RBG-26/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Długa 47, 85-034 Bydgoszcz Tel. 52 345-56-44, Fax 52 345-56-17 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 10 września 2013 r. Znak sprawy: RBG-61-14/13/MB-Sz DECYZJA Nr RBG – 26/2013 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko „Petrus Polska Sp. z o.o.” Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w Chojnicach, – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – po uprawdopodobnieniu stosowania przez „Petrus Polska Sp. z o.o.” Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w Chojnicach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: 1. stosowaniu we wzorcach umów: − Umowa Abonencka nr ____TVK/TO _____na warunkach promocji”___”, − Umowa nr _____/HDTV/_____/____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji ____(1), − Umowa nr _____/HDTV/_____/____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji ____(2), − Umowa nr____/DTV/____/_____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji_____ (1), − Umowa nr____/DTV/____/_____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji_____ (2), − Umowa nr ____/DSI/____/____ o świadczenie usług dostępu do Internetu na warunkach promocji, − Umowa nr ____ /____/____ TO o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej na warunkach promocji”_____”, − REGULAMIN świadczenia usług telekomunikacyjnych przez „PETRUS Polska Spółka z o.o.” Spółkę komandytowo-akcyjną, 2 postanowień umownych wpisanych – na podstawie art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) – do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone, w brzmieniu: A. W wypadku zmiany stawki podatku od towarów i usług wyżej wymienione opłaty zostaną odpowiednio zmodyfikowane, co nie będzie stanowiło zmiany niniejszej umowy. Umowa Abonencka nr ____TVK/TO _____na warunkach promocji”___” - § 2 ust. 1 in fine, Umowa nr _____/HDTV/_____/____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji ____( 1) - § 2 ust. 1 in fine, Umowa nr _____/HDTV/_____/____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji ____(2) - § 2 ust. 1 in fine, Umowa nr____/DTV/____/_____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji (1)- § 2 ust. 1 in fine, Umowa nr____/DTV/____/_____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji_____ (2)- § 2 ust. 1 in fine, Umowa nr ____/DSI/____/____ o świadczenie usług dostępu do Internetu na warunkach promocji - § 2 ust. 1 in fine, Umowa nr ____ /____/____ TO o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej na warunkach promocji”_____” - § 2 ust. 1 in fine B. Umowa może być jednak wypowiedziana przez OPERATORA w trybie natychmiastowym w wypadkach określonych w REGULAMINIE, w tym w szczególności, w przypadku zalegania przez ABONENTA z opłatą abonamentową za usługi telewizji kablowej przez okres jednego miesiąca rozliczeniowego. Umowa Abonencka nr ____TVK/TO _____na warunkach promocji”___” - § 3 ust. 4, § 2 ust. 2 in fine Umowa może być jednak wypowiedziana przez OPERATORA w trybie natychmiastowym w wypadkach określonych w Regulaminie, w tym w szczególności, w przypadku zalegania przez ABONENTA z łączną opłatą miesięczną za pakiety PetrusDtv (§ 2 ust. 1) przez okres jednego miesiąca rozliczeniowego. Umowa nr _____/HDTV/_____/____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji ____(2)- § 3 ust. 4 Umowa może być jednak wypowiedziana przez OPERATORA w trybie natychmiastowym w wypadkach określonych w Regulaminie, w tym w szczególności, w przypadku zalegania przez ABONENTA z łączną opłatą miesięczną za pakiety PetrusDtv przez okres jednego miesiąca rozliczeniowego. Umowa nr____/DTV/____/_____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji(1) - § 3 ust. 4, Umowa nr____/DTV/____/_____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji_____ (2)- § 3 ust. 4 Umowa może być jednak wypowiedziana przez OPERATORA w trybie natychmiastowym w wypadkach określonych w REGULAMINIE, w tym w szczególności, w przypadku zalegania przez ABONENTA z łączną opłatą miesięczną za usługi internetowe przez okres jednego miesiąca rozliczeniowego. 3 Umowa nr ____/DSI/____/____ o świadczenie usług dostępu do Internetu na warunkach promocji - § 3 ust. 4 Umowa może być jednak wypowiedziana przez OPERATORA w trybie natychmiastowym w wypadkach określonych w REGULAMINIE, w tym w szczególności, w przypadku zalegania przez ABONENTA z łączną opłatą miesięczną za pakiety PetrusDtv (§ 2 ust. 1 lit. b i c) przez okres jednego miesiąca rozliczeniowego. Umowa nr ____ /____/____ TO o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej na warunkach promocji”_____” - § 3 ust. 4, Umowa nr _____/HDTV/_____/____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji ____(1) - § 3 ust. 4 C. ABONENET niniejszym wyraża zgodę na przeniesienie przez OPERATORA praw i obowiązków wynikających z niniejszej umowy na osoby trzecie powstałe w wyniku przekształcenia, przejęcia bądź łączenia OPERATORA. Umowa Abonencka nr ____TVK/TO _____na warunkach promocji”___” - § 5 ust. 5, Umowa nr _____/HDTV/_____/____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji ____(1)- § 5 ust. 6, Umowa nr _____/HDTV/_____/____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji ____(2)- § 5 ust. 6, Umowa nr____/DTV/____/_____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji_____ (1) - § 5 ust. 6, Umowa nr____/DTV/____/_____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji_____ (2) - § 5 ust. 6, Umowa nr ____/DSI/____/____ o świadczenie usług dostępu do Internetu na warunkach promocji „_____”- § 5 ust. 5 , Umowa nr ____ /____/____ TO o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej na warunkach promocji”_____” - § 5 ust. 6 D. Odpowiedzialność OPERATORA nie obejmuje korzyści utraconych przez Abonenta. REGULAMIN świadczenia usług telekomunikacyjnych przez „PETRUS Polska Spółka z o.o.” Spółkę komandytowo-akcyjną - §14 ust. 1 in fine co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 2. stosowaniu postanowienia , o treści: Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w REGULAMINIE, ABONENT uprawniony jest do żądania od OPERATORA zapłaty kary umownej w wysokości równiej 1/15 abonamentu opisanego w § 2 ust. 1 za każdy dzień przerwy w świadczeniu usług telewizji kablowej na rzecz ABONENTA. Uprawnienie niniejsze nie będzie przysługiwało ABONENTOWI, jeżeli w danym okresie rozliczeniowym łączny czas przerwy był krótszy niż 36 (trzydzieści sześć) godzin. Umowa Abonencka nr ____TVK/TO _____na warunkach promocji”___”- § 1 ust. 8 Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w REGULAMINIE, Abonent uprawniony jest do żądania od OPERATORA zapłaty kary umownej w wysokości równiej 1/15 4 abonamentu opisanego w § 2 ust. 1 lit.b za każdy dzień przerwy w świadczeniu usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na rzecz ABONENTA. Uprawnienie niniejsze nie będzie przysługiwało ABONENTOWI, jeżeli w danym okresie rozliczeniowym łączny czas przerwy był krótszy niż 36 h. Umowa nr _____/HDTV/_____/____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji ____ (1) - § 1 ust. 9 Umowa nr _____/HDTV/_____/____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji ____(2) - § 1 ust. 9 Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w Regulaminie, ABONENT uprawniony jest do żądania od OPERATORA zapłaty kary umownej w wysokości równiej 1/15 abonamentu opisanego w § 2 ust. 1 za każdy dzień przerwy w świadczeniu usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na rzecz ABONENTA. Uprawnienie niniejsze nie będzie przysługiwało ABONENTOWI, jeżeli w danym okresie rozliczeniowym łączny czas przerwy był krótszy niż 36 godzin. Umowa nr____/DTV/____/_____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji_____ (1) - § 1 ust. 9, Umowa nr____/DTV/____/_____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji_____ (2)- § 1ust. 9, Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w REGULAMINIE, ABONENT uprawniony jest do żądania od OPERATORA zapłaty kary umownej w wysokości równiej 1/15 abonamentu opisanego w § 2 ust. 1 za każdy dzień przerwy w świadczeniu usług dostępu do internetu na rzecz ABONENTA. Uprawnienie niniejsze nie będzie przysługiwało ABONENTOWI, jeżeli w danym okresie rozliczeniowym łączny czas przerwy był krótszy niż 36 godzin. Umowa nr ____/DSI/____/____ o świadczenie usług dostępu do Internetu na warunkach promocji - § 1 B# Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w Regulaminie, ABONENT uprawniony jest do żądania od OPERATORA zapłaty kary umownej w wysokości równiej 1/15 abonamentu opisanego w § 2 ust. 1 lit.b za każdy dzień przerwy w świadczeniu usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na rzecz ABONENTA. Uprawnienie niniejsze nie będzie przysługiwało ABONENTOWI, jeżeli w danym okresie rozliczeniowym łączny czas przerwy był krótszy niż 36 godzin. Umowa nr ____ /____/____ TO o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej na warunkach promocji”_____” - § 1 ust. 9, które może naruszać art. 471 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.), co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 3. zamieszczeniu we wzorcach umów: − Umowa Abonencka nr ____TVK/TO _____na warunkach promocji”___”- § 1 ust. 10, − Umowa nr _____/HDTV/_____/____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji ____(1) - § 1 ust. 11 − Umowa nr _____/HDTV/_____/____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji ____(2) - § 1 ust. 11, 5 − Umowa nr____/DTV/____/_____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji_____ (1) - § 1 ust. 11, − Umowa nr____/DTV/____/_____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji_____ (2) - § 1 ust. 11, − Umowa nr ____/DSI/____/____ o świadczenie usług dostępu do Internetu na warunkach promocji - § 1 ust. 10, − Umowa nr ____ /____/____ TO o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej na warunkach promocji”_____” - § 1 ust. 11, postanowienia, o treści: „Formę i tryb wnoszenia reklamacji określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004r. w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U. Nr 226, poz. 2291), dostępne na stronie internetowej OPERATORA www.petrus.pl ” , co może stanowić naruszenie art. 56 ust. 3 pkt 16 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171 poz.1800, z późn. zm.) 1 , co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 4. zamieszczeniu w REGULAMINIE świadczenia usług telekomunikacyjnych przez „PETRUS Polska Spółka z o.o.” Spółkę komandytowo-akcyjną postanowienia o treści: „Przedterminowe rozwiązanie umowy zawartej na czas określony, w sytuacjach opisanych w Umowie i w Regulaminie oraz Regulaminie promocji, przy której zawieraniu Abonent otrzymał ulgę w płatnościach, powoduje obowiązek zapłaty przez Abonenta na rzecz OPERATORA odszkodowania równego przyznanej uldze, bez względu na przyczynę rozwiązania Umowy”, co może stanowić naruszenie art. 57 ust. 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171 poz.1800, z późn. zm.), co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów, i po zobowiązaniu przez „Petrus Polska Sp. z o.o.” Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w Chojnicach do zaniechania tych działań poprzez: a) w zakresie zarzutu z punktu I.1A, zamieszczenie we wzorcach umów postanowień, o treści: 1. OPERATOR powiadamia ABONENTA o treści każdej proponowanej zmiany Cennika, warunków Umowy, w tym określonych w Regulaminie, na piśmie, chyba że ABONENT złożył żądanie dostarczania mu każdej proponowanej zmiany Cennika, warunków Umowy, w tym określonych w Regulaminie, drogą elektroniczną na wskazany przez ABONENTA w tym celu adres poczty elektronicznej lub za pomocą podobnego środka porozumiewania się na odległość. OPERATOR podaje do publicznej wiadomości, w szczególności za pośrednictwem stron internetowych OPERATORA ( www.petrus.pl ), treść każdej proponowanej zmiany Regulaminu lub Cennika. Powiadomienie oraz podanie do publicznej wiadomości winno być dokonane z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem zmian. Okres ten może być krótszy, jeśli 1 Przed zmianą dokonaną przez ustawę z dnia 16 listopada 2012r. (Dz.U. 2012.1445) zapis dotyczący zasad, trybu i terminu składania reklamacji mieścił się w pkt 14 ust. 3 art. 56 prawa telekomunikacyjnego. 6 publikacja aktu prawnego, z którego wynika konieczność wprowadzenia zmian następuje z wyprzedzeniem krótszym niż miesiąc przed jego wejściem w życie lub okres taki wynika z decyzji Prezesa UKE. Jeżeli konieczność wprowadzenia zmiany warunków umowy, w tym określonych w Regulaminie lub Cenniku, wynika wyłącznie ze zmiany stawki podatku od towarów i usług stosowanej dla usług telekomunikacyjnych, Operator podaje do publicznej wiadomości poprzez publikacje na stronie internetowej operatora ( www.petrus.pl ) informacji o zmianie warunków umowy, w tym określonych w Regulaminie, zmianie w Cenniku, terminie ich wprowadzenia, wraz ze wskazaniem miejsca udostępnienia treści zmiany lub warunków umowy lub cennika uwzględniających tę zmianę, o prawie wypowiedzenia umowy przez abonenta w przypadku braku akceptacji tych zmian, oraz o konieczności zwrotu ulgi, w przypadku skorzystania przez abonenta z prawa do wypowiedzenia umowy. 2. Jeżeli ABONENT nie akceptuje zmiany warunków Umowy, w tym określonych w Regulaminie lub Cenniku, wówczas ma prawo rozwiązać Umowę ze skutkiem na dzień wejścia w życie zmian. Oświadczenie o rozwiązaniu Umowy powinno zostać złożone nie później niż do dnia wejścia w życie zmian. W przypadku rozwiązania Umowy z uwagi na niezaakceptowanie zmiany warunków Umowy, w tym określonych w Regulaminie, albo niezaakceptowanie podwyższenia cen zawartych w Cenniku, OPERATOROWI nie przysługuje zwrot ulg, chyba, że: (a) zmiana warunków Umowy, w tym Regulaminu wynika bezpośrednio ze zmiany przepisów prawa, z usunięcia niedozwolonych postanowień umownych, z decyzji Prezesa UKE, o której mowa w art. 63a ust. 2a. (b) zmiana warunków Umowy, w tym określonych w Regulaminie lub Cenniku wynika wyłącznie ze zmiany stawki podatku od towarów i usług stosowanej dla usług telekomunikacyjnych. 