RBG-3/2017

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKU RENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZ CZY ul. Długa 47,85 - 034 Bydgoszcz Tel. 52 345 - 56 - 44, Fax 52 345 - 56 - 17 E - mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 5 czerwca 201 7 r. Znak: RBG - 611 - 502 /1 6 / MB - Sz DECYZJA NR RBG - 3/ 2017 I. Na podstawie art. 2 3 b ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 201 7 r., poz. 229 ) w związku z art. 33 ust. 6 us tawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów , po przeprowadzeniu postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – uznaje się postanowienia wz orc ów umów s tosowane przez Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy , o treści : 1. „Rodzice oświadczają, że zapoznali się z treścią Statutu i Regulaminów Szkoły, przyjmują je jako integralną część niniejszej umowy i zobowiązują się do ich przestrzegania. ” (Umowa o naukę w Niepublicznej Szkole Podstawowej INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowa o naukę w Niepublicznym Gimnazjum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowa o naukę w Niepublicznym Liceum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ); 2. „Czesne na każdy k olejny rok szkolny ustala organ prowadzący Szkołę najpóźniej do dnia 5 czerwca roku szkolnego poprzedzającego nowy rok szkolny i pisemnie podaje do wiadomości Rodziców. Zmiana wysokości czesnego na kolejne lata obowiązywania umowy nie wymaga podpisywania a neksu przez strony.” (§ 4 ust. 3: Umowy o naukę w Niepublicznej Szkole Podstawowej INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowy o naukę w Niepublicznym Gimnazjum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowy o naukę w Niepublicznym Liceum INTERNATIONAL SCHOOL OF B YDGOSZCZ) ; 3. „Rodzice w przypadku rezygnacji z nauki ich dziecka (Ucznia) w Szkole składają Dyrektorowi Szkoły pisemne oświadczenie o wypowiedzeniu niniejszej umowy co najmniej trzy miesiące przed planowanym terminem zakończenia uczęszczania Ucznia do Szko ły. Termin trzy miesięczny, w którym umowa niniejsza ulegnie rozwiązaniu upływa w ostatnim dniu miesiąca następującego po miesiącu w którym zostało złożone oświadczenie o wypowiedzeniu umowy.” 2 „Rozwiązanie niniejszej umowy nie zwalnia Rodziców z obowiązku wniesienia opłat zaległych za okres obowiązywania umowy.” (§ 5 ust. 3 i ust. 4: Umowy o naukę w Niepublicznej Szkole Podstawowej INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowy o naukę w Niepublicznym Gimnazjum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowy o naukę w Niepublicznym Liceum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ) ; 4. „Organ prowadzący Szkołę może wypowiedzieć niniejszą umowę w czasie roku szkolnego wyłącznie z ważnych powodów ze skutkiem rozwiązującym na koniec roku szkolnego.” (§ 5 ust. 5: Umowy o naukę w Niep ublicznej Szkole Podstawowej INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowy o naukę w Niepublicznym Gimnazjum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowy o naukę w Niepublicznym Liceum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ) z a niedozwolone postanowienia umowne , co st anowi naruszenie art. 23a ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów , i zakaz uje się ich wykorzystywania . II. Na podstawie art. 2 3c ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. D z. U. z 201 7 r., poz. 229 ) w związku z art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów , po złożeniu przez Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy w toku postępowania zobowiązania do podjęcia lub zaniechania dział ań zmierzających do zakończenia stosowania naruszeń o który ch mowa w pkt I sentencji niniejszej decyzji i usunięcia ich skutków polegający ch na : a) z astąpieni u po stanowienia wskazanego w pkt I.1 n iniejszej decyzji postanowieniem o treści : „Rodzice oświadcza ją, że zobowiązują się do przestrzegania statutu Szkoły. Szkoła umożliwia zapoznanie się ze Statutem podając go do wiadomości publicznej poprzez wywieszenie na stronie internetowej pod adresem www.isob.edu.pl oraz ud ostępniając go na żądanie Rodziców w sekretariacie Szkoły. Wyciąg ze statutu stanowi załącznik do niniejszej umowy” ; b) z astąpieni u postanowienia wskazanego w pkt I. 2 n iniejszej decyzji postanowieniem o treści : „ Wysokość czesnego wskazanego w punkcie poprzed zającym obejmuje cykl kształcenia, na który umowa została zawarta i nie ulega zmianie przez cały cykl kształcenia do jego zakończenia ” ; c) usunięciu postanowień wzorców umów wskazanych w pkt I.3. i I.4 i doda ni u nowych postanowień umownych pod redakcją § 5 A ww. wzorców umów , o następującej treści: 1. „ S tronom przysługuje prawo wypowiedzenia umowy w trakcie roku szkolnego wyłącznie z ważnych powodów . ” 2. „ Szkoła może wypowiedzieć umowę jeśli: A. Nie uzyskała dotacji celowej Ministra Obrony Narodowej na realizację z adań związanych zapewnieniem kształcenia dzieci personelu NATO. B. Organ prowadzący podmie decyzję o likwidacji Szkoły w trybie przewidzianym w art. 7d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U, z 2016 r. poz. 1943 – t.j.) 3 C. Nastąpiło opóź nienie w zapłacie czesnego za pełne dwa miesiące po wcześniejszym wezwaniu do zapłaty we wskazanym dodatkowym terminie ” 3. „ Rodzice mogą wypowiedzieć umowę jeśli w szczególności: A. Następuje zmiana miejsca zamieszkania Rodziców Ucznia w ten sposób, że nowe m iejsce zamieszkania będzie znajdowało się poza obszarem Miasta Bydgoszczy. B. Rodzicom upływa termin realizacji ko ntraktu w siłach zbrojnych NATO ” 4. „ Wypowiedzenie wymaga formy pisemnej i jest skuteczne na koniec drugiego kolejnego miesiąca kalendarzoweg o po miesiącu złożenia wypowiedzenia. Do złożenia wypowiedzenia wystarczy w szczególności wysłanie go listem poleconym . ” 5. „ Wypowiedzenie umowy na zasadach wskazanych w niniejszym paragrafie nie uchyla obowiązku Rodziców wniesienia opłat zaległych za okr es obowiązywania umowy w tym w szczególności za okres wypowiedzenia . ” 6. „ Bieg wypowiedzenia umowy liczy się począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po tym, w którym zostało złożone wypowied zenie ” ; d ) przedkładanie konsument om (stronom umów wy mienionych w pkt I niniejszej decyzji , w których znajdują się kwestionowane postanowienia umowne ) osobiście ( tj. w sekretariacie szkoły ) lub w korespondencji za pośrednictwem operatora pocztowego aneksów z propozycj ą zmiany obowiązujących umów w sposób w skazany w punkcie II.a – II.c. niniejszej decyzji wraz z informacją, że zmiany w tych umowach wejdą w życie w dniu podpisania aneksu przez konsumenta , a w przypadku jego niepodpisania lub nieodesłania, postanowienia umowne, o których mowa w pkt I niniejsz ej decyzji , z uwagi na ich niedozwolony charakter nie ob o wiązują od momentu podpisania umowy o naukę ; e ) wprowadzenie do obrotu wzorca umowy po zmianach wskazanych w pkt I I. a - I I. c niniejszej decyzji i stosowanie go do nowo zawieranych umów z konsumentam i ; Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na U niwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy , obowiązek wykonania ww. zobowiązania w terminach:  od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji w zakresie zobowiązania wskazanego w punkcie II . a – II. c oraz w punkcie II. e niniejszej decyzji ;  2 miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji w zakresie zobowiązania wskazanego w punkcie II. d niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 2 3c ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konku rencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 201 7 r., poz. 229 ) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy obowiązek przekazania informacji o stopniu realizacji ww. zobowiązania i dowodów potwi erdzających jego wykonanie , w szczególności :  przekazania w terminie 4 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji w zakresie zobowiązania wskazanego powyżej w punkcie II. d : a) informacji na temat łącznej liczby konsumentów, do których wymagane było skiero wan ie aneks ów , b) przedłożenia dowodów nadania/doręczenia aneksów ww. konsumentom, 4 c) wskazania liczby konsumentów, którzy je podpisali, d) wskazania licz b y konsumentów, którzy nie zgodzili się na nowe warunki , e) wskazania liczby konsumentów, od których nie uzyskano odpowiedz i;  przedstawienia w terminie 4 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji w zakresie ww. punktu II.e decyzji kopi i pięciu pierwszych umów o naukę : w szkole podstawowej, gimnazjum oraz liceum , zawartych na rok szkolny 2017/2018 . I V. Na podstawie art. 77 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 201 7 r., poz. 229 ) oraz w związku z art. 80 tej ustawy oraz stosowanie do art. 33 ust. 6 ww. ustawy, a także na podstawie art. 263 § 1 i a rt. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23) w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., po z. 184 ze zm.) – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – obciąża się Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy kosztami opisanego w punkcie I sentencji postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone w kwocie 28 zł (słownie : dwadzieścia osiem złotych ) i zobowiązuje się Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy d o ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. UZASAD NIENIE W dniu 14 czerwca 20 1 6 r . , na skutek zawiadomienia Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Bydgoszczy – p ostanowieniem Nr RBG - 42 / 20 1 6 – Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK , Prezes Urzędu lub organ ochrony konsumentów ) ws zczął z urzędu postępowanie wyjaśni ające , mające na celu wstępne ustalenie, czy Zespół Szkół Ogólnokształcących Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego International School of Bydgoszcz, w skład którego wchodzi: Niepubliczna Szkoła Podstawowa International Schoo l of Bydgoszcz, Niepubliczne Gimnazjum International School of Bydgoszcz, Niepubliczne Liceum International School of Bydgoszcz, których organem prowadzącym jest Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy (dalej: Uniwersytet , UKW lub przedsiębiorca ) , do puścił się naruszenia uzasadniającego wszczęcie postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Miejski Rzeczni k Konsumentów w Bydgoszczy zwrócił się w maju 2016 r. do Zespołu Szkół Ogólnokształcących Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego International School of Bydgoszcz wskazując, iż niektóre postanowienia wzorca umowy o naukę stosowan ego przez Zespół mogą stanowić niedozwolone postanowienia umowne. UKW nie przyjął uwag Rzecznika i nie dokonał stosowanych zmian we wzorcu , jak i w obowiązujących umowach . Prezes UOKiK ustalił, iż Uniwersytet stosuje od początku czerwca 2012 r. wzorce umów Umowa o naukę w Niepublicznej Szkole Podstawowej INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowa o naukę w Niepublicznym Gimnazjum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowa o naukę w Niepublicznym Liceum INTERNATIONAL 5 SCHOOL OF BYDGOSZCZ. Organ poddał analizie stosowane przez przedsiębiorcę wzorce umów o naukę, w wyniku powyższego zaszło podejrzenie, iż mogą one zawierać postanowienia niedozwolone w rozu mieniu art. 385 1 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 380 z późn. zm.; dalej: k.c.), cytowanych w sentencji n iniejsz ej decyzji . Mając na uwadze dokonane na etapie postępowania wyjaśniającego ustalen ia, Prezes UOKiK postanowieniem Nr RBG - 82/2016 z dnia 13 grudnia 2016 r. (dalej: Postanowienie) wszczął z urzędu postępowanie w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone stosowanych przez Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy okre ślonych w pkt I sentencji niniejszej decyzji. Przedsiębiorca w odpowiedzi na wezwanie do ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych w Postanowieniu , wniósł o umożliwienie odbycia spotkania celem ustalenia kształtu zobowiązania, o jakim mowa w art. 23c ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W dniu 2 stycznia 2017 r. odbyło się spotkanie w siedzibie Delegatury UOKiK w Bydgoszczy. Pismem z dnia 18 stycznia br. Uniwersytet prze d stawił zobowiązanie do zaniechania stosowania niedozwolonych klauzul um ownych i usunięcia skutków ich stosowania oraz podtrzymał wolę ustalenia ost at ecznego kształtu zobowiązania. Prezes U OKiK pismem z dnia 15 lutego 2017 r. zwrócił uwagę UKW na konieczność modyfikacji złożonego zobowiązania. Ostateczna treść zobowiązania zo stała przedstawiona przez Uniwersytet w piśmie z dnia 2 marca 2017 r. oraz doprecyzowana w piśmie z dnia 3 0 maja 2017 r. Wraz z pismem z dnia 24 kwietnia 2017 r. Uniwersytet przedstawił treść wzorców umownych z naniesionymi propozycjami zmian. Prezes UOKi K zawiadomił UKW o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (pismo z dnia 17 maja 201 7 r. ). Prezes UOKiK ustalił następujący stan faktyczny: Zespół Szkół Ogólnokształcących Uniwersytetu Kazimierza Wielki ego International School of Bydgoszcz, w skład którego wchodzi: Niepubliczna Szkoła Podstawowa International School of Bydgoszcz, Niepubliczne Gimnazjum International School of Bydgoszcz, Niepubliczne Liceum International School of Bydgoszcz jest jednostk ą prowadzoną przez Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Uniwersytet m.in. podejmuje decyzje w zakresie finansowo - inwestycyjnym, zajmuje się organizacją zamówień publicznych, sprawami kadrowymi, obsługą prawną, w tym przygotował wzorce umów stosow ane przez Zespół. Zespół nie posiada zdolności prawnej. (dowód: Statut Niepublicznej Szkoły Podstawowej INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, karta: 59 - 77, Statut Niepublicznego Gimnazjum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, karta: 164 - 187, Statut Niepubliczn ego Liceum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, karta: 236 - 244) Umowy o naukę zawierane są przez rodziców uczniów z Uniwersytetem Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, jako organem prowadzącym szkoły wchodzące w skład zespołu. Ponadto w placówkach obowiązują st atuty i regulaminy. Szkoły wpisane są przez Prezydenta Miasta Bydgoszczy do ewidencji szkół i placówek niepublicznych Miasta Bydgoszczy pod numerem 3042, 3043, 3044. (dowód: wzorce umowne: Umowy o naukę w Niepublicznej Szkole Podstawowej INTERNATIONAL SC HOOL OF BYDGOSZCZ, karta: 38 - 39, Umowa o naukę w Niepublicznym Gimnazjum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, karta: 40 - 41, 6 Umowa o naukę w Niepublicznym Liceum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, karta: 42 - 43, Statut Niepublicznej Szkoły Podstawowej INTERNA TIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, karta: 59 - 77, Statut Niepublicznego Gimnazjum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, karta: 164 - 187, Statut Niepublicznego Liceum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, karta: 236 - 244) Uniwersytet stosuje od początku czerwca 2012 r. wz orce umów Umowa o naukę w Niepublicznej Szkole Podstawowej INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowa o naukę w Niepublicznym Gimnazjum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowa o naukę w Niepublicznym Liceum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ. Wzorce umowne zawierają m.in. następujące postanowienia: 1. „Rodzice oświadczają, że zapoznali się z treścią Statutu i Regulaminów Szkoły, przyjmują je jako integralną część niniejszej umowy i zobowiązują się do ich przestrzegania.” (Umowa o naukę w Niepublicznej Szkole Po dstawowej INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowa o naukę w Niepublicznym Gimnazjum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowa o naukę w Niepublicznym Liceum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ); 2. „Czesne na każdy kolejny rok szkolny ustala organ prowadzący Szkołę najpóźniej do dnia 5 czerwca roku szkolnego poprzedzającego nowy rok szkolny i pisemnie podaje do wiadomości Rodziców. Zmiana wysokości czesnego na kolejne lata obowiązywania umowy nie wymaga podpisywania aneksu przez strony.” (§ 4 ust. 3 :Umowy o naukę w Niepublicznej Szkole Podstawowej INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowy o naukę w Niepublicznym Gimnazjum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowy o naukę w Niepublicznym Liceum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ) ; 3. „Rodzice w przypadku rezygnacj i z nauki ich dziecka (Ucznia) w Szkole składają Dyrektorowi Szkoły pisemne oświadczenie o wypowiedzeniu niniejszej umowy co najmniej trzy miesiące przed planowanym terminem zakończenia uczęszczania Ucznia do Szkoły. Termin trzy miesięczny, w którym umowa niniejsza ulegnie rozwiązaniu upływa w ostatnim dniu miesiąca następującego po miesiącu w którym zostało złożone oświadczenie o wypowiedzeniu umowy.” „Rozwiązanie niniejszej umowy nie zwalnia Rodziców z obowiązku wniesienia opłat zaległych