DOZIK-11/2019

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW MAREK NIECHCIAŁ DO Z IK - 610 - 5 1 2 /1 6 / AU/GW /JR Warszawa, 30 grudnia 201 9 r. Wersja jawna DECYZJA n r DO Z I K - 11 /201 9 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t ekst j edn .: Dz. U. z 2019 r. poz. 369 z późn. zm. ) , po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów : 1) uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania BNP Paribas Bank Polska Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie ( dawniej : Bank BGŻ BNP Paribas Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie) , p olega jące na stosowaniu materiałów reklamowych w postaci mailingu i banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkowego o nazwie „Bumerang” , które zawiera ły hasło: „j eszcze tańszy kredyt gotó wkowy” bez wskazania oferty, do której odnosi ło się zawarte w nich porównanie, co uniemożliwia ło zweryfikowanie jego prawdziwości , co narusza ło art. 4 ust. 1 usta wy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym ( t ekst j edn . : Dz. U. z 201 7 r. poz. 2070 ) oraz godzi ło w zbiorowe interesy konsumentów , a w konsekwencji narusza ło art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i stwierd za zaniechanie jej stosowania z dniem 9 listopada 2015 r.; 2) uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania BNP Paribas Bank Polska Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie ( dawniej : Bank BGŻ BNP Paribas Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie) , polegające na stosowaniu materiałów r eklamowych w postaci mailingu i banerów internetowych dotyczący ch kredytu gotówkowego o nazwie „iGotówka”, które zawier ały hasło: „n ajszybszy kredyt strona 2 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl gotówkowy” bez wskazania oferty, do której odnosi ło się zawarte w nich porównanie , lub bez wskazania obiektywnego źródła, na podstawie którego powyższe hasło zostało sfor mułowane, co uniemożliwia ło zweryfikowanie jego prawdziwości , co narusza ło art. 4 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz godzi ło w zbiorowe interesy konsumentów , a w konsekwencji narusza ło art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 1 5 lutego 2016 r. ; 3) uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania BNP Paribas Bank Polska Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie ( dawniej : Bank BGŻ BNP Paribas Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie) , polegające na stosowaniu materiałów reklamowych w postaci mailingu i banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkowego o nazwie „iGotówka”, które zawier ały hasła: „ p ieniąd ze na koncie nawet w 20 minut”, „ p rzelew nawet w 20 minut” oraz „ d o 20 000 zł na koncie nawet w 20 minut”, sugerują ce krótki okres oc zekiwania na wypłatę kredytu od momentu złożenia pełnego wniosku kredytowego przez konsumenta, podczas gdy w rzeczywistości okres ten był znacz nie dłuższy, co mogło wprowadzać przeciętnego konsumenta w błąd co do rzeczywistego ok resu oczekiwania , i przez to narusza ło art. 5 ust. 1 w zw. z 4 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz godzi ło w zbiorowe interesy konsumentów , a w konsekwencji narusza ło art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 1 5 lutego 2016 r. ; 4) uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania BNP Paribas Bank Polska Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie ( dawniej : Bank BGŻ BNP Paribas Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie) , polegające na stosowaniu materiałów reklamowych w postaci banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkowego o nazwie „Kredyt Gotówkowy”, w których zamieszczono hasła „ o procentowanie już od 5,9%” i „ p rowizja już od 2 ,99%”, nie wskazując przy tym w sposób tak samo widoczny jak wyżej wymienione hasła wymagań, od jakich zależy uzyskanie kredytu na rekla mowanych warunkach, co mogło wprowadzać przeciętnego konsumenta w błąd co do faktycznej dostępności reklamowego kredytu na tych warunkach, i przez to narusza ło art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktyk om rynkowym oraz godzi ło w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji narusza ło art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 1 5 lutego 2016 r. strona 3 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 369 z późn. zm.) , po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na BNP Paribas Bank Polska Spółk ę Akcyjn ą z siedzibą w Warszawie (dawniej: Bank BGŻ BNP Paribas Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie): 1) w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I. 1 . sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 480 179,00 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt tysięcy sto siedemdziesiąt dziewięć złotych ), płatną do budżetu państwa ; 2) w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy, w za kresie opisanym w pkt I.2. sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 960 356,00 zł (słownie: dziewięćdziesiąt sześćdziesiąt tysięcy trzysta pięćdziesiąt sześć złotych), płatną d o budżetu państwa ; 3) w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I. 3. sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 960 356,00 zł (słownie: dziewięćdziesiąt sześćdziesiąt tysięcy tr zysta pięćdziesiąt sześć złotych), płatną do budżetu państwa ; 4) w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I. 4. sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 480 179,00 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt tysięcy sto siedemdziesiąt dziewięć złotych ), płatną do budżetu państwa. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 396) oraz na podstawie art. 263 § 1 i 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.) w zw. z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża BNP Paribas Bank Polska Spółk ę Akcyjn ą z siedzibą w Warszawie ( dawniej : Bank BGŻ BNP Paribas Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie) kosztami niniejszego postępowania w sprawie stosowania praktyk narus zających zbiorowe interesy konsumentów, zobowiązując tego przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 5 4,20 złotych (słownie: pięćdziesiąt cztery złot e i dwadzieścia groszy ), w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. strona 4 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej również : Prezes Urzędu, Prezes UOKiK ) przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy w związku z wykonywaniem działalności przez Bank BGŻ BNP Paribas Spółkę Akcyjną z siedzibą w Warszawie ( dalej również : Bank , BNP ) nastąpiło naruszenie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 369 z późn. zm. ; dalej również : uokik ) uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 uokik , w związku z kierowaniem do konsumentów materiałów reklamowych dotycząc ych pożyczek gotówkowych ( sygn. : DDK - 403 - 12/15/ZT/AU) . Podstawę do wszczęcia postępowania stanowiły informacje uzyskane przez Prezesa Urzędu wskutek otrzymane go zawiadomieni a oraz podjęt ych czynności monitoringu własnego , wskazujące, że Bank stos ował materiały reklamowe dotyczące pożyczek gotówkowych, w szczególności pożyczki pn. „iGotówka”, które mog ły naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Celem postępowania wyjaśniającego była weryfikacja tych informacji . W trakcie przedmiotowego postępowania zbad ano treść reklam dotyczących pożyczek gotów kowych stosowanych przez Bank . Z uwagi na stwierdzone uchybienia, postanowieniem z dnia 28 grudnia 2016 r. , działając na podstawie art. 49 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 uokik , Prezes UOKiK wszczął postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: 1) stosowaniu materiałów reklamowych w postaci mailingu i banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkowego o nazwie „Bumerang” , które zawi erają hasło: „Jeszcze tańszy kredyt gotówkowy” bez wskazania oferty, do której odnosi się zawarte w nich porównanie, co uniemożliwia zweryfikowanie jego prawdziwości, co może naruszać art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuc zciwym praktykom rynkowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2070; dalej także jako : upnpr) oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów; 2) stosowaniu materiałów reklamowych w postaci mailingu i banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkowego o nazwie „iGotówka”, które zawierają hasło: „ n ajszybszy kredyt gotówkowy” bez wskazania oferty, do której odnosi się zawarte w nich porównanie , lub bez wskazania obiektywnego źródła, na podstawie którego powyższe hasło zostało sformułowane, co uniemożliwia zweryfikowanie jego prawdziwości, co może naruszać art. 4 ust. 1 u pnpr oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów; strona 5 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 3) stosowaniu materiałów rek lamowych w postaci mailingu i banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkowego o nazwie „iGotówka”, które zawierają hasła: „ p ieniądze na koncie nawet w 20 minut”, „ p rzelew nawet w 20 minut” oraz „ d o 20 000 zł na koncie nawet w 20 minut”, które sugeruj ą krótki okres oczekiwania na wypłatę kredytu od momentu złożenia pełnego wniosku kredytowego przez konsumenta, podczas gdy w rzeczywistości okres ten był znacznie dłuższy, co może wprowadzać przeciętnego konsumenta w błąd co do rzeczywistego okresu oczeki wania i przez to może naruszać art. 5 ust. 1 w zw. z 4 ust. 2 upnpr oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów; 4) stosowaniu materiałów reklamowych w postaci banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkowego o nazwie „Kredyt Gotówkowy”, w których zamies zczono hasła „ o procentowanie już od 5,9%” i „ p rowizja już od 2,99%”, nie wskazując przy tym w sposób tak samo widoczny jak wyżej wymienione hasła wymagań, od jakich zależy uzyskanie kredytu na reklamowanych warunkach, przez co przekaz reklamowy mógł wprowa dzać przeciętnego konsumenta w błąd co do faktycznej dostępności reklamowego kredytu na tych warunkach, co może naruszać art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 2 u pnpr oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Do akt postępowania w sprawi e sto sowania przez Bank praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów włączono dokumentację zgromadzoną w toku postępowania wyjaśniającego o sygn. DDK - 403 - 12/15/ZT/AU . Pismem z 28 grudnia 2016 r. Prezes UOKiK zawiadomił Bank o wszczęciu niniejszego postępowania , poinformował o możliwości ustosunkowania się do postawionych zarzutów oraz o zaliczeniu określonych dokumentów w poczet materiału dowodowego, a także wezwał do przekazania dodatkowych informacji i dokumentów. Odpowiadając na wezwanie Prezesa UOKiK, Bank pismem z dnia 24 styc znia 2017 r. w yjaśnił , że nie stosuje już materiał ów reklamowych , których dotyczą zarzuty określone w pkt 1 - 4 sentencji postanowienia o wszczęciu postępowania. Podał również daty , w których zaprzestał posługiwania się materiałami reklamowymi , o których mowa w postanowieniu o wszczęciu postępowania . Bank wyjaśnił ponadto , że w okresie stosowan ia materiałów określonych w pkt 1 postanowienia brak było stosownych wytycznych, które w sposób niebudzący wątpl iwości określałyby sposób prezentowania informacji marketingowych tak, by nie było on kwestionowany jako stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych, poza ogólnymi wytycznymi, zgodnie z którymi akcje promocyjne banków powinny rzetelnie i jednoznacznie informować Klientów o oferowanych produktach i usługach, a forma ich prezentowania nie powinna wprowadzać w błąd. W tym zakresie Bank powołał się Uchwał ę nr 99/08 Komisji strona 6 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Nadzoru Finansowego z dnia 18 marca 2008 r. w sprawie rekomendacji stosowania Kanonu Dob rych Praktyk Rynku Finansowego . Odnosząc się dalej do zarzutu z pkt 1 postanowienia, Bank wskazał, że w dotychczasowej wieloletniej praktyce na rynku reklam usług finansowych stosowne zastrzeżenia umieszcza się w tzw. disclaimerze. W opinii Spółki, isto tą reklamy – w odróżnieniu od zwykłego komunikatu bądź informacji, które przedstawiają szczegółowo każdy element produktu – jest przekazanie informacji zachęcających konsumentów do nabycia towaru lub usługi, a więc element zachęcający . W związku z tym – ja k wskazuje Bank – gdyby ustawodawca chciał wyeliminować w sposób całkowity możliwość skrótowego prezentowania produktu finansowego (jego reklamowania) lub zobowiązać do pod awania dodatkowych informacji w formie , w jakiej prezentowany jest przekaz reklamowy , określiłby stosowne wymagania w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Bank poinformował również o samoregulacj i pt. Dobr e praktyk i standardów reklamowania kredytu