3. W przypadku, gdy proponowana zmiana Cennika lub warunków Umowy określonych w Regulaminie wynika bezpośrednio ze zmiany przepisów prawa, powoduje obniżenie cen usług telekomunikacyjnych, dodanie nowej usługi lub wynika z decyzji Prezesa UKE, OPERATOR podaje do publicznej wiadomości za pośrednictwem stron internetowych OPERATORA ( www.petrus.pl ) treść proponowanych zmian, z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem ich w życie. Okres ten może być krótszy, jeśli publikacja aktu prawnego, z którego wynika konieczność wprowadzenia zmian następuje z wyprzedzeniem krótszym niż miesiąc przed jego wejściem w życie lub okres taki wynika z decyzji Prezesa UKE. Jeżeli ABONENT nie akceptuje takiej zmiany Cennika lub warunków Umowy określonych w Regulaminie, wówczas ma prawo rozwiązać Umowę ze skutkiem na dzień wejścia w życie zmian. Oświadczenie abonenta o rozwiązaniu Umowy powinno zostać złożone Operatorowi nie później niż w dniu wejścia w życie zmian. 4. Z zastrzeżeniem ust. 5 oświadczenie o wypowiedzeniu umowy przez Abonenta uznaje się za skutecznie złożone, jeśli w wyżej wymienionym terminie dojdzie do Operatora w sposób dający mu możliwość zapoznania się z jego treścią, przez co należy rozumieć doręczenie Operatorowi własnoręcznie podpisanego wypowiedzenia na adres Biura Obsługi Klienta podany na stronie internetowej Operatora lub dostarczenie tego oświadczenia pocztą elektroniczną na adres Biura Obsługi Klienta podany na stronie internetowej Operatora lub dostarczenie oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy w formie elektronicznej opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym na adres email Biura Obsługi Klienta podany na stronie internetowej Operatora ; a) w zakresie zarzutu z punktu I.1B, zamieszczenie we wzorcach umów postanowienia, o treści: 7 2. W przypadku, gdy opóźnienie w płatności za Usługę lub Usługi Dodatkowe przekracza 14 dni, Operator może jednostronnie bez zachowania okresu wypowiedzenia, rozwiązać Umowę, w całości albo w części, w razie łącznego spełnienia następujących przesłanek: i. wezwania ABONENTA przez OPERATORA na piśmie lub na wskazany adres poczty elektronicznej lub telefonicznie lub w innej formie przyjętej do komunikacji z Abonentem do usunięcia naruszeń tj. uregulowania płatności w terminie 14 dni od doręczenia wezwania. Powyższe wezwanie będzie zawierało informację o prawie Operatora do Wstrzymania Świadczenia Usługi lub ograniczenia Usług Dodatkowych, jeżeli w wyżej wymienionym terminie Abonent nie usunie naruszeń oraz informację o prawie Operatora do rozwiązania Umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia, jeżeli w dodatkowym terminie 7 dni od dnia Wstrzymania Świadczenia Usługi lub Ograniczenia Usług Dodatkowych nie nastąpi uregulowanie płatności ii. bezskutecznego upływu wyżej wskazanego 14 dniowego terminu, Wstrzymania Świadczenia Usług lub Ograniczenia Usług Dodatkowych oraz bezskutecznego upływu 7 dniowego dodatkowego terminu liczonego od dnia Wstrzymania Świadczenia Usług lub Ograniczenia Usług Dodatkowych; b) w zakresie zarzutu z punktu I.1C, zamieszczenie we wzorcach umów postanowienia, o treści: Abonent niniejszym wyraża zgodę na przejście praw i obowiązków wynikających z niniejszej umowy na następców prawnych Petrus w wyniku zmian prawno- organizacyjnych dotyczących Operatora podejmowanych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych a polegających na przekształceniu, łączeniu spółek bądź podziale. c) w zakresie zarzutu z punktu I.1D, zamieszczenie we wzorcach umów postanowienia, o treści: Odpowiedzialność OPERATORA wobec Abonentów nie będących konsumentami jest ograniczona do rzeczywistej szkody i nie obejmuje korzyści utraconych przez Abonenta. d) zmianę postanowienia, o którym mowa w punkcie I.2 niniejszej decyzji w ten sposób, że otrzyma brzmienie: Abonent uprawniony jest do żądania od OPERATORA zapłaty kary umownej w wysokości równej 1/30 abonamentu za daną Usługę za każdy dzień trwającej ponad 12 godzin przerwy świadczeniu tej Usługi na rzecz Abonenta, do której doszło wskutek Awarii. Kara umowna nie przysługuje, jeżeli w Okresie Rozliczeniowym łączny czas przerw był krótszy niż 36 godzin. W razie przerwy w świadczeniu Usługi na rzecz Abonenta trwającej do 12 godzin przysługuje mu odszkodowanie na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. Kara umowna nie ogranicza możliwości dochodzenia odszkodowania na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. e) zmianę postanowienia, o którym mowa w punkcie I.3 niniejszej decyzji w ten sposób, że otrzyma brzmienie: 1.7 ABONENT przyjmuje do wiadomości, iż informacje, o których mowa w art. 56 ust. 3 pkt 6- 8 i 10 - 21 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, zawarto 8 w Regulaminie — w szczególności zawarte zostały tam postanowienia dotyczące: dokumentów płatniczych sposobu dokonywania płatności, sposobu składania zamówień na pakiety taryfowe oraz dodatkowe opcje usługi, okresu rozliczeniowego, ograniczeń w zakresie korzystania z Urządzenia Abonenckiego, jakości i funkcjonalności Usług, zakresu usług serwisowych, ich kosztach oraz sposobów kontaktowania się z podmiotami, które je świadczą, zakresu odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania Umowy, wysokość odszkodowania oraz zasady i terminy jego wypłaty, zasad, trybu i terminów składania oraz rozpatrywania reklamacji, sposobu uzyskania informacji o aktualnym Cenniku oraz kosztach usług serwisowych, sposobów przekazywania ABONENTOWI informacji o zagrożeniach związanych ze świadczoną usługą, w tym o sposobach ochrony bezpieczeństwa, prywatności i danych osobowych oraz zapisy dotyczące wszelkich opłat należnych w momencie rozwiązania Umowy, w tym warunki zwrotu telekomunikacyjnych urządzeń końcowych ze wskazaniem, na czyj koszt zwrot ma nastąpić, zasady umieszczania danych ABONENTA w spisie abonentów w przypadku świadczenia usług głosowych. f) zmianę postanowienia, o którym mowa w punkcie I.4 niniejszej decyzji w ten sposób, że otrzyma brzmienie: Przedterminowe rozwiązanie przez Abonenta lub przez Operatora z winy Abonenta Umowy zawartej na czas określony, w sytuacjach opisanych w Umowie, przy której zawieraniu Abonent otrzymał ulgę w płatnościach, powoduje obowiązek zapłaty przez Abonenta na rzecz OPERATORA proporcjonalnej części przyznanej ulgi, zgodnie z zasadami określonymi w Umowie, Regulaminie i Regulaminie Promocji, chyba że zachodzi jeden z przypadków opisanych w § 9 Umowy. g) podpisywanie z dotychczasowymi odbiorcami aneksów do umów pozostających w obrocie prawnym, nakłada się obowiązek wykonania tego zobowiązania w terminie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nakłada się na „Petrus Polska Sp. z o.o.” Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w Chojnicach obowiązek złożenia do dnia 31 grudnia 2013 r. sprawozdania z realizacji przyjętego zobowiązania, w szczególności poprzez: a) przedłożenie wzorców umów i regulaminu, zmienionych zgodnie z przyjętym zobowiązaniem, b) przedłożenie 20 umów zawartych w oparciu o wzorzec umowy wraz z regulaminem których treść została ustalona zgodnie z wyżej przyjętym zobowiązaniem; c) wskazanie liczby umów, z których wyeliminowano nieprawidłowości, o których mowa w punkcie I niniejszej decyzji, 9 d) przedłożenie dziesięciu przykładowych umów wraz z regulaminem, zmienionych zgodnie z przyjętym zobowiązaniem. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej również: Prezes UOKiK lub organ ochrony konkurencji i konsumentów) na skutek zawiadomienia złożonego przez konsumenta wszczął z urzędu w dniu 14 czerwca 2012 r. – Postanowieniem Nr RBG- 123/2012 – postępowanie wyjaśniające, mające na celu wstępne ustalenie, czy na skutek działań reklamowych podjętych przez „Petrus Polska Sp. z o.o.” Spółka komandytowo- akcyjna z siedzibą w Chojnicach (dalej: Petrus lub Spółka) nastąpiło naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz ustalenie czy miało miejsce naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniające podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach. Mając na uwadze dokonane w toku postępowania wyjaśniającego ustalenia, Prezes UOKiK wszczął w dniu 13 maja 2013 r. – Postanowieniem Nr RBG-99/2013 – postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Petrus Polska Sp. z o.o.” Spółka komandytowo- akcyjna z siedzibą w Chojnicach, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów opisanych w sentencji niniejszej decyzji. W odpowiedzi na postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, pismem z dnia 31 maja 2013 r. Spółka wniosła o wydanie decyzji zobowiązującej na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz przedłożyła treść zobowiązania. Natomiast pismem z dnia 25 lipca i 28 sierpnia 2013 r. Petrus uzupełnił swoje zobowiązanie. Spółka zobowiązała się do: - aneksowania umów pozostających w obrocie prawnym w terminie 2 miesięcy od dnia wydania przez Prezesa UOKiK decyzji, - złożenia sprawozdania o wykonaniu ww. zobowiązania w terminie miesiąca od upływu terminu wyznaczonego w decyzji Prezesa UOKiK na wprowadzenie w życie zaproponowanego zobowiązania. Prezes UOKiK zawiadomił Spółkę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (pismo z dnia 19 sierpnia 2013 r.). W odpowiedzi Spółka w piśmie z dnia 28 sierpnia 2013 r. podtrzymała dotychczasowe stanowisko, w tym wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej. W toku niniejszego postępowania Prezes UOKiK ustalił, co następuje: „Petrus Polska Sp. z o.o.” Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w Chojnicach jest przedsiębiorcą wpisanym do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000296146 (data rejestracji: 2 stycznia 2008 r.). Przedmiotem faktycznie wykonywanej działalności jest m.in. nadawanie programów telewizyjnych ogólnodostępnych i abonamentowych. Spółka jest wpisana do Rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych pod numerem 139. 10 W ramach prowadzonej działalności Spółka zawierała z konsumentami umowy odbiorcami, posługując się wzorcami umów: − Umowa Abonencka nr ____TVK/TO _____na warunkach promocji”___” – obowiązujący od dnia 2 stycznia 2012 r. do dnia 8 lipca 2012 r. , − Umowa nr _____/HDTV/_____/____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji ____(1) - obowiązujący od dnia 1 października 2011 r. do dnia 1 stycznia 2012 r. , − Umowa nr _____/HDTV/_____/____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji ____(2) - obowiązujący od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 8 lipca 2012 r. , − Umowa nr____/DTV/____/_____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji_____ (1) - obowiązujący od dnia 5 kwietnia 2012 r. do dnia 8 lipca 2012 r., − Umowa nr____/DTV/____/_____ o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej PetrusDtv na warunkach promocji_____ (2) - obowiązujący od dnia 2 stycznia 2012 r. do dnia 4 kwietnia 2012 r., − Umowa nr ____/DSI/____/____ o świadczenie usług dostępu do Internetu na warunkach promocji - obowiązujący od dnia 1 kwietnia 2011 r. do dnia 1 stycznia 2012 r., − Umowa nr ____ /____/____ TO o świadczenie usług cyfrowej telewizji kablowej na warunkach promocji”_____” - obowiązujący od dnia 2 stycznia 2012 r. do dnia 8 lipca 2012 r., − REGULAMIN świadczenia usług telekomunikacyjnych przez „PETRUS Polska Spółka z o.o.” Spółkę komandytowo-akcyjną - obowiązujący od 1 grudnia 2008 r., które zawierały postanowienie, o treści jak w sentencji niniejszej decyzji. W oparciu o ustalony powyżej stan faktyczny Prezes UOKiK zważył, co następuje: Interes publiczny Prezes UOKiK, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów [dalej: ustawa o ochronie (…) ], podejmuje się ochrony interesów konsumentów wyłącznie w interesie publicznym, tzn. wtedy, gdy daną praktyką przedsiębiorcy może być dotknięty każdy konsument w analogicznych okolicznościach. 2 Warunkiem koniecznym do uruchomienia instrumentów określonych w tej ustawie jest zatem zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym działania przedsiębiorców naruszają jej przepisy i jednocześnie stanowią zagrożenie dla interesu publicznego, bądź też naruszają ten interes. Niniejsze postępowanie dotyczy podejrzenia stosowania przez Petrus, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na stosowaniu postanowień umownych wpisanych – na podstawie art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) – do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone (dalej również: rejestr), stosowaniu postanowienia, które może naruszać art. 471 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks 2 Por. Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13 stycznia 2009r., sygn. akt: XVII Ama 26/08. 11 cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm., dalej również: k.c.), stosowaniu postanowień sprzecznych z przepisami Prawa telekomunikacyjnego. Praktyki te mogły zatem dotyczyć wszystkich potencjalnych klientów Spółki, którzy chcieliby skorzystać z jego oferty i zawrzeć umowę o świadczenie usług telewizji kablowej, cyfrowej telewizji kablowej, czy świadczenia usługi dostępu do Internetu. Oznacza to de facto , że przedmiotowe praktyki mogłyby dotyczyć nieokreślonego z góry kręgu adresatów. Uznać wobec tego należy, iż niniejsze postępowanie prowadzone było w interesie publicznym. Przedsiębiorca Przepisy art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…) w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz.672) definiują przedsiębiorcę jako osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą – czyli zgodnie z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową a także zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły – a także mającą charakter zarobkowy. Petrus jest wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego. Prowadzona przez niego działalność wykonywana jest w sposób zorganizowany, ciągły i ma charakter zarobkowy. Wobec powyższego Spółka jest przedsiębiorcą w rozumieniu ww. ustawy o ochronie (…) , a co za tym idzie jej działania mogą być poddane ocenie w toku postępowania przed Prezesem UOKiK. Przesłanki wydania decyzji zobowiązującej z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie (…) , jeżeli w toku postępowania przed Prezesem UOKiK w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania – że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie (…), jednak zobowiąże się on do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes UOKiK może w drodze decyzji nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Istota decyzji zobowiązującej polega na quasi-porozumieniu się przedsiębiorcy z Prezesem UOKiK co do sposobu załatwienia sprawy, będącej przedmiotem postępowania. Porozumienie to opiera się na pośrednim przyznaniu się przedsiębiorcy do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów i zobowiązaniu się do określonego zachowania, które ma prowadzić do zakończenia tych naruszeń i zapobieżenia im w przyszłości, w zamian za odstąpienie Prezesa UOKiK od wydania decyzji z art. 26 lub 27 ustawa o ochronie (…) , stwierdzającej fakt naruszenia zakazu z art. 24 ust.1 ustawy o ochronie (…) oraz od nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę. 3 Analiza przepisu art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie (…) pozwala jednoznacznie stwierdzić, że Prezes UOKiK może wydać powyższą decyzję w sytuacji łącznego spełnienia dwóch przesłanek: 3 D. Miąsik [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów Komentarz , Warszawa 2009r., s. 1048. 12 • uprawdopodobnienia w trakcie postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, iż przedsiębiorca stosuje niedozwoloną praktykę, o której mowa w art. 24 ww. ustawy, • zobowiązania przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom. Uprawdopodobnienie ( semiplena probatio ) oznacza, że na korzyść Strony postępowania (przedsiębiorcy) odstąpiono od udowodnienia określonych faktów na rzecz uprawdopodobnienia – na podstawie okoliczności sprawy, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania, że stosuje on określoną w art. 24 ustawy o ochronie (…) praktykę. 4 Uprawdopodobnienia wymagają wszystkie przesłanki zakazu z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…) łącznie. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że do wydania decyzji zobowiązującej konieczne jest wystąpienie następujących przesłanek: 1) uprawdopodobnienie bezprawności działania przedsiębiorcy, 2) uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowego interesu konsumentów, 3) złożenie zobowiązania przez przedsiębiorcę. Uprawdopodobnienie bezprawności działania W niniejszym postępowaniu uprawdopodobnienia wymagają zarzuty określone w punktach I.1, I.2, I.3 i I.4 postanowienia nr RBG-99/2013, cytowane na wstępie decyzji. W świetle przepisu art. 24 ustawy o ochronie (…) zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności (…) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.). Działania przedsiębiorcy mogą zostać uznane za bezprawne w razie ustalenie, że doszło do naruszenia przepisów innych ustaw, zasad współżycia społecznego oraz dobrych obyczajów. Ad I.1 Jak wspomniano wyżej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) , za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Należy w tym miejscu wskazać, iż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej (art. 479 36 – 479 45 k.p.c.), której dokonuje się niezależnie od tego, czy wzorzec był, czy też nie był zastosowany w konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje 4 M. Sieradzka [w:] K.Kohutek, M.Sieradzka, U stawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2008, s. 681. 13 Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Przepis art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., prowadzonego przez Prezesa Urzędu. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w ww. rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(…) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (…)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „ (…) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.o.k.ik. obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.o.k.ik. znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (…)”. Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Powyższe oznacza, że stosowanie w obrocie z konsumentami postanowień, które zostały wpisane do rejestru jest działaniem bezprawnym. Ad I.1A W opinii Prezesa UOKiK, postanowienia umowne o treści wskazanej w pkt I.1A niniejszej decyzji, mogą mieścić się w hipotezie klauzuli zamieszczonej pod poz. 885 rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o treści: „ Do ceny netto zostanie doliczony podatek VAT zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na dzień podpisania umowy stawka podatku VAT na lokal mieszkalny wynosi 7%, a na garaż i miejsce parkingowe 22%. W przypadku zmiany stawki podatku VAT nastąpi odpowiednia zmiana ceny ” (wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - dalej: SOKiK, z dnia z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt XVII Amc 86/03), a także pod numerem 3421, w brzmieniu: " W przypadku zawarcia umowy na czas określony Operator gwarantuje stały poziom ceny za usługę w okresie jej trwania jednak w przypadku wzrostu inflacji bądź zmiany stawek podatku VAT Operator zastrzega sobie prawo do uwzględnienia w cenie Usługi zmiany stawki podatku VAT oraz Wskaźnika Cen Towarów i Usług Konsumpcyjnych ogłaszanego przez Główny Urząd Statystyczny " (wyrok SOKiK z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt XVII Amc 5001/11). Postanowienia stosowane przez Petrus oraz postanowienia 14 wpisane do rejestru kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy i stanowią niedozwolone postanowienia, o których mowa w art. 385 3 pkt 20 k.c., albowiem przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy. W ocenie Prezesa UOKiK, przedsiębiorca ma prawo do zastrzeżenia w umowie, że obciążenia fiskalne z tytułu wzrostu stawki podatku VAT ponosić będzie konsument. Zgodnie jednak z powszechnie przyjętym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, w każdym przypadku zmiany ceny konsumentowi przysługiwać powinno uprawnienie do odstąpienia od umowy bez konieczności ponoszenia z tego tytułu żadnych dodatkowych obciążeń. Przedmiotowe wzorce umów takiego uprawnienia konsumentowi nie przyznają. W tym miejscu należy wskazać, iż przy badaniu tożsamości treści klauzuli kwestionowanej z treścią klauzuli wpisanej do rejestru, Prezes UOKiK bierze pod uwagę kryterium celu, jakiemu służy kwestionowana klauzula, a co za tym idzie, jakie skutki wywołuje lub może wywołać dla konsumentów. W konsekwencji, Prezes UOKiK stwierdził, iż analizowane postanowienie może mieścić się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru pod numerem 885. Czynniki, które mogą przesądzić o uznaniu tożsamości badanej klauzuli z klauzulą rejestrową to zatem nie jedynie brzmienie klauzuli, a cel, jakiemu służy, kontekst umieszczenia klauzuli w rejestrze, a także kryterium podobieństwa stanu faktycznego, będącego podstawą oceny abuzywności danej klauzuli. Ad I.1B W ocenie Prezesa UOKiK, postanowienia wskazane w pkt I.1B niniejszej decyzji mogą mieścić się w hipotezie klauzuli zamieszczonej pod poz. 674 rejestru, o treści: „ W przypadku przeterminowania płatności na rzecz Ramtel powyżej 14 dni nastąpi automatyczne wyłączenie dostępu do Internetu. Ponowne włączenie nastąpi po rozliczeniu wszystkich zobowiązań oraz uiszczeniu opłaty manipulacyjnej w wysokości 30,00 zł netto ” (wyrok SOKiK z dnia 5 października 2005 r., sygn. akt XVII Amc 73/04), a także poz. 1028 w brzmieniu: „ Opóźnienie uiszczenia należnej wg umowy zapłaty powyżej trzech miesięcy, może powodować rozwiązanie umowy w trybie natychmiastowym z tym, że Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego uiszczenia należnej Operatorowi zapłaty liczonej od dnia jej wymagalności. Reaktywacja usługi związana jest z ponownym pobraniem opłaty instalacyjnej ” (wyrok SOKiK z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt XVII Amc 138/05) W ocenie SOKiK, powyższe postanowienia są niedozwolone w świetle art. 385 1 § 1 k.c., gdyż zezwalają przedsiębiorcy na wyłączenie dostępu do usług konsumentowi w przypadku jego zwłoki w płatnościach, bez uprzedniego wezwania do uregulowania zadłużenia pod rygorem odłączenia. Zdaniem SOKiK, dokonanie rozwiązania umowy łączącej strony bez uprzedniego wezwania konsumenta do spełnienia świadczenia jest sprzeczne z art. 491 k.c., który stanowi, że jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, że w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Tym samym, zakwestionowane postanowienie należy uznać za sprzeczne z art. 385 1 § 1 k.c. 15 W niniejszym postępowaniu, Spółka we wzorcach umów również wprowadza postanowienia, zgodnie z którymi upoważnia siebie do rozwiązania umowy, bez konieczności wcześniejszego powiadomienia konsumenta o takim zamiarze i co się z tym wiąże – do wyznaczenia mu odpowiedniego terminu na uregulowanie zaległości. Należy więc uznać za uprawdopodobnione, że kwestionowane postanowienia mogą mieścić się w hipotezie klauzul wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Ad I.1C W ocenie Prezesa UOKiK, postanowienie o treści wskazanej w pkt I.1C niniejszej decyzji może mieścić się w hipotezie klauzuli zamieszczonej pod poz. 402 rejestru, o treści: „Abonent zezwala Operatorowi na przelanie wszelkich praw i obowiązków wynikających z niniejszej umowy na dowolny podmiot trzeci, bez dodatkowej zgody Abonenta” (wyrok SOKiK z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt XVII Amc 1608/11), a także pod poz. 649 : „ Cosmosnet uprawniona jest do scedowania swoich uprawnień i obowiązków wynikających z umowy, Regulaminu i Cennika na dowolnie wskazaną przez siebie osobę trzecią, na co abonent wyraża zgodę podpisując umowę ” (wyrok SOKiK z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. akt XVII Amc 16/05). W przywołanych wyżej wyrokach SOKiK uznał, iż cytowane postanowienia stanowią niedozwolone postanowienia umowne w świetle art. 385 § 1 k.c. oraz spełniają przesłanki wymienione w z art. 385 3 pkt 5 k.c. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż taki zapis nie daje wiedzy konsumentowi o podmiocie, który ma stać się stroną umowy. W ocenie Sądu jednostronne narzucanie konsumentowi innego przedsiębiorcy jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy. Konsument, jako strona umowy, ma prawo wybrać kontrahenta według własnej wiedzy, upodobania, a także wcześniej przyjętych kryteriów. Zmiana podmiotu w trakcie trwania stosunku prawnego bez zgody konsumenta, z całą pewnością, nie jest podstawą do rzetelnego oraz równorzędnego traktowania konsumenta jako strony umowy. Spółka, w stosowanym przez siebie wzorcu umowy również przewiduje możliwość przeniesienia wszelkich uprawnień i obowiązków na osobę trzecią, wskazaną przez przedsiębiorcę bez konieczności wyrażenia odrębnej zgody przez konsumenta. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż postanowienie kwestionowane przez organ ochrony konsumentów w niniejszym postępowaniu może być tożsame z klauzulą wpisaną do rejestru. Ad I.1D W ocenie Prezesa UOKiK, zapis, o którym mowa w pkt I.1D niniejszej decyzji może mieścić się w hipotezie klauzuli zamieszczonej pod poz. 519 rejestru, o treści: „Zakres Gwarancji (…) W przypadku uznania reklamacji firma Classen-Pol nie ponosi odpowiedzialności za koszty związane z demontażem, montażem, transportem towaru oraz utraconymi korzyściami” (wyrok SOKiK z dnia 22 czerwca 2005 r., sygn. akt XVII Amc 55/04) , a także pod numerem 1591: "W przypadku poniesienia przez Klienta szkody wynikłej z zawinionej przez Bank niemożności realizacji dyspozycji Klienta, Bank ponosi odpowiedzialność jedynie za rzeczywistą szkodę (z wyłączeniem utraconych korzyści)" oraz pod numerem 3144 "Operator nie ponosi odpowiedzialności za szkody pośrednie oraz utracone przez Abonenta korzyści, w szczególności za (…)" (wyrok SOKiK z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt XVII Amc 5464/11). 16 Należy zauważyć, iż wskazane wyżej postanowienia wpisane do rejestru, a także stosowane przez PETRUS, zmierzają do ograniczenia odpowiedzialności operatora za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Stosownie do treści przepisu art. 471 k.c., dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zakres tej odpowiedzialności można rozszerzyć albo ograniczyć, z tym że niedopuszczalne jest zastrzeżenie, iż dłużnik nie będzie odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną wierzycielowi umyślnie (art. 473 k.c.). Zgodnie z art. 361 § 2 k.c. naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Przyjmując przepis ten jako wzorzec uczciwego ukształtowania treści stosunku prawnego przedsiębiorcy i konsumenta, należy zwrócić uwagę, że pozwany bez ważnej przyczyny ograniczył swoją odpowiedzialność, co należy interpretować jako sprzeczne z dobrymi obyczajami. Rażąco naruszające interesy konsumenta jest wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za dalsze szkody, których wystąpienie nie jest wykluczone, a które mogą powstać w wyniku działania lub zaniechania przedsiębiorcy – tu utracone korzyści. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, iż przedmiotowe postanowienie stosowane przez Spółkę na podstawie przyczyn wskazanych powyżej, może być uznane za tożsame z klauzulami wpisanymi do rejestru postanowień niedozwolonych. Ad I.2, I.3, I.4 W świetle przepisu art. 24 ustawy o ochronie (…) przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Działania przedsiębiorcy mogą zostać uznane za bezprawne w razie ustalenia, że doszło do naruszenia przepisów innych ustaw, zasad współżycia społecznego oraz dobrych obyczajów. Ad I.2 Na wstępie należy zauważyć, iż w zakresie umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych mają zastosowanie zarówno przepisy kodeksu cywilnego, jak i prawa telekomunikacyjnego. Do umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, które nie podlegają przepisom prawa telekomunikacyjnego zastosowanie mają przepisy k.c. 5 W tym miejscu należy zauważyć, iż Spółka przeniosła do wzorców umów zapis prawa telekomunikacyjnego, tj. art. 105 ust. 1 i 2, który stanowi, iż za każdy dzień przerwy w świadczeniu usługi powszechnej lub usługi, o której mowa w art. 81 ust. 5, płatnej okresowo abonentowi przysługuje odszkodowanie w wysokości 1/15 średniej opłaty miesięcznej liczonej według rachunków z ostatnich trzech okresów rozliczeniowych, jednak za okres nie dłuższy niż ostatnie 12 miesięcy, odszkodowanie nie przysługuje, jeżeli w okresie rozliczeniowym łączny czas przerw był krótszy od 36 godzin. Podkreślenia wymaga, iż ustawodawca w powyższych przepisach uregulował odszkodowanie za przerwy w świadczeniu usługi powszechnej, podczas gdy PETRUS świadczy usługi o charakterze publicznym. Z uwagi na brak przepisów prawa telekomunikacyjnego odnoszących się do powyższej kwestii w przypadku świadczenia usług o charakterze publicznym oraz stosownego odesłania ustawowego do przepisów o usłudze powszechnej, zastosowanie znajdą przepisy kodeksu cywilnego. 5 M. Rogalski (red.) K. Kawałek, Prawo telekomunikacyjne . Komentarz, Lex 2010. 17 Stosownie do treści przepisu art. 471 k.c., dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zakres tej odpowiedzialności można rozszerzyć albo ograniczyć, z tym że niedopuszczalne jest zastrzeżenie, iż dłużnik nie będzie odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną wierzycielowi umyślnie (art. 473 k.c.). Umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych jest umową wzajemną, bowiem jej strony są zobowiązane w taki sposób, że świadczenie jednej z nich (usługa telekomunikacyjna) jest odpowiednikiem świadczenia drugiej (abonament i ewentualne dodatkowe opłaty) – art. 487 § 2 k.c. Zatem, jeżeli świadczenie usługi telekomunikacyjnej stałoby się częściowo niemożliwe wskutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca, konsument może, według swego wyboru, albo żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania, albo w określonych okolicznościach od umowy odstąpić (art. 493 k.c.). W ocenie Prezesa UOKiK przedmiotowe uregulowania kodeksu cywilnego zawierają wzorcowe wyważenie wzajemnych interesów stron umów zawieranych na gruncie prawa cywilnego. Przepisy te zapewniają równowagę i neutralne ukształtowanie ich uprawnień oraz obowiązków. W sytuacji, gdy przedsiębiorca w „narzucanym” wzorcu umowy odstępuje od dyspozytywnego uregulowania kodeksowego na niekorzyść konsumentów, ich interesy doznają uszczerbku. Zgodnie z art. 361 § 2 k.c. naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W omawianym przypadku, Spółka zastrzegła we wzorcach umownych, iż w przypadku przerw w świadczeniu usług, nie przekraczających łącznie w okresie rozliczeniowym 36 godzin, konsument jest uprawniony do otrzymania odszkodowania w wysokości 1/15 abonamentu za każdy dzień przerwy. Kwestionowany zapis z góry ogranicza odpowiedzialność przedsiębiorcy (do 1/15 abonamentu za jeden dzień), w konsekwencji może doprowadzić do sytuacji, w której nie dojdzie do naprawienia wyrządzonej konsumentowi szkody. Co więcej, zgodnie z omawianym postanowieniem, konsument będzie mógł się domagać wypłaty odszkodowania dopiero, kiedy łączny czas przerw przekroczy 36 godzin w okresie rozliczeniowym. Zauważyć również należy, iż abonent zostaje zmuszony do zapłaty na rzecz przedsiębiorcy określonej opłaty za świadczenie, z którego faktycznie nie mógł korzystać. Podsumowując, stosowane przez Spółkę postanowienie z góry ogranicza jej obowiązek naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, co może być sprzeczne z art. 471 k.c. Ad I.3 Zgodnie z art. 56 ust. 3 prawa telekomunikacyjnego, umowa o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, wymagająca formy pisemnej lub elektronicznej, powinna, z zastrzeżeniem ust. 5, w jasnej, zrozumiałej i łatwo dostępnej formie określać w szczególności: 1) strony umowy, w tym nazwę (firmę), adres i siedzibę dostawcy usług; 2) świadczone usługi ze wskazaniem elementów składających się na opłatę abonamentową; 3) termin oczekiwania na przyłączenie do sieci lub termin rozpoczęcia świadczenia usług; 18 4) okres, na jaki została zawarta umowa, w tym minimalny okres wymagany do skorzystania z warunków promocyjnych; 5) pakiet taryfowy, jeżeli na świadczone usługi obowiązują różne pakiety taryfowe; 6) sposób składania zamówień na pakiety taryfowe oraz dodatkowe opcje usługi; 7) sposoby dokonywania płatności; 8) okres rozliczeniowy; 9) tryb i warunki dokonywania zmian umowy oraz warunki jej przedłużenia i rozwiązania; 10) ograniczenia w zakresie korzystania z udostępnionych abonentowi przez dostawcę usług telekomunikacyjnych urządzeń końcowych, o ile zostały one wprowadzone przez dostawcę usług lub na jego zlecenie; 11) dane dotyczące funkcjonalności świadczonej usługi obejmujące informacje: a) czy zapewniane są połączenia z numerami alarmowymi, b) czy gromadzone są dane o lokalizacji telekomunikacyjnego urządzenia końcowego, z którego wykonywane jest połączenie, c) o wszelkich ograniczeniach w kierowaniu połączeń do numerów alarmowych, d) o wszelkich ograniczeniach w dostępie lub korzystaniu z usług i aplikacji, e) o procedurach wprowadzonych przez dostawcę usług w celu pomiaru i organizacji ruchu w sieci, aby zapobiec osiągnięciu lub przekroczeniu pojemności łącza, wraz z informacją o ich wpływie na jakość świadczonych usług, f) o działaniach, jakie dostawca usług jest uprawniony podejmować w związku z przypadkami naruszenia bezpieczeństwa lub integralności sieci i usług; 12) dane dotyczące jakości usług, w szczególności minimalne oferowane poziomy jakości usług, w tym czas wstępnego przyłączenia, a także inne parametry jakości usług, jeżeli zostały określone przez Prezesa UKE na podstawie art. 63 ust. 2a; 13) sposoby informowania abonenta o wyczerpaniu pakietu transmisji danych w przypadku usługi dostępu do sieci Internet świadczonej w ruchomej publicznej sieci telekomunikacyjnej oraz o możliwości bieżącej kontroli stanu takiego pakietu przez abonenta; 14) zakres usług serwisowych oraz sposoby kontaktowania się z podmiotami, które je świadczą; 15) zakres odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, wysokość odszkodowania oraz zasady i terminy jego wypłaty, w szczególności w przypadku gdy nie został osiągnięty określony w umowie poziom jakości świadczonej usługi; 16) zasady, tryb i terminy składania oraz rozpatrywania reklamacji 6 ; 17) informację o polubownych sposobach rozwiązywania sporów; 18) sposób uzyskania informacji o aktualnym cenniku usług oraz kosztach usług serwisowych; 19) zasady umieszczenia danych abonenta w spisie abonentów w przypadku umowy dotyczącej świadczenia usług głosowych; 20) sposób przekazywania abonentowi informacji o zagrożeniach związanych ze świadczoną usługą, w tym o sposobach ochrony bezpieczeństwa, prywatności i danych osobowych; 21) wszelkie opłaty należne w momencie rozwiązania umowy, w tym warunki zwrotu telekomunikacyjnych urządzeń końcowych ze wskazaniem, na czyj koszt zwrot ma nastąpić. Natomiast przepis ust. 5 ww. artykułu wskazuje, iż dane, o których mowa w ust. 3 pkt 6-8 i 10-21 7 , na podstawie wyraźnego postanowienia umowy, mogą być zawarte w regulaminie świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych. 6 Przed zmianą dokonaną przez ustawę z dnia 16 listopada 2012r. (Dz.U. 2012.1445) zapis dotyczący zasad, trybu i terminu składania reklamacji mieścił się w pkt 14 ust. 3 art. 56 prawa telekomunikacyjnego. 7 Przepis ust. 5 art. 56 przed zmianą dokonaną przez ustawę z dnia 16 listopada 2012r. (Dz.U. 2012.1445) brzmiał: „dane, o których mowa w ust. 3 pkt 9 – 16, na podstawie wyraźnego postanowienia umowy, mogą być zawarte w regulaminie świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych”. 19 Postanowienie wzorców umów, na podstawie których zawierane są umowy z konsumentami stosowane przez Spółkę w kwestii formy i trybu wnoszenia reklamacji odsyłają do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004r. w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U. Nr 226, poz. 2291) oraz do strony internetowej. Powyższe nie wypełnia dyspozycji art. 56 ust. 3 pkt 146 prawa telekomunikacyjnego. Ponadto umowy nie zawierają wyraźnego odesłania do treści regulaminu, o którym mowa w art. 56 ust. 5 ww. ustawy. Mając na względzie powyższe należy uznać, iż umowy zawierane z konsumentami na podstawie przedmiotowych wzorców umów mogą nie spełniać obowiązku wynikającego z art. 56 ust. 3 pkt 16 prawa telekomunikacyjnego. Ad I.4 Zgodnie z art. 57 ust. 6 prawa telekomunikacyjnego, w przypadku zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, w tym o zapewnienie przyłączenia do publicznej sieci telekomunikacyjnej, związanego z ulgą przyznaną abonentowi, wysokość roszczenia z tytułu jednostronnego rozwiązania umowy przez abonenta lub przez dostawcę usług z winy abonenta przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta, nie może przekroczyć wartości ulgi przyznanej abonentowi pomniejszonej o proporcjonalną jej wartość za okres od dnia zawarcia umowy do dnia jej rozwiązania (…). Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż brzmienie postanowienia umownego stosowanego przez PETRUS, o treści: „Przedterminowe rozwiązanie umowy zawartej na czas określony, w sytuacjach opisanych w Umowie i w Regulaminie oraz Regulaminie promocji, przy której zawieraniu Abonent otrzymał ulgę w płatnościach, powoduje obowiązek zapłaty przez Abonenta na rzecz OPERATORA odszkodowania równego przyznanej uldze, bez względu na przyczynę rozwiązania Umowy ” stoi w sprzeczności z zapisem ustawowym. Ustawodawca zastrzegł, iż abonent jest obowiązany do zwrotu ulg w przypadku, gdy następuje rozwiązanie umowy z jego winy. Natomiast ww. postanowienie umowne nakłada obowiązek zwrotu ulg „bez względu na przyczynę rozwiązania umowy”, co w praktyce oznaczać może, iż nawet jeśli konsument odstępuje od umowy z winy Spółki, będzie obowiązany do zwrotu ulg. Mając na względzie powyższe należy uznać, iż przedmiotowe wzorce w oparciu o które zawierane są z konsumentami umowy mogą nie spełniać obowiązku wynikającego z art. 57 ust. 6 prawa telekomunikacyjnego. Mając powyższe na uwadze, uznać należy za uprawdopodobnione, że działanie Spółki mogło być działaniem bezprawnym . Uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów sformułowała definicję negatywną pojęcia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzając w art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie (…) , że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W świetle art.1 ust.1 ww. ustawy należy przyjąć, że ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne i mogą dotknąć każdego potencjalnego konsumenta będącego kontrahentem przedsiębiorcy. Przedmiotem ochrony nie są zatem interesy indywidualnego konsumenta lub grupy indywidualnych konsumentów, 20 ale wszystkich – aktualnych lub potencjalnych klientów – traktowanych jako grupa uczestników rynku zasługująca na szczególną ochronę (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. VI ACa 306/08) 8 . Stanowisko to potwierdzone zostało również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 września 2003 r. (sygn. akt: I CKN 504/01) stwierdził, iż: nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy antymonopolowej można wszczynać tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów . W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów, wszystkich konsumentów będących klientami Petrus, jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nim umowę o świadczenie usług telewizji kablowej, cyfrowej telewizji kablowej, czy świadczenia usługi dostępu do Internetu. Oznacza to de facto , że przedmiotowe praktyki mogłyby dotyczyć nieokreślonego z góry kręgu adresatów, a zatem mogłyby naruszać zbiorowy interes konsumentów. W świetle powyższego, za uprawdopodobnione należy uznać naruszenie przez Petrus zbiorowych interesów konsumentów. Zobowiązanie przedsiębiorcy Oprócz uprawdopodobnienia wyżej omówionych przesłanek, warunkiem pozwalającym na wydanie decyzji zobowiązującej przez Prezesa UOKiK jest przyjęcie przez przedsiębiorcę określonego zobowiązania. Zobowiązanie przedsiębiorcy stanowi jednostronny akt woli, który w sytuacji wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie (…) staje się obowiązkiem prawnym. 9 Zobowiązanie może polegać na podjęciu działania bądź zaniechania, w zależności od tego, jaka postać zachowania przedsiębiorcy będzie niezbędna do zabezpieczenia interesów konsumentów. W przedmiotowej sprawie, wobec faktu złożenia przez Petrus zobowiązania, o treści wskazanej w pkt I lit. a) – g) niniejszej decyzji, Prezes UOKiK uznał, iż w tak ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, zasadnym będzie przyjęcie zobowiązania Strony i wydanie decyzji zobowiązującej na podstawie art. 28 ustawy o ochronie (…) . W ocenie Prezesa UOKiK zobowiązanie przedstawione przez przedsiębiorcę zmierza do zapobieżenia naruszeniom zbiorowych interesów konsumentów i w sposób wystarczający zabezpieczy interesy konsumentów, stąd wniosek Strony o wydanie decyzji zobowiązującej w zakresie zarzutów z punktu I sentencji decyzji, należało uwzględnić. Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie I sentencji decyzji. 8 D. Miąsik [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa (…), op.cit., s. 962. 9 M.Sieradzka [w:] K.Kohutek, M.Sieradzka, Ustawa (…), op.cit., s. 681-682. 21 Ad II Obowiązek składania informacji o stopniu realizacji zobowiązania Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie (…) elementem obligatoryjnym decyzji zobowiązującej jest nałożenie przez Prezesa UOKiK obowiązku składania w terminie wyznaczonym przez organ ochrony konkurencji i konsumentów informacji o stopniu realizacji zobowiązań, m.in. w formie sprawozdania z wykonania nałożonego zobowiązania. Nałożenie zaś obowiązku sprawozdawczego zwalnia Prezesa UOKiK z konieczności monitorowania zachowań przedsiębiorcy 10 , a pozwala skoncentrować się na efekcie końcowym realizacji zobowiązań, jakim jest sprawozdanie. Petrus powinien przede wszystkim: przedłożyć wzorce umów oraz regulamin, zmienione zgodnie z przyjętym zobowiązaniem, przedłożyć 20 umów zawartych w oparciu o wzorzec umowy wraz z regulaminem, których treść została ustalona zgodnie z wyżej przyjętym zobowiązaniem, przedłożyć dziesięć przykładowych umów wraz z regulaminem, zmienionych zgodnie z przyjętym zobowiązaniem. Wyznaczony na złożenie sprawozdania termin – 31 grudnia 2013 r., jest terminem odpowiednim, wystarczającym do wykonania nałożonego obowiązku. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w punkcie II sentencji decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie (…) w związku z art. 479 28 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Bydgoszczy Dorota Karczewska 10 D.Miąsik, [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa(…), op.cit., s.1055.