za okres obowią zywania umowy.” (§ 5 ust. 3 i ust. 4: Umowy o naukę w Niepublicznej Szkole Podstawowej INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowy o naukę w Niepublicznym Gimnazjum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowy o naukę w Niepublicznym Liceum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ) ; 4. „Organ prowadzący Szkołę może wypowiedzieć niniejszą umowę w czasie roku szkolnego wyłącznie z ważnych powodów ze skutkiem rozwiązującym na koniec roku szkolnego.” (§ 5 ust. 5: Umowy o naukę w Niepublicznej Szkole Podstawowej INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowy o naukę w Niepublicznym Gimnazjum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, Umowy o naukę w Niepublicznym Liceum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ) . (dowód: wzorce umowne: Umowy o naukę w Niepublicznej Szkole Podstawowej INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ , karta : 38 - 39, Umow a o naukę 7 w Niepublicznym Gimnazjum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ , karta : 40 - 41 , Umow a o naukę w Niepublicznym Liceum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ , karta : 42 - 43 ) Umowy o naukę zawierane są na czas trwania c yklu szkolenia, który w szkole podstawowej wynosi 6 lat, w gimnazjum 3 lata, w liceum 3 lata. Za naukę w ww. szkołach rodzice opłacają czesne. Majątek szkół stanowią fundusze składające się z : wpływów uzyskiwanych z opłat za naukę (czesnego) wnoszon ych prz ez rodziców, dotacji wynikających z ustawy o systemie oświaty, dotacji od Ministra Obrony narodowej oraz darowizn. ( dowód: Statut Niepublicznej Szkoły Podstawowej INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, karta: 59 - 77, Statut Niepublicznego Gimnazjum INTERNATIO NAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, karta: 164 - 187, Statut Niepublicznego Liceum INTERNATIONAL SCHOOL OF BYDGOSZCZ, karta: 236 - 244 ) Statut danej szkoły i regulaminy pokazywane są rodzicom/opiekunom przed rozpoczęciem procedury kwalifikacyjnej dziecka, prze d przystąpi eniem do procesu zmierzającego do zawarcia umowy. Rodzicowi, który chce zapoznać się z regulacjami dotyczącymi funkcjonowania szkoły, wskazuje się, iż są one dostępne w formie elektronicznej, natomiast statut i inne dokumenty dostępne są na każde żądanie z głoszone dyrektorowi zespołu szkół w sekretariacie szkoły. (dowód: pismo Zespołu Szkół Ogólnokształcących Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy z dnia 30 czerwca 2016 r., karta : 34 - 35 ) Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes UOKi K zw ażył, co następuje: Interes publiczny Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 201 7 r., poz. 229, dalej: ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ) jest uprzednie zbadanie przez Prezesa UOKiK , czy w danej sprawie zagrożony został interes publiczny. Stosownie do art. 1 ust. 1 ww. ustawy, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana przez Prezesa UOKiK jest prowadzona w interesie pub licznym. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. Ingerencja Prezesa U OKiK ma na celu ochronę intere sów zbiorowości, a nie poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. W opinii Prezesa U OKiK , rozpatrywana sprawa dotyczy interesu publicznego, wiąże się bowiem z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy mogli być narażeni na skutki stosowania w e wzorcach umów zawieranych z konsumentami niedozwolonych postanowień umownych, o których mowa w art. 385 1 § ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny . Wskazane praktyki Uniwersytetu dotyczyły nieograniczonej liczby konsumentów, których nie sposó b zindywidualizować, tj. nieoznaczonej grupy konsumentów, którzy chcieliby skorzystać z jego oferty edukacyjnej i zawrzeć stosowną umowę o naukę. . W niniejszym przypadku organ ochrony konsumentów analizując działalność uczelni publicznej w sektorze odpł atnych usług edukacyjnych realizowanych w szkole podstawowej, gimnazjum i liceum , m i a ł na względzie ochronę szczególnej grupy konsumentów – dzieci korzystających z usług edukacyjnych . W niniejszej sprawie uzasadnione zatem było podjęcie przez Prezesa Urzęd u działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. 8 Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 lit. a u stawy o ochronie konkurencji i konsumentów , przez przedsiębiorcę rozum ie się osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę org anizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy jest publiczną uczelnią funkcjonującą na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.) [dalej również: Prawo o szkolnictwie wyższym]. Uczelnia dz iała również w oparciu o Statut uchwalony przez Senat Uniwersytetu w dniu 30 maja 2006 r. (z późn. zm.). Uniwersytet w rozumieniu przepisów ustawy o z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm., d a lej: ust awa o systemie oświaty) jest organem prowadzącym Niepubliczną Szkołę Podstawową International School of Bydgoszcz, Niepubliczne Gimnazjum International School of Bydgoszcz, Niepubliczne Liceum International School of Bydgoszcz wchodzące w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego International School of Bydgoszcz. UKW w ramach prowadzonej działalności zawiera z konsumentami umowy o świadczenie usług edukacyjnych. Rodzice uczniów wnoszą opłaty za naukę – czesne. Ponadto n auka w szkole dotowana jest m.in. z Ministerstwa Obrony Narodowej (z budżetu państwa). Zgodnie z art. 83 a ustawy o systemie oświaty , p rowadzeni e szkoły lub placówki, zespołu przez osobę prawną niebędąca jednostką samorządu terytorialnego , nie jest działa lnością gospodarczą. Zauważyć jednak należy, iż ww. p rzepis ma co do zasady znaczenie przede wszystkim dla spraw podatkowych uczelni, tak publicznych, jak i niepublicznych oraz administracyjnoprawnych, czyli związanych ze spełnieniem wymogów formalnych w z akresie obowiązku rejestracyjnego działalności gospodarczej . Przepis ten nie oznacza jednak, że uczelnie w zakresie wymienionej w nim działalności uczelni nie są przedsiębiorcami. Na podstawie wyłączenia zawartego w art. 83a ustawy o systemie oświaty nie można zatem przyjąć, iż uczelnie w zakresie wymienionej w tym przepisie działalności nie mogą być przedsiębiorcami w rozumieniu innych przepisów prawa, w niniejszym przypadku na gruncie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ( patrz M. Pilic h. Komentarz do art. 83a ustawy o systemie oświaty , System Informacji Prawnej Lex, por. A. Szymańska, Komentarz do art. 106 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym . System Informacji Prawnej Lex oraz H. Izdebski i J. Zieliński . Komentarz do art. 106 ustawy Pr awo o szkolnictwie wyższym. System Informacji Lex) . W tym miejscu wskazać należy, iż w ww. art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustanowiono szeroką definicję przedsiębiorcy , uznając za przedsiębiorców również podmioty niebędące przed siębiorcą w rozumieniu przepisów innych ustaw (w szczególności ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz kodeksu cywilnego). Takie unormowanie służyć ma jak najskuteczniejszej realizacji celów komentowanej ustawy i umożliwieniu stosowania jej mec hanizmów do niemalże wszystkich podmiotów, których działalność ma lub może mieć wpływ na rynek i na funkcjonowanie mechanizmów konkurencji (patrz K. K o hutek [w:] K. Kohutek, M. Sieradzka, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa 20 14, str. 106). 