konsumenckiego (dalej: Dobre praktyki ) , uchwalon ej przez Zarząd Związku Banków Polskich w dniu 22 grudnia 2015 r. wraz z informacj ą o konieczności dostosowania się do jej brzmienia w terminie od 1 lipca 2016 r. Jak wyjaśnił Bank, dostosow ując się do wskazanych Dobrych p raktyk , zakończył dotychczas prowadz one działania reklamowe , tak aby kolejne kampanie reklamowe dostawać do specy fiki medium wykorzystywanego do rozpowszechniania materiałów promocyjnych, jak i reklamowanego produktu . W kwestii możliwości zapoznania się w sposób dostateczny z materiałami reklamowymi przez przeciętnego konsumenta Bank wskazał, że konsument ma możliwość zapoznania się ze wszystkimi informacji w czasie, w jakim uzna to za wystarczające, w przypadku odbioru reklamy w wersji elektronicznej w sieci Internet. W dalszej części pis ma Bank wyraził opinię, że ustawowy zakres informacji, jakie zobowiązany jest przekazać przedsiębiorca reklamujący kredyt konsumencki zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim ( aktualny tekst j edn . : Dz. U. z 2019 r. poz. 1083 ) , sam w sobie może pow odować nieczytelność przekazu. Z akładając jednak racjonalność ustawodawcy , w ocenie Banku wszystkie obligatoryjne informacje stanowią minimum przekazu , z którym powinien się zapoznać przeciętny konsument , przy czym ta ilość informacji dla rozsądnego i uważnego konsumenta jest nie tylko niezbędna do przyswojenia i zrozumienia produktu , lecz również nie powinna stanowić problemu dla przeciętnego konsumenta . Odnosząc się do konkretnych haseł zakwestionowanych przez Prezesa Urzędu , Bank ws kazał, że posługując się hasłem „jeszcze tańszy kredyt reklamowy” , każdorazowo podawał, że kryterium niższego kosztu („tańszego kredytu”) odnosi się do „ograniczeni a kosztów poprzez zwrot odsetek” lub połączone jest z hasłem, że jest to „kredyt, w którym o dsetki wracają do Ciebie”. W ocenie Banku przekaz ten jest czytelny i jasno wskazuje, na czym polega strona 7 z 4 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl tańsza oferta (oferta jest tańsza w porównaniu do oferty, w której takiego zwrotu odsetek nie ma). Dodatkowo Spółka poinformowała, że klient miał możliwość zapoznać się ze szczeg ó łowymi warunkami uzyskania kredytu na tańszych niż standardow e warunkach wraz z wyjaśnieniem, że obniżka dotyczy odsetek. Bank podn iósł , że materiały reklamowe (wraz z pełnym disclaimerem) były dostępne przez okres , jaki ko nieczny b ył do zapoznania się z pełną informacją przez klienta , i to on decydował , jak długo dany materiał będzie wyświetlany , oraz czy zapozna się z pełnymi warunkami, bez konieczności wykonywania dalszych czynności. Odnosząc się do haseł : „najszybszy kredyt gotówkowy”, „pienią dze na koncie nawet w 20 minut”, „przelew naw et w 20 minut”, „do 20 000 na koncie nawet w 20 minut” Bank podtrzymał dotychczasowe wyjaśnienia, przekazane Prezesowi Urzędu w trakcie postępowania wyjaśniającego, wskazując jednocześnie, że od chwili dopr ecyzowania zasad reklamowania w Dobrych p raktykach w zakresie standardów reklamowania kredytów konsumenckich Bank dostosował swoją praktykę do przedmiotowych wytycznych. Następnie Bank , w odniesieniu do zarzutu stosowania hasła „oprocentowani e już od 5,9%” i „prowizja już od 2,99%” bez wskazania konkretnych warunków, od jakich zależy uzyskanie kredytu na takich warunkach , wyjaśnił, że stosowne dane stanowiły pierwszą informację pod głównym tekstem reklamowym, do której kier owały odpowiednie od nośniki. Bank wyraził pogląd, że uważny i ostrożny konsument , za poznając się z materiałem reklamowym i widząc ww. odnośniki, nie powinien ich pomijać. Pismem z dnia 17 marca 2017 r. wezwano Bank do przekazania informacji i dokumentów , dotyczących : (1) liczby wysłanych wiadomoś ci e - mail, o których mowa w pkt I.1 - I.3. postanowienia Prezesa Urzędu o wszczęciu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów z 28 grudnia 2016 r. (dalej również jako: postanowienie ) ; (2) wskazania, na jakich stronach internetowych wyświetlały się kwestionowane przez Prezesa Urzędu materiały reklamowe; (3) przedstawienia informacji o kosztach, jakie Bank poniósł w związku z przygotowaniem i emisją materiałów reklamowych; (4) wskazania, jaki przychód B ank osiągnął z tytułu zawarcia umów kredytu reklamowanego w ww. materiałach , oraz (5) wskazania, kto pr zygotowywał materiały reklamowe, o których mowa w pkt I.1. - I.4. postanowienia. Bank został również zobowiązany do przekazania danych finansowych niezbędn ych do ustalenia jego obrotu za rok 2016 (w przypadku dysponowania nimi na chwilę otrzymania pisma Prezesa Urzędu) oraz określenia roku obrotowego Banku. W dalszym toku postępowania, pismem z dnia 14 kwietnia 2017 r. Bank złożył wyjaśnienia , wskazując, że z uwagi na upływ czasu od emisji nie jest możliwe podanie dokładnej liczby wysłanych wiadomości e - mail, wyświetleń banerów reklamowych, kosztów emisji materiałów oraz kosztów ich emisji , w związku z czym Bank dokonał oszacowania bazując na liczbie strona 8 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl odsłon mailingów dostępnych w systemie, z którego korzysta Bank i podmioty współpracujące z Bankiem. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu BNP wskazał ponadto autorów poszcz ególnych materiałów reklamowych. Prezes Urzędu, po przeanalizowaniu otrzymanych i nformacji i dokumentów , mając na uwadze nakaz należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy wyrażony w art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.; dalej również: k . p . a . ), skierował do Banku w dniu 30 października 2017 r. Szczegółowe Uzasadnienie Zarzutów (dalej: SUZ) , informując tym samym o dotychczasowych ustaleniach poczynionych w toku niniejszego postępowania w sprawie stosowani a praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów . Następnie, z godnie z zasadą wyrażoną w art. 10 k . p . a . , Prezes Urzędu pismem z dnia 15 grudnia 201 7 r. zawiadomił Bank o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy. Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. Pismem z 15 sierpnia 2019 r. Prezes UOKiK przedsta wił Bankowi uzupełnienie SUZ , a ponadto zwrócił się o udzielenie dodatkowych informacji i dokumentów. Bank przekazał żądane materiały i ustosunkował się do uzupełnienia SUZ pismem z 5 września 2019 r. Następnie, pismem z dnia 1 9 listopada 201 9 r. Prezes Urzędu zawiadomił Bank o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy. Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. Prezes Urzędu Ochrony Konku rencji i Konsumentów ustalił, co następuje: Bank jest wpisan y pod numerem 0000011571 do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie – XII Wydział Gospodarczy. Od 23 marca 2019 r. Bank działa pod nazwą: BNP P aribas B ank P olska Spółka Akcyjna. BNP posiada status banku w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn. : Dz. U. z 2018 r. poz. 2187 z późn. zm.). Przedmiotem działalności BNP jest m.in. pośrednictwo pieniężne, przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem oznaczonego terminu oraz prowadzenie rachunków tych wkładów, prowadzenie innych rachunków, przeprowadzanie rozliczeń bankowych, udzielanie kredytów i pożyczek pie niężnych . Dowód : odpis z KRS strona 9 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl W okresie od 17 sierpnia 2015 r. do 14 lutego 2016 r. Bank oferował konsumentom kolejno kredyty gotówkowe pn. : „Bumerang”, „iGotówka” i „Kredyt gotówkowy”. Materiały reklamowe dotyczące ww. kredytów były udostępnian e w oddziałach Banku , czasopismach, stacjach radiowych, stacjach telewizyjnych i w Internecie . Dowód : pismo Banku z 18 września 2015 r. pismo Banku z 12 lutego 2016 r. pismo Banku z 24 stycznia 2017 r. Kampania reklamowa „Bumerang” Od 17 sierpnia do 8 listopada 2015 r. Bank oferował konsumento m kredyt gotówkowy pn. „Bumerang”. Promując ww. produkt, Bank stosował materiały reklamowe w postaci mailingu i banerów internetowych , odsyłających do stron typu landing page . Dowód : s. 3 pism a Banku z 24 stycznia 2017 r. W ww. materiałach Bank posługiwał się hasł em : „jeszcze tańszy kredyt gotówkowy”. W części z nich, p od spodem, zamieszczony był sporządzony mniejszą czcionką dopisek: „w którym odsetki wracają do Ciebie” . Przykładowe r eklam y kredytu gotówkowego „Bumerang” zamieszcz a n e w Internecie prezentował y się następująco : strona 10 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Dowód : plik „LP1 - bumerang.jpg” przekazany na płycie CD dołączonej do pisma Banku z 18 września 2015 r. Dowód : plik „LP 2 - bumerang.jpg” przekazany na płycie CD dołączonej do pisma Banku z 18 września 2015 r. H asłem : „jeszcze tańszy kredyt gotówkowy” Bank posługiwał się również w innych materiałach reklamowych dotyczących kredytu pn. „Bumerang”. Hasło to znajdowało się m.in. w materiałach przekazanych przez Bank w postaci plików pn. :  „bankier - fiszka.jpg ”,  „bumerang - mailing . jpg ”,  „paribas_performance_750 - 200_40KB_multiclick.swf”,  „bnp_750x200_08.jpg” . Dowód : plik i przekazan e na płycie CD dołączonej do pisma Banku z 18 września 2015 r. W ramach kampanii „ Bumerang” Bank wysłał ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] wiadomości e - mail. Banery internetowe według wyjaśnień Spółki zostały wyświetlone [tajemnica przedsiębiorstwa] razy. Jak zostało zaznaczone w wyjaśnieniach, wartości te zostały jedynie oszacowane na podstawie liczby odsłon dostępnych w systemie, z którego korzysta Bank. strona 11 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Przybliżone k oszty przygotowania materiałó w wyniosły [tajemnica przedsiębiorstwa] zł , zaś koszty ich emisji – [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. Dowód : p lik „Informacj e UOKiK 14_04_2017.xlsx” zamieszczony na płycie CD dołączonej do pisma Banku z 14 kwietnia 2017 r. wyjaśnienia Banku – str. 1 - 2 pisma Banku z 14 kwietnia 2017 r. Kampania reklamowa „iGotówka” Bank prze prowadził kampanię reklamową dotyczącą kredytu gotówkowego pn. „iGotówka ”, wykorzystując w niej reklamy w postaci mailingów i banerów internetowych , odsyłających do stron typu landing page . Dowód : str. 2 i 4 pism a Banku z 24 stycznia 2017 r. W materiałach reklamowych wykorzystywan ych podc zas promocji kredytu „iGotówka ” Bank posługiwał się hasłem : „naj szybszy kredyt gotówkowy”. Dodatkowo Bank wykorzystywał hasła wskazujące na krótki czas oczekiwania na wypłatę kwoty kredytu : hasła informujące o d okonaniu wypłaty w ciąg u 20 minut, tzn. „p rzelew nawet w 20 minut” / „p rzelew w 20 minut” , jak i wskazujące, w jakim czasie środki znaj dą się na k oncie kredytobiorcy, tzn. „do 20 000 zł na koncie nawet w 20 minut”, „p ieniądze na koncie nawet w 20 m inut” . H asła : „najszybszy kredyt gotówkowy” oraz „przelew nawet w 20 minut” / „przelew w 20 minut” zawierały materiały przekazane przez Bank w postaci plików :  „1260x600_gigapanel - 55kb.gif” : ,  „600x400.gif” ,  „160x600.jpg”,  „300x250. jpg ”,  „585x455.jpg ”,  „590x145u.jpg”,  „750x100.jpg”,  „750x100 - onet. jpg ”,  „750x100 - swf. jpg ”,  „750x200 - interia. jpg ”,  „750x400.jpg”,  „880x560. jpg ”,  „940x300.jpg”, strona 12 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl  „igotowka - money.JPG”,  „mailing.jpg”,  „mailing2. jpg ”,  „mailing - przeznaczeni. jpg ”,  „bnp_igot_1260x600.swf”,  „bnp_igot_160x600.swf”,  „bnp_igot_300x250.swf”,  „bnp_igot_585x455.swf”,  „bnp_igot_590x145.swf”,  „bnp_igot_750x100.swf”,  „bnp_igot_750x200.swf”,  „bnp_igot_750x400.swf”,  „bnp_igot_940x300.swf”. Materiał przekaza ny przez Bank w postaci pliku „bankier - fiszka.jpg” zawierał hasło : „do 20 000 zł na koncie nawet w 20 minut”. Materiały przekaza ne przez Bank w postaci plików „ igot - LP - 2 .jpg” i „igot - LP - 2.jpg” zawierały hasło: „pieniądze na koncie nawet w 20 minut” Dowód : pliki przekazane na płycie CD dołączonej do pisma Banku z 18 września 2015 r. Przykładowe r eklam y kredytu gotówkowego „iGotówka” zamieszczane w Internecie prezentowały się następująco: strona 13 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Dowód : plik „300x250.jpg ” przekazany na płycie CD dołączonej do pisma Banku z 18 września 2015 r. Dowód : plik „300x250.jpg ” przekazany na płycie CD dołączonej do pisma Banku z 18 września 2015 r. Dowód : plik „ bankier - fiszka.jpg ” przekazany na płycie CD dołączonej do pisma Banku z 18 września 2015 r. strona 14 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Dowód : plik „ igot - LP - 2.jpg ” przekazany na płycie CD dołączonej do pisma Banku z 18 września 2015 r. strona 15 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Jak wynika z informacji przekazanych przez Bank, w ramach kampanii „iGotówka” wysłano łącznie [tajemnica przedsiębiorstwa] wiadomości e - mail, zaś b anery internetowe zostały łącznie wyświetlone [tajemnica