wnuk ze Świdwina, tj. wykonawców biorących udział w postępowaniach przetargowych przeprowadzo - nych przez 21 Bazę Lotnictwa Taktycznego Jednostkę Wojskową 3294 w Świdwinie, nie prowadzą do naruszenia przepisu art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a mając na uwadz e wyniki analizy materiału dowodowego, zgroma - dzonego w trakcie postępowania wyjaśniającego, uznał, iż istnieją podstawy do sfor - mułowania uzasadnionej hipotezy o podejrzeniu naruszenia powołanego przepisu przez tych wykonawców. [3] W dniu 3 listopada 2016 r., postanowieniem nr 78, Prezes Urzędu wszczął, z urzędu, po stępowanie antymonopolowe w sprawie podejrzenia zawarcia przez przedsiębior - ców: 1) Dariusza Kuś, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą DAR - BUD Przedsię - biorstwo Remontowo-Budowlano- Usługowe w Rąbinie , Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 3 z 20 2) Marzenę Wnuk, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą FHU BUD -MAX w Świdwinie, porozumienia ograniczającego konkurencję na lokalnym rynku usług remontowo - budowla nych polegającego na uzgadnianiu treści składanych ofert oraz wzajemnych z achowań podejmowanych w toku postępowań przetargowych przeprowadzonych w roku 2016 przez 21 Bazę Lotnictwa Taktycznego Jednostka Wojskowa 3294 w Świdwinie pod numerami: ZP/02/2016, ZP/16/2016, ZP/23/2016, ZP/25/2016 i ZP/26/2016, celem doprowadzenia do wyb oru tego z nich, który zaproponował wyższą cenę lub doprowadzenia do tego, aby zamówienie zostało przekazane do faktycznej realizacji któremuś z uczestników porozumienia, co może stanowić naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsu mentów. [4] Postanowieniem nr 79 z dnia 3 listopada 2016 r. do akt sprawy włączono całość dowodów pozyskanych w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. [5] W dniu 3 listopada 2016 r. do przedsiębiorców wystosowano zawiadomienie o wszczę ciu postępowa nia antymonopolowego. [6] Dariusz Kuś w odpowiedzi na postawiony przez Prezesa Urzędu zarzut zawarcia porozu - mienia ograniczającego konkurencję, pismem z dnia 25 listopada 2016 r., m.in. potwierdził, iż (…) w przypadkach opisanych w zawiadomieniu o wszczęciu postępo wa - nia antymonopolowego wspólnie z firmą Marzeny Wnuk składaliśmy do przetargów oferty, które mogły powodować wygranie tych przetargów przez jedną z naszych firm – DAR - BUD lub Marzena Wnuk FHU BUD - MAX tzn. co może być uznane za działanie ograniczaj ące konkurencję. Wyjaśnił również, że jest małym przedsiębiorcą, zatrudniającym 7 osób zaś rynek usług budowlanych charakteryzuje się tym, że sezon budowlany rozpoczyna się wiosną a kończy jesienią. Każdy miesiąc przestoju generuje natomiast koszty pracow nicze. Oświadczył ponadto, że (..) Rok 2016 zaczął się dla mnie oraz dla firmy BUD -MAX bardzo ciężko. Brak było jakichkolwiek zleceń. Moja firma jeszcze nie zamknęła roku a już jest zbilansowana na minusie. Dodatkowo moja firma zaciągnęła w 2015 roku pożyczkę z Funduszu Rozwoju Polskiego Rolnictwa na rozwój firmy w kwocie 50.000 zł. oraz dokonałem zakupu na kredyt samochodu dostawczego PEUGEOT. Przyznał, że z firmą BUD - MAX, na lokalnym rynku usług budowalnych działają i współ - pra cują od wielu lat i nie zdawali sobie sprawy z konsekwencji zawarcia porozumienia ograniczającego konkurencję. Jak wyjaśnił (…) działania takie podejmowałem wspól - nie z firmą Marzeny Wnuk w nieświadomości mając za cel utrzymanie swojej firmy na rynku. Nie nakłaniałem również innych przedsiębiorców do uczestnictwa w porozu mie- niu. Nigdy nie dokonałem podobnych naruszeń. Pragnę poinformować, iż zaniechałem za kazanych praktyk ograniczających konkurencje oraz jestem do dyspozycji Prezesa UOKiK i współpracy celem szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. [7] Odnosząc się do zarzutów postawionych w postanowieniu o wszczęciu postępowania, Marzena Wnuk pismem z dnia 25 listopada 2016 r., przyznała, iż z Dariuszem Kuś wspól nie zawarli porozumienie ograniczające konkurencję. Treść pisma Marzeny Wnuk jest niemal identyczna jak pisma Dariusza Kuś, o którym mowa w ww. pkt [6]. Marzena Wnuk zatrudnia 5 osób. W 2015 r. otrzymała pożyczkę z Funduszu Rozwoju Pol skiego Rolnictwa, w kwocie 50.000 zł, którą przeznaczyła na zakup samochodu dos- tawczego PEUGEOT. Dodatkowo spłaca kredyt konsolidacyjny, leasingi oraz inne poży - czki mieszkaniowe. Marzena Wnuk oświadczyła, że nie była ani liderem ani inicjatorem porozumienia, a także, że nie nakłaniała innych przedsiębiorców do uczestnictwa w zmowie. [8] W związku z oświadczeniami przedsiębiorców zawartymi w ich pismach z dnia 25 lis to- pada 2016 r., Prezes Urzędu wezwał Dariusza Kuś i Marzenę Wnuk do wyrażenia sta - nowiska, czy ich pisma mają charakter wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 4 z 20 pien iężnej lub jej obniżenia w sprawach porozumień ograniczających konkurencję, o którym mowa w art. 113 a ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [9] W dniu 27 stycznia 2017 r. Prezes Urzędu otrzymał od przedsiębiorców pisma, o iden ty- cznej treści: W odpowiedzi na pismo z dnia 30 grudnia 2016 r. informuję, że moje pismo ma cha - rak ter wniosku o którym mowa w art. 113 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i kon sumentów. Nadmieniam też, iż opisałem we wcześniejszym piśmie wszystkie zna - ne mi okoliczn ości w tym również odnośnie w/w wniosku. [10] Pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. Prezes Urzędu poinformował przedsiębiorców o wy - mo gach, jakie powinien spełniać wniosek o odstąpienie lub obniżenie kar pienięż - nych, złożony do Prezesa Urzędu, zgodnie z art. w 11 3 a ust. 1 ustawy o ochronie konku rencji i konsumentów. W przesłanych odpowiedziach na to pismo przedsiębiorcy nie przekazali jednak żad - nych nowych informacji i dowodów, ani nie wskazali na inne fakty i okoliczności, które wcześniej nie byłyby znane organowi antymonopolowemu. Mając to na uwadze, Prezes Urzędu pismami z dnia 29 maja 2017 r., w oparciu o § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania z wnio - skiem o odstąpienie od wymierzenia kary pienięż nej lub jej obniżenie (Dz.U. z 2015 r., poz. 81) , poinformował przedsiębiorców, iż przekazana korespondencja nie spełnia wymogów takiego wniosku. [11] W dniu 29 maja 2017 r. Prezes Urzędu, mając na uwadze wynikający z art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kod eks postępowania administracyjnego obowiązek nale ży te - go i wyczerpującego informowania stron pos tępo wa nia o okolicznościach sprawy, po - in formował Dariusza Kuś i Marzenę Wnuk o dotychczaso wych ustaleniach poczynio - nych w toku prowadzonego postępowani a w formie dokumentu pn. Szczegóło we uza - sadnienie za rzu tów [SUZ]. [12] W odpowiedzi na SUZ, Pani Marzena Wnuk , pismem z dnia 9 czerwca 2017 r. poprosiła o zastosowanie kary w wymiarze jak najmniejszym. [13] Pismem z dnia 20 września 2017 r. strony postępowania z ostały zawiadomione o za - koń czeniu postępowania dowodowego oraz miały możliwość zapoznania się z aktami sprawy i złożenia ewentualnych wniosków. P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW USTALIŁ , CO NASTĘPUJE . [14] Celem prowadzonego przez Prezesa Urzędu postępowania było ustalenie i wykazanie, czy działania przedsiębiorców: Dariusza Kuś i Marzeny Wnuk, biorących udział w postępowaniach przetargowych przeprowadzonych przez 21 Baz ę Lotnictwa Takty - czne go Jednostka Wojskowa 3294 w Świdwinie naruszały zak az zawierania poro zu - mień ograniczających konkurencję, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. I. S TRONY POSTĘPOWANIA [15] D ARIUSZ K UŚ DAR - BUD . D ARIUSZ K UŚ prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o wpis do Centralnej Ewidenc ji i Informacji o Działalności Gospodarczej CEIDG, pod firmą DAR - BUD Przed - się biorstwo Remontowo - Budowlano - Usługowe Dariusz Kuś w Rąbinie . Zgodnie z wpi - sem do CEIDG, przedmiotem jego działalności są m.in. roboty związane ze wzno sze - niem budynków mieszka lnych i niemieszkalnych. [16] M ARZENA W NUK BUD - MAX . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 5 z 20 M ARZENA W NUK prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej CEIDG, pod firmą FHU BUD -MAX Marzena Wnuk w Świdwinie. Zgodnie z wpisem do CEIDG , przedmiotem jej działal - ności są m.in. roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. [17] Postępowanie antymonopolowe w sprawie praktyk ograniczających konkurencję może być wszczęte wobec podmiotów posiadających status przedsiębiorcy. Zgodnie z definicją przedsiębiorcy, zawartą w art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , pod pojęciem tym należy rozumieć m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tek st jednolity: Dz.U. z 20 16 r. poz. 1829 ). Przedsiębiorcą jest więc osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą, tj. za - robkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszu kiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wyko - ny waną w sposób zorganizowany i ciągły. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że każda ze stron postępowania prowadzi działalność gospodarczą i posiada status przedsiębiorcy, co wykazano w punktach [1 5 ] – [1 6 ] niniejszej decyzji. II. O KOLICZNOŚCI FAKTYCZN E SPRAWY [18] Prezes Urzędu otrzymał zawiadomienie 21 Bazy Lotnictwa Taktycznego ze Świdwin a w sprawie domniemania zawarcia przez wykonawców - biorących udział w postę - powaniach przetargowych przeprowadzonych przez zawiadamiającego - tj. : Dariusz a Kuś, prowadząc ego działalność gospodarczą pod firmą DAR - BUD Przedsiębiorstwo Remontowo - Budowlano - Us ługowe , oraz Marzenę Wnuk, prowadząc ą działalność gos - po darczą pod firmą FHU BUD - MAX , porozumienia ograniczającego konkurencję . Zgo - dnie z treścią zawiadomienia zamawiający przeprowadził pięć postępowa ń prze tar - gow ych , w których udział brali ww. przedsię biorcy , w tym w trzech, w których wy - konawcy ci działali w następujący sposób. Proponowa li różne ceny , a oferta z ceną niższą wymagała uzupełnienia. Jeżeli oferty wykonawców zajmo wały kolejno I i II miejsc a wówczas, po wezwaniu, oferta z niższą ceną nie b yła uzupełniana, a po wyk - luczeniu wykonawcy przetarg wygrywał ten , który zaoferował cenę wyższą. dowód: zawiadomienie 21 Bazy Lotnictwa Taktycznego ze Świdwina , z dnia 13 czerwca 2016 r. , k. 10 - 43 [19] Przebieg postępowań przetargowych 1. R EMONT POMIESZCZEŃ I INS TALACJI WEWNĘTRZNYCH BUDYNKU NR 16 W KOMPLEKSIE WOJSKO - WYM NR 1964 W Ś WIDWINIE (ZP/02/2016). Zamawiający: Jednostka Wojskowa 3294 w Świdwinie. Ogłoszenie w BZP w dniu 7 stycznia 2016 r., pod nr 5146 -2016. Termin składania ofert: 26 stycznia 2016 r., godz. 11:00. Bezpośrednio przed otwarciem ofert zamawiający podał, że na realizację zamówienia zamierza przeznaczyć kwotę w wysokości 900.000 zł brutto. Oferty złożyło 11 wykonawców. Oferta zawierała cenę oraz czas realizacji. Oba kry - teria były brane pod uwagę przez wyborze oferty najkorzystniejszej. Dane nt. ofert wykonawców zawiera niżej zamieszczona tabela. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 6 z 20 T ABELA 1 L . P . W YKONAWCA O FERTA [ W ZŁ ] C ZAS REALIZACJI [ W DNIACH ] M IEJSCE 1 Petrotech A. Pakulski Jastrów 337.723,30 120 X 2 ZRB Z. Kubac zyk Połczyn Zdrój 828.289,92 85 IV 3 Konsorcjum: 2 day sp. z o.o. i PU Jarex Sp. z o.o. Warszawa 983.899,42 110 VIII 4 PPHU PROBUD Świdwin 834.626,12 120 V 5 FHU BUD - MAX M ARZENA W NUK 667.966,82 80 WYKLUCZONY 6 DAR - BUD D ARIUSZ K UŚ 710.587,40 80 I 7 UZ O W. Chojnacki Drawsko Pom. 858.486,05 75 III 8 Telmax Gliszczyńscy sp.j. Człuchów 999.759,50 105 IX 9 UZO Gałązka, Świnecki s.c. Grzybowo 894.614,97 90 VI 10 STAL - TECH J. Hećman Świdwin 767.635,37 100 II 11 BUD - REM M. Dymiński Świdwin 844.759,36 120 V II Przy uwzględnieniu obu kryteriów, tj. zarówno ceny, jak i czasu realizacji zadania, naj korzystniejszą ofertę złożyła Marzena Wnuk (poz. 5), z tym jednak, że zama wia- jący po analizie jej oferty uznał ją za niekompletną i pismem z dnia 1 lutego 2016 r. wezwał ją do jej uzupeł nienia, do dnia 5 lutego 2016 r. do godz. 13:00, o: a) zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego o niezaleganiu z opłacaniem podat - ków i opłat wystawione nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem złożenia o - fert, b) zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu z opłacaniem składek wystawione nie wcześ - niej niż 3 miesiące przed upływem złożenia ofert, c) wykaz robót budowlanych wykonanych w okresie ostatnich 5 lat. Dnia 3 lutego 2016 r. o godz. 10:38 Marzena Wnuk złożyła wymagane dokumenty, te jedn ak nie spełniały wymogów formalnych postępowania, bowiem wszystkie braku - jące dokumenty miały pozostawać aktualne na dzień złożenia oferty, tj. na 26 stycznia 2016 r., gdy, tymczasem, zaświadczenie wydane przez US obrazowało stan na 28 stycznia 2016 r., a zaświadczenie z ZUS wykazywało stan na 27 stycznia 2016 r. Okoliczność, o której mowa wyżej, spowodowała, iż, w konsek wencji, oferta Marzeny Wnuk została odrzucona, a wykonawca wykluczony. Ostatecznie w przetargu za najkorzystniejszą uznano ofertę złożoną przez Dariusza Kuś (cena wyższa o 42.620,58 od oferty Marzeny Wnuk), i z tym też przedsiębiorcą w dniu 23 lutego 2016 r. zawarto umowę na wykonanie zamówienia. Analiza ofert: 1) zgodnie z adnotacją na kopertach ofert Marzena Wnuk złożyła ofertę w dniu 26 sty cznia 2016 r. o godz. 10:40, a Dariusz Kuś tego samego dnia o godz. 10:42, 2) w wykazie osób, które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia w ofertach obu wykonawców są wskazane te same osoby, tj. Grzegorz Spychalski – kierownik robót oraz Ryszard Chmielewski – kierownik robót i elektryk. dowód: dokumentacja przetargowa, k. 53 -208 2. N APRAWA POMIESZCZEŃ W BUDYNKU NR 89/6019 W J EDNOSTCE W OJSKOWEJ W Ś WIDWINIE (ZP/26/2016). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 7 z 20 Zamawiający: 21 Baza Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie. Data ogłoszenia w BZT: 7 kwietnia 2016 r., nr 80610-2016. Termin składania ofert: do 22 kwietnia 2016 r., godz. 11:30. Bezpośrednio przed otwarciem ofert zamawiający podał, że na realizację zamówienia zamierza przeznaczyć kwotę w wysokości 102.519,82 zł brutto. Oferty złożyło 5 wykonawców. Oferta zawierała cenę oraz czas realizacji. Oba kryte - ria były brane pod uwagę przez wyborze oferty najkorzystniejszej. Dane nt. ofert wykonawców zawiera niżej zamieszczona tabela. T ABELA 2 L . P . W YKONAWCA O FERTA [ W ZŁ ] C ZAS REALIZACJI [ W DNIAC H ] M IEJSCE 1 DAR - BUD D ARIUSZ K UŚ 87.998,18 28 I 2 FHU BUD - MAX M ARZENA W NUK 78.931,74 30 WYKLUCZONY 3 ZRB L. Najdzion Połczyn Zdrój 92.225,82 35 II 4 BUD - REM M. Dymiński Świdwin 105.352,71 40 III 5 STAL - TECH J. Hećman Świdwin 124.866,34 38 IV Najkorz ystniejszą ofertę złożyła Marzena Wnuk. Dokumentacja przetargowa była jednak niekompletna. Pismem z dnia 25 kwietnia 2016 r. wykonawca został wezwany do uzupełnienia, do 28 kwietnia 2016 r., do godz. 14:00, złożonej oferty o: zaświad - czenie Naczelnika Urzędu Skarbowego o niezaleganiu z opłacaniem podatków i opłat, wystawionego nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu złożenia ofert. Brakujący dokument musiał być aktualny na dzień złożenia oferty, tj. na 22 kwietnia 2016 r. W wyznaczonym czasie M arzena Wnuk nie uzupełniła jednak oferty. W tej sytuacji za najkorzystniejszą została uznana oferta Dariusza Kuś, zawierająca cenę wyższą o 9.066,44 zł, od zaproponowanej w ofercie Marzeny Wnuk. Umowa na wykonanie zamówienia została zawarta w dniu 20 maja 2016 r. Analiza ofert: 1) zgodnie z adnotacją na kopertach ofert: Dariusz Kuś złożył ofertę w dniu 21 sty - cznia 2016 r. o godz. 7:33 a Marzena Wnuk tego samego dnia o godz. 7:34, 2) w wykazie osób, które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia, w obu ofer - tac h są wskazane te same osoby, tj. Grzegorz Spychalski – kierownik robót oraz Ryszard Chmielewski – kierownik robót i elektryk. dowód: dokumentacja przetargowa, k. 209 -298 3. R EMONT O GRODZENIA MAGAZYNU NR 76*1964 21 B AZY L OTNICTWA T AKTYCZNEGO W Ś WIDWINIE (ZP/25/2016). Zamawiający: 21 Baza Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie. Data ogłoszenia w BZT: 12 kwietnia 2016 r. Termin składania ofert: 26 kwietnia 2016 r., godz. 11:00 Bezpośrednio przed otwarciem ofert zamawiający podał, że na realizację zamówienia zamierza p rzeznaczyć kwotę w wysokości 530.000,00 zł brutto. Oferty złożyło 6 wykonawców. Oferta zawierała cenę oraz czas realizacji. Oba kry te- ria były brane pod uwagę przez wyborze oferty najkorzystniejszej. Dane nt. ofert wykonawców zawiera niżej zamieszczona t abela. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 8 z 20 T ABELA 3 L . P . W YKONAWCA O FERTA [ W ZŁ ] C ZAS REALIZACJI [ W DNIACH ] M IEJSCE 1 Palisada sp. z o.o. Leszno 337.292,32 45 IV 2 DAR - BUD D ARIUSZ K UŚ 259.392,49 70 WYKLUCZONY 3 FHU BUD - MAX M ARZENA W NUK 279.858,29 70 I 4 BUD - REM M. Dymiński Św idwin 277.887,27 85 II 5 PHU GALANT M. Sokalska Biesiekierz 309.960,00 60 III 6 STAL - TECH J. Hećman Świdwin 304.905,16 88 odrzucona Najkorzystniejszą ofertę złożył Dariusz Kuś, jednak po wezwaniu nie przedstawił wymaganych dokumentów, w związku z czym zamawiający za najkorzystniejszą uznał drugą ofertę, złożoną przez Marzenę Wnuk i z tym wykonawcą w dniu 20 maja 2016 r. zawarł umowę dot. udzielenia zamówienia. Różnica pomiędzy ofertami wynosiła 20.465,80 zł. Dariusz Kuś, pismem z dnia 27 kwietnia 2016 r., został wezwany do uzupełnienia do 2 maja 2016 r. do godz. 10:00 złożonej oferty o następujące dokumenty: a) zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego o niezaleganiu z opłacaniem podat - ków i opłat wystawione nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem ofert, b) zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu z opłacaniem składek wystawione nie wcześ - niej niż 3 miesiące przed upływem ofert, jednak złożył nieaktualne zaświadczenia z ZUS i US, a po wezwaniu nie przedstawił aktualnych zaświadczeń, mimo, iż dysponował takimi doku mentami w innym postępowaniu, rozstrzygniętym 4 dni wcześniej (por. ww. pkt 2). Analiza ofert: 1) zgodnie z adnotacją na kopertach ofert: Dariusz Kuś złożył ofertę w dniu 26 stycznia 2016 r. o godz. 8:19, a Ma rzena Wnuk tego samego dnia o godz. 8:20, 2) w wyka zie osób, które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia, w obu ofer - tach są wskazane te same osoby, tj. Grzegorz Spychalski – kierownik robót oraz Ryszard Chmielewski – kierownik robót i elektryk, 3) referencje dla Dariusza Kuś były wystawione m.in. przez Marzenę Wnuk. dowód: dokumentacja przetargowa, k. 299 -392 4. M ELDUNEK KIEROWNIKA S EKCJI ZAMÓWIEŃ PUBLI CZNYCH PRZEKAZANY DO WÓDCY 21 B AZY L OT - NICTWA T AKTYCZNEGO DOTYCZĄCY PRZEPROWADZONYCH POS TĘPOWAŃ I ZACHOWANIA DWÓCH UCZESTNIKÓW PRZETARGÓW , TJ . D ARIUSZA K UŚ I M ARZENY W NUK Z treści przedmiotowego meldunku wynika, że badając dokumentacje przetargowe ustalono, iż wskazani wykonawcy (…) rozmyślnie odstępują od uzupełnienia doku - men tów w prowadzonych postępowaniach celem uzyskania jak najwyższego wynagro - dzenia (…). Zaobserwowano również, że oferty obu wykonawców były składane jednocześnie lub przez jedną osobę, co potwierdzają także dane rejestracyjne na ofertach, jak również i to, że na podpisaniu umowy pojawili się przedstawiciele obu wykonawców. dowód: meldunek z dnia 17 maja 2016 r., k. 42-43 [20] Zamawiający przeprowadził w roku 2016 łącznie 5 postępowań, w których brali udział Dariusz Kuś i Marzena Wnuk . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 9 z 20 Dane dotyczące tych postępowań z uwzględnieniem miejsc, na których znalazły się oferty ww. wykonawców, przedstawiono w tabeli poniżej. T ABELA 4 L . P . N R POSTĘPOWANIA M IEJSCE OFERTY D ARIUSZA K UŚ M IEJSCE OFERTY M ARZENY W NUK U WAGI 1 ZP/02/2016 (zawiadomienie o wyborze oferty 11.02.16) II I Marzena Wnuk została wykluczona i I miejsce zajął Dariusz Kuś 2 ZP/1 6/2016 (zawiadomienie o wyborze oferty 8.04.16) I III Żaden z wykonawców nie został wykluczony 3 ZP/26/2016 (zawiadomienie o wyborze oferty 29.04.16) II I Marzena Wnuk został wykluczona i I miejsce zajął Dariusz Kuś 4 ZP/25/2016 (zawiadomienie o wyborze oferty 9.05.16) I II Dariusz Kuś został wykluczony i I miejsce zajęła Marzena Wnuk 5 ZP/23/2016 (zawiadomienie o wyborze oferty 15.04.16) I V Żaden z nich nie został wykluczony Analiza wyników wskazanych w tabeli 4 postępowań przetargowych, przeprowa - d zonych przez zamawiającego oraz zachowań Dariusza Kuś i Marzeny Wnuk prowadzi do wniosku, że w tych postępowaniach, gdzie oferty podmiotów zajmowały kolejno pierwsze dwa miejsca (poz. 1, 3 i 4), przedsiębiorcy doprowadzili do wyboru tego wykonawcy, który zaoferował wyższą cenę, natomiast w wypadku pozostałych postę - powań (poz. 2 i 5) przedsiębiorcy, ponieważ nie zajmowali kolejnych dwóch pierw - szych miejsc i – w tych sytuacjach - istniała realna groźba wyboru innego, funkcjo - nującego poza porozumieniem wyko nawcy, nie doprowadzali do wykluczenia z postępowania któregokolwiek z nich. [21] Dariusz Kuś p rzyznał, że zna Marzenę Wnuk. Oboje prowadzą firmy remontowo - bu do - wla ne i czasami współpracują ze sobą lub wypożyczają wzajemnie sprzęt do rea - lizacji usług. Wyjaśnił również, iż wygrał dwa postępowania przetargowe, przeprowadzone przez 21 Baz ę Lotnictwa Taktycznego ze Świdwina i wykonał zamówienia, natomiast w jed - nym wypadku (remont ogrodzenia) nie uzupełnił oferty, bowiem uznał, że zapro - ponował zbyt niską cenę, a realizacja zamówienia na warunkach oferty mogła dopro - wadzić go do strat finansowych, stąd zdecydował o rezygnacji z umowy. Natomiast, w odniesieniu do argumentu złożenia ofert w tym samym czasie wyjaśnił, że wszelkie zbieżności były przypadkowe. dowód: pismo przedsiębiorcy z dnia 26 lipca 2016 r., k. 46 [22] Zgodnie z wyjaśnieniami Marzeny Wnuk, wprawdzie to ona prowadzi działalność, jednak sprawami dot. udziału w przetargach i składaniem ofert zajmuje się jej mąż .. . Marzena Wnuk oświadczyła również, iż zna D ariusza Kuś od wielu lat. Obaj przedsię - biorcy współpracują ze sobą oraz pomagają sobie wzajemnie w realizacji przed - sięwzięć zawodowych. Z kolei, odnosząc się do przebiegu przedmiotowych postępowań przetargowych Ma - rze na Wnuk wyjaśniła, iż: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 10 z 20  z przetargu Remont pomieszczeń i instalacja wewnętrznych budynku nr 16 w kompleksie wojskowym 1964 w Świdwinie została wykluczona, ponieważ omyłkowo złożyła dokumenty, które nie spełniały wymagań zamawiającego,  z przetargu dot. naprawy pomieszczeń została wykluczona, ponieważ nie złożyła dokumentów w terminie określonym przez zamawiającego, co skutkowało zatrzy - maniem wadium … ,  przetarg dot. remontu ogrodzenia wygrała, gdyż Dariusz Kuś niewłaściwie wycenił swoją ofertę, a drugi z wykonawców BUD - REM Mariusz Dymiński ost atecznie otrzy- mał od zamawiającego mniejszą ilość punktów. Ponadto Marzena Wnuk oświadczyła, że w ostatnich latach uczestniczyła w wielu przetargach, ale z uwagi na to, że nie prowadzi żadnej ewidencji w tym zakresie nie jest w stanie podać dat, w których odbywały się przetargi, ani nazw poszczególnych zamawiających. dowód: pismo przedsiębiorcy, z dnia 22 lipca 2016 r., k. 44 [23] Na podstawie sprawozdania PIT- 36L ustalono, że w 2016 r. Marzena Wnuk z tytułu pro wadzonej działalności gospodarczej osiągnęła przychód w wysokości … zł. dowód: sprawozdanie PIT -36 L za rok 2015, k. 646-650 [24] Zgodnie ze sprawozdaniem PIT- 36L Dariusz Kuś, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, uzyskał w roku 2016 przychód w wysokości … zł. dowód: sprawozdanie PIT -36L za rok 2016, k. 652-657 P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . III. I NTERES PUBLICZNY [25] Zarzut postawiony w niniejszej sprawie dotyczy porozumienia ograniczającego konku - rencję, zawartego pomiędzy przedsiębiorcami uczestniczącymi w postępo waniu prze- tar gowym polegającego na uzgodnieniu cen w ofertach złożonych w postępo waniach dot. zamówień 21 Bazy Lotnictwa Taktycznego ze Świdwina . Antykonkurencyjne porozumienia zawierane pomiędzy konkurentami to jedne z naj - poważniejszych naruszeń reguł konkurencji 1 . Ponadto, jak podkreśla się w literaturze przedmiotu: 2 (…) porozumienia horyzontalne w sprawie przetargów są ze swej natury jednymi spośród najbardziej poważnych naruszeń art. 101 TFUE. Naruszenia w tym przypadku sztucznie przekreślają i po zba- wiają kontrahentów korzyści, jakich spodziewają się osiągnąć dzięki konku rencji związanych z przetargami, często organizowanych specjalnie po to, by wykorzystując silną konkurencję osiągnąć niskie ceny realizacji. [26] Ustawa o ochronie konkurencji i kons umentów należy do dziedziny prawa publicz ne- go, a prawo to ma na celu ochronę interesu publicznego. Publicznoprawny charakter us tawy oznacza zatem, że nie wszystkie zachowania przedsiębiorców uzasadniają uruchomienie przewidzianych przez nią instrumentów. Powinno to następować tylko wówczas, gdy w następstwie zachowań naruszających ustawę zagrożony jest interes publiczny. Klauzula generalna interesu publicznego jest kate gorią nadrzędną, in kor- porowaną przez definicje administracji publicznej, określające przedmiot jej dzia - łalności, lub wskazujące jej zasadnicze funkcje 3 . Według tych definicji, klauzula in - 1 Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. A. Stawicki, E. Stawicki, wyd. LEX Warszawa 2011 s. 211. 2 Por. Z. Jurczyk, Kartele w polityce konkurencji Unii Europejskiej , Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 375. 3 Por. H. Izdebski, M. Kulesza, Administracja publiczna. Zagad nienia ogólne, Warszawa 2004, s. 93-99. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 11 z 20 te resu publicznego służy wyznaczeniu relacji między sytuacją jednostki, a działal - nością administracji publicznej, skierowaną na zapewnienie dobra wspólnego. [27] Spełnienie przesłanki interesu publicznego stanowi warunek konieczny do podjęcia przez organ ochrony konkurencji interwencji w celu wdrażania i zastosowania prawa ochrony konkurencji. Warunek ten wynika wprost z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie kon kurencji i konsumentów, który stanowi, że ustawa określa warunki rozwoju i och - rony konkurencji oraz zasady podejmowania w interesie publicznym ochrony intere- sów przedsiębiorców i konsumentów. [28] Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, naruszenie in teresu publicznego ma miej sce wówczas, gdy, po pierwsze, skutkami działań sprzecznych z ustawą: dotknię - ty jest szerszy krąg uczestników rynku, ale również gdy te działania wywołują na rynku inne niekorzystne zjawiska 4 . Z punktu widzenia dopuszczalności zastosowania ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów liczba podmiotów dotkniętych skut - kami prak tyki ograniczającej konkurencję jest nieistotna, wystarczającym jest bo - wiem, że zachowanie przedsiębiorcy wyczerpuje znamiona antykonkurencyjnej prak - tyki 5 . [29] Porozumienie będące przedmiotem oceny w przedmiotowym postępowaniu, zawarte zostało przez niezależne podmioty gospodarcze, tj. Dariusza Kuś oraz Marzenę Wnuk, i polegało na uzgadnianiu przez tych przedsiębiorców, przystępujących do postępo - wań o udzielenie zamówień publicznych na wykonanie usług remontowo -budowla- nych, zamawianych przez 21 Bazę Lotnictwa Taktycznego ze Świdwina cen, treści skła danych ofert oraz uzgad nianiu wzajemnych zachowań podejmowanych w toku prowadzonych postępowań. Jako takie, porozumienie to godzi w reguły konkurencji określone w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Porozumienia antykon - kurencyjne, szczególnie te zawierane między konkurentami (horyzontalne), zaliczają się do najcięższych naruszeń konkurencji, gdyż wywołują niekorzystne działania na rynku, znie kształ ca jąc ten rynek, ograniczając albo eliminując na nim konkurencję. Działania te naru szają zatem interes publiczny 6 . IV. R YNEK WŁAŚCIWY [30] Działania przedsiębiorców, stanowiące praktykę ograniczającą konkurencję, ujawniają się na określonym rynku - rynku właściwym. Rynek właściwy określa płaszczyznę współzawodnictwa konkurentów w prowadzonej przez nich działalności gospodarczej 7 . Ustalenie rynku właściwego w danej sprawie ma zatem znaczenie dla prawidłowego stosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 4 pkt 9 definiuje rynek właś ci- wy, jako rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właś ci- wości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są ofe ro- wane na obszarze, na którym, ze względu na rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty trans por- tu, panują zbliżone warunki konkurencji. Pod pojęciem towaru należy natomiast ro - zu mieć, zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, za - równo rzeczy, jak i energię, papiery wartościowe i inne prawa majątkowe, usługi, a także roboty budowlane. [31] Rynek właściwy danej sprawy delimitują dwa jego wymiary: wymiar towarowy (rynek 4 Wyrok SN z dnia 5 czerwca 2008 r., III SK 40/07, por. także wyrok SN z dnia 29 maja 2001 r. I CKN 1217/98, OSNC 2002 r., nr 1, poz. 13, wyrok SN z dnia 28 stycznia 2002 r., I CKN 112/99, OSNC 2002 r., nr 11, poz. 144. 5 Wyrok SN z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt III SK 2/08. 6 Wyrok Sądu Najwyższego z 24 lipca 2003 r., I CKN 496/01, Dz. Urz. UOKiK 2004/1/283. 7 Wyrok SOKiK z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. akt XVII Ama 19/01, Dz. Urz. UOKiK 2003/2/260. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 12 z 20 właściwy produktowo lub asortymentowo) i wymiar geograficzny (rynek właściwy terytorialnie). Pojęcie rynku właściwego produktowo odnosi się do wszystkich to - warów jednego rodzaju, które ze względu na swoje szczególne właściwości odróż nia- ją się od innych towarów w taki sposób, że nie istnieje możliwość dowolnej ich za - miany. Wynika stąd, że rynek właściwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które służą zaspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, mają zbliżone właściwości, podo - bne ceny i reprezentują podobny poziom jakości 8 . Natomiast wyznaczenie geogra- ficznego aspektu rynku właściwego oznacza zidentyfikowanie obszaru, na którym warunki konkurencji dotyczące dane go towaru i jego substytutów są jedna kowe dla wszystkich konkurentów – tj. warunki konkurencji są dostatecznie jednorodne – i któ - ry można odróżnić od obszarów sąsiadujących . [32] W ocenie Prezesa Urzędu, w rozpatrywanej sprawie rynkiem właściwym w aspekcie p roduktowym jest rynek usług remontowo - budowalnych . Usługi te obejmują wszelkie prace związane zarówno ze wznoszeniem nowych obiektów, budynków, jak i re - montem oraz naprawą już istniejących . Także i przedmiot postępowań przetargowych przeprowadzonych prze z 21 Bazę Lot - nictwa Taktycznego w Świdwinie dotyczył tego rodzaju prac. Przedsiębiorcy wyko ny - wali roboty związane z remontem pomieszczeń i instalacji wewnętrznych w budyn - kach wojskowych, naprawą pomieszczeń, a także remont ogrodzenia, w tym m.in. de mo ntaż części starego ogrodzenia i montaż nowych elementów . [33] Kolejnym aspektem, który należy uwzględnić przy delimitacji rynku właściwego jest jego wymiar terytorialny. Oznacza to, że w każdej sprawie należy wyznaczyć obszar, na którym, ze względu m.in. na rodzaj i właściwości towarów (tu: usług), bariery dos - tępu do rynku, znaczące różnice cen i kosztów transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. W wypadku usług takich jak remontowo - budowlane zasięg rynku może być różny, w zależności od rodzaju wykonywan ych robót. Jednak, gdy zakres usługi - jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie - dotyczy przed wszystkim prac remon - towych to ze względu na często dużą pracochłonność robót, konieczność posiadania siły roboczej o różnych kwalifikacjach oraz użycia specja listycznego sprzętu i na - rzędzi , przy jednoczesnym, często niewielkim rozmiarze przedsięwzięcia, zazwyczaj prace tego typu realizują wykonawcy lokalni. Koszty pracownicze oraz transportu związane z przerzucaniem ludzi i sprzętu na większe odległości są na tyle wysokie, że większość przedsiębiorców koncentruje działalność w pobliżu swojej siedziby. [34] Uwzględniając wskazane wyżej wytyczne Prezes Urzędu uznał, że w przedmiotowej spra wie rynek właściwy należy zdefiniować jako lokalny rynek usług remontowo - bu - do wlanych , wykonywanych na obszarze województwa zachodniopomorskiego . W ocenie Prezesa Urzędu, przyjęta definicja rynku właściwego jest w pełni uzasad - niona i pozwala na ocenę zachowań przedsiębiorców w kontekście posta wionego im zarzutu zawarcia niedozwolo nego porozumienia. Ponadto, stopień ogólności w definiowaniu rynku jest wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia przedmio towej sprawy bowiem w przypadku porozumień niepodlegających wyłączeniu ze względu na niewielki udział uczestników porozumienia w ryn ku (tzw. wyłączeniu de minimis ), o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie konku rencji i konsumen tów, dokładna definicja rynku nie jest konieczna. V. N ARUSZENIE ART . 6 USTAWY O OCHRONIE KO NKURENCJI I KONSUMEN TÓW [35] Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi natomiast, że zakazane są 8 E. Modzelewska- Wąchal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , TWIGGER, Warszawa 2002, s. 49. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 13 z 20 poro zumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie konkurencji polegające na uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępu - jących do przetargu lub przez tych przedsiębiorców i przedsiębiorcę bę dącego orga - nizatorem przetargu warunków składanych ofert, w szczególności zakresu prac lub ceny. Zmowy przetargowe mają na celu uzyskanie przez będących w porozumieniu wykona - w ców określonych zleceń oraz zapewnienia sobie większych zysków, niż w st anie skutecznej konkurencji. Strony porozumienia ― zazwyczaj wykonawcy ― dopuszczają się określonej manipulacji składanymi ofertami, tak aby osiągnąć pożądany wynik przetargu. Formy porozumień definiuje art. 4 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsu - mentów, uznając za porozumienia: a) umowy zawierane między przedsiębiorcami, między związkami przedsiębiorców oraz między przedsiębiorcami i ich związkami albo niektóre postanowienia tych umów, b) uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub więcej przedsię - biorców lub ich związki, c) uchwały lub inne akty związków przedsiębiorców lub ich organów statutowych. [36] Zakaz porozumień ograniczających konkurencję obejmuje różne formy współpracy i koordynacji działań między przedsiębiorcami, które ze względu na swój cel lub skutek prowadzą do wyeliminowania konkurencji oraz ryzyka gospodarczego zwią - zanego z brakiem pewności , co do zachowań innych uczestników rynku. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie: Istotą porozumień ceno - wych jest koordynac ja zachowań przedsiębiorców nie w drodze nałożenia prawnie wią żącego obowiązku, lecz przez świadome wskazanie sposobu współdziałania, którego celem lub skutkiem jest ograniczenie konkurencji. Takie zachowanie przed - siębiorców pozwala na wyeliminowanie ich niepewności, co do przebiegu procesów rynkowych i warunków działania konkurentów, która to niepewność jest podstawą działania konkurencji. Do wykazania istnienia porozumienia ograniczającego konku - rencję nie jest konieczne istnienie sformalizowanej umowy, wystarczające jest usta - lenie, że nastąpiła świadoma koordynacja zachowań przedsiębiorców i przyjęcie spo - sobu współdziałania, którego skutkiem jest ograniczenie konkurencji 9 . [37] Wprawdzie, w przedmiotowej sprawie, Prezes Urzędu, nie dysponuje bezpośrednimi dowodami zmowy w postaci sporządzonej na piśmie umowy, jednak dokonując oceny zachowania przedsiębiorców, na podstawie zgromadzonych dowodów pośrednich, za całkowicie uprawniony i logicznie uzasadniony wniosek uznaje konstatację, iż zacho - wa nie uczestnikó w postępowania w analizowanych postępo waniach przetargo wych nie miało cech przypadkowości, lecz wskazuje na uzgod nienie, o którym mowa w art. 4 pkt 5 lit. b ustawy o ochronie konkurencji i konsu mentów. Warto przy tym zwrócić uwagę na pogląd reprezentow any w orzecz nictwie 10 , że: wykazanie istnienia zmowy przetargowej jest niezwykle trudne dowodowo. Podmioty, które dopuszczają się takich działań mając świadomość ich nielegalnego charakteru zwykle tuszują swe porozumienie. Zatem oceniać je możemy zwykle po rezultatach, przesłankach i całokształcie okoliczności sprawy, które to w tej konkretnej sprawie zdaniem Sądu jednoznacznie dowodzą wystą - pienia zmowy przetargowej. Nie da się bowiem inaczej racjonalnie wytłumaczyć podania przez powódkę i zainteresowanych zbliżonych parametrów ofert zgłoszonych do 9 Wyrok Sąd u Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2005 r., sygn. akt VI ACa 1146/04. 10 Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 17.04.2008 r. sygn. akt XVII Ama 117/05; wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27.10.2011 r. sygn. akt XVII Ama 204/09. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 14 z 20 przetargu, a pozostałe okoliczności sprawy zgodnie i jednoznacznie wskazują na uzgodnienie między podmiotami warunków składanych ofert, co stanowi niedozwoloną praktykę ograniczającą konkurencję. Przytoczone wyżej stanowisko Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odwołuje się do reguł dowodzenia opartych na domniemaniach faktycznych. Zgodnie z art. 231 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywil nego (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 10 1), który w postępowaniu antymo nopolowym znajduje zasto- sowanie w związku z art. 84 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, można uznać za ustalone fakty mające istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów. W niniejszej sprawie dowiedzenie zawarcia przez Marzenę Wnuk i Dariusza Kuś, po - rozumienia ograniczającego konkurencję zostało dokonane w oparciu o następujące fakty, okoliczności i ustalenia: [38] P O PIERWSZE , nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorcy, którym w przedmiotowym pos - tępowaniu postawiono zarzut zawarcia niedozwolonego porozumienia, nie tylko znają się nawzajem, mają rozeznanie co do zaplecza i potencjału techniczno - sprzętowego, jakim dys ponuje każdy z nich, ale współpracowali ze sobą na etapie przygotowy wania i składania ofert. To, że obaj przedsiębiorcy kooperowali ze sobą na zasadzie zleceń i pod wykonaw- stwa robót wynika wprost z ustaleń dokonanych w sprawie. I tak, przy realizacji za - dań: malowanie elewacji budynku p rzy ul. Drawskiej 6 i przy ul. Parkowej 24 w Świdwinie prace na rzecz firmy F.H.U BUD - MAX wykonywała firma DAR - BUD, również przy przebudowie i rozbudowie GOKSiT w Wierzchowie Marzena Wnuk powierzyła wykonanie robót firmie Dariusza Kuś (vide tabela 5) T ABELA 5 W YKONAWCA R OBÓT O DBIORCA U SŁUGI W ARTOŚĆ BRUTTO WYKONANEJ RO BOTY [ W ZŁ ] K ARTA AKT DAR - BUD PR - B - U Dariusz Kuś F.H.U BUD - MAX Marzena Wnuk 65.000,00 k. 505 1 DAR - BUD PR - B - U Dariusz Kuś FHU BUD - MAX Marzena Wnuk 57.000,00 k. 505 1 DAR - BUD PR - B - U Dariusz Kuś F.H.U. BUD - MAX Marzena Wnuk 322.546,89 k. 337 2 1 dokumentacja przetargowa: „Malowanie pomieszczeń kaplicy i plebanii budynku nr 90 w kompleksie wojskowym nr 1964 w Świdwinie”, ZP/16/2016, 2 dokumentacja przetargowa: „Remont ogrodzenia magazynu nr 76*1964 w Świdwinie”, ZP/25/2016 Dariusz Kuś przyznał, że zna Marzenę Wnuk. Oboje prowadzą firmy o zbliżonym profilu działalności, działające w branży budowlanej i w niektórych sytuacjach współ - pracują ze sobą lub wypożyczają sobie wzajemnie sprzęt do realizacji usług. Także i Marzena Wnuk oświadczyła , że z firmą DAR - BUD Dariusz Kuś byliśmy i jesteś - my w kontaktach formalnych i nieformalnych ponieważ od lat prowadzimy działal - ności gospodarcze i znamy się. Kontakty polegają na wzajemnym pomaganiu sobie w różnych zadaniach i w różny sposób na przykład w użyczaniu sobie niezbędnego sprzętu, narzędzi i pomocy kadry pracowniczej (k. 44) [pisownia oryginalna – przyp. UOKiK] . Co więcej, zarówno w ofertach Dariusza Kuś, jak i Marzeny Wnuk, składanych w trakcie postępowań przetargowych przeprowadzanych przez 21 Bazę Lotnictwa Tak - tycznego w Świdwinie, w wykazie osób, które będą uczestniczyć w wykonaniu za- Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 15 z 20 mówi enia zostały wskazane te same osoby tj. … – kierownik robót oraz … – kierownik robót i elektryk. Ponadto, w je dnym wypadku referencje dla Dariusza Kuś były wystawione przez Ma - rzenę Wnuk (k.341). W okolicznościach faktycznych sprawy nie budzi więc wątpliwości, że przedsiębiorcy współpracowali i spotkali się. Na fakt współdziałania w przedmiotowych przetargach wska zuje także przesłanka, że w wypadku każdego z tych postępowań oferty wyko - nawców były składane niemal w tym samym czasie, mimo, iż przedsiębiorcy mają adresy głównych i dodatkowych miejsc wykonywania działalności gospodarczej w różnych miejscowościach. [39] P O WTÓRE , p rzedsiębiorcy składali oferty w różnych cenach, przy czym oferta z ceną niższą była niekompletna. Jeżeli oferty uczestników porozumienia zajmowały kolejne dwa pierwsze miejsca, wówczas wadliwa oferta, po wezwaniu, nie była właściwie uzupełniana, co skutkowało wykluczeniem wykonawcy z przetargu, a umowa na wy - ko nanie zamówienia była podpisywana z drugim z wykonawców, który złożył naj - korzystniejszą ofertą. W tych przetargach, w których układ ofert nie gwarantował doprowadzenia do uzyskania zamówienia przez uczestników zmowy, po wyższej cenie, braki w ofercie, jak wynika z dowodów zgromadzonych w sprawie, były uzupełniane prawidłowo. Ponadto, w wypadku zamówienia na remont ogrodzenia magazynu wykonawca Da- riusz Kuś złożył nieaktualne zaświadczenia ZUS i US. Po wezwaniu nie przedstawił aktualnych zaświadczeń, mimo, iż dysponował takimi dokumentami w innym postę - powaniu dot. naprawy pomieszczeń w budynku, rozstrzygniętym zaledwie 4 dni wcze - śniej. [40] Zdaniem Prezesa Urzędu doświadczenie życiowe i zawodowe oraz reguły logicznego wnioskowania uzasadniają konstatację, iż okoliczności sprawy w sposób jednoznaczny wskazują na zawarcie przez skarżonych porozumienia i zastąpienie współza wod- nictwa gospodarczego opartego na zasadach konkurencji praktykami uzgodnionymi. [41] Co prawda, po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmio - towej sprawie, przedsiębiorcy wstępnie zasygnalizowali wolę złożenia wniosków o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej lub jej obniżenia , tym niemniej w dal- szej korespond encji, która w żaden sposób, stricte i largo , nie spełniała kryteriów i wymogów formalnych wniosku, nie przekazali oni żadnych nowych informacji i do - wodów, ani nie wskazali na inne fakty i okoliczności, które nie byłyby już znane orga - nowi antymonopolowem u. Mając to na uwadze, Prezes Urzędu zawiadomił o tym stro ny postępowania, natomiast przekazanych w pismach informacji i oświadczeń nie uw zględnił, ani nie wziął pod uwagę wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie. Zebrany w trakcie postępowania i zaprezento wany w punktach [14] do [24] niniejszej decyzji materiał dowodowy jest wystarczający dla wykazania, że Dariusz Kuś i Marzena Wnuk zawarli porozumienie pole gające na ustalaniu warunków ofert oraz wzajemnych zachowań, celem dopro wadzenia do wyboru w trakc ie każdego z analizowanych postępowania przetargowego tego z ww. przedsiębiorców, który zaoferował najwyż - szą cenę, z możliwych do przyjęcia przez zamawiającego. [42] Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane są po - rozumieni a, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub na - ruszenie konkurencji na danym rynku właściwym. Postępowania przedsiębiorców w analizowanych przetar gach wskazują jednoznacznie, iż działania tych wykonawców miały charakter uzgodniony i zaplanowany, a nie przypadkowy. Podkreślenia wymaga także fakt, iż również zamawiający zaobserwował, że działania stron postępowania nie mają charakteru przypadkowego, a wskazują na działania Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 16 z 20 uzgodnione, i uzasadniają domniemanie zawarcia porozumienia. Domniemanie to sta- nowi jedyny, logicznie wynikający z ustalonych faktów wniosek. Nie ma bowiem - w niniejszej sprawie - żadnego racjonalnego wytłumaczenia zachowania przedsiębior - ców innego, niż zawarcie zmowy przetargowej. W tych okolicznościach Prezes U rzędu uznał, że spełniona została przesłanka art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegająca na zawarciu przez skarżonych porozumienia ograniczającego konkurencję, według zasad okreś lo- nych w artykule 4 pkt 5 ww. ustawy. [43] W rozp atrywanej sprawie zakwestionowane przez Prezesa Urzędu porozumienie, nie podlega wyłączeniu spod zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, porozumienia ograniczające konkurencję polegające na uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu warunków składa - nych ofert lub zachowania w toku przetargu nie podlegają wyłączeniu z uwagi na u - dział w rynku, określony w art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i kon- sumentów . [44] Przedmiotowe porozumienie nie podlega także wyłączeniu na podstawie przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Należy zważyć, że w myśl art. 8 