RBG-11/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Jagiello ń ska 34, 85-097 Bydgoszcz tel. (052) 345-56-44, Fax (052) 345-56-17 e-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 14.04.2004 r. Znak: RBG-430-03/04/AB Spó ł dzielnia Radio Taxi „Komfort” z siedzib ą w Bydgoszczy ul. Karpacka 56 85-164 Bydgoszcz Decyzja Nr RBG 11/2004 Na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 1 w zwi ą zku z art. 104 i art. 115 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 – zwana dalej ustaw ą ) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nie nak ł ada si ę na Spó ł dzielni ę Radio Taxi „Komfort” z siedzib ą w Bydgoszczy kary pieni ęż nej za naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – stosownie do decyzji Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr RBG 31/2003 z dnia 19.12.2003 r. Uzasadnienie Decyzj ą nr RBG 31/2003 z dnia 19.12.2003 r. wydan ą w post ę powaniu o sygn. akt RBG-531-00028/02/AB Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – w pkt I – uzna ł za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, praktyk ę : 1. Spó ł dzielni Transportowej Radio Taxi „Zrzeszeni” z siedzib ą w Bydgoszczy; 2. Andrzeja Pokr ą tka prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Radio-Taxi- Mercedes Andrzej Pokr ą tka w Bydgoszczy; 3. Józefa Ja ź wi ń skiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowo-Produkcyjne Radio Taxi „Express” Józef Ja ź wi ń ski, El ż bieta Ja ź wi ń ska w Bydgoszczy; 4. El ż biety Ja ź wi ń skiej prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowo-Produkcyjne Radio Taxi „Express” Józef Ja ź wi ń ski, El ż bieta Ja ź wi ń ska w Bydgoszczy; 5. Andrzeja Lipi ń skiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Miejskie Przedsi ę biorstwo Taksówkowe „Radio Taxi Ł uczniczka” Andrzej Lipi ń ski w Bydgoszczy, polegaj ą c ą na zawarciu zakazanego porozumienia, którego celem oraz skutkiem jest ograniczenie konkurencji na rynku indywidualnego przewozu osób taksówkami w Mie ś cie Bydgoszczy, polegaj ą cego na bezpo ś rednim ustaleniu jednolitych op ł at za przejazd taksówk ą – op ł ata pocz ą tkowa i op ł ata za 1 km w taryfie dziennej i nakaza ł zaniechanie jej stosowania. W pkt II sentencji decyzji, o której mowa, Prezes Urz ę du uzna ł za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, praktyk ę : 1. Spó ł dzielni Radio Taxi „Komfort” z siedzib ą w Bydgoszczy; 2. Bogdana Karnowskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą : Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe Bogdan Karnowski w Bydgoszczy (nazwa handlowa Tele Radio Taxi); 3. Krystyny Karnowskiej prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą : Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe Krystyna Karnowska w Bydgoszczy (nazwa handlowa Tele Radio Taxi), polegaj ą c ą na zawarciu zakazanego porozumienia, którego celem oraz skutkiem jest ograniczenie konkurencji na rynku indywidualnego przewozu osób taksówkami w Mie ś cie Bydgoszczy, polegaj ą cego na bezpo ś rednim ustaleniu jednolitych op ł at za przejazd taksówk ą – op ł ata pocz ą tkowa i op ł ata za 1 km w taryfie dziennej i stwierdzi ł zaniechanie jej stosowania z dniem 14.03.2003 r. W pkt III Prezes Urz ę du wy łą czy ł do odr ę bnego post ę powania o nowej sygnaturze RBG-531-07/03/AB kwesti ę na ł o ż enia kary pieni ęż nej – za naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – na: 1. Spó ł dzielni ę Transportow ą Radio Taxi „Zrzeszeni” z siedzib ą w Bydgoszczy; 2. Andrzeja Pokr ą tka prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Radio-Taxi- Mercedes Andrzej Pokr ą tka w Bydgoszczy; 3. Józefa Ja ź wi ń skiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowo-Produkcyjne Radio Taxi „Express” Józef Ja ź wi ń ski, El ż bieta Ja ź wi ń ska w Bydgoszczy; 4. El ż biet ę Ja ź wi ń sk ą prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowo-Produkcyjne Radio Taxi „Express” Józef Ja ź wi ń ski, El ż bieta Ja ź wi ń ska w Bydgoszczy; 5. Andrzeja Lipi ń skiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Miejskie Przedsi ę biorstwo Taksówkowe „Radio Taxi Ł uczniczka” Andrzej Lipi ń ski w Bydgoszczy; 6. Spó ł dzielni ę Radio Taxi „Komfort” z siedzib ą w Bydgoszczy; 7. Bogdana Karnowskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą : Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe Bogdan Karnowski w Bydgoszczy (nazwa handlowa Tele Radio Taxi); 8. Krystyn ę Karnowsk ą prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą : Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe Krystyna Karnowska w Bydgoszczy (nazwa handlowa Tele Radio Taxi). 