9 Rygorom przepisów ww. ustawy podlegają także równego rodzaju tzw. instytucje niedochodowe, których działalność nie jest nastawiona na osiąganie zysku. Po na d to zauważyć należy, iż w obowiązujących w tej materii przepisów prawnych brak jest le galnej definicji „użyteczności publicznej” , o której mowa w art. 4 a) ww. ustawy . W orzecznictwie Sądu O kręgowego w Warszawie – Są du Ochrony Konkurencji i Konsumen tów przyjmuje się , iż ” użyteczność publiczną” należy utożsamiać z podjęciem „dóbr lub usług zbiorowych”. Ze względu na role społeczną jaka dobra takie i usługi odgrywają, gwarantem ich dostępności jest państwo, które świadczy je lub organizuje, stwarzając specyficzne warunki funkcjonowania ich dostarczycieli m.in. poprzez udzielenie im wparcia f inansowego (por. M. Modzelewska - Wąchal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa 2002, str. 32 - 33). W uchwale z dnia 12 marca 1997 r. (TK W 8/96), T rybunał Konstytucyjny stwierdził, iż zadania mające charakter użyteczności publiczn ej należy rozumieć możliwie najszerzej. Do zadań użyteczności publicznej Trybunał zaliczył miedzy innymi rozwój nauki oraz zapewnienie oświaty. Z dotychczasowej praktyki orzeczniczej wynika zatem, że przedsiębiorc ą w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 1a) moż e być uczelnia, zarówno niepubliczna, jak i publiczna (por. wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt SK 22/04, uchwała S N z dnia 3 lipca 2003 r., sygn. akt. III CZP 38/03). Mając na uwadze, iż UK W jest uczelnią publiczną świadczącą odpłatne usłu gi edukacyjne na rzecz konsumentów , należy stwierdzić, iż spełnia przesłanki przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ad I Zakaz stosowania we wzorcach umów niedzowolonych postanowień umownych Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , zakazane jest stosowanie we wzorcach umów zawieranych z konsumentami niedozwolonych postanowień umownych, o których mowa w art. 385 1 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny . Źródłem po lskiej regulacji dotyczącej nieuczciwych postanowień umownych jest Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich ( Dziennik Urzędowy L 095, 21/04/1993 P. 0029 – 0034 ; dalej: dyrektywa 93/13 ), zgo dnie z której treścią warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy, praw i obowiązków stron ze szkodą dla ko nsumenta (art. 3 ust. 1). Zgodnie zaś z powoływanym w art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przepisem a rt. 385 1 § 1. k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i o bowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami , rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób j ednoznaczny. G ł ó wnym i zatem przes ł ankami uznania danego postan ow ienia umowy za niedozwolone jest stw ie rdzenie, iż post a n ow i e nie to kształtuje prawa i obowiązki konsumenta, po pierwsze, w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami , pod drugie zaś rażąco narusza jąc jego interesy. Ponadto pos t an ow ienia te by mogły być uznane za ni e do z w o lone nie mogą określać głównych 10 świadczeń stron , w tym cen y lub wynagrodzeni a , chyba jeżeli zostały sformułowane w sposób nie jednoznaczny i nie zostały z konsumentem uzgodnione indy widualnie. Dla stwierdzenia danego postanowienia umowy jako niedozwolonego przesłank a sprzecznoś ci z dobrymi obyczajami i rażące go naruszeni a interesów konsumenta muszą zachodzić równocześnie. Z reguły rażące naruszenie interesu konsumenta jest naruszenie m dobrych obyczajów, ale nie zawsze zachowanie sprzeczne z dobrymi obyczajami rażąco narusza ten interes (por. wyrok SN z 13 października 2010 r., I CSK 694/09). Kompete ncja do uznania danego postanowienia z a abuzywne należy do Prezesa UOKiK na podst a wie a rt. 23b ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Zgodnie z tym przepisem Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwolone i zakazującą jego wykorzystywania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 2 3a. W decyzji Prezes Urzędu przytacza treść postanowienia wzorca umowy uznanego za niedozwolone. Decyzja ta po u prawomocnieniu, zgodnie z a rt. 23d ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , ma skutek wobec przedsiębiorcy, co do którego stwierdzono stoso wanie niedozwolonego postanowienia umownego oraz wobec wszystkich konsumentów, którzy zawarli z nim umowę na podstawie wzorca wskazanego w decyzji. Sprzeczność z dobrymi obyczajami Klauzula generalna dobrych obyczajów stanowi odesłanie do ocen uzasadniaj ących reguły moralne opierające się na wartościach powszechnie akceptowanych w Polsce. Dobre obyczaje pojmowane są również jako reguły postępowania zgodne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie normami i zasadami postępowania. Kryteriami decydując ymi o sprzeczności z dobrymi obyczajami są wymóg nieusprawiedliwionego pokrzywdzenia i działanie wbrew dobrej wierze i uczciwości. Przyjmuje się, iż nieusprawiedliwione pokrzywdzenie zachodzi wówczas, gdy stosując ogólne warunki umów lub wzorce, próbuje się chronić własne interesy kosztem partnera, bez dostatecznego brania pod uwagę jego interesów i bez przyznania mu wyrównania z tego tytułu. Poprzez dobre obyczaje rozumiemy pewien powtarzalny wzorzec zachowań, który jest aprobowany przez daną społecznoś ć lub grupę. Są to pozaprawne normy postępowania, którymi przedsiębiorcy winni się kierować. Ich treści nie da się określić w sposób wyczerpujący, ponieważ kształtowane są przez ludzkie postawy uwarunkowane zarówno przyjmowanymi wartościami moralnymi, jak i celami ekonomicznymi i związanymi z tym praktykami życia gospodarczego. Wszystkie one podlegają zmianom w ślad za zmieniającymi się ideol ogiami politycznymi i społeczno - gospodarczymi oraz przewartościowaniami moralnymi. W szczególności zaś, dobre obyczaj e to normy postępowania polecające nienadużywanie w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej. Pomocne przy ocenie abuzywnego charakteru postanowienia wzorca umowy może być dokonanie testu weryfikacji „przyzwoitości” danej kl auzuli. Należy w związku z tym zbadać, czy oceniane postanowienie wzorca umowy jest sprzeczne z ogólnym wzorcem zachowań przedsiębiorców wobec konsumentów. Wymaga to ustalenia, jak wyglądałyby prawa lub obowiązki konsumenta w braku takiej klauzuli lub prz y zastosowaniu istniejących przepisów o charakterze dyspozytywnym. Jeżeli konsument byłby – na podstawie ogólnych przepisów – w lepszej sytuacji, gdyby konkretnego postanowienia wzorca nie było, należy przyjąć, że może ono mieć charakter abuzywny (por. wyr ok SN z 19 marca 2007 r., III SK 21/06). 11 Dobre obyczaje pozostają klauzulą generalną, która podlega konkretyzacji na okoliczność danego stanu faktycznego. Zgodnie z poglądem doktryny, sprzeczne z dobrymi obyczajami są działania, które zmierzają do niedoin formowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania u klienta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności (...) czyli takie działanie, które potocznie określone jest jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępo wania (vide K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz , Warszawa 2002 r., str. 804) . W stosunkach z konsumentami „dobry obyczaj” powinien wyrażać się we właściwym informowaniu o przysługujących uprawnieniach, niewykorzystywaniu pozycji profesjonali sty i rzetelnym traktowaniu partnerów umów. W takich stosunkach szczególne znaczenie mają te oceny zachowań podmiotów w świetle dobrych obyczajów, które odwołują się do takich wartości jak: szacunek wobec partnera, uczciwość, szczerość, zaufanie, lojalnoś ć, rzetelność i fachowość. Rażące naruszenie interesów konsumenta Daną klauzulę będzie można uznać za abuzywną, kiedy umowne ukształtowanie praw i obowiązków konsumenta rażąco narusza jego interesy. Generalnie można przyjąć, iż chodzi tu o sytuacje, w k tórych w sposób rażący naruszona została równowaga interesów stron umowy i to przez to, iż jedna z nich wykorzystała swoją przewagę, układając ogólne warunki lub wzorce umowne. Pojęcie „interesów” konsumenta należy interpretować szeroko, nie tylko jako ni ekorzystne ukształtowanie jego sytuacji ekonomicznej. Należy tu uwzględnić także takie aspekty, jak niedogodności organizacyjne, stratę czasu, dezorganizację, wprowadzenie w błąd, nierzetelne traktowanie, czy naruszenie prywatności konsumenta (por. wyrok S N z 8 czerwca 2004 r., I CK 635/03). I nterpretacj i, kiedy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem interesów konsumenta, a kiedy tylko ze zwykłym nie można sprowadzać do kategorii czysto ekonomicznej, gdyż nie chodzi tu o kryteria rachunkowe, a więc porów nanie pieniężnej wartości świadczeń. Określenie „rażąco" należy odnieść do znacznego odbiegania przyjętego uregulowania od zasad uczciwego (słusznego) wyważenia praw i obowiązków. Za tego typu zasady konstruujące modelowe (optymalne) ukształtowanie praw i obowiązków umownych stron traktowane są przepisy ustawowe o charakterze dyspozytywnym. Stąd też nie jest możliwe ustalenie pewnych ogólnych kryteriów, których spełnienie w każdej sytuacji automatycznie prowadzić będzie do uznania, że interesy danego konsu menta zostały rażąco naruszone. Oznacza to, że ocena, czy postanowienia zawartej umowy rażąco naruszają interesy konsumenta, powinna być dokonywana in concreto , przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danego przypadku. W tym zakresie zasadne jest pon adto sięgnięcie do dyrektywy 93/13, która stanowi, że daną klauzulę należy uznawać za niedozwoloną, gdy naruszając zasadę wzajemnego zaufania, powoduje znaczącą (istotną) i nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta (art. 3 ust. 1). W związku z tym pojęcie „rażącego naruszenia interesów konsumenta” można utożsamiać z istotną i nieusprawiedliwioną dysproporcją praw i obowiązków na jego niekorzyść. Ponadto, przy określaniu stopnia naruszenia interesów konsumenta należy stoso wać nie tylko kryteria obiektywne (np. wielkość poniesionych czy grożących strat), lecz również względy subiektywne związane bądź to z przedsiębiorcą (np. renoma firmy), bądź to z konsumentami (np. seniorzy, dzieci). Konieczne jest zbadanie, jaki jest zakres grożących potencjalnemu konsumentowi strat lub niedogodności (por. wyrok SA z 13 marca 2014 r., VI ACa 1733/13 i wyrok SOKiK z 26 maja 2015 r., XVII AmC 2615/14). 