RBG-41/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Długa 47, 85-034 Bydgoszcz tel. (52) 345-56-44, fax (52) 345-56-17 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 30 grudnia 2013r. Znak sprawy: RBG-61-19/13/AS DECYZJA Nr RBG – 41/ 2013 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez Edwarda Dixon i Małgorzatę Dixon prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą Kantoria.com Edward Dixon Małgorzata Dixon s.c. w Poznaniu – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania w/w przedsiębiorców polegające na: 1. stosowaniu we wzorcu umownym Regulamin serwisu Kantoria.com postanowienia tożsamego z wpisanym – na podstawie art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) – do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone w brzmieniu: Serwis Kantoria.com nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienia w realizacji zlecenia wynikające z przyczyn leżących po stronie osób trzecich, a także wynikających z przyczyn niezależnych od Serwisu Kantoria.com, pozostających poza kontrolą Serwisu Kantoria.com (…), co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów 2. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: a. niewskazanie w Regulaminie serwisu Kantoria.com , ani też w innym miejscu na stronie internetowej tego kantoru imion i nazwisk przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej – wbrew 2 dyspozycji art. 5 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.) w zw. z art. 43 4 kodeksu cywilnego, b. niewskazanie wymagań technicznych niezbędnych do współpracy z systemem teleinformatycznym, którym posługuje się usługodawca – wbrew dyspozycji art. 8 ust. 3 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 18 lipca 2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 10 lipca 2013r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – w związku ze stwierdzeniem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nakłada się na Małgorzatę Dixon prowadzącą działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą Kantoria.com Edward Dixon Małgorzata Dixon s. c. w Poznaniu kary pieniężne w wysokości: 1. 5.389,00 zł (słownie: pięć tysięcy trzysta osiemdziesiąt dziewięć złotych 00/100), z tytułu stosowania niedozwolonego postanowienia umowy tożsamego z wpisanym do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w punkcie I.1 sentencji decyzji, 2. 5.389,00 zł (słownie: pięć tysięcy trzysta osiemdziesiąt dziewięć złotych 00/100), z tytułu naruszenia obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, o którym mowa w punkcie I.2 sentencji decyzji, za zapłatę których odpowiada solidarnie z Edwardem Dixon. III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – w związku ze stwierdzeniem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nakłada się na Edwarda Dixon prowadzącego działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą Kantoria.com Edward Dixon Małgorzata Dixon s. c. w Poznaniu kary pieniężne w wysokości: 1. 5.389,00 zł (słownie: pięć tysięcy trzysta osiemdziesiąt dziewięć złotych 00/100), z tytułu stosowania niedozwolonego postanowienia umowy tożsamego z wpisanym do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w punkcie I.1 sentencji decyzji, 3 2. 5.389,00 zł (słownie: pięć tysięcy trzysta osiemdziesiąt dziewięć złotych 00/100), z tytułu naruszenia obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, o którym mowa w punkcie I.2 sentencji decyzji, za zapłatę których odpowiada solidarnie z Małgorzatą Dixon. IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z późn. zm.) oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, j.t) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – obciąża się solidarnie Edwarda Dixon i Małgorzatę Dixon prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą Kantoria.com Edward Dixon Małgorzata Dixon s. c. w Poznaniu kosztami opisanego w pkt I sentencji niniejszej decyzji postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 57 zł (słownie: pięćdziesiąt siedem złotych 00/100) oraz zobowiązuje się ich do zwrotu tej kwoty Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( dalej: Prezes UOKiK lub organ ochrony konsumentów ) postanowieniem Nr RBG-142/2013 z dnia 18 czerwca 2013r. – wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Edwarda Dixon i Małgorzatę Dixon prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą Kantoria.com w Poznaniu (dalej: Edward Dixon i Małgorzata Dixon lub przedsiębiorcy) praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: 1. stosowaniu w Regulaminie serwisu Kantoria.com postanowienia umownego wpisanego – na podstawie art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) – do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone w brzmieniu: Serwis Kantoria.com nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienia w realizacji zlecenia wynikające z przyczyn leżących po stronie osób trzecich, a także wynikających z przyczyn niezależnych od Serwisu Kantoria.com, pozostających poza kontrolą Serwisu Kantoria.com (…), co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów ; 2. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: a. niewskazanie w Regulaminie serwisu Kantoria.com , ani też w innym miejscu na stronie internetowej tego kantoru imion i nazwisk przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej – wbrew 4 dyspozycji art. 5 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.) w zw. z art. 43 4 kodeksu cywilnego, b. niewskazanie wymagań technicznych niezbędnych do współpracy z systemem teleinformatycznym, którym posługuje się usługodawca – wbrew dyspozycji art. 8 ust. 3 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 18 lipca 2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów . Prezes UOKiK wezwał przedsiębiorców do ustosunkowania się do przedstawionych zarzutów. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia 11 lipca 2013r. (data wpływu: 15.07.2013r.) Małgorzata Dixon wskazała, iż podjęte zostały wszelkie niezbędne działania mające na celu dostosowanie stanu faktycznego do stanu prawnego wymaganego w świetle obowiązujących przepisów, tj. usunięto z Regulaminu Kantoria.com klauzulę niedozwoloną, wskazano w Regulaminie imiona i nazwiska przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, a także uzupełniono wymagania techniczne niezbędne do współpracy z systemem teleinformatycznym, którym posługuje się Kantoria.com s.c. Przedsiębiorcy dokonali zatem zmian koniecznych dla poszanowania i zabezpieczenia zbiorowych interesów konsumentów. Wszelkie nieprawidłowości wykazane w toku postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK zostały usunięte i nie będą stosowane przez Kantoria.com w przyszłości. W związku z tym Kantoria.com s.c. wniosła o nienakładanie kary przewidzianej w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, ponieważ działania powodujące powstanie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostały całkowicie i definitywnie wyeliminowane. Na potwierdzenie tego faktu załączono zmieniony Regulamin serwisu Kantoria.com. Następnie, w piśmie z dnia 3 września 2013r. (data wpływu: 05.09.2013r.) przedsiębiorcy wskazali, iż zaniechanie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów nastąpiło z dniem 10 lipca 2013r. Małgorzata Dixon wyjaśniła ponadto, że wprowadzono w życie wszelkie zalecenia wskazane w postanowieniu i ponownie wniosła o nienakładanie kary pieniężnej przewidzianej w ustawie, ponieważ Kantoria.com usunęła wszelkie nieprawidłowości, a ponadto, zgodnie z wezwaniami udzieliła niezbędnych informacji oraz przedłożyła stosowne dokumenty. Przedłożono także umowę spółki cywilnej, z której wynika, iż zarówno Małgorzata Dixon jak i Edward Dixon uczestniczą w spółce w 50%, zaś wysokość przychodu za 2012r. każdego ze wspólników to 33.682.335,40 zł, zaś przychód spółki wyniósł 67.364.670,80 zł. W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa UOKiK z dnia 3 grudnia 2013r. Edward Dixon złożył oświadczenie końcowe w piśmie z dnia 13 grudnia 2013r. (data wpływu: 18.12.2013r.), w którym wskazał, iż w serwisie zostały przeprowadzone wszelkie niezbędne działania mające na celu dostosowanie funkcjonowania działalności internetowej do wymogów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a także do wytycznych Prezesa UOKiK. Wskazał on także, że przedsiębiorcy w toku całego postępowania dowodowego przekazywali wszelkie informacje oraz udostępniali niezbędne dokumenty. Ponadto Edward Dixon wniósł o nienakładanie na przedsiębiorców kary pieniężnej ( vide: k. 94). 5 Prezes UOKiK ustalił następujący stan faktyczny: Na podstawie zebranych w toku postępowania dokumentów Prezes UOKiK ustalił, iż Edward Dixon prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Kantoria.com Edward Dixon w Poznaniu (wyłącznie w formie spółki cywilnej), zaś Małgorzata Dixon prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Kantoria.com Małgorzata Dixon w Poznaniu –również wyłącznie w formie spółki cywilnej. Z wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, iż przedmiotem działalności gospodarczej obu przedsiębiorców jest działalność maklerska związana z rynkiem papierów wartościowych (66.12.Z – podklasa ta obejmuje też działalność kantorów wymiany walut), a działalność tą prowadzą od września 2011r. ( vide: k. 52, 84-85). Ponadto, obaj przedsiębiorcy dnia 12 października 2011r. zostali wpisani do rejestru działalności kantorowej. Przedsiębiorcy wskazali także, iż na dzień 21 października 2013r. z usług kantoru internetowego skorzystało dotąd 4.947 klientów ( vide: k. 89). Za pomocą serwisu Kantoria.com, zamieszczonego na stronie internetowej www.kantoria.com świadczą oni usługi wymiany walut. Prezes UOKiK ustalił, iż wskazani przedsiębiorcy prowadzą w/w działalność w ramach spółki cywilnej zawartej na podstawie umowy z dnia 21 września 2011 roku. Z umowy spółki cywilnej wynika, iż udziały w spółce Małgorzaty Dixon i Edwarda Dixon wynoszą po 50% ( vide: k. 53-57). W związku z prowadzoną działalnością przedsiębiorcy zamieścili na stronie internetowej kantoru Regulamin serwisu Kantoria.com, który wszedł w życie 16 listopada 2011 roku, a zawierał on zapis o treści: Serwis Kantoria.com nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienia w realizacji zlecenia wynikające z przyczyn leżących po stronie osób trzecich, a także wynikających z przyczyn niezależnych od Serwisu Kantoria.com, pozostających poza kontrolą Serwisu Kantoria.com (…). Prezes UOKiK ustalił ponadto, iż brak było w tym regulaminie imion i nazwisk przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej, a także wymagań technicznych niezbędnych do współpracy z systemem teleinformatycznym. Prezes UOKiK ustalił także, iż przedsiębiorcy zaniechali w/w praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, opisanych w sentencji niniejszej decyzji, z dniem 10 lipca 2013r. Prezes UOKiK ustalił, iż Edward Dixon i Małgorzata Dixon osiągnęli przychód za 2012r. z tytułu działalności spółki w wysokości po 33.682.335,40 zł każdy ( vide: k. 66 i 70). Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes UOKiK zważył, co następuje: Interes publiczny Prezes UOKiK, zgodnie z art. 1 ust. 1 uokik , podejmuje się ochrony interesów konsumentów wyłącznie w interesie publicznym, tzn. wtedy, gdy daną praktyką przedsiębiorcy może być dotknięty każdy konsument w analogicznych okolicznościach. 1 1 Por. Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13 stycznia 2009r., sygn. akt: XVII Ama 26/08; 6 Warunkiem koniecznym do uruchomienia instrumentów określonych w tej ustawie jest zatem zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym działania przedsiębiorców naruszają jej przepisy i jednocześnie stanowią zagrożenie dla interesu publicznego, bądź też naruszają ten interes. Niniejsze postępowanie dotyczyło podejrzenia stosowania przez Małgorzatę Dixon i Edwarda Dixon praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w zakresie działalności kantoru internetowego. Oznacza to de facto , że przedmiotowa praktyka mogła dotyczyć nieokreślonego z góry kręgu adresatów, a zatem mogła naruszać zbiorowy interes konsumentów. Uznać wobec tego należy, iż niniejsze postępowanie prowadzone było w interesie publicznym. Przesłanki stwierdzenia praktyki z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Przepis art. 24 ust. 1 uokik stanowi, iż zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów . Natomiast art. 24 ust. 2 uokik określa, iż przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się m. in. godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r.-Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.), a także naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Oceny, czy w danym przypadku mamy do czynienia z praktyką określoną w wyżej przywołanych przepisach, możemy dokonać na podstawie ustalenia łącznego spełnienia trzech przesłanek, którymi są: • działania przedsiębiorcy, • bezprawność tych działań, • naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. Działania przedsiębiorcy. Przepisy art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 4 ust.1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013r, poz. 672 j.t. z późn. zm.) definiują przedsiębiorcę jako osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą – czyli zgodnie z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową a także zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły (…). Zgodnie zaś z art. 4 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Przy czym, jak wskazuje Konrad Kohutek, przepis ten nie stwierdza, że przedsiębiorcą jest wspólnik spółki cywilnej. Przepis ten stanowi, że za przedsiębiorcę uznaje się tych wspólników i to w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. 2 Wspólnicy spółki cywilnej stają się przedsiębiorcami dopiero od momentu faktycznego podjęcia i wykonywania działalności gospodarczej, dążąc przez to do realizacji wspólnego 2 K. Kohutek, Komentarz do art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, Lex online; 7 celu gospodarczego. 3 Przedsiębiorcy wskazali, iż spółka rozpoczęła swoją działalność we wrześniu 2011r., a prowadzona jest za pomocą internetowego serwisu Kantoria.com. Tak więc ich działalność ma charakter zorganizowany, ciągły i zarobkowy. Wobec powyższego należy uznać, iż Małgorzata Dixon i Edward Dixon, działający w ramach spółki cywilnej pod nazwą Kantoria.com Edward Dixon Małgorzata Dixon w Poznaniu spełniają przesłanki, jakich wyżej powołane ustawy wymagają do bycia przedsiębiorcą. W konsekwencji ich działania mogą być poddane ocenie w toku postępowania przed Prezesem UOKiK. Przesłanka bezprawności. Pojęcie bezprawności nie jest pojęciem prawnie zdefiniowanym. Należy zatem przyjąć, zgodnie z jego literalnym brzmieniem, że „działanie bezprawne” to zachowanie sprzeczne z nakazem lub zakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych oraz z zasadami współżycia społecznego. Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tj. niezależnym od wystąpienia szkody, czy też zamiaru po stronie przedsiębiorcy dopuszczającego się działań bezprawnych. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa 4 . Ad 1). Małgorzata Dixon i Edward Dixon w piśmie z dnia 11 lipca 2013r. nie kwestionowali stosowania w badanym wzorcu umownym klauzuli niedozwolonej wymienionej w pkt I.1 sentencji decyzji. W związku z powyższym, wyjaśnić należy, iż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej (art. 479 36 – 479 45 k.p.c.), której dokonuje się przed zawarciem konkretnej umowy z konsumentem. Polega ona na kontroli wzorca jako takiego, w oderwaniu od konkretnej umowy, której wzorzec dotyczy. Ocenie podlega treść postanowień wzorca, a nie sposób jego wykorzystywania, w oderwaniu od warunków ekonomicznych i gospodarczych. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Zgodnie zaś z przepisem art. 479 43 k.p.c. wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Przepis art. 479 43 k.p.c. rozszerza zatem prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 §2 k.p.c., prowadzonego przez Prezesa UOKiK. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia 3 Ibidem; 4 por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz , pod red. J. Szwaji, CH Beck, Warszawa 2000, s. 117-118; 8 do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Wynika to wprost z treści przepisu art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 uokik . Powyższe stanowisko Prezesa UOKiK zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(…) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (…)”. Oznacza, że stosowanie w obrocie z konsumentami postanowień, które zostały wpisane do rejestru jest działaniem bezprawnym. Zauważyć przy tym należy, że w/w rejestr jest jawny, powszechnie dostępny i opublikowany na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta – www.uokik.gov.pl . Zatem od momentu wpisu klauzuli do rejestru niedozwolonych postanowień umownych obowiązuje bezwzględny zakaz stosowania takiej klauzuli we wszystkich wzorcach umownych. W tym miejscu wskazać należy, iż kontrola abstrakcyjna (a także badanie przez Prezesa UOKiK wzorców umów pod kątem występowania w nich klauzul niedozwolonych tożsamych z wpisanymi do rejestru – przyp. UOKiK) ma zapobiec konieczności stosowania kontroli incydentalnej poprzez wyeliminowanie z obrotu takich postanowień wzorca umowy, które musiałyby być w każdej konkretnej umowie, do której zostałyby inkorporowane, zakwalifikowane jako niedozwolone. Jest to więc kontrola o charakterze prewencyjnym. Dzięki mechanizmowi kontroli abstrakcyjnej konsument w sposób pośredni może wpływać na treść umowy, doprowadzając przed jej zawarciem do wyeliminowania ze stosowanego wzorca niedozwolonych postanowień. Należy podkreślić, że nie ma znaczenia, czy taka umowa faktycznie zostanie później zawarta. Istotą i zarazem celem postępowania jest trwałe wyeliminowanie postanowienia niedozwolonego z obrotu, a nie tylko przesądzenie o tym, że postanowienie takie przestaje być składnikiem konkretnej umowy i nie wiąże konsumenta, który ją zawarł. 