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i k onsumentów ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wyłączenia indywidualne, określone w art. 8 ust. 1 ww. ustawy, spoczywa na przedsiębiorcy (stronie postępowania), co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. [45] Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za ograniczającą konkurencję jeżeli stwierdzi naruszenia m.in. zakazu określonego w art. 6 tej ustawy. Jednocześnie, w oparciu o przepis art. 10 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencj i i konsumentów Prezes Urzędu może nakazać zaniechanie stosowania praktyki jeżeli do czasu wydania decyzji nie została ona zaprzestana. W postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja przedsiębiorcom postawiono zarzut za warcia porozumienia dotyczącego określonych postępowań przetargowych. Ze brany w sprawie materiał nie dostarczył żadnych dowodów wskazujących na fakt zawarcia porozumienia przez skarżonych wcześniej, lub kontynuowania porozumienia po rozstrzygnięciu postępowań przetargowych dotyczących zamówień 21 Bazy Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie. Prezes Urzędu nie nakazał zaniechania stosowania prak - tyki, bowiem została ona zaprzestana z dniem 20 maja 2016 r., w tym bowiem dniu zamawiający zawarł z Marzeną Wnuk umowę o wykonanie ostatniego z przedmio - towych zamówień, tj. remontu ogrodzenia magazynu (ZP/25/2016). [46] Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie konkurencji na dany m rynku właściwym. W rozpatrywanej sprawie Prezes Urzędu uznał, iż postępowania przedsiębiorców w analizowanych przetargach wskazują jednoznacznie, iż działania tych wykonawców miały charakter uzgodniony i zaplanowany, a nie przypadkowy. Mając na uwadze wszystkie okoliczności faktyczne sprawy orzeczono, jak w pkt I sentencji decyzji. VI. K ARY [47] Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę stosującego praktykę ograniczającą konku - rencję karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu, osiągniętego w roku Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 17 z 20 obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara taka może być nałożona bez względu na to, czy przedsiębiorca dopuścił się naruszenia umyślnie, czy też nieu - myślnie. Treść art. 106 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jednoznacznie wskazuje więc na uzależnienie dopuszczalności nałożenia kary pieniężnej, za stoso - wanie praktyk ograniczających konkurencję od spełnienia przesłanki choćby nieu - myślnego naruszenia przepisów ustawy . W rozpatrywanej sprawie brak jest jednak postaw do uznania, iż działania uczestników zmowy przetargowej miały charakter nieumyślny, czyli przypadkowy, niecelowy, niezamierzony, nieplanowany. Nie ulega wątpliwości, iż przedsiębiorcy Dariusz Kuś oraz Marzena Wnuk w związku z postępowaniami przetargowymi, przeprowadzonymi w roku 2016 przez 21 Bazę Lotnictwa Taktycznego Jednostka Wojskowa 3294 w Świdwinie pod nr.: ZP/02/2016, ZP/16/2016, ZP/23/2016, ZP/25/2016 i ZP/26/2016 , świadomie podjęli działania mające doprowadzić do uzyskania zmówienia przez uczestników porozumienia. Co więcej, dokonując uzgodnień co do wysokości cen w ofertach zmierzali do przejęcia zamówienia po cenie wyższej. Warto także zwrócić uwagę na orzecznictwo europejskie odnoszące się do kwes tii umyślności i świadomości popełnienia zakazanego występku przeciwko regułom kon - kurencji. I tak np. w wyroku z dnia 14.12.2006 r. Sąd Pierwszej Instancji (obecna naz wa Sąd) w połączonych sprawach od T -259/02 do T-264/02 Raiffeisen Zentralbank Osterreic h AG i inni v. Komisja, uznał że aby naruszenie reguł konkurencji można było uznać za popełnione umyślnie, nie jest konieczne, by przedsiębiorstwo było świadome naruszenia tych reguł. Wystarczy, że nie mogło nie zauważyć, że jego postępowanie miało na celu ograniczenie konkurencji na […] rynku 11 . W oparciu o przepis art. 106 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów podstawę ustalenia wymiaru kary stanowi obrót obliczony jako suma przy - chodów wykazanych w dokumencie podsumowującym przychód w danym roku obroto- wym, poprzedzającym rok nałożenia kary. W wypadku Marzeny Wnuk obrót stanowi suma przychodu wykazanego w sprawo zda- niu PIT-36L, za rok 2016. Obrót osiągnięty przez Dariusza Kuś stanowi przychód wykazany w sprawozdania PIT - 36L, za rok 2016. Stosownie do art. 111 tej ustawy przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, w tym kar o kreślonych w art. 106, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień, skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy oraz okoliczności natury naruszenia przepisów us tawy, a także specyfikę rynku, na którym doszło do naruszenia . [48] W punkcie I sentencji niniejszej decyzji stwierdzono stosowanie przez przedsiębiorców praktyki ograniczającej konkurencję, polegającej na zawarciu niedozwolonego poro - zumienia. Ustalając wysokość kary pieniężnej Prezes Urzędu dokonał w pier wszym rzędzie oceny natury stwierdzonego naruszenia. Przedmiotowe porozumienie za- war te zostało między przedsiębiorcami działającymi na tych samych szczeblach obro - tu towarowego, jest to więc tzw. porozumienie „horyzontalne”. Przedmiotem tego porozumienia było ustalanie warunków składanych ofert oraz uzgadnianie wzaje m- nych zachowań podejmowanych w toku prowadzonego postępowania przetar gowego. W wyniku tego porozumienia wykonawcy tj. Dariusz Kuś oraz Ma rzena Wnuk w poro - zumieniu dokonywali uzgodnień swoich działań celem doprowadz enia do wy boru ofer - ty tego z nich/uczestników porozumienia, który zaoferował wyższą cenę. Bezpośredni skutek porozumienia mógł być odczuwalny przede wszystkim przez zamawiające go usługę, który na skutek porozumienia uzyskał wyższe ceny wykonania zadań , niż gdyby ceny te zostały ukształtowane w wyniku swobodnego działania me chanizmu 11 Z. Jurczyk, Kartele w polityce konkurencji Unii Europejskiej , Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 3324-325 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 18 z 20 konkurencji. [49] Uwzględniając te okoliczności Prezes Urzędu zakwalifikował kwestionowane poro - zumien ie jako bardzo poważne naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsu - men tów i przyjął jako podstawę do dalszego obliczania kary pieniężnej odsetek kwo- ty bazowej kary na poziomie … % obrotów przedsiębiorców, uzyskanych w roku 2016. Porozumienie zawart e między stronami zostało wprowadzone w życie i wywarło negatywne skutki na rynku. W wyniku porozumienia wykonawcy, tj. Dariusz Kuś i Marzena Wnuk nie tylko uzgadniali warunki ofertowe w przetargach, ale uzgadniali i koordynowali swoje zachowanie w trakcie trwania postępowań dot. zamówienia publicznego, co skutkowało powierzeniem wykonania zadania jednemu z nich. Ne - gatywne następstwa porozumienia były odczuwalne przede wszystkim przez zama - wiającego, który ostatecznie podpisując umowę z wykonawcą usługi, zobowiązał się za realizację danego zamówienia zapłacić cenę wyższą od tej, która zostałaby usta - lona jako wynik uczciwie przeprowadzonego postępowania przetargowego, niezakłó - conego działaniami zmawiających się przedsiębiorców. Miarkując wysokość kary pieniężnej Prezes Urzędu wziął pod uwagę również specy - fikę rynku oraz działalność przedsiębiorców , a w szczególności strukturę rynku właś - ci wego, na którym doszło do zawarcia porozumienia. Usługi remontowo - budowlane obejmują wszelkie prace związane zarów no ze wzno - szeniem nowych obiektów, budynków, jak i naprawą już istniejących, przy czym ro - bo ty remontowo budowlane