12 W dotychczasowym orzecznictwie dotyczącym uznawania postanowień umowy za niedozwolo ne kluczowym orzeczeniem, powoływanym w uzasadnieniach wielu późniejszych wyroków, jest wyrok SN z 13 lipca 2005 r., I CK 832/04. Sąd Najwyższy dokonał w nim wykładni art. 385 1 k.c. wskazując, iż rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawied liwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym , natomiast działanie wbrew dobrym obyczajom w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzu l umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku . Obie, wskazane w tym przepisie, formuły prawne służą do oceny tego, czy standardowe klauzule umowne zawarte we wzorcu umownym przekraczają zakreślone przez ustawodawcę granice rzetelności kont raktowej twórcy wzorca w zakresie kształtowania praw i obowiązków konsumenta. W ujęciu proponowanym przez Sąd Najwyższy, wyznacznikiem dobrych obyczajów jest interes konsumenta w stosunku umownym z przedsiębiorcą. Sprzeczne z dobrymi obyczajami są postano wienia umowne godzące w równowagę kontraktową stron, nierówno rozkładające prawa i obowiązki stron, przy czym ta nierówność ma dotyczyć praw i obowiązków teoretycznie słabszej strony, czyli konsumenta. Należy zgodzić się z opini ą Sądu Apelacyjnego w Wars zawie (sygn. akt VI ACa 1505/05), że naruszenie interesów konsumenta, aby było rażące, musi być doniosłe czy też znaczące. Przy określaniu stopnia naruszenia interesów konsumenta należy stosować nie tylko kryteria obiektywne (np. wielkość poniesionych czy grożących strat), lecz również względy subiektywne związane bądź to z przedsiębiorcą (np. renomowana firma), bądź to z konsumentem , do którego kierowany jest wzorzec umowy (np. seniorzy, dzieci). Konieczne jest zbadanie, jaki jest zakres grożących potencj alnemu konsumentowi strat lub niedogodności. Postanowienia określające główne świadczenia stron Przez pojęcie „głównych świadczeń stron” należy zasadniczo rozumieć elementy przedmiotowo istotne ( essentialia negotii ) umowy, które przyjmowane są przez stro ny na zasadzie wyraźnego, a nie domniemanego konsensusu, co wskazuje na indywidualne uzgodnienie treści tych postanowień. Nie ulega wątpliwości, że w praktyce są to postanowienia określające cenę oraz przedmiot świadczeń stron umowy. Za postanowienia okre ślające świadczenia główne stron nie są natomiast uznawane postanowienia dotyczące świadczeń ubocznych, np. odsetki za opóźnienie, lub klauzule, które wywierają wpływ na wysokość świadczenia głównego, np. klauzule waloryzacyjne (por. wyrok SOKiK z 1 marca 2007 r., XVII AmC 12/06, LEX nr 311031). Jak podkreśla się w orzecznictwie SN, pojęcie głównych świadczeń stron należy interpretować raczej wąsko, w nawiązaniu do elementów przedmiotowo istotnych umowy. Ustawodawca posłużył się bowiem terminem „postanowien ia określające główne świadczenia stron”, a nie zwrotem „dotyczące” takiego świadczenia, który ma szerszy zakres (por. wyrok SN z 8 czerwca 2004 r., I CK 635/03, LEX nr 846537). Z drugiej jednak strony należy odnotować pogląd, iż dla określenia pojęcia głó wnego świadczenia stron nie ma przesądzającego znaczenia to, czy dane świadczenie należy do essentialia negotii . Z tej przyczyny zasięg tego pojęcia musi być zawsze ustalany ad casu m z uwzględnieniem wszystkich postanowień oraz charakteru i celu zawieranej umowy (wyrok SN z 8 listopada 2012 r., I CSK 49/12). W niniejszej sprawie głównym świadczeniem UKW jest usługa edukacyjna – nauczanie dzieci w szkole podstaw owej , gimnazjum lub liceum. Zaś głównym świadczeniem rodzica/opiek una prawnego dziecka jest zapła ta czesne go . 13 Przesłanka braku indywidualnego uzgodnienia W przypadku postępowania w sprawie uznania postanowienia za niedozwolone p rzesłanka braku indywidualnego uzgodnienia nie ma znaczenia wobec abstrakcyjnego charakteru kontroli postanowienia wzorca um ow y . Prezes UOKiK nie bada w niniejszym postępowaniu konkretnych stosunków istniejących pomiędzy kontrahentami, ale wzorzec i treść h ipotetycznych stosunków, jakie powstałyby pomiędzy U KW , a potencjalnym konsumentem. Nie ma zatem znaczenia, czy jakaś konk retna umowa była między stronami negocjowana ani nawet czy wzorzec był, czy też nie był , zastosowany przy zawieraniu jakiejkolwiek konkretnej umowy. Kontrola ta ma bowiem charakter oceny ex ante i obejmuje wzorzec, nie zaś konkretną umowę. Istotny jest zat em fakt, że U niwersytet wprowadził oceniany wzorzec do obrotu poprzez wystąpienie z ofertą zawarcia umowy z wykorzystaniem go. Klauzule szare Katalog przykładowych klauzul abuzy w nych określony w art. 385 3 k.c. zawiera najbardziej typowe i znane z praktyk i obrotu postanowienia naruszające równowagę kontraktową stron. Samo jednak zamieszczenie klauzuli wśród postanowień wymienionych w omawianym katalogu nie powinno przesądzać automatycznie o jej niedozwolonym charakterze. Nie jest bowiem wykluczone, iż kon kretna klauzula, mimo iż objęta listą, nie ma niedozwolonego charakteru. W konkretnym przypadku może się okazać, iż nie prowadzi ona do rażącego naruszenia interesów konsumentów. Dlatego też katalog klauzul zawarty w art. 385 3 k.c. należy traktować jako l istę tzw. klauzul szarych. Jak wynika z orzecznictwa SN, postanowienie umowne, które zostało umieszczone w przykładowym katalogu nieuczciwych postanowień umownych nie jest per se nieuczciwym postanowieniem umownym. Treść tego katalogu nie przesądza statu su danego postanowienia jako niedozwolonego postanowienia umownego (postanowienia wzorca umowy). Wykaz ten należy kwalifikować jako swoistą wskazówkę co do rodzaju postanowień, które mogą budzić zastrzeżenia z punktu widzenia ich zgodności z interesami i u prawnieniami konsumentów (wyrok SN z 11 października 2007 r., III SK 19/07, LEX nr 496411). Ocena postanowień umowy stosowanych przez przedsiębiorcę Ad I. 1 . „Rodzice oświadczają, że zapoznali się z treścią Statutu i Regulaminów Szkoły, przyjmują je j ako integralną część niniejszej umowy i zobowiązują się do ich przestrzegania.” W ocenie Prezesa Urzędu, postanowienie wzorców umów stosowanych przez Uniwersytet, zgodnie z którymi statuty i regulaminy szkoły, które nie zostały załączone do umowy i który ch treść może być dla konsumenta nieznana, stanowią integralną jej część, może być sprzeczne z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumentów. Główne świadczenia stron Analiza kwestionowanego postanowienia umownego wykazała, że nie dotyczy on o głównych świadczeń stron w umowie . 14 Sprzeczność z dobrymi obyczajami W przypadku powyżej cytowanej klauzuli za dobry obyczaj należy uznać:  zasadę jasnego i precyzyjnego przedstawienia warunków umowy,  zasadę lojalnego zachowania kontrahenta względem kons umenta,  zasady dobrej wiary i uczciwości w konstruowaniu umowy. Zgodnie z art. 384 § 1 k.c. ustalony prze z jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności ogólne warunki umów, wzór umowy, regulamin, wiąże drugą stronę, jeżeli został jej doręczony przed zawarciem umowy . Przepis ten nakłada na przedsiębiorcę obowiązek doręczenia konsumentom wszystkich dokumentów, które będą kształtować dany stosunek prawny . P rz esłanki w nim określone zostają spełnione, jeżeli przedsiębiorca rzeczywiście doręczy konsumentom wszystkie wzorce umowne. Klauzula, w której konsument potwierdza wręczenie mu wzorca umowy (tzw. klauzul a fikcji ) , służ y wywołaniu odpowiedniego stanu świadomości u konsumenta, który w większości przypadków zrezygnuje z próby kwestionowania wzorca umowy, skoro sam podpisał, że się na niego „ zgodził ” – w omawianym przypadku przyjął do wiadomości i zobowiązał się do jego przestrzegania. 1 Zamieszczanie przez Uniwersytet we wzorcach umownych ww. postanowie nia , które stanowi jed en z kilku/kilkunastu zapisów zawartych w dane j umow ie , powoduje to, że konsument zawierając określoną umowę, godzi się automatycznie również na klauzule kwestionowan e w niniejszym punkcie. Nie ma możliwości wyrażenia sprzeciwu w przypadku niedoręczenia tych dokumentów przez przedsięb iorcę przed zawarciem umowy, a więc stan faktyczny w konkretnej sprawie nie musi odpowiadać temu, co zostało wskazane w postanowieniu. Konsument powinien posiadać możliwość zweryfikowania dokumentów, które otrzymuje od przedsiębiorcy i złożyć takie oświad czenie w tej kwestii, które odpowiada stanowi faktycznemu. Akceptując przedmiotowe postanowienie, to na konsumenta zostaje przerzucony ciężar wykazania, że nie otrzymał określonych wzorców, co w praktyce może okazać się niemożliwe. Wskazać należy, iż to przedsiębiorca powinien być zobligowany do wykazania, iż faktycznie doręczył konsumentom wszystkie wzorce przed zawarciem umowy. Nie może to się jednak odbywać na podstawie narzuconego przez przedsiębiorcę we wzorcu postanowienia umownego, jak to ma miejsc e w kwestionowan ej w niniejszym postępowaniu klauzuli. Rażące naruszenie interesów konsumentów W przedmiotow ym przypadku rażące naruszenie interesów konsumentów polega na przerzuceniu na konsumentów obowiązku przeprowadzenia dowodu w zakresie niedoręcze nia przed zawarciem umowy przez UKW wszystkich wzorców umownych dotyczących zawieranego stosunku prawnego. Tym samym ww. postanowienie jest niedozwolone zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. 1 Patrz U. Krzemińska, F. Zoll, O znaczeniu prawnym klauzul wzorca umownego „zapoznałem się i zgodziłem na włączenie ogólnych warunków umów do umowy”, czyli o tzw. klauzulach fikcji, Lex. 15 Ad I.2. „Czesne na każdy kolejny rok szkolny ustala organ prowadzący Szkołę najpóźniej do dnia 5 czerwca roku szkolnego poprzedzającego nowy rok szkolny i pisemnie podaje do wiadomości Rodziców. Zmiana wysokości czesnego na kolejne lata obowiązywania umowy nie wymaga podpisywania aneksu przez strony.” W ocenie Prezesa Urz ędu, analiza postanowienia wzorca umowy stosowanego przez UKW , zgodnie z którym Uniwersytet posiada prawo do zmiany umowy zawartej na czas określony w zakresie istotnego elementu umowy, , prowadzi do wniosku, że postanowienie to może być sprzeczne z dobrym i obyczajami , rażąco naruszając interesy konsumentów. Zastrzeżenia Prezesa UOKiK budzi również zapis dotyczący pisemnego informowania rodziców o zmianach czesnego. Taka konstrukcja postanowienia nie gwarantuje, iż ww. informacja dotrze do konsumenta w taki sposób, żeby faktycznie mógł się z nią zapoznać. Główne świadczenia stron Analiza kwestionowanego postanowienia umownego wykazała, że nie dotyczy ono głównych świadczeń stron w umowie, gdyż nie określa ono samej ceny za usługę , ale przesłanki zmiany c eny i samego uznania, co nie jest zmianą umowy . Wobec powyższego, w ocenie Prezesa UOKiK, powyższy zapis n ie dotyczy głównych świadczeń stron. Sprzeczność z dobrymi obyczajami W przypadku powyżej cytowanej klauzuli za dobry obyczaj należy uznać:  zasadę lojalnego zachowania kontrahenta względem konsumenta,  zasadę pacta sunt servanda oraz  zasady dobrej wiary i uczciwości w wykonaniu zobowiązania. Zasady te prze jawiają się w prawie konsumenta do związania łączącym strony terminow ym stosunkiem prawnym prz ez cały okres, na jaki strony się umówiły i w kształcie uzgodnionym przy zawieraniu umowy, a także w prawie do otrzymywania od przedsiębiorcy rzetelnych informacji dotyczących praw i obowiązków stron umowy. W odniesieniu do wzorc ów umów dotycząc ych świadc zeni a usług edukacyjnych przez UKW na rzecz konsument ów sprzeczność z dobrymi obyczajami klauzuli stosowanej przez Uniwersytet , zgodnie z którą zmiana w zakresie wysokości czesnego nie stanowi zmiany umowy, polega na przyjęciu przez UKW możliwości dowolnej zmiany treści umowy objętej konsensem stron w momencie jej zawarcia. P rzyjęci e dowolności wprowadzania zmian w zakresie czesnego umożliwia Uniwersytetowi dokonywanie jednostronnych zmian warunków umowy w zakresie przedmiotowo istotnych elementów umowy . Kwestionowany zapis umożliwia UKW dokonywanie jednostronn ej zmiany czesnego w sposób całkowicie swobodny i dowolny ( jedynie przy spełnieniu jednego warunku - ustalenie czesnego do dnia 5 czerwca roku szkolnego poprzedzającego nowy rok szkolny ) . W oceni e Prezesa UOKiK umowy zawarte na czas oznaczony nie powinny w ogóle podlegać jednostronnym zmianom w zakresie istotnych elementów umowy , do których należy 16 zaliczyć w okolicznościach niniejszej sprawy czesne . Jeżeli jednak umowa miałaby charakter długotermi nowy, to możliwa byłaby zmiana ww. istotnych elementów umowy wyłącznie w oparciu o odpowiednią klauzulę waloryzacyjną. Taka klauzula musiałaby określać obiektywnie uzasadnion e sytuacj e (np. zmiana poziomu inflacji o X pp.), przy zaistnieniu których następ owałaby zmiana ceny – zarówno w zakresie jej podwyższeni a, jak i obniżeni a . Podsumowując, k westionowana klauzula umożliwia Uniwersytetowi nierespektowanie zasady niezmienności umowy zawartej na czas określony w zakresie istotnych jej elementów , co należy oceniać jako zachowanie sprzeczne z dobrymi obyczajami. Przedmiotowe postanowienie narusza dobre obyczaje, gdyż zmiany wprowadzane do umów zawartych na czas oznaczony (na czas trwania cyklu szkolenia) , w wyniku ukształtowania stosunku prawnego z konsument em w sposób kwestionowany przez Prezesa Urzędu uzależnione są wyłącznie od woli silniejszej strony stosunku prawnego (przedsiębiorcy), bez możliwości podjęcia przez słabszą stronę stosunku prawnego (konsumenta) jakichkolwiek działań w celu obrony swojego prawa do realizacji ustalonych warunków umowy, które zostały przez strony umowy zaakceptowane i które powinny obowiązywać do końca ustalonego czasu trwania umowy. Rażące naruszenie interesów konsumentów Rodzic w momencie podejmowania decyzji o podpisan iu umowy o naukę wie , ile wynosi czesne za naukę dziecka. Umowy zawierane są z Uniwersytetem na cykle szkolenia, które trwają: w szkole podstawowej 6 lat, w gimnazjum 3 lata, w liceum 3 lata. Rodzicowi, który zapisuje dziecko do szkoły, niezależnie czy je st to szkoła płatna czy nieodpłatna, zależy , aby zapewnić dziecku stabilizację poprzez zapewnienie tego samego miejsca nauki i środowiska. W przypadku odpłatnego nauczania, rodzic musi dokonać kalkulacji , na co go stać w danym momencie , oraz w miarę możli wości dokonać oceny swojej kondycji finansowej na najbliższe lata tak , aby zagwarantować dziecku przejście pełnego cyklu szkolenia w danej placówce. W przedmiotow ym przypadku rażące naruszenie interesów konsumentów polega na:  braku pewności co do kszt ałtu stosunku prawnego wiążącego konsumenta (pozaekonomiczny aspekt naruszenia), z uwagi na dowolność i arbitralność decyzji Uniwersytetu pozostających poza kontrolą konsumenta;  korzystaniu przez konsumenta z usługi edukacyjnej w innej wysokości niż uzgodn ion a przy zawieraniu umowy wskutek wprowadzonych przez UKW zmian, które z punktu widzenia konsumenta mogły być zmianami niepożądanymi lub nieadekwatnymi do poziom u świadczonych usług (aspekt ekonomiczny i pozaekonomiczny),  zmuszaniu także do podjęci a dec yzji o rozwiązaniu umowy w wyniku dokonania przez UKW jednostronnych zmian warunków umowy, co z kolei może w iązać się z koniecznością poniesienia konsekwencji finansowych (dokonanie pełnej opłaty za trzy miesiące wypowiedzeni a ) oraz koniecznością pos zukiw ania nowe j szkoły dla dziecka (aspekt ekonomiczny i pozaekonomiczny). Zasadniczo więc u podstaw tego naruszenia (ukształtowania umowy w sposób umożliwiający Uniwersytetowi dokonywanie jednostronnych zmian warunków w zakresie wysokości czesnego w całkowici e dowolny sposób) leży pozbawienie konsumenta możliwości kontynuowania umowy na dotychczasowych warunkach. 17 Ponadto omawiane pos tanowienie poprzez sformułowani e , iż o zmianie czesnego konsumenci informowani są na piśmie, nie gwarantuj e, iż informacja ta fa ktycznie do nich dotrze i będą mieli możliwość wypowiedzenia się na temat zmiany wysokości opłat. Zgodnie bowiem z przepisem art. 61 k.