DOZIK-9/2019

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. P owstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl P REZES URZ ĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KON SUMENTÓW MAREK NIECHCIAŁ DOZIK - 8. 610 . 513 .20 16 . MN . KWi .KA (dawn. DOZIK - 610 - 513/16/MN /KWi ) Warszawa, 20 grudnia 2019 r. Wersja jawna (t ajemnice przedsiębiorstwa i inne informacje prawnie chronione oznaczono [***]) Decyzja nr DOZIK 9 /2019 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2019 r. po z. 369 ze zm. , dalej także jako „uokik” ) po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w toku którego zostało uprawdopodobnione na podstawie okoliczności sprawy, że Vectra S.A. z siedzibą w Gdyni (dalej takż e jako: „Vectra”, „Spółka” lub „Przedsiębiorca”) stosowała praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegające na: 1. jednostronnej zmianie z dniem 1 sierpnia 2015 r . - w sytuacji niewypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji zmiany nie później niż do dnia 1 sierpnia 2015 r. - warunków umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych (telewizji oraz dostępu do Internetu) zawartych z konsumentami przez Przedsiębiorcę poprzez podwyższenie opłaty abonamentowej, pomimo niewskazania w umowach przesłanek umożliwiających dokonanie przez Spółkę jednostronnego podwyższenia opłaty abonamentowej w trakcie trwania umowy, co mo gło stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o kt órej mo wa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2070, dalej także jako „upnpr”), oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszają cą zbior owe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ; 2. jednostronnej zmianie z dniem 1 sierpnia 2015 r. - w sytuacji niewypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji zmiany nie później niż do dnia 1 s ierpnia 2015 r. - warunków umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych przez 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Przedsiębiorcę zawartych z konsumentami poprzez zmianę zakresu usługi telewizji w te n sposób, że programy gwarantowane: MiniMini+, Orange Sport, Disney XD, MiniMini+ HD, nSport+, Ale Kino+, Ale Kino+ HD, Playboy, TeleToon+ oraz TeleToon+ HD stały się kanałami niegwarantowanymi, pomimo nieokreślenia w umowach przesłanek umożliwiających Spółce dokonanie zmiany reguł emitowania określonych programów w trakcie trwania umowy, co mo gło stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynko wym, oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe in teresy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3. informowaniu konsumentów będących stronami umów o świadczenie usług przez Przedsiębiorcę w listach kierowanych do nich w czerwcu 2015 r. o przyczynach wpr owadzania zmian warunków umowy, w tym wzrostu opłat abonamentowych w zakresie usługi telewizji oraz dostępu do Inter netu, a także zmian programowych w zakresie usługi telewizji, poprzez wskazanie, że zmiany te wynikają w szczególności z zaleceń otrzymanych od Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, mających na celu dostosowanie całości stosowanej przez VECTRA S.A. dok umentacji do obowiązujących obecnie przepisów prawa oraz obejmują zmiany niezależne od VECTRA S.A., wdrażane przez nadawców programowych , po dczas gdy zmiany w zakresie wysokości opłat abonamentowych i zawartości programowej, o których mowa w pkt 1.1 i 1.2 rozstrzygnięcia decyzji , nie były przedmiotem ustaleń z Prezesem Urzędu ani nie stanowiły zmian niezależnych od Spółki , wdrażanych przez nad awców programowych, lecz wynikały z decyzji podjętej przez Przedsiębiorcę , co mo gło stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwenc ji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , po złożeniu przez Spółkę zobowiązania do podjęcia następujących działań zmierzających do usunięcia skutków opisanego wyżej naruszenia zbiorowych interesów konsumentów : A. P rzyznania konsumentom, którzy zostali dotknięci skutkami praktyki opisanej w pkt I.1 rozstrzygnięcia nin iejszej decyzji i spełniają następujące warunki : – w momencie poinformowania przez Vectrę o planowanym jednostronnym podwyższeniu opłaty abonamentowej byli abonentami Spółki w tzw. okresie zobowiązania ( ich warunki umow y miał y charakter terminowy) , – na dzień przypadający 2 tygodnie po uprawomocnieni u się decyzji będą stroną umowy zawartej ze Spółką , na podstawie której będą korzysta ć z tej samej usługi, w stosunku do której zastosowano podwyżkę, upustu w wysokości stanowiącej iloczyn wysokoś ci wprowadzonej i o płacanej przez a bonenta podwyżki abonamentu i lic zby miesięcy od dnia 1 sierpnia 2015 roku ( tj. od daty, kiedy podwyżka weszła w życie) do dnia końca okresu z obowiązania, jaki obowiązywał a bonenta w dniu wejścia w życie podwyżki . 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Rekompensata zostanie udz ielona przez uznanie uprawnionym abonent om salda płatności, a następnie obniżeni e całości należnej płatności z tytułu zawartej umowy w okresie 6 następuj ących po sobie miesięcy o kwotę stanowiącą 1/6 całości rekompensaty . Upust będzie naliczany od pierwsze go dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zakończyła się całość komunikacj i , o której mowa w pkt I.F - G rozstrzygnięcia decyzji. Jeśli Spółka nie będzie miała możliwości przyznać upustu na powyższych zasadach , a także wtedy, gdy a bonent zrezygnuj e ze wszystkich usług świadczonych przez Spółkę, Spółka zwróci niewykorzystaną część kwoty rekompensaty przelewem na podany przez abonenta numer konta ; w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, B. P rzyznania konsumentom, którzy zostali dotkni ęci skutkami praktyki opisanej w pkt I.1 rozstrzygnięcia decyzji i spełniają następujące warunki: – w momencie poinformowania przez Vectr ę o planowanym jednostronnym podwyższeniu opłaty abonamentowej byli abonentami Vectry w tzw. okresie zobowiązania ( ich wa runki umow y miał y charakter terminowy ), – na dzień przypadający 2 tygodnie po uprawomocnieniu się decyzji nie będą stroną umowy zawartej ze Spółką , – dokona li wyboru jednej z korzyści wskazanych w pkt I.B.i - iii w sposób opisany w niniejszym punkcie ; i. zwrotu kwo ty 36,80 zł na podany przez abonenta numer rachunku bankowego; albo ii. w razie zawarcia przez konsumenta umowy ze Spółką na nową usługę telewizyjną, telefonii stacjonarnej lub mobilnej lub dostępu do Internetu stacjonarnego lub mobilnego na okres przynajmniej 1 2 miesięcy, jeśli zawarcie umowy na ww. usługi nastąpi w terminie 30 dni od daty dziennej wskazanej konsumentom w komunikacji, o której mowa w pkt I.F - H rozstrzygnięcia decyzji – j ednorazowego upust u w kwocie 36,80 zł odejmowanego proporcjonalnie od ko le jnych rachunków wystawianych a bonentowi, aż do jego wyczerpania ; albo iii. otrzymanie karty GSM z usługą Internetu mobilnego (15 GB) oraz połączeń głosowych (50 minut miesięcznie) oraz 50 SMS - ów (z opcją wykorzystania jako SMS techniczny w domowych instalacjac h alarmowych lub jako mobilny Internet do laptopa czy tabletu) dostępnych przez okres 3 miesięcy w najbliższym Biurze Obsługi Klienta , w ciągu 30 dni od daty dziennej wskazanej konsumentom w komunikacji, o której mowa w pkt I.F - H rozstrzygnięcia decyzji. K onsumenci będą mogli dokonać wyboru korzyści w ciągu 30 dni od otrzymania komunikatu SMS/e - mail, o których mowa w pkt I.F - G rozstrzygnięcia decyzji, poprzez formularz dostępny na dedykowane j stronie internetowej , drogą mailową pod wskazanym adresem lub dro gą telefoniczną pod dedykowanym numerem telefonu ; w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji , 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl C. P rzyznania konsumentom, którzy zostali dotknięci skutkami praktyki opisanej w pkt I.2 rozstrzygnięcia niniejszej decyzji i spełniają następujące w arunki: – w momencie poinformowania przez Vectrę o planowanej jednostronnej zmianie list kanałów gwarantowanych lub w zakresie zawartości programowej pakietu Canal+ byli abonentami Vectry w tzw. okresie zobowiązania ( ich warunki umow y miał y charakter termino wy ), – na dzień przypadający 2 tygodnie po uprawomocnieniu się decyzji będą stroną umowy o dostęp do telewizji zawartej ze Spółką , dostęp u do kanału Cinemax przez okres 2 miesięcy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zakończyła się całość komunikacj i , o której mowa w pkt I.F - G rozstrzygnięcia decyzji , o ile a bonent w tym czasie będzie korzystał z usług i sprzętu abonencki ego, który umo żliwia korzystanie z tej usługi ; w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, D. Poinfo rmowania konsumentów o rozstrzygnięciu zawartym w niniejszej decyzji oraz możliwości, terminie oraz sposobie skorzystania z rekompensat wskazanych w pkt I.A - C rozstrzygnięcia decyzji poprzez zamieszczenie poniżej wskazanej informacji na stronie internetowe j Spółki www.vectra.pl wraz z odnośnikiem (czcionka LATO, kolor niebieski lub czarny, rozmiar: min. 13 px, link w menu dolnym na stronie głównej) przekierowującym do treści wersji jawnej decyzji Prezesa Urzędu zamieszcz onej na stronie internetowej www.uokik.gov.pl i utrzymanie ich przez okres 3 miesięcy: W związku z decyzją zobowiązującą Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaną w dniu 20 grudnia 2019 r. nr DOZIK 9/2 019 Vectra S.A. z siedzibą w Gdyni informuje, że zobowiązała się do usunięcia trwających skutków stosowania praktyki polegającej na wprowadzeniu od dnia 1 sierpnia 2015 roku zmian w umowach abonenckich w odniesieniu do podwyżki cen usług oraz zmian program owych, a także niezgodnego z prawdą wskazania, iż zmiany te były skutkiem zaleceń otrzymanych ze strony Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, co mogło naruszać dyspozycję przepisu art. 24 ust. 2 pkt. 3 Ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konku rencji i konsumentów . Zasady i termin przyznania rekompensat zostaną przekazane aktualnym i były Abonentom w formie komunikacji sms, pocztą elektroniczną oraz na Strefie Klienta . Do ww. komunikatu odsyłać będzie również informacja o treści wskazanej poniż ej, w formie wyskakującego okna (tzw. pop - up) wyświetlana po każdorazowym wejściu na stronę www.vectra.pl i utrzymywana przez okres 3 miesięcy , której pełna treść będzie widoczna po kliknięciu przez użytkownika przycisk u „Szczegóły” (zamieszczonego po słowach „informuje”) i która będzie możliwa do zamknięcia przez użytkownika serwisu : W związku z decyzją Prezesa UOKIK nr DOZIK 9/2019 z dnia 20 grudnia 2019 r. , Spółka informuje, iż wprowadzone przez nią od 01.08.2015 r. zmiany w umowach abonenckich nie wynikały z zaleceń otrzymanych od Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a abonentom objętych tymi zmianami przysługują rekompensaty na zasadach określonych w komunikacie na dole niniejszej strony; w dniu uprawomocnienia się decyzji, 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl E. Poinformowania konsumentów o rozstrzygnięciu zawartym w niniejszej decyzji oraz możliwości, terminie i sposobie skorzystania z rekompensat wskazanych w pkt I.A - C rozstrzygnięcia decyzji poprzez zamieszczenie w tygodnikach prezentujących progr amy telewizyjne o nakładzie co najmniej 100.000 egzemplarzy miesięcznie dwóch ogłoszeń , tj. po jednym ogłoszeniu w każdym z tygodników (co najmniej 1/8 strony, ciemną czcionką na jasnym tle) o następującej treści: Oświadczenie Vectra S.A. W związku z reali zacją zobowiązań objętych treścią decyzji administracyjnej nr DOZIK 9/2019 , wydanej przez Prezesa UOKiK dnia 20 grudnia 2019 r. , Vectra S.A. informuje, że zmieniając warunki umów abonenckich od 1 sierpnia 2015 roku, nie zachowała szczegółowych zasad wymaga nych dla wprowadzenia przedmiotowych zmian w odniesieniu do podwyżki cen usług oraz zmian programowych, a także niezgodnie z prawdą wskazała, iż zmiany te były skutkiem zaleceń otrzymanych ze strony Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zasady i termin przyznania rekompensat zostaną przekazane aktualnym i były m Abonentom w formie komunikacji sms, pocztą elektroniczną oraz na Strefie Klienta. Pełna treść decyzji administracyjnej, o której mowa powyżej, znajduje się na stronach internetowych Vectra S.A. ( www.vectra.pl ) oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod adresem www.uokik.gov.pl ; w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, F. P oinformowania konsumentów up rawnionych do skorzystania z rekompensat wskazanych w pkt I.A - C rozstrzygnięcia decyzji , których numery telefonów mobilnych Vectra posiada, o możliwości, terminie oraz sposobie skorzystania z rekompensat poprzez wysłanie za pomocą wiadomości SMS informacji o treści: Drogi Kliencie, w związku realizacją decyzji wydanej przez Prezesa UOKiK nr DOZIK 9/2019 z dnia 20 grudnia 2019 r. informujemy, iż przysługuje Ci rekompensata, której szczegóły znajdują się pod adresem …………………. Wiadomość będzie zawierać hiperłą cze ( link ) do listu, w którego treści wskazane będą: rodzaj rekompensaty, informacja o sposobie jej aktywacji (automatyczna lub konieczność dokonania wyboru), termin przyznania rekompensaty, a w przypadku byłych abonentów Spółki dodatkowo sposób i termin d okonania wyboru rodzaju rekompensaty oraz działania niezbędne do podjęcia w celu odbioru rekompensaty ; w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji dla aktywnych abonentów oraz w terminie 2 miesięcy i 2 tygodni od dnia uprawomocnienia się dec yzji dla byłych a bonentów , G. Poinformowania konsumentów uprawnionych do skorzystania z rekompensat wskazanych w pkt I.A - C rozstrzygnięcia decyzji , których adresy poczty elektronicznej Vectra posiada, o możliwości, terminie oraz sposobie skorzystania z rekomp ensat poprzez wysłanie za pomocą wiadomości e - mail informacji o treści: Drogi Kliencie, w związku realizacją decyzji wydanej przez Prezesa UOKiK nr DOZIK 9/2019 z dnia 20 grudnia 2019 r. informujemy, iż przysługuje Ci rekompensata, której szczegóły znajdu ją się pod adresem …………………. Wiadomość będzie zawierać hiperłącze ( link ) do listu, w którego treści wskazane będą: rodzaj rekompensaty, informacja o sposobie jej aktywacji (automatyczna lub 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl konieczność dokonania wyboru), termin przyznania rekompensaty, a w przypadku byłych abonentów Spółki dodatkowo sposób i termin dokonania wyboru rodzaju rekompensaty oraz działania niezbędne do podjęcia w celu odbioru rekompensaty; w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji dla aktywnych abonentów oraz w te rminie 2 miesięcy i 2 tygodni od dnia uprawomocnienia się decyzji dla byłych abonentów , H. P oinformowania konsumentów uprawnionych do skorzystania z rekompensat wskazanych w pkt I.A - C rozstrzygnięcia decyzji o możliwości, terminie oraz sposobie skorzystania z rekompensat poprzez zamieszczenie w serwisie Strefa Klienta (elektronicznym serwisie abonenta dostępnym po zalogowaniu na stronie internetowej Spółki) i utrzymanie do końca okresu, w którym byli abonenci będą mogli dokonać wyboru rodzaju rekompensaty, inf ormacji o treści: Drogi Kliencie, w związku realizacją decyzji wydanej przez Prezesa UOKiK nr DOZIK 9/2019 z dnia 20 grudnia 2019 r. informujemy, iż przysługuje Ci rekompensata, której szczegóły znajdują się pod adresem …………………. Wiadomość będzie zawierać h iperłącze (link) do listu, w którego treści wskazane będą: rodzaj rekompensaty, informacja o sposobie jej aktywacji (automatyczna lub konieczność dokonania wyboru), termin przyznania rekompensaty, a w przypadku byłych abonentów Spółki dodatkowo sposób i te rmin dokonania wyboru rodzaju rekompensaty oraz działania niezbędne do podjęcia w celu odbioru rekompensaty; w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji dla aktywnych abonentów oraz w terminie 2 miesięcy i 2 tygodni od dnia uprawomocnienia s ię decyzji dla byłych abonentów , I. Poinformowania konsumentów - abonentów Spółki uprawnionych do skorzystania z rekompensat wskazanych w pkt I.A - C rozstrzygnięcia decyzji o możliwości, terminie oraz sposobie skorzystania z rekompensat poprzez wyświetl a nie za p omocą dekodera dwa razy w ciągu doby do końca okresu, w którym byli abonenci będą mogli dokonać wyboru rodzaju rekompensaty, informacji o treści : Drogi Kliencie, w związku realizacją decyzji wydanej przez Prezesa UOKiK nr DOZIK 9/2019 z dnia 20 grudnia 20 19 r. informujemy, iż przysługuje Ci rekompensata. Z treścią decyzji zapoznasz się pod adresem ……………. ; w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się decyzji , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Vectra S.A. z siedzibą w Gdyn i obowiązek wykonania tego zobowiązania w terminach wskazanych powyżej. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 369 ze zm. ) , po przeprowa dzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w toku którego zost ało uprawdopodobnione na podstawie okoliczności sprawy, że Vectra stosowała praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, opisaną w pkt I rozstrzygn ięcia niniejszej decyzji, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Przedsiębiorcę obowiązek złożenia informacji o realizacji 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl zobowiązania, o którym mowa w pkt I rozstrzygnięcia decyzji, poprzez przedstawienie Prezesowi Urzędu Ochrony Konk urencji i Konsumentów: 1. danych liczbowych wskazujących, ilu konsumentów było uprawnionych 1 do skorzystania z poszczególnych rekompensat wskazanych w pkt I.A - C rozstrzygnięcia decyzji (z podziałem na poszczególne korzyści), 2. danych liczbowych wskazujących, il u konsumentów uprawnionych do otrzymania rekompensaty, o której mowa w pkt I.B rozstrzygnięcia decyzji (tj. konsumentów spełniających warunki wskazane w tiret 1 i 2 ww. pkt), dokonało wyboru korzyści wskazanych w pkt I. B.i - iii rozstrzygnięcia decyzji, 3. dan ych liczbowych wskazujących, ilu konsumentów uprawnionych do otrzymania rekompensaty, o której mowa w pkt I.B rozstrzygnięcia decyzji (tj. konsumentów spełniających warunki wskazane w tiret 1 i 2 ww. pkt), nie dokonało wyboru korzyści wskazanych w pkt I. B .i - iii rozstrzygnięcia decyzji, 4. dany ch liczbowych wskazujących, ilu konsumentów skorzystało z poszczególnych rekompensat wskazanych w pkt I.A - C rozstrzygnięcia decyzji (z podziałem na poszczególne korzyści, również w odniesieniu do pkt I.B.i - iii), 5. wydruku zrzutu ekranu ze strony internetowej Vectry przedstawiającego informację, o której mowa w pkt I.D rozstrzygnięcia decyzji (z dnia zamieszczenia tego ogłoszenia), wraz z widoczną datą sporządzenia zrzutu ekranu , 6. stron tygodników z ogłoszeni ami , o który ch mo wa w pkt I. E rozstrzygnięcia decyzji, wraz z informacją o tytule i nakładzie tygodnika , 7. danych liczbowych wskazujących, do ilu konsumentów skierowano komunikaty, o których mowa w pkt I.F rozstrzygnięcia decyzji (z podziałem na aktualnych i byłych abonentów Spółki), 8. danych liczbowych wskazujących, do ilu konsumentów skierowano komunikaty, o których mowa w pkt I.G rozstrzygnięcia decyzji (z podziałem na aktualnych i byłych abonentów Spółki), 9. wydruku zrzutu ekranu przedstawiającego informacj ę pojawiającą się p o zalogowaniu przez konsumenta w serwisi e Strefa Klienta , o któr ej mowa w pkt I. H rozstrzygnięcia decyzji (z dnia zamieszczenia tej informacji) , wraz z widoczną datą sporządzenia zrzutu ekranu , 10. wydruku zrzutu ekranu przedstawiającego komunikat na dekoderz e , o którym mowa w pkt I.I rozstrzygnięcia decyzji, wraz z widoczną datą jego sporządzenia, 11. informacji o datach przekazania lub udostępnienia konsumentom komunikatów , o których mowa w pkt I. D - I rozstrzygnięcia decyzji, 12. potwierdzenia obniżenia opłat za świa dczone usługi, o którym mowa w pkt I.A rozstrzygnięcia decyzji , dla 3 przykładowych , imiennie wskazanych abonentów , w postaci wydruku informacji o wysokości salda na koncie abonenckim i 6 kolejnych faktur za świadczone usługi w obniżonej wysokości, 13. potwier dzenia dokonania zwrotu podwyżki , o który m mowa w pkt I. B.i rozstrzygnięcia decyzji , 3 przykładowym konsumentom , wraz ze wskazaniem daty 1 W odniesieniu do pkt I.B.i - iii rozstrzygnięcia decyzji przez konsumentów uprawnionych do otrzym ania rekompensaty należy rozumieć konsumentów spełniających warunki wskazane w pkt I.B tiret 1 i 2 rozstrzygnięcia decyzji. 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl zgłoszenia przez konsumentów woli skorzystania z rekompensaty i daty zwrotu ww. opłat , 14. potwierdzenia zawarcia z 3 przy kładowymi , imiennie wskazanymi konsumentami umów z upustem , o których mowa w pkt I.B.ii rozstrzygnięcia decyzji, wraz ze wskazaniem daty i sposobu zgłoszenia przez konsumentów woli skorzystania z rekompensa ty i daty zawarcia umów , 15. potwierdzenia przekazan ia 3 przykładowym , imiennie wskazanym konsumentom kart GSM , o których mowa w pkt I.B.iii rozstrzygnięcia decyzji, wraz ze wskazaniem daty i sposobu zgłoszenia przez konsumentów woli skorzystania z rekompensaty i daty przekazania kart GSM, 16. potwierdzenia a ktywacji 3 przykładowym, imiennie wskazanym konsumentom dostępu do kanału Cinemax, o którym mowa w pkt I.C rozstrzygnięcia decyzji, wraz ze wskazaniem daty aktywacji usługi, 17. informacji o orientacyjnej wysokości kosztów poniesionych przez Spółkę w związku z wykonaniem zobowiązania, o którym mowa w pkt I .A - I rozstrzygnięcia decyzji, z podziałem na kos zty poniesione w związku z przyznaniem konsumentom poszczególnych korzyści oraz koszty wynikające z obsługi procesu wykonania zobowiązania. Należy wskazać główn e rodzaje kosztów związanych z obsługą ww. procesu i ich orientacyjny udział w ogólnym koszcie obsługi procesu (np. opracowanie systemu IT, przygotowanie procedur, koszty osobowe itp.), 18. informacji, czy Spółka otrzymała reklamacje konsumentów dotyczące wyko nania zobowiązania, o którym mowa w pkt I. A - I rozstrzygnięcia decyzji. Jeśli tak , należy wskazać ich liczb ę i główne kategorie zgłaszanych problemów oraz sposób ich rozstrzygnięcia - w terminie 1 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejs zej decyzji. Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes Urzędu”) przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy Vectra dopuściła się naruszenia przepisów uzasadniającego wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów lub naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniającego podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach, w związku ze zmianami warunków umów dokonanymi dnia 1 sierpnia 2015 r. w umowach o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartych z konsumentami (sygn. akt DDK - 405 - 58/15/MN). Postępowanie zostało wszczęte na skutek analizy materiałów oraz informacji przekazanych przez Spółkę w toku postępowania o sygn. akt DDK - 405 - 15/15/MN, w trakcie którego Spółka poinformowała Prezesa Urzędu o zaplanowanej na 1 sierpnia 2015 r. zmianie umów. Mając na uwadze dokonane na etapie postępowania wyjaśniającego ustalenia, Prezes Urzędu postanowieniem z dnia 28 grudnia 2016 r. wsz czął z urzędu postępowanie w sprawie stosowania przez Spółkę praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów określon ych w pkt I.1 - 3 rozstrzy gnięcia decyzji. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2016 r. Prezes Urzędu włączył również do materiału dowodoweg o w postępowaniu w sprawie praktyk naruszających 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl zbiorowe interesy konsumentów określone dokumenty zgromadzone w toku ww. postępowań wyjaśniających . W celu dokonania ustaleń stanu faktycznego sprawy Prezes Urzędu wzywał Spółkę w toku prowadzonych postępowa ń do przekazania żądanych informacji i dokumentów, a także do przekazania stanowiska w sprawie. Na podstawie przekazanych informacji i materiałów, w szczególności korespondencji dot. jednostronnych zmian warunków umów skierowanej przez Przedsiębiorcę do k onsumentów, wzorców umów, umowy licencyjnej na reemitowanie programów Canal+ zawartej [***] z siedzibą w Warszawie (wraz z aneksem) oraz wyjaśnień Spółki Prezes Urzędu dokonał ustaleń faktycznych w niniejszym postępowaniu. W toku postępowania w sprawie pra ktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów Spółka wniosła o wydanie w niniejszej sprawie decyzji zobowiązującej w trybie art. 28 uokik , formułując zobowiązanie określone w pkt I.A - I rozstrzygnięcia decyzji pismem z 21 sierpnia 2019 r., która to propo zycja została doprecyzowana w dalszej korespondencji (w szczególności w pismach z 15 października 2019 r., 8 listopada 2019 r. i 12 grudnia 2019 r.). Zgodnie z informa cjami przekazanymi przez Spółkę liczba konsumentów uprawnionych do skorzystania z rekompe nsaty wynosi : [***] osób dla rekompensaty określonej w pkt I.A rozstrzygnięcia decyzji i [***] osób dla rekompensaty określonej w pkt I.B rozstrzygnięcia decyzji na dzień 21 sierpnia 2019 r. (pismo Spółki z 21 sierpnia 2019 r.) oraz [***] dla rekompensaty określonej w pkt I.C rozstrzygnięcia decyzji na dzień 12 grudnia 2019 r . (pismo Spółki z 12 grudnia 2019 r.) . Z grupy abonentów uprawnionych do otrzymania rekompensaty określonej w pkt I.C rozstrzygnięcia decyzji na dzień 15 października 2019 r. [***] abon entów nie korzysta ze sprzętu umożliwiającego aktywację korzyści (pismo Spółki z 15 października 2019 r.). Zgodnie z danymi przekazanymi przez Spółkę, Vectra posiada dane kontaktowe umożliwiające skierowanie do konsumen tów SMS - ów i wiadomości e - mail do ok. [***] konsumentów dotkniętych kwestionowanymi praktykami (pismo Spółki z 21 sierpnia 2019 r.). Wysokość rekompensaty dla byłych abonentów (pkt I.B.i rozstrzygnięcia decyzji) skalkulowana została w oparciu o uśrednioną wysokość podwyżki, która wynosiła [** *] miesięcznie brutto, oraz średni ą długoś ć okresów zobowiązania od momentu wprowadzenia podwyżek do ich zakończenia [***] ( pismo Spółki z 21 sierpnia 2019 r.). W dn. 12 grudnia 2019 r. Vectra przekazała do Urzędu pełną treść listów, do których odsyłać będ ą komunikaty, o których mowa w pkt I. F - H rozstrzygnięcia decyzji. Wiadomości te przewidziano w 4 wariantach (dla aktualnych abonentów uprawnionych do otrzymania rekompensaty wskazanej w pkt I.A rozstrzygnięcia dec yzji, dla aktualnych abonentów uprawnionych do otrzymania rekompensaty wskazanej w pkt I.C rozstrzygnięcia decyzji, dla aktualnych abonentów uprawnionych do otrzymania rekompensaty wskazanej w pkt I.A i I.C rozstrzygnięcia decyzji oraz dla byłych abonentów uprawnionych do otrzymania rekompensaty ws kazanej w pkt I.B rozstrzygnięcia decyzji). Ich treść zamieszczono poniżej. Wariant 1 Szanowni Państwo, 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Vectra S.A. z siedzibą w Gdyni, będąca Państwa dostawcą usług telekomunikacyjnych uprzejmie informuje, iż w celu realizacji zobowiązania przyjętego pr zez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w ramach decyzji nr DOZIK 9/2019 wydanej w dniu 20 grudnia 2019 r. r. na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 798 i 6 50), przyznaje Państwu jednorazową rekompensatę w formie finansowej, w wysokości stanowiącej iloczyn wysokości wprowadzonej i opłacanej przez P aństwa podwyżki abonamentu i liczby miesięcy od dnia 1 sierpnia 2015 roku (tj. od daty, kiedy podwyżka weszła w ż ycie) do dnia końca okresu zobowiązania, jaki obowiązywał Państwa w dniu wejścia w życie podwyżki . Rekompensata będzie rozliczana od ………… roku do ……………… roku. Rekompensata zostanie udzielona przez uznanie Państwu salda płatności, a następnie obniżeni e cało ści należnej płatności z tytułu zawartej umowy w okresie 6 następujących po sobie miesięcy o kwotę stanowiącą 1/6 całości rekompensaty. Jeżeli w trakcie udzielania rekompensaty umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych, której są Państwo stroną zostani e rozwiązana, pozostała niewykorzystana kwota rekompensaty zostanie przekazana na podany przez Państwa numer rachunku bankowego. Warunkiem otrzymania zwrotu jest złożenie oświadczenia, zawierającego co najmniej następujące dane: numer rachunku bankowego, n a który dokonany powinien zostać zwrot, imię, nazwisko i adres zamieszkania. Powyższe oświadczenie można przesłać na adres siedziby Spółki lub drogą elektroniczną na adres poczty elektronicznej rekompensaty@vect ra.pl . Zwrot należności zostanie wykonany nie później niż w terminie 30 dni od daty otrzymania oświadczenia. W celu poinformowania o numerze konta bankowego mogą Państwo skorzystać ze wzoru oświadczenia, stanowiącego załącznik do niniejszego komunikatu. W tym miejscu chcielibyśmy podkreślić, że szeroko pojęta satysfakcja naszych Abonentów jest dla nas priorytetem, dlatego wierzymy, że zaproponowane rozwiązania spotkają się z zadowoleniem z Państwa strony. Wariant 2 Szanowni Państwo, Vectra S.A. z siedzib ą w Gdyni, będąca Państwa dostawcą usług telekomunikacyjnych uprzejmie informuje, iż w celu realizacji zobowiązania przyjętego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w ramach decyzji nr DOZIK 9/2019 wydanej w dniu 20 grudnia 2019 r. r. na p odstawie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 798 i 650), przyznaje Państwu jednorazową rekompensatę w formie produktowej, obejmującej aktywację pakietu CINEMAX usługi telewizyjnej w okresie od …….… roku do ….………… roku. Skorzystanie z przyznanej rekompensaty nie będzie powodować po Państwa stronie konieczności wykonania jakichkolwiek czynności, a określona usługa zostanie Państwu automatycznie aktywowana i dezaktywowana przez Spółk ę. 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl W tym miejscu chcielibyśmy podkreślić, że szeroko pojęta satysfakcja naszych Abonentów jest dla nas priorytetem, dlatego wierzymy, że zaproponowane rozwiązanie spotka się z zadowoleniem z Państwa strony. Wariant 3 Szanowni Państwo, Vectra S.A. z sie dzibą w Gdyni, będąca Państwa dostawcą usług telekomunikacyjnych uprzejmie informuje, iż w celu realizacji zobowiązania przyjętego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w ramach decyzji nr DOZIK 9/2019 wydanej w dniu 20 grudnia 2019 r. r. na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 798 i 650), przyznaje Państwu jednorazową rekompensatę w formie produktowej, obejmującej aktywację pakietu CINEMAX usługi telewizy jnej w okresie od …….… roku do ….………… roku oraz finansowej, w wysokości stanowiącej iloczyn wysokości wprowadzonej i opłacanej przez Państwa podwyżki abonamentu i liczby miesięcy od dnia 1 sierpnia 2015 roku (tj. od daty, kiedy podwyżka weszła w życie) do dnia końca okresu zobowiązania, jaki obowiązywał Państwa w dniu wejścia w życie podwyżki. Rekompensata będzie rozliczana od ………… roku do ……………… roku. Skorzystanie z przyznanej rekompensaty produktowej nie będzie powodować po Państwa stronie konieczności wy konania jakichkolwiek czynności, a określona usługa zostanie Państwu automatycznie aktywowana i dezaktywowana przez Spółkę. Rekompensata finansowa zostanie udzielona przez uznanie Państwu salda płatności, a następnie obniżeni e całości należnej płatności z tytułu zawartej umowy w okresie 6 następujących po sobie miesięcy o kwotę stanowiącą 1/6 całości rekompensaty. Jeżeli w trakcie udzielania rekompensaty umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych, której są Państwo stroną zostanie rozwiązana, pozostała niewykorzystana kwota rekompensaty zostanie przekazana na podany przez Państwa numer rachunku bankowego. Warunkiem otrzymania zwrotu jest złożenie oświadczenia, zawierającego co najmniej następujące dane: numer rachunku bankowego, na który dokonany powini en zostać zwrot, imię, nazwisko i adres zamieszkania. Powyższe oświadczenie można przesłać na adres siedziby Spółki, dostarczyć do lokalnej placówki Spółki lub przesłać drogą elektroniczną na adres poczty elektronicznej rekompensaty@vectra.pl . Zwrot należności zostanie wykonany nie później niż w terminie 30 dni od daty otrzymania oświadczenia. W celu poinformowania o numerze konta bankowego mogą Państwo skorzystać ze wzoru oświadczenia, stanowiącego załącznik do niniejszego komunikatu. W tym miejscu chcielibyśmy podkreślić, że szeroko pojęta satysfakcja naszych Abonentów jest dla nas priorytetem, dlatego wierzymy, że zaproponowane rozwiązania spotkają się z zadowoleniem z Państwa strony. 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Wariant 4 Szanowni Państ wo, Vectra S.A. z siedzibą w Gdyni, będąca uprzednio Państwa dostawcą usług telekomunikacyjnych uprzejmie informuje, iż w celu realizacji zobowiązania przyjętego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w ramach decyzji nr DOZIK 9/2019 wydan ej w dniu 20 grudnia 2019 r. r. na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 798 i 650), przyznaje Państwu jednorazową re kompensatę w formie: a) zwrotu kwoty 36,80 zł na numer ra chunku bankowego, albo b) vouchera o wartości 36,80 zł do wykorzystania na płatności za usługi Vectra S.A. w przypadku zawarcia nowej umowy z okresem zobowiązania wynoszącym co najmniej 12 miesięcy, w terminie do 3 miesięcy od dnia złożenia oświadczenia o wy borze tej formy rekompensaty, albo c) produktowej, obejmującej wydanie karty SIM, umożliwiającej korzystanie z usługi Internetu mobilnego (15 GB) oraz połączeń głosowych (50 minut miesięcznie) oraz 50 SMS - ów na okres trzech miesięcy. W celu skorzystania z prz yznanej rekompensaty prosimy o wybranie jednej z trzech wyżej wskazanych form rekompensaty. W przypadku wyboru rekompensaty w postaci zwrotu gotówki w kwocie 36,80 zł uprzejmie prosimy w terminie miesiąca od daty otrzymania niniejszego pisma o przesłanie o świadczenia, zawierającego numer Państwa rachunku bankowego, na który zostanie ona Państwu przekazana przelewem, wraz z danymi identyfikacyjnymi, tj.: imieniem, nazwiskiem i adresem zamieszkania. Zwrot ww. należności zostanie zrealizowany w terminie do ……… …… roku. W przypadku wyboru vouchera uprzejmie prosimy w terminie miesiąca od daty otrzymania niniejszego pisma o przesłanie oświadczenia o wyborze tej formy rekompensaty w sposób tożsamy, jak powyżej. Voucher uprawni Państwa do otrzymania zniżki w opłacie abonamentowej w wysokości 36,80 zł na rachunki wystawione w związku z zawarciem nowej umowy, do momenty wyczerpania tej kwoty . Voucher będzie dostępny w formie elektronicznej na Państwa koncie w syste mie płatniczym dostawcy usług od dnia ………… roku do ………… roku., w związku z czym w przypadku chęci skorzystania z niego, konieczne będzie wyłącznie podanie numeru ewidencyjnego Abonenta, nadanego w związku z zawarciem poprzedniej umowy. Do zrealizowania vouchera uprawniony jest jedynie Abonent, który objęty zos tał niniejszą rekompensatą. W przypadku wyboru rekompensaty produktowej prosimy w terminie miesiąca od daty otrzymania niniejszego pisma o przesłanie oświadczenia o wyborze tej formy rekompensaty. W takim przypadku będą Państwo uprawnieni do odbioru kart S IM z Biura Obsługi Klienta zlokalizowanego pod adresem .……………/pod adresem wskazanym w odrębnym sms’ie, w terminie od …………… roku do …………… 2019 roku. Świadczenie usługi objętej tego rodzaju rekompensatą będzie miało miejsce przez okres trzech miesięcy od dni a odbioru karty SIM. Wskazujemy również, że przyznany Państwu dodatkowy pakiet usług zostanie dezaktywowany po upływie bezpłatnego okresu korzystania. Powyższe nastąpi automatycznie i nie będzie wymagało od Państwa jakichkolwiek dodatkowych czynności. 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl W celu poinformowania o wyborze rekompensaty mogą Państwo skorzystać ze wzoru oświadczenia, stanowiącego załącznik do niniejszego komunikatu lub poprzez kontakt telefoniczny pod numerem ………………. Oświadczenie należy przesłać na adres siedziby Spółki, przesłać na adres poczty elektronicznej rekompensaty@vectra.pl lub poprzez formularz kontaktowy dostępny pod adresem .………………. . W przypadku braku odpowiedzi z Państwa strony w powyżej określonym terminie, będzie to je dnoznaczne z rezygnacją z otrzymania rekompensaty. ……………………………………………… (imię i nazwisko Abonenta) ……………………………………………… (adres zamieszkania) ……………………………………………… (nr ewidencyjny Abonenta/PESEL) VECTRA S.A. OŚWIADCZENIE O WYBORZE FORMY REKOMPENSATY W nawiązaniu do otrzymanej korespondencji w zakresie rekompensaty, o której mowa w decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o sygnaturze akt …………………, niniejszym dokonuję wyboru ww. rekompensaty w formie: vouchera o wartości 36,80 zł do wykorzystania na płatności za usługi Vectra S.A. w p rzypadku zawarcia nowej umowy w terminie od …………… do …………… roku; produktowej, obejmującej wydanie karty SIM, umożliwiającej korzystanie z usługi Internetu mobilnego (15 GB) oraz połączeń gł osowych (50 minut miesięcznie) oraz 50 S MS - ów na okres trzech miesięcy zwrotu kwoty 36,80 zł na numer rachunku bankowego: …………………………………………………………………………………………………… . …………………………………………………… (data i podpis Abonenta) Pismem z dnia 31 maja 2019 r. Prezes Urzędu, mając na uwadze nakaz należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach sprawy wyrażony w art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 209 6 ze zm. , dale j: „ kpa” ), poinformował Spółkę o dotychczasowych ustaleniach poczynionych w toku prowadzonego przeciwko Vectr ze postępowaniu , umożliwiając tym samym Spółce po raz kolejny ustosunkowanie się do stawianych jej zarzutów przed wydaniem przedmiotowej decyzji. Z godnie z zasadą wyrażoną w art. 10 kpa, pismem z dnia 16 grudnia 2019 r. Prezes Urzędu zawiadomił Spółkę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego . Prezes Urzędu wyznaczył również termin na zapoznanie się z aktami niniejszej sprawy. Przedsiębiorca w dni u 19 grudnia 2019 r. poinformował, że nie będzie korzystał z tej możliwości . 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, co następuje Vectra S.A. z siedzibą w Gdyni jest przedsiębiorcą wpisanym do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ w Gdańsku, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000089460. Przedmiotem działalności Spółki jest m.in działalnoś ć w zakresie telekomunikacji przewodowej oraz nadawan ia programów telewizyjnych ogólnodostępnych i abonamentowych. Działalność telekomunikacyjna jest działalnością regulowaną i podlega wpisowi do Rejestru Przedsiębiorców Telekomunikacyjnych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komu nikacji Elektronicznej. Spółka jest wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Telekomunikacyjnych pod nr 5568. Dowód : kart y nr 777 – 784 - informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z Krajowego Rejestru Sądowego wg stanu na dzień 20 grudnia 2019 r., informacja Rejestru Przedsiębiorców Tel ekomunikacyjnych wg stanu na dzień 20 grudnia 2019 r . W ramach postępowania o sygn. akt DDK - 405 - 15 /15/MN mającego na celu wstępne ustalenie, czy Spółka dopuściła się naruszenia przepisów uzasadniającego wszczęcie postępowania w sprawie zakaz u stosowania pr aktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów Przedsiębiorca zadeklarował wdrożeni e uzgodnionych z Prezesem UOKiK zmian w zakresie stosowanych przez siebie względem konsumentów praktyk. P ismem z dnia 30 czerwca 2015 r. Spółka poinformowała Prezesa Urzę du o zaplanowanej na 1 sierpnia 2015 r. zmianie umów, które zostały zawarte z konsumentami w okresie do 24 czerwca 2015 r. Jednocześnie Spółka wskazała, że w dniach 24 - 30 czerwca 2015 r. rozesłała do konsumentów - abonentów Spółki listy informujące o zakresi e zaplanowanych zmian oraz o możliwości bezkosztowego wypowiedzenia umowy w przypadku braku ich akceptacji. Jako załącznik do pisma Spółka przedłożyła Prezesowi Urzędu [***] wersji listów informujących o zmianach. Treść poszczególnych listów nieznacznie ró żniła się między sobą w zależności od rodzaju umów zawartych przez daną grupę konsumentów - adresatów listu. Dowód : karty nr 1 - 3 – pismo Spółki z dnia 30 czerwca 2015 r., karty nr 11 - 59 - pism a Spółki informując e abonentów o treści wprowadzanych zmian . Anal iza stanu faktycznego wykazała , że oprócz wprowadzenia zmian uzgodnionych z Prezesem Urzędu w toku ww. postępowania wyjaśniającego (skrócenie okresu wypowiedzenia z 2 miesięcy do 1 miesiąca, zrezygnowanie z przesłanki „nieracjonalności ekonomicznej zmiany ” jako jednej z przyczyn odmowy dokonania zmiany umowy na wniosek konsumenta, uszczegółowienie informacji odnośnie działań podejmowanych przez Spółkę po zablokowaniu usług w przypadku naruszenia przez konsumenta warunków um owy innych niż brak terminowego uiszczenia opłaty abonamentowej oraz obniżenie wysokości kary umownej nakładanej na konsumenta za udostępnienie usług poza lokal i zmiany w zakresie cyklicznego przedłużania czasu trwania o k resu z obowiązania ) , Spółka wprowadziła we wzorcach również inne z miany, takie jak zmiany mające na celu uspójnieni e dokumentacji abonenckiej (np. zmiana pozycji numer identyfikacyjny na numer ewidencyjny , ujednolicenie numeracji) oraz zmiany o charakterze technicznym, np. mające na celu doprecyzowanie zasad użytkowania oraz zwrotu urządzeń abonenckich. 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Powyższe zmiany objęły wszystkich adresatów listów, tj. [***] konsumentów - abonentów Vectry. Dowód : karty nr 3 - 4 – pismo Spółki z dnia 30 czerwca 2015 r., karty nr 11 - 59 - pism a Spółki informując e abonentów o treści wpro wadzanych zmian, karty nr 73 - 74 oraz karty nr 82 - 83 - pismo Spółki z dnia 6 listo pada 2015 r., karty nr 89 - 143 - wzorce dokumentacji abonenckiej obowiązującej przed i po dokonaniu zmian, karty nr 145 - 184 - datowane na 20 czerwca 2015 r. pism a Spółki inform ując e abonentów o treści wprowadzanych zmian , karta nr 186 – pismo Spółki z dnia 12 listopada 2015 r. , karta nr 520 – pismo Spółki z dnia 16 sierpnia 2018 r. W stosunku do części konsumentów przedmiotem jednostronnej zmiany dokonanej prz ez Vectrę była rów nież wysokość ponoszonych przez konsumentów opłat abonentowych. Analiza treści listów pozwoliła na wyodrębnienie [***] grup konsumentów - abonentów Vectry objętych podwyżkami. W dalszej części pisma dla ich rozróżnienia Prezes Urzędu będzie posługiwał się oz naczeniami przyjętymi przez Spółkę dla oznaczenia poszczególnych wersji listów informujących o zmianach. Przedmiotowe podwyżki dotyczyły opłat z a świadczenie usługi telewizji (grupy 01A, 02A, 02B, 02C, 02D, 03A) lub dostępu do Internetu (grupy 02E , 0 3B ), zaś ich wysokość została uzależniona od warunków, na jakich poszczególnym grupom konsumentów świadczono dotychczas określone usługi. W piśmie z dnia 6 listopada 2015 r. Spółka wskazała: W zakresie zmiany ceny poszczególnych usług podstawowym kryterium dob oru Abonentów do dokonanych zmian był [***]. Dowód : kart a nr 81 – pismo Spółki z dnia 6 listopada 2015 r., karta nr 186 – pismo Spółki z dnia 12 listopada 2015 r., karty nr 189 - 23 2 - datowane na 20 czerwca 2015 r. pism a Spółki informując e abonentów o tre ści wprowadzanych zmian wraz z przypisaniem im oznaczenia konkretnego rodzaju listu . W większości przypadków wysokość podwyżek mieściła się w przedziale od [***] , choć zdarzały się również pojedyncze sytuacje, w których kwota podwyżki sięgała nawet [***] . [***] . Średnia wysokość podwyżki, uwzględniając zarówno umowy dostępu do telewizji, jak i Internetu, wyniosła [***] . W listach informujących o zmianach wysokość podwyżki wskazano bezpośrednio poprzez podanie jej kwoty (grupy 02A [***] , 02B [***] , 02C [***] , 02E i 03A [***] , 03B [***] ) lub pośrednio poprzez wskazanie kwoty, do jakiej wzrośnie po podwyżce wysokość opłacanego przez konsumenta abonamentu (grupy 01A i 02D [***] ). Drugi sposób określenia podwyżki dotyczył konsumentów z grupy 01A, tj. konsument ów korzystających z [*** ] . Grupa ta obejmowała konsumentów korzystających z [***] , na które umowy zawarto w [***] promocjach przy uwzględnieniu [***] różnych pułapów cenowych [***] 2 . Najpopularniejszymi pakietami w tej grupie konsumentów były [***] 3 . Grup ą różnorodną pod względem ponoszonych dotychczas opłat oraz wysokości wprowadzonej 1 sierpnia 2015 r. podwyżki była również grupa 02D, obejmując a konsumentów korzystający ch z [***] i na jej skutek łączna opłata ponoszona przez konsumentów za dostęp do kana łów telewizyjnych, w tym pakietu [***] , wzrosła do [***] . 2 [***] 3 Powyższa statystyka uwzględnia jedynie konsumentów, których umowy znajdowały się w trakcie trwania o kresu z obowiązania. 16 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Zmiany w zakresie wysokości opłat dotyczyły zarówno umów zawartych na warunkach standardowy ch, jak i promocyjnych, w tym umów znajdujących się w czasie trwania o kresu z obowiązania, tj. wskazanego w Umowie minimalnego okresu wymaganego do skorzystania z Promocyjnych Warunków Umowy 4 . Pierwotnie podwyżkami objęto w sumie grupę [***] konsumentów - abonentów Vectry, przy czym [***] spośród nich znajdowało się w czasie trwania wynikającego z warunków prom ocyjnych o kresu z obowiązania. Do [***] konsumentów wysłano jednak erraty, w których Vectra wycofała się z podwyżki. Dowód : karta nr 124 – Regulamin Świadczenia Usług przez Vectra S.A., karta nr 186 - pismo Spółki z dnia 12 listopada 2015 r., karty nr 189 - 2 32 - datowane na 20 czerwca 2015 r . pism a Spółki informując e abonentów o treści wprowadzonych zmian wraz z przypisaniem im oznaczenia konkretnego rodzaju listu, karty nr 237 - 248 – pismo Spółki z dnia 18 kwietnia 2016 r., karty nr 382 - 387 – pismo Spółki z dnia 31 stycznia 2017 r. , pismo Spółki z 12 grudnia 2019 r. Wysokość, zakres oraz liczebność poszczególnych grup konsumentów objętych podwyżkami obrazuje tabela zamieszczona poniżej. W tym liczba konsumentów znajdujących się: Oznaczenie grupy Przedmiot zmiany Wysokość podwyżki Liczba konsumentów objętych zmianą w okresie zobowiązania poza okresem zobowiązania 01A zmiana pakietów z grupy Premium Canal+ na nowy pakiet Canal+ Select w cenie 44,90 zł [***] [***] [***] [***] 02A wzrost opłaty za pakiet telewizyjny [***] [***] [***] [***] 02B [***] [***] [***] [***] 02C [***] [***] [***] [***] 02D zmiana łącznej opłaty za dostęp do pakietów telewizji cyfrowej oraz za Pakiet Złoty telewizji cyfrowej na 44,90 zł [***] [***] [***] [***] 03A wzrost op łaty za pakiet telewizyjny wraz z bezpłatną zmianą prędkości Internetu z nieoferowanych prędkości do 15 Mb [***] [***] [***] [***] 03B wzrost opłaty za pakiet internetowy do 50 zł wraz ze [***] [***] [***] [***] 4 Definicja wg pkt 2 Regulaminu Świadczenia Usług przez Vectra S.A. obowiązującego od 1 października 2012 r. 17 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl zmianą prędkości do 50 Mb 02E wzrost opła ty za pakiet internetowy o 5,90 zł [***] [***] [***] [***] SUMA [***] [***] [***] Dowód : karta nr 186 – pismo Spółki z 12 listopada 2015 r., karty nr 189 - 232 - datowane na 20 czerwca 2015 r. pism a Spółki informując e abonentów o treści wprowadzonych zm ian wraz z przypisaniem im oznaczenia konkretnego rodzaju listu, karta nr 237 – pismo Spółki z dnia 18 kwietnia 20 1 6 r., karty nr 382 - 387 – pismo Spółki z dnia 31 stycznia 2017 r. , pismo Vectry z dnia 21 sierpnia 2019 r. Części podwyżek towarzyszyły dodatk owo zmiany parametrów usługi, z którą związana była podwyżka , lub też innej usługi oferowanej łącznie z tą usługą w pakiecie. I tak, w przypadku grupy konsumentów oznaczonej jako 03B podwyżce ceny usługi dostępu do Internetu towarzyszyła zmiana prędkości tejże usługi z 30 M b/s do 50 Mb /s , natomiast w przypadku konsumentów z grupy 03A zmianie prędkości usługi dostępu do Internetu z nieoferowanych przez Spółkę (bowiem wynikających z oferty historycznej lub związanych z sieciami telekomunikacyjnymi przejęt ymi od innych dostawców usług) prędkości (np. 2 Mb /s , 5 Mb /s ) do 15 M b/s towarzyszył wzrost opłaty za oferowaną w paczce z tą usługą usługę telewizji. Dowód : karta nr 22 3 – datowana na 20 czerwca 2015 r. pism o Spółki informujące abonentów z grupy 03B o t reści wprowadzonych zmian, kart a nr 21 9 – datowana na 20 czerwca 2015 r. pism o Spółki informujące abonentów z grupy 03A o treści wprowadzonych zmian . Jak już wspomniano wyżej, podwyżka wysokości opłat za dostęp do programów telewizyjnych przeprowadzona w s tosunku do konsumentów z grupy 01A połączona była dodatkowo ze zmianą oferty dotychczas świadczonych pakietów Premium Canal+ na wprowadzony w ich miejsce nowy pakiet Canal+ Select. Zmiana ta związana była z wejściem w życie Aneksu Nr 1 do umowy licencyjn ej na reemitowanie programów Canal+ [***] zmianie uległy zasady, na jakich Spółka ma prawo reemitować kanały z grupy Canal+. Spółka wskazała, że przedmiotowe zmiany dotyczyły zarówno umów znajdujących się w czasie trwania o kresu z obowiązania, jak i poza nim. Zgodnie ze stanowiskiem Przedsiębiorcy z dnia 16 sierpnia 2018 r . u mowa licencyj na na reemitowanie programów CANAL+ [***]. Dowód : kart a nr 1 91 – datowana na 20 czerwca 2015 r. pism o Spółki informujące abonentów z grupy 01A o treści wprowadzonych zmian, karta nr 348 – Aneks nr 1 do umowy licencyjnej na reemitowanie programów Canal+ [***] , karta nr 522 – pismo Spółki z dnia 16 sierpnia 2018 r. O ile zmiana w z akresie ponoszonej przez konsumenta opłaty abonamentowej dotyczyła jedynie części spośród konsumentów - a bonentów Vectry, o tyle kolejna z zakwestionowanych przez Prezesa Urzędu zmian – zmiana w zakresie p rogramów g warantowanych i p rogramów n iegwarantowanych – dotyczyła wszystkich konsumentów, którzy zawarli umowy z Vectrą do dnia 24 czerwca 2015 r. 18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl W tym miejscu wskazać należy, że w swojej ofercie Vectra rozróżnia dwie kategorie programów wchodzących w skład pakietów - p rogramy g warantowane oraz p rogramy n iegwarantowane wyszczególnione we wzorcu wchodzącym w skład dokumentacji abonenckiej, tj. aktualnym na dzień zawarcia umowy Wykazie Programów Gwarantowanych i Programów Niegwara ntowanych . Z dniem 1 sierpnia 2015 r. Spółka wprowadziła zmiany w Wykazie Programów Gwarantowanych i Programów Niegwarantowanych w ten sposób, że część kanałów została przeniesiona do kategorii programów niegwarantowanych, przy czym w przypadku przesunięci a niektórych programów zmiana wiązała się z wprowadzeniem w ich miejsce tych samych kanałów w innym standardzie nadawania (zamiast programu w technologii SD program w technologii HD) lub też przesunięciu kanału w jakości SD towarzyszyło pozostawienie na l iście programów gwarantowanych tego samego kanału w jakości HD. W przypa dku programów wymienionych w pkt I. 2 rozstrzygnięcia decyzji przesunięciu programów do kategorii programów niegwarantowanych nie towarzyszyły żadne dodatkowe zmiany, tj. programy te n ie pozostały ani nie pojawiły się na liście kanałów gwarantowanych w żadnym standardzie nadawania. Opisane zmiany obrazuje szczegółowo poniższa tabela. Zmiany w zakresie Wykazów Kanałów Gwarantowanych i Niegwarantowanych z dniem 1 sierpnia 2015 r. Pak iety Przesunięcie programu do kategorii programów niegwarantowanych Okoliczności towarzyszące/pojawienie się programu w kategorii programów gwarantowanych Pakiet Stalowy PULS 2 SD PULS 2 HD TVN 7 SD TVN 7 HD pozostaje w gwarantowanych Pakiet Srebrny P ULS 2 SD PULS 2 HD TVN 7 SD TVN 7 HD pozostaje w gwarantowanych MiniMini+ Orange Sport Stopklatka TV SD Stopklatka TV HD Zmiana nazw programów niegwarantowanych TV Disco i Mjuzik.TV na 4FUN Hits i 4FUN Fit&Dance Pakiet Złoty PULS 2 SD PULS 2 HD TVN 7 SD TVN 7 HD pozostaje w gwarantowanych MiniMini+ Orange Sport Stopklatka TV SD Stopklatka TV HD Zmiana nazw programów niegwarantowanych TV Disco i Mjuzik.TV na 4FUN Hits i 4FUN Fit&Dance Disney XD MiniMini+ HD National Geograp hic Channel SD National Geographic Channel HD pozostaje w gwarantowanych nSport+ TVN Style SD TVN Style HD pozostaje w gwarantowanych TVN Turbo SD TVN Turbo HD pozostaje w gwarantowanych TVN 24 SD TVN 24 SD pozostaje w gwarantowanych TVP Sport S D TVP Sport HD pozostaje w 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl gwarantowanych Pakiet Platynowy PULS 2 SD PULS 2 HD TVN 7 SD TVN 7 HD pozostaje w gwarantowanych MiniMini+ Orange Sport Stopklatka TV SD Stopklatka TV HD Zmiana nazw programów niegwarantowanych TV Disco i Mjuzik.TV n a 4FUN Hits i 4FUN Fit&Dance Disney XD MiniMini+ HD National Geographic Channel SD National Geographic Channel HD pozostaje w gwarantowanych nSport+ TVN Style SD TVN Style HD pozostaje w gwarantowanych TVN Turbo SD TVN Turbo HD pozostaje w gwarantowanych TVN 24 SD TVN 24 SD pozostaje w gwarantowanych TVP Sport SD TVP Sport HD pozostaje w gwarantowanych Ale Kino+ SD Ale Kino+ HD Fox Comedy SD Fox Comedy HD pozostaje w gwarantowanych P layboy Polsat News SD Dodanie do gwarantow anych programu Polsat News HD TeleToon+ SD TeleToon+ HD Premium HBO HBO SD HBO HD HBO2 SD HBO2 HD HBO Comedy SD HBO Comedy HD Premium Cinemax Cinemax SD Cinemax HD pozostaje w gwarantowanych Cinemax 2 SD Cinemax 2 HD pozostaje w gwarantowanyc h Premium Sport na Ostro Polsat Sport Extra SD Polsat Sport Extra HD pozostaje w gwarantowanych Eurosport 2 SD Eurosport 2 HD pozostaje w gwarantowanych Według stanu na dzień 16 sierpnia 2018 r. Spółka całkowicie zaprzestała nadawania dwóch spośród kan ałów przesuniętych z kategorii programów gwarantowanych do kategorii programów niegwarantowanych: Orange Sport – z dniem 31 grudnia 2016 r ., z powodu wypowiedzenia Spółce umowy przez nadawcę ze względu na zaprzestanie nadawania programu spowodowane [***] o raz Playboy – z dniem 30 września 2017 r ., z uwagi na [***] . Część kanałów została również wyłączona w wersji SD z dniem 15 września 2015 r., tj. Minimini+ oraz Teletoon+. W przypadku ww. modyfikacji większość konsumentów miała możliwość uzyskania dostępu do ww. kanałów w wersji HD. W przypadku jednak [***] sieci ograniczenia techniczne uniemożliwiały uruchomienie telewizji cyfrowej. Liczba konsumentów, którym wyłączono Minimini+ i Teletoon+ wyniosła [***] . Ponadto z dniem 17 października 2017 r. Spółka zap rzestała nadawania programów Teletoon+ i Ale kino+ w standardzie SD, zaś z dniem 17 kwietnia 2018 r. programów Minimini+ i nsport+ w standardzie SD przy równoczesnym pozostawieniu wersji HD kanałów Teletoon+, Ale kino+, Minimini+ i nsport+ i Disney XD w of ercie Spółki, w tych samych pakietach, w których dostępne były wersje SD. 20 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Dowód : karty nr 11 - 59 – pism a Spółki informując e ab onentów o treści wprowadzonych zmian, karty nr 64 - 66 – wykaz programów telewizji cyfrowej, karty nr 73 - 87 – pismo Spółki z dnia 6 l istopada 2015 r., karta nr 7 3 – pismo Spółki z dnia 6 listopada 2015 r., karta nr 82 – pismo Spółki z dnia 6 listopada 2015 r., karty nr 145 - 184 – pism a Spółki informując e abonentów o treści wprowadzonych zmian, karty nr 189 - 233 - pism a Spółki informując e abonentów o treści wprowadzonych zmian wraz z przypisaniem im oznaczenia konkretnego rodzaju listu, karty nr 244 - 248 – pismo Spółki z dnia 18 kwietnia 2016 r., karty nr 250 - 265 – informacje o zmia nach w zakresie pakietów Premium, karty nr 266 - 268 – wykaz programów telewizji cyfrowej obowiązujący do dnia 31 lipca 2015 r., karty nr 269 - 271 – wykaz programów te lewizji cyfrowej wchodzący w życie od 25 czerwca 2015 r. dla umów zawieranych od dnia 25 czerwca 2015 r. i od dnia 1 sierpnia 2015 r. dla umów zawarty ch do dnia 24 czerwca 2015 r., karty nr 272 - 273 – wykaz programów telewizji cyfrowej wchodzący w życie od dnia 1 sierpnia 2015 r., karta nr 376 i 389 – pismo Spó łki z dnia 31 stycznia 2017 r. , karta nr 522 – pismo Spółki z dnia 16 sierpnia 2018 r. , pismo S półki z 15 października 2019 r. Rozróżnienie na p rogramy g warantowane i p rogramy n iegwarantowane ma o tyle istotne znaczenie, że zmiana lub wycofanie p rogramu g warantowanego, w przeciwieństwie do zmiany lub wycofania p rogramu n iegwar antowanego, są traktow ane przez Spółkę jako zmiana warunków umowy, która wiąże się dla Spółki z określonymi obowiązkami informacyjnymi (art. 60a ustawy z dnia z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, Dz. U. z 2018 r., poz. 1954 z e zm. 5 ), zaś dla a bonenta będącego konsu mentem - z możliwością bezkosztowego wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji zmian. Dowód : karta nr 92 – Regulamin Szczegółowy Świadczenia Usługi Telewizji przez Vectra S.A., , karta nr 131 – Ogólne Warunki Umowy . We wstępie listów informujących konsumentów m.in. o zmianach opisanych w pkt I.1 - 2 rozstrzygnięcia decyzji Spółka wskazała: Zmiany poniższe wynikają w szczególności z zaleceń otrzymanych od Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, mających na celu dostosowanie całości stosowanej przez VECTRA S.A. dokumentacji do obowiązujących obecnie przepisów prawa oraz obejmują zmiany niezależne od VECTRA S.A., wdrażane przez nadawców programowych. Z powyższego wynika, że informując konsumentów o przyczynach wprowadzenia zmian, Spółka wskazała wprost na dwie okoliczności pozostające poza wpływem Spółki (zalecenia Prezesa Urzędu w związku ze zmianami stanu prawnego oraz działania podmiotów niezależnych od Spółki), pomijając zupełnie motywy najistotniejszych z punktu widzenia konsumentów zmian, tj. zmia n w zakresie essentialia negotii umowy , które – jak wynika ze złożonych wyjaśnień – w znaczącym stopniu wynikały z suwerennych decyzji Spółki. Dowód : karty nr 11 - 59 – pism a Spółki informując e abonentów o treści wprowadzonych zmian, karty nr 145 - 184 – pis m a Spółki informując e abonentów o treści wprowadzonych zmian, karty nr 189 - 233 - pism a Spółki informując e abonentów o treści wprowadzonych zmian wraz z przypisaniem im oznaczenia konkretnego rodzaju listu . 5 Brzmienie art. 60a ustawy Prawo telekomunikacyjne uległo zmianie w trakcie trwania niniejszego postępowania. W ocenie Prezesa Urzędu ani art. 60a przed nowelizacją, ani po nowelizacji nie zawiera jednak materialnych podstaw dokonania zmian. Jednocześnie p rzedmiotem postępowania nie jest tryb, w jakim modyfikacje warunków umów zostały wprowadzone. W konsekwencji z miany legislacyjne wprowadzone w ww. przepisie nie są zatem przedmiotem analizy. 21 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl W złożonych wyjaśnieniach wśród przyczyn wprowadze nia powyższych zmian, w tym wzrostu cen za usługi dostępu do Internetu oraz dostępu do programów telewizyjnych, a także zmian w zakresie p rogramów g warantowanych i p r ogramów n iegwarantowanych, Spółka wymieniła: [** *] . Spółka wśród okoliczności dokonania z mian wymieniła również wejście w życie Aneksu Nr 1 do umowy licencyjnej na reemitowanie programów Canal+ [***]. Dowód : karta nr 82 – pismo Spółki z dnia 6 listopada 2015 r., karta nr 243 – pismo Spółki z dnia 18 kwietnia 2016 r., karty nr 332 - 340 – umowa licencyjna na reemitowanie programów Canal +, karta nr 348 – aneks nr 1 do umowy licencyjnej na reemitowanie programów Canal + [***]. Tymczasem zmiana przez Przedsiębiorcę warunków umów w zakresie ceny usługi i zawartości programowej nie była przedmiote m ustaleń z Prezesem Urzędu. Ponadto, zgodnie z wyjaśnieniami przekazanymi przez Spółkę, wzrost opłat w stosunku do znacznej części konsumentów wynikał nie ze zmian niezależnych od Spó łki, ale – jak wskazano wyżej [*** ] . Dowód : karta nr 82 - pismo Spółki z dnia 6 listopada 2015 r. Co więcej, zmianami niezależnymi od Vectra S.A., wdrażanymi przez nadawców programowych – wbrew wyjaśnieniom Spółki – nie można tłumaczyć nawet zmian w zakresie wzrostu cen pakietów zawierających kanały z grupy kanałów Canal+ w z wiązku z wejściem w życie Aneksu Nr 1 do umowy licencyjnej na reemitowanie programów Canal+ [***] 6 (abstrahując w tym momencie od zagadnienia, czy tego rodzaju zmiany można uznać za niezależne od przedsiębiorcy). Zgodnie bowiem z [***]. [***] Dowód : kar ta nr 332 - 340 – umowa licencyjna na reemitowanie programów Canal +, karta nr 346 verte – [***] , karta nr 348 – aneks nr 1 do umowy licencyjnej na reemitowanie programów Canal + [***]. [* **] 7 Dowód : Dowód: karta nr 332 - 340 – [***] karty nr 350A - 351 – [ *** ] . Jako pods tawy prawne dla wprowadzenia zmian Spółka wymieniła: a) w zakresie podstaw materialnych : art. 353 § 1 Kodeksu cywilnego, art. 60a, art. 61 ust. 1 i 2, art. 57 ust 6, art. 61a ( a contrario ) ustawy Prawo telekomunikacyjne; b) w zakresie podstaw formalnych : a rt. 60a ust. 1, 1b, 2 i 3 oraz art. 61 ust. 5 ustawy Prawo telekomunikacyjne, jednocześnie zaznaczając, że kwestie dopuszczalności zmiany wysokości ceny oraz zmian odnośnie do zawartości programowej pakietów zostały określone postanowieniami 6 [***]. 7 Na marginesie wskazać jednak należy, że powyższe obliczenia mają służyć jedynie do weryfikacji wyjaśnień Spółki co do powodów zastosowania danej praktyki, a nie zaś wskazania przesłanek dla skorzystan ia z możliwości jednostronnej modyfikacji umów w zakresie ceny. Spółka nie wskazała bowiem takiej okoliczności w klauzuli modyfikacyjnej. 22 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl stosowanych pr zez Spółkę wzorców umownych, w oparciu o które zawarte zostały zmieniane umowy. Dowód : karta nr 82 – pismo Spółki z dnia 6 listopada 2015 r., karta nr 37 6 – pismo Spółki z dnia 31 stycznia 2017 r. Postanowienia stosowanych przez Spółkę wzorców odnoszące się do jednostronnych zmian warunków umowy przedstawiono poniżej: – Dostawcy Usług przysługuje prawo zmiany Warunków Umowy, w tym wysokości opłat określonych w Warunkach Umowy. Abonentowi przysługuje prawo do odmowy przyjęcia zmian poprzez złożenie wypowiedz enia Umowy w trybie zgodnym z art. 60a Prawa Telekomunikacyjnego oraz z pkt. 25 - 28 Umowy. ( pkt 10 8 Ogólnych Warunków Umowy, dalej: „OWU”); – Tryb wprowadzenia proponowanych przez Dostawcę Usług zmian Warunków Umowy określają pkt. 25 - 28 Umowy oraz art.60a Pr awa Telekomunikacyjnego. ( pkt 11 9 OWU); – W przypadku zmiany Warunków Umowy, Abonentowi przysługuje prawo rozwiązania Umowy za wypowiedzeniem, skutecznym na dzień wejścia w życie zmian. W razie skorzystania przez Abonenta z tego prawa w przypadku braku akce ptacji zmiany Warunków Umowy Dostawcy Usług nie przysługuje zwrot ulgi, o której mowa w art. 57 ust. 6 Prawa Telekomunikacyjnego, za wyjątkiem przypadków, jeżeli konieczność wprowadzenia zmian wynika bezpośrednio ze zmiany przepisów prawa albo z usunięci a niedozwolonych postanowień umownych, lub wynika z decyzji Prezesa UKE, o której mowa w art. 63 ust. 2a Prawa Telekomunikacyjnego. (pkt 12 OWU); 10 – Dostawcy Usług przysługuje prawo do zmiany wysokości opłat, w tym Opłaty Abonamentowej, Opłaty Powiązanej i i nnych opłat określonych w Cenniku. ( pkt 1 0.7 Regulaminu Świadczenia Usług przez Vectra S.A., dalej: „RŚU”); 11 – Dostawcy Usług przysługuje prawo do modyfikacji zakresu Usługi Telewizji, na którą została zawarta Umowa przez: a. wprowadzenie nowego programu , b. zastępowanie programów przez inne pr ogramy, w miarę możliwości o podobnym charakterze. Taka modyfikacja może nastąpić z ważnych przyczyn. Za ważną przyczynę uważa się w szczególności: - zaprzestanie nadawania programu przez nadawcę, - rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy zawartej pomiędzy Dosta wcą Usług a nadawcą, - niemożność rozprowadzania programu ze względów technicznych, ekonomicznych, organizacyjnych lub prawnych. (pkt 4.1 Regulaminu Szczegółowego Świadczenia Usługi Telewiz ji przez Vectra S.A., dal ej: „RSŚUT”); 12 – Dostawcy Usług przysługuje prawo do zaprzestania rozprowadzania lub innej modyfikacji programów, których rozprowadzanie nie jest gwarantowane w ramach Usługi Telewizji, co nie stanowi zmiany Umowy i podstawy do rozwiązania Umowy. (pkt 4.9 RS ŚUT) 13 8 Wg brzmienia sprzed 1 sierpnia 2015 r. 9 Wg brzmienia sprzed 1 sierpnia 2015 r. 10 Wg brzmienia sprzed 1 sierpnia 201 5 r. 11 Wg brzmi enia sprzed 1 sierpnia 2015 r. 12 Wg brzmienia sprzed 1 sierpnia 2015 r. 13 Wg brzmienia sprzed 1 sierpnia 2015 r. 23 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl – Dostawcy Usług przysługuje prawo do nieodpłatnego zwiększenia prędkości Usługi lub udostępnienie Usług Dodatkowych do Usługi Internetu w okresach promocyjnych i testowych. Zarówno udostępnienie jak i późniejsze wyłączenie tych Usług dodatkowych nie s tanowi zmiany Umowy. Nie wymaga też wcześn iejszego powiadomienia Abonenta. ( pkt 3.5 Regulaminu Szczegółowego Świadczenia Usługi Dostępu do Internetu przez Vectra S.A.) 14 Dowód : karta nr 91 – Regulamin Szczegółowy Świadczenia Usługi Dostępu do Internetu prze z Vectra S.A., karta nr 92 – Regula min Szczegółowy Świadczenia Usługi Telewizji przez Vectra S.A., karta nr 128 – Regulamin Świadczenia Usług przez Vectra S.A., karta nr 131 – Ogólne Warunki Umowy . W korespondencji zawiadamiającej o wprowadzanych zmianach Spółka informowała abonentów o przysługującym prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji ww. zmian oraz, w razie jej wypowiedzenia przez konsumenta , o nieprzysługiwaniu Spółce z tego tytułu roszczeń odszkodowawczych bądź roszczeń o zwrot ulgi . Zgodnie ze stanowiskiem Spółki wszystkie wypowiedzenia doręczone Spółce od dnia następującego po wysyłce pierwszej partii komunikacji o zmianach w dokumentacji abonenckiej do dnia 31 lipca 2015 r. były uznawane przez nią za wypowiedzenia skutkujące rozw iązaniem umowy z uwagi na brak akceptacji zmian wprowadzanych od dnia 1 sierpnia 2015 r. Według oświadczenia Spółki powyższe implikuje wniosek, iż żaden konsument , który złożył skuteczne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy oraz dostarczył ww. oświadczenie do dnia 31 lipca 2015 r. nie został obciążony obowiązkiem zwrotu kwoty ulgi, o której mowa w art. 57 ust. 6 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Dowód : kart y nr 521 - 522 – pismo Spółki z dnia 16 sierpnia 2018 r. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prez es UOKiK zważył, co następuje: Naruszenie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interes ów zbiorowości, a nie interesów poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy dotykają szerokiego kręgu uczestnikó w rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. W opinii Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, gdyż wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy byli lub są kontrahentami Przedsiębiorcy oraz - w zakresie prakt yk określonych w pkt I.1. i I.2. rozstrzygnięcia decyzji - których warunki umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych przez Spółkę uległy lub uległyby zmianie w sytuacji niewypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji zmiany nie później niż do dnia 1 sierpnia 2015 r. W zakresie praktyki określonej w pkt I.3. zaś konsumentów, którzy będąc stronami umów o świadczenie usług przez Spółkę , zostali poinformowani o przyczynach wprowadzenia zmian warunków umowy, w tym wzrostu opłat abonamentowych w zakresie u sługi telewizji oraz dostępu do 14 Wg brzmienia sprzed 1 sierpnia 2015 r. 24 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Internetu, a także zmian programowych w zakresie usługi telewizji w sposób określony w pkt I.3. Uprawdopodobnienie stosowania przez Vectra S.A. praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów Zgodnie z art. 28 ust. 1 uo kik, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione − na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1 uokik, lub będących podstawą wszczęcia postępowania − że został naruszony zakaz, o którym mowa w art. 24 uokik, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia lub u sunięcia jego skutków, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, zobowiązać przedsiębiorcę do wykonania tych zobowiązań. W przypadku gdy przedsiębiorca zaprzestał naruszania zakazu, o którym mowa w art. 24, i zobowiąże się do usunięcia skutków tego naruszenia , zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio. Istota decyzji zobowiązującej polega na zawarciu quasi - porozumienia pomiędzy Prezesem UOKiK a przedsiębiorcą 15 . W doktrynie podkreśla się, że decyzja zobowiązująca stanowi jeden z najbardziej skutecznych mechanizmó w będących w dyspozycji Prezesa UOKiK, których celem jest doprowadzenie działań przedsiębiorców do stanu zgodności z prawem ochrony konkurencji i konsumentów. Przyczyną wysokiej skuteczności procedury zobowiązującej jes t przede wszystkim proporcjonalne ro złożenie obciążeń i korzyści po obu stronach tej relacji administracyjno - prawnej. Ka żda ze stron, tj. Prezes UOKiK i przedsiębiorca wnosi swoisty „wkład” w doprowadzenie do stanu zgodności z prawem, poświęcając z reguły pewne wartości, a w zamian zyskują c inne, przy czym ostatecznie zyskuje konsument, którego interes podlega szczególnej ochronie 16 . A naliza przepisu art. 28 ust. 1 uokik pozwala stwierdzić, że Prezes UOKiK może wydać powyższą decyzję w sytuacji łącznego spełnienia przesłanek: 1. uprawdopodobnie nia w trakcie postępowania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów; 2. zobowiązania się przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia lub usunięcia jego skutków; 3. uznania przez Pr ezesa UOKiK za celowe nałożenie obowiązku wykonania przedłożonego przez przedsiębiorcę zobowiązania. Zgodnie z art. 24 ust. 1 uokik, zakazane jest sto sowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Natomiast art. 24 ust. 2 uokik stanowi, że pr zez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy. D l a uznania działania przedsiębiorcy za niezgodne z zawartym w ustawie o ochronie konkurencji i konsument ów zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów należy zatem wykazać, że spełnione zostały kumulatywnie trzy następujące przesłanki: 15 D. Miąsik (w:) T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów Kom entarz, Warszawa 2009 r., s. 1048. 16 J. Sroczyński, Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów: decyzja zobowiązująca (uwagi praktyczne oraz de lege ferenda), IKAR 1/2012, s.99. 25 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 1. oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu przepi sów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. zachowanie przedsiębiorcy jest sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, 3. zachowanie to godzi w zbiorowe interesy konsumentów. Do dnia 17 kwietnia 2016 r., to jest do czasu zmiany brzmienia art. 24 uokik będ ącej następstwem wejścia w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1634), praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów zdefiniowana była jako go dzące w ww. interesy bezprawne działanie przedsiębiorcy. W niniejszej sprawie bezprawność działania przedsiębiorcy polega na sprzeczności jego zachowania z prawem, to jest przepisami zawartymi w odrębnych aktach normatywnych. Wskazana zmiana brzmienia art. 24 uokik pozostaje zatem bez wpływu na ocenę praktyk zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu . Niezbędna do uznania za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów przesłanka sprzeczności z prawem nie uległa bowiem zmianie w wyniku ww. nowelizacj i ustawy . Status przedsiębiorcy W myśl art. 4 ust. 1 usdg 17 , przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gosp odarczą. Właściwą dla przedsiębiorcy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalno ść wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także dział alność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowa ny i ciągły (art. 2 usdg) . Vectra S.A. z siedzibą w Gdyni jest przedsiębiorcą wpisanym do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ w Gdańsku, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego p od numerem KRS 0000089460. Przedmiotem działalności Spółki jest m.in działalnoś ć w zakresie telekomunikacji przewodowej oraz nadawania programów telewizyjnych ogólnodostępnych i abonamentowych. Dział alność telekomunikacyjna jest działalnością regulowaną i podlega wpisowi do Rejestru Przedsiębiorców Telekomunikacyjnych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Spółka jest wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Telekomunikacyjnych pod nr 5568. Spółka prowadzi we własnym imieniu działalność go spodarczą polegającą na świadczeniu usług telekomunikacyjnych na obszarze całego kra ju. Nie ulega zatem wątpliwości, że posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1 uokik oraz art. 4 ust. 1 usdg . Spółka przy wykonywaniu działalności gospodarczej podlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów i jej działania mogą podlegać ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Sprzeczność zachowania przedsiębiorcy z prawem lu b dobrymi obyczajami Na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów sankcjonowane jest zachowanie przedsiębiorcy sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami. Sprzeczność z prawem 17 Stosowanego na podstawie art. 4 ust. 1 uokik w zw. z art. 196 ust. 1 ustaw y z dnia 6 marc a 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz.U. z 2018 r. poz. 650). 