przedsiębiorstwa] razy. P rzybliżone koszty emisji materiałów reklamowych wyniosły łącznie [tajemnica przedsiębiorstwa] zł . Dowód : p lik „Informacj e UOKiK 14_04_2017.xlsx” zamieszczony na płycie CD dołączonej do pisma Banku z 14 kwietnia 2017 r. Kampania reklamowa „Kredyt Gotówkowy” Bank od 1 stycznia do 14 lutego 2016 r. stosował materiał y reklamow e w postaci banerów internetowych , dotyczące oferty pn. „Kredyt gotówkowy”. G łówny przekaz m ateriałów reklamowych wykorzystywanych w tej kampanii skupiał się na informacjach o koszcie kredytu. W reklam ach zamieszczono hasła: „oprocentowanie już od 5,9%” oraz „prowizja już od 2,99%". Na baner ach przedmiotowe hasła napisano dużą , wyraźną czcionką. Natomiast w zamieszczonym w tym samym materiale pouczeniu ( zatytułowanym jako Nota prawna ) kierowana do odbiorcy była między innymi następująca informacja: „Opro centowanie stałe 5,9% w skali roku dotyczy kredytu min. 25 000 PLN na okres 12 - 24 miesięcy w promocji na podstawie Regulaminu z Ubezpieczeniem”. W podobny sposób podana została informacja dotycząca prowizji – szczegółowe informacje o jej wysokości również zawier ała Nota prawna , z której wynika ło , że „prowizja 2,99% dla kredytów w pro mocji na podstawie Regulaminu z Ubezpieczeniem w kwocie min 20 000 zł”. Co i stotne , wyżej wymienione informacje uszcz egóławiające warunki uzyskania oprocentowania i prowizji we wskazanej wysokości zostały zapisane małą szarą czcionką na białym tle, a w dodatku wyświetlały się dopiero po najechaniu kursorem na napis „Nota prawna”. Dysp roporcję w zakresie wielkości czcionki wykorzystanej w przypadku hasła reklamowego i uszczegóławiających je informacji zamieszczonych w Nocie prawnej prezentują poniższe zrzuty ekranu , ukazujące kolejno wyświetlane komunikaty oraz informację wyświetlaną po najechaniu kursorem na napis „Nota prawna” . strona 16 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Dowód : zrzuty wykonane w trakcie wyświetlania p lik u „paribas_eo2015_59 0x145.swf.html” przekazanego na płycie CD wraz z pismem Banku z dnia 12 lutego 2016 r. Taki sposób prezentacji i nformacji o kredycie gotówkowym Ba nk stosował w następujący ch materiałach reklamowych :  „paribas_eo2015_120x600.swf.html”,  „paribas_eo2015_160x600.swf.html”,  „paribas_eo2015_300x250.swf.html”,  „paribas_eo2015_300x600_50KB.swf.html”,  „paribas_eo2015_590X145.html”,  „paribas_eo2015_750x200_40KB.swf.html”, strona 17 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl  „paribas_eo2015_950x300.swf.html”,  „kredytgotowkowy59_poczta_15_01_2016. - Ver - 1.1.jpeg”,  „kredytgotowkowy59_banner_750x200_04_01_2016. - Ver - 1.1.jpeg”,  „kredytgotowkowy59_banner_950x300_22_01_2016. - Ver - 1.0.jpeg”. Dowód : pliki przekazane na płycie CD wraz z pi smem Banku z 12 lutego 2016 r. Banery zawierające wskazane powyżej treści zgodnie z przedstawionymi przez Bank szacunkowymi obliczeniami zostały wyświetlone ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] razy. Bank poniósł koszty produkcji materiałów w wysokości [tajemnica przedsiębiorstwa] zł, zaś przybliżon e koszty ich emisji wyniosły [tajemnica przedsiębiorstwa] zł . Dowód : p lik „Informacj e UOKiK 14_04_2017.xlsx” zamieszczony na płycie CD dołączonej do pisma Banku z 14 kwietnia 2017 r. P oza wskazanymi powyżej materiałami Bank kierował do konsumentów reklamy również za pośrednictwem Internetu, telewizji, radia i prasy. Z tytułu zawarcia umów kredytów reklamowanych m.in. za pomocą zakwestionowanych materiał ów Bank osiągnął następując e przych ody :  w okresie od 17 sierpnia do 8 listopada 2015 r. dla kredytu gotówkowego pn. „Bumerang” – [tajemnica przedsiębiorstwa] zł ;  w okresie od 26 czerwca 2015 r. do 14 lutego 2016 r. dla kredytu gotówkowego pn. „iGotówka” – [tajemnica przedsiębiorstwa] zł , z czego w okresie od 8 grudnia 2015 r. do 14 lutego 2016 r. – [tajemnica przedsiębiorstwa] zł ;  w okresie od 1 stycznia do 14 lutego 2016 r. dla kredytu gotówkowego pn. „Kredyt gotówkowy” – [tajemnica przedsiębiorstwa] zł . Dowód : pismo Banku z 14 kwietnia 2017 r., s. 2 - 3 Bank przekazał statystyki dotyczące czasu wypłat środków konsumentom od chwili złożenia ko m pletnych wniosków kredyto wych (rozumianej jako moment zaakceptowania – tzn. weryfikacji kompletności wniosku – przez analityka) dotyczących produktu „iGotówka” za okres od 1 sierpnia do 31 sierpnia 2015 r . Z przekazanych danych wynika, że środki były wypłacane:  [tajemnica przedsiębiorstwa] – w ciągu 20 minut od zaakceptowania wniosku przez analityka ,  [tajemnica przedsiębiorstwa] – w ciągu 21 - 29 minut od zaakceptowania wniosku przez analityka , strona 18 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl  [tajemnica przedsiębiorstwa] – powyżej 29 minut od zaakceptowania wniosku przez analityka . Dowód : pismo Banku z 18 września 2015 r., s. 3 Oceniając przedstawiony stan faktyczny, Prezes Urzędu zważył, co następuje: Naruszenie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 uokik, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana Prezesa UOKiK w ramach jego ustawowych działań jest prowadzona w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zosta je naruszony wówczas, gdy d ziałania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publiczn oprawny , gdyż wi ąże się z ochroną praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów, którzy mogli być narażeni na negatywne skutki praktyki stosowanej przez Bank wskutek zapozna nia się z treścią materiałów reklamowych (wiadomości e - mail, banerów internetowych) wykorzystywanych przez Bank w ramach prowadzonych kampanii reklamowych. Działania przedsiębiorcy nie dotyczyły interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale kręgu konsument ów – osób, do których trafiał przekaz reklamowy Banku – których sytuacja była identyczna. W niniejszej sprawie istnieją zatem podstawy do oceny zachowania przedsiębiorcy pod kątem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. I. Stoso wanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów Naruszenie a rt. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 uokik Zgodnie z art. 24 ust. 1 uokik zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Natomiast art. 24 ust. 2 uokik stanowi, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowani e przedsiębiorcy. Powyżej wskazany przepis zawiera także przykładowe wyliczenie zachowań przedsiębiorców uważanych za naruszające zbiorowe interesy konsumentów. W otwartym katalogu zakazanych pra ktyk ustawodawca umieścił m.in. nieuczciwe praktyki rynkowe ( art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy). Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. strona 19 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Aby określone zachowanie mogło zostać uznane za praktykę naruszają cą zbiorowe interesy konsumentów, konieczne jest kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: 1) kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy, 2) działanie to jest bezprawne lub dobrymi obyczajami , 3) działanie to godzi w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Status przedsiębiorcy Zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów odnosi się tylko do przedsiębiorców. Zgodnie z art. 4 pkt 1 uokik, pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t ekst j edn . : Dz. U. z 201 7 r. poz. 2168 ; dalej również : usdg ). W myśl art. 4 ust. 1 ww. ustawy, pojęcie to oznacza osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną niebędącą osobą p rawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1 usdg). Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawa nie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły (art. 2 usdg). Działalność Banku ma charakter zarobkowy, jest wykonywana w sposób zorganizowany ( Bank jest spółką prawa handlowego zarejestrowaną w Rejestr ze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego ) oraz ciągły. BNP posiada zatem status przedsiębiorcy w rozumieniu powoływanego powyżej art. 4 pkt 1 uokik. Tym samym, przy wykonywaniu działalności gospodarczej podlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, a je go działania mogą podlegać ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ad 2) Sprzeczność zachowania Banku z prawem lub dobrymi obyczajami Kolejną przesłanką, która musi zostać spełniona, aby było możliwe stwierdzenie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 uokik, jest sprzeczność analizowanego zachowania przedsiębiorcy z prawem lub dobrymi obyczajami . Sprzeczność z prawem działania lub zaniechania prz edsiębiorcy to zachowanie niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa stanowionego. Dobre obyczaje natomiast pozostają klauzulą generalną, która podl ega konkretyzacji ze względu na okolicznoś ci danego stanu faktycznego. Naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów prawa stanowionego lub dobrych obyczajów jest jednocześnie wyrazem naruszenia obowiązującego porządku prawnego, który obejmuje zarówno nakazy i zakazy wynikające z norm prawa powszechnie obowiązującego, jak i nakazy i zakazy wynikającego z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Rozważenia, przy ocenie możliwości przypisania strona 20 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl przedsiębiorcy stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, wymaga zatem kwestia, czy j ego zachowanie było zgodne, czy też niezgodne , z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. Jednocześnie, dla stwierdzenia powyższego bez znaczenia pozostaje strona podmiotowa czynu. Jak wskazano powyżej, jako zachowania przedsiębiorcy stanowiące praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca wprost wymienił w art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik nieuczciwe praktyki rynkowe. Oznacza to, że jeśli mamy do czynienia z nieuczciwą praktyką rynkową w rozumieniu upnpr, która jednocześnie godzi w zbiorowe int eresy konsumentów, takie działanie w świetle prawa stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. W niniejszej sprawie bezprawność zarzucon ych Bankowi praktyk związana jest właśnie z naruszeniem określonego w art. 3 upnpr zakazu stosowania nie uczciwych praktyk rynkowych. Przez praktykę rynkową rozumie się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Pojęcie pr oduktu ma znaczenie szerokie i obejmuje także usługi (art. 2 pkt 3 i 4 upnpr). Działanie Banku , polegające na wykorzystywaniu materiałów w postaci mailingu i banerów internetowych w celu reklamowania znajdujących się w jego ofercie produktów (kredytów got ówkowych) , mieści się w przedstawionym powyżej pojęciu praktyki rynkowej . Zgodnie z art. 4 ust. 1 upnpr, praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniek ształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Stosownie zatem do art. 4 ust. 1 upnpr, do uznania stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki za nieuczciwą koniecznym jest wykazanie, że:  stoi ona w sprzeczności z dobrymi obyczajami oraz  w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk (art. 4 ust. 2 upnpr). Pojęcie praktyki rynkowej wpro wadzającej w błąd poprzez działanie ustawodawca doprecyzował w art. 5 upnpr. W myśl ust. 1 ww. przepisu, praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez prze ciętnego strona 21 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Praktyka ta nie podlega ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 upnpr (art. 4 ust. 2 upnpr) . Zatem do uznania, że działanie przedsiębiorcy stanowi praktyk ę wprowadzając ą w błąd , należy wykazać, że :  wprowadza ono w błąd oraz  powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umow y, której inaczej by nie podjął . Przy ocenie, czy praktyka rynkowa wprowadza w błąd przez działanie, należy uwzględnić wszystkie jej elementy oraz okoliczności wprowadzenia produktu na rynek, w tym sposób jego prezentacji (art. 5 ust. 4 upnpr). W przedmiotowej sprawie konieczne stało się zatem rozważenie przez Prezesa Urzędu, czy sposób konstr uowania przekazu reklamowego stał w sprzeczności z dobrymi obyczajami (w przypadku działań wskazanych w pkt I.1. - I.2. sentencji niniejszej decyzji) bądź mógł wprowadzić konsumenta w błąd (w przypadku działań wskazanych w pkt I.3. - I.4. sentencji decyzji) , jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powodowało lub mogło powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Model przeciętnego konsumenta Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym posługuje się pojęciem przeciętnego konsumenta, w odniesieniu do którego powinna być dokonywana ocena każdej praktyki rynkowej. Przepis ar t. 2 pkt 8 przedmiotowej ustawy za przeciętnego uznaje konsumenta, który jest dostatecznie poinformowany, uważ ny i os trożny. Oceny, zgodnie z brzmieniem ww. przepisu , dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfiko wać grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. Prz yjąć należy, że oferta handlowa Banku, a w rezultacie także zakwestionowany w niniejszym postępowaniu przekaz reklamowy, kierowane były do niedookreślonej grupy osób fizyc znych, konsumentów zainteresowanych zawarciem umowy w c elu bezpośrednio niezwiązanym z działalnością gospodarczą. Cha rakter reklamowanych usług finansowych nie wskazuje na to, by Bank kierował swoją ofertę do szczególnej grupy konsumentów, która mogłaby zostać wyodrębniona na podstawie określone j i wspólnej im cechy. Dlatego p rzyjęty model przeciętnego konsumenta nie odw ołuje się do jakiejkolwiek szczególnej grupy konsumentów . strona 22 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl W niniejszej sprawie Prezes Urzędu przyjmuje model przeciętnego konsumenta jako osoby dostatecznie poinformowanej, uważnej i ostrożnej, który jest zainteresowany zawarciem umowy o kredyt konsumencki i styka się z reklamami stosowanymi przez Bank, wskazanymi w sentencji niniejszego postanowienia. Nie wyróżnia się szczególną wiedzą na temat parametrów usług finansowych, w tym kredytów konsumenckich, świadczonych przez banki. Należy przyjąć, że wiedzę o tych usługach czerpie także z przekazu medialnego. Taki konsument nie jest naiwny, gdyż wie, że reklama pełni funkcję zachęcającą, ale nie potrafi też ocenić sytuacji tak jak profesjonalista. Wydaje się, że ma prawo interpretować treści zawarte w przekazi e reklamowym literalnie oraz zakładać, że przedsiębiorca przekazuje mu informacje w sposób dostatecznie jasny, jednoznaczny i niewprowadzający w błąd. Ad I.1 . i I.2 . sentencji decyzji Prezes Urzędu w pkt I. 1 . sentencji niniejszej decyzji uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działanie Banku polegające na stos owaniu materiałów reklamowych w postaci mailingu i banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkowego o nazwie „Bumerang”, które zawiera ły hasło: „j eszcze tańszy kredyt gotó wkowy” bez wskazania oferty, do której odnosi ło się zawarte w nich porównanie, co uniemożliwia ło zweryfikowanie jego prawdziwości – co stanowiło nieuczciwą praktykę rynkową określoną w art. 4 ust. 1 upnpr . Natomiast w pkt I.2. Prezes Urzędu uznał za p raktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działanie Banku polegające na stosowaniu materiałów reklamowych w postaci mailingu i banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkowego o nazwie „iGotówka”, które zawier ały hasło: „n ajszybszy kredyt gotó wkowy” bez wskazania oferty, do której odnosi ło się zawarte w nich porównanie, lub bez wskazania obiektywnego źródła, na podstawie którego powyższe hasło zostało sformułowane, co uniemożliwia ło zweryfikowanie jego prawdziwości – co stanowiło nieuczciwą pra ktykę rynkową określoną w art. 4 ust. 1 upnpr. Sprzeczność działań Banku z dobrymi obyczajami W celu stwierdzenia, że wskazane w pkt I. 1 . - I.2 . sentenc ji niniejszej decyzji działania Banku stanowiły nieuczciwą praktykę rynkową, w pierwszej kolejności konieczne jest wykazanie, że były one sprzeczn e z dobrymi obyczajami (art. 4 upnpr ). Pojęcie dobrych obyczajów jest klauzulą generalną, niezawierającą definicji normatywnej. Jak wskazuje doktryna i orzecznictwo, klauzule generalne to pr zepisy prawne, w których nie są dokładnie sprecyzowane wszystkie elementy składające się na hipotezę czy dyspozycję normy prawnej, a ocena konkretnego stanu faktycznego zostaje przerzucona na organ stosujący prawo 1 . Istotą i funkcją klauzul generalnych w p rawie cywilnym jest możliwość uwzględnienia 1 A. Wolter, Prawo cywilne. Zarys części ogólnej , wyd. VIII, Warszawa 1986, str. 83. strona 23 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl w ocenie różnego rodzaju okoliczności faktycznych, które nie mogą – w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego – być wed ług jakiegoś schematu, mającego walor bezwzględny, oceniane raz na zawsze i w sposób jedna kowy 2 . Pojęcie dobrych obyczajów nie jest w prawie zdefiniowane, ale podobnie jak zasady współżycia społecznego, jest przedmiotem wielu orzeczeń sądowych oraz opracowań doktryny 3 . Wskazuje się w nich, że dobre obyczaje to uczciwe zasady postępowania i usta lone zwyczaje w ujęciu etyczno - moralnym, a na ich treść składają się elementy etyczne i s ocjologiczne kształtowane przez oceny moralne i społeczne stanowiące uzupełnieni e porządku prawnego. Przy takim założeniu, sprzeczne z dobrymi obyczajami są m.in. dzia łania wykorzystują ce niewiedzę, brak doświadczenia konsumenta, naruszenie równor zędności stron umowy, działania zmierzające do dezinformacji i wywołania błędnego przeko nania konsumenta. Chodzi więc o działania potocznie określane jako nieucz ciwe, nierzetelne, odbiegające i n minus od standardów postępowania. W relacjach przedsiębiorców z konsumentami istotą zachowań zgodnych z dobrymi obyczajami „jest szeroko rozu miany szacunek dla człowieka. W stosunkach z konsumentami powinien on wyrażać się we właściwym informowaniu o przysługujących uprawnieniach, niewykorzyst ywaniu uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty i rzetelnym traktowaniu partner ów umów. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można uznać działania zmierzające do ni edoinformowania, dezori entacji, wywołania błędnego przekonania u konsumenta, także wykorzystania jego niewiedzy i naiwności” 4 . Polska klauzula dobrych obyczajów powinna być również interpretowana przez pryzmat jej pierwowzoru za wartego w Dyrektywie 2005/29/WE 5 , w której odpowied nikiem klauzuli dobrych obyczajów jest zasada staranności zawodowej, która oznacza standard dotyczący szczególnej wiedzy i staranności, których można w racjonalny sposób oczekiwać od przedsiębiorcy w jego relacjach z konsumentami, zgodnie z uczciwymi prakt ykami rynkowymi i/lub ogólną zasadą dobrej wiary w zakresie jego działalności (por. art. 2 lit. h). Literatura dopuszcza także dokonywanie stosownych ocen na podstawie norm środowiskowych, a więc o węższym zasięgu oddziaływania. Z a naruszające dobre obyczaje przyjmuje się przekroczenie postanowień zawartych w kodeksach etycznych opracowywanych 2 Orzeczenie Sądu Najwyższego z 29 marca 1979 r. ( sygn. akt III CRN 59/79 ) , niepubl. 3 Np. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 13 listopada 1991 r. ( sygn. akt I ACr 411/91 ), Wokanda 1992/4; wyrok Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2003 r. ( sygn. akt II CKN 1097/00 ) , Lex nr 78878; wyrok Sądu Najwyższego z 4 czerwca 2003 r. ( sygn. akt I CKN 473/ 01 ), Lex nr 80257; J. Szwaja [w:] Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – Komentarz , Warszawa 2000 , str. 122 - 133; R. Stefanicki, Dobre obyczaje w prawie polskim , Przegląd Prawa Handlowego 2002/5. 4 Wyrok S ądu O chrony K onkurencji i K onsumentów z 23 lu tego 2006 r. (sygn. akt XVII Ama 118/04). 5 Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniająca dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i R ady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady . strona 24 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl dla poszczególnych grup zawodowych 6 . Jak wskazuje motyw 20 Dyrektywy 2005/29/WE , „ n ależy nadać odpowiednie znaczenie kodeksom postępowania, które umożliwiają przedsiębiorcom skuteczne stosowanie zasad niniejszej dyrektywy w poszczególnych dziedzinach gospodarki. W sektorach, w których istnieją szczególne obligatoryjne wymogi regulujące postępowanie przedsiębiorców, powinny one również stanowić podstawę oceny staranności zawodowej w określonym sektorze”. W Kodeks ie Etyki Bankowej (Zasad ach Dobrej Praktyki Bankowej) 7 wskazano, co następuje: „Bank, in formując Klientów o rodzajach i warunk ach świadczonych usług (także w reklamach), stara się wyjaśnić różnice pomiędzy poszcz ególnymi oferowanymi usługami i produktami ze wskazaniem zarówno korzyści, które dana usługa lub produkt zapewniają, jak również związanego z nimi ryzyka, umożliwiając Klientowi do konanie świadomego wyboru” (pkt 1.6.) , a tak że : „Akcje promocyjne banków powinny rzetelnie, jednoznacznie informować Klientów o oferowanych produktach i usługach, a forma ich prezentowani a nie powinna wprowadzać w błąd ” (pkt 1.7). Do poszanowania prawa klie nta do informacji odwołuje się także Kanon Do brych Praktyk Rynku Finansowego rekomendowany przez Komisję Nadzoru Finansowego 8 . Z godnie z zasadami wy rażon ymi w K anonie : „podmiot finansowy zapewnia klientowi jasną i rzetelną informację o oferowanych produktach i usługach oraz o związ anych z nimi kos ztach, ryzyku i możliwych do osiągnięcia korzyściach, ułatwiając kliento wi dokonanie wyboru” (zasada nr 9) oraz : „podmiot finansowy prowadząc działalność reklamową kieruje się zasadami uczciwej konkurencji oraz dba o to, by przekazywane informacje były rze telne i nie wprowadzały w błąd, w szczególności w zakresie ryzyka związanego z możliwymi do osiągniecia korzyściami” (zasada nr 11). Podobnie w Zasadach Ładu Korporacyjne go dla Instytucji Nadzorowanych przyjętych również przez Komisję Nadzoru Finansowego 9 w Rozdziale 7 „Dzi ałalność promocyjna i relacje z klientami” określono wymogi konstruowania przekazu reklamowego dotyczącego usługi lub produktu finansowego. Przekaz ten powinien być „rzetelny, nie wprowadzać w błąd oraz cechować się poszanowaniem powszec hnie obowiązujących przepisów prawa, zasad uczciwego obrotu oraz dobrych obyczajów” , a także „w sposób jasny wskazywać , jakiego produkt u lub usługi dotyczy” (§ 32 pkt 1 i 2). Dodatkowo, przekaz reklamowy nie powinien 6 M. Kępiński, Problemy ogólne nowej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Ru ch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 1994, nr 2, s. 7. 7 Kodeks Etyki Bankowej (Zasady Dobrej Praktyki Bankowej) , p rzyjęty na XXV Walnym Zgromadzeniu Związku Banków Polskich w dniu 18 kwietnia 2013 r. 8 Uchwała Nr 99/08 Komisji Nadzoru Finansowego z 18 marca 2008 r. w sprawie rekomendacji stosowania Kanonu Dobrych Praktyk Rynku Finansowego. 9 Uchwała Nr 218/2014 Komisji Nadzoru Finansowego z 22 lipca 2014 r. w sprawie wydania „Zasad ładu korporacyjnego dla instytucji nadzorowanych” strona 25 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl wprowadzać w błąd co do charakteru praw nego, istotnych cech przedmiotu reklamowanego i korzyści, które można osiągnąć (§ 33 pkt 1, 3, 4). Istota naruszenia dobrych obyczajów przez Bank w związku z prowadzeniem kampanii reklamowej kredytu gotówkowego „Bumera ng” polegała na stosowaniu hasła , które go konsument nie był w stanie zweryfikować . W materiałach reklamowych określ a no oferowany kredyt jako „jeszcze tańszy”, nie wskazując jednak oferty , do której odnosiło się to porównanie. W niniejszej sprawie dobre obyczaje należy zatem utożsamiać z dostarczaniem konsumentowi na etapie promocji odpowiednich, prawdziwych, rzetelnych i pełnych informacji we właściwym momencie i formie, w sposób umożliwiający podjęcie w sposób wolny i niezakłócony decyzji o wyborze produktu lub usług . W wyniku stosowani a hasła „ j eszcze tańszy kredyt gotówkowy” zostało naruszone prawo konsumenta do otrzymania zrozumiałego i jednoznacznego przekazu co do cech produktu i korzyści z nim związanych. Ustosunkowując się w toku postępowania do postawionych mu zarzutów Bank wyjaśnił , że powyższy zwrot odnosił się do możliwości „ograniczenia kosztów poprzez zwrot odsetek” oraz „do standardowych stawek oprocentowania (bez zwrotu odsetek) w Banku BGŻ BNP Paribas”. Z godnie z wyjaśnieniami przekazanymi przez Bank w toku postępowa nia , jego zachowanie w zakresie zarzutu z pkt I.1. sentencji niniejszej decyzji m iał usprawiedliwiać fakt, że „w okresie w jakim Bank stosował wskazane w punkcie 1 materiały reklamowe brak było szczegółowych wytycznych, które w sposób nie budzący wątpliwoś ci określałyby sposób prezentowania informacji marketingowych ” . Odnosząc się do tego stanowiska, Prezes UOKiK zauważa, że wszelkie rekomendacje spisane w formie dokumentów stanowią jedynie potwierdzenie obowiązujących w danym systemie standardów postępowan ia, w tym przypadku dotyczących uczciwych zasad postępowania w relacji przedsiębiorca – konsument. Konstruując przekaz reklamowy, każdy przedsiębiorca winien ponadto wziąć po uwagę chociażby przewidziany przepisami ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym pra ktykom rynkowym zakaz w prowadzania konsumenta w błąd. Bank wyjaśnił ponadto , że „w dotychczasowej wieloletniej praktyce na rynku reklam usług finansowych stosowne zastrzeżenia, czy też dodatkowe informacje wymagane przez powszechnie obowiązujące przepisy prawa umieszczane są co do zasady na końcu przekazu reklamowego w tzw. disclaimer ze” . Stanowisko dotyczące przekazywania informacji w postaci pouczenia prawnego zamieszczonego w tzw. potocznie „legalu” czy „disclaimerze” nie jest jednak kwestionowane przez Prezesa