2 W toku post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej, Prezes Urz ę du wyst ą pi ł do uczestników kartelu cenowego z wezwaniem do udzielenia informacji o wysoko ś ci przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary (2003 r.). Cz ęść z przedsi ę biorców odpowiedzia ł a na wezwanie, przy czym wszyscy, którzy udzielili żą danych informacji, wnie ś li o ograniczenie pozosta ł ym uczestnikom post ę powania wgl ą du w materia ł dowodowy obejmuj ą cy informacje o wysoko ś ci przychodu. Maj ą c na uwadze, ż e w post ę powaniu o na ł o ż enie kary pieni ęż nej uczestnicy kartelu cenowego nie wyst ę puj ą jako wspó ł uczestnicy w rozumieniu art. 62 k.p.a., a sytuacja ka ż dego z nich jest oceniana odr ę bnie z uwzgl ę dnieniem jemu w ł a ś ciwych okoliczno ś ci (warto ść przychodu, okres stosowanej praktyki, charakter udzia ł u w niedozwolonym porozumieniu i inne), Prezes Urz ę du postanowi ł o wy łą czeniu do odr ę bnego rozpoznania kwestii na ł o ż enia kary pieni ęż nej za naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wobec ka ż dego z uczestników porozumienia, którzy wnie ś li o wy łą czenie jawno ś ci. Postanowienie o wy łą czeniu do odr ę bnego post ę powania konsumuje w ca ł o ś ci z ł o ż one przez przedsi ę biorców wnioski i czyni zb ę dnym wydawanie odr ę bnego postanowienia, o którym mowa w art. 62 ust. 1 ustawy, gdy ż w wyodr ę bnionych post ę powaniach wyst ę puje tylko jedna strona b ę d ą ca autorem wniosku. Postanowienie to pozwoli ł o zabezpieczy ć post ę powanie przed niebezpiecze ń stwem jego zablokowania na skutek konieczno ś ci rozpoznania kwestii wpadkowych (rozpoznanie wniosków o ograniczenie wgl ą du), w szczególno ś ci na wypadek z ł o ż enia za ż ale ń przez pozosta ł ych uczestników (na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy). Jednocze ś nie, Prezes Urz ę du postanowi ł o za łą czeniu do akt niniejszego post ę powania pisma Spó ł dzielni z dnia 19.02.2004 r. wraz z za łą cznikiem – rachunkiem zysków i strat Spó ł dzielni sporz ą dzonym przez Biuro Rachunkowe „Fiskus” Wies ł awa Kap ł on w Bydgoszczy, którym Spó ł dzielnia (zwana dalej uczestnikiem) wykaza ł a wysoko ść przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym 2003. W ś wietle zebranego materia ł u dowodowego oraz informacji znanych organowi antymonopolowemu z urz ę du (sprawa sygn. akt RBG-531-00028/02/AB), Prezes Urz ę du dokona ł nast ę puj ą cych ustale ń faktycznych: 1. Spó ł dzielnia by ł a uczestnikiem kartelu cenowego ustalonego decyzj ą nr RBG 31/2003 z dnia 19.12.2003 r. Zosta ł a zakwalifikowana przez Prezesa Urz ę du do grupy przedsi ę biorców, których dotyczy pkt II tej decyzji, tj. uznanie za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyki polegaj ą cej na zawarciu zakazanego porozumienia, którego celem oraz skutkiem jest ograniczenie konkurencji na rynku indywidualnego przewozu osób taksówkami w Mie ś cie Bydgoszczy, polegaj ą cego na bezpo ś rednim ustaleniu jednolitych op ł at za przejazd taksówk ą – op ł ata pocz ą tkowa i op ł ata za 1 km w taryfie dziennej (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy) i stwierdzenie jej zaniechania. 2. Spó ł dzielnia zaniecha ł a stosowania niedozwolonej praktyki (zaprzesta ł a narusza ć art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy) z dniem 14.03.2003 r., kiedy pojawi ł a si ę okazja do nowej podwy ż ki op ł at w roku 2003 (w tym dniu zmian ę cen przeprowadzi ł jako pierwszy jeden z uczestników nowej zmowy cenowej, która uwidoczni ł a si ę w roku 2003 i polega ł a na podwy ż szeniu op ł at do 5 z ł i 1,80 z ł ). W dniu 18.11.2003 r. Spó ł dzielnia wprowadzi ł a zmian ę stosowanych stawek z 5 z ł i 1,60 z ł na 5z ł i 1,98 z ł , czym zdystansowa ł a si ę od innych korporacji. 3. Uczestnik nie odwo ł a ł si ę od decyzji, jednak z uwagi na charakter sprawy, jest uczestnikiem sporu przed S ą dem Ochrony Konkurencji i Konsumentów, tocz ą cego si ę z odwo ł ania innych uczestników kartelu (wspó ł uczestnik jednolity co do tego zakresu decyzji, który dotyczy zmowy cenowej jaka mia ł a miejsce w roku 2001). 3 4. Rachunkiem zysków i strat uczestnik wykaza ł wysoko ść swojego przychodu w roku 2003 na kwot ę 108.125,09 z ł (sto osiem tysi ę cy sto dwadzie ś cia pi ęć z ł otych dziewi ęć groszy). Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć , w drodze decyzji, na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą : 1) w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść od 1 000 do 5 000 000 euro, jednak nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7… Zgodnie z powy ż szym, ustalenie przez Prezesa Urz ę du w drodze decyzji – na podstawie art. 9, b ą d ź art. 10 ustawy – dopuszczenia si ę przez przedsi ę biorc ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5 ustawy (zakaz porozumie ń antykonkurencyjnych) otwiera drog ę do wydania decyzji o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej. O fakcie na ł o ż enia kary oraz jej wysoko ś ci decyduje w konkretnym przypadku Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę przy ustalaniu wysoko ś ci kary zasadami okre ś lonymi w art. 104 ustawy, tj. uwzgl ę dniaj ą c mi ę dzy innymi okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy. Rozstrzygaj ą c kwesti ę samej zasadno ś ci na ł o ż enia kary pieni ęż nej w niniejszej sprawie (art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą … ), Prezes Urz ę du mia ł na uwadze, ż e kartel cenowy jest uznawany zarówno w orzecznictwie (w ł asnym oraz S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów), jak i w doktrynie za jedno z najci ęż szych narusze ń zakazu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Cena za przejazd taksówk ą ma bowiem najwi ę kszy wp ł yw na wybór oferty przez konsumentów (pasa ż erów) i najsilniej oddzia ł uje na konkurencyjne zale ż no ś ci pomi ę dzy uczestnikami rynku przewozów osób taksówkami. Z drugiej jednak strony, Prezes Urz ę du musia ł uwzgl ę dni ć fakt, i ż uczestnik zdystansowa ł si ę od dzia ł a ń uczestników zmowy jaka mia ł a miejsce w roku 2003, co pozwoli ł o na stwierdzenie – w oparciu o art. 10 ustawy – i ż zaniecha ł stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . W ocenie organu antymonopolowego, pomimo naganno ś ci wcze ś niejszej praktyki Spó ł dzielni, ukaranie jej jest niecelowe. O ile cel represyjny kary pieni ęż nej zosta ł by osi ą gni ę ty (dochód Spó ł dzielni za rok 2003 wyniós ł jedynie 1.487,12 z ł ), o tyle jej wymiar prewencyjny – który ma zasadnicze znaczenie dla ochrony rynku – pozosta ł by niespe ł niony. G ł ównym celem dzia ł ania Prezesa Urz ę du w post ę powaniu, którego przedmiotem jest zarzut kartelu cenowego, jest bowiem nie tyle równe traktowanie jego uczestników, bez wzgl ę du na charakter ich udzia ł u w zmowie, motywacj ę i funkcj ę pe ł nion ą w tym przedsi ę wzi ę ciu, lecz z ł amanie solidarno ś ci cz ł onków kartelu, a tym samym łą cz ą cej ich wspólnoty interesów b ę d ą cej podstaw ą podj ę cia decyzji o skoordynowaniu dzia ł a ń . Doskona ł ym ku temu ś rodkiem, mo ż e by ć odst ą pienie od wymierzenia kary pieni ęż nej dla tych uczestników zmowy, którzy przed zako ń czeniem post ę powania (zako ń czonego wydaniem decyzji nr RBG 31/2003 z dnia 19.12.2003) podj ę li decyzj ę o porzuceniu wspólnych uzgodnie ń na rzecz realizowania w ł asnej, niezale ż nej polityki cenowej. Jest to forma nagrody, która realizuje prewencyjny cel dzia ł a ń organu antymonopolowego, gdy ż w sposób pozytywny – w przeciwie ń stwie do kary – wskazuje kierunek dzia ł a ń po żą danych. Ponadto, Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł , ż e ze wzgl ę du na nisk ą wysoko ść przychodów innych ni ż Spó ł dzielnia cz ł onków porozumienia, na ł o ż enie na Spó ł dzielni ę nawet minimalnej kary w wysoko ś ci 4.717,00 z ł (1.000 euro – wg kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok na ł o ż enia kary, tj. w dniu 31.12.2003 r.) doprowadzi do tego, ż e kary pieni ęż ne na ł o ż one na 4 tych uczestników zmowy, którym nakazano zaniechanie stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , b ę d ą równe, b ą d ź zbli ż one do kary na ł o ż onej na Spó ł dzielni ę , która zaniecha ł a stosowania praktyki i od 14.03.2003 r. dzia ł a na rynku samodzielnie. Tym samym, na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy, nale ż a ł o orzec jak w sentencji, tj. odst ą pi ć od na ł o ż enia na Spó ł dzielni ę Radio Taxi „Komfort” w Bydgoszczy kary pieni ęż nej. Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy i art. 479 28 §2 k.p.c. od decyzji niniejszej przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Odwo ł anie nale ż y przes ł a ć na adres Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Bydgoszczy. 5