znacznie częściej polegają na wykonywaniu prac związa - nych z odnową, czy przywróceniem obiektu do stanu poprzedniego, niż realizo wa - niem d użych przedsięwzięć, inwestycji budowlanych. Rynek usług remontowo - budowlanych jest rynkiem konkurencyjnym, na którym nie wys tępują istotne bariery wejścia. Materiał dowodowy rozpatrywanej sprawy wska - zuje, że na analizowanym rynku lokalnym funkcjonuje c o najmniej kilkunastu przed- siębiorców oferujących tego typu usługi i ubiegających się o realizację zamówień przetargowych. Z tych też przyczyn, zdaniem Prezesa Urzędu, ewentualne, negatywne skutki prak - tyki polegającej na zawarciu porozumienia mają ogran iczony terytorialnie charakter i nie wpływają odczuwalnie na stan konkurencji tak w danym regionie, a tym bardziej na terytorium całego kraju. Uwzględniając powyższe, Prezes Urzędu zdecydował ostatecznie, o obniżeniu przy - jętej kwoty bazowej kary o 30%. [50] Pr ezes Urzędu wziął również pod uwagę przesłankę długotrwałości obowiązywania poro zumienia i uznał, iż na podstawie zgromadzonych w sprawie materiałów dowieść można, iż porozumienie trwało przynajmniej w okresie przeprowadzenia przez zama - wiającego pięciu przedmiotowych postępowań przetargowych, tj. w okresie od dnia 7 stycznia 2016r., kiedy to został ogłoszony pierwszy z przetargów (ZP/02/2016), do osiągnięcia celu porozumienia w dniu 20 maja 2016 r., poprzez zawarcie umowy o udzielenie ostatniego z zamówień (ZP/25/2016) . Skoro zatem porozumienie trwało ok. pięciu miesięcy, to nie było ono długotrwałe, nie występuje więc konieczność podwyższenia kwoty bazowej wyliczanej kary. [51] Organ antymonopolowy rozważył także towarzyszące naruszeniu okoliczności obcią - żające i łagodzące. W ocenie Prezesa Urzędu zawarcie przedmiotowego porozumienia miało charakter umyślny . Zostało ono bowiem zawarte w określonym celu. Strony, którym postawiono zarzut w postanowieniu o wszczęciu postępowania świadomie podjęły działania zmierzające do osiągnięcia celu. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 19 z 20 Podmioty profesjonalnie działające na rynku powinny przewidywać, że podejmo wane przez nie działania mogą być uznane przez Prezesa Urzędu za niezgodne z prze pisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podobnie Sąd Oc hrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 5 października 2010 r. (sygn. akt XVII Ama 106/08) stwierdził, iż: (…) Brak świadomości uczestniczenia w niedozwolonym poro zumieniu w sytuacji, gdy powód jest profesjonalistą, świadczy o lekkomyślnym podejściu do prowadzonej działalności gospodarczej, bez zastanowienia się nad skutkami takiego postępowania . Warto także zauważyć, że zmowy przetargowe mają na tyle „typowy charakter”, iż w każdym wypadku występuje znikome prawdopodobieństwo nieumyślności popełnio - nych czynów. Uczestnicy porozumień, zazwyczaj mają świadomość naruszenia prze - pisów prawa, a ich działania mają charakter planowany i zamierzony. Stąd też, w roz patrywanej sprawie, w pełni uprawnioną jest ocena, iż Dariusz Kuś i Marzena Wnuk działali umyślnie, co uzasadnia podwyższenie kary ustalonej na poprzednim etapie o 10%. Ustalona w ten sposób kara kształtuje się na poziomie …% obrotów przedsiębiorców . Prezes Urzędu uznał za okoliczność łagodzącą, pozwalającą na obniżenie wymiaru kary fakt, iż przedsiębiorcy przyznali się do zawarcia porozumienia oraz zaniechali stosowania praktyki przed wszczęciem niniejszego postępowania . Z tego powodu kara zostaje obniżona o 30 % i ostatecznie wynosi … % obrotów przedsiębiorców, uzyskanych w roku 2016. Wprawd zie w pkt 41 niniejszej decyzji Prezes Urzędu zaznaczył, iż przekazanych przez przedsiębiorców informacji i oświadczeń, zawartych w pismach dot. wniosku o obniżenie kary, nie uwzględnił przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, jednak - rozpatrując przesłanki przemawiające za złagodzeniem kary - zdecydował o uwzglę - dnieniu na korzyść przedsiębiorców okoliczności przyznania się do zawarcia poro - zumienia. [A] W oparciu o sprawozdanie PIT- 36L ustalono, że Dariusz Kuś z tytułu działalności prowadzonej na własne nazwisko osiągnął w roku 2016 przychód w wysokości … zł , w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby zostać nałożona na tego przedsiębiorcę, za stosowanie praktyki ograniczającej konkurencję, to … zł. Prezes Urzędu nie stwierdził istnienia dodatkowych, innych niż wyżej rozpatrywane, przesłanek obciążających, skutkujących podwyższeniem kwo ty kary lub też łagodzących, zezwalających na jej obniżenie. W świetle powyższych okoliczności wysokość kary, nałożonej na Dariusza Kuś, za stoso wanie praktyki orzeczonej w PUNKCIE I sentencji decyzji, ustalono w kwocie 7.305 zł (słownie: siedem tysięcy trzysta pięć złotych), co stanowi ok. … % jej maksymalnego wymiaru. [B] Zgodnie ze sprawozdaniem PIT- 36L Marzena Wnuk z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął w roku 2016 przychód w wysokości … zł, stąd maksymalna kara, jaka mogłaby zostać wymierzona przedsiębiorcy, za stosowanie praktyki ograniczającej konkurencję, to …zł. Prezes Urzędu nie znalazł podstaw do zmiany ustalonej wcześniej kwoty bazowej kary, po przez zastosowanie innych, niż wymienione wyżej przesłanek obciążających, czy łagodzących. Z tych też powodów wysokość kary, nałożonej na Marzenę Wnuk, za stosowanie praktyki orzeczonej w PUNKCIE I sentencji decyzji, ustalono w kwocie 8.690 zł (słownie: osiem tysięcy sześćset dziewięćdziesiąt złotych), co stanowi ok. … % jej maksymalnego wymiaru. Należy wskazać, że kalkulując wysokość kar Prezes Urzędu ocenił i wziął pod uwagę indywidualną sytuację i rolę w porozumieniu każdego z przedsiębiorców, natomias t przy ich miarkowaniu uwzględnił te same przesłanki, a to z uwagi na fakt, że Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 , 80 - 824 Gdańsk tel. 58 346 29 32/33, faks 58 346 29 32/33 gdansk @uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl strona 20 z 20 przedmiot porozumienia oraz okoliczności wpływające na wymiar kary są tożsame. Stąd ostateczny, procentowy wymiar kary jest identyczny w wypadku obu stron pos - tę powania. Jedno cześnie, w ocenie Prezesa Urzędu, wymierzone kary, wynoszące ok. … % przychodu przedsiębiorcy, są adekwatne do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyższego orzeczono, jak w PUNKCIE II sentencji. VII. K OSZTY P OSTĘPO WANIA [52] Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Postępowanie w sprawie stosowania przez przedsiębiorców praktyki ograniczającej konkurencję zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie I sentencji decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ― Kodeks postępo - wania admini stracyjnego organ administracji publicznej, jednocześnie z wydaniem decyzji , ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobo - wiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Do kosztów postępowania zalicza się m.in. koszty doręczenia stronom pism urzędowych (art. 263 § 1 k.p.a.). Prezes Urzędu w przedmiotowej decyzji uznał, że przedsiębiorcy dopuścili się sto - sowania praktyki ograniczającej konkurencję. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu ze stroną. W związku z powyższym postanowiono obciążyć przedsiębiorców kosztami postępowania w wysokości: 1) Dariusza Kuś – 67 zł (słownie: sześćdziesiąt siedem złotych), 2) Marzenę Wnuk – 67 zł (słownie: sześćdziesiąt siedem złotych). W związku z tym orzeczono, jak w PUNKCIE III sentencji niniejszej decyzji. POUCZENIA: Z upoważnienia Prezesa Urzędu Roman Jarząbek Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku