RBG-11/2000

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY 85-097 Bydgoszcz, ul. Jagiellońska 34 Tel. (0-52) 345-56-44, Fax (0-52) 345-56-17, Tel. Centrala (0-52) 3254-100 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dn. 08.08.2000 r. Znak: RBG-500-S-30/99/RJ DECYZJA 11/00 Na podstawie art. 105 k.p.a. po rozpatrzeniu sprawy wszczętej z urzędu przeciwko Zakładowi Energetycznemu S.A. z siedzibą w Olsztynie o stosowanie praktyki monopolistycznej określonej w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 lutego 1990 roku o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz. U. z 1999 r., Nr 52, poz. 547) umarza się postępowanie administracyjne. Uzasadnienie W dniu 22.03.1999 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Bydgoszczy (zwany dalej Urzędem) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne przeciwko Zakładowi Energetycznemu S.A. z siedzibą w Olsztynie (zwanemu dalej Zakładem Energetycznym, Zakładem) o stosowanie praktyki monopolistycznej określonej w art. 5 ust. 1 pkt 6 powołanej wyŜej ustawy (zwanej dalej ustawą antymonopolową) polegającej na nieodpłatnym przejęciu przez Zakład Energetyczny urządzeń energetycznych na własność Zakładu wybudowanych kosztem i staraniem odbiorców energii elektrycznej, tj. dane osobowe , dane osobowe i dane osobowe . Urząd zwrócił się do Zakładu o przesłanie warunków ogólnych i technicznych przyłączenia urządzeń elektrycznych do wspólnej sieci energetycznej i przedwstępnych umów nieodpłatnego przekazania urządzenia energetycznego wydanych przez Zakład dla trzech w/w odbiorców. Pismem z dnia 11.07.1999 r. Zakład Energetyczny podniósł, iŜ warunki techniczne dla odbiorców wydane były po uprzednim ustaleniu ich woli w zakresie dysponowania i eksploatacji siecią i urządzeniami energetycznymi. 2 Postanowieniem z dnia 16.12.1999 r. Urząd wyłączył do odrębnego postępowania sprawę dane osobowe , dane osobowe , dane osobowe . Pismem z dnia 29.02.2000 r. Urząd zwrócił się do Wydziału Infrastruktury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Olsztynie o udzielenie informacji, czy infrastruktura energetyczna wykonana przez odbiorcę-inwestora dane osobowe była przewidziana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Pismem z dnia 22.03.2000 r. Urząd Gminy w Gietrzwałdzie stwierdził, iŜ w planie zagospodarowania przestrzennego jest zapis „Przez teren gm. Gietrzwałd przebiega budowa elektroenergetyczna, dwutorowa linia napowietrzna WN 110 kV z GPZ Mątki do powiązania z linią Jaroty- Olsztynek. Poza w/w linią nie przewiduje się budowy nowych urządzeń wysokiego napięcia. Istniejąca stacja transformatorowa 110/15 kV zapewnia pokrycie potrzeb odbiorców istniejących oraz posiada rezerwy mocy umoŜliwiającą zasilanie nowych drobnych i średnich odbiorców. Istniejące linie SN posiadają wystarczające przekroje dla uzyskania właściwych parametrów energii elektrycznej na terenie całej gminy”. Urząd pismami z dnia 29.02.00, 26.04.00, 10.05.00, 29.05.00 zwrócił się do Zakładu o ustalenie: a/ do której z grup przyłączeniowych dane osobowe byłaby zaliczona, gdyby w dniu przyłączenia obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 3 grudnia 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz zasad rozliczeń w obrocie energią elektryczną, w tym rozliczeń z indywidualnymi odbiorcami w lokalach – Dz. U. Nr 153, poz. 1002 (§ 2 pkt 5), b/ jaka byłaby wysokość opłaty przyłączeniowej za przyłączenie do sieci urządzeń elektrycznych wykonanych kosztem w/w - z wyszczególnieniem opłaty za przyłącze i opłaty za rozbudowę sieci - gdyby w dniu przyłączania obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 października 1998 roku w sprawie szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych, pokrywania kosztów przyłączenia, obrotu energią elektryczną, świadczenia usług przesyłowych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jakościowych obsługi odbiorców – Dz. U. Nr 135 poz. 881 (§ 13), c/ podanie kosztu, jaki poniosła w/w w związku z wykonaniem warunków ogólnych i technicznych przyłączenia urządzeń elektrycznych do sieci (kwotowo z daty przyłączenia do sieci z wyliczeniem co się składa na koszt inwestycji) wydanych przez ZEO, d/ podanie kosztów, jakie poniósł ZEO w związku z podłączeniem w/w do sieci (kwotowo z daty przyłączenia do sieci). Na powyŜsze Zakład odpowiedział, iŜ: 3 a/ dane osobowe zostałaby zaliczona do V grupy przyłączeniowej, b/ wysokość opłaty przyłączeniowej poniesionej przez w/w wyniosła 2491,80 zł, przy czym Zakład nie pobrał ryczałtowej opłaty za budowę przyłącza, gdyŜ zostało ono na majątku dane osobowe , c/ przybliŜone oszacowanie kosztów poniesionych przez Zakład Energetyczny w związku z przyłączeniem obiektu dane osobowe kształtuje się następująco: l.p. wyszczególnienie wartość netto w PLN 1 Nakłady na budowę sieci, do której przyłączono dane osobowe 3578,85 2 Koszty przyłączenia 551,33 Łącznie 4130,18 - przy czym wartość nakładów została ustalona na podstawie wartości księgowej urządzeń Zakładu wykorzystywanych do zasilania obiektu dane osobowe , która, zdaniem Zakładu, jest minimum 3. krotnie niŜsza od rzeczywistej (rynkowej) wartości tych urządzeń. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje: Przedmiotowe postępowanie rozpatrywano pod kątem naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy antymonopolowej, czyli naduŜycia pozycji dominującej na lokalnym rynku dostaw energii elektrycznej poprzez narzucenie uciąŜliwych warunków umowy przynoszących przedsiębiorcy naruszającemu te warunki nieuzasadnione korzyści. Stwierdzenie tej praktyki następuje, gdy spełnione zostają łącznie trzy przesłanki: warunki umowy zostały narzucone, są one uciąŜliwe oraz przynoszą one nieuzasadnione korzyści stronie silniejszej. W chwili wydania przez Zakład dane osobowe warunków ogólnych i technicznych przyłączenia urządzeń elektrycznych do sieci kwestie związane z finansowaniem rozbudowy sieci regulowane były zasadniczo przepisami ustawy z dnia 06.04.1984 o gospodarce energetycznej (Dz. U. Nr 21, poz. 96) oraz ustawą z dnia 23.04.1964 –kodeks cywilny. W obecnym stanie prawnym zasady pokrywania kosztów uzyskania dostępu do sieci elektroenergetycznych regulują przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21.10.1998 r. w sprawie szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych, pokrywania kosztów przyłączenia, obrotu energią elektryczną, świadczenia usług przesyłowych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jakościowych obsługi odbiorców (Dz. U. Nr 135, poz. 881) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 3 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania 4 i kalkulacji taryf oraz zasad rozliczeń w obrocie energią elektryczną, w tym rozliczeń z indywidualnymi odbiorcami w lokalach (Dz. U. Nr 153, poz. 1002). W dacie wydania przez Zakład warunków ogólnych i technicznych przyłączenia urządzeń do sieci z dnia 29.04.1998 r. i przedwstępnej umowy nieodpłatnego przekazania urządzenia energetycznego na majątek Zakładu z dnia 21.04.1998 r. nie obowiązywały powołane wyŜej regulacje oparte na przepisach prawa energetycznego. Tym niemniej dokonano oceny zachowania Zakładu z punktu widzenia zgodności z zasadą ekwiwalentności wzajemnych świadczeń (art. 487 § 2 k.c.), według kryteriów wynikających z powołanych przepisów. Takie bowiem cele przyświecały tym przepisom (wyroki Sądu Antymonopolowego z dnia 10.02.1999 r. sygn. akt XVII Ama 93/98, 16.12.1998 sygn. akt XVII Ama 61/98, 21.04.1999 r. sygn akt XVII Ama 99/98, 16.12.1998 r.). Według tych przepisów, pokrywanie kosztów uzyskania dostępu do sieci elektroenergetycznych następuje bądź przez wniesienie taryfowej opłaty ryczałtowej za wybudowane przyłącza i rozbudowę sieci wspólnej bądź koszty te są określane w umowie o przyłączenie. Ma to miejsce w sytuacji gdy rozbudowa sieci nie jest przewidziana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (§§ 13-16 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 21.10.1998 r. i §§ 11-17 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 03.12.1998 r. Bezpośrednie zastosowanie wyraŜonych tymi przepisami reguł dla oceny warunków inwestycji elektroenergetycznej jest niedopuszczalne z uwagi na fundamentalną zasadę prawną „lex retro non agit”. Pomimo to jednak sposób określenia przez w/w przepisy zasad kształtowania opłaty za uzyskanie dostępu do sieci utwierdza w przekonaniu, iŜ obowiązek partycypacji odbiorcy energii w kosztach inwestycji jest uzasadniony i nie moŜe stanowić podstawy zarzutu narzucenia uciąŜliwych warunków umowy, rozumianych jako konieczność współfinansowania inwestycji elektroenergetycznej. Zakład poniósł nakłady w wysokości 3578,85 zł na budowę sieci, do której dane osobowe została przyłączona oraz koszty z tytułu przyłączenia w wysokości 551, 33, co daję łącznie kwotę 4130,18 zł. dane osobowe poniosła opłatę za przyłączenie wynikającą z ryczałtowej stawki za rozbudowę sieci w wysokości 124,59 zł/kw przy zapotrzebowaniu mocy wynoszącej 20 kw. Wysokość tej opłaty wyniosła więc 2491,80 zł. Przy naliczaniu opłaty za przyłączenie nie pobrano ryczałtowej opłaty za budowę przyłącza, gdyŜ zostało ono na majątku dane osobowe . W rozpatrywanej sprawie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie dopatrzył się więc w działaniach Zakładu stosowania praktyki monopolistycznej określonej w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy antymonopolowej. 5 Mając powyŜsze na uwadze, orzeczono jak w sentencji. Od decyzji niniejszej stronie przysługuje odwołanie do Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Bydgoszczy w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Bydgoszczy Andrzej Chajęcki Otrzymuje: Zakład Energetyczny Olsztyn S. A. ul. Kościuszki 83 10-950 Olsztyn