UOKiK w niniejszym postępowaniu, w szczególności nie dotyczy ono kwestii podawania informacji wymaganych przepisami ustawy o kredycie konsumenckim (art. 7 ww. ustawy określa obowiązki informacyjne kredytodawców). Istotą zakwestionowanych praktyk jest natomiast sposób prezent owania niektórych informacji, strona 26 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl w szczególności ich nie doprecyzowanie (w przypadku używ ania porównań i przymiotników w stopniu najwyższym), a także uwypuklenie niektórych danych kosztem innych ważnych z punktu widzenia konsumenta informacji. Należy jeszcze raz zauważyć, że Prezes UOKiK jest uprawniony do oceny działań przedsiębiorców również w świetle ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Oceny tej dokonuje , mając na uwadze obowiązujące dobre obyczaje i wzorzec przeciętnego konsumenta. Oczywistym jest – na co również powołuje się Bank – że r eklama ma pełnić funkcję zachęcającą. Konieczne jest jednak takie ukształtowanie prezentowanych w niej informacji, aby kosztem zachęcenia jak największej liczby klientów nie wprowadzić ich w błąd co do dostępności i wyjątkowego charakteru oferty. Zdaniem B anku, analizując działania promocyjne, nie można pomijać kwestii medium, w jakim prezentowane były z akwestionowane hasła reklamowe: „Prezes Urzędu wskazując na dokonanie naruszeń przez Bank nie uwzględnił, że prezentowane materiały, w tym szczegółowe infor macje o produkcie i warunkach na jakich dany produkt można otrzymać, są prezentowane w sposób statyczny – konsument ma możliwość zapoznania się z wszystkimi informacjami w czasie w jakim sam dla siebie uzna za wystarczający do przeczytania wszystkich infor macji”. Odnosząc się do stanowiska Banku w tym zakresie, należy wskazać, że rzeczywiście konsument może zapoznać się z ofertą w czasie nieograniczonym, a także kilkukrotnie wyświetlić treść materiałów reklamowych. Jednakże istotą rzetelnie przygotowanej re klamy jest to, aby była ona przejrzysta i zrozumiała bez konieczności poszukiwania informacji w innych źródłach czy wyświetlania jej po kilka razy. Pomimo przytoczonych przez Bank wyjaśnień należy stwierdzić, że przeciętny konsument – którym w przedmiotowej sprawie , jak wskazano powyżej, jest konsument dostatecznie poinformowany, uważny i ostrożny – nie może określić na podstawie jednorazowego zapoznania się z materiałem reklamowym prawdziwości zawartych w nim twierdzeń i nie wie, do jakiej ofer ty powinien porównać ofertę reklamowego kredytu. Co prawda w przekazie reklamowym ujęte jest również stwierdzenie, że mowa o kredycie „w którym odsetki wracają do ciebie”, jednak konsument po zapoznaniu się jedynie z treścią reklamy wciąż może mieć wątpliw ości, czy zwrot „jeszcze tańszy” odnosi się do oferty Banku, czy też do kredytów gotówkowy ch udzielanych przez inne banki . N awet dokładne zapoznanie się z materiałem reklamowym nie gwarantuje, że konsument zrozumie hasło reklamowe zgodnie z założeniem przy jętym przez Bank. Powyższe rozważania odnoszą się również do materiałów wykorzyst yw anych przez Bank w kampanii reklamującej produkt pn. „iGotówka”. Bank, stosując w nich hasło : „ n ajszybszy kredyt gotówkowy”, nie wskazał, do jakiej oferty odnos i się to por ównanie. Ponadto, w przekazie reklamowym nie zostało również wskazane obiektywne źródło, na podstawie którego Bank uznał oferowany przezeń produkt za „najszybszy” . W takiej sytuacji konsument strona 27 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl nie miał możliwości zweryfikowania, czy informacja zawarta w reklamie jest prawdziwa , i musiał polegać w tym zakresie na zapewnieniach Banku. Bank wyjaśnił, że zwrot „najszybszy kredyt” odnosił się do porównania produktu „iGotówka” z ofertą banków konkurencyjnych. Bank j ednak nie przedstawił żadnych danych , na podstawie których sformułowan y został powyższy wniosek . W toku postępowania B ank dop recyzował, że „przeprowadzał samodzielnie analizy rynku poprzez tzw. mystery shopping. Punktem wyjścia do przeprowadzonego badania jest ustalenie czasu w jakim potencj alny Klient jest w stanie otrzymać wstępną decyzję kredytową, a w dalszej kolejności kredyt za pośrednictwem internetu (bez wizyty w oddziale)”. Niezależnie od powyższych wyjaśnień udzielonych w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, należy mieć na uwadze, że nie mogły być one znane konsumentom , którzy czerpali swoją wiedzę o produkcie z emitowanych reklam. Reklamowanie produktu poprzez używanie przymiotników w stopniu najwyższym sprawia, że są one postrzegane jako wyróżniające się na tle innych pr o duktów dostępnych na rynku, co może mieć kluczowe znaczenie dla konsumenta podejmującego decyzję o wyborze kredytodawcy. Jednakże analizowany przekaz reklamowy nie wskazywał, do czego odnosi się zawarte w nim porównanie. Oferowany kredyt mógł być więc najs zybszym kredytem gotówkowym , przykładowo, spośród wszystkich ofert dostępnych na rynku – jak również jedynie w porównaniu z kredytami udzielanymi przez Bank. W związku z powyższym, naruszenie dobrych obyczajów w niniejszej sprawie przejawia ło się w przekazywaniu konsumentom nierzetelnej informacji o zaletach proponowanej oferty. Należy również zauważyć, że jeśli w przekazie reklam owym Bank nie zdecydował się na wskazanie oferty, do której porównuje swój produkt, to mógł w sposób zrozumiały powołać się na źródło, na podstawie którego zwrot „najszybszy” został użyty. Przykładowo, takim źródłem powinny być badania marketingowe lub ranking przygotowany przez niezależny podmiot. Zniekształcenie zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta przed zawarc iem umowy, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu Wybierając kredytodawcę, przeciętny konsument kieruje się przede ws zystkim interesem ekonomicznym – poszukuje oferty, która będzie dopasowan a do jego potrzeb finansowych i możliwości spłaty zobowiązań. Przekaz reklamowy skierowany do przeciętnego (tj. dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego) konsumenta jest przez niego interpretowany w sposób literalny. Dlatego też taki konsument spodziewa się, że zawarte w przekazie treści są zgodne z rzeczywistością. Za uzasadnione należy uznać przekonanie konsumenta, że jeśli Bank reklamował kredyt jako „jeszcze tańszy” bądź „najszybszy” , to rzeczywi ści e tak i on był . W konsekwencji mógł on postrzegać Bank jako przedsiębiorcę strona 28 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl wyróżniającego się na tle konkurencji w zakresie wysokości kosztów ponoszonych w związku z kredytem czy też szybkości przyznawania kredytów. Dlatego analizowan e reklam y produktów: „Bumerang” i „iG o tówka” , mogły zwiększyć zainteresowanie przeciętnego konsumenta ofertą Banku . Pod ich wpływem konsument mógł on udać się do oddziału lub nawiązać kontakt z Bankiem w inny sposób, w celu zapo znania się ze szczegółami ofert . Gdyby konsument nie został zachęcony kwestionowanymi hasłami , nie założyłby z góry, że produkt Banku jest wyjątkowy na tle konkurencyjnych ofert, więc p rawdopodob ieństwo podj ęcia przez niego działań w celu nawiązania kontaktu z Bankiem byłoby znacznie niższe. Co więcej, kierując s ię przekazem reklamowym Banku i uznając stosowane przezeń hasła za prawdziwe , konsument mógł wręcz z góry odrzucić oferty banków konkurencyjnych i w ogóle nie przystąpić do analizowania proponowanych przez nie warunków. Istnieje możliwość, że k onsument zre zygnowałby z poszukiwania innych ofert , korzystniejszych , jeśli chodzi o wysokość kosztów oraz szybkość przyznawania środków. W rezultacie działania reklamowe Banku mogły spowodować, że konsument mógł wręcz podjąć decyzję o zawarciu umowy pożyczki właśnie z B ankiem. Zatem należy uznać, że pod wpływem powyższych działań Banku, sprzecznych z dobrymi obyczajami, zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy mogło ulec zniekształceniu. Ad I.3. i I.4. sentencji decyzji Prezes Urzędu w pkt I.3. sentencji niniejszej decyzji uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działanie Banku polegające na stos owaniu materiałów reklamowych w postaci mailingu i banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkowego o nazwie „iGotówka”, które zawier ały hasła: „pieniądze na koncie nawet w 20 minut”, „ p rzelew nawet w 20 minut” oraz „ d o 20 000 zł na koncie nawet w 20 minut”, sugerujące krótki okres oc zekiwania na wypłatę kredytu od momentu złożenia pełnego wniosku kredytowego przez konsumenta, podczas gdy w rzeczywistości okres ten był znacznie dłuższy, co mogło wprowadzać przeciętnego konsumenta w błąd co do rzeczywistego ok resu oczekiwania –– i stanowiło nieuczciwą praktykę rynkową określoną w art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr . Natomiast w pkt I.4. Prezes Urzędu uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działanie Banku polegające na stosowaniu mater iałów reklamowych w postaci banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkowego o nazwie „Kredyt Gotówkowy”, w których zamieszczono hasła „oprocentowanie już od 5,9%” i „prowizja już od 2,99%”, nie wskazując przy tym w sposób tak samo widoczny jak wyżej wymienione hasła wymagań, od jakich zależy uzyskanie kredytu na reklamowanych warunkach, co mogło wprowadzać przeciętnego konsumenta w błąd co do faktycznej dostępności reklamowe go kredytu na tych strona 2 9 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl warunkach – i stanowiło nieuczciwą praktykę rynkową określo ną w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr. W celu stwierdzenia, że wskazane w pkt I. 3. - I.4. sentenc ji niniejszej decyzji działania Banku stanowiły nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 upnpr, w pierwszej kolejności konieczne jest wykazanie, że wprowadzały one konsumentów w błąd , w drugiej zaś, że działania te powodują lub mogą powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął . Praktyki rynkowe wprowadzające w bł ąd należy uznać za szczególnie nieuczciwe. Uważa się bowiem, że to właśnie one najczęściej oddziałują na sferę decyzyjną konsumenta, prowadząc do zniekształcenia jego decyzji rynkowych. Wyklucza ją tym samym możliwość podjęcia świadomej decyzji rynkowej prz ez konsumenta. Należy zauważyć, że z zagrożeniem wprowadzeniem w błąd (zarówno przez działanie, jak i zaniechanie) mamy do czynienia wszędzie tam, gdzi e występuje przepływ informacji (komunikacja). Istotne jest, aby zawarte w informacji wiadomości nie wprowadzały jej odbiorców w błąd. W celu ochrony konsumentów przed stosowaniem prak tyk rynkowych wprowadzających w błąd (w tym przez praktyki zawierające informacje mogące wprowadzać w błąd) ustawodawca dokonał wyspecyfikowania najczęstszy ch form, za pomocą których może dojść do wprowadzenia konsumentów w błąd. W zakresie ko mentowanej praktyki mieści się rozpowszechnianie , np. poprzez stosowanie różnych form reklamy, w tym reklamy za pośrednictwem banerów wyświetlanych na stronach internetowych , czy wysyłani a maili na pozyskane od klientów adresy mailowe w celu zapoznania ich z ofertą przedsiębiorcy . Niezależnie od formy przekazu, informacja przekazywana konsumentom powinna być rzetelna, jasna i prawdziwa. Kluczowy element oceny, cz y badana reklama, czyl i przekaz kierowany do klientów , mający zachęcić ich do zainteresowania się ofertą przedsiębiorcy i skłonić do zakupu towaru , jest reklamą wprowadzająca w błąd, stanowi sposób jej odbioru przez konsumentów, czyli analiza , jak treść re klamy rozumie przeciętny konsument i jakie oczekiwania oraz wyobrażenia dana reklam a w nim wywołuje. Analizę taką prowadzi się z uwzględnieniem prawdopodobnego sposobu percepcji reklamy przez przeciętnego jej odbiorcę. Określona forma komu nikacji będzie podlegać ocenie pod kątem wprowadzenia w błąd z punktu widzenia przeciętnego konsumenta, który pod jej wpływem podjął lub może podjąć decyzję dotyczącą umowy, której inaczej by nie podjął. Pomiędzy wp rowadzeniem w błąd przez praktykę rynkową a podjęciem (l ub możliwością ) decyzji przez konsumenta musi strona 30 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl zaistnieć związek przyczynowy. Tylko takie wprowadzenie w błąd , które jest doniosłe dla sfery decyzyjnej konsumenta, należy uznać za nieuczciwą praktykę r ynkową wprowadzającą w błąd przez działanie. Zgodnie z a rt. 2 pkt 7 upnpr pod pojęciem decyz ji dotyczącej umowy rozumie się podej mowaną przez konsumenta decyzję co do tego, czy, w jaki sposób i na jakich warunkach dokona zakupu, zapłaci za produkt w całości lub w części, zatrzyma produkt, rozporządzi nim lub wy kona uprawnienie umowne związane z produktem, bez względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej czynności, czy też powstrzymać się od jej dokonania. W doktrynie wskazuje się, że decyzja dotycząca umowy jest to każda podejmowana przez konsumenta decyzja gospodarcza, czyli decyzja dotycząc a określonej transakcji, której przedmiotem jest produkt. Jej uszczegółowieniem jest z atem dokonanie przez konsumenta wyboru co do tego, czy: 1) dokona zakupu (w jaki sposób to nastąpi, na jakich warunk ach), 2) zapłaci za produkt (w całości lub w części), 3) zatrzy ma produkt lub rozporządzi nim, lub dokona jakiegokolwiek przysługującego mu uprawnienia umownego związanego z produktem. Zanim jednak wskazane czynności staną się przedmiotem wyboru konsumenta , informacje na ich temat muszą zostać konsumentowi przedstawione . Podlegają one ocenie przez prze ciętnego konsumenta i tym samym wpływają lub mogą wpłynąć na podjęcie przez niego decyzj i dotyczącej transakcji. Należy przy tym pamiętać, że ustawodawca zape wnił ochronę interesom ekonomicznym konsumentów niezależnie od tego, czy konsument posta nowi dokonać czynności, czy też p owstrzyma się od jej dokonania 10 . W reklamach produktu „iGotówka” rozpowszechnianych w drodze mailingu i banerów internetowych wykorzystywane był y hasł a : „ p rzelew nawet w 20 minut”, „ pieniądze na koncie nawet w 20 minut”, „do 20 000 zł na koncie nawet w 20 minut” . Bank w analizowanych reklamach stosował zatem (nie jednocześnie) zarówno hasła infor mujące o dokonaniu wypłaty w ciągu 20 minut („p rzelew nawet w 20 minut”) , jak i wskazujące, w jakim czasie środki znajdą się na koncie kredytobiorcy („do 20 000 zł na koncie nawet w 20 minut”, „ p ieniądze na koncie nawet w 20 minut”). Choć powyższe slogany nie są tożsame, to jednak wszystkie skupiały się na szybkości działania Banku. Należy zauważyć, że w reklamach nie pojawiała się informacja, od kiedy wspomniany termin 20 minut był l iczony. Pomimo że Bank posługiwał się sformułowaniem „nawet”, to jednak w przekazie reklamowym poprzez posłużenie się zwrotem „w 20 minut” wciąż wskazywał na szybkość w uzyskaniu kredytu. Słowo „nawet” jest wyrażeniem ogólnym, nieprecyzyjnym i nieskonkretyzowanym, pozwalającym na pozostaw ienie pewnej dowolności co do ostatecznego rezultatu. Posłużenie się nim w kontekście wskazanego przekazu reklamowego powodowało, że – pozostając 10 M . Sieradzka, Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz , Oficyna, 2008, Lex Omega. strona 31 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl w zgodzie z treścią przekazu – Bank mógł przekazać pieniądze w 20 minut, ale nie był w żaden spos ób tym termin em związany. Okres 20 - minutowy był bowiem minimalnym okresem oczekiwania na udzielenie kredytu. Czas oczekiwania kredytobiorcy na gotówkę mógł zatem równie dobrze wynosić kilka godzin, a nawet dni. Tezę tę potwierdzają informacje przekazane przez Bank, z k tórych wynika, że [tajemnica przedsiębiorstwa] . Odnosząc się do momentu zaksięgowania środków, Bank stwierdził, że zależy on od tego, u jakiego dostawcy usługi płatniczej klient posiada rachune k, na jaki ma nastąpić wypłata: „Klient może bowiem wskazać rac hunek w Banku, rachunek w innej instytucji finansowej l ub odebrać środki w oddziale. W przypadku w ypłaty na rachunek prowadzony w Banku środki są dostępne dla klienta od momentu ich wypłaty przez Bank”. Powyższe wyjaśnienia nie dają jednoznacznej odpowiedzi na to, w jakim czasie faktycznie konsumenci otrzymywali środki na koncie. Jednakże należy zauważyć, że czas oczekiwania na zaksięgowania środków nie mógł być krótszy niż czas oczekiwania na wypłatę środków – moment zaksięgowania środków zawsze n astępuje po złożeniu odpowiedniej dyspozycji przez Bank. Przekazane dane dotyczące wypłaty pośrednio wskazują więc również na czas zaksięgowania środków, który również mógł nie być tak krótki , jak sugerowały hasła reklamowe. Stosowany przez Bank slogan rek lamowy mógł więc zatem wprowadzać przeciętnego konsumenta w błąd, sugerując wyjątkowo krótki czas oczekiwania na przyznanie kredytu – co nie miało pokrycia w rzeczywistości . Już sam fakt, iż hasło reklamowe skupiało się na szybkości przekazania środków, mó gł wzbudzić u konsumenta przekonanie o krótkim okresie oczekiwania na udostępniane środki. Ponadto, nie b ez znaczenia pozostaje fakt, że kredyt gotówkowy „iGotówka ” był udzielany przez Internet. U sługi internetowe powszechnie kojarzone są z tym, że są dost ępne szybko i o każdej porze. Tym bardziej więc k onsument mógł oczekiwać wy płaty środków w reklamowanym 20 - minutowym okresie . Tak ukształtowany przekaz reklamowy mógł zniekształcać zachowanie rynkow e przeciętnego konsumenta. Pod jego wpływem , ze względu na ofertę wyróżniając ą się pod względem szybkości udzielenia kredytu, konsument mógł podjąć dec yzję o zawarciu umowy właśnie z Bankiem, której w innych okolicznościach mógłby n ie podjąć. Przyznanie kredytu w wyjątkowo krótkim czasie było główn ą, najbardziej eksponowaną w analizowanym materiale reklamowym zaletą kredytu, dlatego można przyjąć, że informacja ta miała dla konsumenta szczególne znaczenie przy wyborze kredytodawcy. Wprowadzać w błąd mogły również reklamy Bank u rozpowszechniane w postaci banerów internetowych w trakcie kampanii promującej produkt pn. „Kredyt Gotówkowy ” . W reklamach tych BNP używał haseł, zgodnie z którymi możliwe było uzyskanie kredytu z oprocentowaniem 5,9% lub prow izją 2,99%, przy czym w materiałach nie określo no w sposób tak samo widoczny strona 32 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl jak w przypadku ww. haseł, jakie należy spełnić wymagania , aby uzyska ć kredyt na wskazywanych warunkach. Należy przyjąć, że jeśli przedsiębiorca przewiduje konieczność spełnienia określonych wymagań, od których zależy przyznanie reklamow an ego kredytu, to wymagania te powinny zostać w materiałach reklamowych przedstawione w sposób zbliżony pod względem widoczności i czytelności do eksponowanych warunków – w szczególności za pomocą czcionki o wielkości zbliżonej do czcionk i wykorzystan ej przy przekazywaniu parametrów finansowych wyróżniających ofertę. N ieuczciwą praktyką rynkową wprowadzają cą w błąd przez działanie może być również rozpowszechnianie prawdziwych informacji w sposób mogący wprowadzić w błąd (art. 5 us t. 2 pkt 2 upnpr ). W ocenie Prezesa UOKiK, mając na uwadze sposób prezentowania komunikatu i zastosowaną wielkość czcionki, analizowany przekaz reklamowy dotyczący „Kredytu Gotówkowego” mógł być nie dostatecznie czytelny dla przeciętnego konsumenta lub nawet mógł uniemożliwiać zapoznanie się z jego treścią, a w konsekwencji przekaz reklamowy mógł wprowadzać przeciętnego konsumenta w błąd co do rzeczywistych kosztów reklamowego kredytu. W piśmie z 24 stycznia 2017 r. Bank wskazał, że „uważ ny i ostrożny konsument zapoznając się z takim materiałem – widząc wyraźne odnośniki co do zasady biorąc pod uwagę doświadczenie życiowe, nie powinien pomijać informacji łatwo dostępnych i które w sposób nie budzący wątpliwości wyj aśniają warunki oferty na jakiej możliwe jest uzyskanie podanych w przekazanie głównym parametrów kredytu”. Przyjęcie powyższych wyjaśnień doprowadziłoby do wniosku, że to na konsumencie ciąży obowiązek poszukiwania w przekazach reklamowych pełnej informac ji, czy będzie on mógł zawrzeć kredyt na atrakcyjnych reklamowanych warunkach. Natomiast przeci ętny konsument, przez którego w tym przypadku należy rozumieć konsumenta dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego, zapoznając się z tak skonstr uowanym przekazem reklamowym, mógł wykazać zainteresowanie przedstawioną mu w opisany powyżej sposób ofertą kredytu i w konsekwencji zdecydować się na podjęcie dodatkowych działań w celu zawarcia umowy kredytu. Informacje o koszcie kredytu mają dla konsume nta szczególne znaczenie, gdyż na ich podstawie może on ocenić, czy dana oferta jest dla niego atrakcyjna finansowo oraz czy będzie on w stanie spełnić zobowiązanie polegające na spłacie kredytu. Opisany sposób informowania o kosztach kredytu należy ocenić jako działanie wprowadzające przeciętnego konsumenta w błąd, nawet jeśli przekazywane informacje są prawdziwe. Uwypuklanie najniższego dostępnego oprocentowania i prowizji mogło być dla konsumenta mylące, gdyż odwracało jego uwagę od szczegółowych informa cji, które precyzowały, kiedy można otrzymać propozycję zawarcia umowy na tak korzystnych warunkach. Jak wskazano powyżej, wspomniane informacje nie tylko wyświetlały się dopiero po najechaniu kursorem na hasło „Nota prawna”, strona 33 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl ale również zostały zamieszczo ne w reklamie małą czcionką na białym tle. Powyższe może rodzić uzasadnione ryzyko, że konsument skupiał uwagę jedynie na hasłach eksponujących atrakcyjne koszty kredytu, zaś szczegółowe informacje o warunkach, jakie należ ało spełnić, aby uzyskać reklamowa ne oprocentowanie i prowizję , pozostawały przez niego niezauważone. W konsekwencji, zapoznanie się przez konsumenta z tak przygotowanym materiałem reklamowym mogło skutkować podjęciem przez niego decyzji, której inaczej by nie podjął. Innymi słowy, prawdop odobne jest, że konsument niewprowadzony w błąd co do wysokości koszt ów kredytu nie za interesowałby się ofertą Banku. Ad 3) Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje zbiorowego interesu konsumentów, wskazuje jednak w przepisie art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów oznacza zatem narażenie na uszczerbek interesów pewnej grupy lub wszystkich konsumentów, na skutek stosowanej p rzez przedsiębiorcę praktyki, obejmującej tak działania, jak i zaniechania. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszeniem. Ochrona zbiorowych interesów konsumentów ma przy tym miejsce wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne w tym znaczeniu, że mogą dotknąć każdego konsumenta będącego lub mogącego być potencjalnie kontrahentem przedsiębiorcy. Przedmiotem ochrony są zatem interesy wszystkich aktualnych lub potencjalnyc h klientów, traktowanych jako grupa uczestników rynku zasługująca na szczególną ochronę 11 . Konsumentem, w rozumieniu upnpr (art. 2 pkt 2) oraz uokik (art. 4 pkt 12 ) , jest osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośredn io z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, zgodnie z art. 221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny ( tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 z późn. zm. ). Nie ulega wątpliwości, że zachowanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów wt edy, gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. Natomiast przez interes zbiorowy należy rozumieć interes dotyczący konsumentów jako określonej zbiorowości. Jak podnosi się w doktrynie, w pojęciu praktyki naruszającej zbiorowe interesy ko nsumentów mieści się także działanie przedsiębiorcy skierowane wprawdzie do oznaczonych (zindywidualizowanych), ale za to dostatecznie licznych konsumentów, o ile przy tym konsumentów tych łączy jakaś wspólna cecha rodzajowa. Wówczas bowiem poszkodowana zo staje pewna grupa konsumentów, nie będąca jedynie – z punktu widzenia przedsiębiorcy stosującego daną praktykę – zbiorowością przypadkowych jednostek, lecz stanowiącą 11 P or. wyrok Sądu Apelacyjnego w War szawie z dnia 10 lipca 2008 r. ( sygn. akt VI ACa 306/08 ) strona 34 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl określoną i odrębną kategorię konsumentów, reprezentującą w znacznym stopniu wspólne inte resy 12 . Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę na zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Godzenie w zbiorowy interes konsumentów powiązane jest z naruszeniem interesów gospodarczych konsu mentów. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze majątkowym), jak również prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrz ystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych (naruszenie o charakterze pozaekonomicznym). W niniejszej sprawie doszło do naruszenia interesu gospodarczego konsumentów – zarówno w aspekcie ekonomicznym, jak i pozaekonomicznym – w wyniku naruszen ia przez Bank zakazu stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych . Wskazane praktyki Banku dotyczą nieograniczonej liczby konsumentów, których ni e sposób zindywidualizować, tj. nieoznaczonej grupy adresatów reklam kredytów gotówkowych. Z tego względu w oceni e Prezesa Urzędu interes konsumentów, który mógł zostać naruszony w wyniku działań podejmowanych przez Bank , nie stanowi sumy indywidualnych interesów poszczególnych klientów, lecz ma charakter zbiorowy. Biorąc pod uwagę powyższe, działania Banku wskazane w pkt I .1 . - I . 4 . sentencji niniejszej decyzji został y uznane za godzące w zbiorowe interesy konsumentów. Mając na względzie powyższe okoliczności, Prezes UOKiK u znał , że działania Banku opisane w pkt I .1 . - I.4 . sentencji niniejszej decyzji stanowią nieuczciw e praktyki rynkow e , godząc e w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji uznał je za zakazan e na gruncie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 uokik praktyk i naruszając e zbiorowe interesy konsumentów. S twierdzenie zaniechania stosowania praktyk naruszaj ących zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 26 ust. 1 uokik Prezes Urzędu, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 ustawy, wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania. Z kole i w myśl art. 27 ust. 1 i 2 ww. ustawy nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki. W takim przypadku Prezes Urzędu wydaj e decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe inter esy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. 12 Szydło M., Publicznoprawna ochrona zbiorowych interes ów konsumentów , Monitor Prawniczy 2004/17/791 strona 35 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Z aniecha nie stosowania przez Bank praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów wskazanych w pkt I.1. - I.4. sentencji niniejszej decyzji nastąpiło w przypadku każdej z nich z momentem zakończ eni a prowadzenia kampanii reklamowej , w której wykorzystywano zakwestionowane hasła reklamowe . Kampania „Bumerang” trwała od 17 sierpnia do 8 listopada 2015 r., kampania „iGotówka” – od 26 czerwca 2015 r. do 14 lutego 2016 r., zaś kampania: „Kredyt gotówko wy” – od 1 stycznia do 14 lutego 2016 r. Zatem, zaniechanie praktyk nastąpiło :  w przypadku praktyki z pkt I.1. – z dniem 9 listopada 2015 r.,  w przypadku praktyk z pkt I.2. , I.3. i I.4. – z dniem 15 lutego 201 6 r. Mając powyższe na względzie, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt I .1. - I.4. II. Kary pieni ęż ne Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik Prezes Urzędu może w drodze decyzji nałożyć karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary na przedsiębiorcę , który dopuścił się, choćby nieumyślnie, naruszenia zakazu określonego w art. 24 ww. ustawy. Stosownie do art. 106 ust. 3 pkt 1 uokik obrót, o który m mowa w art. 106 ust. 1 uokik, oblicza się jako sumę przychodów wykazanych w rachunku zys ków i strat – w przypadku przedsiębiorcy sporządzającego taki rachunek na podst awie przepisów o rachunkowości. Z powołanego przepisu wynika, że kara pieniężna za narus zenie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa w art. 24 uokik, ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej spra wie zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje Prezes Urzędu w ramach uznania administracyjnego. Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsument ów nie określają prz esłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nało żeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie te okoliczności, które Prezes Urzędu ma o bowiązek uwzględnić , decydując o wymiarze kary pieniężnej za naruszenie zakazu określonego w art. 24 uokik . Są to w szczególności: okoliczności naruszenia przepis ów ustawy, uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także: okres, stopień oraz skut ki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu oceni a biorąc pod uwagę okoliczności doty czące natury naruszenia, działalności przedsiębi orcy, która stanowiła przedmiot naruszenia (art. 111 ust. 1 i pkt 1 uokik). Stosownie do art. 111 ust. 2 uokik, ustalając wysokość kar pieniężnych, Prezes Urzędu bierze również pod uwagę okoliczności łagodzą ce i obciążające, które wystąpiły w sprawie. Okolicznościami łagodzącymi, wskazanymi w art. 111 ust. 3 pkt 2 uokik , są w szczególności: dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechani e stosowania zakazanej praktyki przed strona 36 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jeg o wszczęciu, podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szc zególności przyczynienie się do szybkiego i sprawneg o przeprowadzeni a postępowania. Wśród zamkniętego katalogu okoliczności obciążających art. 111 ust. 4 pkt 2 uokik wymienia: znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, znaczne korzyści uzyskane przez przed siębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, dokonanie uprzednio podobnego naruszenia oraz umyślność naruszenia. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, przede wszy stkim charakter naruszeń, które przypisano przedsiębiorcy , Prezes Urzędu uznał nałożenie kary pieniężnej za uzasadnione. Zdaniem Prezesa UOKiK, opisane w niniejszej decyzji d ziałania podejmowane przez Bank w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej powinny były u względniać możliwość naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Zebrane wyjaśnienia i informacje mogą wskazywać na co najmniej nie umyślne działanie BNP . Pamiętać należy, że na profesjonalnych uczestn ikach obrotu rynkowego spoczywa obowiązek dochowania należytej staranności przy ocenie zgodnoś ci ich działań z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawę obliczenia wysokości kary w niniejszym po stępowaniu stanowi potwierdzony rachunkiem zysków i strat obrót Banku osiągnięty w 2018 r., który wyniósł [tajemnica przedsiębiorstwa] zł . Maksymalna wysokość kary za każdą ze stwierdzonych praktyk mogła zatem wynieść [tajemnica przedsiębiorst wa] zł. Oszacowanie wysokości kary przebiegało dwuetapowo. U stalając wymiar kary pieniężnej, Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał bowiem ocen y wagi stwierdzonych naruszeń i na tej podstawie ustalił kwot y bazow e , stanowiąc e podstawę do d alszych ustaleń wysokości kary, a następnie – w oparciu o zaistniałe w sprawie okoliczności mające wpływ na wysokość kary – obliczył wysokość ostatecznie nałożonych kar. I.1. W punkcie I.1. sentencji niniejszej decyzji Prezes Urz ędu stwierdził stosowanie przez BN P praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentó w, o której mowa w art. art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 u okik , c o daje podstawę do nałożenia na Bank ka ry pieniężnej określonej w art. 106 ust. 1 pkt 4 u okik . Przy szacowaniu wagi tego naruszenia wzięto pod uwagę, iż praktyka, której stosowanie Prezes Urzędu stwierdził w pkt. I.1. sentencji niniejszej decyzji , polegała na stosowaniu materiałów reklamowych w postaci mailingu i banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkowego o nazwie „Bumerang”, które zaw ierały hasło: „jeszcze tańszy kredyt gotówkowy” bez wskazania oferty, do której odnosiło się zawarte w nich porównanie, co uniemożliwiało zweryfikowanie jego prawdziwości – co stanowiło nieuczci wą praktykę rynkową określoną w art. 4 ust. 1 upnpr. strona 37 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl W zakresi e czynników obrazujących stopień i skutki rynkowe naruszenia, Prezes Urzędu uwzględnił, że stosowane przez przedsiębiorcę praktyki naruszały interesy konsumentów. Stopień naruszenia przez przedsiębiorcę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów należy zakwalifikować jako umiarkowany . Kwestionowane działania Banku uznane zostały za sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, z dobrymi obyczajami, a także zakwalifikowane jako nieuczciwe praktyki rynkowe. Naruszeni e objęte przedmiotem postępowania dokonywane były na etapie przedkontraktowym . Godziło ono w prawo konsumentów do otrzymania na etapie promocji odpowiednich, prawdziwych, rzetelnych i pełnych informacji co do cech produktu i korzyści z nim związanych. Przypisana Bankowi praktyka była stosowana od 17 sierpnia do 8 listopada 2015 r. , zatem przez niespełna trzy miesiące. Ocena wagi stwierdzonego naruszenia , z uwzględnieniem wskazanych powyżej okoliczności, pozwoliła Pr ezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż waga naruszenia wynikająca ze stosow ania praktyki zakwes tionowanej w pkt I.1. sentencji niniejszej decyzj i kształtuje się na poziomie [tajemnica przedsiębiorstwa] % obrotu osiągniętego przez Bank w roku poprzedzającym wydanie niniejszej decyzji. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa wynosi [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Bank za stwierdzone w punkcie I.1. sentencji niniejszej decyzji stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, dokonano ró wnież oceny zaistniałych w postępow aniu okoliczności mogących mieć wpływ na wymiar kary. Prezes Urzędu wziął pod uwagę jako okoliczność obciążającą ogólnopolski zasięg naruszenia wynikający ze specyfiki działalności wykonywanej przez Bank oraz charakteru k ampanii reklamowej prowadzonej w sieci Internet . Prezes UOKiK uwzględnił również okoliczność obciążającą w postaci dokonania uprzednio przez Bank podobnego naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Decyzją z 9 marca 2016 r. Nr DDK - 5/2016 r. Prezes UOKiK uznał bowiem za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , sprzeczną z art. 7 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o kredycie konsumencki m, działania Banku polegające na prezentowaniu w telewizyjnych reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego, emitow anych w ramach kampanii „Orzech odsetkowy”, zawierających dane dotycząc e kosztu kredytu, informacji o: ( a) stopie o procentowania kredytu wraz z wyod rębnieniem opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kre dytu, (b) całkowitej kwocie kredytu, ( c) rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, (d) czasie obowiązywania umowy, ( e) całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta oraz wysokości rat w sposób uniemożliwiający ich odczytanie z uwagi n a wielkość czcionki oraz krótki czas ich prezentacji, i stwierdził zaniechanie stosowania tej praktyki z dniem 26 maja 2014 r . Z a okoliczność łagodząc ą natomiast uznany został fakt zaniechania stosowanej praktyki przed wszczęciem strona 38 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl postępowania . Łączne uwzględnienie powyższych okoliczno ści uzasadni a zwiększenie wysokości kary o [tajemnica przedsiębiorstwa] %. Wobec powyższego, za naruszenie stwierdzone w pkt. I. 1 . sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 480 179 zł (słownie czterysta osiemdziesiąt tysięcy sto siedemdziesiąt dziewięć złotych) , co stanowi [tajemnica przedsiębiorstwa] % przychodu osiągniętego w 201 8 r. i [tajemnica przedsiębiorstwa] % kary maksymalnej. I. 2 . W punkcie I. 2 . sentencji niniejszej decyzji Prezes Urz ędu stwierdził stosowanie przez BNP praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentó w, o której mowa w art. art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 uokik , c o daje podstawę do nałożenia na Bank ka ry pieniężnej określonej w art. 106 ust. 1 pkt 4 u okik . Przy szacowaniu wagi tego naruszenia wzięto pod uwagę, iż praktyka, której stosowanie Prezes Urzędu stwierdził w pkt. I. 2 . sentencji niniejszej decyzji , polegała na stosowaniu materiałów reklamowych w postaci mailingu i banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkoweg o o nazwie „iGotówka”, które zawier ały hasło: „n ajszybszy kredyt gotówkowy” bez wskazania oferty, do której odnosi ło się zawarte w nich porównanie, lub bez wskazania obiektywnego źródła, na podstawie którego powyższe hasło zostało sformułowane, co uniemożl iwia ło zweryfikowanie jego prawdziwości – co stanowiło nieuczciwą praktykę rynkową określoną w art. 4 ust. 1 upnpr. W zakresie czynników obrazujących stopień i skutki rynkowe naruszenia, Prezes Urzędu uwzględnił, że stosowane przez przedsiębiorcę praktyki naruszały interesy konsumentów. Stopień naruszenia przez przedsiębiorcę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i ko nsumentów należy zakwalifikować jako umiarkowany . Kwestionowane działania Banku uznane zostały za sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, z dobrymi obyczajami, a także zakwalifikowane jako nieuczciwe praktyki rynkowe. Naruszeni e objęte przedmiotem pos tępowania dokonywane były na etapie przedkontraktowym . Godziło ono w prawo konsumentów do otrzymania na etapie promocji odpowiednich, prawdziwych, rzetelnych i pełnych informacji co do cech produktu i korzyści z nim związanych. Przypisana Bankowi praktyka była stosowana od 26 czerwca 2015 r. do 14 lutego 2016 r . Ocena wagi stwierdzonego naruszenia pozwoliła Pr ezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż waga naruszenia wynikająca ze stosowania praktyki zakwes tionowanej w pkt I. 2 . sentencji niniejszej decyzj i kształtuje się na poziomie [tajemnica przedsiębiorstwa] % obrotu osiągniętego przez Bank w roku poprzedzającym wydanie niniejszej decyzji. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa wynosi [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. strona 39 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Dokonując ustalenia ost atecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Bank za stwierdzone w punkcie I. 2 . sentencji niniejszej decyzji stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, dokonano również oceny zaistniałych w postępow aniu okoliczności mogących mieć wpł yw na wymiar kary. Prezes Urzędu wziął pod uwagę jako okoliczność obciążającą ogólnopolski zasięg naruszenia wynikający ze specyfiki działalności wykonywanej przez Bank oraz charakteru kampanii reklamowej prowadzonej w sieci Internet . Prezes UOKiK uwzględn ił również okoliczność obciążającą w postaci dokonania uprzednio przez Bank podobnego naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Decyzją z 9 marca 2016 r. Nr DDK - 5/2016 r. Prezes UOKiK uznał bowiem za praktykę naruszającą zbiorowe in teresy konsumentów , sprzeczną z art. 7 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o kredycie konsumencki m, działania Banku polegające na prezentowaniu w telewizyjnych reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego, emitow anych w ramach kampanii „Orzech odsetkowy”, zawierających dane dotycząc e kosztu kredytu, informacji o: (a) stopie o procentowania kredytu wraz z wyod rębnieniem opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kredytu, (b) całkowitej kwocie kredytu, ( c) rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, (d) czasie obowiązywania umowy, (e) całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta oraz wysokości rat w sposób uniemożliwiający ich odczytanie z uwagi n a wielkość czcionki oraz krótki czas ich prezentacji, i stwierdził zaniechanie stosowania tej praktyki z dniem 26 ma ja 2014 r . Za okoliczność łagodzącą natomiast uznany został fakt zaniechania stosowanej praktyki przed wszczęciem postępowania. Łączne uwzględnienie p owyższ ych okolicznoś ci uzasadni a zwiększenie wysokości kary o 10 %. Wobec powyższego, za naruszenie stwierd zone w pkt I. 2 . sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 960 356 zł (słownie dziewięćset sześćdziesiąt tysięcy trzysta pięćdziesiąt sześć złotych) , co stanowi [tajemnica przedsiębiorstwa] % przychodu osiągniętego w 201 8 r. i [tajemnica przedsiębiorstwa] % kary maksymalnej. I. 3 . W punkcie I. 3 . sentencji niniejszej decyzji Prezes Urz ędu stwierdził stosowanie przez BNP praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentó w, o której mowa w art. art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 uokik , c o daje podstawę do nałożenia na Bank ka ry pieniężnej określonej w art. 106 ust. 1 pkt 4 u okik . Przy szacowaniu wagi tego naruszenia wzięto pod uwagę, iż praktyka, której stosowanie Prezes Urzędu stwierdził w pkt. I. 3 . sentencji niniejszej decyzji , polegała na stos owaniu materiałów reklamowych w postaci mailingu i banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkowego o nazwie „iGotówka”, które zawier ały hasła: „pieniądze na koncie nawet w 20 minut”, „ p rzelew nawet w 20 minut” oraz „ d o 20 000 zł na koncie nawet w 20 minut”, sugerujące krótki strona 40 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl okres oc zekiwania na wypłatę kredytu od momentu złożenia pełnego wniosku kredytowego przez konsumenta, podczas gdy w rzeczywistości okres ten był znacznie dłuższy, co mogło wprowadzać przeciętne go konsumenta w błąd co do rzeczywistego okresu oczekiwania –– i stanowiło nieuczciwą praktykę rynkową określoną w art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr . W zakresie czynników obrazujących stopień i skutki rynkowe naruszenia, Prezes Urzędu uwzględnił, ż e stosowane przez przedsiębiorcę praktyki naruszały interesy konsumentów. Stopień naruszenia przez przedsiębiorcę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów należy zakwalifikować jako umiarkowany . Kwestionowane działania Banku uznane zostały za sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, z dobrymi obyczajami, a także zakwalifikowane jako nieuczciwe praktyki rynkowe , wprowadzające w błąd . Naruszeni e objęte przedmiotem postępowania dokonywane były na etapie przedkontraktowym . Godziło ono w prawo konsumentów do otrzymania na etapie promocji odpowiednich, prawdziwych, rzetelnych i pełnych informacji co do cech produktu i korzyści z nim związanych. Przypisana Bankowi praktyka była stosowana od 26 czerwca 2015 r. do 14 lutego 2016 r. Ocena wagi stwierdzonego naruszenia pozwoliła Pr ezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż waga naruszenia wynikająca ze stosowania praktyki zakwes tionowanej w pkt I. 3 . sentencji niniejszej decyzj i kształtuje się na poziomie [tajemnica przedsiębiorstwa] % obrotu osiągniętego przez Bank w roku poprzedzającym wydanie niniejszej decyzji. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa wynosi [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Bank za stwi erdzone w punkcie I. 3 . sentencji niniejszej decyzji stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, dokonano również oceny zaistniałych w postępow aniu okoliczności mogących mieć wpływ na wymiar kary. Prezes Urzędu wziął pod uwagę jako okoli czność obciążającą ogólnopolski zasięg naruszenia wynikający ze specyfiki działalności wykonywanej przez Bank oraz charakteru kampanii reklamowej prowadzonej w sieci Internet . Prezes UOKiK uwzględnił również okoliczność obciążającą w postaci dokonania uprz ednio przez Bank podobnego naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Decyzją z 9 marca 2016 r. Nr DDK - 5/2016 r. Prezes UOKiK uznał bowiem za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , sprzeczną z art. 7 ust. 1 oraz ust. 2 p kt 1 i 2 ustawy o kredycie konsumencki m, działania Banku polegające na prezentowaniu w telewizyjnych reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego, emitow anych w ramach kampanii „Orzech odsetkowy”, zawierających dane dotycząc e kosztu kredytu, informacji o: (a) stopie o procentowania kredytu wraz z wyod rębnieniem opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kredytu, (b) całkowitej kwocie kredytu, ( c) rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, (d) czasie obowiązywania umowy, (e) całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta oraz wysokości rat w sposób strona 41 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl uniemożliwiający ich odczytanie z uwagi n a wielkość czcionki oraz krótki czas ich prezentacji, i stwierdził zaniechanie stosowania tej praktyki z dniem 26 maja 2014 r . Za okoliczność łagodzącą natomiast uznany został fakt zaniechania stosowanej praktyki przed wszczęciem postępowania. Łączne uwzględnienie p owyższ ych okolicznoś ci uzasadni a zwiększenie wysokości kary o [tajemnica przedsiębiorstwa] %. Wobec powyższego, za naruszenie stwierdzone w pkt I. 3 . sentencji niniejs zej decyzji Prezes Urzędu nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 960 356 zł (słownie dziewięćset sześćdziesiąt tysięcy trzysta pięćdziesiąt sześć złotych) , co stanowi [tajemnica przedsiębiorstwa] % przychodu osiągniętego w 201 8 r. i [tajemnic a przedsiębiorstwa] % kary maksymalnej. I. 4 . W punkcie I. 4 . sentencji niniejszej decyzji Prezes Urz ędu stwierdził stosowanie przez BNP praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentó w, o której mowa w art. art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 uokik , c o daje podstawę do nałożenia na Bank ka ry pieniężnej określonej w art. 106 ust. 1 pkt 4 u okik . Przy szacowaniu wagi tego naruszenia wzięto pod uwagę, iż praktyka, której stosowanie Prezes Urzędu stwierdził w pkt. I. 4 . sentencji niniejszej decyzji , polegała na stosowaniu materiałów reklamowych w postaci banerów internetowych dotyczących kredytu gotówkowego o nazwie „Kredyt Gotówkowy”, w których zamieszczono hasła „oprocentowanie już od 5,9%” i „prowizja już od 2,99%”, nie wskazując przy tym w sposób tak samo widoczny jak wyżej wymienione hasła wymagań, od jakich zależy uzyskanie kredytu na reklamowanych warunkach, co mogło wprowadzać przeciętnego konsumenta w błąd co do faktycznej dostępności reklamowego kredytu na tych warunkach – i stanowiło nieucz ciwą praktykę rynkową określoną w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr. W zakresie czynników obrazujących stopień i skutki rynkowe naruszenia, Prezes Urzędu uwzględnił, że stosowane przez przedsiębiorcę praktyki naruszały interesy konsu mentów. Stopień naruszenia przez przedsiębiorcę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów należy zakwalifikować jako umiarkowany . Kwestionowane działania Banku uznane zostały za sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, z dobrymi obyczajami, a także zakwalifikowane jako nieuczciwe praktyki rynkowe. Naruszeni e objęte przedmiotem postępowania dokonywane były na etapie przedkontraktowym . Godziło ono w prawo konsumentów do otrzymania na etapie promocji odpowiednich, prawdziwych, rzetelnych i pełn ych informacji co do cech produktu i korzyści z nim związanych. Przypisana Bankowi praktyka była stosowana od 1 stycznia 2016 r. do 14 lutego 2016 r. , zatem przez około półtora miesiąca . strona 42 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Ocena wagi stwierdzonego naruszenia , z uwzględnieniem wskazanych powyżej okoliczności, pozwoliła Pr ezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż waga naruszenia wynikająca ze stosowania praktyki zakwes tionowanej w pkt I. 4 . sentencji niniejszej decyzj i kształtuje się na poziomie [tajemnica przedsiębiorstwa] % obrotu osiągniętego prz ez Bank w roku poprzedzającym wydanie niniejszej decyzji. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa wynosi [tajemnica przedsiębiorstwa] zł. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Bank za stwierdzone w punkcie I. 4 . sentencji niniejszej decyzji stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, dokonano również oceny zaistniałych w postępow aniu okoliczności mogących mieć wpływ na wymiar kary. Prezes Urzędu wziął pod uwagę, jako okoliczność obciążającą , fa kt, iż naruszenie, którego dopuścił się Bank, objęło swym zasięgiem obszar całego kraju (okolicznością obciążającą jest ogólnopolski zasięg naruszenia wynikający ze specyfiki działalności wykonywanej przez Bank oraz charakteru kampanii reklamowej prowadzon ej w sieci Internet ). Powyższa okoliczność uzasadni a zwiększenie wysokości kary o [tajemnica przedsiębiorstwa] %. Wobec powyższego, za naruszenie stwierdzone w pkt I. 4 . sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wy sokości 480 179 zł (słownie czterysta osiemdziesiąt tysięcy sto siedemdziesiąt dziewięć złotych) , co stanowi [tajemnica przedsiębiorstwa] % przychodu osiągniętego w 201 8 r. i [tajemnica przedsiębiorstwa] % kary maksymalnej. W ocenie Prezesa Urzędu kary we wskazan ych powyżej wysokości ach spełni ą stawiane przed ni mi cele. Zdaniem Prezesa Urzędu, wymierzon e kar y są również adekwatn e do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 112 ust. 3 uokik, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawom ocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. III. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania Zgodnie z art. 80 okik Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Natomiast w myśl art. 77 ust. 1 uokik, jeżeli w wyniku postępowania Prezes UOKIK stwierdził naru szenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Ponadto, stosownie do treści przepisu art. 264 § 1 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w dro dze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich strona 43 z 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl uiszczenia. Do kosztów postępowania – zgodnie z art. 263 § 1 k.p.a. – zalicza się również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Postępowan ie w sprawie stosowania przez Bank praktyk narusz ających zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes UOKiK stwierdził naruszenie przepisów uokik. Kosztami postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną prze z Prezesa UOKiK ze stroną. W związku z tym postanowiono obciążyć Bank kosztami postępowania w wysokości 54,20 złotych (słownie: pięćdziesiąt cztery złote i dwadzieścia groszy) . Koszty niniejszego postępowania należy wpłacić na kon to Urzędu Ochrony Konkuren cji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Mając na uwadze powyższe, Prezes UOKiK orzekł jak w pkt I I I niniejszej decyzji. Wobec powyższego Prezes Urzędu orzekł jak w sentencji niniejszej decyzji . Stosownie do treści art. 81 ust. 1 uokik w zw. z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. : Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 z późn. zm.) , od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowien ia o kosztach zawartego w pkt I I I niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 uokik oraz art. 479 32 § 1 i 2 ustawy - Kodeks postępowania cywilnego i art. 264 § 2 k.p.a. w zw. z art. 83 uokik, przysługuje zażalenie do Sądu Okręgoweg o w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. z up. p.o. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Ochrony Zbiorowych Interesów Konsumentów Artur Zwaliński Otrzymują: 1. BNP Paribas Bank Polska S.A. ul. Kasprzaka 10/16 0 1 - 2 1 1 Warszawa 2. a/a.