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogł a zapoznać się z jego treścią. Mając na względzie powyższe, UKW powinno szczegółowo wskazać procedurę informowania rodziców o powyższych zmianach. Zapis cytowanego wyżej postanowienia jest zbyt lakoniczny i pozwala przedsiębiorcy np. na wywieszenie informa cji o zmianie czesnego w gablocie szkolnej , co nie gwarantuje konsumentom zapoznania się z nią . Tym samym ww. postanowienie jest niedozwolone zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. w zw. z art. 385 3 pkt 10 i 19 k . c. Ad I.3 . „Rodzice w przypadku rezygnacji z nau ki ich dziecka (Ucznia) w Szkole składają Dyrektorowi Szkoły pisemne oświadczenie o wypowiedzeniu niniejszej umowy co najmniej trzy miesiące przed planowanym terminem zakończenia uczęszczania Ucznia do Szkoły. Termin trzy miesięczny, w którym umowa niniejs za ulegnie rozwiązaniu upływa w ostatnim dniu miesiąca następującego po miesiącu w którym zostało złożone oświadczenie o wypowiedzeniu umowy.” „Rozwiązanie niniejszej umowy nie zwalnia Rodziców z obowiązku wniesienia opłat zaległych za okres obowiązywani a umowy. ” W ocenie Prezesa Urzędu, postanowienie wzorców umów stosowanych przez UKW , zgodnie z którym niezależnie od przyczyn wypowiedzenia przez konsumenta umowy o naukę konsument zobowiązany jest do uiszczania opłaty do końca obowiązywania umowy , może b yć sprzeczne z dobrymi obyczajami rażąco naruszając interesy konsumentów, gdyż wypowiedzenie umowy może nastąpić z przyczyn leżących po stronie przedsiębiorcy, a konsekwencje finansowe niewykonania umowy w omawianej sytuacji poniesie wyłącznie konsument. Ponadto Prezes UOKiK zauważa, iż termin 3 - miesięczny wypowiedzenia może być okresem zbyt długim i nieuzasadnionym. Ustalając okres wypowiedzenia n ależałoby wyważyć interes UKW oraz rodzica . W ypowiedzenie przy tak szczególnej usłudze jaką jest usługa eduka cyjna zawarta na cykl szkolenia , jest zapewne czymś wyjątkowym i rodzic nie wypowiada umowy z przyczyn błahych. Mając na względzie, iż do Zespołu Szkół uczęszczają dzieci obcokrajowców, w tym pochodzących z rodzin personelu Centrum Sił Połączonych (JFTC) N ATO, powodem wypowiedzenia może być zmiana miejsca zamieszkania związana ze skierowaniem przez pracodawcę w inne miejsce pełnienia służby. W takim przypadku okres 3 miesięcy wypowiedzenia jest terminem zbyt długim, nie znajdującym żadnego uzasadnienia, p oza zabezpieczeniem interesu UKW. Prezes UOKiK zauważa także, iż wskazany w cytowanym wyżej postanowieniu (zdanie ostatnie) sposób liczenia terminu upływu 3 - miesięcznego okresu wypowiedzenia może wprowadzać konsumentów w błąd. Z jego treści wynika bowiem iż termin wypowiedzenia wynosi trzy miesiące jednak upływa on „ w ostatnim dniu miesiąca następującego po miesiącu w którym zostało złożone oświadczenie o wypowiedzeniu umowy.” , co wskazywałoby na miesięczny okres wypowiedzenia 18 Główne świadczenia stron Analiza kwestionowanego postanowienia umownego wykazała, że nie dotyczy ono głównych świadczeń stron w umowie . Sprzeczność z dobrymi obyczajami W przypadku powyżej cytowanej klauzuli za dobry obyczaj należy uznać:  zasadę lojalnego zachowania kontrahen ta względem konsumenta,  zasadę nie stwarzania sytuacji umożliwiających wykorzystywanie posiadanej profesjonalnej wiedzy przedsiębiorcy przeciwko konsumentom,  zasadę przejrzystości działań przedsiębiorcy w stosunkach z konsumentami,  zasady dobrej wiary i u czciwości w wykonaniu zobowiązania. Stosowanie postanowień niezwalniających konsumenta z opłaty w przypadku rezygnacji z wykonania umowy pozostaje w sprzeczności z zasadą ekwiwalentności świadczeń, prowadząc do nierównomiernego rozłożenia praw i obowiązk ów stron umowy ze szkodą dla konsumenta. Należy zauważyć, iż rezygnacja konsumenta może wynikać np. z faktu, iż szkoła nie zapewnia takiego poziomu kształcenia , do jakiego się zobowiązała. Mogą zatem zajść takie przyczyny (ważne powody) leżące po stronie przedsiębiorcy, które spowodują, iż konsument zrezygnuje z korzystania z umownej usługi edukacyjnej . W tym miejscu wskazać trzeba , iż kwestię rozliczeń stron umowy w przypadku wypowiedzenia zlecenia regulują przepisy art. 746 k.c. , które znajd ą zastosow anie poprzez art. 750 k.c. Zgodnie z § 1 art. 746 k.c. „ d ający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie , p owinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia; w razie odpłatnego zlecenia obo wiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę ” . W omawianym przypadku konsument powinien zapłacić część cze snego odpowiadające czynnościom podjętym przez UKW. Uniwersytet nie wskazał na możliwość wypowiedzenia umowy przez konsumenta z ważnych przyczyn , co jednak nie oznacza, iż konsument nie może z ważnych przyczyn wypowiedzieć umowy, jednakże każdorazowo, je śli UKW będzie chciało powołać się na powyższy przepis , będzie musiało wykazać , iż w konkretnym przypadku nie nastąpiły ważne powody i należy się odszkodowanie . W przypadku niniejsze go postanowienia pożądaną sytuacją jest, by przedsiębiorca nie wykorzys tywał swej uprzywilejowanej pozycji kontraktowej, będącej rezultatem stosowania przez niego jednostronnie ustalonego wzorca umowy. Tymczasem p rzedstawia konsumentom warunk i umowy zawierają ce zapisy, kształtujące ich prawa i obowiązki w sposób mniej korzyst ny , niż wynika to z powszechnie obowiązujących przepisów pra wa. Oczekiwanym jest także, by przedsiębiorca nie przenosił na konsumenta ryzyka związanego z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą , tzn. nie obarczał konsumenta opłatami , których sposó b wyliczenia , w kontekście niniejszej sprawy wiąże się z uprawnieniem przedsiębiorcy do wiążącej interpretacji umowy. 19 Rażące naruszenie interesów konsumentów W niniejszym przypadku zastosowanie powinny mieć przepisy K odeksu cywilnego odnoszące się do wy powiedzenia zlecenia i rozliczeń stron z tego tytułu. Jednakże przedsiębiorca wykorzystując swoją pozycję narzucił konsumentom niekorzystne dla nich rozwiązania. Taka przewaga po stronie U KW rażąco narusza interesy konsumenta, gdyż pozwala pobierać mu czes ne w przypadku kiedy konsument rezygnuje z umowy z ważnych przyczyn, także takich które leżą po stronie przedsiębiorcy. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że zakwestionowana klauzula nie uwzględnia i nie zabezpiecza interesu konsumenta, jako słabsze j strony umowy, co prowadzi do ukształtowania stosunku zobowiązaniowego w sposób nierównorzędny i rażąco dla niego niekorzystny. Przedmiotowy zapis , w ocenie Prezesa UOKiK, kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, r ażąco naruszając jego interesy. Ponadto kwestionowane postanowienie w sposób nieprecyzyjny i mogący wprowadzać konsumentów w błąd określa sposób liczenia biegu okresu wypowiedzenia. Tym samym ww. postanowienie jest niedozwolone zgodnie z art. 385 1 § 1 k .c . w zw. z art. 385 3 pkt 16 k.c. Ad I. 4 . „Organ prowadzący Szkołę może wypowiedzieć niniejszą umowę w czasie roku szkolnego wyłącznie z ważnych powodów ze skutkiem rozwiązującym na koniec roku szkolnego.” W ocenie Prezesa Urzędu, postanowienie UKW , z godnie z którym przedsiębiorca uprawiony zastrzega dla siebie możliwość wypowiedzenia umowy z ważnych przyczyn jednocześnie nie definiując ich , może być sprzeczne z dobrymi obyczajami rażąco naruszając interesy konsumentów. Główne świadczenia stron Anal iza kwestionowanego postanowienia umownego wykazała, że nie dotyczy ono gł ównych świadczeń stron w umowie. Naruszenie dobrych obyczajów W przypadku powyżej cytowanej klauzuli za dobry obyczaj należy uznać:  zasadę jasnego i precyzyjnego przedstawienia w arunków umowy,  zasadę lojalnego zachowania kontrahenta względem konsumenta,  zasady dobrej wiary i uczciwości w konstruowaniu umowy. Przedsiębiorca winien wskazać w umowie w sposób jasny i precyzyjny , co uznaje się za ważne powody. Jedynie przy takiej k onstrukcji umowy, w sytuacji kiedy przedsiębiorca pow o ła się przy wypowiedzeniu umowy na ważne powody, konsument będzie mógł zweryfikować, czy faktycznie takie powody zaistniały. Natomiast jeżeli konsument na podstawie odpowiedniego zapisu umowy uzna, iż wypowiedzenie nastąpiło bez ważnych powodów, będzie mógł ubiegać się odszkodowani a od przedsiębiorcy. 20 W tym miejscu wskazać również należy, iż wymogiem minimalnym, który powinien zostać spełniony przez podmiot dokonujący wypowiedzenia umowy jest wprowadz enie takiej możliwości do wiążącej go umowy i jednoczesne określenie sytuacji, w których takie wypowiedzenie jest możliwe. Klauzule te powinny w sposób transparentny określać przesłanki i kryteria możliwych jednostronnych czynności praw n okształtujących w p ostaci wypowiedzenia umowy , tj. wskazywać stany faktyczne, w których może dojść do jednostronnego rozwiązania umowy. W omawianym przypadku przedsiębiorca powinien zatem określić stany faktyczne upoważniające go do rozwiązania stosunku prawnego. Wypowiedze nie umowy przez przedsiębiorcę w przypadku usług edukacyjnych realizowanych w kilkuletnich cyklach, jest dla konsumenta – rodzica dziecka co najmniej kłopotliwe. Wypowiedzenie winno być czymś wyjątkowym i stosowanym w ostateczności. Nie oznacza to, iż UK W nie powinno mieć prawa do wypowiedzenia umowy, należałoby jednak w poszanowaniu obu stron umowy stworzyć precyzyjne z apisy w tym przedmiocie. Rażące naruszenie interesów konsumentów W przypadku niniejszego postanowienia rażące naruszenie interesów ko nsumentów polegać może na umożliwieniu UKW dowolnego wypowiadania umów o naukę poprzez uznanie, iż istnieje ważny powód wypowiedzenia. W omawianej sytuacji, Uniwersytet wykorzystuje swoja pozycję profesjonalisty i narzucił konsumentom zapis, który pozw al a mu na dokonywanie wiążącej interpretacji umowy. Tym samym ww. postanowienie jest niedozwolone zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. w zw. z art. 385 3 pkt 9 k.c. Mając na względzie ww. okoliczności należało orzec, jak w pkt I sentencji decyzji. Ad II Z go dnie z art. 2 3c ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli przedsiębiorca przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 23b ust. 1, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia zakazu , o którym mowa w art. 23a, lub usunięcia skutków tego naruszenia, Prezes Urzędu może, wydając decyzję, o której mowa w art. 23b ust. 1, zobowiązać przedsiębiorcę do wykonania tych zobowiązań. W doktrynie podkreśla się, że decyzja zobowiązująca 2 stanowi jeden z najbardziej skutecznych mechanizmów będących w dyspozycji Prezesa Urzędu, których celem jest doprowadzenie działań przedsiębiorców do stanu zgodności z prawem ochrony konkurencji i konsumentów. W tym miejs c u należy przywołać następujący pogląd: „ M ożna wręcz twierdzić, iż jest to modelowy – bo koncyliacyjny, niesporny – sposób kształtowania przez regulatora zasad działania rynku sprzyjającego konsumentom. Przyczyną wysokiej 2 Dotyczy decyzji, o której mowa w przepisie art. 28 ust awy o ochronie konkurencji i konsumentów, niemniej jednak przed s taw iony pogląd jest adekwatny do decyzji zobowiązującej dotyczącej stosowania niedozwolonych postanowień umownych. 21 skuteczności procedury zobowiązującej jest przede wszystkim proporcjonalne r ozłożenie obciążeń i korzyści po obu stronach tej relacji administracyjno - prawnej. Każda ze stron, tj. organ administracyjny i przeds iębiorca, wnosi swoisty „wkład” w doprowadzenie do stanu zgodności z prawem, poświęcając z reguły pewne wartości, w zamian zyskując natomiast inne. Istotne jest przede wszystkim to, iż ostatecznie zyskuje konsument, którego interes podlega szczególnej ochronie ( J . Sroczyński, „Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów: decyzja zobowiązująca (uwagi praktyczne oraz de lege fe renda )”, Internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny 2012, nr 1(1), s. 99, https://ikar.wz.uw.edu.pl/numery/01/pdf/01.pdf. ). Analiza przepisu art. 2 3c ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pozwala jednoznacznie stwierdzić, że Prezes UO KiK może wydać powyższą decyzję w sytuacji łącznego spełnienia przesłanek: 1) istnieni e pod staw y do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 23 b ust. 1 us tawy o ochronie konkurencji i ko nsumentów , 2) zobowiązanie przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechan ia określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 23a, lub usunięcia skutków tego naruszenia. Organ ochrony konsumentów w wyniku przeprowadzenia niniejszego postepowania stwierdził stosowani e przez UKW niedozwolo nych postanowień umownych , stąd zaistniała konieczność wydania decyzji w oparciu o art. 23 b ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. P onadto w niniejszej sprawie Uniwersytet zadeklarował wolę złożenia zobowiązania w reakcji na wydanie przez Prezesa U O KiK Postanowienie . W pierwszym piśmie w sprawie UKW przedłoży ł treść proponowanego przez siebie zobowiązania. Ostatecznie przedsiębiorca złożył zobowiązanie o treści wskazanej w pkt I I sentencji decyzji. Wobec faktu złożenia przez UKW stosownego zobowiąz ania na początkowym etapie toczącego się postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone Prezes UOKiK uznał za zasadne przyjęcie tego zobowiązania w zakresie przez niego przedstawionym. Treść zobowiązania jest jednoznaczna i precy zyjna oraz umożliwia skontrolowanie jego wykonania. Przedmiot zobowiązania pozostaje w bezpośrednim związku z zarzucan ymi przez Prezesa UOKiK nieprawidłowościami . Wskazać należy, iż wdrożenie takich zmian spowoduje zaprzestanie stosowania niedozwolonych postanowień umownych, umożliwi usunięcia skutków naruszenia (w wyniku przedstawienia przez przedsiębiorcę propozycji zawarcia aneksu) , a jednocześnie pozwoli na skrócenie przebiegu postępowania administracyjnego . W takim stanie faktycznym i prawnym Prez es UOKiK zdecydował się zaakceptować zobowiązanie przedsiębiorcy. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w punkcie II sentencji decyzji. Ad III Stosownie do art. 2 3c ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów elementem obligatoryjnym decyzji zobowiązującej jest nałożenie przez Prezesa UOKiK obowiązku składania w terminie wyznaczonym przez organ ochrony konsumentów informacji o stopniu realizacji zobowiązań, m. in. w formie sprawozdania z wykonania nałożonego zobowiązania. Uniwersytet w termini e 4 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji w zakresie zobowiązania wskazanego w punkcie II. d decyzji , powinien : 22 a) przedstawić informacj e na temat łącznej liczby konsumentów, do których wymagane było skierowanie aneksów, b) przedłoż yć dowod y nadania /doręczenia aneksów ww. konsumentom, c) wskaza ć liczb ę konsumentów, którzy je podpisali, d) wskaza ć liczb ę konsumentów, którzy nie zgodzili się na nowe warunki, e) wskaza ć liczb ę konsumentów, od których nie uzyskano odpowiedzi; oraz przedstawić w terminie 4 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji w zakresie punktu II.e decyzji kopi ę pięciu pierwszych umów o naukę: w szkole podstawowej, gimnazjum oraz liceum, zawartych na rok szkolny 2017/2018. Wyznaczon e na złożenie sprawozdania termin y, są termina m i odpowiednim i , wystarczającym i do wykonania nałożonego obowiązku. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w punkcie II I sentencji decyzji. Ad IV Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes U OKiK rozstrzyga o kosztach w drodze p ostanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 ww. ustawy jeżeli w wyniku postępowania organ ochrony konsumentów stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. W świetle natomiast art. 263 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, do kosztów postępowania zalicza się m.in. koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Z kolei zgodnie z art. 264 § 1 ww. kodeksu, jednocześ nie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Postępowanie w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedo zwolone zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku organ ochrony konsumentów w punk cie I sentencji decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją p rowadzoną przez Prezesa UOKiK ze stroną. W związku z powyższym, postanowiono obciążyć ww. przedsiębiorcę kosztami postępowania w wysokości 28 zł (słownie: dwadzieścia osiem złotych ). Z uwagi na powyższe orzeczono jak w p kt IV sentencji. Koszty niniejsze go postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od uprawomocnieni a się decyzji . Jednocześnie pou cza się, że na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za pośrednict wem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. 23 W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie IV ninie jszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 32 § 1 i 2 kodeksu postępowania cywilnego oraz stosownie do art. 264 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ustawy o ochroni e konkurencji i konsumentów, stronie przysługuje zażalenie za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy do Sądu Okręgowego w Warsz awie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie tygodniowym od dnia jej doręczenia. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy Piotr Adamczewski