DOK-7/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 17.01.2007 r. DOK3-051/55/06/KO DECYZJA nr DOK - 7/07 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów odmawia wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego na wniosek Krajowej Rady Lekarsko - Weterynaryjnej z siedzib ą w Warszawie w sprawie stosowania przez G ł ównego Lekarza Weterynarii praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), polegaj ą cej na zastrzeganiu w umowach zawieranych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 33 poz. 287 ze zm.) z lekarzami weterynarii, i ż p ł atno ść za wykonanie us ł ugi weterynaryjnej nast ą pi dopiero po otrzymaniu przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii dotacji pa ń stwowej na ten cel lub uiszczeniu op ł aty przez podmiot, na rzecz którego us ł ugi by ł y ś wiadczone, i nakazanie zaniechania jej stosowania. UZASADNIENIE W dniu 18 pa ź dziernika 2006 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „Prezesem Urz ę du” lub „organem antymonopolowym”, wp ł yn ął od Krajowej Rady Lekarsko – Weterynaryjnej z siedzib ą w Warszawie, zwanej dalej „Krajow ą Rad ą ”, wniosek o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko G ł ównemu Lekarzowi Weterynarii. W uzasadnieniu Wnioskodawca zarzuca G ł ównemu 2 Lekarzowi Weterynarii stosowanie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), zwanej dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”, polegaj ą cej na zastrzeganiu w umowach zawieranych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 33 poz. 287 ze zm.), zwanej dalej „ustaw ą o inspekcji weterynaryjnej”, z lekarzami weterynarii, i ż p ł atno ść za wykonanie us ł ugi weterynaryjnej nast ą pi dopiero po otrzymaniu przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii dotacji pa ń stwowej na ten cel lub uiszczeniu op ł aty przez podmiot, na rzecz którego us ł ugi by ł y ś wiadczone, i wnosi o nakazanie G ł ównemu Lekarzowi Weterynarii natychmiastowego zaniechania tych praktyk przez podleg ł ych mu Powiatowych Lekarzy Weterynarii. W uzasadnieniu wniosku Krajowa Rada wskaza ł a, i ż nap ł ywaj ą do niej z terenu ca ł ego kraju skargi lekarzy weterynarii, na zapisy umów narzucanych im przez Powiatowych Lekarzy Weterynarii, a dotycz ą ce terminów p ł atno ś ci wynagrodzenia za wykonywane przez nich czynno ś ci na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o inspekcji weterynaryjnej. Zgodnie z ww. zapisami umów lekarze weterynarii otrzymuj ą nale ż ne „wynagrodzenie w terminie 7 – 14 dni, ale po uprzednim otrzymaniu przez Powiatowego Lekarza Weterynarii ś rodków bud ż etowych z bud ż etu Pa ń stwa przeznaczonych na badanie monitoringowe zwierz ą t lub dokonanie zap ł aty za wykonane us ł ugi przez podmiot, na rzecz którego by ł y ś wiadczone, a wi ę c np. rze ź nie”. Poniewa ż dotacje wp ł ywaj ą nieregularnie, a podmioty na rzecz których wykonywane s ą czynno ś ci bardzo cz ę sto p ł ac ą z du ż ym opó ź nieniem, lekarze weterynarii otrzymuj ą nale ż ne im wynagrodzenie z wielomiesi ę cznym opó ź nieniem, a bywa ż e w ogóle go nie otrzymuj ą skutkiem np. upadku rze ź ni. Z ustale ń Krajowej Rady wynika, i ż powy ż sze zapisy w umowach s ą wynikiem zalece ń czy nawet polece ń p ł yn ą cych z Biura G ł ównego Lekarza Weterynarii. Ponadto w ocenie Krajowej Rady powy ż sze zapisy umów naruszaj ą obowi ą zuj ą ce przepisy prawa, w tym §6 Rozporz ą dzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i wysoko ś ci wynagradzania za wykonywanie czynno ś ci przez lekarzy weterynarii i inne osoby wyznaczone przez powiatowego lekarza weterynarii (Dz. U. z 2004 r. Nr 178, poz. 1837 ze zm.). Dokonuj ą c analizy wniosku pod k ą tem zgodno ś ci z wymogami okre ś lonymi w art. 84 ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du uzna ł , ż e przedmiotowy wniosek nie spe ł nia wymogów okre ś lonych w art. 84 ust. 2 tej ustawy. 3 Wobec powy ż szego Prezes Urz ę du, dzia ł aj ą c na podstawie art. 84 ust. 2a ustawy antymonopolowej wezwa ł Krajow ą Rad ę (pismo z dnia 3 listopada 2006 r.) do uzupe ł nienia braków we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w szczególno ś ci o: 1. jasne okre ś lenie stron post ę powania (G ł ówny Lekarz Weterynarii i/lub Powiatowi Lekarze Weterynarii) 2. wykazanie, i ż G ł ówny Lekarz Weterynarii i/lub Powiatowi Lekarze Weterynarii s ą przedsi ę biorcami w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Ponadto, na podstawie art. 77 ust. 2 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du wezwa ł Krajow ą Rad ę , jako zwi ą zek przedsi ę biorców, do uiszczenia op ł aty od wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Op ł ata zosta ł a uiszczona w dniu 7 listopada 2006 r. o czym Wnioskodawca poinformowa ł organ antymonopolowy pismem z dnia 14 listopada 2006 r. (data wp ł ywu do Urz ę du 11 grudnia 2006 r.) Natomiast uzupe ł niaj ą c wniosek Krajowa Rada jednoznacznie wskaza ł a, i ż stron ą prowadzonego post ę powania ma by ć G ł ówny Lekarz Weterynarii, który kieruj ą c G ł ównym Inspektoratem Weterynarii jest jednostk ą organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą i ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, a wi ę c przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 lit. a ustawy antymonopolowej. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Celem ustawy antymonopolowej zdefiniowanym w jej art. 1 ust. 1 jest okre ś lenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Natomiast adresatem regulacji o ochronie konkurencji s ą przedsi ę biorcy oraz ich zwi ą zki, których dzia ł ania wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł a ć skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tak wi ę c to ich zachowania stanowi ą przedmiot restrykcji wynikaj ą cych z ustawy, stanowi ą c b ą d ź to okre ś lon ą form ę praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę (art. 5 – 8 ustawy), b ą d ź te ż koncentracj ę (art. 12 ustawy). Ustawa antymonopolowa wprowadzi ł a szerok ą definicj ę przedsi ę biorcy, uznaj ą c za takiego równie ż podmioty nieb ę d ą ce przedsi ę biorc ą w rozumieniu przepisów innych ustaw, w szczególno ś ci ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 4 173, poz. 1807) oraz Kodeksu cywilnego. Takie unormowanie ma s ł u ż y ć jak najlepszej realizacji celów ustawy i ma za zadanie obj ę cie zakresem jej dzia ł a ń i zachowa ń wszelkich podmiotów, które ujawniaj ą si ę na rynku, tj. miejscu zetkni ę cia si ę poda ż y i popytu na okre ś lone dobra. Szersze definiowanie poj ę cia przedsi ę biorca jest gwarancj ą ochrony konkurencji i uczestników rynku we wszystkich obszarach, w których zastosowanie instrumentów prawa antymonopolowego jest konieczne dla wyrównania szans konkurencyjnych lub ochrony uzasadnionych interesów uczestników rynku. Definicja przedsi ę biorcy zawarta w ustawie antymonopolowej w podstawowej swej cz ęś ci odwo ł uje si ę do definicji zawartej w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Obejmuje ona osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą i jednostk ę organizacyjn ą nieb ę d ą c ą osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą c ą we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Za przedsi ę biorc ę uznaje ona tak ż e wspólników spó ł ki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich dzia ł alno ś ci gospodarczej. Ponadto ustawa antymonopolowa jako przedsi ę biorc ę nakazuje równie ż traktowa ć osob ę organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą ; osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu, a tak ż e osob ę fizyczn ą , która posiada okre ś lony pakiet akcji lub udzia ł ów innego przedsi ę biorcy lub posiada kontrol ę nad przedsi ę biorc ą – nawet je ś li osoba fizyczna sama nie prowadzi ł a dzia ł alno ś ci gospodarczej. Natomiast w my ś l przepisów ustawy antymonopolowej zwi ą zkami przedsi ę biorców s ą izby, zrzeszenia i inne organizacje zrzeszaj ą ce przedsi ę biorców, jak równie ż zwi ą zki tych organizacji. Mimo tak szerokiej definicji s ą jednak podmioty, których zachowania nie podlegaj ą ocenie z punktu widzenia ustawy antymonopolowej. Za przedsi ę biorców w rozumieniu art. 4 pkt 1 tej ustawy nie uznaje si ę organów administracji pa ń stwowej, nawet je ż eli swoim dzia ł aniem ograniczaj ą konkurencj ę 1 . Postanowieniem z dnia 18 listopada 1998 r., XVII Ama 83/98 S ą d Antymonopolowy odrzuci ł odwo ł anie od decyzji Prezesa Urz ę du z powodu jego niew ł a ś ciwo ś ci do rozpatrzenia sprawy dotycz ą cej dzia ł a ń organu celnego. Podobnie w sprawach dotycz ą cych wydawanych decyzji administracyjnych przez urz ę dy gmin, gmina nie ma statusu przedsi ę biorcy (wyrok S ą du Antymonopolowego z 16 grudnia 1998 r., XVII Ama 88/98). 1 El ż bieta Modzelewska – W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, Komentarz, Twigger, Warszawa 2002, str. 36 5 G ł ówny Lekarz Weterynarii zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 33 poz. 287 ze zm.) jest centralnym organem administracji rz ą dowej, a wi ę c zgodnie z orzecznictwem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – XVII Wydzia ł u Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Powy ż sze przes ą dza o braku mo ż liwo ś ci domagania si ę przez Wnioskodawc ę ochrony prawnej na gruncie ustawy antymonopolowej poprzez wszcz ę cie przez Prezesa Urz ę du post ę powania antymonopolowego przeciwko G ł ównemu Lekarzowi Weterynarii pod zarzutem stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty, z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie nie wy łą czonym na podstawie art. 6 i art. 7, lub zakazu okre ś lonego w art. 8. Wobec powy ż szego orzeczono, jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – XVII Wydzia ł u Ochrony Konkurencji i Konsumentów - za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Ochrony Konkurencji Monika Bychowska Otrzymuje: Krajowa Izba Lekarsko – Weterynaryjna