Wróć do: Decyzje UOKiK

Numer decyzji

DZP-3/2023

Decyzja UOKiK DZP-3/2023

Data decyzji
1 lutego 2023

Treść rozstrzygnięcia

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Warszawa, 1 lutego 202 3 r. DZP.93.5 3 .2020.RD Decyzja Nr DZP – 3 /202 3 I. Na podstawie art. 13v ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych 1 , w zw. z art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustawy o finansach publicznych 2 , po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nadmierneg o opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Aldi s p. z o.o. z siedzibą w Chorzowie (KRS: 0000249820 ), obejmującego okres czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. , tj. trzy kolejne miesiące, przypadające w okresie 2 lat przed dniem wszczęcia postę powania Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1. stwierdza nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Aldi sp. z o.o. z siedzibą w Chorzowie , w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. , to jest działanie naruszające zaka z, o którym mowa w art. 13 b ust. 1 i ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, 2. nakłada na Aldi sp. z o.o. z siedzibą w Chorzowie administracyjną karę pieniężną w wysokości 829 987,02 złotych (słownie: osiemset d wadzieścia dziewięć tysięcy dziewięćset osiemdziesiąt siedem 02 /100) płatną do budżetu państwa. 1 Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziała niu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 893 ze zm. ), dalej: „ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych” lub „Ustawa”. 2 Dz.U. z 2022 r. poz. 2414, dalej również: „Ustawa nowelizująca” . 2 II. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów 3 w związku z art. 13h ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieni om w transakcjach handlowych oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 K odeksu postępowania administracyjnego 4 w związku z art. 13q ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1. obciąża Al di sp. z o.o. z siedzibą w Chorzowie kosztami niniejszego postępowania w wysokości 206,00 złotych (słownie: dwieście sześć 00 /100), 2. zobowiązuje Aldi sp. z o.o. z siedzibą w Chorzowie do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ępowania w terminie 14 dni od dnia, w którym rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów stanie się ostateczne. 3 Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 275), dalej: „ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów”. 4 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 202 2 r. poz. 2000 ze zm.), dalej: „Kodeks postępowania administracyjnego” lub „k.p.a.” 3 Spis treści I. Przebieg postępowania ................................ ................................ ...................... 4 II. Interes publiczny ................................ ................................ ........................... 20 III. Przesłanki stosowania ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych ................................ ................................ ................................ ........... 21 IV. Aldi sp. z o.o. z siedzibą w Chorzowie jako strona postępowania w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych ............................... 23 V. Ustalenia fakt yczne i prawne - naruszenie zakazu przez Stronę ................................ ... 24 1. Wyłączenia podmiotowe i przedmiotowe ................................ .............................. 25 2. Świadczenia pieniężne niewymaga lne w okresie objętym postępowaniem ...................... 28 3. Świadczenia pieniężne, które stały się wymagalne przed 1 stycznia 2020 r. .................... 28 4. Świadc zenia pieniężne, dla których dokonano korekt księgowych lub wystawione zostały faktury korygujące na pełną wartość świadczenia pieniężnego ................................ .......... 29 5. Pozycje zwielokrotnione ................................ ................................ .................. 29 6. Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę postępowania w terminie ....................... 30 7. Świadczenia pieniężne, wobec których pozostają niedające się usunąć wą tpliwości co do stanu faktycznego ................................ ................................ ................................ 30 8. Terminy zapłaty świadczeń pieniężnych ................................ ............................... 32 9. Weryfikacja materiału dowodowego ................................ ................................ .... 36 10. Świadczenia pieniężne wymagalne w okresie objętym postępowaniem, niespełnione przez Stronę lub spełnione przez nią po terminie ................................ ................................ .. 42 11 . Ustalenia w zakresie zakwestionowanych świadczeń pieniężnych ............................. 44 12. Wnioski i zarzuty Strony postępowania złożone pismem z 14 grudnia 2022 r., w odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urzędu z 7 listopada 2022 r. ................................ .................. 52 13. Suma wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Stronę w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. ................................ ........................ 62 VI. Administracyjna kara pieniężna oraz przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary ............ 65 1. Przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 13 v ust. 6 Ustawy ............ 66 2. Przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 7 Ustawy ........... 67 3. Przesłanka odstąpien ia od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 8 Ustawy ............ 73 4. Wymierzenie kary pieniężnej i jej podstawy ................................ .......................... 79 5. Przesłanka obn iżenia kary o 20% na podstawie art. 13v ust. 3 pkt 1 Ustawy .................... 81 VII. Koszty postępowania ................................ ................................ ....................... 82 VIII. Pouczenie ................................ ................................ ................................ .... 83 IX. Wykaz załączników do decyzji ................................ ................................ ........... 85 4 Uzasadnienie I. Przebieg postępowania (1) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 5 , działając w oparciu o treść art. 13c ust. 3 ustawy o pr zeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, na podstawie danych przekazanych przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, przeprowadził analizę prawdopodobieństwa nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez A ldi sp. z o.o. z siedzibą w Chorzowie 6 . (2) Przeprowadzona przez Prezesa UOKiK analiza prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnień dała podstawę do przyjęcia, że szacowana wartość świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Aldi sp. z o .o. w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. może wyczerpywać przesłanki nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. (3) Działając w oparciu o treść art. 13c ust. 2 i art. 13e ust. 2 w związku z art. 13b ustawy o przeciwdziałaniu nadmi ernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowieniem z 22 października 2020 r. wszczął postępowanie w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Aldi sp. z o.o. z sie dzibą w Chorzowie , obejmujące okres czerwiec , lipiec , sierpień 2020 roku, tj. trzy kolejne miesiące, przypadające w okresie 2 lat przed dniem wszczęcia postępowania. (4) W dniu 27 października 2020 r. Prezes UOKiK, działając na podstawie art. 13f ust. 1 i ust. 2 oraz na podstawie art. 13g Ustawy , w celu pozyskania materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia stanu faktycznego, wezwał Aldi sp. z o.o. z siedzibą w Chorzowie do przekazania następujących dokumentów i informacji dotyczących działalności Strony post ępowania , w szczególności w zakresie dokonywanych transakcji handlowych i rozliczeń z kontrahentami, w których Strona była dłużnikiem zobowiązanym do zapłaty świadczenia pieniężnego : (a) oświadczenia o posiadanym statusie (mikro, mały, średni lub duży przedsię biorca), w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem 5 Dalej także: „Prezes UOKiK” lub „Prezes Urzędu”. 6 Dalej także: „Strona postępowania” lub „Strona” lub „Aldi sp. z o.o.”. 5 wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu, wskazującego zasady ustalania statusu mi kroprzedsiębiorcy, małego przedsiębiorcy i średniego przedsiębiorcy; (b) dokumentacji opisującej w języku polskim przyjęte zasady (politykę) rachunkowości, stosownie do treści art. 10 ustawy o rachunkowości 7 ; (c) informacji o zestawieniu kont ksiąg rachunkowych , s tosownie do treści art. 15 ustawy o rachunkowości, a także zestawieniu kont pomocniczych w zakresie rozrachunków z kontrahentami, stosownie do treści art. 16 ustawy o rachunkowości; (d) informacji o dokonywanych transakcj ach handlowych , w których świadczenie pieniężne stało się wymagalne po 1 stycznia 2020 r., poprzez uzupełni enie tabeli w strukturze stanowiącej załącznik do wezwania (Tabela nr 1) według określonych kryteriów ; (e) aktualnej wersji plików JPK_VAT, w części dotyczącej ewidencji zakupów VAT, o który ch mowa w treści art. 193a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa 8 za miesiące: wrzesień 2019 r., październik 2019 r., listopad 2019 r., grudzień 2019 r., styczeń 2020 r., luty 2020 r., marzec 2020 r., kwiecień 2020 r., maj 2020 r., czerwi ec 2020 r., lipiec 2020 r., sierpień 2020 r., w strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej; (f) plików JPK_WB, zawierających wyciągi bankowe dotyczące każdego z rachunków bankowych stosowanych do rozliczeń z kontrahentami z tytułu odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług, za okres od 1 stycznia 2020 r., do dnia wypełnienia Tabeli nr 1, w zakresie obciążeń rachunków bankowych, w strukturze logicznej o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej; (g) przekazania in formacji, co do okoliczności opisanych w treści art. 13v ust. 6, ust. 7 lub ust. 8 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, tj. okoliczności, w których Prezes UOKiK odstępuje od wymierzenia administracyjnej kary pieniężne j, gdy: 7 Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 217 ze zm.) , dalej: „ustawa o rachunkowości” . 8 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 202 1 r. poz. 72 ze zm.), dalej: „ Ordynacja podatkowa ”. 6 • wartość niespełnionych lub spełnionych po terminie przez Stronę postępowania świadczeń pieniężnych, za które obliczono by jednostkowe kary, jest równa lub mniejsza od wartości świadczeń pieniężnych nieotrzymanych lub otrzymanych po terminie przez S tronę w okresie objętym postępowaniem (ust. 6), • nadmierne opóźnienie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych nastąpiło na skutek działania siły wyższej (ust. 7), lub może odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, gdy : • zachodzą inne uzasadn ione przypadki (ust. 8). (5) Pismem z 25 listopada 2020 r. Strona postępowania złożyła wniosek o przedłużenie terminu na przekazanie informacji wskazanych w wezwaniu z 2 7 października 2020 r. o 14 dni. Wniosek uzasadniono pobytem pracowników na kwarantannie or az pracy zdalnej. (6) Pismem z 2 grudnia 2020 r. Prezes UOKiK przedłużył termin na przekazanie dokumentacji o 14 dni , tj. do 16 grudnia 2020 r. (7) Pismem z 16 grudnia 2020 r. Strona postępowania odpowiedziała na wezwanie, przekazując żądane dokumenty i informac je, tj. oświadczeni e o posiadanym statusie dużego przedsiębiorcy, dokumentację opisując ą w języku polskim przyjęte zasady (politykę) rachunkowości, informację o zestawieniu kont, wymagane pliki JPK_VAT i JPK_WB . Strona ponownie wniosła o przedłużenie termi nu do złożenia odpowiedzi na wezwanie z 27 października 2020 r. w części dotyczącej uzupełnienia Tabeli nr 1 o informacj e o zawartych transakcjach handlowych o dodatkowe 7 dni , z uwagi na problemy techniczne podmiotu odpowiedzialnego za dostawę systemu ksi ęgowego Strony postępowania. Dodatkowo , Strona postępowania wniosła na podstawie art. 69 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów o ograniczenie prawa wglądu do materiału dowodowego w zakresie informacji objętych załącznikami do pisma, które to informa cje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. (8) Pismem z 30 grudnia 2020 r. Strona postępowania przekazała uzupełnioną Tabel ę nr 1 w pliku o nazwie „ 1070002973_2020_12_30 ”. Jednocześnie Stron a wyjaśniła , że „nie dla wszystkich wskazanych w tabeli dokumentów możl iwe było wygenerowanie informacji o terminie płatności zgodnym z umową, w związku z tym przyjęto pewne uproszczenie polegające na przyjęciu terminu płatności zgodnego z terminem wskazanym na fakturze 7 VAT . ” Dodatkowo , Strona postępowania opisała znaczenie k omentarz y zawartych w Tabeli nr 1 w kolumnie „Uwagi” . Strona postępowania ponownie wniosła o ograniczenie prawa wglądu do informacji przekazywanych w niniejszej sprawie w stosunku do wszelkich podmiotów wnoszących o uzyskanie informacji objętych wnioskiem. (9) Postanowieniem z 20 stycznia 2021 r. Prezes UOKiK odmówił uwzględnienia wniosku o ograniczenie prawa wglądu , złożonego przez Stronę postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. (10) Pismem z 20 stycznia 2021 r. Prezes UOKiK przedłużył termin udzielenia od powiedzi i przekazani a dokumentacji do 31 stycznia 2021 r. Ponadto Strona postępowania została poinformowana o braku złożonych podpisów do przekazanych elektronicznych plików JPK_VAT. Dodatkowo wskazano Stronie postępowania, iż pismo z 30 grudnia 2020 r. nie zawierało podpisów osób upoważnionych do reprezentacji Strony postępowania oraz poproszono o je go ponowne przesłanie wraz z e stosownymi podpisami. (11) Pismem z 27 stycznia 2021 r. Strona postępowania przekazała wymagane pliki JPK_VAT oraz Tabel ę nr 1 z wy maganymi podpisami elektronicznymi. (12) Pismem z 27 stycznia 2021 r. Strona post ę powania przekazała wyjaśnienia zawierające tożsame informacje z przekazanymi w piśmie z 30 grudnia 2020 r. (13) Kolejnymi p ostanowieni ami z 17 marca 2021 r. i z 16 czerwca 2021 r. Pr ezes UOKiK przedłużył termin załatwienia sprawy do 22 września 2021 r. (14) Pismem z 16 września 2021 r. Prezes UOKiK wezwał Stronę postępowania do przekazania kopii faktur , których zweryfikowanie nie było możliwe w przekazanych plikach JPK_VAT . Strona postępo wania została wezwana do przekazania dokumentów potwierdzających spełnienie świadczeń pieniężnych wyszczególnionych w wezwaniu , wobec których niemożliwym było zidentyfikowanie płatności w plikach JPK_WB. Dodatkowo , wezwano Stronę do przekazania i opisania stosowanego przez Stronę postępowania mechanizmu rozliczania faktur korygujących . Wezwano także Stronę postępowania do wskazania prawidłowych n umerów i dentyfikacji p odatkowej kontrahentów, wobec których zidentyfikowano nieprawidłowości oraz rozbieżności w przekazanych plikach JPK_VAT. Prezes UOKiK wezwał Stronę postępowania do przekazania kopii umów oraz faktur, dla których w przekazanej Tabeli nr 1 Strona postępowania wskazała, że otrzyma ła je po upływie termin u zapłaty , a z których to umów wynikałby obow iązujący Stronę 8 postępowania termin zapłaty za dostarczony towar lub wykonaną usługę, którego bieg liczony jest od daty doręczenia faktury lub rachunku. Zobligowano Stronę postępowania do przekazania kopii umów oraz dokumentów, które wskazywałyby na zwolni enie Strony z obowiązku spełnienia świadczeń pieniężnych oznaczonych w Tabeli nr 1 w kolumnie „Uwagi” jako „ wyjaśnienie podstawy wystawienia faktury”, „niezgodna dostawa”, „brak potwierdzonego rachunku bankowego”, „brak potwierdzenia wykonania usługi” . Pon adto , wezwano Stronę do złożenia wyjaśnień w stosunku do tych zobowiązań, których numery dokumentów księgowych mogły wskazywać na zobowiązania z tytułów innych niż wynagrodzenie za dostawę towaru lub wykonanie usługi. Prezes UOKiK wezwał również o przekaza nie wyjaśnień i opisani e stosowanego przez Stronę postępowania mechanizmu dokonywania potrąceń oraz przekazania dokumentów stanowiących dowód spełnienia świadczeń pieniężnych przez potrącenie. (15) Postanowieniem z 21 września 2021 r. Prezes UOKiK przedłużył termin załatwienia sprawy do 22 grudnia 2021 r. (16) Pismem z 22 września 202 1 r. Strona postępowania złożyła wniosek o przedłużenie terminu na przekazanie informacji wskazanych w wezwaniu z 16 września 202 1 r. o 28 dni. Wniosek uzasadniono stanem epidemii oraz trwającym procesem reorganizacji. (17) W podniesionej przez Stronę argumentacji dotyczącej przedłużenia terminu na przekazanie dokumentów, Prezes UOKiK nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Strony postępowania w pełnym zakresie, a jedynie w części. Ty m samym pismem z 6 października 2021 r. Prezes UOKiK przedłużył termin na przekazanie poszczególnych części dokumentacji odpowiednio o 1 4 dni (tj. do 25 października 2021 r.) i 28 dni (tj. do 8 listopada 2021 r.) . Natomiast , w odniesieni u do pozostałej czę ści dokumentacji wskazanej w wezwaniu nie wyraził zgody na przedłużenie terminu udzielenia odpowiedzi. (18) W dniu 19 października 2021 r. Strona postępowania przekazała dokumenty wskazane w wezwaniu 16 września 2021 r., co do których Prezes UOKiK nie wyraził zgody na przedłużenie terminu udzielenia odpowiedzi. Przekazano m.in. kopie faktur VAT, potwierdzenia przelewów, kopie not obciążeniowych i odsetkowych, kopie umów handlowych z kontrahentami . (19) Pismem z dnia 25 października 2021 r. Strona postępowania poin formowała, że „w dniu 18.10.2021 r. zostały do Państwa przesłane 3 przesyłki zawierające wymagane dokumenty dotyczące punktów 1,2,3,5,8,9,10 i 12” . Ponadto przekazano kopie umów handlowych oraz 9 wydruki korespondencj i e - mail dotycząc e świadczeń pieniężnych oznaczonych w Tabeli nr 1 w kolumnie „Uwagi” jako „ wyjaśnienie podstawy wystawienia faktury”, „niezgodna dostawa”, „brak potwierdzonego rachunku bankowego”, „brak potwierdzenia wykonania usługi” . (20) W dniu 9 listopada 2021 r. Strona postępowania przekazała ko pie umów handlowych dotyczących świadczeń pieniężnych opisanych w Tabeli nr 1 komentarzem „wpływ faktury po terminie płatności”. (21) Pismem z 5 listopada 2021 r . (data wpływu do UOKiK: 12 listopada 2021 r. ) , Strona post ę powania przekazała kopie umowy z [infor macja chroniona] , korespondencję e - mail z kontrahentem [informacja chroniona] i [informacja chroniona] . Ponadto , Strona przekaza ła kopie faktur i potwierdzeń zapłaty świadcze ń pieniężn ych wskazane w punkcie 8 wezwania Prezesa UOKiK z 16 września 2021 r. or az wyjaśniła , że „ brak części danych wynikał z błędu systemowego parowania danych”. W odpowiedzi na punkt 10 wezwania Strona postępowania przekazała, że „są to dokumenty i księgowania, które nie występują w JPK VAT z uwagi na brak podatku do odliczenia, są to zatrzymania z faktur od kwoty netto. W przypadku usług samochodów służbowych , (…) nie odliczamy 100% VAT, jedynie 50% - z uwagi na to pozostała część nie widnieje w JPK VAT” . Strona postępowania przekazała również informacje, o których była mowa w punk tach 3, 4 i 9 wezwania w postaci uzupełnionych tabel. (22) Pismem z 8 listopada 2021 r. Strona postępowania poinformowała, że „ w dniu 08.11.2021 r. zostały do Państwa przesłane kopie zawartych umów, które stanowią odpowiedź na pytanie nr 6 przedmiotowego wezw ania” oraz „w przypadku uzyskania dodatkowych umów, które nie zostały jeszcze Państwu doręczone, prześlemy je w ślad za niniejszym pismem” . (23) Postanowieniem z 16 grudnia 2021 r. Prezes UOKiK przedłużył termin załatwienia sprawy do 22 marca 202 2 r. (24) Pismem z 16 grudnia 2021 r. Prezes UOKiK wezwał Stronę postępowania do ponownej weryfikacji informacji o umownych terminach zapłaty świadczeń pieniężnych , dla których wskazano adnotację „wpływ faktury po terminie płatności” oraz wskazania terminu zapłaty zgodnego ze stanem faktycznym i zdarzenia gospodarczego od którego biegnie termin zapłaty zgodnie z zawartą umową. Strona postępowania została pouczona o konieczności przedłożenia tłumaczenia poświadczonego przez tłumacza przysięgłego, 10 w przypadku dokumentów sporzą dzonych w języku obcym. Ponadto , Strona postępowania została wezwana do przekazania kopii dokumentów księgowych oznaczonych numerami zaczynającymi się literami „NO”, które zostały ujęte w e wskazanych opisach transakcji lub tytułach przelewów bankowych. Pre zes UOKiK ponownie wezwał Stronę do opisania stosowanego mechanizmu dokonywania potrąceń oraz przekazania dokumentów stanowiących dowód spełnienia świadczeń pieniężnych przez potrącenie oraz wezwał d o przekazani a dowodów spełnienia świadczeń pieniężnych, d la których zidentyfikowano różnice pomiędzy wartością faktur, a kwotami przelewów bankowych. Prezes UOKiK wezwał także Stronę postępowania do przekazania kopii faktur lub rachunków dotyczących świadczeń pieniężnych , dla których zidentyfikowano niezgodności pomiędzy kwotą brutto świadczenia pieniężnego wskazanego w Tabeli nr 1 a danymi zawartymi w plikach JPK_VAT. Strona została wezwana do przekazania wyjaśnień, kopii umów handlowych oraz dowodów zakupu dotyczących świadczeń pieniężnych zawierających w Tabel i nr 1 adnotację „wyjaśnienie podstawy wystawienia faktury” oraz d o przekazania kopii umów lub porozumień dotyczących uzgodnionych kwot i terminów zapłaty kaucji gwarancyjnych wyszczególnionych w wezwaniu. Prezes UOKiK ponownie poinformował Stronę o koniec zności przekazani a , w przypadku posiadania przez Stronę wiedzy, wyjaśnień co do okoliczności opisanych w treści art. 13v ust. 6, ust. 7 lub ust. 8 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych . (25) Pismem z 29 grudnia 202 1 r. Stron a postępowania złożyła wniosek o przedłużenie terminu na przekazanie informacji wskazanych w wezwaniu z 16 grudnia 202 1 r. o 28 dni. Wniosek uzasadniono „okresem wzmożonych urlopów” oraz „okresem kończącym rok obrotowy w ALDI, a zatem znacznie utrudnione j est skompletowanie dokumentacji ”. Ponadto , Strona postępowania wskazała również na trudności w sporządzeniu tłumaczeń przysięgłych z uwagi na okres świąteczny. (26) W podniesionej przez Stronę argumentacji dotyczącej przedłużenia terminu na przekazanie dokume ntów, Prezes UOKiK nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Strony postępowania w pełnym zakresie, a jedynie w części. Tym samym pismem z 10 stycznia 2022 r. Prezes UOKiK przedłużył termin na przekazanie części dokumentacji o 1 4 dni (tj. do 20 stycznia 2022 r.) . Natomiast dla pozostałej części dokumentacji wskazanej w wezwaniu przedłużył termin na przekazanie odpowiedzi o 28 dni, zgodnie z wnioskiem (tj. do 3 lutego 2022 r. ) 11 (27) Pismem z 20 stycznia 2022 r. Strona postępowania przekazała kopie dokumentów ks ięgowych oznaczonych numerami zaczynającymi się literami „NO”, które zawierały się w opisach transakcji lub tytułach przelewów. Przekazano również dokumenty stanowiące dowód spełnienia świadczeń pieniężnych, które wskazano jako spełnione w drodze dokonania potrącenia. Dodatkowo , Strona wyjaśniła , że „w warunkach zawartych ze wszystkimi dostawcami umów znajduje się postanowienie [informacja chroniona] . Niemniej, każdorazowo o [informacja chroniona] informujemy dostawcę w przyjęty sposób komunikacji (telefoni cznie, e - mail), a następnie [informacja chroniona] . (…) systemowo w ALDI [informacja chroniona] ” . Strona postępowania przekazała wyjaśnienia oraz dokumenty dotyczące świadczeń pieniężnych, dla których zidentyfikowano różnicę pomiędzy wartością świadczenia pieniężnego wynikającego z dowodu zakupu, a kwotą przelewu. W stosunku do tych świadczeń pieniężnych Strona wyjaśniła, iż różnice w danych wynikają z „ [informacja chroniona] ” oraz „ [informacja chroniona] ” . Ponadto , Strona wyjaśniła „płatności nie pokrywają się z JPK_VAT, ponieważ nie korzystamy z prawa do odliczenia 100 % VAT przy usługach i zakupach dotyczących samochodów służbowych. Ponadto nie mamy prawa do odliczenia VAT z usług gastronomicznych, a także kancelarie notarialne i prawne obciążają nas opłat ami sądowymi, do których nie nalicza się podatku VAT. Oprócz powyższych, pojawiły się również przypadki zapłaty odsetek uwzględnionych na fakturze VAT – w takiej sytuacji również nie nalicza się podatku VAT.” (28) Pismem z 3 lutego 2022 r. Strona post ę powania przekazała zweryfikowane i poprawione informacje o umownych termin ach zapłaty „zgodne ze stanem faktycznym, tj. w oparciu o postanowienia umów zawartych z kontrahentami ”, na elektronicznym nośniku danych w pliku o nazwie „ Załącznik nr 1 Aldi sp. z o.o. — D ZP - 93 - 53 - 2020 - RD ”. Do pisma Strona załączyła umowy handlowe zawarte z [informacja chroniona] , [informacja chroniona] oraz [informacja chroniona] . Ponadto Strona postępowania przekazała wyjaśnienia dotyczące sformułowania „ wyjaśnienie podstawy wystawienia f aktury”, zgodnie z którymi wskazana uwaga „odnosi się do konieczności zweryfikowania zasadności wystawienia przedmiotowej faktury w dziale merytorycznym, który zajmuje się współpracą z [informacja chroniona] , jak również z przedstawicielami wymienionej spó łki [informacja chroniona] ” . (29) Postanowieniem z 18 marca 202 2 r. Prezes UOKiK przedłużył termin załatwienia sprawy do 22 czerwca 202 2 r. (30) Wezwaniem z 2 czerwca 2022 r. Prezes UOKiK wezwał Stronę postępowania do przekazania kopii faktur korygujących dotyczącyc h świadczeń pieniężnych, dla których Strona 12 postępowania zamieściła w Tabeli nr 1 adnotację „błędna faktura – różnica cenowa” oraz uzupełnienia tabeli o nazwie „Tabela Korekty”. Ponadto , ponownie wezwano