5 Ponadto, podkreślić należy, że decyzja Prezesa UOKiK stwierdzająca stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (…) może stanowić prejudykat dla konsumenta przesądzający o bezprawności zachowania przedsiębiorcy. Oznacza to, że w przypadku sporu cywilnoprawnego, w sprawie przed sądem powszechnym, konsument nie będzie już musiał udowadniać faktu stosowania praktyki. 6 Wskazać w tym miejscu należy, iż przedsiębiorcy nie kwestionowali w swoich pismach okoliczności stosowania wzorca umownego pn. Regulamin serwisu Kantoria.com, a także zawarcia w nim wskazanego w pkt I.1 sentencji decyzji postanowienia niedozwolonego. W związku z powyższym, należało przeprowadzić analizę prowadzącą do wykazania tożsamości kwestionowanego przez Prezesa UOKiK postanowienia stosowanego przez przedsiębiorców z postanowieniem wpisanym do Rejestru. 5 Edyta Rutkowska – Tomaszewska, Kontrola abstrakcyjna wzorców umownych – postępowanie o uznanie postanowień wzorca za niedozwolone , [w:] Ochrona prawna klienta na rynku usług bankowych ; Lex online 2013; 6 D. Miąsik [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2009r., s. 1059; M. Radwański [w:] A. Stawicki, E. Stawicki (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2011r., s. 654; Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2008r., III CZP 52/08, publ. Biuletyn SN 2008/7; 9 Po przeprowadzeniu wstępnej analizy nadesłanego wzorca, Prezes UOKiK stwierdził, że kwestionowany w pkt I.1 sentencji niniejszego postanowienia zapis o treści: Serwis Kantoria.com nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienia w realizacji zlecenia wynikające z przyczyn leżących po stronie osób trzecich, a także wynikających z przyczyn niezależnych od Serwisu Kantoria.com, pozostających poza kontrolą Serwisu Kantoria.com (…) jest tożsamy z postanowieniem o treści: Bank nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienia lub nieprawidłowości, które mogą zaistnieć z przyczyn od Banku niezależnych , wpisanym do rejestru dnia 21.09.2011r. pod numerem 2553 na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 28 kwietnia 2011r. (sygn. akt: XVII AmC 756/10). Sąd Okręgowy uznał, iż zakwestionowane postanowienie, wpisane pod pozycją 2553 w rejestrze, stoi w sprzeczności z dobrymi obyczajami oraz rażąco narusza interesy konsumentów, a w konsekwencji jest niedozwolonym postanowieniem umownym. Zgodnie z regulacją art. 471 k.c. dłużnik jest obowiązany do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Uregulowanie zawarte w zakwestionowanym postanowieniu stwarza dla pozwanego sytuację korzystniejszą w stosunku do ogólnych reguł odpowiedzialności odszkodowawczej, naruszając tym samym zasadę równorzędności stron. Takie ograniczenie odpowiedzialności wobec konsumenta o tyle rażąco narusza jego interesy, że pozwany nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania przez podmioty, z których pomocą bank prowadzi swoją działalność (art. 474 k.c.). W ten sposób pozwany przenosi ryzyko działalności gospodarczej na konsumenta. Takie postanowienie uważa się za niedozwolone na podstawie art. 385 3 pkt 21 k.c., bowiem uzależnia ono odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez osoby, przy których pomocy wykonuje on swoje zobowiązania. Konkludując, w ocenie Prezesa UOKiK, treść wyżej przywołanego postanowienia mieści się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru. Uwzględniono przy tym kryterium treści a także celu, jakiemu służy kwestionowana klauzula i klauzula wpisana do rejestru oraz kryterium skutku , jakie wywołuje klauzula kwestionowana i klauzula uznana przez SOKiK za abuzywną. Mianowicie, Prezes UOKiK wziął pod uwagę okoliczność wyłączania odpowiedzialności przez przedsiębiorców z przyczyn od nich niezależnych, a więc pozostających w zakresie odpowiedzialności kontraktowej z art. 471 k.c. oraz za działania osób trzecich z art. 474 k.c. Powyższe argumenty przesądzają o ustaleniu, iż w/w postanowienie jest tożsame z postanowieniem wpisanymi do rejestru klauzul niedozwolonych. Ad 2. a) Zgodnie z art. 5 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną (dalej: uśude ) usługodawca podaje, w sposób wyraźny, jednoznaczny i bezpośrednio dostępny poprzez system teleinformatyczny, którym posługuje się usługodawca, informacje podstawowe, do których należą przede wszystkim imię i nazwisko albo nazwę lub firmę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 43 4 kodeksu cywilnego firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń dowolnie obranych . Pod firmą, o której mowa w art. 43 4 k.c., działają także wspólnicy spółek cywilnych. Firma nie przysługuje spółce cywilnej, która nie jest podmiotem prawa cywilnego, 10 tym samym nie może być przedsiębiorcą i korzystać z przysługujących jej atrybutów 7 . Stanowi o tym przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. W związku z powyższym, Edward Dixon i Małgorzata Dixon jako przedsiębiorcy działający w ramach spółki cywilnej winni zamieszczać swoje imię i nazwisko obok oznaczenia Kantoria.com, by prawidłowo wypełnić dyspozycje wskazanych powyżej przepisów prawa, a tym samym podawać konsumentom pełną i rzetelną informację umożliwiającą identyfikację przedsiębiorcy prowadzącego kantor internetowy. Takich informacji nie było w pierwotnym brzmieniu regulaminu serwisu Kantoria.com, ani też na stronie internetowej www.kantoria.com ( vide: k. 8-10, 13). W związku z powyższym, brak imion i nazwisk przedsiębiorców należy uznać za naruszające prawo konsumenta do rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. b) Obowiązek przedsiębiorcy świadczącego usługi drogą elektroniczną, a taką usługą jest niewątpliwie świadczenie usług wymiany walut przez Internet, stanowi ponadto wskazanie w Regulaminie serwisu informacji dotyczących minimalnych parametrów niezbędnych do współpracy z systemem teleinformatycznym, którym się posługuje, informacji odnośnie sprzętu komputerowego, jaki powinien posiadać