26 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl działania lub zaniechania przedsiębiorcy jest ujmowana jako zachowanie niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa stanowionego. Dobre obyczaje natomiast pozostają klauzulą generalną, która podlega konkretyzacji na okoliczność danego stanu faktycznego. Naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów prawa stanowionego lub dobrych obyczajów jest jednocześnie wyrazem naruszenia obowiązującego porządku prawnego, który obejmuje zarówno nakazy i zakazy wynikające z norm prawa powszechnie obowiązującego, jak i nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów 18 . Rozważenia przy ocenie możliwości przypisania przedsiębiorcy stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów wymaga zatem kwestia, czy jego zachowanie było zgo dne czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. Jako działan ia przedsiębiorcy, które stanowią praktykę naruszaj ącą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca wskazuje w szczególności nieuczciwe praktyki rynkowe (art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik). Oznacza to, że jeśli mamy do czynienia z nieuczciwą praktyką rynkową w rozum ieniu ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym , która jednocześnie godzi w zbiorowe interesy konsumentów, takie działanie w świetle prawa może zostać uznane za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. W związku z powyższym przedmiotem rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu będzie uprawdopodobnienie w ustalonym stanie faktycznym bezprawności działania przedsiębiorcy polegającego na naruszeni u zakazu stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych określonego w art. 3 upnpr poprzez stosowanie praktyk określonych w art. 4 ust. 1 upnpr (w odniesieniu do praktyk określonych w pkt I.1 i I.2 rozstrzygnięcia decyzji ) oraz poprzez stosowanie praktyki określonej w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 4 ust . 2 upnpr (w odniesieniu do praktyk określonych w pkt I.3 rozstrzygnięcia decyzji ) . Definicję nieuczciwej praktyki rynkowej zawiera ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym . Zgodnie z art. 4 ust. 1 upnpr stosowan a przez przedsiębiorcę względem konsumentów praktyka rynkowa jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Z kolei art. 4 ust. 2 upnpr stanowi, że za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobry ch praktyk. Praktyki te nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych w ust. 1. Z godnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 4 upnpr przez praktykę rynkową rozumie się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub in formację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Produktem w rozumieniu art. 2 ust. 3 upnpr jest każdy towar lub usługa, w tym nieru chomości, prawa i obowiązki wynikające ze st osunków cywilnoprawnych. W analizowanym przypadku przez produkt należy rozumieć usługi objęte umową i wynikające z niej prawo konsumenta do korzystania z tych usług przez czas w niej wskazany ( tj. nieoznaczony lub nieoznaczony z zastrzeżeniem o kresu z obowi ązania) na warunkach w niej określonych . 18 Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13 listopa da 2007 r., sygn. akt XVII AmA 45 /07. 27 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Model przeciętnego konsumenta Przepisy ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym nakazują ocenę zachowania przedsiębiorcy w odniesieniu do przeciętnego konsumenta. A by móc uznać daną praktykę rynk ową za nieuczciwą w rozumieniu art. 4 upnpr, konieczne jest więc ustalenie modelu przeciętnego konsumenta. Zgodnie z art. 2 pkt 8 upnpr przez przeciętnego konsumenta rozumie się konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. O ceny tej powinno dokonywać się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczegól nie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna czy umysłowa. Wzorzec przeciętnego konsumenta nie jest stały, zmienia się bowiem w z ależności od okoliczności konkretnego przypadku. To w odniesieniu do przeciętnego konsumenta dokonywana jest ocena „nieuczciwości” praktyki rynkowej stosowanej przez przedsiębiorcę. Przeciętnego konsumenta należy rozumieć jako dostatecznie dobrze (przecię tnie) rozważnego i zorientowanego, mającego prawo do rzetelnej, zawierającej wszelkie niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia danego produktu informacji, przekazywanej w sposób niewprowadzający w błąd. Wskazanie na cechy takie jak dostateczne poinformowanie, uwaga oraz ostrożność określa pewien zespół cech konsumenta (jego „przeciętność”) polegającą na tym, że z jednej strony można wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, lecz z drugiej strony nie można wymagać , a by jego wiedza była kompletna i profesjonalna. To, czego można oczekiwać od rozsądnego konsumenta, wynika przede wszystkim z tego, jak daleko sięga obowiązek informacji handlowej, jej dostępności, jasności, niedwuznaczności, pełności i odpowiedniości. W ś wietle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, poziom percepcji i uwagi konsumenta różni się w zależności od tego, jakiego produktu dotyczy praktyka rynkowa oraz w jakich okolicznościach produkt ten jest nabywany. W przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek aby stwierdzić, że zakwestionowane przez Prezesa Urzędu działania skierowane były do szczególnej grupy konsumentów. Stronami umów o świadczenie przez Spółkę usług telekomunikacyjnych są osoby w różnym wieku, o zróżnicowanym wykształce niu i dochodach oraz o różnym stopniu świadomości otaczającej ich rzeczywistości rynkowej , wobec czego konstrukcję modelu przeciętnego konsumenta należy stworzyć bez odwoływania się do przynależności adresatów praktyk do szczególnej grupy konsumentów. Tak zdefiniowany przeciętny konsument ma prawo zakładać, że działanie Spółki jako profesjonalisty będzie charakteryzować się uczciwością i rzetelnością a przede wszystkim, że Spółka nie będzie dopuszczać się wobec konsumentów działań sprzecznych z postanowie niami wiążących ich umów, przepisami prawa powszechnie obowiązującego oraz dobrymi obyczajami , wprowadzając ewentualne zmiany w treści wiążących ją z konsumentami stosunków prawnych w sytuacjach dla konsumenta przewidywalnych, tj. na podstawie i w granica ch należycie sformułowanych klauzul modyfikacyjnych zamieszczonych w treści umów . Konsumenci , działając w dobrej wierze , mają prawo sądzić, że Vectra jest podmiotem wiarygodnym, 28 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl a podejmowane przez nią decyzje biznesowe, mimo oczywistego nastawienia na g enerowanie zysku oraz niwelowanie ryzyka potencjalnych strat, nie będą oddziaływać na ich prawa w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami. Z tego względu konsumenci - abonenci Vectry, którzy otrzymali informację o zmianie warunków umowy z dniem 1 sierpnia 2015 r. mieli uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że działania przedsiębiorcy dotyczące zmiany warunków świadczenia usług w zakresie ceny oraz zasad świadczenia usługi telewizyjnej były prawnie dozwolone i mieści ły się w ramach łączącej stron y umowy , a wsk azane przez Spółkę powody przeprowadzenia zmian odpowiada ły rzeczywistości i były obiektywnie uzasadnione . Uprawdopodobnienie sprzeczności z prawem praktyk określonych w pkt I.1 oraz I.2 rozstrzygnięcia decyzji K walifikacja działania przedsiębiorcy jako nieuczciwej praktyki rynkowej w rozumieniu art. 4 ust. 1 upnpr wymaga wykazania zaistnienia dwóch przesłanek: sprzeczności z dobrymi obyczajami i istotnego zniekształcenia lub możliwości zniekształcenia zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta przed z awarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu . Uprawdopodobnienie sprzeczności z dobrymi obyczajami zachowań Spółki określonych w pkt I.1. oraz I.2. rozstrzygnięcia decyzji Pojęcie dobrych obyczajów jest klauzulą genera lną, nieposiadającą definicji normatywnej. Zgodnie z poglądem reprezentowanym przez doktrynę i orzecznictwo, klauzule generalne to przepisy prawne, w których nie są dokładnie sprecyzowane wszystkie elementy składające się na hipotezę czy dyspozycję normy p rawnej, a ocena konkretnego stanu faktycznego zostaje przerzucona na podmiot stosujący prawo. Istotą i funkcją klauzul generalnych w prawie cywilnym jest możliwość uwzględnienia w ocenie różnego rodzaju okoliczności faktycznych, które nie mogą w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego być - według jakiegoś schematu mającego walor bezwzględny - oceniane raz na zawsze i w sposób jednakowy 19 . Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym nie definiuje pojęcia dobrych obyczajów. Jest ono natomias t przedmiotem licznych opracowań doktryny oraz orzecznictwa. Wskazuje się, że w ujęciu etyczno - moralnym dobre obyczaje to uczciwe zasady postępowania i ustalone zwyczaje, na których treść składają się elementy etyczne i socjologiczne kształtowane przez oceny moralne i społeczne stanowiące uzupełnienie porządku prawnego. Na grun cie takiego ujęcia za sprzeczne z dobrymi obyczajami uznawane są m.in. działania wykorzystujące niewiedzę lub brak doświadczenia konsumenta, naruszające równorzędność stron umowy, zmierzające do dezinformacji i wywołania błędnego przekonania konsumenta, tj. takie działania, które potocznie określane są jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające „in minus” od standardów postępowania 20 . Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w jednym z orzeczeń wskazał, że „istotą pojęcia dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek 19 Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 1979 r., III CRN 59/79. 20 K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2002 r., str. 804. 29 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl dla drugiego człowieka. W stosunkach z konsumentami powinien on wyrażać się właściwym informowaniem o przysługujących uprawnieniach, niewykorzystywaniu uprzywilejowane j pozycji profesjonalisty i rzetelnym traktowaniu partnerów umów. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można uznać działania zmierzające d o niedoinformowania, dezorientacji, wywołaniu błędnego przekonania u konsumenta, a także wykorzystania jego niewiedzy lu b naiwności” 21 . W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się również, że „dobre obyczaje, o których stanowi art. 4 ust. 1 upnpr należy traktować jako normy moralne i zwyczajowe, jakimi przedsiębiorca powinien kierować się w swojej działalności gospodarcze j. (…). Przeciętny konsument może oczekiwać od przedsiębiorcy działania profesjonalnego, zgodnego z prawem i powszechnie stosowanymi standardami. Dobre obyczaje nakazują, aby w relacji z konsumentami przedsiębiorca, m.in. rzetelnie traktował konsumentów ( …)” 22 . N a gruncie przedmiotowej sprawy dobre obyczaje, do których przestrzegania w stosunkach z konsumentem z obowiązany jest przedsiębiorca , obejmują wymóg lojalności przedsiębiorcy wobec konsumenta, zakaz nadużywania posiadanej przewagi rynkowej , zakaz k ształtowania stosunku prawnego w sposób umożliwiający jego dowolną modyfikację przez silniejszą stronę kontraktu . Wynika stąd wymóg niedokonywania w zawartych z konsumentami umowach jednostronnych zmian bez wyraźnej, uzasadnionej podstawy zawartej w przep isach prawa lub w treści umowy w formie prawidłowo sformułowanej klauzuli modyfikacyjnej . N awet tak sformułowana klauzula nie powinna jednak ingerować w zasadę pacta sun t servanda , umożliwiając Przedsiębiorcy jednostronną modyfikację takich elementów umow y jak cena czy charakter kanałów (gwarantowane/ niegwarantowane) , w szczególności w przypadku umów zawieranych na czas oznaczony . Za działania sprzeczne z dobrym obyczajem należy zatem uznać dokonywanie zmian warunków umowy pomimo braku klauzuli modyfikacy jnej lub w oparciu o blankietową klauzulę modyfikacyjną , bądź też zmiany znajdujące uzasadnienie w klauzuli modyfikacyjnej, ale godzące w istotę umowy . W judykaturze przyjmuje się, że jednostronna zmiana umowy jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy strony up rzednio wprowadziły do tej umowy klauzulę modyfikacyjną o odpowiednim stopniu przejrzystości i z góry sprecyzowały, co może stanowić „ważną przyczynę” dokonania zmiany 23 . Pozwala to przyjąć, że klauzula modyfikacyjna stanowi postanowienie umowne warunkując e możliwość wprowadzania do umów konsumenckich zmian zgodnie z przepisami prawa i z poszanowaniem interesów konsumentów. K lauzula taka po winna być w odpowiednim stopniu określona i skonkretyzowana, wskazując uzasadnione powody wprowadzania zmian i ich dopu szczalny zakres celem umożliwienia konsumentowi wcześniejszego przewidywania kształtu stosunku prawnego nawiązanego przez zawarcie umowy. Musi ona wymieniać sytuacje uprawniające przedsiębiorcę do modyfikacji treści stosunku prawnego łączącego go z konsume ntem, realizując przy tym wymóg ukształtowania ich w sposób na tyle prec yzyjny, by niemożliwe było dowolne jednostronne modyfikowanie prze z przedsiębiorcę warunków umowy przy wykorzystaniu postanowień nieostrych i blankietowych . J ednocześnie klauzula nie m oże być nazbyt kazuistyczn a . Tak ukształtowana, należycie przejrzysta klauzula modyfikacyjna nie powinna przy tym prowadzić do jednostronnych modyfikacji przez przedsiębiorcę stosunku 21 Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 lutego 2006 r., XVII Ama 118/04. 22 Wyro k Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2015 r., III SK 24/14. 23 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17. 30 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl prawnego łączącego go z konsumentem w zakresie elementów przedmiotowo is totnych kreujących ów stosunek umowy , chyba że konieczność wprowadzenia takiej zmiany wynika z okoliczności niezależnych od przedsiębiorcy. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w prawie krajowym , zgodnie z którym jednostronna zmiana umowy zawartej z konsu mentem jest dopuszczalna wyłącznie w przypadku wskazania w jej treści ważnego powodu uzasadniającego taką zmianę (por. art. 385 3 pkt 10 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny [Dz.U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm., dalej także jako: „kc”.]) . Stosow nie do art. 385 1 § 1 kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. W art. 385 3 pkt 10 kc ustawod awca stwierdził, że w razie wątpliwości uważa się , że niedozwolonymi klauzulami umownymi są w szczególności te, które uprawniają kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie. Przywołane postanowienia kc, wprowadzone do treści ustawy w wykonaniu obowiązku implementacji Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.Urz.UE.L. Nr 95, str. 29, dalej także jako: „Dyrektywa”) , oznaczają dopuszczaln ość jednostronnej modyfikacji przez przedsiębiorcę zawartych z konsumentami umów wyłącznie w przypadku zamieszczenia w tych umowach klauzuli wskazującej na uzasadniony powód do wprowadzania takich zmian. Klauzula taka powinna zarazem spełniać wymogi precy zyjności i przejrzystości celem umożliwienia konsumentowi zdekodowania na jej podstawie własnej sytuacji prawnej przy zapewnieniu przewidywalności łączącego go z przedsiębiorcą stosunku w zakresie podstaw jego zmiany. Stanowisko to jest również ugruntowane w orzecznictwie sądów krajowych oraz w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej 24 rozpatrującego omawianą tematykę na gruncie Dyrektywy i z ałącznika do Dyrektywy, której implementację do krajowego porządku prawnego stanowi przywołany prze pis kc. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej także jako: „TSUE”) w wyroku z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie o sygn. C - 92/11 wskazał : „ W odniesieniu do oceny warunku zezwalającego przedsiębiorcy na jednostronną zmianę kosztów świadczonych usł ug Trybunał wskazał już, że z art. 3 i 5, a także z pkt 1 lit. j) i l) oraz pkt 2 lit. b) i d) załącznika do dyrektywy 93/13 wynika, iż w tym celu zasadnicze znaczenie zyskuje kwestia, po pierwsze, czy umowa wskazuje w sposób przejrzysty powody i sposób zm iany opłat związanych ze świadczoną usługą, tak że konsument może przewidzieć, w oparciu o jasne i zrozumiałe kryteria, ewentualne zmiany tych opłat, a po drugie, czy konsumentom przysługuje uprawnienie do wypowiedzenia umowy na wypadek faktycznej zmiany owych opłat ” 25 . Tożsame stanowisko TSUE zajął w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. w sprawie o sygn. C - 472/10 , stwierdzając, że: „ przy dokonywaniu oceny nieuczciwego charakteru w rozumieniu art. 3 dyrektywy zasadnicze znaczenie ma możliwość przewidzenia pr zez konsumenta, 24 Por.: wyr. SN z 15 lutego 2013 r. I CSK 313/12, uchw. SN z 6 marca 1992 r., III CZP 141/91, wyr. SN z 5 kwietnia 2002 r., II CKN 933/99. 25 Wyrok TSUE z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt C - 92/11, pkt 49 - 55 w sprawie RWE Vertrieb AG v. Verbraucherzentrale Nordrhein - Westfalen e.V. 31 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl w oparciu o jasne i zrozumiałe kryteria, zmian, jakie przedsiębiorca może wprowadzić d o wzorca umowy w zakresie dotyczącym opłat związanych ze świadczoną usługą” 26 . Z kolei Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 20 czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 29/17, odwołując się w kontekście problematyki klauzul modyfikacyjnych do treści art. 385 1 kc , przepisów Dyrektywy oraz orzecznictwa TSUE, wskazał, że zasadnicze znaczenie dla oceny klauzul modyfikacyjnych ma wymóg ich przejrzy stości, z którym wiąże się w szczególności konieczność przejrzystego wskazania przyczyn uprawniających do zmiany i jej sposobu (mechanizmu) - tak aby konsument miał możliwość przewidzenia – na pods tawie jasnych i zrozumiałych kryteriów - zmian, jakie może wprowadzić przedsiębiorca lub ich konsekwencji ekonomicznych (por. str. 16 uchwały). W wyroku z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt I NSK 4/18 Sąd Najwyższy potwierdził słuszność dotychczasowej linii orzeczniczej, uznając, że przedsiębiorca nie jest uprawnio ny do zmian y treści umowy zawartej z konsumentem w sposób dowolny, a zawarta w umowie klauzula modyfikacyjna powin na wskazywać na okoliczności uprawniające przedsiębiorcę do zmiany jej treści. Za niedopuszczalne zdaniem sądu należy uznać klauzule modyfikac yjne blankietowe lub zbyt ogólne, odnoszące się np. wyłącznie do „ważnych powodów” jako okoliczności uprawniających dokonanie zmian. W ocenie Prezesa UOKiK, w przypadku praktyk Spółki opisanych w pkt I. 1 i I. 2 rozstrzygnięcia decyzji naruszenie dobrych ob yczajów polega więc na dokonaniu jednostronnej zmiany warunków umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych w zakresie istotnego elementu umowy, tj. ceny usługi lub też zakresu usługi telewizji w ten sposób, że programy gwarantowane: MiniMini+, Orange Spo rt, Disney XD, MiniMini+ HD, nSport+, Ale Kino+, Ale Kino+ HD, Playbo y, TeleToon+ oraz TeleToon+ HD stały się z kanałów gwarantowanych kanałami niegwarantowanymi , pomimo niewskazania w umowie materialnych podstaw dokonania ww. zmian ( tj. pomimo braku w umo wie odpowiedniej klauzuli modyfikacyjn ej ). Przedsiębiorca zobowiązany jest bowiem, co wynika z zasady pacta sunt servanda , do świadczenia usług na warunkach wskazanych w umowie, a wszelkie możliwe do zaistnienia w okresie obowiązywania umowy jednostronne modyfikacje jej warunków powinny zostać określone w postanowieniach umownych. Dopiero ziszczenie się określonej przesłanki wskazanej w klauzuli modyfikacyjnej zezwalałoby przedsiębiorcy na dokonanie zmian w zawartym kontrakcie. Jednocześnie klauzule modyfi kacyjne powinny określać ww. okoliczności w sposób na tyle precyzyjny, aby konsument - zawierając umowę o świadczenie usługi telekomunikacyjnej - mógł przewidzieć, w jakich okolicznościach możliwa jest zmiana warunków wykonywanej umowy , oraz nie powinny um ożliwiać przedsiębiorcy wprowadzenia zmian sprzecznych z istotą umowy . Spółka w umowach o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawarła ogólne uprawnienie przyznające jej możliwość zmiany warunków umowy, w tym wysokości opłat (pkt 10 OWU oraz pkt 10.7 RŚ U , por. str. 22 decyzji ), jednak - z uwagi na ich blankietowy charakter – klauzule te nie mogą być traktowane jako wystarczająca podstawa do przeprowadzenia przez Spółkę takich jednostronnych zmian. We wzorcach umowny ch wykorzystywanych przez Vectrę określ ono bowiem jedynie tryb dokonywania zmian bądź wskazano w sposób ogó lny bliżej niesprecyzowane uprawnienie dostawcy do zmian postanowień umownych , 26 Wyrok TSUE z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt. C - 472/10, pkt. 28 w sprawie Nemzeti Fogyasztóvédelmi Hatóság v. Invitel Távközlési Zrt. 32 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl nie wskazując przy tym żadnych materialnych kryteriów ich dokonywania ani też sytuacji, w których ich dokona nie byłob y dopuszczalne. Tak skonstruowane klauzule nie mogą być uznane za prawidłowe klauzule modyfikacyjne. Zgodnie z pierwszą spośród stosowanych przez Spółkę klauzul uregulowaną w pkt. 10 6 Ogólnych Warunków Umowy „Dostawcy Usług przysługuje prawo zmian y Warunków Umowy, w tym wysokości opłat określonych w Warunkach Umowy. Abonentowi przysługuje prawo do odmowy przyjęcia zmian poprzez złożenie wypowiedzenia Umowy w trybie zgodnym z art. 60a Prawa Telekomunikacyjnego oraz z pkt. 25 - 28 Umowy ” . Klauzula ta p rzyznaje więc Przedsiębiorcy uprawnienie do zmiany warunków umowy , zakreślając jego zakres w sposób maksymalny i w zasadzie nieograniczony, pozwalając na jednostronne wprowadz anie do treści obowiązujących umów dowolnych zmian bez konieczności uwzględnienia stanowiska konsumenta ani uzasadniania przez Przedsiębiorcę słuszności bądź konieczności narzucanych modyfikacji stosunku prawnego. Klauzula nie określa w szczególności przyczyn warunkujących dopuszczalność wprowadzenia zmian, nie zawiera również wymogu, aby przyczyny były istotne (abstrahujący w tym momencie od oceny klauzuli zawierającej jedynie taki wymóg) . Dysponując tak szeroko sformułowanym postanowieniem , Przedsiębiorca może, korzystając z dysproporcji relacji profesjonalista – konsument, narzucić ko ntrahentowi każdą wybraną przez siebie zmianę , nie będąc związanym istnieni em uzasadnionej przyczyny. Takie działanie przedsiębiorcy należy uznać za nielojalne. Skutkiem tak sformułowanej klauzuli jest brak po stronie przedsiębiorcy obowiązku wykazywania z asadności wprowadzanych zmian i rażąca dysproporcja uprawnień stron stosunku prawnego, z których jedna może dowolnie i jednostronnie modyfikować treść stosunku, a druga dysponuje w tym zakresie wyłącznie prawem do wypowiedzenia umowy i tym samym rezygnacj i z usług określonych przy zawieraniu zobowiązania. Z kolei druga z przywoływanych przez Spółkę klauzul mających uzasadniać modyfikację stosunków umownych, która ujęta została w pkt 10.7 Regulaminu Świadczenia Usług przez Vectr ę , stanowi, że „ Dostawcy Usł ug przysługuje prawo do zmiany wysokości opłat, w tym Opłaty Abonamentowej, Opłaty Powiązanej i innych opłat określonych w Cenniku ”. Analiza w tym zakresie treści Regulaminu Świadczenia Usług przez Vectra S.A. uzasadnia wniosek , że statuuje on przywołanym postanowieniem prawo Przedsiębiorcy do nieograniczonego, jednostronnego zmieniania umów łączących go z konsumentami w zakresie ich cen, bez uzależnienia tego prawa od uzasadnionych powodów wymienionych w treści umó w. Klauzula umożliwia przy tym Przedsię b iorcy dowolną modyfikację essentialia negotii umowy w postaci naliczanej konsumentowi ceny , nie tylko w odniesieniu do wyraźnie oznaczonych w niej opłat ( o płata a bonamentowa i o płata p owiązan a) , ale również w stosunku do „innych opłat określonych w Cenn iku” , umożliwiając tym samym dowolną modyfikację wszystkich naliczanych konsumentowi opłat, bez precyzyjnego wymienienia ich kategorii. Podobnie ocenić należy także trzecie ze stosowanych przez Przedsiębiorcę postanowień uregulowane w pkt 4.1. Regulaminu Szczegółowego Świadczenia Usługi Telewizji przez Vectra S.A., zgodnie z którym „ Dostawcy Usług przysługuje prawo do modyfikacji zakresu Usługi Telewizji, na którą została zawarta Umowa przez: a. wprowadzenie nowego programu, b. zastępowanie programów prze z inne programy, w miarę możliwości o podobnym charakterze. Taka modyfikacja może nastąpić z ważnych przyczyn. Za ważną przyczynę uważa się w szczególności: - zaprzestanie nadawania programu przez nadawcę, - 33 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy zawartej pomi ędzy Dostawcą Usług, a nadawcą, - niemożność rozprowadzania programu ze względów technicznych, ekonomicznych, organizacyjnych lub prawnych” . Co prawda , wskazuje ono powody jednostronnych zmian zawartych przez Przedsiębiorcę z konsumentami umów, jednak żade n z określonych w niej sposobów modyfikacji stosunku pra wnego nie koresponduje z wprowadzonymi przez Spółkę zmian ami programowy mi . Jak zostało wskazane w części odnoszącej się do ustaleń faktycznych , praktyka Przedsiębiorcy polegała na jednostronnej zmiani e kwalifikacji grupy programów z p rogramów g warantowanych na p rogramy n iegwarantowane. Żaden jednak spośród tych programów nie został w dacie objętej postępowaniem zastąpiony na liście p rogramów g warantowanych innym programem o podobnym charakterze. W ocen ie Prezesa Urzędu literalne brzmienie omawianej klauzuli nie odnosi się do zmian umowy polegających na zmianie charakteru oferowanego kanału telewizyjnego poprzez zmianę jego kategorii z gwarantowanego na niegwarantowany. B rak również uzasadnienia dla uzna nia, że przesunięcie przez Spółkę grupy programów z jednej kategorii do drugiej nastąpiło z ważnych przyczyn. Powody modyfikacji oferty programowej nie są przy tym ograniczone i skonkretyzowane: Przedsiębiorca zastrzega, że modyfikacja nastąpić może z „wa żnych przyczyn” , nie wskazując kryteriów uznania przyczyny za „ważną”, a zamiast tego poprzestając na przykładowym wyliczeniu okoliczności upoważniających go do ww. modyfikacji. R ównież okoliczności wymienione w treści klauzuli jako uzasadniające jednostro nną zmianę warunków umowy mogą budzić wątpliwości ze względu na ogólne sformułowania („względy techniczne, ekonomiczne, organizacyjne lub prawne”) oraz wpływ Spółki na ks ztałt stosunku umownego z nadawcą (np. w kontekście rozwiązania umowy). Wprowadzenie d o klauzuli niedomkniętego katalogu przyczyn prowadzi więc do wniosku, że w istocie Przedsiębiorca zastrzega sobie nieograniczone prawo jednostronnego modyfikowania umów w zakresie ich elementów istotnych ( skład i treść programów) bez ograniczenia swo ich up rawnień w sposób umożliwiający konsumentowi weryfikację zasadności podejmowanych przez Przedsiębiorcę decyzji, co z kolei uzasadnia kwalifikację postanowienia jako b lankietowego i niedookreślo nego 27 . Niezależnie przy tym od zastrzeżeń Prezesa Urzędu co do treści klauzuli umownej przywołanej przez Przedsiębiorcę na uzasadnienie wprowadzanych do umowy zmian , podkreślić trzeba, że praktyka Spółki zakwestionowana w pkt. I.2 rozstrzygnięcia decyzji nie mieściła się w zakresie ww. klauzuli umownej. Dokonana przez Przedsiębiorcę zmiana umowy nie dotyczyła bowiem wprowadzenia nowego kanału bądź zamiany kanału na inny. Zwrócić przy tym należy uwagę, że w dotychczasowej korespondencji z Prezesem Urzędu Przedsiębiorca kwalifikował jako materialną podstawę jedno stronne j modyfikacji stosunków umownych z konsumentami przepis art. 60a ustawy Prawo telekomunikacyjne. Stosowane przez n iego wzorce umowne przeczą temu twierdzeniu i wskazują m.in. w cytowanych postanowi eniach (por. fragm. złożenie wypowiedzenia Umowy w trybie z godnym z art. 60a…) , że przepis ten reguluje wyłącznie tryb dokonywanych zmian i wypowiadania przez konsumentów umów w razie braku ich akceptacji. Z aznaczyć także trzeba , że - w ocenie Prezesa Urzędu - wskazane przez Spółkę przepisy prawa powszechnie obowi ązującego nie mogą stanowić samodzielnej podstawy prawnej dla 27 Niezależnie od przedmiotu postępowania należy zauważyć, że ww. klauzula modyfikacyjna może również podlegać analizie przez pryzmat abuzywności (art. 385 1 § 1 kc). Ww. analiza wykracz a jednak poza ramy niniejszego postępowania. 34 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl dokonania przedmiotowych zmian z uwagi na konieczność regulacji dopuszczalności modyfikowania umów zawieranych z konsumentami poprzez zamieszczanie w ich treści odpowiednich klauzul modyfikacyjn ych, zgodnie z przywołanymi przepisami kc oraz orzecznictwem . W ocenie Prezesa Urzędu, zachowanie Spółki wskazane w pkt I.1 i I.2 rozstrzygnięcia decyzji jest sprzeczne z dobrymi obyczajami z uwagi na dokonanie przez Spółkę zmian umów mimo braku zawarcia w umowach podstaw normatywnych umożliwiających dokonanie takich zmian, co narusza wym óg lojalności wobec kontrahenta, nienadużywania przewagi wynikającej z ukształtowania stosunku prawnego i niedokonywania jednostronnej zmiany warunków umowy bez wyraźnej podstawy prawnej zawartej w umowie. Jednocześnie należy zauważyć, że wprowadzone zmiany dotyczyły istotnych elementów umowy i w sposób znaczący wpłynęły na główne prawa i obowiązki stron , prowadząc do podwyższenia opłat abonamentowych obciążających konsu mentów będących kontrahentami Spółki lub do zmiany zakresu oferowanej przez Spółkę usługi telewizji powodującej przesunięcie części kanałów spośród kanałów gwarantowanych do grupy kanałów niegwarantowanych, których zaprzestanie nadawania lub zmiana nie są przez Spółkę kwalifikowane jako zmiana umowy . Na tej podstawie Spółka wprowadziła zmiany programowe opisane na str. 18 - 19 decyzji. Wskazać również trzeba, że wprowadzane przez Przedsięb iorcę jednostronn i e zmiany warunków umów godzą w dobry obyczaj wzajemne j lojalności kontraktowej i rzetelności współpracy Przedsiębiorcy z konsumentem również poprzez wykorzystanie istniejącej między przedsiębiorcą a konsumentem dysproporcji w możliwościac h dochodzenia przysługujących praw i związanej z tym kalkulacji opłacal ności sądowej ochrony roszczeń. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że kwoty o które Spółka jednostronnie podwyższyła wysokość opłat abonamentowych konsumentów (średnio [***] ) , choć odczuwalne przez nich i obciążające budżet przeznaczony na opłaty telekomu nikacyjne, nie stanowią kwot skłaniających przeciętnego konsumenta do dochodzenia roszczeń przed sądem . Analiza przez konsumenta wyd atków koniecznych do poniesienia dla realizacji jego roszczeń na drodze proces owej musi prowadzić do wniosku o nieopłacalnoś ci takiego rozwiązania , zniechęcając tym samym indywidualnych konsumentów do szukania ochrony prawnej i prowadząc do akceptacji narzucanych przez Spółkę rozwiązań. Wszystko to z kolei godzi w lojalność kontraktową nakazującą wywiązywać się ze wzajemnych zo bowiązań zgodnie z dobrą wiarą i bez wykorzystywania mniej korzystneg o położenia kontrahenta . Uprawdopodobnienie i stotne go zniekształcenia zachowań rynkowych przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy, w trakcie jej zawarcia lub po jej zawarciu w konte kście praktyk określonych w pkt I.1 i I.2 rozstrzygnięcia decyzji Nie każde zachowanie rynkowe przedsiębiorcy wobec konsumenta sprzeczne z dobrymi obyczajami może być zakwalifikowane jako nieuczciwe w rozumieniu ustawy o przeciwdzi ałaniu nieuczciwym prakt ykom rynkowym. Praktyka przedsiębiorcy musi również istotnie zniekształcać bądź móc zniekształcać zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy, w trakcie jej zawarcia lub po jej zawarciu. N ieuczciwe zachowanie rynkowe przedsiębiorcy wo bec konsumenta nie może być zachowaniem bagatelnym, nieistotnym z punktu widzenia wpływu na proces decyzyjny. 35 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Pow inno mieć ono zasadniczy wpływ i znaczenie w procesie związanym z nawiązaniem stosunku umownego, z pozostaniem w tym stosunku bądź jego zakońc zeni em . Z racji, że nieuczciwa praktyka rynkowa ma zniekształcać, i to w sposób istotny, zachowanie przeciętnego konsumenta , wynika wymóg by zniekształcenie polegało na ograniczeniu lub wyeliminowaniu zdolności konsumenta do podjęcia świadomej decyzji doty czącej umowy. Formy tego zniekształcenia mogą być różne: od przymusu, po działania lub zaniechania wprowadzające w błąd 28 . Analizowane zachowania Przedsiębiorcy mogły w istotnym stopniu wpłynąć zniekształcająco na zachowania gospodarcze konsumentów. Prakt yka Spółki polegająca na jednostronnej zmianie umowy poprzez podwyższenie cen oferowanych usług zmusiła konsumentów do dokonania powtórnej analizy przedstawionych im warunków umów mimo dokonania takich analiz na etapie zawierania umów z Przedsiębiorcą. Na stępstwem tego była konieczność podjęcia przez konsumentów objętych zmianami decyzji o roz wiązaniu umów bądź o pozostaniu stroną zmienionych stosunków prawnych , które mogły być przez nich oceniane jako mniej korzystne. Konsumenci, którzy podjęli decyzję o zakończeniu stosunku prawnego , zmuszeni byli z kolei do powtórnej analizy ofert przedsiębiorców działających na rynku usług telekomunikacyjnych, poświęcając swój czas na wybór innej oferty przy ryzyku konieczności sięgnięcia po ofertę mniej korzystną od o ferty , na której warunkach Przedsiębiorca świadczył na ich rzecz usługi przed zmianami. Niezależnie od opisanego zniekształcenia zachowania konsumentów pod względem pozaekonomicznym podkreślić trzeba, że praktyka Przedsiębiorcy zniekształcić mogła ich zac howanie również w aspekcie ekonomic znym. Konsumenci, którzy nie zrezygnowali z umowy i otrzymywali usługi na zmienionych warunkach , zmuszeni bowiem zostali do znoszenia podwyższonych opłat przy braku uzasadnienia prawnego dla przeprowadzenia przez Spółkę m odyfikacji umów. Z kolei konsumenci, którzy zrezygnowali z umowy i zmuszeni byli do sięgnięcia po oferty innych przedsiębiorców , w konsekwencji mogli zawrzeć stosunki prawne mniej korzystne finansowo niż stosunek prawny łączący ich z Przedsiębiorcą przed z mianami. Znoszenie przez nich tak ukształtowanej nowej sytuacji prawnej mogło godzić w ich interesy majątkowe. Co istotne, z uwagi na ciągły charakter zmienianych stosunków prawnych, których dotycz yły kwestionowan e przez Prezesa Urzędu praktyki, ich skutki w zakresie zniekształcenia zachow ania konsumentów i godzenia w ich interesy ekonomiczne mogą w dalszym ciągu trwać do chwili sporządzenia niniejszego pisma. Praktyka Spółki polegająca na jednostronnej zmianie umowy przez przesunięcie określonych kanałów spośród kanałów gwarantowanych d o grupy kanałów niegwarantowanych również zmusiła konsumentów do dokonania powtórnej analizy przedstawionych im warunków umowy. W konsekwencji wymienionej praktyki konsumenci , którzy zdecydowali o pozostaniu stronami umów, z ostali ponadto pozbawieni ochrony zastrzeżonej dla programów z kategorii programów gwarantowanych, skutkiem czego postawiono ich w stanie niepewności odnośnie do tego, jakie programy będą odbierać do zakończenia umowy . Będąc pozbawionymi prawa do wypowiedz enia umowy w razie zaprzestania nadawania przez Przedsiębiorcę określonego kanału z listy programów niegwarantowanych (uprzednio gwarantowanego), stali się stroną stosunku prawnego 28 A.Michalak (red . ), P rzeciwdziałani e nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz (wers. elektroniczna, komentarz do art. 4 ustawy). 36 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl naruszającego zasadę równowagi stron. Tym samym zarzucana Przedsiębiorcy pr aktyka mogła zniekształcić ich zachowanie zarówno w aspekcie ekonomicznym (pozbawienie ochrony prawnej prz ed zmianami umowy ingerującymi w treść świadczenia lub wypowiedzenie umowy w przypadku wycofania kanału z koniecznością jednak zwrotu udzielonych ulg ) , jak i w aspekcie pozaekonomicznym (konieczność ponownej analizy oferty Przedsiębiorcy i poszukiwanie ewentualnej nowej oferty ). Podobnie jak przy pierwszej z omówionych praktyk podkreślić trzeba, że ciągłość stosunku prawnego łączącego Przedsiębiorcę z konsumentem uzasadnia wniosek, ż e skutki omówionej praktyki mogą trwać do chwili obecnej, godząc w interesy konsumentów dotkniętych praktyką . W odniesieniu do pierwszej z przywołanych praktyk w skazać przy tym trzeba, że kwoty podwyżek cen świadczonych usłu g, choć odczuwalne z perspektywy budżetu konkretnego abonenta, nie były kwotami skłaniającymi do dochodzenia przez dotkniętych praktyką konsumentów w drodze sądowej przysługujących im roszczeń w razie braku akceptacji wprowadzanych zmian. Dysproporcja kosz tów dochodzenia ochrony prawnej do możliwych do uzyskania korzyści i konieczność wystąpienia na drogę sądową przeci wko przedsiębiorcy dysponującemu z perspektywy konsumenta praktycznie nieograniczonymi środkami w is totny sposób mogły wpłynąć na decyzje k on sumentów odnośnie do akceptacji jednostronnie wprowadzanych przez Przedsiębiorcę zmian. W ocenie Prezesa Urzędu zachowania Spółki wskazane w pkt I. 1 i I. 2 rozstrzygnięcia decyzji stały w sprzeczności z dobrymi obyczajami i mogły w istotny sposób zniekszt ałc ić zachowania rynkowe dotkniętych nimi konsumentów. W konsekwencji należy uznać za uprawdopodobnione, że opisane w pkt I.1 i I.2 rozstrzygnięcia decyzji praktyki Spółki naruszały art. 4 ust. 1 upnpr. Uprawdopodobnienie sprzeczności z prawem praktyki ok reślonej w pkt I. 3 rozstrzygnięcia decyzji Uprawdopodobnienie stosowania przez Przedsiębiorcę praktyki wprowadzającej w błąd Z godnie z art. 4 ust. 2 upnpr za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd. W my śl art. 5 ust. 1 upnpr praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowa dzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji (art. 5 ust. 2 pkt 1 upnpr). Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 3 pkt 6 ww. ustawy wprowadzające w błąd działanie może w szczególności dotyczyć powodów stosowania przez przedsiębiorcę praktyki rynkowej. W ocenie Prezesa Urzędu, powołanie się we wstępie kierowanych przez Spółkę do konsumentów listów informujących o wprowadzanych jednostronnie zmianach umów na „ zalecenia otrzymane od Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsu mentów ” oraz „ zmiany niezależne od VECTRA S.A., wdrażane przez nadawców programowych ”( por. m. in. str. 20 decyzji) celem uzasadnienia opisanych w nich zmian, obejmujących m .in. wzrost opłat ab onamentowych i zmiany programów , mogło wprowadzić konsumentów w błąd , wywołując u nich mylne przeświadczenie, że zmiany te nie wynikają z autonomicznej woli Spółki, ale że stanowią jedynie odzwierciedlenie decyzji podjętych w tym zakresie przez organ administracyjny lub podmioty niezależne od Spółki, na które Spółka ni e tylko 37 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl mogła nie mieć wpływu, ale wręcz musiała je zaakceptować. Zwrócić należy przy tym uwagę, że treść listów przesyłanych przez Spółkę konsumentom nie różnicowała ww. powodów w odniesieniu do poszczególnych zmian warunków umów . Zamieszczenie informac ji o przywołanym powyżej brzmieniu w początkowej części listu informującego następnie o zakresie wprowadzanych zmian, w tym o podwyższaniu cen usługi oraz jej zakresie (przesunięci u programów z listy programów gwarantowanych na listę programów niegwarant owanych) wywoływało wrażenie , że wszystkie komunikowane zmiany spowodowane były koniecznością dostosowania przez Spółkę łączących ją z konsumentami stosunków zobowiązaniowych do zaleceń otrzymanych od Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz że były one niezależne do jej woli, tj. że na ich wprowadzenie nie miała ona żadnego wpływu. P owyższe twierdzenia nie znajdują odbicia w stanie faktycznym sprawy. Prezes Urzędu nie formułował zaleceń, których przedmiotem byłaby konieczność podwyższania przez Spó łkę cen świadczonych usług (wysokości opłat abonamen towych) bądź konieczność dokonywania przez nią zmian w zakresie dostarczanych konsumentom programów i ich przynależności do listy programów gwarantowanych bądź niegwarantowanych. T ym samym powoływanie się przez Spółkę w korespondencji kierowanej do objętych zmianami konsumentów na istnienie takich zaleceń i uzasadnianie nimi wprowadzanych w obowiązujących umowach zmian uzasadnia wniosek o wprowadzaniu przez stosowaną praktykę w błąd. Przywołane w powyższy m wywodzie wprowadzające w błąd komunikaty Spółka zamieszczała w treści korespondencji kierowanej do konsumentów - abonentów. Tym samym należy stwierdzić, że analizowane treści były przez nią rozpowszechniane. Z uwagi zaś na sposób redagowania komunikatów, w tym ich oznajmujący charakter i odnoszenie się do określonych elementów łączącej strony umowy uprawniony jest zarazem wniosek, że treści te były w zamyśle Spółki informacjami. Informacje te, dotyczące przyczyn jednostronnie wprowadzanych przez Spółkę w zakresie obowiązujących umów zmian, należy uznać za informacje dotyczące powodów stosowania przez przedsiębiorcę praktyki rynkowej w rozumieniu art. 5 ust. 3 pkt 6 upnpr. Uprawdopodobnienie powodowania możliwości podjęcia przez przeciętnego konsumenta d ecyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął P owołanie się na zalecenia organu administracji publicznej lub też na działania innych podmiotów niezależnych od Spółki (nadawców) jako na przyczyny wprowadzenia zmian mogło wpłynąć na decyzje konsum entów co do konieczności zaakceptowania zmienionych warunków kontraktu i kontynuowanie umów na potencjalnie mniej korzystnych niż dotychczas warunkach. Społeczne zaufanie, jakim obdarzany jest Prezes Urzędu , mogło prowadzić do akceptacji przez konsumentów jednostronnie wprowadzanych decyzją Spółki zmian, jako zmian nienaruszających interesów konsumentów, a zarazem takich, na których kształt Spółka nie miała żadnego wpływu . Jest tym samym oczywiste , że opatrzenie zmiany warunków umowy informacją, że nie wyni kają one wyłącznie z woli Spółki, ale że ich wprowadzenie podyktowane zostało zaleceniami organu ochrony konsumentów , mogło rzutować na postawy konsumentów względem tychże zmian , prowadząc do podejmowania przez nich decyzji o akceptacji nowego kształtu sto sunków umownych łączących ich 38 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl ze Spółką, a tym samym mogło doprowadzić do podjęcia przez nich decyzji dotyczących umów, których inaczej by nie podjęli. Należy przy tym mieć na względzie, że przywołany w niniejszym piśmie przeciętny konsument nie mógł mie ć świadomości nieprawdziwości informacji rozpowszechnianych przez Spółkę. Sformułowanie o dostosowaniu warunków umów do zaleceń Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jak również o niezależności zmian od Spółki, jako wynikających z działań nadawców pro gramowych , odwołuje się do okoliczności niemożliwych do zweryfikowania dla przeciętnego konsumenta. Kwestie negocjacji dostawców usług z nadawcami telewizji odnośnie do warunków ich współpracy są niejawne z uwagi chociażby na tajemnicę przedsiębiorstwa i t ym samym niemożliwe jest ich weryfikowanie przez końcowych odbiorców usług telewizyjnych (niezależnie od tego, czy takie okoliczności w ogóle można uznać za „zmiany wdrażane przez nadawców”) . Również informacja o „zaleceniach” Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pozbawiona odwołania do konkretnego dokumentu bądź komunikatu prasowego uniemożliwiała sprawdzenie jej prawdziwości przez przeciętnego konsumenta, znajdującego się w sytuacji rynkowej na pozycji słabszej od profesjonalnego podmiotu gospodarcze go i pozbawionego realnej możliwości uzyskania od Spółki ww. informacji oraz weryfikacji ich prawdziwości. W ocenie Prezesa Urzędu zac howanie Spółki wskazane w pkt I.3 rozstrzygnięcia decyzji stanowiło działanie wprowadzające w błąd, które mogło powodowa ć podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. W konsekwencji należy uznać za uprawdopodobnione, że opisana w pkt I.3 roz strzygnięcia decyzji praktyka Spółki naruszała art. 5 ust.1 i 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów D ziałanie przedsiębiorcy godzi w zbiorowe interesy konsumentów , gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. Natomiast przez interes zbiorowy należy rozumieć interes dotyczący konsumentów jako określonej zbiorowości. Dla stwierdzenia godzenia w zbiorowe interesy konsumentów istotne jest ustalenie, że konkretne zachowanie przedsiębiorcy nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Oznacza to, że na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przedmiotem ochrony nie jest indywidualny interes konsumenta ani suma interesów indywidualnych konsum entów, lecz interes zbiorowy. Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę za zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów powiązane jest z naruszeniem ic h interesów gospodarczych. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze majątkowym), jak również naruszenie prawa konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę waru nkach rynkowych (naruszenie o charakterze pozaekonomicznym). W niniejszej sprawie działania Spółki nie dotyczyły interesów poszczególnych osób, lecz szerokiego kręgu konsumentów, których sytuacja w poszczególnych grupach abonentów usług zdefiniowanych pr zez Spółkę była analogiczna , wobec czego nie ulega wątpliwości, że miała charakter zbiorowy. Konsumenci, do których adresowane były 39 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl wszystkie trzy kwestionowane praktyki przedsiębiorcy stanowili zbiór wyodrębniony według wspólnych kryteriów. Tym samym st wierdzić trzeba , że w zakresie pierwszej z praktyk określonych w rozstrzygnięciu decyzji (pkt I.1) naruszone zostało prawo konsumentów do otrzymywania usług na warunkach cenowych określonych w zawartej umowie oraz do ukształtowania kontraktu w sposób umożl iwiający konsumentom określenie okoliczności, w których można spodziewać się ewentualnych zmian istotnych elementów łączącego ich z Przedsiębiorcą stosunku prawnego (interesy pozaekonomiczne) . Jednocześnie naruszeniu uległy interesy ekonomiczne całej kate gorii konsumentów poprzez wprowadzenie przez Spółkę zmian skutkujących wzrostem miesięcznych opłat abonamentowych oraz interesy pozaekonomiczne poprzez zmuszenie dotkniętych zmianami konsumentów do kolejnej analizy warunków umów w zakresie akceptowalności nowego kształtu stosunków prawnych mimo dokonania przez nich takiej analizy na etapie zawierania umowy i nawiązywania stosunku prawnego . Nie można przy tym tracić z oczu, że konsumenci dotknięci kwestionowaną praktyką w razie braku akceptacji dla wprowadzo nych jednostronnie przez Przedsiębiorcę zmian zmuszeni byli do wypowiedzenia umowy, poszukiwania nowego dostawcy, a w trakcie tego procesu do analizy obecnych na rynku ofert i kalkulacji ich opłacalności. Każda z wymienionych czynności pociągała za sob ą po święcenie przez konsumenta określonej ilości czasu, co w konsekwencji naruszało jego interesy pozaekonomiczne. W zakresie godzenia w zbiorowe interesy konsumentów przez drugą z praktyk (pkt I.2 rozstrzygnięcia decyzji) podkreślić trzeba, że zmiany b ezpods tawni e wprowadzone przez Spółkę do umów nie zostały oparte na prawidłowo skonstruowanych klauzulach modyfikacyjnych , godząc w prawa konsumentów do przejrzystości i przewidywalności stosunku prawnego i naruszając tym samym ich interesy poza ekonomiczne. W ko nsekwencji doszło do naruszenia prawa konsumentów do otrzymywania świadczeń w kształcie zgodnym z treścią zawartych umów. Skutkiem praktyki Przedsiębiorcy było również zmniejszenie stabilności łączącego go z konsumentami stosunku prawnego przez pozbawienie części oferowanych programów gwarancji ochrony prawnej zwi ązanej z procedurą zmiany umowy, co godziło zarówno w interesy ekonomiczn e jak i pozaekonomiczne konsumentów pozbawionych pe wności co do trwałości stosunku prawnego łączącego ich ze Spółką. Pamięta ć należy , że jednostronna zmiana polegająca na przesunięciu części programów z kategorii programów gwarantowanych do programów niegwarantowanych doprowadziła do pozbawienia konsumenta prawa wypowiedzenia umowy bez obowiązku zwrotu na rzecz Spółki ulgi w op łacie abonamentowej w razie ewentualnego usunięcia programu obecnego na liście programów niegwarantowanych z oferty operatora bez konsekwencji finansowych . W takiej sytuacji bowiem konsument nie ma prawa do wypowiedzenia umowy bez obowiązku zwrotu na rzecz Spółki ww. ulgi z uwagi na nieuznawanie przez Przedsiębiorcę zaprzestania nadawania pr ogram u z kategorii niegwarantowanych za zmianę umowy. W konsekwencji więc zmuszony zostaje do otrzymywania świadczenia w zubożonym kształcie przy braku możliwości sprzec iwienia się postępowaniu Spółki bez narażenia na straty finansowe , co godzi w jego interesy ekonomiczne. W przypadku trzeciej z praktyk (pkt I.3 rozstrzygnięcia decyzji) doszło do naruszenia zbiorowego interesu konsumentów rozumianego jako praw o do otrzym ywania od przedsiębiorcy rzetelnych informacji oraz uczestniczenia w niezakłóconych przez 40 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl przedsiębiorcę warunkach rynkowych. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że praktyka Spółki, dotycząca wszystkich konsumentów dotkniętych wprowadzanymi zmianami i otrz ymujących informującą o tym korespondencję, mogła wprowadzać konsumentów w błąd poprzez rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o roli Prezesa Urzędu we wprowadzanych przez Spółkę zmianach i tym samym powodować podjęcie przez konsumentów – adresatów prze kazów informacyjnych decyzji dotyczących umowy, których w braku kwestionowanego postępowania Spółki by nie podjęli. Wskutek tej praktyki konsumenci mogli zdecydować o pozostaniu stronami umów ze Spółką i zrezygnować z ewentualnego dochodzenia od niej rosz czeń ze względu na przekonanie, że wprowadzone zmiany wynikały z zaleceń Prezesa Urzędu (naruszenie interesów ekonomicznych). Zarazem wskutek praktyki Przedsiębiorcy doszło do naruszenia zbiorowego interesu konsumentów rozumianego jako prawo do otrzymywani a od kontrahenta zgodnych z prawdą, rzetelnych i niewprowadzających w błąd komunikatów. W ten sposób konsumenci mogli zachować dobrą opinię o przedsiębiorcy, który w ocenie konsumentów wywołanej treścią otrzymanej korespondencji, wprowadzał zmiany jedynie od niego niezależne. Tym samym naruszone zostały w tym zakresie ich interesy pozaekonomiczne. Należy podkreślić , że skutki ekonomiczne praktyk opisanych w pkt. I.1 i I.2 rozstrzygnięcia decyzji utrzymywały się do końca okresów zobowiązania, którymi obję ci byli konsumenci, a w niek tórych przypadkach mogą utrzymywać się w dalszym ciągu (umowy bez okresu zobowiązania). Przedsiębiorca nie wycofał się z wprowadzonych pomimo braku prawidłowej klauzuli modyfikacyjnej zmian, utrzymując podwyższone opłaty miesięc zne naliczone konsumentom oraz zmianę kanałów z kategorii gwarantowanych do kategorii kanałów niegwarantowanych. Tym samym uprawniona jest ocena o utrzymujących się negatywnych skutkach naruszeń dla interesów ekonomicznych dotkniętych nimi konsumentów. Ty m samym uznać należy, że uprawdopodobniono godzenie przez praktyki Spółki określone w pkt I.1 - 3 rozstrzygnięcia decyzji w zbiorowe interesy konsumentów. Mając na uwadze powyższą analizę , przyjąć należy, że uprawdopodobniono, że Vectra stosowała praktyki na ruszające zbiorowe interesy konsumentów opisane w pkt I.1 - 3 rozstrzygnięcia decyzji Nałożenie obowiązku wykonania zobowiązań oraz określenie terminu wykonania zobowiązań (pkt I rozstrzygnięcia decyzji) Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy jeżeli w toku postęp owania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione, że został naruszony zakaz, o którym mowa w art. 24 uokik, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniec hania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia lub usunięcia jego skutków, Prezes Urzędu może w drodze decyzji zobowiązać przedsiębiorcę do wykonania tych zobowiązań. Praktyki Spółki określone w pkt I.1 - 3 rozstrzygnięcia zostały zaniecha ne z dniem 2 sierpnia 2015 r., tj. dniem następującym po dniu wejścia w życie jednostronnych zmian warunków umów. Zaniechanie ww. praktyk jest immanentnie wpisane w ich jednorazowy charakter, podobnie jak dalsze trwanie skutków ww. praktyk. Na dzień wydan ia decyzji trwają skutki naruszeń interesów konsumentów o charakterze ekonomicznym 41 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl i pozaekonomicznym. W ocenie Prezesa Urzędu zachodzi konieczność usunięcia ww. skutków poprzez realizację zaproponowanych przez Spółkę działań. Prezes Urzędu nałożył na Ve ctrę obowiązek wykonania zobowiązania zgodnie z pkt I .A - I rozstrzygnięcia decyzji. Prezes Urzędu uznał za zasadne przyjęcie zobowiązania w przedstawionym w rozstrzygnięciu kształcie. Treść zobowiązania jest jednoznaczna i precyzyjna oraz umożliwia skontrol owanie jego wykonania. W ramach ww. zobowiązania Vectra zobowiązała się do usunięcia skutków wszystkich praktyk wskazanych w rozstrzygnięciu. W ocenie Prezesa Urzędu zobowiązanie w powyższym kształcie spełnia cel wydania decyzji zobowiązującej, którym jest zapewnienie odpowiedniego poziomu ochrony interesów ogółu konsumentów. Złożone przez Spółkę zobowiązanie przewiduje przyznanie rekompensaty dla konsumentów w największym stopniu dotkniętych działaniem przedsiębiorcy (pkt I. A - C) oraz poinformowanie szeroki ego grona konsumentów o nied opuszczalności określonych działań Przedsiębiorcy (w szczególności pkt I.D - E). Odnosząc się do działań zaproponowanych przez Spółkę , należy w pierwszej kolejności wskazać grupę konsumentów, których dotyczy zobowiązanie. Zobowią zania Spółki wskazane w pkt I.A - C obejmują zarówno aktualnych ( tj. pozostających abonentami Spółki na dzień przypadający 2 tygodnie po uprawomocnieniu się decyzji), jak i byłych konsumentów - abonentów Spółki. Przysporzeniem objęci są jednak konsumenci, któr zy byli w momencie dokonania przez Spółkę zakwestionowanych zmian warunków umowy w tzw. okresie zobowiązania. Oznacza to, że konsumenci ci byli objęci warunkami umowy o charakterze terminowym (najczęściej korzystniejszymi niż warunki standardowe). Prezes U rzędu uznał za wystarczające ograniczenie rekompensaty do tego grona konsumentów, mając na uwagę charakterystykę umów terminowych i bezterminowych. W przypadku umów terminowych oczekiwanie konsumenta, że przedsiębiorca będzie świadczył mu usługi na uzgodni onych warunkach do końca okr esu ustalonego w umowie jest szczególnie uzasadnione. Stąd też zakwestionowane praktyki były bardziej dotkliwe dla tej grupy konsumentów. Umowy bezterminowe charakteryzują się natomiast większą elastycznością. Zobowiązaniami opi sanymi w pkt I. A - B rozstrzygnięcia decyzji zostaną objęci konsumenci dotknięci skutkami praktyk i , o któr ej mowa w pkt I.1 rozstrzygnięcia decyzji . Zobowiązaniem opisanym w pkt I. C rozstrzygnięcia decyzji zostaną objęci konsumenci dotknięci skutkami praktyk i, o której mowa w pkt I.2 rozstrzygnięcia decyzji. Skutki praktyki określonej w pkt I.3 rozstrzygnięcia decyzji usunięte zostaną poprzez realizację przez Spółkę obowiązków informacyjnych wskazanych w pkt I.D - E rozstrzygnięcia decyzji. Z komunikatów, które zostaną zamieszczone w prasie i na stronie Przedsiębiorcy (w tym z komunikatu pop - up wyświetlanego każdorazowo po wejściu na stronę internetową) , wynika bowiem, że informacja przekazana konsumentom wskazująca, że zmiany warunków umów były skutkiem zaleceń Prezesem Urzędu, była niezgodna z prawdą. Rodzaj i wielkość przyznanych korzyści uzależniony jest od wagi, zasięgu i skutków poszczególnych praktyk stosowanych przez Spółkę. Forma rekompensaty dostosowana jest również do aktualnego statusu abonenta Spółki (aktualny/były). Prezes Urzędu, przyjmując zobowiązanie Spółki, wziął pod uwagę, że skutki praktyki opisanej w pkt I.1 rozstrzygnięcia decyzji są dalej idące niż skutki praktyki opisanej w pkt I.2 rozstrzygnięcia decyzji. W pierwszej z praktyk wystąpiły bowiem skutki o charakterze finansowym, które dotknęły wszystkich konsumentów objętych takimi zmianami warunków 42 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl umów. Skutkiem zmian charakteru kanałów było natomiast powstanie po stronie Spółki możliwości modyfikacji zawartości programowej, z której to m ożliwości Spółka skorzystała jedynie w ograniczonym zakresie ( por. str. 19 decyzji ). Zmian y programowe polegające na wycofaniu kanałów dotknęł y jedynie części ze wszystkich konsumentów objętych zmianami warunków umów. Skutki tej praktyki należy również oce nić jako mniej dotkliwe niż podwyżka cen usługi. Stąd też w przypadku praktyki I.1 zobowiązanie przewiduje rekompensatę finansową (pkt. I.A i I.B) , w przypadku praktyki I.2 zaś rekompensatę produktową (pkt I.C) . W przypadku zobowiązania opisanego w pkt I. A rozstrzygnięcia decyzji do skorzystania z rekompensaty uprawnieni będą aktualni abonenci Spółki (na dzień przypadający 2 tygodnie po uprawomocnieniu się decyzji) . Rekompensata obejmuj e przyznanie konsumentom upustu w wysokości stanowiącej iloczyn wysokośc i wprowadzonej i opłacanej przez abonenta podwyżki abonamentu i liczby miesięcy od dnia 1 sierpnia 2015 roku (tj. od daty, kiedy podwyżka weszła w życie) do dnia końca okresu zobowiązania, jaki obowiązywał abonenta w dniu wejścia w życie podwyżki. Rekompen sata zostanie udzielona przez uznanie każdemu z abonentów uprawnionych do tego przysporzenia salda płatności, a następnie obniżeniu całości należnej płatności z tytułu zawartej umowy w okresie 6 następujących po sobie miesięcy o kwotę stanowiącą 1/6 całośc i rekompensaty. Upust będzie naliczany od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zakończyła się całość komunikacji, o której mowa w pkt I.F - G rozstrzygnięcia decyzji. O skonkretyzowanych datach (dziennych) , w jakich upust będzie nalic zany, konsumenci zostaną poinformowani w liście, do którego link zostanie rozesłany za pomocą komunikacji SMS, e - mail i przez Strefę Klienta (por. pkt I.E - G). Jeśli Spółka nie będzie miała możliwości przyznać upustu na powyższych zasadach (w szczególnośc i ze względów technicznych ), a także wtedy, gdy abonent zrezygnuje ze wszystkich usług świadczonych przez Spółkę , Spółka zwróci niewykorzystaną część kwoty rekompensaty przelewem na podany przez abonenta numer konta. O konieczności podania numeru konta kon sumenci również zostaną poinformowani w opisany powyżej sposób. Rekompensata zostanie przyznana w sposób automatyczny, tj. bez konieczności dokonywania przez konsumentów jakichkolwiek czynności. Rekompensata dla konsumentów dotkniętych skutkami praktyki ok reślonej w pkt I.1 rozstrzygnięcia decyzji, którzy nie są już abonentami Spółki, opisana jest w pkt I.B. Ta forma przysporzenia obejmuje zarówno rekompensatę finansową, jak i produktową. Konsumenci otrzymają zgodnie ze swoim wyborem jedną z 3 korzyści: – zwr ot kwoty 36,80 zł na podany przez abonenta numer rachunku bankowego; – w razie zawarcia przez konsumenta umowy ze Spółką na nową usługę telewizyjną, telefonii stacjonarnej lub mobilnej lub dostępu do Internetu stacjonarnego lub mobilnego na okres przynajmnie j 12 miesięcy, jeśli zawarcie umowy na ww. usługi nast ąpi w terminie 30 dni od daty dziennej wskazanej konsumentom w komunikacji, o której mowa w pkt I.F - H rozstrzygnięcia decyzji – jednorazow y upust w kwocie 36,80 zł odejmowanego proporcjonalnie od kolejn ych rachunków wystawianych abonentowi, aż do jego wyczerpania; – kart ę GSM z usługą Int ernetu mobilnego (15 GB) oraz połączeń głosowych (50 minut miesięcznie) oraz 50 SMS - ów (z opcją wykorzystania jako SMS techniczny w domowych instalacjach alarmowych lub j ako mobilny Internet do laptopa czy tabletu) na okres 3 miesięcy w najbliższym Biurze Obsługi Klienta, w ciągu 30 dni od daty dziennej 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl wskazanej konsumentom w komunikacji, o której mowa w pkt I.F - H rozstrzygnięcia decyzji. Wysokość rekompensaty dla byłych abonentów (pkt I.B.i i I.B.ii rozstrzygnięcia decyzji) skalkulowana została w oparciu o uśrednioną wysokość podwyżki, która wynosiła [***] zł miesięcznie brutto, oraz średni ą długość okresów zobowiązania , którymi objęci byli konsumenci od momentu wprowadze nia podwyżek do ich zakończe nia [***] (por. pismo Spółki z 21 sierpnia 2019 r.). W przypadku rekompensaty określonej w pkt I.B.ii kwota 36,80 zł będzie odejmowana od kolejnych 3 rachunków abonenta. Z uwagi na to, abonenci mogą jednocześnie korzystać z inn ych ofert promocyjnych (przewidujących np. możliwość obniżenia opłat w pierwszych miesiącach korzystania z usług) nie zawsze możliwe będzie odjęcie 1/3 wartości przysporzenia . Niezależnie od tego przysporzenie powinno zostać w całości przyznane do trzecieg o rachunku włącznie. Konsumenci będą mogli dokonać wyboru korzyści w ciągu 30 dni od o trzymania komunikatu SMS/e - mail, o których mowa w pkt I.F - G rozstrzygnięcia decyzji, poprzez formularz dostępny na dedykowanej stronie internetowej, drogą mailową pod wsk azanym adresem lub drogą telefoniczną pod dedykowanym numerem telefonu . Konsumenci, do których Spółka nie posiada ani numeru telefonu mobilnego, ani adresu e - mail o dziennym terminie, do którego będą mogli dokonać wyboru korzyści zostaną poinformowani za p omocą informacji dostępnej w Strefie Klienta (pkt. I.H rozstrzygnięcia decyzji). Dla tej grupy konsumentów możliwość dokonania wyboru rodzaju rekompensaty będzie istniała przez cały czas dostępności komunikatu w Strefie Klienta. Termin ten będzie również o kreślony datą dzienną w liście, do którego link zostanie ro z esłany przez Strefę Klienta (por. pkt I. H ) . Otrzymanie zwrotu podwyżki wymagało będzie podania przez konsumentów numeru rachunku bankowego. Zawarcie umowy z upustem nastąpi na podstawie vouchera u dostępnionego konsumentom w formie elektr o nicznej. Odbiór karty GSM będzie natomiast wymagał wizyty we wskazanym ( właściwym dla ostatniego miejsca świadczenia usług) Biurze Obsługi Klienta. O ww. warunkach otrzymania rekompensaty konsumenci zostaną poinfor mowani w liście, do którego link zostanie ro z esłany za pomocą komunikacji SMS, e - mail i przez Strefę Klienta (por. pkt I.E - G). W przypadku zobowiązania opisanego w pkt I.C rozstrzygnięcia decyzji do skorzystania z rekompensaty uprawnieni będą aktualni abo nenci Spółki (na dzień przypadający 2 tygodnie po uprawomocnieniu się decyzji). Rekompensata obejmuje przyznanie konsumentom dostępu do kanału Cinemax przez okres 2 miesięcy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zakończyła się kom unikacja, o której mowa w pkt I.F - G rozstrzygnięcia decyzji, o ile abonent w tym czasie będzie korzystał z usług i sprzętu abonenckiego, który umożliwia korzystanie z tej usługi. O skonkretyzowanych datach (dziennych) , w jakich n astąpi aktywacja kanału Ci n emax, konsumenci zostaną poinformowani w liście, do którego link zostanie rozesłany za pomocą komunikacji SMS, e - mail i przez Strefę Klienta (por. pkt I.E - G). Rekompensata zostanie przyznana w sposób automatyczny, tj. bez konieczności dokonywania przez k onsumentów jakichkolwiek czynności. Korzyści opisane w pkt I.A i I.C rozstrzygnięcia decyzji będą się sumować . Zobowiązanie obejmuje również obowiązek zakomunikowania konsumentom możliwości skorzystania z opisanych powyżej rekompensat . Konsumenci zostaną p oinformowani o możliwości, terminie oraz sposobie skorzystania z poszczególnych korzyści z wykorzystaniem różnych środków komunikacji: 44 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl – przez stronę internetową Spółki www.vectra.pl , na której komunikat utrzymywany będzi e przez 3 miesiące od jego udostępnienia (pkt I. D rozstrzygnięcia decyzji), – przez 2 ogłoszenia w tygodnikach prezentujących programy telewizyjne (pkt I. E rozstrzygnięcia decyzji), – przez zindywidualizowaną komunikację SMS, e - mail oraz przez Strefę Klienta dostosowaną do charakteru abonenta (aktualny/były, uprawniony do jednego lub dwóch rodzajów rekompensaty) (pkt I. F - H rozstrzygnięcia decyzji) , – przez komunikaty na dekoderach wyświetlane dwa razy w ciągu doby do końca okresu, w którym byli abonenci będą mo gli dokonać wyboru rodzaju rekompensaty (tylko aktualni abonenci) . Zindywidualizowaną komunikacją SMS, e - mail oraz przez Strefę Klienta w pierwszej kolejności objęci zostaną aktualni abonenci Spółki. Po zakończeniu tego etapu komunikacji odpowiednie inform acje zostaną zaś skierowane do byłych abonentów. Art. 28 ust. 2 uokik stanowi, że w decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych zobowiązań Prezes Urzędu może określić termin wykonania zobowiązań. Mając na uwadze odmienny charakter poszczególnych z obowiązań opisanych w pkt I. A - I rozstrzygnięcia niniejszej decyzji, Prezes Urzędu określił różne terminy ich wykonania. Dla wykonania zobowiązań, o których mowa w pkt I. A oraz I. C rozstrzygnięcia d ecyzji, został określony termin 3 miesiąca liczony od dnia uprawomocnienia się decyzji. Przez wykonanie tych zobowiązań rozumie się przyznanie konsumentom odpowiednich rekompensat (tj. uznanie salda płatności na koncie abonenckim i aktywację dostępu do kanału Cinemax) , co nastąpi w sposób automatyczny . Nie jest na tomiast konieczne (ani możliwe) skonsumowanie przez konsumentów całości rekompensat w ww. terminie. Dla wykonania zobowiąza nia , o który m mowa w pkt I. B rozstrzygnięcia decyzji, został określony termin 6 miesięcy liczony od dnia uprawomocnienia się decyzji. Realizacja tej formy rekompensaty wymaga bowiem podjęcia zarówno przez Spółkę, jak i przez konsumentów szeregu działań. Termin wykonania zobowiązania uwzględnia zatem termin na dokonanie przez konsumentów wyboru korzyści (30 dni) oraz działań systemowych po stronie Spółki koniecznych do obsłużenia procesu przy znawania rekompensaty. Uwzględniając złożoność rekompensaty określonej w pkt I.B rozstrzygnięcia decyzji, Prezes Urzędu uznał termin 6 miesięcy za niezbędny, a jednocześnie wystarczający do wykonania zobowiązania. Termin ten należało będzie uznać za dochow any, jeżeli po wyrażeniu przez konsumenta woli skorzystania z konkretnej formy rekompensaty zostanie : zlecony przelew do konsumenta (pkt. I.B.i), wydany voucher uprawniający do zawarcia umowy z upuste m (pkt I.B.ii) , udostępniona do odbioru karta GSM (pkt I .B.iii). Nie jest natomiast konieczne skonsumowanie przez konsumentów całości rekompensat w ww. terminie. Dla wykonania obowiązków informacyjnych zostały określone następujące terminy: – komunikat przez stronę internetową Spółki (komunikat na dole strony oraz okno pop - up) - w dniu uprawomocnienia się decyzji . K omunikat utrzymywany będzie przez 3 miesiące od jego udostępnienia ; – ogłoszenia w tygodnikach prezentujących programy telewizyjne – termin 2 miesię cy od dnia uprawomocnienia się decyzji ; – k omunikaty na dekodery - termin 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się decyzji dwa razy w ciągu doby do końca okresu, w którym byli abonenci będą mogli dokonać wyboru rodzaju rekompensaty; – zindywidualizowana komunika cja przez Strefę Klienta skierowana do aktualnych abonentów - termin 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się decyzji. Komunikat 45 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl utrzymywany będzie przez 3 miesiące od jego udostępnienia do końca okresu, w którym byli abonenci będą mogli dokonać wyboru rodza ju rekompensaty; – zindywidualizowana komunikacja przez Strefę Klienta skierowana do byłych abonentów - termin 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji. Komunikat utrzymywany będzie przez 3 miesiące od jego udostępnienia do końca okresu, w którym byli abonenci będą mogli dokonać wyboru rodzaj u rekompensaty; – zindywidualizowana komunikacja SMS, e - mail skierowana do aktualnych abonentów – termin 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji. Termin ten pozwala na rozłożenie komunikacji SMS i e - mail w czas ie ; – zindywidualizowana komunikacja SMS, e - mail skierowana do byłych abonentów – termin 2 miesięcy i 2 tygodni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Termin ten pozwala na rozłożenie komunikacji SMS i e - mail w czasie oraz zrealizowanie w pierwszej kolejności komu nikacji do aktualnych abonentów. Mając na uwadze nakład pracy związany z koniecznością poinformowania konsumentów objętych rekompensatą o możliwości jej otrzymanie, Prezes Urzędu uznał za zasadne rozłożenie obowiązków informacyjnych w czasie. Wskazane powyżej terminy należy uznać za niezbędne, a jednocześnie wystarczające do wykonania zobowiązania. W ww. terminach obowiązki informacyjne powinny zostać w całości zrealizowane. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt I rozstrzygnięcia ni niejszej decyzji. Obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań (pkt II rozstrzygnięcia decyzji) Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy w decyzji nakładającej na przedsiębiorcę obowiązek wykonania określonych zobowiązań P rezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w oznaczonym terminie informacji o stopniu ich realizacji. W związku z powyższym Prezes Urzędu zobowiązał przedsiębiorcę do poinformowania o stopniu realizacji zobowiązań, o których mowa w pkt I, zgodnie z treścią pkt II rozstrzygnięcia niniejszej decyzji. Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu orzekł jak w pkt II rozstrzygnięcia niniejszej decyzji. Pouczenie Stosownie do treści art. 81 ust. 1 uokik w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm.) od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za poś rednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 623 ze zm.), odwołanie 4 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 doik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl od decyzji Prezes a Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Zgodnie z art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej o sobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zgodnie z art. 105 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowyc h należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się do magać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnieni e od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. z upoważ nienia Preze sa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Ochrony Zbiorowych Interesów Konsumentów Izabela Szewczyk Krzyżanowska Otrzymują: 1. [***] 2. a/a