Stronę do przekazania dowodów potwierdzających spełn ienie świadczeń pieniężnych o numerach: [informacja chroniona] (NIP kontrahenta: [informacja chroniona] ), [informacja chroniona] (NIP kontrahenta: [informacja chroniona] ) oraz [informacja chroniona] (NIP kontrahenta: [informacja chroniona] ) z uwagi na rozb ieżności pomiędzy wartością świadczenia pieniężnego wynikającego z faktury pomniejszoną o zatrzymanie z tytułu kaucji gwarancyjnej, a kwotą przelewu bankowego. (31) Pismem z 3 czerwca 2022 r. Strona postępowania uzupełniła wyjaśnienia w zakresie świadczeń pien iężnych zawierających adnotację „wpływ faktury po terminie płatności” . W odpowiedzi, Strona ponownie przekazała tabelę o nazwie „ Wpływ FV po terminie zapłaty ” z uzupełnionymi oraz zweryfikowanymi terminami zapłaty oraz przekaza ła kopie umów handlowych oraz kopie faktur, w stosunku do których wyjaśniła, że „ [informacja chroniona] ”. Dodatkowo , Strona postępowania przedłożyła dokumentacje dotyczące transakcji handlowej z kontrahentem [informacja chroniona] oraz wyjaśniła, że „ opóźnienie w dokonaniu płatności n astąpiło nie z winy ALDI, lecz spowodowane był oczekiwaniem na dokumentację z banku [informacja chroniona] ” . (32) Pismem z 7 czerwca 2022 r. (data wpływu do UOKiK: 13 czerwca 2022 r. ) , Strona postępowania wniosła o przedłużenie terminu przekazania odpowiedzi na wezwanie Prezesa UOKiK z 2 czerwca 2022 r., argumentując wniosek trwającym okresem urlopowym. (33) 13 czerwca 2022 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej Strona postępowania poinformowała o nadaniu odpowiedzi na wezwanie z 2 czerwca 2022 r. , a 14 czerwca 2 022 r. potwierdziła, że przekazana odpowiedź jest kompletna i tym samym wniosek z 7 czerwca 2022 r. o przedłużenie terminu do złożenia odpowiedzi na wezwanie stał się bezprzedmiotowy. (34) W dniu 15 czerwca 2022 r. Strona postępowania przekazała kopie faktur k orygujących dotyczących świadczeń pieniężnych, które zawierały w Tabeli nr 1 adnotację „błędna faktura – różnica cenowa” . Ponadto , Strona przekazała uzupełnioną tabelę o nazwie „Tabela korekty” wskazującą m.in numery faktur korygujących oraz numery faktur pierwotnych, których dotyczyły wraz z wyjaśnieniem przyczyny wystawienia faktury korygującej. Strona postępowania dołączyła do pisma refaktury oraz potwierdzenia 13 przelewów bankowych, na okoliczność spełnienia świadczeń pieniężnych wyszczególnionych w punkc ie 2 wezwania Prezesa UOKiK z 2 czerwca 2022 r. (35) W piśmie z 13 czerwca 2022 r. (data wpływu do UOKiK: 17 czerwca 2022 r. ) Strona wyjaśniła stosowany mechanizm potrącania kaucji gwarancyjnych, zgodnie z którym „zasadą przyjętą w ALDI jest to, że kwota gwaran cyjna jest zatrzymywana, część jest zwracana po dokładnym odbiorze, a część jest przeznaczona na zabezpieczenie roszczeń gwarancyjnych” . Strona przekazała także wyjaśnienia dotyczące rozliczeń świadczeń pieniężnych wynikających z faktur o numerach : [inform acja chroniona] (NIP kontrahenta: [informacja chroniona] ), [informacja chroniona] (NIP kontrahenta: [informacja chroniona] ) oraz [informacja chroniona] (NIP kontrahenta: [informacja chroniona] ). W załączeniu do pisma, Strona przekazała potwierdzone za zgod ność z oryginałem kopie faktur korygujących, dla których zamieściła adnotację „błędna faktura – różnica cenowa” oraz informacje dotyczące tych faktur w tabeli o nazwie „Tabela Korekty (002) ”. (36) Postanowieniem z 14 czerwca 2022 r. Prezes UOKiK przedłużył term in załatwienia sprawy do 22 listopada 2022 r. (37) Pismem z 7 listopada 2022 r. Prezes Urzędu działając w oparciu o treść art. 74 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 13h ustawy o przeci wdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych poinformował Stronę o zakończ eniu zbierani a materiału dowodowego w sprawie i dokona nych na tej podstawie ustale niach faktycznych i prawnych. W przedmiotowym piśmie Prezes Urzędu opisał szczegółowo przedstawiony Stronie postępowania zarzut nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, poprzez wskazanie świadczeń pieniężnych, które Prezes Urzędu uznał za niespełnione w okresie objętym postępowaniem oraz spełnione po terminie. W prz edmiotowym piśmie Prezes Urzędu poinformował również Stronę postępowania o jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym – zgodnie z przepisem art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – w terminie 14 dni od dnia otrzymania pis ma. (38) Pismem z 17 listopada 2022 r. Strona postępowania przekazała pełnomocnictwo udzielone [informacja chroniona] do reprezentowania Strony w niniejszym postępowaniu oraz we wszystkich ewentualnych postępowaniach przed sądami administracyjnymi będących wyn ikiem zażaleń związanych z tym postępowaniem lub zaskarżenia decyzji kończącej 14 postępowanie. Strona złożyła wniosek o przedłużenie terminu udzielenia odpowiedzi na przekazane zawiadomienie Prezesa Urzędu z 7 listopada 2022 r. o dodatkowe 21 dni, tj. do 14 grudnia 2022 r. Wniosek uzasadniono okresem urlopowym związanym z „długim weekendem listopadowym” oraz koniecznością zapoznania się z obszernym materiałem dowodowym. (39) Pismem z 21 listopada 202 2 r. Prezes UOKiK przedłużył termin na udzielenie odpowiedzi zgod nie z wnioskiem Strony o 21 dni, tj. do 14 grudnia 202 2 r. (40) Postanowieniem z 21 listopada 2022 r. Prezes UOKiK przedłużył termin załatwienia sprawy do 22 lutego 202 3 r. (41) W dniach 22, 25, 28 oraz 29 listopada 2022 r., Strona postępowania zapoznała się z aktam i sprawy oraz zebranym materiałem dowodowym. (42) Pismem z 14 grudnia 2022 r. Strona postępowania ustosunkowała się do zawiadomienia Prezesa UOKiK z 7 listopada 2022 r. obejmującego uszczegółowienie postawionego Stronie postępowania zarzutu nadmiernego opóźnian ia się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych . Strona postępowania nie zgodziła się z częścią stanowiska przedstawionego przez Prezesa UOKiK w zawiadomieniu, jak również zakwestionowała część wyliczeń dokonanych w t abelach opracowanych przez Prezesa Urzędu. Do pisma Strona d ołącz yła „dokumentację obrazującą wyniki przeprowadzonej przez Spółkę analizy materiału dowodowego. Składają się na nią dokumenty już przekazane Prezesowi UOKiK przez Spółkę (…), jak też dokumenty uzupełniające materiał dowodowy, o ile był o to konieczne do wykazania twierdzeń Spółki dotyczących błędnego ustalenia terminu zapłaty lub braku opóźnienia po stronie Spółki” . (43) W pierwszej kolejności, Strona postępowania zarzuc iła Prezesowi Urzędu nieuwzględnienie faktu, że „okres objęty przedmioto wym postępowaniem był czasem szczególnym. Postępowanie obejmuje okres od 1 czerwca do 31 sierpnia 2020 r., czyli początek pandemii COVID - 19. ”. Strona wskazuje, że wydarzenie to „w zasadniczy sposób zmieniło system pracy w Aldi, dostępność pracowników oraz terminowość regulowania zobowiązań, czego skutkiem było powstanie po stronie Aldi opóźnień w płatności za już zrealizowane dostawy towarów lub usług ”. Strona postępowania podniosła , że „okoliczności związane ze stanem pandemii powinny być przez Prezesa UOK iK rozważane w kontekście art. 13v ust. 7 Ustawy p.n.o.p, uzasadniającego obligatoryjne odstąpienie od kary pieniężnej, a w przypadku uznania, że stan pandemii nie stanowi siły wyższej, w świetle art. 13v 15 ust. 8 Ustawy - przewidującego tzw. fakultatywne od stąpienie od kary ” . Tym samym Strona postępowania wniosła „w pierwszej kolejności o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 13v ust. 7 względnie ust. 8 Ustawy p.n.o.p. ”. Strona postępowania wskazuje , że „ogłoszenie stanu pandemii COVID - 1 9 było zewnętrznym, nieprzewidywalnym i niemożliwym do zapobieżenia wydarzeniem, na które przedsiębiorcy tacy jak Aldi nie mieli możliwości się przygotować, dlatego spełnia ono definicję siły wyższej i tym samym może stanowić przesłankę odstąpienia od wymi erzenia administracyjnej kary pieniężnej przewidzianą w art. 13v ust. 7 Ustawy” . (44) Strona wyjaśnia , że wydarzenie jakim był wybuch epidemii COVID - 19 w marcu 2020 r. „istotnie wpłynęło na system pracy Aldi, dostępność pracowników oraz terminowość obiegu doku mentów co w znacznym stopniu zaburzyło zdolność Aldi do terminowego regulowania zobowiązań, czego skutkiem było powstanie po stronie Aldi opóźnień w płatności za już zrealizowane dostawy towarów lub usług ” . Strona wskazała, że „ nie miała możliwości zapewni enia pracy zdalnej wszystkim pracownikom w momencie wybuchu pandemii COVID - 19 , kiedy to kontynuowanie pracy w dotychczasowym trybie okazało się być niemożliwe” . Ponadto Strona zwróciła uwagę na braki kadrowe w marcu 2020 r. z uwagi na zamknięcie żłobków or az przedszkoli, kiedy to „ część pracowników była zmuszona skorzystać ze zwolnienia na opiekę nad dziećmi” . Dodatkowo podkreślono , że [informacja chroniona] ” . (45) Strona postępowania wskazała , że w ramach „ [informacja chroniona] ” niezwłocznie podjęła działania mające na celu zapewnienie niezakłóconego funkcjonowania „ w najpełniejszym możliwym zakresie oraz tak szybko, jak było to wówczas możliwe” . Wdrożono szereg zmian w organizacji pracy, zaopatrzono pracowników w sprzęt umożliwiając y wykonywanie pracy zdalnej oraz wprowadzono elektroniczny obieg faktur . W ocenie Strony postępowania „przywrócenie niezakłóconego funkcjonowania organizacji było jednak procesem długotrwałym , (…) a skutki wybuchu pandemii COVID - 19 były odczuwalne w Aldi przez długi czas, w tym z pe wnością w początkowym okresie pandemii, tj. od czerwca do sierpnia 2020 r. ” . Na dowód opisanych działań , Stron a postępowania przekaza ła protokoły ze spotkań „ [informacja chroniona] ” z [informacja chroniona] marca 2020 r. , wskazując, że okoliczności te mogą również zostać potwierdzone przez pracowników Aldi sp. z o.o. [informacja chroniona] . (46) Zdaniem Strony postępowania, opóźnianie się w spełnianiu świadczeń pieniężnych przez Stronę w okresie objętym postępowaniem, „pozostaje w bezpośrednim związku 16 z wystąp ieniem siły wyższej w postaci wybuchu pandemii COVID - 19, bowiem gdyby nie wybuch pandemii COVID - 19, nie miałyby miejsca trudności organizacyjne i niedobory kadrowe, które bezpośrednio przyczyniły się do opóźnionego rozliczania faktur, a tym samym nietermin owego regulowania należności na rzecz kontrahentów Aldi” . (47) Opisane przez Stronę okoliczności, uzasadnia ją – w jej ocenie – wniosek o odstąpienie przez Prezesa Urzędu od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 7 Ustawy, „a przedstawiony przez Aldi materi ał dowodowy pozwala na dokonanie ustaleń faktycznych w tym zakresie” . Równocześnie, Strona zastrzegła, że „w przypadku odmiennego uznania przez Prezesa Urzędu, należy wskazać, że powołane okoliczności niewątpliwie stanowią przewidziany w art. 13v ust. 8 Us tawy uzasadniony przypadek stanowiący podstawę odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej” . (48) Strona postępowania wskazała nadto , że „ stosuje w relacjach z kontrahentami bardzo krótkie, jak na standardy rynkowe, terminy płatności. Większość terminów zapłaty to terminy [informacja chroniona] ” , a także, że „ zidentyfikowane przez Prezesa UOKiK opóźnienia rzadko przekraczają [informacja chroniona] , co pozwala stwierdzić, że w przypadku Aldi nie mamy do czynienia z pokrzywdzeniem dostawców na skutek nadmiernych op óźnień w płatnościach (zatorami płatniczymi)” . Strona wywodziła również , że zidentyfikowane przez Prezesa UOKiK opóźnienia w spełnianiu świadczeń pieniężnych dotyczą „ relatywnie niewielkich kwot” , natomiast „ opóźnienia dotyczące większych świadczeń pienięż nych dotyczą [informacja chroniona] ”. W tym miejscu Strona postępowania wskazała, że nie dochodzi do pokrzywdzenia polskich podmiotów „w szczególności mniejszych dostawców, których Ustawa p.n.o.p. ma chronić w szczególny sposób” . (49) Dodatkowo Strona postępow ania zakwestionowała stanowisko Prezesa UOKiK dotyczące „ wliczania do wartości świadczeń spełnionych po terminie również tych należności, które wynikają z dokumentów księgowych otrzymanych przez Spółkę po terminie zapłaty wynikającym z umowy” . Strona przek azała tabelę w pliku pn. „Wpływ faktury po terminie” zawierającą świadczenia pieniężne „w których faktura wpłynęła już po terminie zapłaty wynikającym z umowy (…) Umieszczone w niniejszym pliku transakcje zostały ponownie zweryfikowane przez pracowników Sp ółki z oryginałami dokumentów księgowych, umowami z kontrahentami oraz terminami przelewów” . Strona wskazała liczbę dni, jaka minęła od umownego terminu zapłaty oraz wyjaśniła, że „ zamieszczone w niniejszym pliku dane, usprawiedliwiają zatem fakt zapłaty p rzez Spółkę określonych należności po 17 terminie wynikającym z umowy. Spółka nie mogła bowiem uiścić zapłaty za daną transakcję, w sytuacji gdy określony kontrahent nie przekazał jej potwierdzającej fakt dostawy towarów/wykonania usług faktury VAT” . Strona p odniosła również, że „jeżeli organ miał wątpliwości odnośnie niektórych okoliczności podnoszonych przez stronę (dotyczy to opisanej w Zawiadomieniu sytuacji, w której faktury wpłynęły po terminie zapłaty wynikającym z umowy lub też należności o charakterze spornym) powinien rozstrzygnąć tę wątpliwość na korzyść Spółki i wyłączyć te płatności od rozstrzygania ” . (50) Zgodnie z twierdzeniem Strony „ łącząca strony umowa może mieć charakter ogólny (ramowy), w związku z czym dopiero konkretna faktura będzie określała ilość dostarczonego produktu i wysokość świadczenia pieniężnego należnego dostawcy, a zatem będzie określała rozmiar świadczenia, który jest kluczowy dla spełnienia świadczenia pieniężnego”. Ponadto Strona podkreśliła , że umowa z kontrahentami nie zawsze z awierana jest w formie pisemnej, ale również ustn ej czy „ może mieć też charakter dorozumiany” , a „ strony mogą nie dokonywać definitywnych ustaleń dotyczących terminu zapłaty; nie będzie też on wynikał z ustalonych pomiędzy strony zwyczajów”. W efekcie czeg o „dopiero dokument księgowy stanowiący wezwanie, o którym mowa w tym przepisie, będzie determinował wysokość świadczenia pieniężnego”. Według przedstawionego stanowiska Strony postępowania „ skuteczność wezwania do zapłaty jakim jest faktura uzależniona je st od jej doręczenia dłużnikowi. Oczywistym jest, że jeżeli faktura będąca wezwaniem do zapłaty w rozumieniu art. 455 k.c. zawiera datę zapłaty wcześniejszą niż data doręczenia faktury, dłużnik nie jest w stanie „realnie” zachować terminu zapłaty i nie doc hodzi po jego stronie do opóźnienia ”. (51) Strona postępowania podniosła , że „ zgodnie z ogólnymi zasadami prawa cywilnego i utrwalonym orzecznictwem sądowym, nie można wymagać płatności w terminie nierealnym, obiektywnie niemożliwym do spełnienia przed dłużnik a ” . Według Strony, dłużnik musi znać rozmiar świadczenia pieniężnego oraz mieć niezbędny czas na jego spełnienie. Strona wskazała również, że „w ocenie Spółki, data wymagalności nie może być wcześniejsza niż data dostarczenia rachunku lub faktury, albowiem tylko te dokumenty potwierdzają rozmiar świadczenia, w tym konkretne ilości dostarczonego towaru ”. Ponadto według stanowiska Strony postępowania „obowiązek dostarczenia dokumentu księgowego należy też postrzegać w kategoriach zobowiązania prawnego istniej ącego po stronie wierzyciela”. 18 (52) Strona postępowania podniosła, że „ ustalenia faktyczne Prezesa UOKiK dotyczące świadczeń niespełnionych w terminie wykazują pomyłki, błędy i nieścisłości. Dotyczy to w szczególności przytaczanych w Zawiadomieniu Tabeli Z.1, Z .2 oraz Z.3” . Strona postępowania przekazała tabelę w pliku pn. „Nowy Załącznik Z1 i Z2” zawierającą transakcje handlowe, które „zostały ponownie zweryfikowane przez pracowników Spółki z oryginałami dokumentów księgowych, umowami z kontrahentami oraz termi nami przelewów” . Zgodnie z wyjaśnieniami Strony, wskazano umowny termin płatności, który „ wynika z wystawionej przez określonego kontrahenta faktury VAT” , wyszczególniono również „różnice pomiędzy ustaleniami Prezesa UOKiK a weryfikacją danych dokonaną prz ez Spółkę” . Przekazana tabela zawiera 589 świadczeń pieniężnych, w tym dla 79 pozycji wskazano nowy umowny termin płatności oraz przekazano kopie faktur. (53) Strona postępowania przekazała również plik z tabelą pn. „Z3”, która zawiera „ zweryfikowane przez Spó łkę transakcje z tabeli Z.3 (…) Umieszczone w niniejszym pliku transakcje zostały ponownie zweryfikowane przez pracowników Spółki z oryginałami dokumentów księgowych, umowami z kontrahentami oraz terminami przelewów” . Ponadto Strona postępowania wskazała p rawidłową datę wpływu faktury VAT oraz została wskazana „ data wymagalności danej należności określająca równocześnie prawidłowy termin zapłaty”, a tym samym wskazała również „prawidłową liczbę dni opóźnienia, która jest korzystniejsza dla Spółki od wcześni ejszych ustaleń Prezesa UOKiK” . Na dowód przekazanych wyjaśnień, Strona przekazała również kopie pisemnych umów zawarte z kontrahentami, które „zostały odnalezione w archiwum Spółki” i nie były wcześniej dołączone do materiału dowodowego. (54) Dodatkowo Strona przekazała tabelę w pliku pn. „FV_sporne”, przedstawiającą listę spornych świadczeń pieniężnych z powodu „ [informacja chroniona] ”, błędnej ceny produktów ujętych na fakturze oraz niezgodności w dostawie. Zgodnie z wyjaśnieniami we wskazanych „ przypadkach faktury nie odzwierciedlały uzgodnionej przez strony treści transakcji handlowej lub też dotyczyły faktur wystawionych wadliwie” , natomiast zobowiązania, które są kwestionowane z powodów formalnych lub merytorycznych, „ nie powinny podlegać rygorom Ustawy” . (55) Strona zwróciła również uwagę na kwestie związane z przeliczaniem walut obcych na walutę polską i podniosła, że „ Prezes UOKiK odwołał się w tym względzie, przez analogię, do art. 10 ust. 1a Ustawy p.n.o.p. Powyższe podejście jest w ocenie Spółki 19 nieprawi dłowe”. W ocenie Strony przy dokonywaniu przeliczenia walut obcych na walutę polską „mogą być pomocne przepisy o rachunkowości oraz podatkowe” . (56) Strona postępowania zakwestionowała również sposób obliczenia administracyjnej kary pieniężnej przez Prezesa U OKiK poprzez „ zastosowanie nieprawidłowej wykładni formuły obliczania kary zawartej w art. 13v ust. 2 Ustawy p.n.o.p. ”, w odniesieniu do wysokości odsetek ustawowych z a opóźnienie w transakcjach handlowych, ustalon ych na dzień wydania decyzji o nałożeniu a dministracyjnej kary pieniężnej. W ocenie Strony „ wysokość kary uzależniona jest stricte od zachowania organu administracyjnego, tj. zakończenia postępowania w ustawowym terminie” . Podnosi ona, że „ postępowanie w przedmiotowej toczy się już ponad dwa lata” , a „w tym czasie odsetki ustawowe za opóźnienie drastycznie wzrosły” . Według stanowiska Strony postępowania pojęcie odsetek stosowanych we wzorze obliczania jednostkowej kary pieniężnej może być różnie interpretowane, a tym samym korzystniejszym jest zast osowanie odsetek ustawowych „według stanu na dzień wymagalności świadczeń objętych postępowaniem. Uzasadniałoby to przyjęcie odsetek obowiązujących w okresie 1 czerwca – 31 sierpnia 2020 r. (9,5%).” (57) Strona postępowania zakwestionowała argumenty Prezesa UO KiK wskazane w pkt 158 – 160 Zawiadomienia z 7 listopada 2022 r., dotyczące braku współdziałania Strony postępowania w zakresie kierowanych wezwań. Strona postępowania podnosi, że przez cały okres trwającego postępowania administracyjnego aktywnie współpra cowała z Prezesem UOKiK udzielając odpowiedzi na przekazywane wezwania, pomimo trudności związanymi z trwającą epidemią COVID - 19 oraz nieobecnością pracowników Strony. Natomiast w sytuacji, gdy „ nie istniała realna, fizyczna możliwość uczynienia zadość żąd aniom Prezesa UOKiK, Aldi – stosownie do zasad postępowania administracyjnego – występowało z prośbami o przedłużenie terminu na udzielnie odpowiedzi”. Zgodnie z wyjaśnieniami Strony „ Prezes UOKiK kilkukrotnie wzywał Spółkę do przedstawienia dodatkowych ma teriałów w układzie tabelarycznym i według schematów, którymi nie posługują się służby księgowe Spółki (…) Mimo, że możliwości analityczne Spółki w przedmiotowym zakresie są ograniczone, Spółka wykonywała żądane przez organ zadania” . W ocenie Strony, „n ie można zatem ze względu na domniemany brak współpracy Aldi w toku postępowania uznać, że nie zaistniały w tej sprawie żadne z okoliczności określonych w art. 13v ust. 7 i ust. 8 Ustawy ” . 20 II. Interes publiczny (58) Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów. Stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentó w, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu prowadzona jest w interesie publicznym. Zatem w związku z faktem, iż na podstawie treści art. 13c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w trans akcjach handlowych, postępowanie w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych prowadzi Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, kompetencje te należy powiązać z delegacją wskazaną w treści art. 31 pkt 17 ustawy o ochron ie konkurencji i konsumentów, który stanowi, że Prezes Urzędu wykonuje inne zadania określone w ustawie lub ustawach odrębnych. W ten sposób działania podejmowane w ramach ochrony rynku na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transa kcjach handlowych, podejmowane są w interesie publicznym. (59) Interes publiczny dotyczy ogółu, nieokreślonej z góry liczby osób. Jego naruszenie zachodzi głównie wtedy, gdy działaniem danego przedsiębiorcy zagrożony jest interes ogólnospołeczny lub jakiś szers zy krąg uczestników. Nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, tj. nierzetelne regulowanie własnych zobowiązań jest niewątpliwie takim zagrożeniem, ponieważ negatywnie wpływa na rozwój gospodarki, przyczyniając się do powstawania zator ów płatniczych. (60) Interes publiczny nie jest pojęciem stałym, a jest konkretyzowany w każdej sprawie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę w ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publiczny, gdyż wiąże się z ochroną praw nieograniczonego kręgu podmiotów – nie tylko tych podejmujących współpracę ze Stroną postępowania, która – w ocenie Prezesa Urzędu – nadmiernie opóźnia się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, a le również innych, które ze względu na efekt domina konsekwentnie doświadczają negatywnych skutków tych opóźnień w płatnościach. Takie działanie wywołuje niekorzystne skutki na rynku, zniekształcając, ograniczając albo eliminując na nim konkurencję, negaty wnie wpływając na całe otoczenie gospodarcze , w jakim funkcjonują strony transakcji handlowych – powodując m.in. ograniczenia inwestycji czy redukcje 21 zatrudnienia – przez co opisane działanie, przyczynia się do powstawania tzw. zatorów płatniczych i narus za interes ogólnospołeczny uczestników rynku. (61) Z powyższych względów, w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka naruszenia interesu publicznego, a zatem istniały podstawy dla przeprowadzenia analizy zachowań Strony postępowania w świetle zakazu nadm iernego opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. (62) Takie stanowisko konsekwentnie prezentuje Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Sąd ten stoi na stanowisku, dotyczącym wykładni pojęcia interesu publicznego, wskazują c, że publiczny znaczy dotyczący ogółu, dotykający ogółu a nie jednostki czy też określonej grupy. W treści orzeczenia z dnia 27 czerwca 2001 r., sygn. akt XVII Ama 92/00, Sąd Antymonopolowy stwierdził, że: „(…) Interes publiczny w postępowaniu administrac yjnym nie jest pojęciem jednolitym i stałym. W każdej sprawie winien on być ustalony i konkretyzowany, co do swych wymagań. Organ administracji publicznej (a więc także Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów) powinien, w toku postępowania i przy w ydawaniu decyzji, być rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zadań w strukturze administracji publicznej. Zatem podstawą do zastosowania przez Prezesa Urzędu przepisów ustawy antymonopolowej winno być uprzednie stwierdzenie, że został naruszo ny interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki czy też grupy”. (63) Podobnie Sąd Najwyższy w treści orzeczenia z dnia 29 maja 2001 r., sygn. akt i CKN 1217/98 stwierdził, że ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, zatem jej celem jest sł użenie interesom publicznym. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagrożona jest sama instytucja konkurencji. Nie odnosi się do ochrony roszczeń indywidualnych. III. Przesłanki stosowania ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjac h handlowych (64) Zgodnie z treścią art. 13b ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, zakazane jest nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez podmioty, o których mowa w art. 2, niebędące podmio tami publicznymi. 22 (65) Stosownie do art. 13b ust. 2 Ustawy, określającego znamiona deliktu administracyjnego, nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez podmiot, o którym mowa w art. 2, niebędący podmiotem publicznym, ma miejsce w przy padku, gdy w okresie 3 kolejnych miesięcy suma wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez ten podmiot wynosi co najmniej 2 000 000 złotych. W odniesieniu do postępowań wszczynanych w latach 2020 i 2021, nadmierne opóźn ianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych ma miejsce, gdy suma wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez ten podmiot wyniesie co najmniej 5 000 000 zł – stosownie do treści art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2 019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych 9 . (66) W treści art. 4 pkt 1 ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych wskazuje, że transakcja handlowa oznacza umowę, której przedmiotem jest odpłatna d ostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością. Umowy te (transakcje handlowe), posiadają zatem następujące cechy: • są umowami odpłatnymi; • przedmiotem umów jest dostawa towarów lub świadczenie usług; • stronami tych umów są podmioty, o których mowa w art. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych; • zostały zawarte w związku z prowadzoną przez te podmioty działalnością. (67) Świadczenia pieniężne, w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych stanowią wynagrodzenie za dostawę towaru lub świadczenie usług w transakcjach handlowych. (68) Dla stwierdzenia czy doszło do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę postępowania, w toku niniejszego postępowania niezbędne jest wykazanie kumulatywnego spełnienia poniższych przesłanek: • posiadanie przez Stronę postępowania statusu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych; • nie posiadanie przez Stronę postępowania statusu podmiotu publiczn ego ; 9 Dz.U. z 2019 r. poz. 1649 ze zm. 23 • zawieranie transakcji handlowych w rozumieniu art. 4 pkt 1 Ustawy , w związku z prowadzoną przez strony tych umów działalnością; • nadmierne opóźnianie się przez Stronę postępowania ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem – stosownie do art. 13b Ustawy. IV. Aldi sp. z o.o. z siedzibą w Chorzowie jako strona postępowania w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transak cjach handlowych (69) Adresatem zakazu, o którym mowa w art. 13b Ustawy, są m.in. podmioty wymienione w art. 2 Ustawy , niebędące podmiotami publicznymi , który w punkcie 1 stanowi, iż przepisy Ustawy stosuje się do transakcji handlowych, których wyłącznymi stron ami są przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców 10 . (70) Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca os obą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. (71) Aldi sp. z o.o. z siedzibą w Chorzowie jest spółką prawa handlowego wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000249820 (Regon : 140380391 , NIP : 1070002973 ). Strona postępowania prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotem przeważającej działalności Aldi sp. z o.o. – zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności – jest sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych. Kapitał zakładowy Aldi sp. z o.o. należy w całości do podmiotów prywatnych. Dowód: Odpis z KRS Strony postępowania z dnia 22 października 2020 [k. 4 - 8 ]. (72) Mając na uwadze p owyższe, nie ulega wątpliwości, że Strona niniejszego postępowania, jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością prowadząca działalność gospodarczą związaną ze sprzedażą detaliczną prowadzon ą w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych , mieści się w zakresie podmiotowym przepisów Ustawy, określonym w jej art. 2 pkt 1 . 10 t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 162 , dalej: „ustawa Prawo przedsiębiorców”. 24 (73) Jednocześnie, w związku z tym, że kapitał zakładowy Aldi sp. z o.o. należy w całości do podmiotów prywatnych, Strona postępowania nie posiada statusu po dmiotu publicznego. Dowód: Odpis z KRS Strony postępowania z dnia 22 października 2020 [k. 4 - 8]. (74) Mając na uwadze powyższe , Strona postępowania może być adresatem decyzji Prezesa Urzędu stwierdzającej nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pienięż nych, a zatem naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 13b ust. 1 Ustawy. (75) Prezes Urzędu ustalił, że Strona postępowania nie jest mikroprzedsiębiorc ą , mał ym przedsiębiorc ą lub średni m przedsiębiorc ą w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu 11 , o którym mowa w art. 4 pkt 5 Ustawy. Tym samym, jest ona dużym przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 6 Ustawy. Dokonując tych ustaleń Prezes Urzędu oparł się na informacjach uzyskanych od Strony i złożonym przez nią oświadczeniu, uznając je za wiarygodne. Dowód : Pismo Strony postępowania z 16 grudnia 2020 r. [k. 40 ]. V. Ustalenia faktyczne i prawne - naruszenie zakaz u przez Stronę (76) Prezes Urzędu poddał analizie informacje i dowody dotyczące wszystkich świadczeń pieniężnych wyszczególnionych przez Stronę postępowania w uzupełnionej Tabeli nr 1 przekazanej w pliku o nazwie „ 1070002973_2020_12_30 ”, załączonym do pisma Str ony z 30 grudnia 2020 r . (dalej: „Tabela nr 1”) i wyłączył od rozstrzygania świadczenia pieniężne nieobjęte zakresem przedmiotowym lub podmiotowym Ustawy oraz okresem objętym postępowaniem, a w odniesieniu do pozostałych świadczeń pieniężnych ustalił termi nowość ich spełnienia. 11 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 187/70 z 26.6.2014 , dalej: „Załącznik nr I do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014.”. 25 1. Wyłączenia podmiotowe i przedmiotowe (77) W pierwszej kolejności, Prezes UOKiK wyłączył z prowadzonego postępowania świadczenia pieniężne wynikające z transakcji handlowych nieobjętych zakresem podmiotowym Ustawy oraz inne świadczenia o c harakterze pieniężnym nieobjęte jej zakresem przedmiotowym. (78) W ten sposób jako niepodlegające weryfikacji w toku postępowania pod kątem ich terminow ego spełniania Prezes Urzędu uznał : a) świadczenia pieniężne wynikające z transakcji handlowych, w których kontr ahentami Strony postępowania - drugą stroną transakcji handlowych nie były podmioty wymienione w art. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych; b) świadczenia o charakterze pieniężnym nie będące wynagrodzeni em za dostarczone towary lub wykonane usługi w transakcjach handlowych , w rozumieniu art. 4 pkt 1 a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (np. opłaty urzędowe o charakterze publicznoprawnym, kary umowne, odsetki ) . (79) Świadczenia te zostały wyszczególnione w Tabeli W.1a stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszej decyzji. (80) Ponadto, na podstawie wyjaśnień Strony i przedstawionych przez nią dowodów, Prezes Urzędu wyłączył od rozstrzygania w toku postępowania zobowiązania Strony wobec dostawców, wyn ikające z potrąconych z wynagrodzenia dostawcy kaucji gwarancyjnych, których zwrot miał nastąpić w okresie objętym niniejszym postępowaniem. Kaucja gwarancyjna , podobnie jak umowa gwarancyjna nie znalazła kompleksowej regulacji kodeksowej , a jedynie został a fragmentarycznie unormowana w niektórych aktach prawnych jak chociażby w art. 93 i 102 ustawy Prawo bankowe 12 , art. 5 i 8 ustawy o niektórych zabezpieczeniach finansowych 13 . Niemniej, w orzecznictwie wypracowane zostały elementy istotne tej umowy. Przede w szystkim przyjmuje się, że umowa kaucji gwarancyjnej jest umową kauzalną i realną , której podstawę stanowi zasada swobody kontraktowej wyrażona w art. 353¹ Kodeksu cywilnego, pozwalająca na zastrzeżenie w umowie zabezpieczenia należytego jej wykonania w po staci zatrzymania części należnego wynagrodzenia . Na mocy tej umowy kaucjodawca przekazuje określoną ilość 12 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 2439) 13 Ustawa z dni a 2 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 133) 26 pieniędzy kaucjobiorcy, zaś kaucjobiorca może z nich korzystać i jednocześnie zobowiązuje się do ich zwrotu. Umowa ta nosi więc cechy depozytu niepra widłowego. W ramach tej umowy „ następuje przeniesienie własności przedmiotu kaucji, które jest połączone z władztwem, czyli konieczne jest przeniesienie posiadania rzeczy ” 14 . Kaucja gwarancyjna ma także charakter akcesoryjny, jako że jest immanentnie związa na ze stosunkiem prawnym, który zabezpiecza. „Istota kaucji gwarancyjnej […] sprowadza się do tego , że określona kwota zostaje przekazana uprawnionemu w celu zabezpieczenia wierzytelności. Ustanawiający kaucję jest więc zobowiązany do tego, aby uprawniony z kaucji mógł otrzymać kwotę kaucji, czyli tyle ile przewidziano w umowie o jej ustanowieniu. […] Skoro istotą gwarancji jest to, aby w majątku uprawnionego znalazła się kwota gwarancji, to zatrzymanie części należnego zobowiązanemu wynagrodzenia jest jedn ym ze sposobów jej tworzenia. Postrzegając w ten sposób gwarancję zabezpieczającą należyte wykonanie umowy o roboty budowlane, brak podstaw do tego, aby zatrzymanie części wynagrodzenia należnego wykonawcy, który taką gwarancję ustanawia na rzecz zlecające go, traktować w dalszym ciągu, jako wynagrodzenie. Z chwilą zatrzymania części wynagrodzenia stało się ono bowiem kwotą gwarancji, której status prawny jest całkowicie inny od wynagrodzenia za roboty budowlane ” 15 . W rezultacie żądanie zwrotu kwot zatrzymany ch na kaucję nie jest tożsame z żądaniem zapłaty wynagrodzenia 16 . Skoro zatem kaucja gwarancyjna nie stanowi wynagrodzenia za wykonaną usługę, to nie mamy tu do czynienia ze świadczeniem pieniężnym w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmie rnym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Świadczenia te zostały wyszczególnione w Tabeli W.1b stanowiącej załącznik nr 2 do niniejszej decyzji. (81) Dokonując weryfikacji wypłaconych po terminie kwot zabezpieczenia, a oznaczonych przez Stronę jako „Zwrot kau cji gwarancyjnej” w przypadkach wskazanych w Tabeli nr 1 pod l p. 5429 (kontrahent [informacja chroniona] ), lp. 6468 (kontrahent [informacja chroniona] ) oraz lp. 9083 (kontrahent [informacja chroniona] ) Prezes Urzędu uznał stanowisko Strony, że w istocie od powiadają one cechom kaucji gwarancyjnej. Środki te służyły bowiem konkretnemu celowi, a mianowicie zabezpieczeniu mogących powstać w przyszłości roszczeń z tytułu gwarancji. Z zaoferowanych przez Stronę dowodów w postaci załączników do faktur KF, wniosków o zwrot kaucji, dyspozycji wypłaty kwot zatrzymanych z tytułu kaucji gwarancyjnej, protokołu przeglądu gwarancyjnego, porozumienia 14 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt V CSK 204/10 15 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt V CSK 428/16. 16 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2019 r., sygn. akt I AGa 449/18. 27 i pokwitowań wynika ścisła i jednoznaczna korelacja pomiędzy wypłacanymi kwotami a zabezpieczeniem roszczeń gwarancyjnych – ich wypłata na rzecz kontrahentów nastąpiła dopiero po upływie okresu gwarancji i po usunięciu usterek wskazanych w protokołach przeglądu. W konsekwencji kwoty zabezpieczenia były pozbawione waloru „wynagrodzenia za wykonanie usługi” jako elementu definicj i świadczenia pieniężnego w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych i tym samym wyłączone zostały z dalszych rozważań na temat konsekwencji prawnych spełnienia świadczeń pieniężnych po terminie. Dowód : Załączni ki do faktur, wnioski o zwrot kaucji, dyspozycje wypłaty kwot zatrzymanych z tytułu kaucji gwarancyjnej , [k. 4972 - 4973, 4992] . Dowód : Protokół z przeglądu gwarancyjnego , [k.4974, k. 4998] . Dowód : Pokwitowanie , [k. 4975, k. 4977, k. 4999 - 5012] . Dowód : Poroz umienie , [k. 4993] . (82) Jednocześnie, nie będąc związany oceną dokonaną przez Stronę w treści Tabeli nr 1, Prezes Urzędu uznał, że – wbrew opisowi – płatność wykazana w Tabeli nr 1 pod l p. 18482 (kontrahent [informacja chroniona] ) nie stanowiła zwrotu kaucji g warancyjnej. Do wniosku odmiennego od kwalifikacji przyjętej przez Stronę prowadzi bowiem treść Umowy [informacja chroniona] z dnia [informacja chroniona] , która nie zawiera żadnych postanowień przewidujących złożenie przez zleceniobiorcę jakiejkolwiek sum y pieniężnej celem zabezpieczenia mogących powstać w przyszłości roszczeń z tytułu gwarancji. Zamiast tego, strony zastrzegły dla zleceniodawcy (Aldi sp. z o.o.) uprawnienie do potrącania z każdej płatności kwoty wynoszącej [informacja chroniona] - do czas u spełnienia świadczeń zleceniobiorcy ( [informacja chroniona] ), dokonania odbiorów i przedłożenia rachunku końcowego ( [informacja chroniona] ) . Jest to przykład zatrzymania części wynagrodzenia należnego zleceniobiorcy, a więc odroczenie terminu jego płatno ści do czasu spełnienia aktów staranności. W przypadku tego świadczenia pieniężnego Prezes Urzędu uznał, że zostało ono spełnione z zachowaniem terminu uzgodnionego przez Strony, niezależnie od treści wypełnionej przez Stronę Tabeli nr 1, wykazującej to św iadczenie jako spełnione po terminie. Do takiego wniosku prowadzi analiza obiektywnego dowodu w postaci Umowy świadczenia usług projektanta z dnia [informacja chroniona] która przewiduje, że płatności są realizowane na konto zleceniobiorcy w terminie [info rmacja chroniona] po otrzymaniu przez zleceniodawcę rachunku zleceniobiorcy (pkt 7.3 Umowy z dnia [informacja chroniona] ). Jednocześnie z pkt 5 Oferty na prace projektowe z dnia [informacja chroniona] wynika, że ostatnia płatność częściowa uzależniona jest od 28 przekazania kompletnej dokumentacji wykonawczej i po uzyskaniu akceptacji Aldi sp. z o.o. Skoro w realiach niniejszej sprawy zostało wykazane na podstawie korespondencji e - mail i załącznika do faktury, że przekazanie protokołu zdawczo – odbiorczego i r achunku miało miejsce [informacja chroniona] 2020 r. i tego samego dnia nastąpiła akceptacja tych dokumentów w wewnętrznej strukturze organizacyjnej Strony, a więc spełnione zostały warunki zwolnienia zatrzymanych kwot, to należało przyjąć, że świadczenie powinno zostać spełnione w terminie [informacja chroniona] , a więc do [informacja chroniona] , a nie jak wskazała Strona w terminie [informacja chroniona] , tj. do [informacja chroniona] (termin płatności wg umowy). W konsekwencji Prezes Urzędu przyjął, że s pełnienie przedmiotowego świadczenia pieniężnego w dniu [informacja chroniona] mieściło się w terminie uzgodnionym przez strony umowy. Dowód : Oferta na [informacja chroniona] , [k. 3316 - 3317] . Dowód : Załącznik do faktury BF, dyspozycja zwrotu kaucji gwar ancyjnej , [k.5050] . Dowód : Umowa [informacja chroniona] , [k. 5051 - 5056] . Dowód : Protokół zdawczo – odbiorczy z korespondencją e - mail , [k.5057] . 2. Świadczenia pieniężne niewymagalne w okresie objętym postępowaniem (83) Prezes Urzędu wyłączył od rozstrzygania także te świadczenia pieniężne wynikające z transakcji handlowych, któr e nie kwalifikowały się do objęcia ich ramami wyznaczonymi przez okres objęty niniejszym postępowaniem, tj. czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. W tym zakresie, Prezes UOKiK wyłączył od rozstr zygania, świadczenia pieniężne, które nie były wymagalne w okresie objętym postępowaniem, a w tym: a) świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę przed okresem objętym postępowaniem, tj. przed 1 czerwca 2020 r. wyszczególnione w Tabeli W.2a stanowiącej załąc znik nr 3 do niniejszej decyzji ; b) świadczenia pieniężne, które stały się wymagalne po okresie objętym postępowaniem, tj. po 31 sierpnia 2020 r. wyszczególnione w Tabeli W.2b stanowiącej załącznik nr 4 do niniejszej decyzji. 3. Świadczenia pieniężn e, które stał y się wymagalne przed 1 stycznia 2020 r. (84) Poza rozstrzygnięciem w niniejszym postępowaniu pozostają także świadczenia pieniężne , których termin zapłaty przypadał przed 1 stycznia 2020 r. – w świetle art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ni ektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych . Przywołany przepis stanowi, że nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem 29 świadczeń pieniężnych może być stwierdzone w przypadku świadczeń pieniężnych wynikających z transakcji handlowych zawartych przed dniem 1 stycznia 2020 r., z tym że Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsu mentów, ustalając wystąpienie takiego nadmiernego opóźniania się, w przypadku takich transakcji handlowych, uwzględnia jedynie te świadczenia pieniężne, które stały się wymagalne po tym dniu. Świadczenia te zostały wyszczególnione w Tabeli W.3 stanowiącej załącznik nr 5 do niniejszej decyzji. 4. Świadczenia pieniężne, dla których dokonano korekt księgowych lub wystawione zostały faktury korygujące na pełną wartość świadczenia pieniężn ego (85) Ponadto, na podstawie wyjaśnień Strony i przedstawionych przez nią dowodów, Prezes Urzędu wyłączył od rozstrzygania w toku postępowania świadczenia pieniężne wynikające z transakcji handlowych udokumentowanych fakturami VAT, dla których kontrahenci Str ony wystawili faktury korygujące na pełną wartość świadczenia pieniężnego wynikającej z faktury pierwotnej lub też Strona dokonała korekt księgowych na pełną wartość świadczenia pieniężnego (storno techniczne). Zgodnie z art. 25 ustawy o rachunkowości, błę dy w zapisach ksiąg rachunkowych poprawia się albo przez skreślenie dotychczasowej treści i wpisanie nowej (ust.1), albo przez wprowadzenie do ksiąg rachunkowych dowodu zawierającego korekty błędnych zapisów (ust.2) 17 . W konsekwencji, Prezes Urzędu uznał, ż e w sytuacji sprostowania błędu księgowego do całości kwoty występującej w pierwotnym dowodzie księgowym, należy uznać, że wskazana dokumentacja nie odzwierciedla faktycznych zdarzeń gospodarczych (tj. nie doszła do skutku transakcja handlowa - nie dostarc zono towarów lub nie wykonano usług stanowiących podstawę do żądania spełnienia świadczenia pieniężnego przez Stronę postępowania i podstawę do wystawienia faktury VAT). Świadczenia te zostały wyszczególnione w Tabeli W.4 stanowiącej załącznik nr 6 do nini ejszej decyzji. 5. Pozycje zwielokrotnione (86) W wyn i ku analizy materiału dowodowego, Prezes Urzędu wyodrębnił z przekazanej przez Stronę Tabeli nr 1 świadczenia pieniężne, które zostały przez Stronę ujęte wielokrotnie. Prezes Urzędu ustalił okoliczności odnosząc e się do świadczeń pieniężnych wynikających z unikatowych numerów dowodów zakupu zidentyfikowanych w ewidencji JPK_VAT, a pozostałe zwielokrotnione pozycje wyłączył z dalszej analizy. Świadczenia te zostały wyszczególnione w Tabeli W.5 stanowiącej załączni k nr 7 do niniejszej decyzji. 17 Art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o rachunkowości 30 6. Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę postępowania w terminie (87) Na poczet ustalenia czy Strona postępowania nadmiernie opóźniała się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem, Prezes Urzędu nie uwzględnił również świadczeń pieniężnych, co do których nie budziła wątpliwości ich zapłata przed upływem terminu zapłaty i uznał je za spełnione w terminie. Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę w terminie zostały wyszczególnione w Tabeli W.6 stano wiącej załącznik nr 8 do niniejszej decyzji. (88) Za spełnione w terminie, Prezes Urzędu uznał również świadczenie pieniężne wynikające z faktury o numerze [informacja chroniona] wystawionej przez [informacja chroniona] (NIP: [informacja chroniona] ). Zgodnie z przekazanymi wyjaśnieniami z 3 czerwca 2022 r. „opóźnienie w dokonaniu płatności nastąpiło nie z winy ALDI , lecz spowodowane było oczekiwaniem na dokumentację z banku [informacja chroniona] ” . W wyniku analizy przekazanej kopii umowy [informacja chroniona] Prezes Urzędu ustalił późniejszy termin zapłaty niż Strona wskazała w przekazanej Tabeli nr 1 , a mianowicie [informacja chroniona] . Zgodnie z treścią umowy , zapłata miała nastąpić w terminie „ [informacja chroniona] ” . J ak wynika z przedstawionej koresponden cji elektronicznej, Strona postępowania otrzymała powyższe oświadczenie [informacja chroniona] 2020 r. Ponadto Strona postępowania przedłożyła sporządzoną przez kontrahenta prośbę o zapłatę za powyższe świadczenie pieniężne do [informacja chroniona] 2020 r ., zaś świadczenie pieniężne zostało spełnione [informacja chroniona] 2020 r. , a zatem bez przekroczenia umownego terminu zapłaty. Dowód: Kopia [informacja chroniona] , [k. 9089 - 9097]. Dowód: Prośba o wpłatę sporządzona przez kontrahenta [informacja chroni ona] , [k. 9076] . 7. Świadczenia pieniężne, wobec których pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego (89) Kolejną kategorią świadczeń pieniężnych, które Prezes UOKiK pominął od rozstrzygania, są świadczenia pieniężne, wobec których pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, w zakresie ich wymagalności w okresie objętym postępowaniem bądź w zakresie ich terminowego spełnienia. Wypada zauważyć, że postępowanie dowodowe w K odeksie postępowania administracyjnego zostało u regulowane w oparciu o zasadę oficjalności, polegając ą na inicjatywie dowodowej organu administracji, który określa kierunek prowadzenia postępowania oraz dowody, jakie są niezbędne 31 do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego też organ zobowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a. w zw. z art. 13q Ustawy), w tym wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7 § 1 k.p.a. w zw. z art. 13q Ustawy), aby na podstawie jego swobodnej oceny stwierdzić, czy zostały udowodnione istotne okoliczności faktyczne sprawy (art. 80 k.p.a. w zw. z art. 13q Ustawy). Powyższe obowiązki w pewnym uproszczonym ujęciu można przedstawić łącznie jako powinność dowodzenia, zmier zająca do ustalenia podstawy rozstrzygnięcia zgodnej z prawdą obiektywną. Może jednak dojść do takiej sytuacji, że mimo przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego, tj. po podjęciu wszelkich czynności dowodowych niezbędnych do dokładnego wyjaśni enia sprawy, wciąż pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, w zakresie nałożenia na stronę obowiązku lub odebrania stronie uprawnienia. (90) Stosownie zaś do treści art. 81a Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 13q Ustawy , jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstr zygane na korzyść strony. Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony ( in dubio pro libertate ) jest stosunkowo nową instytucją prawną w postępowaniu administracyjnym, ale znaną w innych dziedzinach prawa, w szczególności w prawie podatkowym oraz pra wie karnym ( in dubio pro reo ). Powinna ona mieć zastosowanie, gdy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można przyjąć, że dana okoliczność została jednoznacznie wyjaśniona. Istnienie wątpliwości co do stanu faktycznego powinno być przy tym z obiektywizowane w tym znaczeniu, że powinny być one konkretne i realne 18 . (91) W odniesieniu więc do świadczeń pieniężnych wynikających z umów potwierdzonych dowodami zakupu o numerach: [informacja chroniona] oraz [informacja chroniona] (NIP kontrahenta: [inform acja chroniona] ) Prezes Urzędu nie ustalił w sposób obiektywny i bezsporny okoliczności odnoszących się do terminowego spełnienia ww. świadczeń pieniężnych , z uwagi na wyjaśnienia Strony postępowania zawarte w piśmie z 25 października 202 1 r. – „ [informacj a chroniona] ” . Zgodnie z dołączoną kopią kontraktu 18 Joanna Smarż , „Zasada in dubio pro libertate w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego”, Studia prawnicze, Zeszyt 4 (212)/2017 . 32 o nr [informacja chroniona] z [informacja chroniona] 2020 r., „ [informacja chroniona] ” , natomiast faktury [informacja chroniona] oraz [informacja chroniona] zostały wystawione w dniu [informacja chroniona] 2020 r. na podstawie zamówień [informacja chroniona] i [informacja chroniona] . Ponadto, przy piśmie z 5 listopada 2021 r. Strona postępowania przekazała korespondencję e - mail z kontrahentem oraz zawiadomienie, z których wynika, że zmianie uległ numer rach unku bankowego oraz numer identyfikacji podatkowej kontrahenta, jednakże z powyższej dokumentacji nie wynika bezsprzecznie , którego konkretnie dowodu zakupu dotyczy , a tym samym nie można wykluczyć, że zawiadomienie to odnosiło się w szczególności do zamów ień [informacja chroniona] i [informacja chroniona] . W świetle wyjaśnień Strony oraz przywołanych przez nią dowodów, Prezes Urzędu nie zdołał ustalić ponad wszelką wątpliwość okoliczności odnoszących się do terminowego spełnienia ww. świadcze nia pieniężn eg o . W konsekwencji nie sposób przyjąć, że powyższa okoliczność została bezsprzecznie wyjaśniona, pomimo wyczerpania czynności dowodowych , a zatem zgodnie z wolą ustawodawcy powyższe wątpliwości powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść Strony , co w realiach niniejszej sprawy oznacza wyłączenie ich od rozstrzygania pod kątem ich terminowego spełnienia przez Stronę postępowania. (92) Świadczenia te zostały wyszczególnione w Tabeli W.7 stanowiącej załącznik nr 9 do niniejszej decyzji. (93) W celu dokonania opisanych powyż ej wyłączeń Prezes Urzędu poddał analizie wszystkie informacje i dane dotyczące transakcji handlowych ujętych przez Stronę postępowania w Tabeli nr 1 z 16 grudnia 2020 r. Zawarte w niej informacje i dane stanowiły punkt wyjścia dla zakreślenia przedmiotu p ostępowania. Ustalenia w tym zakresie były dokonywane sukcesywnie, w toku całego postępowania, na podstawie wyników analizy całokształtu materiału dowodowego. 8. Terminy zapłaty świadczeń pieniężnych (94) Zgodnie z zasadą swobody umów, wyrażoną w przepisie art. 35 3 1 Kodeksu cywilnego 19 i w jej granicach, strony zawierające umowę mogą uzgodnić termin spełnienia świadczeń - w tym termin zapłaty świadczenia pieniężnego - według swego uznania, jednak nie może 19 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. K o deks cywilny (t.j. Dz.U. z 202 2 r., poz. 1360 ze zm.) , dalej: „ K odeks cywilny” lub „k . c .” 33 to naruszać obowiązujących ustaw (w tym przepisów ustawy o p rzeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych) . (95) Uzgodnione terminy zapłaty nie mogą zatem przekraczać maksymalnych terminów zapłaty, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 7 ust. 2a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w tran sakcjach handlowych. Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, zamiast postanowień umowy ustalających terminy zapłaty z naruszeniem ww. przepisów stosuje się terminy zapłaty ustalone zgodnie z zasa dami określonymi w art. 13 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 Ustawy, tzn. stosuje się terminy zapłaty wynoszące 60 dni , liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi albo liczonych zgodnie z art. 7 us t. 4 lub art. 9 ust. 2 Ustawy (dalej: „maksymalny termin zapłaty”) . (96) Dokonując ustaleń w zakresie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, zgodnie z art. 7 ust. 2 Ustawy w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych, w przypadku: a) świadczeń pieniężnych wynikających z transakcji handlowych zawartych przed 1 stycznia 2020 r., b) świadczeń pieniężnych wynikających z transakcji handlowych zawartych od 1 stycznia 2020 r. w relacjach symetrycz nych 20 , c) świadczeń pieniężnych wynikających z transakcji handlowych zawartych od 1 stycznia 2020 r. w relacjach asymetrycznych 21 , w których dłużnikiem jest mikro, mały lub średni przedsiębiorca, a wierzycielem jest duży przedsiębiorca, Prezes Urzędu przyjął, że uzgodniony przez strony transakcji handlowej termin zapłaty może być dłuższy niż 60 dni liczone od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, pod warunkiem, że strony w umowie wyraźnie tak usta lą i pod warunkiem, że ustalenie to nie jest rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela. W stosunku do tych transakcji handlowych Prezes Urzędu ustalał, których świadczeń pieniężnych Strona postępowania nie spełniła w okresie objętym postępowaniem lub spełniła po upływie umownego terminu zapłaty, wskazanego przez Stronę postępowania w Tabeli nr 1 w kolumnie „Termin płatności wg umowy” , 20 Transakcje symetryczne – transakcje handlowe nie będące transakcjami asymetrycznymi. 21 Transakcje asymetryczne – transakcje handlowe, w których jedna strona umowy m a status dużego przedsiębiorcy, a druga – status średniego, małego lub mikroprzedsiębiorcy. 34 wynikającego z przesłanej kopii dokumentacji źródłowej (np. faktury, rachunku, umowy) lub przekazanych wyjaśnień przy piśmie z 3 l utego 2022 r. i 3 czerwca 2022 r. (97) Z kolei, zgodnie z przepisem art. 7 ust. 2a Ustawy w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych, w stosunku do świadczeń pieniężnych wynikających z transakcji handlowych zawartych od 1 stycznia 2020 r. w relacjach asymetrycznych, w których dłużnikiem jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem jest mikro, mały lub średni przedsiębiorca 22 , Prezes Urzędu przyjął, że uzgodniony przez strony umowy termin zapłaty nie może przekrac zać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi . (98) D okonując analizy materiału dowodowego, Prezes Urzędu - uwzględniając przepis art. 7 ust. 2a Ustawy określający zakres swobody k ontraktowej w przedmiocie uzgadniania terminów zapłaty oraz art. 13 ust. 2 pkt 2 Ustawy określający skutki prawne jej przekroczenia - ustalił, że w przedmiotowym postępowaniu nie wystąpiły przypadki, w których umownie ustalone terminy zapłaty świadczeń pie niężnych naruszały maksymalne ustawowe terminy zapłaty. (99) W odniesieniu do transakcji handlowych wskazanych przez Stronę w Tabeli nr 1 z adnotacją „wpływ faktury po terminie płatności”, za umowne terminy zapłaty , Prezes Urzędu przyjął daty wskazane przez St ronę w tabeli o nazwie „załącznik nr 1 Aldi sp. z o.o. – DZP - 93 - 53 - 2020 - RD”, przekazanej przy piśmie z 3 lutego 2022 r. (Tabela nr 1). Zgodnie z wyjaśnieniami Strony „ Tabela została uzupełniona w miejscach, w których weryfikacja była konieczna i możliwa, o termin zapłaty zgodny ze stanem faktycznym, tj. w oparciu o postanowienia umów zawartych z kontrahentami” . Prezes Urzędu oparł się na wyjaśnieniach S trony, uznając je za spójne i prawidłowe. Wypada zauważyć, że najbardziej miarodajn a dla ustaleń faktyczny ch okazała się wersja tabeli, która została przekazana przy piśmie z 3 czerwca 2022 r., w którym to dokumencie Strona zaktualizowała termin zapłaty („Termin zapłaty po ponownej weryfikacji treści umowy”) jako korelujący w tym zakresie z dokumentami źródłow ymi w postaci faktur VAT i umów. Dowód: Tabela o nazwie „załącznik nr 1 Aldi sp. z o.o. – DZP - 93 - 53 - 2020 - RD” na elektronicznym nośniku danych przekazanym przy piśmie z 3 lutego 2022 r. [k. 8247 ] 22 Dalej również: „MŚP”. 35 oraz Załącznik nr 1 do pisma z 3 czerwca 2022 r. „Wpływ FV po terminie zapłaty” [k. 8661 - 8663] . (100) Natomiast ustalając terminy wymagalności świadczeń pieniężnych, dla których Strona nie przedstawi ła umów handlowych lub nie wskaza ła zweryfikowanych termin ów zapłaty w korespondencji z 3 lutego 2022 r. i z 3 czerwca 20 22 r. , za obowiązujące Stronę przyjęto terminy zapłaty, wskazane przez Stronę w Tabeli nr 1, jako oparte na całokształcie materiału dowodowego i niesprzeczne z ustaleniami Prezesa UOK i K w pozostałym zakresie. (101) Powyższa zasada dot ycząca ustalania terminów z apłaty znalazła zastosowanie również w przypadku, gdy data doręczenia faktury wskazana przez Stronę była późniejsza od terminu zapłaty wskazanego przez Stronę, a Strona nie przedstawiła dowodów wskazujących na okoliczność, że opóźnienie się z doręczeniem dokumentu księgowego, jakim jest faktura, przez jej wystawcę, modyfikowałoby termin zapłaty tych świadczeń pieniężnych. Przypomnieć należy, że Strona postępowania miała okazję przedstawić dokumenty na tę okoliczność w odpowiedzi na punkt 6 wezwania Prezes a UOKiK z 16 września 2021 r., jednak nie zaoferowała żadnych obiektywnych dowodów w tym zakresie. (102) Ustalenia dotyczące liczby dni opóźnienia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego przez Stronę postępowania wymagalnego w okresie objętym postępowaniem, p oczynione zostały przez Prezesa UOKiK w oparciu o następujące założenia, wynikające z zapisów Ustawy: • w przypadku świadczeń pieniężnych niespełnionych w okresie objętym postępowaniem, liczba dni opóźnienia liczona jest od następnego dnia po upływie terminu zapłaty do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem, tj. do 31 sierpnia 2020 r., • w przypadku świadczeń pieniężnych spełnionych po terminie w okresie objętym postępowaniem, liczba dni opóźnienia liczona jest od następnego dnia po upływie terminu zapła ty do dnia zapłaty ( nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem, tj. do 31 sierpnia 2020 r. ). 36 9. Weryfikacja materiału dowodowego (103) Mając na uwadze wyżej opisane założenia wynikające z przepisów Ustawy, Prezes UOKiK zweryfikował mate riał dowodowy w zakresie spełnienia przesłanek ustawowych potwierdzających nadmierne opóźnianie się przez Stronę ze spełnieniem świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem. (104) Weryfikacja polegała na analizie i porównaniu informacji zawartych w zeb ranym materiale dowodowym, odnoszących się do poszczególnych świadczeń pieniężnych, w szczególności w zakresie: daty wystawienia faktury/rachunku, daty doręczenia Stronie postępowania faktury/rachunku, wartości świadczeń pieniężnych zastrzeżonych jako wyna grodzenie za dostawę towaru lub świadczenie usług, uzgodnionych terminów zapłaty, a także wartości faktycznie spełnionych świadczeń pieniężnych i dat ich spełnienia – informacji uzyskanych od Strony postępowania w zestawieniu tabelarycznym (Tabela nr 1) z danymi zawartymi w prowadzonej ewidencji podatkowej (w plikach JPK_VAT), w wyciągach bankowych (w plikach JPK_WB) oraz w dokumentach źródłowych, tj. fakturach lub innych dokumentach księgowych, potwierdzeniach przelewu, wydrukach wyciągów bankowych (w stru kturze innej niż JPK_WB), wyciągach z ksiąg rachunkowych . (105) Punkt wyjścia analizy materiału dowodowego stanowiły ujęte tabelarycznie w pliku pn. „ 1070002973_2020_12_30 ” informacje uzyskane od Strony postępowania o zawieranych przez nią transakcjach handlowyc h, w których występuje jako dłużnik zobowiązany do spełnienia świadczenia pieniężnego, oraz uzgadnianych przez nią terminach zapłaty świadczeń pieniężnych wymagalnych w okresie objętym postępowaniem, a także datach i sposobach zapłaty, które to informacje zostały zbiorczo określone jako „Tabela nr 1”. (106) Należy podkreślić, że zwrócenie się do Strony o przekazanie powyższych danych i informacji było uzasadnione faktem, że dotyczą one faktów, co do których Strona postępowania posiada kompletną wiedzę, którą mog ła przekazać w formie i strukturze wskazanej przez Prezesa Urzędu. To z kolei, umożliwiło Prezesowi Urzędu analizę i ocenę tych informacji w oparciu o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym na podstawie: dowodów księgowych, umów, a tak że innych oświadczeń i dokumentów pochodzących od Strony postępowania . (107) Prezes UOKiK dokonał ustaleń co do istnienia i wysokości świadczeń pieniężnych, do których spełnienia Strona była zobowiązana w oparciu o dane zawarte w ewidencji podatkowej niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. Obowiązek 37 prowadzenia ewidencji przez Stronę wynika z art. 109 ust. 3 ustawy o VAT 23 . Ewidencja ta zawiera w szczególności dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokości kwoty podatku należnego, korekt podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającej kwotę podatku należnego, korekt podatku naliczonego, kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu, a także inne dane służące identyfik acji poszczególnych transakcji, w tym numer, za pomocą którego kontrahent jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej. (108) Na mocy art. 82 § 1b Ordynacji podatkowej 24 Strona postępowania była zobowiązana do przekazywania (bez wezwa nia organu podatkowego) za pomocą środków komunikacji elektronicznej, ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, informacji o prowadzonej ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o VAT, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej, na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części , określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej, za okresy miesięczne w terminie do 25. d nia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, wskazując miesiąc, którego ta informacja dotyczy 25 . Struktura logiczna postaci elektronicznej ksiąg podatkowych oraz dowodów księgowych jest zapisana w postaci Jednolitego Pliku Kontrolnego z rozszerze niem .xml ( tzw. JPK_VAT) . (109) Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, podstawą do przekazywania przez Stronę postępowania za pomocą środków komunikacji elektronicznej, za każdy miesiąc do urzędu skarbowego dokumentu elektronicznego, który obejmuje deklarację i ewidencję, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o VAT jest art. 109 ust. 3 b ustawy o VAT. Zgodnie z art. 99 ust. 11c ustawy o VAT plik JPK_V7M zawierający zarówno deklarację VAT, jak i ewidencję VAT – jest przesyłany przez podatnika tylko elektroniczni e. Zatem wymagane jest by plik JPK_V7M spełniał prawne wymogi wzoru dokumentu elektronicznego. Konieczne jest, aby dokument ten był zamieszczony w centralnym repozytorium wzorów dokumentów 23 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 931), dalej: „ustawa o VAT” . 24 Według stanu prawneg o obowiązującego do 1 października 2020 r. Art. 82 § 1b został uchylony ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1520, ze zm. z Dz.U. z 2020 r. poz. 568, ze zm. z Dz.U. z 2020 r. poz. 1086). 25 P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz aktu alizowany , red. L. Etel, LEX/el. 2021, art. 193(a). 38 elektronicznych na ePUAP. Wzór dokumentu elektronicznego został okr eślony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych i w zaktualizowanej wersji został umieszczony w Centralnym Repozytorium Wzorów Dokumentów Elektronicznych (CRWDE) na platformie ePUAP . (110) Stosownie do art. 3 Ordynacji podatkowej poprzez księgi po datkowe rozumie się księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów, ewidencje oraz r ejestry, do których prowadzenia, do celów podatkowych, na podstawie odrębnych przepisów , obowiąz ani są podatnicy, płatnicy lub inkasenci. Zgodnie z powyższą definicją, ewidencja zakupu JPK_VAT stanowi księgę podatkową i tym samym – w ocenie Prezesa UOKiK – stanowi wiarygodny dowód istnienia i wysokości świadczeń pieniężnych, do których spełnienia zob owiązana była Strona postępowania. (111) Przepisy prawa podatkowego (m.in. art. 193a Ordynacji p odatkowej) narzucają wymóg udostępniania ksiąg podatkowych i dowodów księgowych w określonym układzie i formacie bez wezwania ( dotyczy JPK_VAT ) lub na żądanie organó w podatkowych (struktur a na żądanie to m . in. JPK_WB). Po wygenerowaniu pliku powstaje zestawienie o ściśle określonym schemacie. Poszczególne struktury logiczne postaci elektronicznej ksiąg podatkowych oraz dowodów księgowych zostały opisane w broszurach i nformacyjnych w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych 26 . Przy weryfikacji poszczególnych struktur logicznych Prezes Urzędu posiłkował się z informacjami zamieszczonymi w BIP w broszurze informacyjnej dot. struktury JPK_VAT(3)_wersja_2018_02_14 27 oraz broszurze informacyjnej dotyczącej struktury JPK_WB(3) 28 . (112) Struktura jednolitego pliku kontrolnego JPK_VAT składa się z ewidencji sprzedaży oraz ewidencji zakupu. Na potrzeby p rowadzonego postępowania Prezes Urzędu ustalał stan faktyczny dotyczący zobowiązań Strony (opóźniania się przez nią ze spełnianiem świadczeń pieniężnych) w oparciu o dane zawarte w ewidencji zakupu VAT. (113) Ewidencja zakupu VAT w strukturze logicznej JPK obej muje część szczegółową zawierającą dla każdej pozycji (faktury) m.in. następujące dane: nazwę wystawcy, adres wystawcy, 26 https://www.gov.pl/web/kas/struktury - jpk/ 27 Broszura informacyjna dotycząca struktury JPK_VAT(3)_wersja_2018_02_14. 28 Broszura informacyjna dotycząca struktury JPK_WB(3) wydana przez Ministerstwo Fina nsów, Warszawa, styczeń 2019 r. 39 NIP lub inny numer służący identyfikacji podatkowej wystawcy, numer faktury, kwotę netto i kwotę podatku naliczonego. (114) W oparciu o dane z awarte w ewidencji zakupu w JPK_VAT (JPK_VAT_Zakup) oraz informacje przedstawione przez Stronę w Tabeli nr 1, Prezes Urzędu stwierdził, że Strona postępowania zawierała z kontrahentami umowy, których przedmiotem była odpłatna dostawa towaru lub odpłatne św iadczenie usług, z których wynikał obowiązek spełnienia przez nią świadczeń pieniężnych stwierdzonych w wystawionych fakturach VAT. Powyższe Prezes UOKiK ustalił w oparciu o zapisy dotyczące dowodów zakupu – faktur VAT wskazanych w Tabeli nr 1, które wystę powały również w księgach podatkowych w JPK_VAT_Zakup. Prezes Urzędu dokonał również ustaleń co do wysokości świadczeń pieniężnych, do których zapłaty zobowiązana była Strona, w ten sposób, że zweryfikował wartość zobowiązania przedstawioną w Tabeli nr 1 z obliczoną kwotą wartości brutto wynikającą z dowodu zakupu w JPK_VAT_Zakup. Pozostałe kryteria, na podstawie których Prezes Urzędu ustalił istnienie zobowiązania Strony postępowania to NIP dostawcy , a także data wystawienia dowodu zakupu podana w Tabeli n r 1, tożsame z NIP i z datą wystawienia dowodu zakupu w plikach JPK_VAT_Zakup. (115) Na mocy art. 13g Ustawy Prezes UOKiK jest uprawniony do żądania od Strony w toku postępowania określonych struktur JPK. W ocenie Prezesa dowody w postaci ksiąg podatkowych, wyg enerowanych w strukturach ściśle określonych w przepisach prawa, przesądzają o wiarygodności i mocy dowodowej niniejszego materiału dowodowego. Wskazać należy, iż wytworzenie pliku JPK_VAT przez Stronę dotyczy obowiązków wynikających z posiadania statusu p odatnika czynnego VAT, jednakże z uwagi na cechy integralności danych i ich autentyczności (pochodzenia od Strony postępowania) uzasadnione jest posługiwaniem się danymi do potwierdzenia zawartych transakcji handlowych Strony z kontrahentami, co do ich ist nienia oraz wartości wynikającego z nich świadczenia pieniężnego . (116) Należy mieć także na uwadze, iż ustawa o rachunkowości przewiduje dla operacji zakupu i sprzedaży prowadzenie ksiąg pomocniczych, m.in. w celu prawidłowego rozliczenia zobowiązania podatkowe go (art. 17 ust. 1 ustawy o rachunkowości). Rejestry VAT stanowią księgi pomocnicze, będące uszczegółowieniem i uzupełnieniem zapisów związanych z podatkiem od towarów i usług na kontach księgi głównej. Z tego względu, rejestr VAT stanowiący część księgi r achunkowej korzysta z domniemania rzetelności i autentyczności ksiąg rachunkowych oraz wiarygodności i niezaprzeczalności danych w nich zawartych . 40 (117) Księgi rachunkowe są prowadzone przez Stronę postępowania przy użyciu systemu komputerowego [informacja chron iona] . Dowód: Polityka rachunkowości, [k. 50 ]. (118) W zakresie w jakim poszczególne świadczenia pieniężne nie znalazły odzwierciedlenia w JPK_VAT_Zakup, Prezes Urzędu wzywał w toku postępowania o wyjaśnienie braków lub nieścisłości oraz przesłanie dokumentów źródłowych odnoszących się do tychże świadczeń – otrzymanych przez Stronę faktur VAT, umów oraz innych dokumentów źródłowych – i w oparciu o te dowody ustalał okoliczności odnoszące się do tychże świadczeń pieniężnych. (119) Prezes Urzędu ustalał stan faktyczny o dnoszący się do świadczeń pieniężnych spełnionych przez Stronę postępowania przelewem bankowym na podstawie plików na żądanie w strukturze logicznej JPK_WB, stanowiącej jedną ze struktur Jednolitego Pliku Kontrolnego. Struktura JPK_WB dotyczy wyciągu z rac hunku bankowego, prowadzonego na podstawie umowy. Plik JPK_WB zawiera zestawienie informacji o przelewach dokonywanych za pomocą rachunku bankowego . (120) Wyciąg bankowy jest jednym z dowodów księgowych, które mogą stanowić podstawę zapisów w księgach rachunkow ych. Dowód ten jako dowód księgowy spełnia wymagania określone w art. 21 ustaw y o rachunkowości. W szczególności zawiera nazwy podmiotów będących stroną operacji, opisy operacji gospodarczych, wartości operacji oraz daty ich dokonania, salda (początkowe i końcowe) środków pieniężnych udokumentowane tym wyciągiem. Niedopuszczalne jest dokonywanie w wyciągu bankowym wymazywania i przeróbek. Bez względu na formę tego dowodu (tradycyjną czy elektroniczną) jest to dowód, który wystawia bank (forma tradycyjna), e wentualnie pochodzi on z systemu finansowo - księgowego banku, dostępnego przez system bankowości elektronicznej (wydruk lub postać elektroniczna JPK_WB 29 ). (121) W tym miejscu wskazać należy, że w odniesieniu do świadczeń pieniężnych spełnionych przez Stronę przel ewem bankowym , za datę spełnienia świadczenia pieniężnego przez Stronę postępowania, Prezes Urzędu przyjął datę obciążenia rachunku bankowego Strony, ustaloną na podstawie danych zawartych w plikach JPK_WB (DataOperacji) . 29 Broszura informacyjn a dotycząca struktur JPK_WB. 41 (122) Informacje o przeprowadzonych tra nsakcjach na rachunku bankowym w ramach JPK WB obejmują m.in: • dane identyfikacyjne nadawcy i odbiorcy zlecenia płatniczego - czyli nazwę, adres (o ile taki posiada), NIP lub REGON ; • numer IBAN rachunku, którego dotyczy wyciąg, • datę i czas obciążenia r achunku nadawcy, • kwotę i walutę operacji , • tytuł zlecenia płatniczego, • saldo rachunku po dokonaniu zlecenia płatniczego . (123) Ustalenie okoliczności odnoszących się do spełnienia świadczeń pieniężnych przelewem bankowym opierało się przede wszystkim na dan ych z wyciągów bankowych zapisanych w strukturze JPK_WB odnoszących się do elementu Wyciąg Wiersza: DataOperacji, KwotaOperacji, przy równoczesnym porównaniu ich z informacjami przedstawionymi przez Stronę w Tabeli nr 1 wskazującymi na datę zapłaty oraz kw otę transakcji bankowej . (124) Mając na uwadze powyższe, Prezes UOKIK uznał, że rodzaj informacji zawartych w plikach JPK_WB, źródło ich pochodzenia oraz obiektywny charakter stanowią wiarygodne źródło informacji w powyższym zakresie umożliwiające zweryfikowanie wartości i dat spełnienia przelewem świadczeń pieniężnych opisanych przez Stronę w Tabeli nr 1 – w odniesieniu do świadczeń pieniężnych objętych zakresem niniejszego postępowania. (125) W przypadku rozbieżności między kwotami lub datami przelewu wskazanymi prze z Stronę postępowania w Tabeli nr 1 a danymi wynikającymi z JPK_WB, Prezes Urzędu wnioskował w toku postępowania o wyjaśnienie braków lub nieścisłości oraz przesłanie dokumentów źródłowych potwierdzających spełnienie tychże świadczeń – potwierdzeń przelewu , wydruków wyciągów bankowych w strukturze innej niż JPK, wyciągów z ksiąg rachunkowych – i w oparciu o te dokumenty, ustalał okoliczności odnoszące się do spełnienia tych świadczeń pieniężnych (m.in. sposób spełnienia, wysokość i datę spełnienia świadczen ia pieniężnego). (126) Pliki JPK_WB stanowią potwierdzenie zapłaty świadczeń pieniężnych dokonanej jedynie przelewem bankowym za pośrednictwem banków krajowych. Z przedstawionych przez Stronę informacji wynika natomiast, że w odniesieniu do części transakcji han dlowych rozliczenia stron zostały dokonane w drodze potrącenia wzajemnych wierzytelności . W związku z tym, w tych przypadkach weryfikacja okoliczności spełnienia świadczeń 42 pieniężnych (data i kwota spełnionego świadczenia pieniężnego) została dokonana w op arciu o inne dowody, aniżeli pliki JPK_WB przedstawione przez Stronę, tj.: wydruki księgowań poszczególnych transakcji handlowych . (127) W konsekwencji, Prezes Urzędu oparł swoje ustalenia stanowiące podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie na następującyc h dowodach, które z wyżej wskazanych powodów, uznał za wiarygodne: (a) Informacjach uzyskanych od Strony postępowania, dotyczących zawieranych transakcj i handlow ych, przedstawion ych w Tabeli nr 1 oraz zawart ych w komentarzach do tabel i pismach Strony – w zakr esie w jakim były one spójne z resztą materiału dowodowego, w tym z księgami podatkowymi, księgami rachunkowymi oraz dowodami księgowymi; (b) Częściach ksiąg podatkowych Strony – informacjach zawartych w ewidencjach podatkowych (w plikach JPK_VAT); (c) Częściach k siąg rachunkowych Strony: • rozrachunkach z kontrahentami; • wydrukach księgowań konkretnych transakcji handlowych; (d) Dowodach księgowych: • faktur ach VAT; • wyciągach bankowych w plikach JPK_WB; • potwierdzeniach przelewów ; (e) Dokumentach prywatnych: • umowach; • korespon dencjach elektronicznych . 10. Świadczenia pieniężne wymagalne w okresie objętym postępowaniem, niespełnione przez Stronę lub spełnione przez nią po terminie (128) Po dokonaniu opisanych wcześniej wyłączeń i weryfikacji zebranego w sprawie materiału dowodowego, Pre zes Urzędu ustalił, które świadczenia pieniężne wymagalne w okresie objętym postępowaniem zostały spełnione przez Stronę po terminie lub nie zostały spełnione do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem, pomimo upływu ich terminu zapłaty (dalej: „zakw estionowane świadczenia pieniężne”) . 43 (129) Zakwestionowane świadczenia pieniężne obejmują świadczenia, których wartość strony transakcji handlowych ustaliły w walutach: złoty (PLN) oraz [informacja chroniona] . Strona postępowania spełniała zakwestionowane świad czenia pieniężne w całości lub w częściach, z uwzględnieniem mechanizmu podzielonej płatności oraz z uwzględnieniem wystawionych faktur korygujących . (130) Powyższe uzasadniało wyodrębnienie zakwestionowanych świadczeń pieniężnych w niżej wyszczególnione tabele opracowane przez Prezesa Urzędu dla celów analitycznych oraz w celu odrębnego omówienia w niniejsz ej decyzji. Wszystkie zakwestionowane świadczenia pieniężne, czyli świadczenia pieniężne niespełnione oraz spełnione po terminie przez Stronę w okresie czerw iec, lipiec, sierpień 2020 r., składające się na naruszenie zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych zostały ujęte w niżej opisanych Tabelach Z.1 , Z.2, Z.3, Z.4, Z.5 i Z.6 stanowiących odpowiednio załączniki nr 10 , nr 11, nr 1 2, nr 13, nr 14 i nr 15 do niniejszej decyzji. (131) W tym miejscu Prezes Urzędu wskazuje, że źródłem danych zawartych w Tabel ach Z.1 , Z.2, Z.3, Z.4, Z.5 i Z.6 są informacje, wyjaśnienia i dokumenty pochodzące bezpośrednio od Strony postępowania, przekazane prz ez nią w toku postępowania każdorazowo na wezwanie Prezesa Urzędu. Tabela Kategoria zakwestionowanych świadczeń pieniężnych Wartość zakwestionowanych świadczeń pieniężnych Nr załącznika Z.1 Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę po terminie lub nies pełnione w okresie objętym postępowaniem, co do których wartość świadczenia pieniężnego strony transakcji handlowych ustaliły w walucie złoty (PLN) [informacja chroniona] 10 Z.2 Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę po terminie lub niespełnione w o kresie objętym postępowaniem, co do których wartość świadczenia pieniężnego strony transakcji handlowych ustaliły w walucie [informacja chroniona] [informacja chroniona] 11 44 Z.3 Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę po terminie, których zapłata była dokonywana w częściach [informacja chroniona] 12 Z.4 Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę po terminie lub niespełnione w okresie objętym postępowaniem , pomniejszone o kwoty wynikające z faktur korygujących, co do których wartość świadczenia pieni ężnego strony transakcji handlowych ustaliły w walucie złoty (PLN) [informacja chroniona] 13 Z.5 Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę po terminie lub niespełnione w okresie objętym postępowaniem , pomniejszone o kwoty wynikające z faktur korygujący ch, co do których wartość świadczenia pieniężnego strony transakcji handlowych ustaliły w walucie [informacja chroniona] [informacja chroniona] 14 Z.6 Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę po terminie, co do których zapłata nastąpiła z zastosowanie m mechanizmu podzielonej płatności [informacja chroniona] 15 11. Ustalenia w zakresie z akwestionowan ych świadcze ń pieniężn ych (132) Poniżej Prezes Urzędu wskazuje ustalenia w zakresie zakwestionowanych świadczeń pieniężnych oraz powody, dla których uzna ł poszczegó lne rodzaje zakwestionowanych świadczeń pieniężnych za spełnione po terminie przez Stronę lub niespełnione w okresie objętym postępowaniem. (133) Obowiązek zapłaty zakwestionowanych świadczeń pieniężnych wynikał z zawartych przez Stronę postępowania umów z kontr ahentami, stwierdzonych wystawionymi przez nich dowodami zakupu, które Strona postępowania wykazała w Tabeli nr 1. Dowód: Tabela nr 1 w pliku pn. „ 1070002973_2020_12_30 ” dołączona do pisma Strony z dnia 30 grudnia 2020 r. na nośnik u danych , [k. 142 - 143 ]. 45 D owód: Kopie umów handlowych z kontrahentami , [k. 2520 - 2523, 2532 - 2534, 4958 - 5102, 8037 - 8059, 8603 - 8647, 8690 - 9168 ]. (134) Dowody zakupu dokumentujące zawarcie powyższych umów zostały ujęte przez Stronę w ewidencji zakupu VAT. Dowód: Pliki JPK_VAT, [k. 149]. (135) W pr zypadku faktur nieujętych w tej ewidencji lub ujętych w innej wysokości z przyczyn wskazanych przez Stronę w wyjaśnieniach udzielonych na wezwanie Prezesa Urzędu w pismach z 5 listopada 2021 r. oraz 20 stycznia 2022 r., które Prezes Urzędu uznał za przekon ujące i wiarygodne, ustalono że przyczyną ich braku w ewidencji zakupu były okoliczności wynikające z przepisów ustawy o VAT. Strona przedłożyła w tym zakresie kopie dowodów zakupu, które potwierdzały zawarcie transakcji handlowych i wynikający z nich obow iązek spełnienia świadczeń pieniężnych oraz wysokość tych świadczeń. Dowód: Kopie faktur , [k. 188 - 4955, 5103 - 6799, 6801 - 6948, 8240 - 8601, 8664 - 8689, 9199 - 9362 ]. (136) Wszystkie transakcje handlowe, których dotyczą zakwestionowane świadczenia pieniężne zostały zaw arte w związku z działalnością prowadzoną przez Stronę postępowania i jej kontrahentów. Świadczenie pieniężne zostało w nich zastrzeżone w zamian za spełnienie świadczenia niepieniężnego, którego przedmiotem była dostawa towarów lub świadczenie usług. Umow y te mają zatem charakter odpłatny. (137) Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu ustalił, że zakwestionowane świadczenia pieniężne wynikają z umów (transakcji handlowych) posiadających następujące cechy: • są umowami odpłatnymi; • przedmiotem świadczenia niepienięż nego jest dostawa towarów lub świadczenie usług; • stronami tych umów są podmioty, o których mowa w art. 2 Ustawy; • zostały zawarte w związku z prowadzoną przez te podmioty działalnością. (138) Przedmiotowe świadczenia pieniężne stanowią wynagrodzenie za dostawę to waru lub świadczenie usług w transakcjach handlowych w rozumieniu art. 4 pkt 1 Ustawy. W związku z powyższym stanowią one „świadczenia pieniężne” w rozumieniu art. 4 pkt 1a Ustawy. 46 (139) Zakwestionowane świadczenia pieniężne nie wynikają z umów , na podstawie których są wykonywane czynności bankowe w rozumieniu przepisów art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, a zatem nie podlegają wyłączeniu z zakresu zastosowania przepisów Ustawy na podstawie art. 3 pkt 2 Ustawy. Z po siadanych przez Prezesa Urzędu informacji nie wynika również, aby w stosunku do Strony postępowania zostało otwarte postępowanie upadłościowe lub restrukturyzacyjne, co daje podstawę do przyjęcia, że przedmiotowe świadczenia pieniężne nie stanowią dług ów o bjęty ch postępowaniem upadłościowym lub restrukturyzacyjnym, a zatem nie podlegają wyłączeniu z zakresu zastosowania Ustawy na podstawie art. 3 pkt 1 Ustawy. (140) Jako terminy zapłaty uzgodnione przez strony transakcji handlowych, Prezes Urzędu przyjął daty wsk azane przez Stronę postępowania w przedłożon ych tabel ach przy pism ach z 30 grudnia 2020 r. , 3 lutego 2022 r. oraz 3 czerwca 2022 r . W odniesieniu do terminów zapłaty, co do ustalenia których Prezes Urzędu miał wątpliwości, Strona postępowania przedłożyła m ateriały dowodowe w postaci kopii faktur i rachunków oraz wyciągi z umów handlowych. Dowód: Tabela nr 1 w pliku pn. „ 1070002973_2020_12_30 ” dołączona do pisma Strony z 30 grudnia 2020 r., [k. 142 - 143 ]. Dowód : plik pn. „ Załącznik nr 1 Aldi sp. z o.o. — DZP - 93 - 53 - 2020 - RD ” dołączon y do pisma Strony z 3 lutego 2022 r. , [k. 8647] Dowód : Tabela pn. „ Załącznik nr 1. Wpływ FV po terminie zapłaty” dołączon a do pisma Strony z 3 czerwca 2022 r., [k. 8661 - 8663 ] Dowód: Kopie faktur i rachunków , [k. 188 - 4955, 5103 - 6799, 6 801 - 6948, 8240 - 8601, 8664 - 8689, 9199 - 9362 ]. Dowód: Kopie umów handlowych z kontrahentami , [k. 2520 - 2523, 2532 - 2534, 4958 - 5102, 8037 - 8059, 8603 - 8647, 8690 - 9168 ]. (141) W przypadku, w którym umowny termin zapłaty wskazany przez Stronę postępowania przypadał na dzie ń uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, Prezes Urzędu przyjął w swoich ustaleniach, że terminem zapłaty był następny dzień, który nie był dniem wolnym od pracy ani sobotą – stosownie do treści art. 115 Kodeksu cywilnego. (142) W odniesieniu do świadcz eń pieniężnych, które zostały zapłacone przelewami z rachunków bankowych Strony postępowania, Prezes Urzędu ustalił datę spełnienia świadczenia pieniężnego w oparciu o informacje przekazane przez Stronę w Tabeli nr 1 oraz wyciągi bankowe w plikach JPK_WB – w zakresie w jakim te informacji były ze sobą spójne. 47 Dowód : pliki JPK_WB, [k. 34a]. (143) W zakresie w jakim informacje przekazane przez stronę nie znalazły odzwierciedlenia w plikach JPK_WB, Prezes Urzędu ustalił stan faktyczny w oparciu o dodatkowe dowody pr zedłożone przez Stronę w postaci potwierdzeń przelewu . Dowód: P otwierdze nia przelewu [k. 5560, 5562, 5567, 5573, 5577, 5581, 5586, 5594, 5598, 5605, 5609, 5613, 9182, 9190, 9193 ]. (144) Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Prezes Urzędu ustal ił, że w ramach rozliczeń z kontrahentami z tytułu odpłatnej dostawy towarów lub świadczonych usług , Strona spełniała świadczenia pieniężne stosując również potrącenia wzajemnych wierzytelności. (145) Strona postępowania złożyła wyjaśnienia dotyczące mechanizmu dokonywania potrąceń jako formy spełniania świadczeń pieniężnych. Zgodnie z oświadczeniem Strony „w warunkach zawartych ze wszystkimi dostawcami umów znajduje się postanowienie [informacja chroniona] . Niemniej, każdorazowo [informacja chroniona] informujem y dostawcę w przyjęty sposób komunikacji (telefonicznie, e - mail), a następnie [informacja chroniona] . (…) Potrącenia wierzytelności wynikających z faktur sprzedaży, faktur korygujących lub not księgowych odbywają się na podstawie potrąceń umownych dokonywa nych w uzgodnieniach pomiędzy ALD I a kontrahentami, a ich zasadność wynika z postanowień umownych. Potrącenia realizowane są w oparciu o informację przekazaną dostawcy [informacja chroniona] ” . Dowód: Pismo Strony postępowania z 20 stycznia 2022 r. [k. 8006 - 8009] . (146) W odniesieniu do świadczeń pieniężnych, co do których Prezes Urzędu stwierdził, że kwota przelewu bankowego wykonanego na rzecz kontrahenta nie pokrywała całkowitej wartości świadczenia pieniężnego wynikającej z faktury zakupu, Strona przekazała ko pie dokumentów księgowych (not obciążeniowych, refaktur, faktur sprzedaży), z których wynikało uprawnienie Strony do otrzymania od kontrahenta określonych w tych dokumentach kwot. Jednocześnie, Prezes Urzędu ustalił, że opis przelewu bankowego zawierał zar ówno numery faktur zakupu opłacanych przez Stronę jak również numery dokumentów dotyczących należności Strony, które podlegały potrąceniu z kwoty zobowiązania. 48 Dowód : Kopie not obciążeniowych i refaktur , [k. 188, 191, 220 , 8017 - 8018, 8021, 8244 - 8601 , 5542 - 6704 ]. Dowód : pliki JPK_WB , [k.34a]. (147) Zgodnie z treścią art. 498 Kodeksu cywilnego potrącenie polega na umorzeniu dwóch przeciwstawnych sobie wierzytelności. W obrocie gospodarczym, korzystając z zasady swobody umów, strony mogą ustalić inne zasady dokonywa nia potrąceń niż wynikające z art. 498 Kodeksu cywilnego, tj. dokonywać potrąceń umownych. Co do zasady, warunki rozliczeń dokonywanych z zastosowaniem potrącenia umownego, stanowią przedmiot ustaleń umownych pomiędzy stronami umowy, a zatem wedle zastosow anych rozwiązań/ustaleń zawartych w umowach między stronami należy dokonywać badania terminowości spełniania świadczeń pieniężnych, w aspekcie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. (148) D okonując ustaleń w oparciu o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wyjaśnie nia Strony, Prezes Urzędu stwierdził , że Strona dokonuj ąc rozliczeń z kontrahentami stos uje potrącenia umowne. Dokonując oceny terminowego spełniania świadczeń pieniężnych spełnianych w c zęści przez potrącenie, Prezes Urzędu uwzględnił wartości wierzytelności potrącanych w takim zakresie w jakim pomniejsza ły one kwotę pozostałą do zapłaty przelewem bankowym , przyjmując jednocześnie wartość świadczenia pieniężnego spełnionego po terminie wy nikającą z faktury zakupu, do zapłaty której Strona była zobowiązana , zweryfikowaną w ewidencji podatkowej w plikach JPK_VAT lub kopiach faktur oraz wskazaną przez Stronę w Tabeli nr 1 datę zapłaty zweryfikowaną w wyciągach bankowych w plikach JPK_WB lub p otwierdzeniach przelewów . Dowód : Tabela nr 1 [k. 143]. Dowód : p liki JPK_VAT, [k. 149]. Dowód : kopie faktur , [k. 188 - 4955, 5103 - 6799, 6801 - 6948, 8240 - 8601, 8664 - 8689, 9199 - 9362 ]. Dowód : pliki JPK_WB, [k.34a]. Dowód : p otwierdzenia przelewów, [k. 5560, 5562, 5 567, 5573, 5577, 5581, 5586, 5594, 5598, 5605, 5609, 5613, 6706 - 6799, 8011 - 8016, 8025 - 8028, 9182, 9190, 9193 ]. (149) Tabela Z. 3 zawiera świadczenia pieniężne, których zapłata była dokonywana w częściach . Dla transakcji handlowej znajdującej się pod lp. 1 , Strona postępowania dokonała płatności w dwóch przelewach bankowych, w różn ych datach zapłaty. P ozostałe 49 świadczenia pieniężne, wyszczególnione w T abeli Z.3 , dotyczą rozliczenia faktur z uwzględnieniem potrąceń kaucji gwarancyjnych, tym samym wartość świadczenia pieniężnego wynikającego z faktury została pomniejszona o wysokość kaucji gwarancyjnej. Ponadto Strona postępowania przekazała dokumenty źródłowe oraz umowy handlowe , które potwierdziły przytoczoną argumentację. Prezes Urzędu uznał wyjaśnienia Strony postę powania dotyczące tych świadczeń pieniężnych oraz przyjął wskazane przez Stronę postępowania daty zapłaty oraz wysokość świadczeń pieniężnych za prawdziwe i potwierdzone. Dowód: Kopie umów handlowych oraz korespondencja z kontrahentami [k. 8030 - 8059]. (150) W t oku postępowania Prezes Urzędu ustal ił , że Strona postępowania w ramach Tabeli nr 1 przedstawiła szereg transakcji handlowych, w których dochodziło do zmniejszenia kwoty świadczenia pieniężnego , do zapłaty którego Strona była zobowiązana , w związku z wysta wiony mi faktur ami korygujący mi do pierwotnych faktur zakupu. Świadczenia te zostały wyszczególnione w Tabel ach Z.4 i Z.5 . (151) W obrocie gospodarczym niejednokrotnie dochodzi do pomyłek przy wystawianiu dokumentów księgowych lub wystąpienia innych przyczyn powo dujących, że dochodzi do zmiany treści stosunku zobowiązaniowego. Te zdarzenia mają wpływ na ustalenie ostatecznej wartości świadczenia pieniężnego stanowiącego wynagrodzenie za dostarczone towary lub wykonane usługi . Wobec powyższego przy ustalaniu rzeczy wistej kwoty świadczeń pieniężnych należnych kontrahentom Strony należało uwzględnić wszelkie okoliczności wskazujące faktyczną , ostateczną kwotę wynagrodzenia wynikającą ze zdarzeń następujących po wystawieniu faktury pierwotnej lub będące wynikiem pomyłk i . (152) W niniejszej sprawie, w ocenie Prezesa Urzędu, okoliczności stanowiące przyczyny wystawienia dokumentów korygujących stanowią klarowne źródło informacji w zakresie ustalenia ostatecznego wynagrodzenia za dostawę towaru lub świadczenie usług według stanu na ostatni dzień okresu objętego postępowaniem . Strona postępowania w wyjaśnieniach z 13 czerwca 2022 r. wskazała do których pierwotnych faktur zakupu wystawione były faktury korygujące oraz przekazała kopie tych faktur. Wyjaśnienia Strony w tym zakresie okazały się logiczne i spójne, jednocześnie brak było jakichkolwiek podstaw do ich zakwestionowania. 50 Dowód: plik pn. „Tabela Korekty” załączony do pisma Strony z 13 czerwca 2022 r. [k. 9194 - 9198] Dowód: Kopie faktur załączon e do pisma Strony z 13 czerwca 2022 r. [k. 9199 - 9362] (153) Prezes Urzędu rozpatrując wyjaśnienia Strony brał pod uwagę okoliczności stanowiąc e podstawę dokonania korekty . P rzyczyny stanowi ące podstawę do obniżenia pierwotnie uzgodnionej kwoty świadczenia pieniężnego (wynikającej z pierwotn ej faktury zakupu), dotyczą zwrotu towaru, korekty ceny lub ilości towaru. W tych przypadkach , na podstawie zebranego materiału dowodowego Prezes Urzędu uznał, iż dokument korygujący pozostaje w ścisłym związku z dokumentem pierwotnym i jednocześnie nie zo stał rozliczony z inną fakturą zakupową, a w oparciu o jego wartość można ustalić ostateczną kwot ę świadczenia pieniężnego , do zapłaty której zobowiązana była Strona postępowania . (154) W stosunku do świadczeń pieniężnych, dla których Strona w Tabeli nr 1 zamie ściła uwagę „w pływ faktury po terminie płatności ” wskazać należy co następuje. Zdaniem Prezesa Urzędu, otrzymanie przez Stronę zamówionych towarów czy też wykonanie na rzecz Strony zamówionych usług, nakłada na Stronę obowiązek wywiązania się z zawartej tr ansakcji handlowej, tj. do spełnienia świadczenia pieniężnego w ustalonym terminie. Należy podkreślić, że faktura nie jest elementem stosunku zobowiązaniowego, w tym umowy sprzedaży, a ma ona przede wszystkim znaczenie dla wykonania obowiązków podatkowych i powinna być następstwem wcześniej zawartej umowy, ale umowy nie może zastępować. Co do zasady, ewentualne uchybienia normom prawa podatkowego nie wpływają na skuteczność i ważność umowy sprzedaży oraz nie modyfikują obowiązków stron umowy, co potwierdza również orzecznictwo cywilne i administracyjne 30 . Brak lub opóźnienie doręczenia dokumentu księgowego, jakim jest faktura , nie zwalnia dłużnika z obowiązku dokonania w ustalonym terminie zapłaty za dostarczone towary lub wykonane usługi. Niewywiązanie się p rzez sprzedającego z obowiązku wystawienia faktury może natomiast skutkować powstaniem po jego stronie odpowiedzialności za wywołaną tym szkodę polegającą na niemożności odliczenia podatku VAT. W ocenie Prezesa Urzędu powyższe znajduje zastosowanie szczegó lnie w profesjonalnym obrocie handlowym (a za taki należy uznać transakcje handlowe w rozumieniu Ustawy) w którym dłużnik – stosownie do brzmienia art. 355 § 1 K odeksu cywilnego – obowiązany jest do staranności 30 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach V Wydział Cywilny z dnia 20 kwietnia 2016 r. V ACa 701/15, Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 6 maja 2015 r. X GC 831/14, Wyrok Woje wódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorz owie Wielkopolski m z dnia 17 kwietnia 2007 I SA/Go 160/06. 51 ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Zgodnie z art. 355 § 2 K odeksu cywilnego należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Oznacza to, że nieotrzymanie f aktury nie wyklucza konieczności spełnienia świadczenia pieniężnego w sytuacji, w której druga strona transakcji handlowej prawidłowo wykonała swoje zobowiązanie - w omawianych przypadkach o charakterze niepieniężnym. (155) W stosunku do świadczeń pieniężnych, c o do których Strona nie przedstawi ła dowodów wskazujących na rozpoczęcie biegu terminu zapłaty od daty doręczenia faktury lub wskazujących na zwolnienie dłużnika z zapłaty wynagrodzenia za dostarczone towary lub wykonane usługi w terminie uzgodnionym w umo wie w przypadku doręczenia faktury po tym terminie , Prezes Urzędu oparł się na wyjaśnieniach strony, uznając je za spójne i prawidłowe, a zatem niesprzeczne z całokształtem materiału dowodowego i za umowny termin zapłaty uznał datę wskazaną w Tabeli nr 1 o raz w wyjaśnieniach przy pismach z 3 lutego 2022 r. i 3 czerwca 2022 r. , w których Strona postępowania uzupełniła Tabelę nr 1 ”o termin zapłaty zgodny ze stanem faktyczny m ” . Dowód: Pismo Strony postępowania z dnia 3 lutego 202 2 r., [k. 8602 - 8647 ]. Dowód: Pismo Strony postępowania z dnia 3 czerwca 202 2 r., [k. 8659 - 9168 ]. (156) Tabela Z.6 zawiera świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę po terminie , których zapłata była dokonywana z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności . Każda faktura odzwierciedlon a została w dwóch wierszach , oznaczonych tym samym numerem dowodu zakupu. Wartość świadczenia pieniężnego wynikającego z faktury wyrażonego w walucie obcej jest kwotą netto wynikającą z faktury, zaś wartość świadczenia pieniężnego wyrażonego w złotych jest kwotą należnego podatku VAT. Konieczność takiego zapisu wynikła ze sposobu zapłaty takich zobowiązań – zgodnie z przepisami dotyczącymi mechanizmu podzielonej płatności płatność kwoty VAT może być dokonana jedynie w złotych , stąd w przypadku takich świadc zeń Strona postępowania dokonywała dwóch przelewów – kwoty netto w walucie obcej i kwoty podatku VAT w złotych . 52 12. Wnioski i zarzuty Strony postępowania złożone pismem z 14 grudnia 2022 r., w odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urzędu z 7 listopada 2022 r. (157) W piśmie z 14 grudnia 2022 r. zawierającym ustosunkowanie się do zawiadomienia Prezesa UOKiK z 7 listopada 2022 r. oraz uszczegółowienia postawionego Stronie zarzutu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, Strona postępowania podnio sła, że nie zgadza się z częścią stanowiska przedstawionego przez Prezesa UOKiK oraz kwestionuje część wyliczeń dokonanych i przedstawionych przez Prezesa UOKiK w tabelach zamieszczonych w zawiadomieniu . (158) W swoim piśmie Strona podniosła, że „niektóre ustalo ne przez Prezesa UOKiK terminy płatności są obarczone zasadniczymi błędami - opóźnienia są krótsze niż przyjął to Prezes UOKiK, lub też nie doszło do żadnych opóźnień po stronie Spółki” . Zweryfikowane przez Stronę terminy zapłaty zostały wskazane w załączo nych do pisma tabelach w plikach p n . „Nowy Załącznik Z1 i Z2” oraz „ Z 3 ”, a jako dowód Strona załączyła dokumenty źródłowe, tj. kopie faktur , umów oraz wydruki korespondencji e - mail . (159) Prezes Urzędu uwzględnił stanowisko Strony postępowania odnośnie do świad czeń pieniężnych wskazanych w tabelach „Nowy Załącznik Z1 i Z2” oraz „Z 3” dołączonych do pisma z 14 grudnia 2022 r. W tym miejscu należy wskazać, że ustalając terminy zapłaty świadczeń pieniężnych, dla których Strona nie przedstawiła w toku postępowania u mów handlowych lub nie wskazała zweryfikowanych terminów zapłaty w korespondencji z 3 lutego 2022 r. i z 3 czerwca 2022 r., za obowiązujące Stronę przyjęto terminy zapłaty wynikające z Tabeli nr 1, co zostało opisane we wcześniejszej treści uzasadnienia w punkcie V.8. Wskazane przez Stronę postępowania umowne terminy zapłaty, a także odnoszące się do nich dokumenty, tj. kopie faktur oraz umów handlowych przekazane pismem z 14 grudnia 2022 r. nie były wcześniej znane Prezesowi Urzędu. Wobec powyższego , po uw zględnieniu ostatnich wyjaśnień Strony i w oparciu o prze dstawione dowody , Prezes Urzędu uznał w odniesieniu do wskazanych przez Stronę pozycji, że opóźnienia w spełnieniu świadczeń pieniężnych były krótsze aniżeli wynikałoby to z danych pierwotnie przekaz anych przez Stronę w Tabeli nr 1 lub nie wystąpiły w ogóle, jako że świadczenia zostały spełnione w terminie . (160) Strona postępowania podniosła ponadto , że – w jej ocenie – Prezes UOKiK niezasadnie kwalifikuje jako spełnione po terminie te świadczenia pienięż ne, któr e wynikały z faktur doręczon ych po upływie termin u zapłaty. 53 (161) Po pierwsze jak to już zostało wskazane wcześniej w treści uzasadnienia w punkcie V.10 , a także w piśmie Prezesa Urzędu z 7 listopada 2022 r. – faktura nie jest elementem stosunku zobowiąz aniowego, w tym umowy sprzedaży, a ma ona przede wszystkim znaczenie dla wykonania obowiązków podatkowych i powinna być następstwem wcześniej zawartej umowy, ale umowy nie może zastępować. Brak lub opóźnienie doręczenia dokumentu księgowego, jakim jest fak tura, co do zasady nie zwalnia dłużnika z obowiązku dokonania w ustalonym terminie zapłaty za dostarczone towary lub wykonane usługi. (162) Po drugie, przepisy kodeksu cywilnego regulujące essentialia negotii poszczególnych umów (w tym także przepisy dotyczące umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usług) nie wprowadzają jako przedmiotowo istotnego składnika treści czynności prawnej obowiązku doręczenia kontrahentowi faktury VAT. (163) Należy podkreślić, że wystawienie faktury VAT stanowi realizację przez sprzedawcę o bowiązku publicznoprawnego, wynikającego z ustaw podatkowych. Dłużnik – odbiorca świadczenia niepieniężnego - zobowiązany jest do zapłaty wynagrodzenia za dostarczenie towaru lub wykonanie usługi niezależnie od wystawienia faktury VAT. Jej wystawienie, poz a realizacją obowiązków publicznoprawnych, stanowi potwierdzenie zawartej umowy i przypomnienie o zapłacie. Obowiązek zapłaty wynagrodzenia wynika z zawartej wcześniej umowy - pisemnej lub ustnej, nie zaś z faktu wystawienia faktury VAT. Strony mogą jedna kże powiązać termin zapłaty z faktem doręczenia faktury VAT. Jednak, w tych przypadkach nie dojdzie do sytuacji, w której uzgodniony termin zapłaty upływa przed doręczeniem faktury VAT. (164) W skazać również należy, że taka płatność (wykonana na podstawie faktur y doręczonej już po upływie termin u zapłaty) może zostać mimo to uznana za opóźnioną. Nawet jeśli kontrahenci nie kwestionują takiej płatności jako opóźnionej, to nie oznacza, iż w rzeczywistości taka ona nie jest. Kontrahenci bowiem często i z różnych pow odów decydują się na odstąpienie od egzekwowania powstałych z mocy prawa skutków opóźnienia w płatności, czyli dochodzenia od kontrahenta należnych im odsetek za opóźnienie ( np. z uwagi na niską kwotę tych odsetek, niewielkie opóźnienie w płatności, chęć p ozostania w dobrych relacjach gospodarczych z kontrahentem), co jednak nie oznacza, że płatność nie była opóźniona i obowiązek zapłaty odsetek nie powstał. Jeśli wi ę c Strona postępowania otrzymała towar/została wykonana na jej rzecz usługa i nie otrzymała ona faktury, to jako profesjonalista wykonujący swoją działalność gospodarczą z należytą starannością, powinna zwrócić się do kontrahenta o niezwłoczne doręczenie 54 faktury czy też o przekazanie informacji dotyczącej rachunku bankowego, na który należy dokon ać zapłaty albo chociażby o przekazanie informacji o dacie wystawienia faktury , w celu należytego spełnienia obowiązku wynikającego z umowy, tj. zapłaty wynagrodzenia na rzecz kontrahenta . Prezes Urzędu stoi na stanowisku, ż e Strona postępowania, jako prof esjonalny uczestnik obrotu gospodarczego , powinna była wykazać się większą przezornością i przewidzieć ewentualne negatywne konsekwencje takich zdarzeń . (165) Odnosząc się do argumentu Strony w przytoczonym orzecznictwie ( nb 35 ) , zgodnie z którym „w odniesieniu do faktury utrwalone w orzecznictwie sądowym stanowisko uznaje ten dokument, jako służący z założenia rozliczeniom podatkowym, za wezwanie do zapłaty, jeżeli w swej treści zawiera określenie sposobu i czasu zapłaty ” oraz nb 36, gdzie Strona przytacza wyrok Sądu Najwyższego określającego warunki prawidłowego wezwania, jeżeli „dotyczy ono zobowiązania bezterminowego” należy wskazać, że Strona postępowania wezwaniem z 23 października 2020 r. była zobligowana do przekazania Prezesowi UOKiK informacji dotyczącyc h m.in. umownych terminów zapłaty zgodnych ze stanem faktycznym i zawartymi umowami. Następnie wezwaniem z 16 grudnia 2021 r. Strona postępowania została wezwana o uzupełnienie terminu zapłaty zgodnego ze stanem faktycznym wobec świadczeń pieniężnych, dla których w przekazanej Tabeli nr 1, wskazano w uwagach „Wpływ faktury po terminie płatności” . Należy podkreślić, że zwrócenie się do Strony o przekazanie powyższych danych i informacji było uzasadnione faktem, że dotyczą one faktów, co do których Strona pos tępowania posiada kompletną i aktualną wiedzę . Dodatkowo Strona każdorazowo była pouczana o treści art. 13t U stawy i jego konsekwencjach. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z 3 lutego 2022 r. Strona przekazała tabelę uzupełnioną „o termin zgodny ze stanem faktycznym, tj. w oparciu o postanowienia umów zawartych z kontrahentami”. Następnie pismem z 3 czerwca 2022 r. Strona postępowania podniosła, że „w celu przedstawienia jak najdokładniejszej odpowiedzi (…) przeprowadzona została ponowna analiza tab eli” oraz przekazała poprawioną tabelę z 3 lutego 2022 r. Mając na uwadze powyższe, Strona miała obowiązek poinformowania Prezesa Urzędu o umownych termin ach zapłaty zgodnych ze stanem faktycznym oraz zawartymi umowami handlowymi, na podstawie których Prez es UOKiK ustalił liczbę dni opóźnienia, dla każdego świadczenia pieniężnego niespełnionego lub spełnionego po terminie. (166) Analizując terminowość zapłaty świadczeń pieniężnych przez Stronę postępowania Prezes Urzędu ustalił również, że niejednokrotnie Stron a postępowania spełni a ła świadczeni a pieniężne przed otrzymani em faktury. Na przykład faktura o numerze [informacja 55 chroniona] (NIP kontrahenta [informacja chroniona] ) – dat a wpływu to 2 lipca 202 0 r., natomiast świadczenie pieniężne zostało spełnione 5 cz erwca 2020 r. ; faktura o numerze [informacja chroniona] ( NIP kontrahenta [informacja chroniona] ) – data wpływu na dokumencie to 23 lipca 2020 r., a świadczenie pieniężne zostało spełnione 2 lipca 2020 r . Powyższe podważa zasadność argumentacji Strony post ępowania, zgodnie z którą „ Spółka nie mogła bowiem uiścić zapłaty za daną transakcję, w sytuacji gdy określony kontrahent nie przekazał jej potwierdzającej fakt dostawy towarów/wykonania usługi faktury VAT” oraz „ d opiero dokument księgowy stanowiący wezwa nie,(…) będzie determinował wysokość świadczenia pieniężnego” oraz „ konkretna faktura będzie określała ilość dostarczonego produktu i wysokość świadczenia pieniężnego należnego dostawcy, a zatem będzie określała rozmiar świadczenia, który jest kluczowy dla spełnienia świadczenia pieniężnego” . (167) Prezes Urzędu poddał również analizie kopie faktur przekazanych przez Stronę w toku postępowania i ustalił, że niejednokrotnie data wpływu faktury wskazana przez Stronę postępowania w Tabeli nr 1 była późniejsza niż fa ktyczna data otrzymania faktury widniejąca na przekazanym dokumencie , a zamieszczona w Tabeli nr 1 w kolumnie „Uwagi” adnotacja „Wpływ faktury po terminie płatności” nie była zgodna ze stanem faktycznym . Na przykład: faktura nr [informacja chroniona] wyst awiona przez kontrahenta [informacja chroniona] (NIP: [informacja chroniona] ) – data wpływu w Tabeli nr 1 to 25 czerwca 2020 r., zaś data wpływu widniejąca na dokumencie to 5 czerwca 2020 r., kontrahent [informacja chroniona] (NIP: [informacja chroniona] ) – faktura nr [informacja chroniona] – data wpływu w T abeli nr 1 to 10 sierpnia 2020 r., natomiast data wpływu widniejąca na dokumencie to 20 lipca 2020 r. (168) W odniesieniu do argumentów Strony dotyczących zobowiązań spornych, należy podkreślić, że zgodnie z ar t. 355 § 2 k.c. miernik należytej staranności Strony jako profesjonalisty jest podwyższony w odniesieniu do ogólnego miernika staranności dłużnika, ponieważ określa się go z uwzględnieniem zawodowego charakteru prowadzonej przez Stronę działalności. W dokt rynie wskazuje się, że obok fachowych kwalifikacji od profesjonalisty wymaga się zwiększonego zaangażowania w podjęte działania przygotowujące i realizujące świadczenie, czyli o większą zapobiegliwość, rzetelność, dokładność w działaniach dłużnika 31 . Ustawo dawca przewiduje zatem wyższe oczekiwania co do umiejętności, wiedzy, skrupulatności i zapobiegliwości przedsiębiorcy, wymagając od niego 31 A. Olejniczak, w: Kidyba, Komentarz KC, t. III, cz. 1, 2010, s. 44 – 45 . 56 tzw. podwyższonej staranności. Należyta staranność profesjonalisty obejmuje także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej 32 . Należy więc uznać, że Strona powinna była zadbać o wyraźną i formalną akceptację/zmianę obowiązującego j ą terminu zapłaty określonego na fakturze, jeśli – jej zdaniem - faktu ra została wystawiona nieprawidłowo bądź zobowiązanie dostawcy zostało wykonane nieprawidłowo. (169) W odniesieniu do argumentacji Strony , że „ w zakresie terminu płatności w sytuacji konieczności wyjaśnienia wątpliwości związanych z dostarczanym towarem lub pozy cji widniejących na fakturze, można posiłkować się art. 9 Ustawy. Zgodnie z tym przepisem jeżeli strony transakcji handlowej przewidziały w umowie zbadanie towaru lub usługi celem potwierdzenia zgodności towaru lub usługi z umową, ustalony w umowie termin tego badania nie może być rażąc o nieuczciwy wobec wierzyciela(…)”, trudno nie zgodzić się z brzmieniem przywołanego przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości. Nie sposób jednak wywodzić z tego unormowania in abstracto okoliczności korzystnych dla Stron y, w sytuacji gdy w realiach tej konkretnej sprawy nie przedstawiła ona umów handlowych , w których zastrzeżono możliwość zbadania towaru lub usługi celem potwierdzenia ich zgodności z zawartą umową . Ponadto w przekazanych umowach handlowych, dotyczących in nych świadczeń pieniężnych niż tych wskazanych w piśmie z 14 grudnia 2022 r. jako spornych, strony umów handlowych nie przewidywały możliwości zbadania towaru lub usługi , co jedynie świadczy o tym, że wspomniany akt staranności nie miał charakteru stałej praktyki w transakcjach handlowych dokonywanych przez Stronę w jej otoczeniu gospodarczym . Dodatkowo Strona postępowania podnosi, że Prezes UOKiK nie dokonał analizy ww. świadczeń pieniężnych w zakresie ich sporności, jednakże należy wskazać, że dopiero pi smem stanowiącym odpowiedź Strony na zawiadomienie Prezesa Urzędu z 7 listopada 2022 r. o zakończeniu zbierania materiału dowodowego , Strona postępowania poinformowała o sporności tych świadczeń pieniężnych. (170) Ponadto Strona postępowania wskazała, że „ do mo mentu wyjaśnienia niezgodności płatność zostaje wstrzymana”, należy zwrócić uwagę na fakt, że Strona niejednokrotnie spełniała świadczenia pieniężne, któr e wskazała w piśmie z 14 grudnia 2022 r. jako sporn e , w wysokości wskazanej na fakturze . Na przykład: faktury nr [informacja chroniona] wystawion e przez kontrahenta [informacja chroniona] (NIP: [informacja chroniona] ) spełnione w całości w dniu 1 czerwca 2020 r.; faktura nr [informacja chroniona] 32 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17.08.1993 r., sygn. akt III CRN 77/93, Legalis nr 10 9871 . 57 wystawiona przez kontrahenta [informacja chroniona] (NIP: [informacja chroniona] ) spełniona w całości w dniu 15 czerwca 2020 r., czy też faktura nr [informacja chroniona] wystawiona przez kontrahenta [informacja chroniona] (NIP: [informacja chroniona] ) spełniona w całości w dniu 2 lipca 2020 r. Dodatkowo Strona p ostępowania wskazała, że w przypadku zweryfikowania niezgodności w dostawie, błędnej ceny produktów ujętych na fakturze lub nienaliczenia rabatów lub „ [informacja chroniona] ” , każdorazowo wysyła do kontrahenta fax lub e - mail z „ prośbą o odpowiednią fakturę korygującą VAT” . Jednakże Strona nie przekazała kopii korespondencji z kontrahentami lub faktur korygujących, a przekazane dokumenty sporządzone w języku niemieckim stanowią wewnętrzny dokument kontrolny, tym samym powyższe podważa zasadność argumentacji Strony postępowania. (171) W tym kontekście należy też wskazać, że wadliwość dostarczonego towaru nie stanowi argumentu uzasadniającego wstrzymanie się z płatnością. Po pierwsze brak jest prawnego uzasadnienia dla wstrzymywania się przez Stronę z płatnością na rzecz kontrahenta w sytuacji gdy strony nie przewidziały tego wprost w umowie, a czego Strona nie wykazała . Co prawda przepis art. 488 § 2 k.c. pozwala na wstrzymanie się ze spełnieniem świadczenia, dopóki druga strona nie zaofiaruje świadczenia wzajemnego , jednak przepis ten dotyczy sytuacji, gdy świadczenia wzajemne miały być spełnione jednocześnie. Powszechnie przyjmuje się jednak, że nie można powstrzymać się od spełnienia świadczenia, gdy druga strona nie spełniła swego świadczenia w części. Pogląd ten należy rozszerzyć i stwierdzić, iż skorzystanie z prawa powstrzymania się od świadczenia może stanowić przypadek nadużycia prawa podmiotowego 33 . O ile świadczenia są podzielne, niespełnienie świadczenia w części upoważniać będzie drugą stronę do powstrzyma nia się ze swoim świadczeniem w odpowiednim stosunku (argument ex art. 491 § 2 k.c. ). Zamiast wstrzymywać się ze spełnieniem świadczenia, strona może świadczenie spełnić i dochodzić odszkodowania za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania 34 . Z o dmienną sytuacją moglibyśmy mieć do czynienia, gdyby kupujący złożył stosowne oświadczenie woli, powołując się na przysługujące mu uprawnienia z tytułu rękojmi – chodzi o oświadczenie o odstąpieniu od umowy, obniżenia wynagrodzenia lub nienależytego wykona nia zobowiązania. Dopiero treść takiego oświadczenia może zahamować żądanie zapłaty . S am fakt stwierdzenia wadliwości sprzedanego towaru nie uzasadnia jeszcze 33 K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 30, Warszawa 2022 34 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1970 r. sygn. akt II CR 74/70, Legalis. 58 odmowy zapłaty ustalonej ceny sprzedaży w ustalonym terminie 35 , o czym przekonuje orzecznictwo sąd ów powszechnych . W realiach dowodowych niniejszej sprawy nic nie wspiera tezy o złożeniu takich oświadczeń przez Stronę, tym bardziej , że sama nie odwołała się do tego argumentu. (172) W punkcie IV lit. d pisma z 14 grudnia 2022 r. Strona zakwestionowała prawid łowość zastosowania przez Prezesa UOKiK zasady przeliczania wartości świadczeń pieniężnych wyrażonych w walut ach obc ych na złote, określonej w art. 10 ust. 1a Ustawy. Zdaniem Strony „przy dokonywaniu odpowiednich przeliczeń kursowych mogą być pomocne przep isy o rachunkowości oraz podatkowe, w szczególności dotyczące różnic kursowych” oraz „ dla zachowania spójności podejścia organu, należałoby ująć wartości (przeliczenie kursu walut obcych) przyjęte przez Spółkę dla celów rachunkowych i podatkowych”. (173) Preze s Urzędu podtrzymuje uzasadnienie wskazane w piśmie z 7 listopada 2022 r., że za zastosowaniem art. 10 ust. 1a Ustawy przemawia wykładnia funkcjonalna i systemowa przywołanego przepisu (o czym bardziej szczegółowo także w pkt V.1 3 uzasadnienia niniejszej d ecyzji). (174) Na marginesie należy wskazać, że w związku z wahaniami kursów walut nie sposób jednoznacznie określić, który sposób przeliczania należności jest korzystniejszy dla S trony – ocena ta byłaby inna w każdym postępowaniu, w każdym ze stanów faktycznych . Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że przyjęte przez Prezesa Urzędu zasady przeliczania kursów z art. 10 ust. 1a Ustawy są słuszne i jednolite co do wszystkich elementów postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych prowadzonego przez Prezesa UOKiK. (175) W punkcie V pisma Strona zakwestionowała sposób obliczania administracyjnej kary pieniężnej. Zgodnie z twierdzeniem Strony „ zastosowanie nieprawidłowej wykładni formuły obliczania kary zawartej w art. 13v ust 2 Ustawy p.n.o.p. może prowadzić do rażącego pokrzywdzenia Aldi w przedmiotowej sprawie ” oraz „ przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają odsetki ustawowe z dnia wydania decyzji administracyjnej oznaczałoby to, że wysokość kary uzależniona jes t stricte od zachowania organu administracyjnego”. Ponadto Strona zwraca uwagę na opieszałość prowadzonego postępowania – „ postępowanie w przedmiotowej sprawie toczy się już ponad dwa lata. Na te okoliczności Spółka nie ma żadnego wpływu” oraz na wzrost wy sokości odsetek 35 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 28 czerwca 2017 roku, sygn. akt I ACa 79/17 59 ustawowych – „ w datach wymagalności świadczeń objętych postępowaniem (1 czerwca – 31 sierpnia 2020 r. wynosiły 9,5%. Obecnie wynoszą 16%”. (176) Zgodnie z art. 13r Ustawy , postępowanie w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych powinno być zakończone nie później niż w terminie 5 miesięcy od dnia jego wszczęcia. (177) Odnosząc się do zarzutu Strony dotyczącego zbyt opieszałego prowadzenia postępowania administracyjnego przez Prezesa Urzędu, na wstępie należy zauważyć, że ja k wynika z materiału dowodowego, Prezes Urzędu działając na podstawie art. 36 k . p . a . w zw. z art. 13r i 13q Ustawy, postanowieniami z: 17 marca 2021 r. , 16 czerwca 202 1 r., 21 września 202 1 r. , 16 grudnia 202 1 r. , 18 marca 2022 r., 14 czerwca 2022 r. oraz 21 listopada 2022 r. , zawiadamiał Stronę o każdej zmianie terminu zakończenia sprawy. W powyższych postanowieniach Prezes Urzędu każdorazowo przedstawiał uzasadnienie wyznaczenia nowego terminu rozpatrzenia sprawy oraz poucz ał Stronę - stosownie do art. 37 § 1 k . p . a . – o praw ie Strony do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) lub jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). (178) Jednakże w przedmiotowej sprawie Strona ani razu nie skorzystała z przysługujących jej środków przewidzianych na wypadek ewentualnej bezczynności organu lub przewlekłości postępowania prowadzonego pr zez Prezesa Urzędu, ani nie zgłaszała jakichkolwiek zastrzeżeń co do terminowości poszczególnych czynności podejmowanych przez organ w toku prowadzonego postępowania. (179) Jednocześnie , w toku postępowania Strona wielokrotnie zwracała się do Prezesa Urzędu o wy dłużenie terminu wyznaczonego w wezwaniu do przekazania dokumentów czy informacji w sprawie . Prezes Urzędu każdorazowo uwzględniał wniosek Strony – jeśli nie w pełnym zakresie, to chociaż w części – i wyrażał zgodę na dłuższy termin przekazania dokumentów . Zatem wpływ samej Strony postępowania na termin rozstrzygnięcia sprawy należy uznać za bezsprzeczny . (180) Odnosząc się do stwierdzenia Strony, iż opieszałość prowadzonego przez Prezesa Urzędu postępowania skutkowała drastycznym wzrostem wysokości administracyj nej kary pieniężnej, z uwagi na wzrost odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, należy zauważyć, że gdyby doszło do sytuacji odwrotnej, a więc spadku 60 odsetek i w konsekwencji niższej wysokości administracyjnej kary pieniężnej, to dłuższe prowadzenie postępowania działałoby wówczas na korzyść Strony postępowania . (181) Zgodnie z art. 11b Ustawy , do ustalenia wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych stosuje się stopę referencyjną NBP obowiązującą w dniu: • 1 stycznia - d o odsetek należnych za okres od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca; • 1 lipca - do odsetek należnych za okres od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia. Wszelkie zmiany stopy referencyjnej NBP dokonywane przez Radę Polityki Pieniężnej wywołują zatem skutek (dla pot rzeb obliczania wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych) dopiero wraz z nadejściem nowego półrocza. (182) N a podstawie art. 11c Ustawy Minister właściwy do spraw gospodarki ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzecz ypospolitej Polskiej „Monitor Polski'”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych. Strona wskazała w swoim piśmie, że wartoś ć odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych obowiązująca w okresie objętym postępowaniem (od 1 czerwca 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. ) wynosiła 9,5%, natomiast od 1 lipca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. – 16%. (183) Należy zauważyć , że wskazane przez Stron ę błędnie 9,5% to wysokość odsetek obowiązująca w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 30 czerwca 20 20 r. dla transakcji handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym , a zatem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. (184) Natomiast z danych dotyczących wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowyc h , w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym (a zatem dot. przedsiębiorców) wynika, że w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. wysokość tych odsetek wynosiła 11,5%, natomiast w dwóch kolejnych okresach, tj.: od 1 lipca 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. oraz od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. wynosiła 10,1% - zatem ich wysokość została obniżona. W tym miejscu należy jednak podkreślić, że Prezes Urzędu nie ustala oraz nie ma wpływu na wysokość odsetek ustaw owych za opóźnienie w transakcjach handlowych . (185) Strona zakwestionowała zastosowanie przez Prezesa Urzędu do ob liczenia administracyjnej kary pieniężnej , wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych z dnia wydania d ecyzji i stoi na s tanowisku, że jedynym zgodnym z prawem rozwiązaniem 61 byłoby zastosowanie „ odsetek od świadczeń ustalonych w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, ale według stanu na dzień wymagalności świadczeń objętych postępowaniem” , a tym samym „ uzasadniałob y to przyjęcie odsetek obowiązujących w okresie 1 czerwca – 31 sierpnia 2020 r. (9,5%) ”. Powyższe twierdzenie nie ma oparcia w przepisach Ustawy , gdyż wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 13v ust. 1 Ustawy, ob licza się według wzo ru określone go w ust. 2 tego artykułu 36 , w którym to wzorze ( JKP = WŚ x n/365 x OU ), symbol OU oznacza odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, ustalone na dzień wydania decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej . (186) Zatem nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Strony, że „taka wykładnia spełniałaby wymogi nakreślone przez polskie i unijne orzecznictwo dotyczące stosowania przepisów (i ich wykładni) mniej dotkliwych dla strony” . W niniejszej sprawie nie zaistniały żadne wątpliwości do tyczące podstawy prawnej związanej z ob liczeniem administracyjnej kary pieniężnej za nadmierne opóźniani e się ze spełnieniem świadczeń pieniężnych przez Stronę postępowania , a zaproponowany przez Stronę sposób ob liczenia ww. kary nie znajduje oparcia w prz episach Ustawy. Wypada w tym miejscu pokreślić , że stosownie do treści art. 6 k.p.a. Prezes Urzędu, jako organ administ r acji publicznej działa na podstawie przepisów prawa. Zasada ta koreluje z art. 7 Konstytucji RP 37 , stanowiąc ym , że organy władzy publiczn ej działają na podstawie i w granicach prawa. Skoro sposób obliczenia administracyjnej kary pieniężnej został ściśle określony w U stawie, to oczekiwanie przez Stronę odejścia od tej metody wymiaru kary nie tylko lokuje się w sferze życzeniowej, ale równie ż stanowiłoby naruszenie zasady praworządności. I stotny dla ustalenia zasad interpretacji prawa administracyjnego jest fakt, że jest ono zestawem norm obowiązujących bezwzględnie – ius cogens . Charakter wiążący posiadają przy tym przepisy prawa administra cyjnego nie tylko w stosunku do stron , ale i w stosunku do organu administracyjnego. Mając określone kompetencje organ administracyjny nie "może", lecz "musi" je wykonać 38 . (187) Odnosząc się do sprzeciwu Strony, dotyczącego braku współdziałania Strony postępowan ia w zakresie kierowanych wezwań, należy wskazać, że użyte przez Prezesa UOKiK w zawiadomieniu z 7 listopada 2022 r. twierdzenie dotyczące tego braku współdziałania 36 W brzmieniu obowiązującym do 7 grudnia 2022 r. w zw. z art. 3 ust. 6 Ustawy nowelizującej. 37 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 Nr 78, poz. 483) 38 J. Starościak, Źródła prawa administracyjneg o, [w:] J. Starościak (red.), System Prawa Administracyjnego, t. 1, Ossolineum 1977. 62 odnosiło się wyłącznie do wyjaśnienia okoliczności stanowiących podstawę do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Powyższe ma odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, ponieważ dopiero w piśmie z 14 grudnia 2022 r. Strona postępowania przekazała informację o okolicznościach mających – w jej ocenie – stanowi ć podstaw ę do odstąpienia przez Prezesa UOKiK od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej określonych w art. 13v ust. 7 oraz ust. 8 Ustawy. Tym samym Prezes UOKiK nie neguje współpracy Strony postępowania w pozyskaniu materiału dowodowego, w pozostałym zakresi e – Strona każdorazowo udzielała wyjaśnień oraz przedstawiała dokumenty źródłowe, chociaż niejednokrotnie wykraczające poza zakres wezwania. (188) Wobec wniosku Strony o odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, na podstawie art. 13v ust. 7 i 8 Ustawy, Prezes UOKiK odniósł się w dalszej treści niniejszej decyzji w punk tach VI. 2 i VI.3 . 13. Suma wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Stronę w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. (189) Jak wynika z materia łu dowodowego zgromadzonego w sprawie, Strona postępowania zawierała transakcje handlowe, w których wartość świadczeń pieniężnych była ustalana w walutach złoty oraz euro. (190) Prezes Urzędu ustalił, że suma świadczeń pieniężnych wymagalnych w okresie objętym postępowaniem, które nie zostały spełnione lub zostały spełnione po terminie przez Stronę w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. wyniosła: • w Tabeli Z.1 – [informacja chroniona] ; • w Tabeli Z.2 – [informacja chroniona] ; • w Tabeli Z.3 – [informacja chro niona] ; • w Tabeli Z.4 – [informacja chroniona] ; • w Tabeli Z.5 – [informacja chroniona] ; • w Tabeli Z.6 – [informacja chroniona] . (191) Prezes UOKiK ustalił wartość świadczeń pieniężnych niespełnionych przez Stronę w okresie objętym postępowaniem lub spełnionych po terminie, po przeliczeniu na złote wartości świadczeń pieniężnych wyrażonych w walutach obcych, na podstawie art. 13v ust. 1 63 Ustawy w zw. z art. 10 ust. 1a Ustawy. Ustalenia w zakresie przewalutowania świadczeń pieniężnych wyrażonych w walutach obcych, obr azują Tabele Z.2 , Z.5 i Z.6 . (192) Jako podstawę przewalutowania świadczeń pieniężnych wyrażonych w walutach obcych, Prezes Urzędu przyjął średni kurs danej waluty ogłaszany przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenia pieniężne stały się wymagalne tj. odpowiednio: • na dzień 31 grudnia 2019 r. dla świadczeń pieniężnych, które stały się wymagalne w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 stycznia 2020 r, • na dzień 31 stycznia 2020 r. dla świadczeń pieniężnyc h, które stały się wymagalne w okresie od 1 lutego 2020 r. do 29 lutego 2020 r., • na dzień 28 lutego 2020 r. świadczeń pieniężnych, które stały się wymagalne w okresie od 1 marca 2020 r. do 31 marca 2020 r., • na dzień 31 marca 2020 r. dla świadczeń pienięż nych, które stały się wymagalne w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 30 kwietnia 2020 r., • na dzień 30 kwietnia 2020 r. dla świadczeń pieniężnych, które stały się wymagalne w okresie od 1 maja 2020 r. do 31 maja 2020 r., • na dzień 29 maja 2020 r. dla świadczeń pieniężnych, które stały się wymagalne w okresie od 1 czerwca 2020 r. do 30 czerwca 2020 r., • na dzień 30 czerwca 2020 r. dla świadczeń pieniężnych, które stały się wymagalne w okresie od 1 lipca 2020 r. do 31 lipca 2020 r., • na dzień 31 lipca 2020 r. dla ś wiadczeń pieniężnych, które stały się wymagalne w okresie od 1 sierpnia 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. (193) Dokonanie przewalutowań w oparciu o powyższe zasady uzasadnione jest brzmieniem U stawy, w tym w szczególności jej art. 10 ust. 1a z uwzględnieniem wykład ni funkcjonalnej i systemowej przywołanego przepisu. Powołując się na wykładnię funkcjonalną, regulacja zawarta w art. 10 Ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych dotycząca rekompensaty za koszty odzyskiwania należności ma na celu wzmocnienie pozycji wierzycieli i zniechęcenie dłużników do opóźnień w spełnianiu świadczeń pieniężnych, ten sam cel przyświeca założeniom Ustawy. Stosowanie zaś do wykładni systemowej należy przyjąć, iż ustawodawca działa racjonalnie i tworzy spó jny system prawny, w tym kontekście należy ustalić znaczenie interpretowanej normy odnosząc się do całego systemu prawa. Konstrukcja przewidziana w art. 10 ust. 1a Ustawy (wyliczenia kursu ostatniego dnia roboczego miesiąca 64 poprzedzającego miesiąc, w który m świadczenie pieniężne stało się wymagalne) odnosi się do dnia wymagalności – okoliczności mającej kluczowe znaczenie z punktu widzenia przedmiotu niniejszego postępowania. W toku postępowania w sprawach nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, dokonano weryfikacji dnia wymagalności, co z kolei stanowi punkt wyjścia do ustalenia czy Strona dopuściła się nadmiernego opóźniania się w spełnianiu świadczeń pieniężnych na podstawie art. 13b Ustawy czy też do weryfikacji przesłanek do ods tąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 6 Ustawy . (194) W odniesieniu do kwestii przewalutowania wymaga również dodania, że Prezes Urzędu w toku postępowania nie badał prawidłowości przeliczania przez Stronę wartości pieniężnych wyrażonych w walu tach obcych na złote w celach wynikających z przepisów ustaw podatkowych, ustawy o rachunkowości i innych przepisów prawa polskiego i obcego z uwagi na fakt, iż ocena prawidłowości dokonywanych przewalutowań w powyższym zakresie znajduje się w kompetencjac h innych niż Prezes Urzędu podmiotów wykonujących zadania publiczne. Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu nie kwestionuje wyniku dokonywanych przez Stronę przewalutowań w dokumentach przedkładanych przez Stronę w przedmiotowym postępowaniu mając na uwadz e, że jak wyżej wskazano, przewalutowania zostały dokonane przez Stronę na innej podstawie prawnej niż ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. (195) W konsekwencji, Prezes Urzędu ustalił, że w okresie czerwiec, lipiec, sierpie ń 2020 r. suma wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Aldi sp. z o.o. z siedzibą w Chorzowie wyniosła [informacja chroniona] zł otych , a zatem przekracza próg ustawowy, o którym mowa w art. 13b ust. 2 Ustawy w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych. (196) Biorąc pod uwagę opisane wyniki postępowania dowodowego, w ocenie Prezesa Urzędu w niniejszej sprawie zachodzą kumulatywnie wszystkie przesłanki dla stwierdzenia, ż e Strona postępowania nadmiern ie opóźnia ła się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. , tj.: • Strona posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, • Strona nie posiada statusu podmiotu publicznego, 65 • Strona zawierała transakcje handlowe (umowy) w rozumieniu art. 4 pkt 1 Ustawy w związku z prowadzoną przez strony tych umów działalnością, • s uma świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełniony ch po terminie przez Stronę postępowania w okresie 3 kolejnych miesięcy przekroczyła 5 000 000 zł. (197) W związku z powyższym w niniejszej sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia, że w okresie objętym postępowaniem – stanowiącym czerwiec, lipiec, sierpień 202 0 r. – Strona postępowania naruszyła zakaz ustawowy, o którym mowa w art. 13b ust. 1 Ustawy, a zatem popełniła delikt administracyjny polegający na nadmiernym opóźnianiu się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. VI. Administracyjna kara pieniężna oraz p rzesłan ki odstąpienia od wymierzenia kary (198) Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie - odpowiedzialność administracyjnoprawna (odpowiedzialność za delikt administracyjny) w odróżnieniu od odpowiedzialności karnej – ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, c hyba że ustawodawca zdecyduje się na wprowadzenie do deliktu administracyjnego znamienia winy 39 . Dla przyjęcia tej odpowiedzialności wystarczający jest zatem sam akt obiektywnego naruszenia obowiązków administracyjnoprawnych, bez względu na przyczynę, która do tego doprowadziła. Podstawę zastosowani a sankcji administracyjnej stanowi sam fakt naruszenia normy sankcjonowanej, bez względu na winę podmiotu, który dopuścił się określonego zachowania. (199) Biorąc pod uwagę treść zakazu wyrażoną w normie prawnej zawarte j w przepisach art. 13b Ustawy , odpowiedzialność za naruszenie tego zakazu ma charakter obiektywny. Zgodnie z jej treścią o naruszeniu zakazu decyduje spełnienie obiektywnych przesłanek wskazanych w Ustawie – osiągnięcie określonego pułapu opóźnień w spełn ianiu świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem. O obiektywnym charakterze odpowiedzialności decyduje m.in. odwołanie się w opisie znamion deliktu do obiektywnego zachowania polegającego na opóźnieniu. Na odpowiedzialność tą nie ma zatem wpływu stopień zawinienia podmiotu naruszającego prawo, okoliczności naruszenia zakazu, czy też motywacja sprawcy lub skala naruszeń. 