konsument, aby bez problemów mógł dokonać zamówienia (art. 8 ust. 3 pkt 2 lit. a uśude). Zatem konsument, zapoznając się z regulaminem kantoru internetowego powinien od razu uzyskać informację, czy przy użyciu posiadanego przez siebie komputera, bez żadnych przeszkód, będzie mógł „poruszać się” po tej stronie oraz dokonywać wymiany walut. Zważywszy na fakt, iż Prezes UOKiK istnienia takiego zapisu na kontrolowanym koncie skarżonego przedsiębiorcy nie ustalił, należy uznać, iż kontrolowany przedsiębiorca dopuścił się naruszenia w/w przepisów prawa. Obowiązek udzielenia konsumentom pełnej informacji jest najczęściej naruszaną postacią obowiązku informacyjnego. Praktyka z art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik przybierająca postać naruszenia obowiązku podania konsumentom pełnej informacji polega na niepodaniu wszystkich tych informacji, których przekazanie konsumentom jest obowiązkowe ( vide: wyrok SOKiK XVII Ama 121/05). 8 Przedsiębiorca może dopuścić się omawianej praktyki w tej formie (niepodanie pełnej informacji lub niepodanie jej w ogóle) tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim pominie te informacje, które musi podać konsumentom. 9 Posiadanie bowiem tych informacji jest niezbędne konsumentowi do podjęcia prawidłowej, czyli świadomej i zarazem efektywnej decyzji rynkowej, a ich brak wpływa negatywnie lub wyłącza możliwość podjęcia przemyślanej i suwerennej decyzji rynkowej. 10 Szeroko ujęty obowiązek informacyjny jest jednym z filarów ochronnego reżimu umowy zawieranej na odległość. 11 Katalog obowiązków informacyjnych leżących po stronie przedsiębiorcy jest zatem bardzo rozbudowany na etapie przed zawarciem umowy z konsumentem. Z powyższego wynika, iż wolą ustawodawcy ustanowiony został katalog obowiązków przedsiębiorcy wobec konsumentów korzystających z jego usług. Podkreślając rangę tych 7 Urszula Promińska, Komentarz do art.43 4 kodeksu cywilnego, 2009r. Lex online; 8 D. Miąsik [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2009, s. 973; 9 Ibidem, s. 973; 10 vide: decyzja Prezesa UOKiK z dnia 6 marca 2006r. nr RGD- 5/2006. 11 Ewa Łętowska, Ochrona niektórych praw konsumentów. Komentarz. Warszawa 2001, s.57. 11 zapisów nadano im formę obowiązków ustawowych. Przyjąć zatem należy, iż nieuczynienie zadość w/w obowiązkom ustawowym godzi w interes konsumentów, który ustawodawca uznał za istotny i podlegający ochronie prawnej. Przesłanka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów sformułowała definicję negatywną pojęcia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzając w art. 24 ust. 3 uokik , że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów . W świetle art. 1 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy należy przyjąć, że ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne i mogą dotknąć każdego potencjalnego konsumenta będącego kontrahentem przedsiębiorcy. Przedmiotem ochrony nie są zatem interesy indywidualnego konsumenta lub grupy indywidualnych konsumentów, ale wszystkich – aktualnych lub potencjalnych klientów – traktowanych jako grupa uczestników rynku zasługująca na szczególną ochronę (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 10 lipca 2008r., sygn. akt: VI ACa 306/08) 12 . W ocenie Prezesa UOKiK, zakwestionowane w przedmiotowej decyzji działania Małgorzaty Dixon i Edwarda Dixon godzą w zbiorowe interesy konsumentów, gdyż krąg adresatów praktyki nie był z góry określony. Stanowisko to potwierdzone zostało również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 września 2003 r. (sygn. akt: I CKN 504/01) stwierdził, iż: nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy antymonopolowej można wszczynać tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów. Na poparcie powyższego należy przytoczyć pogląd, jaki zaprezentował Sąd Okręgowy w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z 13 stycznia 2009r., zgodnie z którym jeżeli potencjalną daną praktyką przedsiębiorcy może być dotknięty każdy konsument w analogicznych okolicznościach, to ma miejsce naruszenie zbiorowych interesów (sygn. akt: XVII Ama 26/08). Tak więc, w rozpatrywanym stanie faktycznym, działania przedsiębiorców nie dotyczyły interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz wpływały niekorzystnie na interesy potencjalnie nieokreślonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy ewentualnych kontrahentów przedsiębiorcy. Jak wyżej wykazano, Prezes UOKiK, mający na celu ochronę zbiorowego interesu konsumentów, jest zobligowany do podjęcia stosownych działań w przypadku choćby potencjalnego zagrożenia interesu nieograniczonego kręgu osób, które ma miejsce w niniejszej sprawie. Wobec powyższego należy stwierdzić, że wszystkie przesłanki z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zostały spełnione, co oznacza, iż Małgorzata Dixon i Edward Dixon dopuścili się stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. 12 D. Miąsik, [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji (…), op. cit., s. 962; 12 Jednakże, zgodnie z dyspozycją art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującej zaniechanie jej stosowania, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał zabronionych działań, o których mowa w art. 24 uokik . Przedsiębiorcy w pismach z dnia 11 lipca 2013r. i z 3 września 2013r. wskazali, iż kwestionowane postanowienie zostało z Regulaminu serwisu Kantoria.com usunięte, a brakujące informacje uzupełniono z dniem 10 lipca 2013r. W świetle powyższego, orzeczono jak w punkcie I sentencji decyzji. Przesłanki nałożenia kary pieniężnej. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik Prezes UOKiK ma kompetencje do ukarania przedsiębiorcy poprzez nałożenie na niego kary pieniężnej w wysokości do 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeśli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. W pierwszej kolejności zbadać należy, czy naruszenie przepisów przez Małgorzatę Dixon i Edwarda Dixon było zawinione. Sprawdzić należy, czy przedsiębiorca miał świadomość, że swoim zachowaniem narusza zakaz stosowania praktyk godzących w zbiorowy interes konsumentów, lub czy też jako profesjonalny uczestnik obrotu mógł (powinien był) taką świadomość mieć. 13 Wskazać w tym miejscu należy, iż na przedsiębiorcach działających w Internecie i oferujących swoje usługi (tu: usługi wymiany walut), spoczywa obowiązek przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, w szczególności przestrzeganie zakazu stosowania postanowień, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone oraz nakazów zamieszczania wymaganych informacji. Jak wynika bowiem z wykładni przepisu art. 355 k.c. podmiot w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej winien wykazać szczególną, czyli wyższą, niż tylko należyta staranność w działaniach z uwagi na zawodowy charakter działalności. Prowadzenie działalności profesjonalnej uzasadnia zwiększone oczekiwania co do umiejętności, wiedzy, skrupulatności takiego kontrahenta. 14 W judykaturze natomiast wskazano, że przy kształtowaniu wzorca należytej staranności trzeba także brać pod uwagę wymóg znajomości obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej przez dany podmiot działalności gospodarczej ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17.08.1993r., sygn. akt: III CRN 77/93). 15 Z powyższego wynika zatem, iż Małgorzata Dixon i Edward Dixon jako profesjonaliści w zakresie działalności kantorowej online, powinni znać obowiązujące przepisy prawa, w szczególności klauzule wpisane do rejestru a także przepisy regulujące świadczenie usług drogą elektroniczną. Konieczność brania pod uwagę tej przesłanki w przypadku stosowania kar pieniężnych wynika bezpośrednio z art. 106 ust. 1 uokik. Z tego względu nakładając karę pieniężną, Prezes UOKiK uwzględnił całokształt okoliczności sprawy, które wskazywać mogą na nieumyślny charakter naruszenia przez przedsiębiorcę zakazu stosowania praktyk 13 Por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2011r., sygn. akt: III SK 45/10; 14 A. Rzetecka –Gil, Komentarz do niektórych przepisów kodeksu cywilnego, Lex Online 2010; 15 Cyt. za A. Rzetecka – Gil, op. cit.; 13 naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W zgromadzonym materiale dowodowym nie ma jednoznacznych dowodów wyraźnej intencji przedsiębiorców do naruszenia tych interesów. W zakresie nieumyślnych form winy w prawie polskim rozróżnia się lekkomyślność i niedbalstwo. W klasycznym ujęciu lekkomyślność ( luxuria ) polega na tym, że sprawca, który nie ma zamiaru popełnienia czynu zabronionego, przewiduje, że jego zachowanie się może wypełnić znamiona takiego czynu, jednakże przypuszcza - choć bezpodstawnie - że tego uniknie. Niedbalstwo ( negligentia ) natomiast polega na tym, iż sprawca wprawdzie nie przewiduje możliwości popełnienia czynu zabronionego, ale powinien i mógł to przewidzieć 16 . W ocenianym przypadku mamy zatem do czynienia z formą nieumyślności w postaci niedbalstwa profesjonalisty. W związku z powyższym, zebrane w toku niniejszego postępowania informacje wskazują na wspomniane wyżej ich nieumyślne działanie. Pomimo tego – jak już wcześniej wskazano – samo stwierdzenie nieumyślności zakwestionowanej praktyki daje podstawę do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik. W tym miejscu należy odnieść się do wniosku przedsiębiorców w zakresie odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na wyeliminowanie wszelkich nieprawidłowości, a także udzielanie niezbędnych informacji w odpowiedzi na wezwania i przedkładanie stosownych dokumentów. W niniejszej sprawie, przedstawione okoliczności, w ocenie Prezesa UOKiK, nie stanowią przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary. Na potwierdzenie tego faktu, przytoczyć należy stanowisko Sądu Okręgowego Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który w wyroku z dnia 15 grudnia 2009r. wskazał, iż nie ma znaczenia dla samej zasadności nałożenia kary, fakt, iż powód zaprzestał stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Kara jest bowiem nakładana w związku z tym, iż przedsiębiorca w ogóle dopuścił się naruszenia, tak więc ustanie stanu bezprawności nie wpływa na samo wymierzenie sankcji (por. wyrok SOKiK z dnia 15 grudnia 2009r., sygn. akt: XVII AmA 36/09). Ponadto, Małgorzata Dixon i Edward Dixon nie wskazali, jakoby w niniejszej sprawie zachodziły szczególne okoliczności przemawiające za nienakładaniem przez Prezesa UOKiK kary pieniężnej. Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż ewentualnie, już po nałożeniu na przedsiębiorców kary pieniężnej, zgodnie z art. 113 uokik, Prezes UOKiK może na wniosek przedsiębiorcy odroczyć uiszczenie kary pieniężnej albo rozłożyć ją na raty ze względu na ważny interes wnioskodawcy. Nakładanie kar pieniężnych w świetle przepisu art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik odbywa się co prawda na zasadzie fakultatywności, niemniej jednak – jak określa się w doktrynie – stosowanie kar pieniężnych powinno mieć miejsce w przypadkach dostatecznie wykształconych w praktyce reguł stosowania przepisów dotyczących naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Omawiane w przedmiotowej decyzji postanowienie tożsame z wpisanym do rejestru, zostało w nim ujawnione 21 września 2011r., zaś braki informacji umieszczonych, wynikające z naruszenia stosownych przepisów prawa dotyczą ustaw, które weszły w życie 10 marca 2003 roku, a więc obowiązują już ponad 10 lat. Prowadzenie zatem działalności gospodarczej, w szczególności przez Internet i stosowanie na te potrzeby wzorca umowy, jakim jest regulamin, musi uwzględniać ciągłe monitorowanie obowiązujących przepisów prawa, a także rejestru postanowień uznanych za niedozwolone, zwłaszcza, że rejestr ten jest ogólnodostępny na stronie internetowej http://uokik.gov.pl/ , a konsekwencje stosowania 16 Andrzej Marek, Komentarz do art. 9 kodeksu karnego, Lex online 2010; 14 takich zapisów we wzorcach umów są znane dzięki orzecznictwu Prezesa UOKiK, także dostępnemu na w/w stronie internetowej i upowszechnianemu przez środki masowego przekazu. Mając na względzie powyższe oraz stan faktyczny niniejszej sprawy, a przede wszystkim stopień naruszenia przez przedsiębiorców ekonomicznych interesów konsumentów, Prezes UOKiK postanowił skorzystać z uprawnienia do nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów, o których mowa w pkt I sentencji decyzji. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek, od których uzależniona jest wysokość kar nakładanych na przedsiębiorców. W art. 111 uokik przykładowo jedynie wskazano, iż Prezes UOKiK winien wziąć pod uwagę okres, stopień, okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenia przepisów ustawy . W związku z tym, iż żaden z przedsiębiorców uprzednio nie dopuścił się naruszenia przepisów w/w ustawy nie ma podstaw do podwyższenia kary pieniężnej z tego tytułu. Ponadto orzecznictwo wskazuje, że w przypadku kar przesłankami, które należy brać pod uwagę, są m.in.: potencjał ekonomiczny przedsiębiorcy, dopuszczalny poziom kary wynikający z przepisów ustawy oraz cele, jakie kara ma osiągnąć (por.: wyrok Sądu Najwyższego z 27.06.2000 r., sygn. akt: I CKN 793/98). Podkreślić nadto należy, iż nakładana przez Prezesa UOKiK kara finansowa pełni trojaką funkcję: represyjną, prewencyjną i edukacyjną. Ustalając zatem wymiar kary należy wziąć przede wszystkim pod uwagę funkcję prewencyjną kar, w tym prewencję ogólną. Kara bowiem winna być ustalona tak, aby powstrzymywać przedsiębiorcę stosującego praktykę oraz innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Zachodzi zatem konieczność wymierzenia kary o takiej wysokości, która zniechęci innych przedsiębiorców z zakresu działalności kantorowej online do stosowania naruszeń godzących w konsumentów, a tym samym zobliguje ich do stosowania procedur oraz wzorców umownych zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa. Ad II. W roku 2012 Małgorzata Dixon osiągnęła przychód z tytułu działalności spółki w wysokości 33.682.335,40 zł ( vide: k. 70), a zatem maksymalny wymiar kary, jaki można nałożyć na przedsiębiorcę wynosi 3.368.233,54 zł – tj. 10% łącznego przychodu z 2012 roku. Kara 1 W niniejszym postępowaniu postawiono Małgorzacie Dixon zarzut stosowania jednej klauzuli niedozwolonej we wzorcu umowy i w tym zakresie stwierdzono udowodnienie praktyki. Wobec tego, Prezes UOKiK za udowodnione naruszenia, o których mowa w pkt I.1 sentencji decyzji, postanowił wymierzyć przedsiębiorcy karę pieniężną. W ocenie Prezesa UOKiK nie ma wątpliwości, że naruszenie to jest przejawem nierównorzędnego traktowania konsumentów i mogło istotnie wpłynąć na ich interesy ekonomiczne. Wskazać w tym miejscu należy, iż Regulamin serwisu Kantoria.com, zawierający kwestionowane postanowienie obowiązywał od początku funkcjonowania serwisu, tj. od 16 listopada 2011 roku, a usunięcie tego zapisu nastąpiło z dniem 10 lipca 2013r. Praktyka trwała zatem dwadzieścia miesięcy, a więc miała charakter długotrwały. 15 Przy ustaleniu niniejszej kary należy rozważyć wagę omawianych naruszeń, która również winna być ustalana przez pryzmat szkodliwości danego naruszenia, a także okresu trwania tego naruszenia. W związku z powyższymi ustaleniami, Prezes UOKiK zważył opisaną praktykę na poziomie 0,02%, co stanowi kwotę kary 6.736,47 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej należy rozważyć ewentualne wystąpienie okoliczności łagodzących i obciążających, które mają wpływ na wysokość kary. Prezes UOKiK przy określaniu wymiaru kary stwierdził zaniechanie stosowania w/w praktyki, co obniża karę o 30%. N atomiast ze względu na specyfikę prowadzonej działalności kantorowej przez Internet, należało wziąć pod uwagę okoliczność obciążającą, tj. znaczny zasięg naruszenia. W związku z tym Prezes UOKiK podwyższył karę o 10% . Reasumując zatem okoliczności łagodzące i obciążające rozważone powyżej, Prezes UOKiK postanowił obniżyć karę łącznie o 20%. W związku z powyższym, Prezes UOKiK postanowił nałożyć na Małgorzatę Dixon karę pieniężną w wysokości 5.389,00 zł. Nałożona kara odpowiada 0,016% przychodu przedsiębiorcy i 0,16% kary maksymalnej, i jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. Kara 2 Kara, określona w pkt II.2 sentencji decyzji, wymierzona została Małgorzacie Dixon za naruszenie obowiązku informacyjnego, o którym mowa w punkcie I.2. sentencji decyzji , co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Przy ustaleniu niniejszej kary należy rozważyć wagę omawianych naruszeń, która również winna być ustalana przez pryzmat szkodliwości danego naruszenia, a także okresu trwania tego naruszenia. Naruszenie to nastąpiło na etapie przedkontraktowym. W związku z tym, Prezes UOKiK zważył opisaną praktykę na poziomie 0,02% ze względu na szkodliwość wobec konsumentów, co stanowi kwotę kary 6.736,47 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej należy rozważyć ewentualne wystąpienie okoliczności łagodzących i obciążających, które mają wpływ na wysokość kary. Prezes UOKiK przy określaniu wymiaru kary stwierdził zaniechanie stosowania w/w praktyki, co obniża karę o 30%. Natomiast ze względu na specyfikę prowadzonej działalności kantorowej przez Internet, należało wziąć pod uwagę okoliczność obciążającą, tj. znaczny zasięg naruszenia. W związku z tym Prezes UOKiK podwyższył karę o 10% . Reasumując zatem okoliczności łagodzące i obciążające rozważone powyżej, Prezes UOKiK postanowił obniżyć karę łącznie o 20%. W związku z powyższym, Prezes UOKiK postanowił nałożyć na Małgorzatę Dixon karę pieniężną w wysokości 5.389,00 zł. Nałożona kara odpowiada 0,016% łącznego przychodu przedsiębiorcy i 0,16% kary maksymalnej i jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. 16 Ad III. W roku 2012 Edward Dixon osiągnął przychód z tytułu działalności spółki w wysokości 33.682.335,40 zł ( vide: k. 66), a zatem maksymalny wymiar kary, jaki można nałożyć na przedsiębiorcę wynosi 3.368.233,54 zł – tj. 10% łącznego przychodu z 2012 roku. Kara 1 W niniejszym postępowaniu postawiono Edwardowi Dixon zarzut stosowania jednej klauzuli niedozwolonej we wzorcu umowy i w tym zakresie stwierdzono udowodnienie praktyki. Wobec tego, Prezes UOKiK za udowodnione naruszenia, o których mowa w pkt I.1 sentencji decyzji, postanowił wymierzyć przedsiębiorcy karę pieniężną. W ocenie Prezesa UOKiK nie ma wątpliwości, że naruszenie to jest przejawem nierównorzędnego traktowania konsumentów i mogło istotnie wpłynąć na ich interesy ekonomiczne. Wskazać w tym miejscu należy, iż Regulamin serwisu Kantoria.com, zawierający kwestionowane postanowienie obowiązywał od początku funkcjonowania serwisu, tj. od 16 listopada 2011 roku, a usunięcie tego zapisu nastąpiło z dniem 10 lipca 2013r. Praktyka trwała zatem dwadzieścia miesięcy, a więc miała charakter długotrwały. Przy ustaleniu niniejszej kary należy rozważyć wagę omawianych naruszeń, która również winna być ustalana przez pryzmat szkodliwości danego naruszenia, a także okresu trwania tego naruszenia. W związku z powyższymi ustaleniami, Prezes UOKiK zważył opisaną praktykę na poziomie 0,02%, co stanowi kwotę kary 6.736,47 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej należy rozważyć ewentualne wystąpienie okoliczności łagodzących i obciążających, które mają wpływ na wysokość kary. Prezes UOKiK przy określaniu wymiaru kary stwierdził zaniechanie stosowania w/w praktyki, co obniża karę o 30%. Natomiast ze względu na specyfikę prowadzonej działalności kantorowej przez Internet, należało wziąć pod uwagę okoliczność obciążającą, tj. znaczny zasięg naruszenia. W związku z tym Prezes UOKiK podwyższył karę o 10% . Reasumując zatem okoliczności łagodzące i obciążające rozważone powyżej, Prezes UOKiK postanowił obniżyć karę łącznie o 20%. W związku z powyższym, Prezes UOKiK postanowił nałożyć na Edwarda Dixon karę pieniężną w wysokości 5.389,00 zł. Nałożona kara odpowiada 0,016% przychodu przedsiębiorcy i 0,16% kary maksymalnej, i jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. Kara 2 Kara, określona w pkt II.2 sentencji decyzji, wymierzona została Edwardowi Dixon za naruszenie obowiązku informacyjnego, o którym mowa w punkcie I.2. sentencji decyzji , co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Przy ustaleniu niniejszej kary należy rozważyć wagę omawianych naruszeń, która również winna być ustalana przez pryzmat szkodliwości danego naruszenia, a także okresu trwania tego naruszenia. Naruszenie to nastąpiło na etapie przedkontraktowym. W związku z tym, 17 Prezes UOKiK zważył opisaną praktykę na poziomie 0,02% ze względu na szkodliwość wobec konsumentów, co stanowi kwotę kary 6.736,47 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej należy rozważyć ewentualne wystąpienie okoliczności łagodzących i obciążających, które mają wpływ na wysokość kary. Prezes UOKiK przy określaniu wymiaru kary stwierdził zaniechanie stosowania w/w praktyki, co obniża karę o 30%. Natomiast ze względu na specyfikę prowadzonej działalności kantorowej przez Internet, należało wziąć pod uwagę okoliczność obciążającą, tj. znaczny zasięg naruszenia. W związku z tym Prezes UOKiK podwyższył karę o 10% . Reasumując zatem okoliczności łagodzące i obciążające rozważone powyżej, Prezes UOKiK postanowił obniżyć karę łącznie o 20%. W związku z powyższym, Prezes UOKiK postanowił nałożyć na i Edwarda Dixon karę pieniężną w wysokości 5.389,00 zł. Nałożona kara odpowiada 0,016% łącznego przychodu przedsiębiorcy i 0,16% kary maksymalnej i jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. Prezes UOKiK uznał, że orzeczone kary pieniężne prawidłowo spełnią zarówno funkcję represyjną, jak i swoje zadania w zakresie prewencji generalnej i indywidualnej, zapobiegając stosowaniu podobnych naruszeń w przyszłości, zarówno przez Małgorzatę Dixon i Edwarda Dixon, jak i przez innych przedsiębiorców prowadzących działalność kantorową online. Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie II i III sentencji decyzji. Ad IV. Koszty postępowania Stosownie do art. 77 ust. 1 uokik jeżeli w wyniku postępowania Prezes UOKiK stwierdził naruszenie przepisów w/w ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 80 uokik Prezes UOKiK rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie, co zostało uczynione. W związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisów w/w ustawy spełniona została przesłanka wynikająca z art. 77 ust. 1 uokik pozwalająca na obciążenie przedsiębiorców kosztami przeprowadzonego postępowania, którymi są poniesione przez Prezesa UOKiK wydatki na korespondencję z przedsiębiorcami prowadzoną w toku przedmiotowego postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w wysokości 57 zł. W związku z powyższym postanowiono obciążyć Małgorzatę Dixon i Edwarda Dixon działających w ramach spółki cywilnej pod nazwą Kantoria.com Edward Dixon Małgorzata Dixon s.c. w Poznaniu kosztami postępowania w wysokości 57 zł (pięćdziesiąt siedem złotych 0/100) i zobowiązać ich do zapłaty tej kwoty solidarnie. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w pkt IV sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 uokik oraz 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego należności z tytułu nałożonej kary pieniężnej oraz kosztów postępowania należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na rachunek bankowy Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w NBP o/o Warszawa nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . 18 Jednocześnie poucza się, że na podstawie art. 81 ust. 1 uokik w związku z art. 479 28 §2 k.p.c. od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie IV niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 uokik w związku z art. 479 32 § 1 i 2 k.p.c. oraz stosownie do art. 264 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stronie przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy w terminie tygodniowym od dnia jej doręczenia. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Bydgoszczy Dorota Karczewska