39 M. Jabłoński, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. Wierzbowski 2020, wyd. 29, Legalis, I. Sepioło - Jankowska, Odpowiedzialność administracyjna jako odpo wiedzialność alternatywna dla deliktów finansowych, Prokuratura i Prawo 1, 2020, s. 83 i nast., wyrok TK z dnia 4 lipca 2002 r., sygn. akt P 12/01, OTK - A 2002/4/50, wyrok TK z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08, OTK - A 2010, nr 3, poz. 26. 66 (200) Jednocześnie w art. 13v ust. 6 - 8 40 ustawodawca przewidział przesłanki odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej – odpowiedzialność ta nie ma zatem charakteru absolutnego. 1. P rzesłan k a odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 6 Ustawy (201) Zgodnie z brzmieniem art. 13v ust. 6 Ustawy „Prezes Urzędu odstępuje od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli wartość niespełnionych lub spełnionych po terminie przez stronę postępowania świadczeń pieniężnych, za które zgodnie z ust. 2 obliczono by jednostkowe kary, jest równa lub mniejsza od wartości świadczeń pieniężnych nieotr zymanych lub otrzymanych po terminie przez tę stronę postępowania w okresie objętym postępowaniem ” . (202) Prezes Urzędu dwukrotnie – pismami z 27 października 2020 r. i z 16 grudnia 2021 r. – wzywał Stronę do wskazania czy w okresie objętym postępowaniem wystąpi ły wobec Strony okoliczności opisane w treści art. 13v ust. 6, ust. 7 lub ust. 8 Ustawy. Strona pominęła milczeniem skierowane do niej wezwania w tym zakresie, co nakazuje przyjąć , że przyczyną nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnyc h przez Stronę w okresie objętym postępowaniem nie była okoliczność określona w treści art. 13v ust. 6 Ustawy . (203) Również przeprowadzona przez Prezesa Urzędu szczegółowa analiza całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 13v ust. 6 Ustawy. (204) W kontekście braku współdziałania Strony postępowania w zakresie kierowanych do niej przez Prezesa Urzędu pisemnych wezwań, celem wyjaśnienia okolicznośc i stanowiących podstawę do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w oparciu o art. 13v ust. 6 warto przywołać orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym podkreślono, że „(…) w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, 40 W brzmien iu obowiązującym do 7 grudnia 2022 r. w zw. z art. 3 ust. 6 Ustawy nowelizującej. Wszelkie odniesienia w niniejszej decyzji do treści art. 13v ust. 6 lub ust. 7 lub ust. 8 Ustawy , dotyczą wymienionych przepisów w brzmieniu obowiązującym do 7 grudnia 2022 r . Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 6 Ustawy nowelizującej, d o postępowań w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienian ej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym . 67 kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej (…)” 41 . (205) Wobec powyższego, Prezes UOKiK nie znalazł podstaw do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w oparciu o art. 13v ust. 6 Ustawy. 2. Przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 7 Ustawy (206) Zgodnie z art. 13v ust. 7 Ustawy, „w przypadku, gdy do nadmiernego opóźniania się ze spełnian iem świadczeń pieniężnych doszło na skutek działania siły wyższej Prezes Urzędu odstępuje od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej” . (207) Pojęcie siły wyższej nie zostało w prawie polskim unormowane, a ustawodawca pozostawił jego określenie doktrynie i o rzecznictwu. 42 Przy czym w orzecznictwie polskich sądów dominuje zapatrywanie opowiadające się za koncepcją obiektywną siły wyższej, zgodnie z którą do zdarzeń objętych kategorią siły wyższej zalicza się zdarzenia zewnętrzne w stosunku do przedsiębiorstwa. Ponadto zwykle dodaje się, że działanie siły wyższej musi być nieuchronne – czyli niemożliwe do zapobieżenia oraz nadzwyczajne – czyli niemożliwe do przewidzenia. 43 Wymienione cechy musi wykazywać samo to zjawisko, które jest oceniane jako działanie siły w yższej. Samo w sobie musi być więc ono nadzwyczajne i w konsekwencji nieuchronne oraz w danym układzie stosunków niemożliwe do przewidzenia, czyli innymi słowy „ przemożne ” . Należy je zaś uznać za takie, jeżeli ze względu na tkwiącą w nim moc oddziaływania nie było przed nim, a ściślej - przed jego skutkami, żadnej obrony. W orzecznictwie podnosi się, że przy ocenie, czy mamy do czynienia z sił a ̨ wyższ ą ̨ należy bra ć ́ pod uwagę także element subiektywny – tzn. to, czy 41 Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1402/20. 42 Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2007 r., III CZP 30/07, OSNC 2008/5/43; Po stanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2011 r., IV CSK 77/11, LEX nr 1084732. 43 Por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 20 października 1936 r., C II 2086/36, Zb. Urz. OSN 1937/4/158, z dnia 9 kwietnia 1952 r., C 962/51, OSNCK 1954/1/2, z dnia 7 lutego 1953 r., I C 60/53, OSNCK 1954/2/35, z dnia 30 kwietnia 1960 r., I CR 54/62, OSNC 1963/12/262, z dnia 26 sierpnia 1992 r., I PRN 36/92, OSNC 1993/7 - 8/138, z dnia 11 lutego 1997 r., II CKN 78/96, z dnia 24 listopada 2000 r., III CZP 37/00, OSNC 2001/ 4/56, z dnia 16 stycznia 2002 r., IV CKN 629/00, z dnia 4 września 2004 r., IV CKN 420/01. Podobnie NSA np. w wyroku z dnia 30 września 2014 r., II GSK 299/13, Legalis nr 1087299. 68 zainteresowana osoba mogła przeciwdziała ć ́ i zapobiec działaniu obiektywnych zdarze ń ́ , składających się na siłę wyższ ą ̨ . Ta okoliczność podlega ocenie ad casum . (208) Należy zauważyć, że podstawowe koncepcje teoretyczne siły wyższej zostały rozwinięte na tle prawa zobowiązań przy jej rozważaniu jako pr zyczyny usprawiedliwiającej niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania 44 . W tym zakresie uznaje się, że na siłę wyższą (podobnie jak na inne okoliczności ekskulpacyjne) może się strona zatem powoływać tylko wtedy, gdy ma ona wpływ na niemożność wy konania przez nią zobowiązania oraz gdy zachodzi bezpośredni związek przyczynowy między siłą wyższą, niewykonaniem zobowiązania. 45 (209) Analizowany przepis art. 13 ust. 7 Ustawy wyraźnie wskazuje, że siła wyższa jako przesłanka odstąpienia przez Prezesa UOKiK o d wymierzenia kary administracyjnej, znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek zdarzenia o takim charakterze. Konieczne jest zatem, żeby nadmierne opóźnienie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, które stanowi powód wymierzenia tej sankcji, pozostawało w bezpośrednim związku z wystąpieniem siły wyższej. Będzie się on wyrażał w tym, że do naruszenia prawa ponad wszelką wątpliwość nie doszłoby, gdyby nie nastąpienie takiego zdarzenia. (210) W piśmie z 14 grudnia 2022 r. , sta nowiącym odpowiedź Strony na zawiadomienie Prezesa Urzędu z 7 listopada 2022 r. o zakończeniu zbierania materiału dowodowego, Strona wniosła o odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 13v ust. 7 i ust. 8 Ustawy. (211) Prezent ując swoje stanowisko, Strona powołała się na wpływ siły wyższej w postaci pandemii COVID - 19 na opóźnianie się przez nią ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem. Zgodnie ze stanowiskiem Strony postępowania, zdarzenie jakim był wybuch pandemii COVID - 19 „ istotnie wpłynęło na system pracy w Aldi, dostępność pracowników oraz terminowość obiegu dokumentów, co w znacznym stopniu zaburzyło zdolność Aldi do terminowego regulowania zobowiązań, czego skutkiem było powstanie po stronie Ald i opóźnień w płatności za już zrealizowane dostawy towarów lub 44 Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 26 październi ka 2007 r., III CZP 30/07, OSNC 2008/5/43. 45 Tak również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 września 1971 r., II CR 388/71, OSNCP 1972/3/58. Rozważania SN dotyczą wprawdzie odpowiedzialności deliktowej za szkodę, ale pozostają aktualne w analizowanej sytuacj i. 69 usług” oraz „opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Aldi (…) pozostaje w bezpośrednim związku z wystąpieniem siły wyższej w postaci wybuchu pandemii COVID - 19, bowiem gdyby ni e wybuch pandemii COVID - 19, nie miałyby miejsca trudności organizacyjne i niedobory kadrowe, które bezpośrednio przyczyniły się do opóźnionego rozliczania faktur, a tym samym nieterminowego regulowania należności na rzecz kontrahentów Aldi” . (212) Strona wskazał a, że „ogłoszenie stanu pandemii COVID - 19 było zewnętrznym, nieprzewidywalnym i niemożliwym do zapobieżenia wydarzeniem, na które przedsiębiorcy tacy jak Aldi nie mieli możliwości się przygotować” . Wskazano również, że przed wybuchem epidemii COVID - 19 „ nie mal wszyscy pracownicy biurowi Aldi pracowali z wykorzystaniem komputerów i telefonów stacjonarnych (…) tym samym Aldi nie miała możliwości zapewnienia pracy zdalnej wszystkim pracownikom w momencie wybuchu pandemii COVID - 19”. Strona postępowania wskazała, że nieobecność wielu pracowników, w początkowym okresie epidemii spowodowała, że „ [informacja chroniona] ”. (213) W pierwszej kolejności Prezes Urzędu wskazuje, że już 11 marca 2020 r. Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła pandemię wirusa SARC - CoV - 2. Skoro już w drugiej połowie marca 2020 r. faktem notoryjnym było to, że wspomniana epidemia wystąpiła , to trudno mówić o tym, że – z perspektywy okresu objętego postępowaniem , tj. czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. – zjawisko to było niemożliwe do przewidzenia. Przec iwnie, stan ten , w kontekście okresu objętego postępowaniem objęty został wiedzą i świadomością Strony , co wyklucza możliwość zakwalifikowania tego zdarzenia zarówno jako nagłego, jak i niemożliwego do przewidzenia . G dyby przyjąć założenie , że działani e s iły wyższej , na skutek której doszło do nadmiernego opóźnienia się ze spełnieniem świadczeń pieniężnych wystąpiło już w marcu 2020 r., to w okresie objętym postępowaniem – czerwiec, lipiec, sierpień 2020 r. – zjawisko to nie miało już cechy nadzwyczajno ści , tj. niemożliwości jego przewidzenia i zapobieżenia jego skutkom , gdyż Strona mi ała wystarczająco dużo czasu na dostosowani e swojej działalności do nowych reali ów rynkowych. (214) Opisana przez Stronę okoliczność, która w jej ocenie wskazuje na wpływ siły wyższ ej w postaci pandemii Covid - 19 na nieterminowe spełnianie przez Stronę świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem wiąże się z zaburzeniem organizacji pracy w związku z nieobecnością pracowników działu księgowego, czy też brakiem możliwości zapew nienia pracy zdalnej. 70 (215) Zdaniem Prezesa Urzędu, absencja pracowników działu księgowego i związane z nią zmiany organizacyjne - nawet jeśli wystąpił y w okresie epidemii - nie zawsze mus zą stanowić przejaw działania siły wyższej w rozumieniu przepisu art. 1 3v ust. 7 Ustawy. Zgodnie z tym przepisem siła wyższa musi być bowiem przyczyną nadmiernego opóźniania się w spełnianiu świadczeń pieniężnych, a zatem powinna decydująco wpływać na brak możliwości terminowego spełniania świadczeń pieniężnych. Tym samym , pr zywołane przez Stronę, trudności organizacyjne nie stanowią zdarzeń nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych, których skutkom nie można zapobiec w toku prowadzonej działalności. Przeciwnie - są to zdarzenia mieszczące się w pojęciu ryzyka przedsiębiorcy, które – w ramach należytej staranności - powinien uwzględniać. (216) Ponadto w piśmie z 14 grudnia 2022 r. Strona postępowania wskazuje, że „ nieterminowe regulowanie zobowiązań nie wynikało ze świadomej decyzji biznesowej Aldi. (…) Opóźnienia w badanym okresie powstały z przyczyn operacyjnych wywołanych wybuchem pandemii COVID - 19”. W tym miejscu należy wskazać, że Strona postępowania opóźniała się ze spełnieniem świadczeń pieniężnych, któr e stały się wymagalne jeszcze przed wprowadzeni em stanu epidemicznego w Polsce (tj . 20 marca 2020 r.). Przykładem mogą być świadczenia pieniężne wynikające z dowod ów zakupu o numerach [informacja chroniona] i [informacja chroniona] , termin zapłaty 24 .02. 2020 r. oraz [informacja chroniona] termin zapłaty 2 .03. 2020 r. (NIP dostawcy [infor macja chroniona] ) , data zapłaty 16 .06. 2020 r. , [informacja chroniona] (NIP dostawcy [informacja chroniona] ) , termin zapłaty 19 .02. 2020 r. , data zapłaty 24 .07. 2020 r. (217) Niezależnie od powyższych wywodów, w ocenie Prezesa Urzędu sama pandemia jako taka nie mo że w każdym przypadku stanowić siły wyższej usprawiedliwiającej niewykonanie świadczenia pieniężnego, stan ten bowiem dotyczy wszystkich przedsiębiorców. Dopiero wynikające z niego konkretne zdarzenia (np. zamknięcie zakładu pracy/choroba epidemiczna załog i/kwarantanna) i ich skutki mogą stanowić siłę wyższą dla konkretnego podmiotu, o ile spełnione są dalsze przesłanki. Przyjęcie poglądu przeciwnego oznaczałoby powszechną zgodę na niedotrzymywanie umów i akceptację każdego opóźnienia w okresie pandemii. Po dważałoby to pewność obrotu gospodarczego i przyczyniałoby się do pogłębiania negatywnych zjawisk w gospodarce, w tym zatorów płatniczych. Przede wszystkim zaś ciężar tego zjawiska spoczywałby ostatecznie na najsłabszych ekonomicznie podmiotach, zajmującyc h dalsze miejsca w łańcuchach dostaw, które w okresie pandemii miałyby nie otrzymać zapłaty w terminie. 71 (218) Zdaniem Prezesa Urzędu , niemożność terminowego spełniania świadczeń pieniężnych nie jest typowym następstwem samej pandemii COVID - 19 jako takiej. W prz eciwnym razie podmioty występujące w obrocie mogłyby zawsze powoływać się na tą okoliczność usprawiedliwiając swe opóźnieni a i w końcowym efekcie negatywne skutki tych zachowań poniosłyby najsłabsze ekonomicznie podmioty, co byłoby sprzeczne z celem Ustawy wyrażającym się w zapewnieniu kultury terminowych płatności. (219) Co więcej, stan epidemii trwał niezmiennie od marca 2020 roku do maja 2022 roku i pomimo występujących w tym czasie kolejnych „fal epidemii” spowodowanych okresowymi spadkami i wzrostami liczby zachorowań, Strona w trakcie tego okresu prowadziła działalność gospodarczą i odbierała towar od swoich dostawców, za który zobowiązana była spełnić w terminie świadczenie pieniężne. W stosunku do znakomitej większości zakwestionowanych świadczeń pieniężn ych objętych niniejszym postępowaniem, Strona otrzymała towar y lub usług i będąc e podstawą wystawienia faktur, po ogłoszeniu stanu pandemii w Polsce. Od ogłoszenia stanu pandemii Strona miała czas na przystosowanie się do ewentualnej, zmienionej sytuacji go spodarczej , np. poprzez zmianę kalendarza dostaw czy treści łączących ją umów – czego nie uczyniła . Tym samym uznać należy, że Strona postępowania dokonywała zakupów ze świadomością stosunków i relacji gospodarczych w warunkach Covid - 19 – co oznacza, że z punktu widzenia świadczeń pieniężnych niespełnionych lub spełnionych po terminie, objętych niniejszym postępowaniem – pandemia była Stronie znana w momencie zakupu czy poszczególnych dostaw towarów , i tym sam ym pandemia nie była już dla niej zdarzeniem nag łym i niespodziewanym. Nadto, należy podkreślić, że Strona działająca w obrocie jako profesjonalny przedsiębiorca winna dołożyć należytej staranności wymaganej w stosunkach gospodarczych i tak kształtować warunki umowne w transakcjach handlowych, wewnętrzn e procesy rozliczeń z kontrahentami oraz organizować pracę, aby terminowo wywiązywać się ze swoich zobowiązań. (220) Podsumowując, w ocenie Prezesa Urzędu takie zdarzenia jak: zakłócenie funkcjonowania organizacji, brak możliwości zapewnienia pracy zdalnej, bra ki kadrowe czy nieobecność pracowników , co do zasady nie stanowią zdarzeń nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych, których skutkom nie można zapobiec w toku prowadzonej działalności. Przeciwnie - są to zdarzenia mieszczące się w pojęciu ryzyka przedsiębiorcy, k tóre może i powinien on przewidzieć oraz przed którymi może i powinien się zabezpieczyć, poprzez odpowiednie zarządzanie tym ryzykiem, np. dywersyfikację prowadzonej działalności, odpowiednie 72 zarządzanie ryzykiem kontraktowym, czy też płynnością finansową, a także adaptację do zmieniających się warunków rynkowych. (221) Prezes Urzędu pragnie podkreślić, że stan epidemii może wpływać negatywnie na kondycję finansową wielu przedsiębiorstw. Nie można zatem, powołując się na siłę wyższą, obciążać kontrahentów negaty wnymi skutkami epidemii. Przyjęcie odmiennego stanowiska zaprzeczałoby celowi Ustawy, którym jest przeciwdziałanie powstawaniu zatorów płatniczych w gospodarce. (222) Należy również mieć na względzie, że „zakwestionowane świadczenia pieniężne”, wykazane w Tabela ch Z.1, Z.2, Z.3, Z.4 oraz Z. 5 zostały zastrzeżone jako ekwiwalent w zamian za spełnienie świadczeń niepieniężnych, które Strona postępowania już otrzymała od swoich kontrahentów, tzn. te, które już wpłynęły do jej majątku. Tym bardziej niezasadne jest wyk orzystywanie okoliczności przedstawionych przez Stronę postępowania dla usprawiedliwienia niespełnienia lub nieterminowego spełnienia uzgodnionego przez strony transakcji handlowej wzajemnego świadczenia pieniężnego. (223) Zdaniem Prezesa Urzędu w analizowanym s tanie faktycznym nie można przyjąć, aby przyczyną nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę postępowania było zjawisko siły wyższej, a zatem nie zachodzą przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 13v us t. 7 Ustawy. (224) Strona nie wykazała zaistnienia konkretnego zdarzenia, wynikającego z pandemii, które w jej konkretnym przypadku stanowiłoby trudną do przezwyciężenia przeszkodę w spełnianiu świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem, stanowiącą pr zyczynę nadmiernego opóźniania się w spełnianiu tych świadczeń (adekwatny związek przyczynowy). (225) Zdaniem Prezesa Urzędu siła wyższa w kontekście stanu pandemii COVID - 19 związanej z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS - CoV - 2 mogłaby być rozważana w przypadku takich zdarzeń jak np. decyzja inspektora sanitarnego o kwarantannie wszystkich pracowników biura, powodująca brak dostępu przez uprawnionych do systemu płatniczego pozwalającego na dokonanie przelewów, w celu spełnienia świadczeń pieniężnych w terminie, c zy też decyzja o zamknięciu zakładu pracy i brak dostępu do systemów księgowych – które to okoliczności mogłyby stanowić trudną do przezwyciężenia przeszkodę w spełnianiu świadczeń pieniężnych (np. dlatego, że wymagałoby to złamania zakazów administracyjny ch). 73 (226) Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu nie znalazł podstaw do uznania, że w sprawie zachodzi przesłanka odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej określona w art. 13v ust. 7 Ustawy. 3. Przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary na pods tawie art. 13v ust. 8 Ustawy (227) Z godnie z art. 13v ust. 8 Ustawy, „w uzasadnionych przypadkach Prezes Urzędu może odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej”. Zaznaczyć przy tym należy, że przepis ten nie zawiera żadnych przykładowych przypadków (okoliczności) wskazujących na jego zastosowanie. Określając przesłankę, od której zależy zastosowanie uznania administracyjnego ustawodawca posłużył się zatem pojęciem niedookreślonym „uzasadnionego przypadku”, które podlega wykładni przez organ stosując y prawo . (228) Przedmiotowy przepis jest przejawem „uznania administracyjnego”, umożliwiającego organowi administracyjnemu elastyczne kształtowanie treści skutku prawnego 46 . Jak trafnie wskazuje P. Przybysz, „uznanie administracyjne polega na możliwości wyboru ko nsekwencji prawnych przy ustalonym stanie faktycznym. Granice swobody organu wynikają z normy prawa, swoboda ta może polegać na tym, że: 1) organ może wydać decyzję pozytywną lub negatywną; 2) organ może ukształtować treść rozstrzygnięcia w granicach wynik ających z normy prawa” 47 . Przyjąć zatem należy, że to wyłącznie do organu należy ocena, czy konkretne okoliczności, będą wystarczające do uznania, że w sprawie wystąpił uzasadniony przypadek do odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej. (229) W ocenie Prez esa Urzędu takim obiektywnie słusznym przypadkiem może być, np. ustalenie, że nałożenie kary byłoby sprzeczne z jej funkcjami. Z kolei „uzasadniony przypadek” nie będzie zachodził dopóty, dopóki, interes społeczny w nałożeniu kary przeważa nad słusznym int eresem strony w odstąpieniu od jej wymierzenia. Wskazać jednak należy, że zawsze decydują o tym indywidualne okoliczności konkretnego przypadku. Wynika to chociażby z faktu, że nawet podobne zachowania przedsiębiorców mogą w różny sposób wpływać na stan ko nkurencji na rynku 48 . (230) Również w literaturze przedmiotu wskazuje się, że art. 13v ust. 8 Ustawy mógłby mieć zastosowanie w sytuacji, w której wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej byłoby 46 Zob. Wyrok NSA z 21 maja 2001 r., II Sa/Kr 541/01, niepubl. 47 P. Przybysz, Instytucje prawa administracyjnego, LEX/el. 2020. 48 Por. C. Banasiński, Dyskrecjonalność w prawie antymonopolowym , Warszawa 2015 s. 429. 74 sprzeczne z funkcjami kary i celami Ustawy, np. doprowadziłoby do dalszego spowolnienia obrotu gospodarczego i pogłębienia trudności z płynnością finansową kolejnych podmiotów 49 . (231) Prezes Urzędu zważył, że administracyjna kara pieniężna, o której mowa w art. 13v ust. 1 pełni funkcję prewencyjno - wychowawczą, mającą na cel u kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa i jego postaw wobec prawa poprzez wychowywanie (prewencję pozytywną) i odstraszania od naruszenia prawa (prewencję negatywną) 50 . Związane jest to z realizacją celów Ustawy – kształtowania kultury terminowych płatności i przeciwdziałanie powstawaniu zatorów płatniczych w gospodarce. Nadto jej funkcja wyraża się również w zapobieganiu kredytowania się kosztem innych przedsiębiorców, poprzez uczynienie takiego zachowania nieopłacalnym. (232) W nauce prawa i orzecznict wie wskazuje się, że administracyjne kary pieniężne – w odróżnieniu od środków karnych - pełnią przede wszystkim funkcję prew e ncyjną, a ich funkcja represyjna – chociaż nie jest negowana – nie pełni roli pierwszoplanowej 51 . Jak podkreśla się w orzecznictwie T rybunału K onstytucyjnego – administracyjne kary pieni ę żne są środkami mającymi na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków wobec pań s twa, zapewniają zatem realizacj ę wykonawczo - zarządzających zadań admin i stracji. Przez zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, motywują adresatów do wykonywania ustawowych obowiązków 52 . (233) Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 19 l ipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych - priorytetem w przedłożonym projekcie jest przyjęcie skutecznych instrumentów ochrony wierzycieli. Z tych względów – oprócz instrumentów prywatnoprawnych, zdecydowano się na w prowadzenie kar finansowych dla podmiotów, które nadmiernie opóźniają się w spełnieniu swoich świadczeń pieniężnych wobec kontrahentów. W ten sposób ma powstać realny mechanizm wymuszający (w obawie 49 Por. A. Jakubowski, Komentarz do ar t. 13 (w:) K. Osajda (red.), Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Komentarz wyd. 4, Legalis/el. 2021. 50 Zob. A. Piszcz, Sankcje w polskim prawie antymonopolowym, Białystok 2013 s. 59 – 60. 51 R. Stankiewicz, Komentarz do art. 189B (w:) R. Hausner, Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz. Wydanie 7 , Legalis/el. 2021 . 52 Por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08, OTK - A 2010, Nr 3, poz. 26. 75 przed sankcją) dokonywanie płatności w terminie. Niewątpl iwe celem Ustawy jest w perspektywie poprawa sytuacji nieokreślonego kręgu wierzycieli poprzez wymuszenie za pomocą systemu represyjnego – przestrzegania przez dłużników umownych terminów zapłaty i nieprzekraczania terminów ustawowych, co ma sprzyjać budo waniu kultury terminowych płatności. (234) Mając na uwadze powyższe, pojęcie „uzasadnionego przypadku” w rozumieniu art. 13v ust. 8 Ustawy powinno być interpretowane z uwzględnieniem całego kontekstu normatywnego tego przepisu, jak również przez pryzmat celów Us tawy i funkcji kary. A zatem dokonując jego wykładni należy wziąć pod uwagę: a) istotę deliktu administracyjnego nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych i obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej; b) konstrukcję kary – któr a jest sumą kar jednostkowych za każdy dzień opóźnienia, w czym wyraża się jej proporcjonalność w stosunku do skali naruszenia zakazu; c) obligatoryjność kary, której wymierzenie – wobec treści art. 13v ust. 1 zd. 1 Ustawy - jest zasadą w prowadzonych postęp owaniach; d) przypadki obligujące do odstąpienia od wymierzenia kary uregulowane w: art. 13v ust. 7 Ustawy – jeżeli przyczyną nadmiernego opóźniania się w spełnianiu świadczeń pieniężnych było działanie siły wyższej i w art. 13v ust. 6 Ustawy – jeżeli podmio t dopuszczający się naruszenia sam był „ofiarą zatorów płatniczych”; e) zakres uznania administracyjnego w przypadku spełnienia przesłanki „uzasadnionego przypadku”, w tym wybór konsekwencji prawnych pomiędzy odstąpieniem od wymierzenia kary albo nieodstępowa niem od jej wymierzenia, bez możliwości częściowego odstąpienia od wymierzenia kary lub jej miarkowania. (235) Biorąc pod uwagę wybór konsekwencji prawnych „uzasadniony przypadek”, o którym mowa w art. 13v ust. 8 Ustawy, musi być na tyle istotny, że nie wchodz i w grę miarkowanie kary lub jej obniżenie lecz odstąpienie od wymierzenia całej kary albo nieodstępowanie od jej wymierzenia. Chodzi więc o sytuację, w której wymierzenie kary jest w ogóle nieuzasadnione. W ocenie Prezesa Urzędu może ona zachodzić wówczas , gdy w okolicznościach danego przypadku kara miałaby nie osiągnąć swych funkcji prewencyjnych (wychowawczych) lub represyjnych z uwzględnieniem celu Ustawy, którym jest zapobieganie powstawaniu zatorów płatniczych w gospodarce, zapobieganie kredytowania się kosztem wierzycieli i wprowadzenie kultury terminowych płatności. 76 (236) Oceniając, czy w sprawie zachodzi przesłanka „uzasadnionego przypadku” do odstąpienia od wymierzenia kary należy mieć na względzie, że odpowiedzialność za popełnienie deliktu administrac yjnego ma charakter zobiektywizowany. Zachowaniem nagannym jest samo opóźnienie, bez względu na stopień winy, czy obiektywne trudności w spełnieniu świadczenia, o ile nie mają one charakteru siły wyższej (art. 13v ust. 7 Ustawy). Dodatkowo, zdaniem ustawod awcy, kara nie jest zasadna również w sytuacji, gdy sam sprawca jest ofiarą zatorów, chociaż zachowanie jego również w tym przypadku jest oceniane nagannie, bowiem odstępując od wymierzenia kary Prezes Urzędu dokonuje pouczenia (art. 13 v ust. 6 Ustawy). (237) Odpowiedzialność za popełnienie deliktu administracyjnego jest ukształtowana podobnie do ogólnych zasad odpowiedzialności za spełnienie po terminie świadczenia pieniężnego i roszczenia odsetkowego. Kara naliczana jest za każde jednostkowe świadczenie, któr e było wymagalne w okresie objętym postępowaniem, a nie zostało spełnione w terminie. O wysokości kary decyduje długość opóźnienia i wysokość odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych. Wysokość kary nawiązuje zatem swym charakterem do wynagrodzenia z a korzystanie z kapitału, a zatem do wartości kredytu, którego udzielenie zostało wymuszone na wierzycielu poprzez nieterminową zapłatę świadczenia pieniężnego. Jest to zarazem wyrazem proporcjonalności kary do skali naruszenia zakazu. W takiej konstrukcji kary realizuje się również jej funkcja prewencyjna wynikająca z celów Ustawy – zapobieganie zatorom płatniczym poprzez zniechęcenie dłużników do nieuprawnionego korzystania z kapitału wierzycieli w wyniku naruszania umownych terminów zapłaty lub stosowani a zbyt długich terminów zapłaty, w szczególności w celu regulowania w ten sposób własnej płynności finansowej. (238) Należy też mieć na uwadze, że w przypadku ustalenia istnienia nadmiernego opóźniania się w spełnianiu świadczeń pieniężnych zasadą jest wymierze nie kary. Koresponduje to z faktem, że istotą tego deliktu jest stan opóźnienia w spełni e niu świadczeń pieniężnych, a zatem stan, w którym – zgodnie z ogólnymi zasadami odpowiedzialności kontraktowej - świadczenie pieniężne nie zostało spełnione w terminie , bez względu na przyczynę opóźnienia – chyba że wchodzi w grę przeszkoda w postaci siły wyższej. Dlatego też odstąpienie od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 8 Ustawy powinno być instytucją wyjątkową i stosowaną w sytuacjach nadzwyczajnych. Podo bne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 26 września 2002 r. (III SA 659/01) 53 w odniesieniu do wykładni pojęć 53 Wyrok wraz z glosą M. Jaśkowskiej, OS P 2003/9/112. 77 niedookreślonych „ważny interes podatnika” oraz „interes publiczny” jako przesłanek umorzenia zaległości podatkowej na podstawie art. 67 §1 Ordyna cji podatkowej, stwierdzając, że skoro umorzenie zaległości podatkowej jest sytuacją nadzwyczajną, a zasadą powinno być płacenie podatków, to tym samym przypadki odpowiadające użytym pojęciom niedookreślonym powinny posiadać tę samą cechę. Nie mogą ich sta nowić tylko niepowodzenia w działalności gospodarczej, brak wiedzy i nieznajomość przepisów prawa u podatnika, lecz tylko takie czynniki, które są niezależne od jego sposobu postępowania, a więc takie, na które nie miał on wpływu. (239) Biorąc pod uwagę powyższe , „uzasadniony przypadek” odstąpienia od wymierzenia kary powinien wiązać się z zaistnieniem okoliczności niezależnych od Strony, nadzwyczajnych lub niezależnych od jej postępowania, w obliczu których wymierzenie jej kary będzie nieuzasadnione. Kara nie sp ełni bowiem swoich funkcji prewencyjnych lub represyjnych. Bez wątpienia nie może tu zatem chodzić o problemy organizacyjne Strony, które stały się przyczyną opóźnień w spełnianiu świadczeń pieniężnych i doprowadziły do popełnienia deliktu administracyjneg o. Sprzeciwiałoby się to bowiem opisanemu powyżej kontekstowi normatywnemu art. 13v ust. 8 Ustawy, a także celom Ustawy. (240) Ustalenie zakresu pojęcia „uzasadnionego przypadku” powinno być również dokonywane z poszanowaniem zasady równości wobec prawa. Zgodni e z konstytucyjnymi zasadami równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji, wyrażonymi w art. 32 Konstytucji RP, wszystkie podmioty są równe wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zakaz dyskryminacji w procesie stosowania pra wa oznacza zakaz nieuzasadnionego, nie znajdującego oparcia w normach prawnych, różnego kształtowania sytuacji prawnej podobnych podmiotów prawa. Dyskryminacja oznacza nierówne traktowanie podobnych podmiotów prawa w indywidualnych przypadkach, gdy zróżnic owanie to nie znajduje uzasadnienia w normach prawnych 54 . Chodzi tu zarówno o pogorszenie sytuacji prawnej określonej grupy podmiotów, jak i o polepszenie sytuacji określonej grupy podmiotów (uprzywilejowanie) kosztem innych grup 55 . W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego zasady te odnosi się nie tylko do osób fizycznych, ale także osób prawnych i wszelkich innych podmiotów konstytucyjnych praw i wolności 56 . 54 Wyrok TK z 15.7.2010 r., sygn. akt K 63/07 , OTK - A 2010, Nr 6, poz. 60 55 Uzasadnienie orzecz enia TK z 9.3.1988 r., sygn. akt U 7/87 , OTK 1988, Nr 1, poz. 1. 56 Wyrok TK z 18.4.2000 r. sygn. akt K 23/99 , OTK 2000, Nr 3, poz. 89. 78 (241) Zgodnie ze swą dotychczasową praktyką, rozważając, czy w niniejszej sprawie zachodzi uzasadniony pr zypadek odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, Prezes Urzędu wziął pod uwagę powołane przez Stronę okoliczności i całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego i ocenił je z punktu widzenia funkcji i celu kary – jako kryterium decydującego o zastosowaniu przepisu art. 13v ust. 8 Ustawy. (242) W piśmie z 14 grudnia 202 2 r. Strona wniosła o odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 13v ust. 8 Ustawy wskazując , że „o koliczności zwi ązane ze stanem pandemii powinny być przez Prezesa UOKiK rozważane w kontekście art. 13v ust. 7 Ustawy p.n.o.p, uzasadniającego obligatoryjne odstąpienie od kary pieniężnej, a w przypadku uznania, że stan pandemii nie stanowi siły wyższej, w świetle art. 1 3v ust. 8 Ustawy - przewidującego tzw. fakultatywne odstąpienie od kary ” . (243) W odniesieniu do wpływu pandemii Covid - 19 na nadmierne opóźnianie się przez Stronę ze spełnianiem świadczeń pieniężnych , okoliczność ta został a przez Prezesa Urzędu poddan a ocenie w e wcześniejszej części uzasadnienia decyzji w punkcie VI.2 . W tym zakresie Prezes Urzędu podtrzymuje swoje stanowisko i stwierdza, że przedstawion a przez Stronę okolicznoś ć związan a z wpływem pandemii Covid - 19 na działalność Strony nie stanowi również uzas adnion ego przypadk u mogąc ego być przesłanką odstąpienia od wymierzenia kary. (244) Nie ulega wątpliwości, że decyzja o odstąpieniu od wymierzenia kary na podstawie przepisu art. 13v ust. 8 Ustawy jest decyzją wydawaną w ramach uznania administracyjnego. Świadczy o tym chociażby użycie sformułowania „może”. Do organu należy zatem wybór konsekwencji prawnej. (245) Jednak zastosowanie uznania administracyjnego, czyli wybór konsekwencji prawnej, uzależnione jest od spełnienia ustawowej przesłanki wskazanej w hipotezie nor my prawnej – czyli zaistnienia „uzasadnionego przypadku”. Ustawodawca posłużył się tutaj pojęciem niedookreślonym, które podlega wykładni przez organ stosujący prawo. Biorąc pod uwagę ukształtowaną linią orzecznictwa, zwłaszcza w zakresie stosowania przez organy administracji przepisów dotyczących ulg i zwolnień w ramach uznania administracyjnego – należy przyjąć, że dopiero po wystąpieniu przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary, organ administracyjny ma możliwość wyboru konsekwencji prawnej stanu faktyc znego, albowiem dopiero wtedy działa w granicach uznania administracyjnego. Dopiero zatem 79 spełnienie przesłanki określonej w normie prawnej powoduje, że organ przechodzi do etapu decyzyjnego – rozstrzygnięcia w ramach uznania. Jak wskazał Trybunał Konstytu cyjny – sferę pojęć niedookreślonych należałoby odróżnić od sfery uznania administracyjnego. Pierwsza podlega pełnej wykładni w procesie interpretacji prawa, druga zaś dotyczy wyboru konsekwencji zaistnienia normy prawnej w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego. (246) W przedmiotowym postępowaniu Prezes Urzędu ustalił, że nie zachodzi „uzasadniony przypadek” odstąpienia od wymierzenia kary, a zatem stwierdził brak przesłanek do dokonania rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego. Ustalenia Preze sa dotyczą zatem sfery wykładni pojęcia „uzasadnionego przypadku”, nie zaś sfery uznania administracyjnego. (247) Dokonując ustaleń w tym zakresie Prezes Urzędu wziął przy tym pod uwagę cały kontekst normatywny przepisu art. 13v ust. 8 Ustawy oraz cele i funkc je Ustawy, a także całokształt okoliczności niniejszej sprawy, w tym wszystkie okoliczności podniesione przez Stronę. 4. Wymierzenie kary pieniężnej i jej podstawy 57 (248) Stosownie do treści art. 13v ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transak cjach handlowych, w przypadku stwierdzenia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez stronę postępowania, Prezes Urzędu nakłada na nią, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną. (249) Wysokość kary, o której mowa w ust. 1, obl iczana jest jako suma jednostkowych kar za każde niespełnione oraz spełnione po terminie świadczenie pieniężne, które było wymagalne w okresie objętym postępowaniem, z pominięciem świadczeń pieniężnych, w przypadku których termin ich spełnienia upłynął wcz eśniej niż 2 lata przed dniem wszczęcia postępowania. Wysokość jednostkowej kary, o której mowa w zdaniu pierwszym, jest obliczana według wzoru: JKP = WŚ x n/365 x OU gdzie poszczególne symbole oznaczają: 57 Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym do 7 grudnia 2022 r. w zw. z art. 3 ust. 6 Ustawy noweli zującej. 80 JKP - jednostkową karę za niespełnione lub spełnion e po terminie świadczenie pieniężne, WŚ - wartość niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego, n - wyrażony w dniach okres, który upłynął od dnia wymagalności niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego, do ost atniego dnia okresu objętego postępowaniem, albo do dnia jego spełnienia, jeżeli świadczenie pieniężne zostało spełnione w okresie objętym postępowaniem, OU - odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, ustalone na dzień wydania decyzji o nał ożeniu administracyjnej kary pieniężnej. (250) Jako podstawę wymierzenia kary Prezes Urzędu przyjął ustaloną w toku postępowania liczbę dni opóźnienia każdego świadczenia pieniężnego niespełnionego lub spełnionego po terminie przez Stronę postępowania oraz jego wartość ustaloną na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów i przy zastosowaniu wskazanego przelicznika kursu walut w odniesieniu do świadczeń pieniężnych wyrażonych w walutach obcych. (251) Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych „OU”, ustalo ne na dzień wydania niniejszej decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej wynoszą 16 ,75 % w stosunku rocznym 58 . (252) W oparciu o powyższe założenia wynikające z przepisów Ustawy oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy Prezes Urzędu obliczył jednostkowe kary „JKP” za każde niespełnione oraz spełnione po terminie świadczenie pieniężne wyszczególnione w Tabelach od Z.1 do Z. 6 i obliczył sumę jednostkowych kar w każdej z tabel : • w Tabeli Z.1 suma jednostkowych kar wynosi [informacja chroniona] ; • w Tabeli Z.2 suma jednostkowych kar wynosi [informacja chroniona] ; • w Tabeli Z.3 suma jednostkowych kar wynosi [informacja chroniona] ; • w Tabeli Z.4 suma jednostkowych kar wynosi [informacja chroniona] ; • w Tabeli Z.5 suma jednostkowych kar wynosi [informacja chroniona] ; • w Tabeli Z. 6 suma jednostkowych kar wynosi [informacja chroniona] . 58 Obwieszczenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 21 grudnia 2022 r. w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych (M.P. 2022 r. poz. 838 ). 81 (253) Suma jednostkowych kar za każde niespełnione oraz spełnione po terminie świadczenie pieniężne, które było wymagalne w okresie objętym postępowaniem , wynosi 829 987,02 złotych. (254) Mając na uwa dze powyższe ustalenia, a także dokonane wyliczenia w zakresie sumy świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Stronę, w konsekwencji stanowiące o nadmiernym opóźnianiu się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę post ępowania, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, Prezes Urzędu nałożył na Aldi s p. z o.o. z siedzibą w Chorzowie administracyjną karę pieniężną w wysokości 829 987,02 złotych i orzekł jak w punkcie I.2 sentencji decyzji. (255) Stosownie do treści art. 13x ust. 2 Ustawy, administracyjną karę pieniężną uiszcza się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. (256) Stosownie do treści art. 13x ust. 1 Ustawy, środki finansowe pochodzące z administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 1 3t i art. 13v, stanowią dochód budżetu państwa, i są wnoszone na rachunek bieżący dochodów Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. (257) Mając na uwadze powyższe, administracyjną karę pieniężną nałożoną przez Prezesa UOKiK niniejszą decyzją, Aldi s p. z o.o. z siedzibą w Chorzowie jest zobowiązana uiścić w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna na podany poniżej rachunek bankowy Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. 5. P rzesłank a obniże nia kary o 20% na podstawie art. 13v ust. 3 pkt 1 Ustawy 59 (258) Stosownie do treści art. 13v ust. 3 pkt 1 Ustawy, Prezes Urzędu obniża wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, obliczonej zgodnie z ust. 2 o 20% - w przypadku gdy strona p ostępowania przed jego wszczęciem spełniła wszystkie świadczenia pieniężne, za które zgodnie z ust. 2 obliczono jednostkowe kary, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych lub spełniła je, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych, nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. 59 W brzmieniu obowiązującym do 7 grudnia 2022 r. w zw. z art. 3 ust. 6 Ustawy nowelizującej. 82 (259) Prezes Urzędu ustalił, że zakwestionowane świadczenia pieniężne, tj. te, za które zgodnie z art. 13v ust. 2 Ustawy obliczono je dnostkowe kary , nie zostały przez Stronę postępowania spełnione przed 22 października 2020 r. Jednocześnie, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie potwierdza, aby w terminie 14 dni od dnia doręczenia Stronie postanowienia o wszczęciu post ępowania, Strona spełniła ww. świadczenia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych. (260) Wobec powyższego, Prezes Urzędu nie miał podstaw do obniżenia kary na podstawie art. 13v ust. 3 pkt 1 Ustawy . VII. Koszty postępowania (261) Art. 13h ustaw y o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych w przedmiocie kosztów postępowania nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Pr ezes Urzędu rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Natomiast stosownie do art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli w wyniku postępowania stwierdzono naruszenie jej przepisów, przedsiębiorca, kt óry dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. (262) Zgodnie z art. 263 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, do kosztów postępowania zalicza się m.in.: koszty podróży i inne należności świadków i biegłych, koszty spowodowan e oględzinami na miejscu, koszty mediacji, a także koszty doręczenia stronom pism urzędowych. (263) Zgodnie z art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysoko ść kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. (264) Postępowanie zakończone niniejszą decyzją zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. (265) W niniejszej sprawie jako koszty postępowania Prezes Urzędu wskazał koszty związane z korespondencją prowadzoną w toku postępowania i ustalił je na kwotę 206,00 zł. 83 (266) Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu p ostanowił obciążyć Stronę niniejszego postępowania kosztami postępowania w wysokości 206,00 zł i orzekł jak w punkcie II.1 sentencji decyzji. (267) Ww. kwotę należy uiścić w terminie 14 dni od dnia, w którym rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów stanie się ostat eczne, na podany poniżej rachunek bankowy Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. VIII. Pouczenie 1. Od niniejszej decyzji nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może zwrócić się do Prezesa Urzędu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy 60 w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji 61 . Przed upływem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja nie ulega wykonaniu, zaś wniosek wstrzymuje wykonanie decyzji 62 . 2. Strona , bez konieczności skorzystania z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, może wnieść skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie decyzji 63 . 3. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu 64 . 4. Wpis stosunkowy od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10 000 zł – 4 % wartości przedmiotu zaskarż enia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10 000 zł do 50 000 zł - 3% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50 000 zł do 100 000 zł - 2% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1 500 zł; 60 N a podstawie art. 13v ust. 9 U stawy 61 N a podstawie art. 129 § 1 i 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 13q U stawy 62 N a podstawie art. 130 § 1 i 2 z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 13q U stawy 63 N a podstawie art. 52 § 3 usta wy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: „p.p.s.a.” 64 N a podstawie art. 54 § 1 p.p.s.a. 84 4) ponad 100 000 zł - 1% wart ości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2 000 zł i nie więcej niż 100 000 zł 65 . 5. Strona wnosząca skargę może w ramach prawa pomocy ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika 66 . 6. W przypadku kwestion owania wyłącznie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania, na które, stosownie do treści art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 13 h ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, przysługuje z ażalenie, wskazać należy, że: 1) strona niezadowolona z postanowienia może się zwrócić do Prezesa UOKiK z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy 67 ; 2) wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy należy wnieść do Prezesa UOKiK w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia; 3) strona może wnieść skargę na niniejsze postanowienie bez konieczności wcześniejszego składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa UOKiK, a skargę należy w takim przypadku wnieść do Wojewódzkiego Sądu Administracyjn ego w Warszawie 68 ; 4) skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a 69 ; 5) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu; 6) od ska rgi na niniejsze postanowienie pobierany jest wpis stały w wysokości 100 zł 70 ; 7) strona wnosząca skargę może w ramach prawa pomocy ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. 7. Stosownie do treści art. 13x usta wy: 1) środki finansowe pochodzące z administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 13t i art. 13v, stanowią dochód budżetu państwa, i są wnoszone na rachunek bieżący dochodów Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów; 65 N a podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w s prawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221 poz. 2193) 66 N a podstawie art. 243 i nast. p.p.s.a. 67 N a podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 13q U stawy . 68 N a p odstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. 69 N a podstawie art. 53 § 1 p.p.s.a. 70 N a podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracy jnymi. 85 2) administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 13t i art. 13v, uiszcza się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o jej nałożeniu stała się ostateczna; 3) w przypadku upływu terminu, o którym mowa w ust. 2, administracyjna kara pieniężna, o której mowa w art. 13t i art. 13v, pod lega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; 4) w przypadku nieterminowego uiszczenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 13t i art. 13v, odsetek nie nalicza się. IX. Wykaz załączników do decyzji 71 Z ałącznik nr 1 – Tabela W.1a – Wyłączenia przedmiotowe i podmiotowe – 3 stron y Załącznik nr 2 – Tabela W.1 b – Kaucje gwarancyjne – 1 stron a Załącznik nr 3 - Tabela W.2a - Ś wiadczenia pieniężne spełnione przez Stronę przed okresem objętym postępowaniem – 2 stron y Zał ącznik nr 4 – Tabela W.2b – Ś wiadczenia pieniężne wymagalne po okresie objętym postępowaniem – 13 3 stron y Załącznik nr 5 – Tabela W.3 – Świadczenia pieniężne, które stały się wymagalne przed 1 stycznia 2020 r. – 1 stron a Załącznik nr 6 – Tabela W.4 – Świad czenia pieniężne, dla których dokonano korekt księgowych lub wystawione zostały faktury korygujące na pełną wartość – 1 strona Załącznik nr 7 - Tabela W.5 – Pozycje zwielokrotnione – 1 stron a Załącznik nr 8 - Tabela W.6 - Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę w terminie – 361 stron Załącznik nr 9 - Tabela W.7 - Świadczenia pieniężne, wobec których pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego – 1 stron a Załącznik nr 10 - Tabela Z.1 – Świadczenia pieniężne spełnione przez Stron ę po terminie lub niespełnione w okresie objętym postępowaniem, co do których wartość świadczenia pieniężnego strony transakcji handlowych ustaliły w walucie złoty (PLN) – 128 stron 71 Na podstawie art. 1 pkt 13 w zw. z art. 3 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustawy o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2414) . 86 Załącznik nr 11 – Tabela Z.2 – Świadczenia pieniężne spełnione przez St ronę po terminie lub niespełnione w okresie objętym postępowaniem, co do których wartość świadczenia pieniężnego strony transakcji handlowych ustaliły w walucie [informacja chroniona] – 3 5 stron Załącznik nr 12 – Tabela Z.3 – Świadczenia pieniężne spełnio ne przez Stronę po terminie, których zapłata była dokonywana w częściach, co do których wartość strony transakcji handlowych ustaliły w złotych (PLN) – 1 strona Załącznik nr 13 – Tabela Z.4 – Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę po terminie lub ni espełnione w okresie objętym postępowaniem, pomniejszone o kwoty wynikające z faktur korygujących, co do których wartość świadczenia pieniężnego strony transakcji handlowych ustaliły w walucie złoty (PLN) – 4 strony Załącznik nr 14 – Tabela Z.5 – Świadcz enia pieniężne spełnione przez Stronę po terminie lub niespełnione w okresie objętym postępowaniem, pomniejszone o kwoty wynikające z faktur korygujących, co do których wartość świadczenia pieniężnego strony transakcji handlowych ustaliły w walucie [inform acja chroniona] – 3 strony Załącznik nr 15 – Tabela Z.6 - Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę po terminie, co do których zapłata nastąpiła z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności – 1 strona Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurenc ji i Konsumentów Marlena Boba Zastępca Dyrektora Departamentu Postępowań w Sprawach Zatorów Płatniczych Otrzymuje: 1. Aldi sp. z o.o. z siedzibą w Chorzowie reprezentowana przez [informacja chroniona] . 2. a/a.

Analiza z kontekstem sprawy

Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o tę decyzję

Informacje o sprawie

Sygnatura
DZP.93.53.2020.RD
Rodzaj praktyki
Zatory Płatnicze
Kara finansowa
tak
Branża
47.11 SPRZEDAŻ DETALICZNA PROWADZONA W NIEWYSPECJALIZOWANYCH SKLEPACH Z PRZEWAGĄ ŻYWNOŚCI, NAPOJÓW I WYROBÓW TYTONIOWYCH
Region
Śląskie
Strony
ALDI Sp. z o.o. z siedzibą w Chorzowie
Odwołanie do sądu
Nie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów