RGD-1/2015

RGD-410-2/14/15/MLM Gdańsk, 30 czerwca 2015 r. D ECYZJA NR RGD. 1/2015 I. Na podstawie art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 945), po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumen- tów uznaje za praktykę ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działania przedsiębiorców: 1) Dariusza Paszkiewicza, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Serwis Sprzętu Biurowego Dariusz Paszkiewicz w Gdańsku, 2) Małgorzaty Miąskowskej, prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Techniki Biurowej SERVICE w Gdyni, 3) Wojciecha Miąskowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą ART SERWIS w Gdyni, polegające na zawarciu porozumienia ograniczającego konkurencję na krajowym ryn- ku usług serwisowych urządzeń biurowych, polegającego na uzgadnianiu przez tych przedsiębiorców, przystępujących do postępowań o udzielenie zamówień publicznych na świadczenie usług serwisowych, treści składanych ofert oraz uzgadnianiu wzajem- nych zachowań podejmowanych w toku prowadzonych postępowań, celem doprowa- dzenia do wyboru oferty tego z ww. przedsiębiorców, który zaoferował najwyŜszą cenę, co moŜe stanowić naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 6 czerwca 2014 r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konku- rencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu postępo- wania antymonopolowego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakła- da: 1) w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, na Da- riusza Paszkiewicza, karę pienięŜną w wysokości 415 zł (słownie: czterysta piętnaście złotych), płatną do budŜetu państwa, 2) w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, na Małgorzatę Miąskowską, karę pienięŜną w wysokości 2.754 zł (słownie: dwa tysiące siedemset pięćdziesiąt cztery złote), płatną do budŜetu państwa, 3) w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, na Wojciecha Miąskowskiego, karę pienięŜną w wysokości 3.954 zł (słownie: trzy tysiące dziewięćset pięćdziesiąt cztery złote), płatną do budŜetu pań- stwa. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura UOKiK w Gdańsku 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl III. Na podstawie art. 77 ust. 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), oraz stosownie do art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania admini- stracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu obciąŜa przedsiębiorców następującymi kosztami tj.: 1) Dariusza Paszkiewicza – 5,50 zł (słownie: pięć złotych 50/100), 2) Małgorzatę Miąskowską – 5,40 zł (słownie: pięć złotych 40/100), 3) Wojciecha Miąskowskiego – 5,50 zł (słownie: pięć złotych 50/100), i zobowiązuje do uiszczenia tych kosztów na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konku- rencji i Konsumentów w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej de- cyzji. UZASADNIENIE [1] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zwany dalej równieŜ Prezesem Urzędu lub organem antymonopolowym], w dniu 12 marca 2014 r. otrzymał od Zakła- du Ubezpieczeń Społecznych ZUS Oddział w Olsztynie zawiadomienie dot. ewentual- nej zmowy przetargowej, zawartej przez przedsiębiorców: 1) Dariusza Paszkiewicza Serwis Sprzętu Biurowego w Gdańsku, zwany dalej równieŜ SSB, 2) Małgorzaty Miąskowskiej Przedsiębiorstwo Techniki Biurowej SERVICE w Gdyni, zwana dalej równieŜ PTB, 3) Wojciecha Miąskowskiego ART SERWIS w Gdyni, zwany równieŜ ART SERWIS. Prezes Urzędu postanowił o przeprowadzeniu w sprawie, pod sygn. akt RGD. 400- 25/14/MLM, postępowania wyjaśniającego, którego celem była m.in. ocena, czy zgło- szona sprawa ma charakter antymonopolowy i czy w ustalonych okolicznościach sta- nu faktycznego nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U Nr 50, poz. 331 ze zm.) [zwanej dalej ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów lub ustawą antymonopolową], w szczególności art. 6 tej ustawy. [2] W piśmie z dnia 23 czerwca 2014 r. Wojciech Miąskowski oświadczył m.in., Ŝe naru- szył przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z uwagi na brak wiedzy. Moje działania nigdy nie zmierzały do wywołania szkody lub ukształtowania praw i obowiązków innych stron w sposób sprzeczny z prawem. Tym samym zobowiązuję się równieŜ do nie składania ofert, które mogą wskazywać na moŜliwość naruszenia przepisów ustawy o ochronie… Jednocześnie informuję, Ŝe zaprzestałem stosowania ww. praktyki… Jeszcze raz podkreślam, iŜ po analizie Państwa pisma oraz przeanali- zowaniu przepisów ustawy wyraŜam czynny Ŝal za swoje postępowanie oraz zobowią- zuję się do zaniechania tych działań które naruszają powyŜsze przepisy ustawy w przyszłości. Jednocześnie przedsiębiorca wnioskował o wydanie decyzji na podstawie art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zobowiązującej mnie do prze- strzegania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w przyszłości. [3] Małgorzata Miąskowska w piśmie z dnia 21 czerwca 2014 r. oświadczyła, m.in. Ŝe: ― naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nastąpiło ze względu na nieznajomość przepisów w tym zakresie, ― wyraŜam czynny Ŝal za swoje postępowanie, ― zobowiązuję się do zaprzestania tych działań w przetargach, które naruszają przepisy ustawy w przyszłości, ― zwracam się z prośbą o wydanie decyzji na podstawie art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zobowiązującej mnie do przestrzegania przepisów powyŜszej ustawy. 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [4] Dariusz Paszkiewicz, w piśmie z dnia 23 czerwca 2014 r. stwierdził, co następuje: Naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nastąpiło w wy- niku braku świadomości w tym zakresie. Dopiero po otrzymaniu od Państwa pisma zacząłem analizować przepisy i nie przypuszczałem, Ŝe moje zachowanie mogło naru- szać przepisy. Informuję, iŜ obecnie zaprzestałem takich działań, wyraŜam czynny Ŝal oraz zobowiązuję się do zaniechania tego rodzaju postępowania w przyszłości. [5] Prezes Urzędu pismem z dnia 16 lipca 2014 r. poinformował skarŜonych, iŜ przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie przewidują, ani nie określają pro- cedury przyjęcia, czy składania czynnego Ŝalu przez przedsiębiorców. Z kolei art. 109 tej ustawy zawiera regulacje dot. odstępowania od nałoŜenia sankcji finansowej lub jej obniŜenia wobec tego przedsiębiorcy, który podjął współpracę z organem antymo- nopolowym oraz przedstawił dowody na istnienie niedozwolonego porozumienia ogra- niczającego konkurencję. Przedsiębiorcy zostali powiadomieni o warunkach jakie na- leŜy spełnić, aby móc skorzystać z tego unormowania. Wystąpienie Prezesa Urzędu nie wywołało jednak Ŝadnej reakcji ze strony przedsiębiorców. [6] Wyniki analizy materiału dowodowego, zgromadzonego w trakcie postępowania wyja- śniającego, dały podstawę do postawienia uzasadnionej hipotezy o podejrzeniu naru- szenia zakazu określonego w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i kon- sumentów przez ww. przedsiębiorców, uczestników kilku postępowań przetargowych, których przedmiotem były usługi serwisowe sprzętu biurowego. [7] W dniu 8 grudnia 2014 r., postanowieniem nr 368 Prezes Urzędu wszczął, z urzędu, postępowanie antymonopolowe w sprawie podejrzenia zawarcia przez przedsiębiorców: 1) Dariusza Paszkiewicza, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Serwis Sprzętu Biurowego Dariusz Paszkiewicz w Gdańsku, 2) Małgorzatę Miąskowską, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Przedsię- biorstwo Techniki Biurowej SERVICE w Gdyni, 3) Wojciecha Miąskowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą ART SERWIS w Gdyni, porozumienia ograniczającego konkurencję na krajowym rynku usług serwisowych urządzeń biurowych, polegającego na uzgadnianiu przez tych przedsiębiorców, przy- stępujących do postępowań o udzielenie zamówień publicznych na świadczenie usług serwisowych, treści składanych ofert oraz uzgadnianiu wzajemnych zachowań podej- mowanych w toku prowadzonych postępowań, celem doprowadzenia do wyboru ofer- ty tego z ww. przedsiębiorców, który zaoferował najwyŜszą cenę, co moŜe stanowić narusze- nie art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [8] Postanowieniem nr 370 z dnia 8 grudnia 2014 r. do akt sprawy włączono całość dowo- dów, pozyskanych w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. [9] W dniu 8 grudnia 2014 r. do przedsiębiorców wystosowano zawiadomienie o wszczęciu niniejszego postępowania. Przedsiębiorcy nie ustosunkowali się do po- stawionego zarzutu. [10] Pismem z dnia 4 maja 2015 r. strony postępowania zostały zawiadomione o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie. W wyznaczonym terminie przedsiębiorca Wojciech Miąskowski skorzystał z prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym. P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW USTALIŁ , CO NASTĘPUJE : [11] Celem prowadzonego przez Prezesa Urzędu postępowania było ustalenie i wykazanie, czy działania przedsiębiorców: Dariusza Paszkiewicza, Małgorzaty Mią- skowskiej oraz Wojciecha Miąskowskiego, biorących udział w postępowaniach prze- 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl targowych na usługi serwisowe sprzętu biurowego naruszały zakaz zawierania poro- zumień ograniczających konkurencję, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o ochro- nie konkurencji i konsumentów. I. S TRONY POSTĘPOWANIA [12] Dariusz Paszkiewicz prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej CEIDG, pod firmą „Serwis Sprzętu Biurowego Dariusz Paszkiewicz” w Gdańsku. Zgodnie z wpisem do CEIDG, przedmiotem jego działalności jest m.in. naprawa i konserwacja maszyn. [13] Małgorzata Miąskowska prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o wpis do Cen- tralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej CEIDG, pod firmą: 1. Przedsiębiorstwo Techniki Biurowej SERVICE, nazwa skrócona PTB SERVICE; 2. Prakty- ka Lekarska lek. dent. Małgorzata Miąskowska w Gdyni. Zgodnie z wpisem do CEIDG, przedmiotem jej działalności jest m.in. naprawa i konserwacja maszyn. [14] Wojciech Miąskowski prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o wpis do Cen- tralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej CEIDG, pod firmą Wojciech Miąskowski ART SERWIS w Gdyni. Zgodnie z wpisem do CEIDG, przedmiotem jego działalności jest m.in. naprawa i konserwacja maszyn. [15] Postępowanie antymonopolowe w sprawie praktyk ograniczających konkurencję moŜe być wszczęte wobec podmiotów posiadających status przedsiębiorcy. Zgodnie z defi- nicją przedsiębiorcy, zawartą w art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów , pod pojęciem tym naleŜy rozumieć m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 672). Przedsiębiorcą jest więc osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą, tj. za- robkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóŜ, a takŜe działalność zawodową, wyko- nywaną w sposób zorganizowany i ciągły. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, Ŝe kaŜda ze stron postępowania prowadzi działalność gospodarczą i posiada status przedsiębiorcy, co wykazano w pkt [12] – [14] niniejszej decyzji. II. O KOLICZNOŚCI FAKTYCZNE SPRAWY [16] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Olsztynie (zamawiający) w dniu 27 marca 2014 r. zamieścił w Biuletynie Zamówień Publicznych ogłoszenie o zamówieniu pu- blicznym (nr. ogłoszenia 230000/271/05/2014-ZAPII). Przedmiotem zamówienia objęte było świadczenie usług konserwacji i napraw ksero- kopiarek znajdujących się w Oddziale ZUS w Olsztynie i Białymstoku. Zamawiający w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) przewidział moŜliwość składania przez wykonawców ofert częściowych, zgodnie z następującym podziałem: Część A – serwis konserwacja kserokopiarek OCE w Oddziale ZUS w Białymstoku, Część B - serwis konserwacja kserokopiarek innych niŜ OCE w Oddziale ZUS w Białym- stoku, Część C - serwis konserwacja kserokopiarek SHARP i TOSHIBA w Oddziale ZUS w Olsz- tynie. Zamawiający ustalił równieŜ, Ŝe zamówienie ma być realizowane od dnia podpisania umowy do dnia 31.12.2014 r., oferty powinny zostać złoŜone do dnia 9 kwietnia 2014 r. do godz. 10, a kryterium wyboru stanowiła najniŜsza cena. W postępowaniu oferty złoŜyło 8 przedsiębiorców. Dane nt. wykonawców oraz ich ofer- ty i uzyskanych punktów zawiera tabela nr 1. 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Tabela nr 1 N R OFERTY W YKONAWCA C ZĘŚCI ZAMÓWIENIA A B C 1 LANCS Sp. z o.o. Wa r szawa - 100,00 pkt - 2 Serwis Sprzętu Bi u rowego Gdańsk odrzucona 3 PTB SERWICE Gd y nia odrzucona 4 CANON Polska Sp. z o.o. Wa r szawa 100,00 pkt 5 ART SERWIS Gd y nia odrzucona 6 Zakład Techniki Budowl a nej - 84,83 pkt - 7 FAXIK O Sp. z o.o. Ols z tyn - - 100,00 pkt 8 BIG X M. Śliwiński odrzucona Z ośmiu złoŜonych ofert cztery zostały odrzucone. Zwycięskie oferty to: W części A - LANCS Sp. z o.o. Warszawa, w części B - CANON Polska Sp. z o.o., w czę- ści C - FAXIKO Sp. z o.o. Olsztyn. W informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty (pismo z dnia 29 kwietnia 2014 r.) ZUS informował, iŜ: Ofertę …. Po złoŜeniu oferty zamawiający wezwał przedsiębiorcę do wyjaśnienia i uzupełnienia wykazu wykonanych lub wykonywanych usług oraz dowodów potwierdzających, Ŝe usłu- gi te zostały wykonane lub są wykonywane naleŜycie. Wprawdzie przedsiębiorca przed- stawił takie dowody, jednak nie były to dokumenty oryginalne (lub odpowiednio po- świadczone), ale skany potwierdzonych kopii, co było niezgodne z warunkami zamó- wienia. Z tych teŜ powodów wykonawca został wykluczony z postępowania. W odniesieniu do ofert nr: 2,3 i 5 (dot. ofert przedsiębiorców objętych postępowaniem) zamawiający zdecydował o ich odrzuceniu z uwagi na to, iŜ ich złoŜenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkuren- cji. Zamawiający wskazał, Ŝe: 1. Oferty firmy SSB i PTB zostały dostarczone w tym samym czasie i przez tego samego kuriera. 2. KaŜda z ofert miała inną pieczątkę firmową przystawioną na kopercie, a inną nazwę firmy wpisaną w polu „Nadawca” na nalepce adresowej tj. na kopercie z pieczątką firmy Serwis Sprzętu Biurowego Dariusz Paszkiewicz w polu nadawca widniało PTB SERVICE Małgorzata Miąskowska i odwrotnie, co wskazuje iŜ oferty do wysyłki były przygotowane w tym samym miejscu i czasie. 3. Po otwarciu ofert okazało się, Ŝe firma Serwis Sprzętu Biurowego Dariusz Paszkie- wicz oraz ART SERWIS Wojciech Miąskowski Gdynia nie dołączyły do ofert wykazu wykonanych lub wykonywanych głównych usług oraz dowodów potwierdzających, Ŝe usługi te zostały wykonane lub są wykonywane naleŜycie. Natomiast PTB SERVICE Małgorzata Miąskowska dołączyła wykaz, ale bez dowodów. 4. Wykonawcy zostali wezwani do uzupełnienia braków. ― Wykonawca Serwis Sprzętu Biurowego Dariusz Paszkiewicz (najdroŜszy z trójki) nie uzupełnił wezwania. ― PTB SERVICE Małgorzata Miąskowska uzupełniła dokumenty w części A i B, omi- jając cześć C. ― ART SERWIS Wojciech Miąskowski pomimo, iŜ złoŜył najkorzystniejsze oferty w części A i C uzupełnił dokumenty jedynie w części B i C, pomijając cześć A. 5. W wyniku tych działań najkorzystniejszą ofertę w części A złoŜyła PTB SERVICE Mał- gorzata Miąskowska i ona wygrałaby przetarg w tej części. 6. Oferty ART SERWIS Wojciech Miąskowski i PTB SERVICE Małgorzata Miąskowska były niemal identyczne: te same pieczątki, taki sam charakter pisma. Uzupełnienia ofert zostały złoŜone w tym samym czasie i przez tego samego kuriera. 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 7. Dodatkowo, w innym przetargu dot. serwisu naprawczego i konserwacji drukarek w 2014 r. w Oddziałach ZUS w Olsztynie, Białymstoku i Siedlcach oferty ART SERWIS Wojciech Miąskowski i Serwis Sprzętu Biurowego Dariusz Paszkiewicz wpłynęły w jed- nej, wspólnej kopercie. [17] Organ antymonopolowy – w ramach podjętych czynności - ustalił równieŜ, iŜ latach 2013-2014 (I połowa roku) przedsiębiorcy: Wojciech Miąskowski, Małgorzta Mią- skowska oraz Dariusz Paszkiewicz brali wspólnie udział jeszcze w ośmiu innych postę- powaniach przetargowych, zorganizowanych przez następujących zamawiających: 1) Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju w Warszawie, 2) Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie, 3) Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie, 4) Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, 5) Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej w Warszawie (2 postępowania), 6) Urząd Patentowy w Warszawie, 7) Mazowiecka Jednostka WdraŜania Programów Unijnych w Warszawie. Prezes Urzędu wystąpił do ww. zamawiających o przekazanie informacji nt. prze- prowadzonych przetargów Dane dotyczące poszczególnych postępowań zawarto równieŜ w tabeli 2: Tabela nr 2. P RZEDMIOT PRZETARGU D ATA O FERENCI O FERTA ( W ZŁ ) R EZULTAT U WAGI I. M INISTERSTWO R OZWOJU R EGIONALNEGO ( ZAMAWIAJĄCY ) Usługa serwisu technicznego w zakresie przeglądów, konserwacji i naprawy urządzeń poligraficznych 7.11.2013 - ogłoszenie 18.11.2013 – otwarcie ofert 3.12.2013 – informacja o wyborze oferty Canon Po l ska - - ART SERWIS wygrana Oferta niekompletna. Po wezwaniu zama- wiającego przedsię- biorca uzupełnił ją w term i nie. PTB Odrz u cona Przedsiębiorców wezwano do uzu- pełniania ofert, ale ci w wyznaczonym terminie nie doko- nali uzupe ł ni eń . SSB odrzucona II. O ŚRODEK R OZWOJU E DUKACJI ORE ( ZAMAWIAJĄCY ) Serwis drukarko-kopiarek cyfrowych OCE 13.01.2014 – ogłoszenie 21.01.2014 – otwarcie ofert 5.02.2014 – informacja o wyborze oferty 12.02.2014 - umowa ART SERWIS wygrana Przedsiębiorca został wezwany do uzupełniania oferty. Uzupełniono ją w term i nie. SSB odrz u cona Przedsiębiorców wezwano do uzu- pełniania ofert, ale ci w wyznaczonym terminie nie doko- nali uzupe ł nie ń . PTB odrzucona Canon Po l ska - - III. U RZĄD M IASTA S TOŁECZNEGO W ARSZAWY ( ZAMAWIAJĄCY ) Obsługa serwisowo- materiałowa drukarko- kopiarek 06.02.2014 – ogłoszenie 14.02.2014 – otwarcie ofert Canon Po l ska - - SSB wygrana Przedsiębiorca został wezwany do uzupełniania oferty. Uzupełniono ją w 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 20.02.2014 – informacja o wyborze te r minie. PTB odrz u cona Przedsiębiorcy zostali wezwani do uzupełniania ofert, ale w ustalonym terminie nie doko- nał uzupe ł nienia. ART SERWIS odrzucona IV. W OJSKOWE C ENTRUM E DUKACJI ( ZAMAWIAJĄCY ) 1. Przegląd, konserwacja i naprawa maszyn cyfrowych Oce Ogłoszenie 24.02.2014 – otwarcie ofert 10.03.2014 - umowa Canon Po l ska - - ART SERWIS wygrana Po podpisaniu umowy z winy wykonawcy zama- wiający odstąpił do umowy, w dniu 24.03.2014 r. SSB odrzucona Przedsiębiorca został wezwany do uzupełniania oferty, ale w ustalonym terminie nie doko- nał uzupe ł nienia. 2. Przegląd, konserwacja i naprawa maszyn cyfrowych Ogłoszenie 25.02.2014 – otwarcie ofert ART SE R WIS - - SSB odrzucona Przedsiębiorca został wezwany do uzupełniania oferty, ale w ustalonym terminie nie doko- nał uzupe ł nienia. Aga COPY - - CCS T. Bi e gaj wygrana - Janicki, Sze w czuk - - Obsługa serwisowa pięciu wysokonakładowych urzą- dzeń do druku 31.12.2013 - ogłoszenie 8.01.2014 – otwarcie ofert 20.01.2014 – informacja o wyborze ofert Canon Po l ska wygrana - ART SERWIS odrzucona Przedsiębiorca został wezwany, ale spóźnił się z uzupeł- nieniem ofe r ty. PTB odrzucona Przedsiębiorca został wezwany do uzupełniania oferty, ale w ustalonym terminie nie doko- nał uzupe ł nienia. Usługi serwisowe urządzeń kserograficznych OCE 07.04.2014 – ogłoszenie 16.04.2014 – otwarcie ofert 30.06.2014 - umowa Canon Po l ska wygrana PTB odrzucona Przedsiębiorca został wezwany do uzupełniania oferty i ją uzupełnił, ale uznano, Ŝe nie spełnia warunków SIWZ. SSB odrzucona Przedsiębiorca został wezwany do uzupe ł niania oferty, 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl ale w ustalonym terminie nie doko- nał uzupe ł nienia. Usługi serwisowania wyso- kowydajnych urządzeń kserograficznych 31.12.2013 – ogłoszenie 10.01.2014 – otwarcie ofert 16.01.2014 – informacja o wyborze oferty 31.01.2014 - umowa Canon Po l ska ART SERWIS wygrana Przedsiębiorca został wezwany do uzupełniania oferty i dokonał uzupeł- nienia w term i nie. SSB odrzucona Przedsiębiorca został wezwany do uzupełniania oferty, ale w ustalonym terminie nie doko- nał uzupe ł nienia. * suma zaproponowanych cen jednostkowych za poszczególne usługi/części zamówienia Z informacji zawartych w Tabeli nr 2, wynika, Ŝe na osiem analizowanych postępo- wań przetargowych, w których przedsiębiorcy: Małgorzata Miąskowska (PTB), Woj- ciech Miąskowski (ART SERWIS) i Dariusz Paszkiewicz (SSB) brali udział, w pięciu prze- targach wybrana została oferta jednego z nich. Co do zasady składali oni niepełne, niekompletne, wymagające uzupełnienia oferty. Po wezwaniu wystosowanym przez zamawiającego ofertę uzupełniał jednak jedynie ten wykonawca, który zaproponował wyŜszą cenę, co skutkowało wyborem jego oferty (w takiej sytuacji uznawanej za najkorzystniejszą). [18] Na podstawie sprawozdania PIT/B ustalono, Ŝe w 2014 r. Małgorzata Miaskowska z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnęła przychód w wysokości …. zł. [19] Zgodnie ze sprawozdaniem PIT/B Wojciech Miaskowski, w związku z prowadzoną dzia- łalnością gospodarczą, uzyskał w roku 2014 przychód w wysokości …. zł. [20] Dariusz Paszkiewicz stosuje uproszczoną metodę wymiaru i poboru naleŜności podat- kowych w postaci karty podatkowej. Cechą tej formy opodatkowania jest, iŜ podatnik nie składa sprawozdań obrazujących wielkość uzyskanych przychodów, nie jest takŜe obowiązany do ich ewidencjonowania. Zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy w ro- ku 2014 r. uzyskał on przychód w wysokości …. zł. P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW ZWAśYŁ , CO NASTĘPUJE : III. INTERES PUBLICZNY [21] Zarzut postawiony w niniejszej sprawie dotyczy porozumienia ograniczającego konku- rencję, zawartego pomiędzy przedsiębiorcami uczestniczącymi w latach 2013 – 2014, w postępowaniach przetargowych na świadczenie usług serwisowania sprzętu biuro- wego ― w tym przeglądu, konserwacji i napraw maszyn/sprzętu biurowego (maszyn cyfrowych, drukarek, kopiarek itp.) ― polegającego na uzgodnieniu ceny oraz wza- jemnej koordynacji zachowań przedsiębiorców w trakcie postępowania, w celu do- prowadzenia do wygrania przetargu przez jednego z uczestników porozumienia. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie z zakresu prawa antymonopolowego wska- zuje się jednoznacznie, Ŝe porozumienia zawierane pomiędzy konkurentami to jedne z najpowaŜniejszych naruszeń reguł konkurencji chronionych prawem, bowiem za- zwyczaj prowadzą do zakłóceń w prawidłowym funkcjonowaniu rynku 1 . Zniekształca- 1 Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. A. Stawicki, E. Stawicki wyd. LEX W-wa 2011 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl jąc relacje na nim panujące poprzez ograniczanie, albo wręcz eliminację konkuren- cji, godzą w istotę gospodarki wolnorynkowej i ― podwaŜając w ten sposób jeden z podstawowych jej aksjomatów ― naruszają tym samym interes ogólnospołecz- ny/publiczny. Jak podkreśla się w orzecznictwie Sądu NajwyŜszego, jednym z prze- jawów naruszenia interesu publicznego jest zawarcie porozumienia dotyczącego za- sadniczego parametru konkurencji na rynku, jakim jest cena 2 . Ponadto, jak podkreśla się w literaturze przedmiotu 3 […] porozumienia horyzontalne w sprawie przetargów są ze swej natury jednymi spośród najbardziej powaŜnych naruszeń art. 101 TFUE. naruszenia w tym przypadku sztucznie przekreślają i pozbawiają kontrahentów ko- rzyści, jakich spodziewają się osiągnąć dzięki konkurencji związanych z przetargami, często organizowanych specjalnie po to, by wykorzystując silną konkurencję osiągnąć niskie ceny realizacji. Z tego teŜ powodu za taki udział w spiskowaniu przeciwko konkurencji są na przedsiębiorstwa nakładane bardzo wysokie kary pienięŜne. [22] Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów naleŜy do dziedziny prawa publiczne- go, a prawo to ma na celu ochronę interesu ogólnospołecznego. Publicznoprawny cha- rakter ustawy oznacza zatem, Ŝe nie wszystkie zachowania przedsiębiorców uzasad- niają uruchomienie przewidzianych przez nią instrumentów. Powinno to następować tylko wówczas, gdy w następstwie zachowań naruszających ustawę zagroŜony jest in- teres ogólnospołeczny. Klauzula generalna interesu publicznego jest kategorią nad- rzędną, inkorporowaną przez definicje administracji publicznej, określające przed- miot jej działalności, lub wskazujące jej zasadnicze funkcje 4 . Według tych definicji, klauzula interesu publicznego słuŜy wyznaczeniu relacji między sytuacją jednostki, a działalnością administracji publicznej, skierowaną na zapewnienie dobra wspólnego. [23] Jak stanowi art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ustawa okre- śla warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowania w interesie pu- blicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Wynika z tego, Ŝe speł- nienie przesłanki interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek konieczny do podjęcia przez organ antymonopolowy interwencji w celu wdraŜania i zastosowania prawa konkurencji . [24] Sąd NajwyŜszy, dokonując przekrojowej interpretacji pojęcia interesu publicznego na gruncie ustawy antymonopolowej stwierdził, iŜ „ rozwaŜając, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, a następnie - po jego przeprowadzeniu - wydając odpo- wiednią decyzję, organ antymonopolowy musi wskazać, na czym polegał interes pu- bliczny w podjęciu interwencji w odniesieniu do konkretnej praktyki, której postę- powanie dotyczyło” 5 . Interes publiczny naleŜy utoŜsamiać z naruszeniem konkurencji lub wywołaniem (moŜliwością wywołania) na rynku innych niekorzystnych zjawisk 6 . Naruszenie interesu publicznego ma miejsce wówczas, gdy zachowanie przedsiębior- cy, będące przedmiotem postępowania antymonopolowego wywołało lub mogło wy- wołać na rynku niekorzystne – z punktu widzenia celów ustawodawstwa antymonopo- lowego – skutki w postaci wpływu na ilość, jakość, cenę towarów lub zakres wyboru dostępny konsumentom lub innym nabywcom. Zgodnie z orzecznictwem Sądu NajwyŜ- szego, naruszenie interesu publicznego ma miejsce wówczas, gdy po pierwsze skut- kami działań sprzecznych z ustawą „dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, ale równieŜ gdy te działania wywołują na rynku inne niekorzystne zjawiska” 7 . s.211 2 Wyrok SN z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt III SK 21/11, LEX nr 1108489 i przywołany wyrok SN z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt III SK 40/07, LEX nr 479320. 3 Por. Z. Jurczyk, Kartele w polityce konkurencji Unii Europejskiej , Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 375 4 Por. H. Izdebski, M. Kulesza, Administracja publiczna. Zagadnienia ogólne, Warszawa 2004, s. 93-99. 5 Wyrok SN z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt III SK 40/07, LEX nr 479320. 6 Ibidem. 7 Wyrok SN z dnia 5 czerwca 2008 r., III SK 40/07, LEX nr 523243, por. takŜe wyrok SN z dnia 29 maja 2001 r. I CKN 1217/98, OSNC 2002 r., nr 1, poz. 13, wyrok SN z dnia 28 stycznia 2002 r., I CKN 112/99, OSNC 2002 r., nr 11, poz. 144. 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Z punktu widzenia dopuszczalności zastosowania ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów liczba podmiotów dotkniętych skutkami praktyki ograniczającej kon- kurencję jest nieistotna, wystarczającym jest bowiem, Ŝe zachowanie przedsiębiorcy wyczerpuje znamiona antykonkurencyjnej praktyki 8 . [25] Biorąc pod uwagę poczynione rozwaŜania oraz przytoczone powyŜej stanowiska stwierdzić naleŜy, Ŝe będące przedmiotem oceny porozumienie, zawarte przez Dariu- sza Paszkiewicza, Małgorzatę Miąskowską i Wojciecha Miąskowskiego, a polegające na uzgadnianiu przez tych przedsiębiorców, przystępujących do postępowań o udzielenie zamówień publicznych na świadczenie usług serwisowych, treści składanych ofert oraz uzgadnianiu wzajemnych zachowań podejmowanych w toku prowadzonych po- stępowań, celem doprowadzenia do wyboru oferty tego z ww. przedsiębiorców, który zaoferował najwyŜszą cenę, godzą w zasady wolnej konkurencji. Porozumienia, szczególnie te zawierane między konkurentami (horyzontalne), zaliczają się do najcięŜszych naruszeń konkurencji, wywołują bowiem niekorzystne działania na rynku, zniekształcając ten rynek, ograniczając albo eliminując na nim konkurencję. Działania te naruszają zatem interes ogólnospołeczny 9 . IV. R YNEK WŁAŚCIWY [26] Działania przedsiębiorców, stanowiące praktykę ograniczającą konkurencję, ujawnia- ją się na określonym rynku - rynku właściwym. Rynek właściwy określa płaszczyznę współzawodnictwa konkurentów w prowadzonej przez nich działalności gospodar- czej 10 . Ustalenie rynku właściwego w danej sprawie ma zatem znaczenie dla prawi- dłowego stosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 4 pkt 9 definiuje rynek właści- wy, jako rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwo- ści, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące róŜnice cen i koszty transportu, panu- ją zbliŜone warunki konkurencji. Pod pojęciem towaru naleŜy natomiast rozumieć, zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zarówno rzeczy, jak i energię, papiery wartościowe i inne prawa majątkowe, usługi, a takŜe roboty budowlane. [27] Rynek właściwy danej sprawy delimitują dwa jego wymiary: wymiar towarowy (rynek właściwy produktowo lub asortymentowo) i wymiar geograficzny (rynek właściwy te- rytorialnie). Pojęcie rynku właściwego produktowo odnosi się do wszystkich towarów jednego rodzaju, które ze względu na swoje szczególne właściwości odróŜniają się od innych towarów w taki sposób, Ŝe nie istnieje moŜliwość dowolnej ich zamiany. Wyni- ka stąd, Ŝe rynek właściwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które słuŜą za- spokajaniu tych samych potrzeb nabywców, mają zbliŜone właściwości, podobne ceny i reprezentują podobny poziom jakości 11 . Natomiast wyznaczenie geograficznego aspektu rynku właściwego oznacza zidentyfikowanie obszaru, na którym warunki kon- kurencji dotyczące danego towaru i jego substytutów są jednakowe dla wszystkich konkurentów – tj. warunki konkurencji są dostatecznie jednorodne – i który moŜna odróŜnić od obszarów sąsiadujących. [28] Zdaniem Prezesa Urzędu, w rozpatrywanej sprawie rynkiem właściwym, w aspekcie produktowym, jest rynek usług serwisowych urządzeń biurowych. Usługi te obejmują wykonywanie czynności: przeglądu, konserwacji, naprawy i obsługi róŜnego rodzaju sprzętu biurowego, w tym: kopiarek, drukarek, maszyn cyfrowych, urządzeń ksero- 8 Wyrok SN z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt III SK 2/08, LEX nr 599553. 9 Wyrok Sądu NajwyŜszego z 24 lipca 2003 r., I CKN 496/01, Dz. Urz. UOKiK 2004/1/283. 10 Wyrok SOKiK z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. akt XVII Ama 19/01, Dz. Urz. UOKiK 2003/2/260. 11 E. Modzelewska-Wąchal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , TWIGGER, Warszawa 2002, s. 49. 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl graficznych itp. [29] Kolejnym aspektem, który naleŜy uwzględnić przy delimitacji rynku właściwego jest jego wymiar terytorialny. Oznacza to, Ŝe w kaŜdej, konkretnej sprawie naleŜy wy- znaczyć obszar, na którym, ze względu m.in. na rodzaj i właściwości towarów (tu: usług), bariery dostępu do rynku, znaczące róŜnice cen i kosztów transportu, panują zbliŜone warunki konkurencji. W wypadku rynku usług serwisowych urządzeń biuro- wych, przedsiębiorcy ubiegający się o zamówienie nie napotykają na prawne, ani ad- ministracyjne bariery dostępu do przetargów organizowanych w róŜnych miejscach w kraju stąd uznano, Ŝe rynek ten ma charakter krajowy. Potwierdza to równieŜ stan faktyczny sprawy. Zgodnie z ustaleniami, skarŜeni ubiegali się o uzyskanie zamówie- nia na wykonywanie usług serwisowych na rzecz podmiotów znajdujących się w róŜ- nych miejscowościach w kraju (np. w Warszawie, Olsztynie, Białymstoku, czy Siedl- cach), a więc znacznie oddalonych od miejsca zamieszkania i siedzib stron postępo- wania. [30] Uwzględniając przywołane okoliczności Prezes Urzędu uznał, Ŝe w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z krajowym rynkiem usług serwisowych urządzeń biuro- wych. W ocenie Prezesa Urzędu, przyjęta definicja rynku właściwego jest w pełni uzasad- niona i poprawna merytorycznie i pozwala na ocenę zachowań przedsiębiorców w kontekście postawionego im zarzutu zawarcia niedozwolonego porozumienia. Ponadto stopień ogólności w definiowaniu rynku jest wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy bowiem, w przypadku porozumień podlegających wyłączeniu ze względu na niewielki udział uczestników porozumienia w rynku (tzw. wyłączeniu de minimis ), o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów, dokładna definicja rynku nie jest konieczna. V. N ARUSZENIE ART . 6 USTAWY O OCHRONIE KONKURENCJI I KONSUMENTÓW [31] Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub na- ruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi natomiast, Ŝe zakazane są po- rozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naru- szenie konkurencji polegające na uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu lub przez tych przedsiębiorców i przedsiębiorcę będącego organizato- rem przetargu warunków składanych ofert, w szczególności zakresu prac lub ceny. Zmowy przetargowe mają na celu uzyskanie przez będących w porozumieniu wyko- nawców określonych zleceń oraz zapewnienia sobie większych zysków, niŜ w stanie realnej konkurencji. Strony porozumienia ― zazwyczaj wykonawcy ― dopuszczają się określonej manipulacji składanymi ofertami, tak aby osiągnąć poŜądany wynik prze- targu. Formy zawartych porozumień definiuje art. 4 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznając za porozumienia: a) umowy zawierane między przedsiębiorcami, między związkami przedsiębiorców oraz między przedsiębiorcami i ich związkami albo niektóre postanowienia tych umów, b) uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub więcej przedsiębiorców lub ich związki, c) uchwały lub inne akty związków przedsiębiorców lub ich organów statutowych. [32] Zakaz porozumień ograniczających konkurencję obejmuje róŜne formy współpracy i koordynacji działań między przedsiębiorcami, które celowo i/lub skutecznie prowa- dzą do wyeliminowania konkurencji oraz ryzyka gospodarczego związanego z brakiem pewności co do zachowań innych uczestników rynku. Istotą porozumień cenowych jest koordynacja zachowań przedsiębiorców nie w drodze nałoŜenia prawnie wiąŜą- 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl cego obowiązku, lecz przez świadome wskazanie sposobu współdziałania, którego ce- lem lub skutkiem jest ograniczenie konkurencji. Takie zachowanie przedsiębiorców pozwala na wyeliminowanie ich niepewności, co do przebiegu procesów rynkowych i warunków działania konkurentów, która to niepewność jest podstawą działania kon- kurencji. Do wykazania istnienia porozumienia ograniczającego konkurencję nie jest konieczne istnienie sformalizowanej umowy, wystarczające jest ustalenie, Ŝe nastą- piła świadoma koordynacja zachowań przedsiębiorców i przyjęcie sposobu współdzia- łania, którego skutkiem jest ograniczenie konkurencji . 12 [33] Wprawdzie, w przedmiotowej sprawie, Prezes Urzędu, nie dysponuje bezpośrednimi dowodami zmowy np. w postaci sporządzonej na piśmie umowy, jednak dokonując oceny zachowania przedsiębiorców, na podstawie zgromadzonych dowodów pośred- nich, za całkowicie uprawniony i logicznie uzasadniony wniosek uznać naleŜy konsta- tację, iŜ zachowanie uczestników postępowania, w analizowanych postępowaniach przetargowych nie miało cech przypadkowości, lecz wskazuje na uzgodnienie, o któ- rym mowa w art. 4 pkt 5 lit. b ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Warto przy tym zwrócić uwagę na pogląd reprezentowany w orzecznictwie 13 , Ŝe wykazanie istnienia zmowy przetargowej jest niezwykle trudne dowodowo. Podmioty, które dopusz- czają się takich działań mając świadomość ich nielegalnego charakteru zwykle tuszują swe porozumienie. Zatem oceniać je moŜemy zwykle po rezultatach, przesłankach i cało- kształcie okoliczności sprawy, które to w tej konkretnej sprawie zdaniem Sądu jedno- znacznie dowodzą wystąpienia zmowy przetargowej. Nie da się bowiem inaczej racjonalnie wytłumaczyć podania przez powódkę i zainteresowanych zbliŜonych parametrów ofert zgłoszonych do przetargu, a pozostałe okoliczności sprawy zgodnie i jednoznacznie wska- zują na uzgodnienie między podmiotami warunków składanych ofert, co stanowi niedozwo- loną praktykę ograniczającą konkurencję. Przytoczone wyŜej stanowisko Sądu Ochro- ny Konkurencji i Konsumentów odwołuje się do reguł dowodzenia opartych na do- mniemaniach faktycznych. Zgodnie z art. 231 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Ko- deks postępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 101), który w postępowaniu antymonopolowym znajduje zastosowanie w związku z art. 84 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, moŜna uznać za ustalone fakty mające istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeŜeli wniosek taki moŜna wyprowadzić z innych ustalonych faktów. V.1 P OWIĄZANIA PERSONALNE I BIZNESOWE . [34] Strony postępowania prowadzą działalność polegającą na świadczeniu usług serwiso- wych sprzętu biurowego . Małgorzata i Wojciech Miąskowscy są małŜeństwem. Zgodnie ze złoŜonymi oświadczeniami: ― [..] informuję, iŜ Wojciech Miąskowski jest moim męŜem, z Dariuszem Pasz- kiewiczem, nie mam Ŝadnych powiązań kapitałowych, biznesowych, rodzin- nych oraz towarzyskich (oświadczenie Małgorzaty Miąskowskiej złoŜone w pi- śmie z dnia 12.10.2014 r.), ― Małgorzata Miąskowska jest moją Ŝoną (zachodzą więc powiązania rodzinne). Dariusz Paszkiewicz – czasami zlecam serwis drukarek, urządzeń biurowych do naprawy (brak powiązań kapitałowych czy rodzinnych) – (oświadczenie Woj- ciecha Miąskowskiego złoŜone w piśmie z dnia 13.10.2014 r.), ― 1) Uprzejmie informuję Ŝe firmy PTB MAŁGORZATA MIĄSKOWSKA NIE ZNAM. 2) Z Firmą Art. Serwis mam powiązania związane z serwisowaniem sprzętu biurowego. Innych powiązań nie mamy (oświadczenie Dariusza Paszkiewicza złoŜone w piśmie z dnia 16.10.2014 r.). 12 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2005 r. ., sygn. akt VI ACa 1146/04 13 Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 17.04.2008 r. sygn. akt XVII Ama 117/05; wyrok Są- du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27.10.2011 r. sygn. akt XVII Ama 204/09. 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Wobec tych stwierdzeń przyjąć naleŜy, Ŝe przedsiębiorcy mieli – nie tylko hipotetycz- ną, ale i realną - moŜliwość wymiany informacji, tak co do treści i warunków skład- nych ofert, jak i późniejszej koordynacji działań. Zdaniem Prezesa Urzędu, z uwagi na osobistą znajomość Wojciecha Miąskowskiego (współmałŜonka Małgorzaty Miąskowskiej) z Dariuszem Paszkiewiczem wymiana in- formacji między przedsiębiorcami, jest nie tylko prawdopodobna, a w kontekście ni- Ŝej przedstawionych dowodów, faktyczna. Nawet jeśli przyjąć za prawdę, w co nale- Ŝałoby wątpić, oświadczenie Dariusza Paszkiewicza, iŜ nie zna on firmy PTB Małgorza- ta Miąskowska, to i tak – poprzez znajomość z Wojciechem Miąskowskim, przepływ in- formacji, dokonywanie uzgodnień i koordynowanie zachowań pomiędzy tymi przed- siębiorcami nie był ani niemoŜliwy, ani utrudniony. V.2. Z ACHOWANIA PRZEDSIĘBIORCÓW W PRZETARGACH ORGANIZOWANYCH PRZEZ ZUS. [35] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Odział w Olsztynie (zamawiający), w dniu 27 marca 2014 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych zamieścił ogłoszenie dot. przetargu nieo- graniczonego na świadczenie usług konserwacji i napraw kopiarek znajdujących się w Oddziale ZUS w Olsztynie i Białymstoku. Oferty na wykonanie zamówienia złoŜyło 8 wykonawców, w tym takŜe skarŜeni przed- siębiorcy. Rozstrzygając przetarg, zamawiający ostatecznie zdecydował o odrzuceniu ofert firm SSB, PTB i ART SERWIS, uznając, iŜ ich złoŜenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W opisie stanu faktycznego ustalonego przez zamawiającego (załącznik do Informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty , z dnia 29.04.2014 r., znak sprawy: 230000/271/05/2014-ZAPII) wskazano na następujące okoliczności: Oferty firmy SSB i PTB zostały dostarczone w tym samym czasie i przez tego samego kuriera. KaŜda z ofert miała inną pieczątkę firmową przystawioną na kopercie, a inną nazwę firmy wpisaną w polu „Nadawca” na nalepce adresowej tj. na kopercie z pie- czątką firmy Serwis Sprzętu Biurowego Dariusz Paszkiewicz w polu nadawca widniało PTB SERVICE Małgorzata Miąskowska i odwrotnie. Po otwarciu ofert okazało się, Ŝe firmy Serwis Sprzętu Biurowego Dariusz Paszkiewicz SSB oraz ART SERWIS Wojciech Miąskowski Gdynia nie dołączyły do ofert wykazu wykonanych lub wykonywanych głównych usług oraz dowodów potwierdzających, Ŝe usługi te zostały wykonane lub są wykonywane naleŜycie. Natomiast PTB SERVICE Małgorzata Miąskowska dołączyła wy- kaz, ale bez dowodów. Wykonawcy zostali wezwani do uzupełnienia braków. ― Dariusz Paszkiewicz Serwis Sprzętu Biurowego nie uzupełnił wezwania, ― Małgorzata Miąskowska PTB SERVICE uzupełniła dokumenty w części A i B, omijając cześć C, ― Wojciech Miąskowski ART SERWIS pomimo, iŜ złoŜył najkorzystniejsze ofer- ty w części A i C uzupełnił dokumenty jedynie w części B i C, pomijając cześć A. W wyniku tych działań najkorzystniejszą ofertę w części A złoŜyła PTB SERVICE Małgo- rzata Miąskowska i ona wygrałaby przetarg w tej części. Oferty ART SERWIS Wojciech Miąskowski i PTB SERVICE Małgorzata Miąskowska były niemal identyczne: te same pieczątki, taki sam charakter pisma kolor długopisu itp. Uzupełnienia ofert zostały złoŜone w tym samym czasie i przez tego samego kuriera [podkreślenie UOKiK]. Dodatkowo, w innym przetargu dot. serwisu naprawczego i konserwacji drukarek w 2014 r. w Oddziałach ZUS w Olsztynie, Białymstoku i Siedlcach oferty ART SERWIS Wojciech Miąskowski i Serwis Sprzętu Biurowego Dariusz Paszkiewicz wpłynęły w jed- nej, wspólnej kopercie [podkreślenie UOKiK]. Zdaniem Prezesa Urzędu oferty były przygotowane w tym samym miejscu i czasie. Nie jest bowiem moŜliwe wytłumaczenie w racjonalny sposób, aby dany przedsię- 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl biorca, przygotowując wysyłkę ze swojej siedziby, posłuŜył się pieczątką innego przedsiębiorcy, w szczególności Ŝe – jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie - siedziby SSB i PTB zlokalizowane są w róŜnych, oddalonych od siebie miejscach (mia- sta: Gdańsk i Gdynia), a dodatkowo – rzekomo - Dariusz Paszkiewicz i Małgorzata Mią- skowska nie znają się. Świadczy to o współdziałaniu przedsiębiorców przy opracowa- niu i składaniu ofert, za czym dodatkowo przemawia argument, Ŝe hipoteza o wysył- ce dokumentów, w tej samej kopercie, bez ich wiedzy, udziału, czy woli przedsię- biorców, nie moŜe się – ze względów oczywistych – ostać. V.3. Z ACHOWANIE PRZEDSIĘBIORCÓW W INNYCH POSTĘPOWANIACH PRZETARGOWYCH . [36] W latach 2013-2014 (I połowa roku) przedsiębiorcy brali wspólnie udział jeszcze w ośmiu innych postępowaniach przetargowych, zorganizowanych przez następujących zamawiających: 1) Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju w Warszawie, 2) Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie, 3) Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie, 4) Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, 5) Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej w Warszawie, 6) Urząd Patentowy w Warszawie, 7) Mazowiecka Jednostka WdraŜania Programów Unijnych w Warszawie. Podstawowe dane dotyczące tych przetargów zaprezentowane zostały wyŜej w Ta- beli nr 2 w pkt [17] niniejszej decyzji. [37] Ad 1) Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, w Warszawie (Ministerstwo Rozwo- ju Regionalnego) W dniu 7 listopada 2013 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych Ministerstwo Rozwo- ju Regionalnego (zamawiający) zamieściło ogłoszenie o przetargu nieograniczonym dot. zamówienia na usługi serwisu sprzętu technicznego w zakresie przeglądów, konserwacji i naprawy urządzeń poligraficznych znajdujących się na wyposaŜeniu Ministerstwa. Termin składania ofert został wyznaczony na dzień 18 listopada 2013 r. do godz. 10:00. Oferty złoŜyło 4 przedsiębiorców (poniŜej w kolejności od oferty najkorzyst- niejszej do oferty z ceną najwyŜszą), tj.: 1) Serwis Sprzętu Biurowego SSB z Gdańska, 2) PTB SERVICE z Gdyni, 3) ART SERWIS z Gdyni, 4) Canon Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. PoniewaŜ oferty przedsiębiorców z poz. od 1 do 3 zawierały braki, w dniu 19 listo- pada 2013 r. zamawiający wezwał do ich uzupełnienia, do dnia 27 listopada 2013 r. KaŜdy z przedsiębiorców został wezwany do przedstawienia: ― aktualnego zaświadczenia dot. nie zalegania z opłacaniem podatków, ― aktualnego zaświadczenia z ZUS dot. nie zalegania z opłacaniem składek na ubezpieczenia, ― wykazu wykonanych usług, w okresie ostatnich trzech lat. Z uwagi na fakt, iŜ przedsiębiorcy PTB i SSB nie odpowiedzieli na wezwanie, ich oferty zostały odrzucone. Pismem z dnia 3 grudnia 2013 r., zamawiający zawiadomił wykonawców, Ŝe za naj- korzystniejszą została uznana oferta ART SERWIS. [38] Ad 2) Urząd Marszałkowski Woj. Mazowieckiego w Warszawie W dniu 31 grudnia 2013 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie (zamawiający) zamieścił ogłoszenie o przetargu nieograniczonym dot. zamówienia na usługi serwisowania wysokowydaj- nych urządzeń kserograficznych uŜytkowanych przez zamawiającego. Termin skła- dania ofert został wyznaczony na dzień 10 stycznia 2014 r. do godz. 10:00. Oferty 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl złoŜyło 3 przedsiębiorców (wymienieni poniŜej w kolejności od oferty najkorzyst- niejszej do oferty z ceną najwyŜszą), tj.: 1) SSB z Gdańska, 2) ART SERWIS z Gdyni, 3) Canon Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. W dniu 13 stycznia 2014 r. zamawiający wystąpił do wykonawców 1 i 2 o złoŜenie dokumentów potwierdzających spełnienie warunków postępowania i przedstawienie wykazu osób, które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia. PoniewaŜ w wy- znaczonym terminie, do 15 stycznia 2014 r., Ŝądane dokumenty przedstawił jedynie ART SERWIS oferta tego przedsiębiorcy została uznana za najkorzystniejszą. Infor- mację o wyborze najkorzystniejszej oferty zamawiający skierował do wykonawców w dniu 16 stycznia 2014 r. [39] Ad 3) Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie W dniu 13 stycznia 2014 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych, Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie (zamawiający) zamieścił ogłoszenie o przetargu nieograni- czonym dot. zamówienia na usługi serwisu drukarko-kopiarek cyfrowych OCE. Ter- min składania ofert został wyznaczony na dzień 21 stycznia 2014 r. do godz. 12:00. Dotrzymując tego wymogu oferty złoŜyło 4 przedsiębiorców (wymienieni poniŜej w kolejności od oferty najkorzystniejszej) tj.: 1) SSB z Gdańska, 2) PTB z Gdyni, 3) ART SERWIS z Gdyni, 4) Canon Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. W dniu 22 stycznia 2014 r. zamawiający wystąpił do SSB, PTB i ART SERWIS o uzu- pełnienie ofert o wykaz usług wykonanych w okresie ostatnich trzech lat. Ani SSB, ani PTB nie dokonali uzupełnienia ofert o brakujące informacje, stąd zostały one odrzucone. Z kolei ART SERWIS uzupełnił ofertę i zgodnie z pismem zamawiającego z dnia 5 lutego 2014 r. została ona uznana za najkorzystniejszą. [40] Ad 4) Urząd Miasta Stołecznego Warszawy W dniu 6 lutego 2014 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych, Miasto Stołeczne War- szawa (zamawiający) zamieściło ogłoszenie o przetargu nieograniczonym dot. za- mówienia na usługi obsługi serwisowo-materiałowej czterech drukarko-kopiarek Oce Vario Print 2010, jednej wielofunkcyjnej wysokonakładowej, kolorowej drukarko- kopiarki Oce CPS 800 oraz jednej kopiarki Oce 3165NC, zlokalizowanych w siedzibie Urzędu m.st. Warszawy. Termin składania ofert upływał w dniu 14 lutego 2014 r., o godz. 12:00. Oferty złoŜyło 4 przedsiębiorców (wymienieni poniŜej w kolejności od oferty najkorzystniejszej) tj.: 1) ART SERWIS, 2) SSB z Gdańska, 3) PTB z Gdyni, 4) Canon Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, W dniu 17 lutego 2014 r. zamawiający wezwał ART SERWIS, SSB oraz PTB do uzupeł- nienia ofert o wymagane dokumenty tj.: ― wykaz wykonanych usług, ― wykaz osób, które będą uczestniczyć w wykonaniu usług, wyznaczając termin do dnia 19 lutego 2014 r. Z uwagi na fakt, iŜ w wyznaczonym terminie ART SERWIS oraz PTB nie dokonali uzupełnienia swoich ofert, zostały one odrzucone, a za najkorzystniejszą (pismo z dnia 20 lutego 2014 r.) uznano ofertę SSB. [41] Ad 5) Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej w Warszawie W dniu 24 lutego 2014 r., o godz. 9:30 upływał termin na składanie ofert dot. za- mówienia (…) na wykonanie usług przeglądów, konserwacji, napraw maszyn cyfro- wych firmy Oce. Zamawiającym było Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej. Oferty złoŜyli, w kolejności od najkorzystniejszej cenowo: 16 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1) SSB z Gdańska, 2) ART SERWIS z Gdyni, 3) Canon Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Oferty ART SERWIS oraz SSB nie były kompletne, dlatego w dniu 24 lutego 2014 r. zamawiający wezwał do ich uzupełnienia, co w wyznaczonym terminie tj. do dnia 27 lutego 2014 r. uczynił tylko jeden z nich (ART SERWIS). Do realizacji zamówienia został więc wybrany ART SERWIS i z tym przedsiębiorcą w dniu 10 marca 2014 r. zawarto stosowną umowę. W dniu 24 marca 2014 r. zamawia- jący odstąpił jednak od tej umowy z winy wykonawcy, który nie wykonał zleconej usługi w umówionym terminie. W związku z tym, zamawiający przeprowadził nowe postępowanie (nr Zp-10/2014) na wykonanie usług przeglądów, konserwacji, napraw maszyn cyfrowych firmy Oce. Oferty złoŜyło 5 przedsiębiorców (w kolejności od oferty najkorzystniejszej), tj.: 1) SSB z Gdańska, 2) CCS T Biegaj w Warszawie, 3) AGA COPY z Przasnysza, 4) Janicki &Szewczuk z Warszawy, 5) ART SERWIS z Gdyni. Oferta najkorzystniejsza, złoŜona przez SSB została jednak odrzucona, gdyŜ przed- siębiorca nie dokonał w terminie jej uzupełnienia o brakujące dokumenty. [42] Ad 6) Urząd Patentowy w Warszawie W dniu 31 grudnia 2013 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych, Urząd Patentowy (zamawiający) zamieścił ogłoszenie o przetargu nieograniczonym dot. zamówienia na usługi obsługi serwisowej pięciu wysokonakładowych urządzeń do druku. Termin składania ofert został wyznaczony na dzień 10 stycznia 2014 r. do godz. 10:00. Oferty złoŜyli następujący przedsiębiorcy wymienieni poniŜej w kolejności od oferty najkorzystniejszej: 1) PTB z Gdyni, 2) ART SERWIS z Gdyni, 3) Canon Polska Sp. z o.o. Oferta SSB wpłynęła po terminie i została zwrócona wykonawcy. PTB i ART SERWIS złoŜyli oferty niekompletne i zostali wezwani do ich uzupełnienia do dnia 16 stycz- nia 2014 r. PTB nie uczynił zadość wezwaniu, natomiast ART SERWIS przekazał bra- kujące dokumenty, jednak po terminie. Ostatecznie obie oferty zostały z postępo- wania wykluczone. [43] Ad 7) Mazowiecka Jednostka WdraŜania Programów Unijnych w Warszawie W dniu 7 kwietnia 2014 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych Mazowiecka Jednost- ka WdraŜania Programów Unijnych w Warszawie (zamawiający) zamieściła ogłosze- nie o przetargu nieograniczonym dot. zamówienia na usługi serwisowe urządzeń kserograficznych OCE. Termin składania ofert został wyznaczony na dzień 16 kwiet- nia 2014 r. do godz. 10:00. Na ofertę odpowiedziało trzech wykonawców, tj.: 1) SSB w Gdańsku, 2) PTB w Gdyni, 3) Canon Polska Sp. z o.o. (oferta z najwyŜszą ceną). Oferty SSB i PTB zawierały braki, o czym zawiadamiający powiadomił w stosownych wezwaniach. W wyznaczonym terminie SSB (deklarujący najniŜszą cenę) nie uzu- pełnił oferty, natomiast PTB uczynił to, jednak, w ocenie zamawiającego uzupeł- nienie nie wskazało na wypełnienie przez tego wykonawcę warunków zamówienia. Obie oferty zostały więc odrzucone a przetarg wygrała Spółka Canon Polska. W piśmie z dnia 6 czerwca 2014 r., kierowanym do wykonawców biorących udział w postępowaniu przetargowym i zawiadamiającym o wykonawcach wykluczonych z udziału w postępowaniu, odrzuconych ofertach oraz wyborze najkorzystniejszej oferty, zawiadamiający powiadomił wszystkich uczestników, iŜ na podstawie do- 17 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl starczonych materiałów dokonał analizy postępowań o udzielenie zamówienia pu- blicznego na świadczenie usług serwisowych dla urządzeń kserograficznych marki OCE, prowadzonych równieŜ przez inne instytucje m.in. przez Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego, Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Regionalnego. Analiza wykazała, iŜ podobnie jak w postę- powaniu prowadzonym przez Zamawiającego w przypadku trzech konkretnych podmiotów świadczących usługi toŜsame z wymaganymi przez Zamawiającego, sys- tematycznie dochodzi do sytuacji, w której te same podmioty składają oferty nie- właściwie wypełnione lub niekompletne, doprowadzając do sytuacji, w której kaŜdy zawiadamiający zobowiązany jest wezwać danego Wykonawcę do złoŜenia stosow- nych wyjaśnień lub uzupełnienia treści oferty. W związku ze wskazanymi wezwa- niami, jedynie jeden z wezwanych Wykonawców uzupełnia ofertę, przy czym naj- częściej jest to oferta droŜsza od oferty najtańszej złoŜonej w danym postępowa- niu. Zamawiający mają obowiązek wykluczyć z udziału w postępowaniu Wykonaw- cę, który nie uzupełni oferty, niezaleŜnie od faktu, iŜ byłaby to oferta najkorzyst- niejsza w danym postępowaniu. W konsekwencji Zawiadamiający zostaje niejako zmuszony do wyboru oferty relatywnie droŜszej. Z uwagi na fakt, iŜ omawiane sy- tuacje dotyczą świadczenia usług serwisowych urządzeń kserograficznych OCE, jak równieŜ w przytoczonych postępowaniach biorą udział te same podmioty (co naj- mniej dwa) zaistniała sytuacja moŜe mieć charakter zmowy cenowej Wykonawców. [44] Opisane wyŜej działania i zachowania przedsiębiorców: zarówno w postępowaniach przeprowadzonych przez ZUS, jak i przez inne, wymienione podmioty jednoznacznie wskazują, Ŝe Dariusz Paszkiewicz, Wojciech Miąskowski oraz Małgorzata Miąskowska zawarli porozumienie polegające na ustalaniu warunków ofert oraz wzajemnych za- chowań celem doprowadzenia do wyboru w trakcie danego postępowania przetar- gowego tego z ww. przedsiębiorców, który zaoferował najwyŜszą cenę. Nawet, w sytuacjach, które odbiegają od ustalonego schematu np. w wypadku postępowań wymienionych w punktach [42] i [43] (przetargi ogłoszone przez Urząd Patentowy w Warszawie i Mazowiecką Jednostkę WdraŜania Programów Unijnych w Warszawie) działania przedsiębiorców zmierzały do zrealizowania wcześniej opracowanego i uzgodnionego scenariusza, a tylko inne, niesprzyjające i nieprzewidziane przez zmawiających się okoliczności doprowadziły do niespodziewanego, nieplanowanego wyniku. Podkreślenia wymaga takŜe fakt, iŜ równieŜ zamawiający zaobserwowali, Ŝe działania stron postępowania nie mają charakteru przypadkowego, a wskazują na działania uzgodnione, domniemanie zawarcia porozumienia. Domniemanie to sta- nowi jedyny, logicznie wynikający z ustalonych faktów wniosek. Nie ma bowiem - w niniejszej sprawie - Ŝadnego racjonalnego wytłumaczenia zachowania przedsię- biorców innego, niŜ zawarcie zmowy przetargowej. Dowód na istnienie praktyk uzgodnionych moŜe być obalony, jeŜeli przedsiębiorcy są w stanie dowieść, na pod- stawie racjonalnych przesłanek, Ŝe fakty uznane za niewytłumaczalne w inny spo- sób jak istnieniem zmowy, mogą być zadowalająco wyjaśnione w sposób nie odwo- łujący się do tego rodzaju praktyk 14 . W trakcie prowadzonego postępowania przed- siębiorcy takich dowodów nie przedstawili, nie przywołali teŜ racjonalnych argu- mentów, które wskazywałyby na brak uzgodnienia/porozumienia. W tych okoliczno- ściach Prezes Urzędu uznał, Ŝe spełniona została przesłanka art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegająca na zawarciu przez skar- Ŝonych porozumienia ograniczającego konkurencję, według zasad określonych w ar- tykule 4 pkt 5 ww. ustawy. [45] W dniu 18 stycznia 2015 r. weszła w Ŝycie zmiana ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o 14 Por. wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 28 marca 1984r. w sprawach połączonych 29 i 30/83 CompagnieRoyaleAsturienne des Mines SA i SocieteRheinzink przeciwko Komisji Wspólnot Europej- skich (Zb. Wyr. ETS 1984, 1679) za: Prawo konkurencji Wspólnoty Europejskiej. Orzecznictwo, Tom 1, Orze- czenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z lat 1962-1989, opracowanie i wprowadzenie A. Jurkow- ska, T. Skoczny, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2004, s. 348. 18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl ochronie konkurencji i konsumentów. Z uwagi jednak na okoliczność, Ŝe postępo- wanie zostało wszczęte przed wejściem w Ŝycie znowelizowanej ustawy antymono- polowej, to przedmiotowa sprawa rozstrzygana być winna w oparciu o przepisy ak- tualne w dniu wszczęcia, zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmia- nie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowa- nia cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945), który stanowi, Ŝe do spraw, w których postępowanie wszczęto przed dniem wejścia w Ŝycie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe [..] . [46] W rozpatrywanej sprawie zakwestionowane przez Prezesa Urzędu porozumienie, nie podlega wyłączeniu z uwagi na próg bagatelności. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, porozumienia ograniczające konku- rencję polegające na uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępujących do prze- targu warunków składanych ofert lub zachowania w toku przetargu nie podlegają wyłączeniu z uwagi na udział w rynku, określony w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . [47] Przedmiotowe porozumienie nie podlega takŜe wyłączeniu na podstawie przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. NaleŜy zwaŜyć, Ŝe zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów cięŜar udo- wodnienia okoliczności, uzasadniających wyłączenia indywidualne, określone w art. 8 ust. 1 ww. ustawy spoczywa na przedsiębiorcy (stronie postępowania), co w ni- niejszej sprawie nie nastąpiło. [48] Na podstawie art. 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za ograniczającą konkurencję i nakazującą za- niechanie jej stosowania jeŜeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego m.in. w art. 6 tej ustawy. [49] Zgodnie z art. 11 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu nie wydaje decyzji o uznaniu praktyki za ograniczającą konkurencję i nakazującą za- niechanie jej stosowania, jeŜeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki. W takim wypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za ograniczającą konkurencję i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. W postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja przedsiębiorcom postawiono zarzut zawarcia porozumie- nia, które dotyczyło określonych postępowań przetargowych. Zebrany w sprawie materiał nie dostarczył Ŝadnych dowodów wskazujących na fakt kontynuowania po- rozumienia po rozstrzygnięciu ostatniego ze wskazanych przetargów. Z tych teŜ powodów Prezes Urzędu uznał, Ŝe przedsiębiorcy stosowali praktykę ograniczającą konkurencję i zaniechali jej stosowania z dniem 6 czerwca 2014 r., w tym bowiem dniu zamawiający Mazowiecka Jednostka WdraŜania Programów Unij- nych w Warszawie poinformowała o wyborze najkorzystniejszej oferty, w ostatnim - z analizowanych w niniejszej decyzji przetargu. W takcie postępowania nie uzyskano informacji nt. innych postępowań przetargo- wych, w których skarŜeni brali udział. [50] Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie konkurencji na danym rynku właściwym. W rozpatrywanej sprawie Pre- zes Urzędu uznał, iŜ postępowanie przedsiębiorców w analizowanych przetargach wskazują jednoznacznie, iŜ działania tych wykonawców miały charakter uzgodnio- ny, ciągły i zaplanowany, a nie przypadkowy. Stąd orzeczono, jak w pkt I sentencji decyzji. [51] Przepis art. 12 ust. 1 stanowi, Ŝe jeŜeli w toku postępowania antymonopolowego zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawar- tych w zawiadomieniu lub będących podstawą do wszczęcia z urzędu – Ŝe został na- ruszony zakaz, o którym mowa w art. 6 lub art. 9 ustawy lub w art. 101 lub art. 102 TFUE, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tych zakazów zobowiąŜe się do podjęcia lub zaniechania określonych działań w celu zakończenia naruszenia 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl lub uniknięcia jego skutków, Prezes Urzędu moŜe, w drodze decyzji zobowiązać przedsiębiorcę do wykonania tych zobowiązań. Wprawdzie w trakcie postępowania wyjaśniającego skarŜeni przedsiębiorcy złoŜyli deklaracje o charakterze zobowiąza- nia (por. pkt [2], [3] i [4] decyzji), tym niemniej Prezes Urzędu postanowił o ich nieprzyjęciu. Zdaniem Prezesa Urzędu oświadczenia przedsiębiorców nie miały charakteru skon- kretyzowanego zobowiązania, a były jedynie pewnego rodzaju deklaracją. Wojciech Miąskowski oświadczył: zaprzestałem stosowania ww. praktyki oraz zobowiązuję się równieŜ do nie składania ofert, które mogą wskazywać na moŜliwość naruszenia przepisów ustawy o ochronie. Malgorzata Miąskowska zwróciła się prośbą o wydanie decyzji na podstawie art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zobo- wiązującej mnie do przestrzegania przepisów powyŜszej ustawy oraz zobowiązuję się do zaprzestania tych działań w przetargach, które naruszają przepisy ustawy w przyszłości . Natomiast Dariusz Paszkiewicz oświadczył: zaprzestałem takich działań, wyraŜam czynny Ŝal oraz zobowiązuję się do zaniechania tego rodzaju postępowa- nia w przyszłości. Prezes Urzędu, po analizie treści złoŜonych deklaracji stron postępowania uznał, iŜ są one zbyt ogólnikowe, aby mogły stanowić podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nadto, Prezes Urzędu wziął pod uwagę równieŜ następujące okoliczności: Po pierwsze , jak juŜ uprzednio wskazano, działania podejmowane przez strony po- stępowania, a więc koordynacja zachowań, uzgadnianie i wprowadzanie w Ŝycie niedozwolonych porozumień przetargowych naleŜą do najcięŜszych naruszeń prawa konkurencji. Zdaniem Prezesa Urzędu w odniesieniu do tego typu porozumień ograniczających konkurencję, co do zasady, nie jest zasadne zastosowanie art. 12 ustawy. Ponadto, w literaturze przedmiotu reprezentowany jest pogląd 15 , Ŝe przyjęcie zo- bowiązań zaleŜy równieŜ od etapu, na którym znajduje się postępowanie dowodo- we. Prezes Urzędu nie musi bowiem (choć moŜe), przyjąć zobowiązanie przedsię- biorcy w szczególności w sytuacji, gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje jednoznacznie na naruszenie reguł konkurencji, a tym samym udowodnie- nie stosowania przedsiębiorcom stosowania zarzucanej im praktyki graniczy z pew- nością. Po wtóre dlatego, iŜ z literalnej wykładni przywołanego wyŜej przepisu art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nie sposób wywieść jednoznaczne- go i uprawnionego wniosku, Ŝe zobowiązanie moŜe stanowić jedynie deklarację do powstrzymania się od łamania prawa w przyszłości (z mocy prawa, do jego prze- strzegania zobowiązani są wszyscy, bez wyjątku, uczestnicy obrotu gospodarczego), ale powinno mieć ono formę propozycji konkretnych działań, których skuteczność dla eliminacji naruszeń i stopień realizacji są moŜliwe do zweryfikowania przez or- gan antymonopolowy. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu 16 […] przyjęcie zobowiązań w kształcie przedstawionym przez przedsiębiorcę niejako wiąŜe organ, ale i samego przedsiębiorcę (przedsiębiorca składa zobowiązania o określonej tre- ści, Prezes Urzędu jedynie akceptuje je lub nie). Dlatego teŜ istotne jest, aby zo- bowiązania złoŜone przez stronę były precyzyjne i pozostawały w ścisłym związku z zarzucanym przedsiębiorcy naruszeniem, jak równieŜ nadawały się do wykonania . Deklaracjom złoŜonym przez strony trudno przypisać te cechy. Po trzecie, jak wskazuje się w doktrynie 17 , regulacja dotycząca decyzji zobowiązu- 15 Katarzyna Róziewicz – Ładoń, Postępowanie…., s. 350 16 Katarzyna Róziewicz – Ładoń, Postępowanie przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w zakresie przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję, LEX a Wolters Kluwer Business, Warsza- wa 2011, s. 350-351. 17 Cezar Banasiński. Dyskrecjonalność w prawie antymonopolowym. Wyd. Wolters Kluwer s.346-347 20 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl jącej przyznaje organowi antymonopolowemu rozstrzyganie w graniach uznania administracyjnego gdyŜ ukształtowana jest jako uprawnienie organu a nie jego ob- owiązek. Wprowadzenie decyzji zobowiązaniowej nie skutkuje utratą moŜliwości jednostronnego i władczego rozstrzygnięcia organu antymonopolowego podejmo- wanego w trybie art. 10 u.o.k.k. Dyspozycja art. 12 u.o.k.k. wskazuje wprawdzie warunki, które muszą być spełnione, aby decyzja na jej podstawie mogła zostać podjęta, jednak spełnienie tych warunków nie daje pewności, Ŝe organ antymono- polowy zdecyduje się na skorzystanie z tej regulacji; w tym zakresie organ ma po- zostawioną pełną dyskrecjonalność działania. Trafnie podnosi się jednak, Ŝe zakres uznania organu antymonopolowego ogranicza zasada równości nakazująca konse- kwencję w stosowaniu art. 12 oraz konieczność kaŜdorazowego uwzględnienia inte- resu publicznego co do zasadności podjęcia decyzji zobowiązującej, jak i – w odnie- sieniu juŜ do obowiązków nakładanych na przedsiębiorcę – zasada proporcjonalno- ści. Odmowa przyjęcia zobowiązania nie wiąŜe się z obowiązkiem jej uzasadnienia. Wynika z tego, Ŝe przedsiębiorcy składając zobowiązania ryzykują, Ŝe mogą one nie zostać przyjęte, a jednocześnie sam fakt złoŜenia propozycji wydania decyzji zo- bowiązującej moŜe być poczytany przez organ jako pośrednie przyznanie się do sto- sowania praktyki ograniczającej konkurencję, co z kolei stawia w świetle mniej wiarygodnym późniejszą obronę przedsiębiorcy w procesie sądowym. VI. K ARY [52] Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu moŜe nałoŜyć na przedsiębiorcę stosującego praktykę ograniczającą konku- rencję karę pienięŜną w wysokości nie większej niŜ 10% przychodu, osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary. Kara taka moŜe być nało- Ŝona bez względu na to, czy przedsiębiorca dopuścił się naruszenia umyślnie, czy teŜ nieumyślnie. Treść art. 106 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jed- noznacznie wskazuje więc na uzaleŜnienie dopuszczalności nałoŜenia kary pienięŜ- nej, za stosowanie praktyk ograniczających konkurencję od spełnienia przesłanki choćby nieumyślnego naruszenia przepisów ustawy. W rozpatrywanej sprawie brak jest jednak postaw do uznania, iŜ działania uczestników zmowy przetargowej miały charakter nieumyślny, czyli przypadkowy, niecelowy, niezamierzony, nieplanowany. Warto teŜ zwrócić uwagę na orzecznictwo europejskie odnoszące się do kwestii umyślności i świadomości popełnienia zakazanego występku przeciwko regułom kon- kurencji. I tak np. w wyroku z dnia 14.12.2006 r. Sąd Pierwszej Instancji (obecna nazwa Sąd) w połączonych sprawach od T-259/02 do T-264/02 Raiffeisen Zentral- bank Osterreich AG i inni v. Komisja, uznał Ŝe aby naruszenie reguł konkurencji moŜna było uznać za popełnione umyślnie, nie jest konieczne, by przedsiębiorstwo było świadome naruszenia tych reguł. Wystarczy, Ŝe nie mogło nie zauwaŜyć, Ŝe je- go postępowanie miało na celu ograniczenie konkurencji na […] rynku 18 . Jednocześnie, stosownie do art. 111 tej ustawy przy ustalaniu wysokości kar pie- nięŜnych, w tym kar określonych w art. 106, naleŜy uwzględnić w szczególności okres, stopień, skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy oraz okoliczności natu- ry naruszenia przepisów ustawy, a takŜe uprzednie naruszenie przepisów ustawy . [53] W punkcie I sentencji niniejszej decyzji stwierdzono stosowanie przez przedsiębior- ców praktyki ograniczającej konkurencję, polegającej na zawarciu niedozwolonego porozumienia. Ustalając wysokość kary pienięŜnej Prezes Urzędu dokonał w pierw- szym rzędzie oceny natury stwierdzonego naruszenia. Przedmiotowe porozumie- 18 Za Z. Jurczyk, Kartele w polityce konkurencji Unii Europejskiej , Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 3324-325 21 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl nie zawarte zostało między przedsiębiorcami działającymi na tych samych szcze- blach obrotu towarowego, jest to więc tzw. porozumienie „horyzontalne”. Przed- miotem tego porozumienia było ustalanie warunków składanych ofert oraz uzgad- nianie wzajemnych zachowań podejmowanych w toku prowadzonych postępowań przetargowych. W wyniku tego porozumienia wykonawcy tj. Dariusz Paszkiewicz, Małgorzata Miąskowska oraz Wojciech Miąskowski nie tylko ustalili ceny za wykona- nie usług serwisowych sprzętu biurowego, ale równieŜ wielokrotnie doprowadzili do wyboru oferty tego z nich/uczestników porozumienia, który zaoferował najwyŜszą cenę. Bezpośredni skutek porozumienia mógł być odczuwalny przede wszystkim przez zamawiających usługi, którzy na skutek porozumienia uzyskali wyŜsze ceny wykonania zmówienia, niŜ gdyby zostały one ukształtowane w wyniku swobodnego działania mechanizmu konkurencji. [54] Uwzględniając te okoliczności Prezes Urzędu zakwalifikował kwestionowane poro- zumienie jako bardzo powaŜne naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów i przyjął jako podstawę do dalszego obliczania kary pienięŜnej odsetek kwoty bazowej kary na poziomie ….% przychodów przedsiębiorców, uzyskanych w roku 2014. Miarkując wysokość kary pienięŜnej Prezes Urzędu wziął po uwagę równieŜ specyfi- kę rynku oraz działalności przedsiębiorców , a w szczególności strukturę rynku właściwego, na którym doszło do zawarcia porozumienia. Przede wszystkim uwzględniono okoliczność, iŜ rynek usług serwisowych jest rynkiem konkurencyj- nym, na którym nie występują istotne bariery wejścia. Z drugiej strony wzięto pod uwagę fakt, iŜ porozumienie między stronami zostało wprowadzone w Ŝycie, a tak- Ŝe wywarło negatywne skutki na rynku. W wyniku porozumienia wykonawcy tj. Da- riusz Paszkiewicz, Małgorzata Miąskowska i Wojciech Miąskowski nie tylko uzgadniali ceny oferowane w przetargach na usługi serwisowe sprzętu biurowego, ale takŜe uzgadniali i koordynowali swoje zachowania w trakcie trwania postępowań dot. zamówień publicznych, co skutkowało – w większości przetargów, w których brali oni udział - powierzeniem wykonania zadania jednemu z nich. Bezpośrednie, nega- tywne następstwa porozumienia były odczuwalne przede wszystkim przez zama- wiających, którzy ostatecznie podpisując umowę z wykonawcą usług, zobowiązali się za realizację zamówienia zapłacić cenę wyŜszą od tej, która zostałaby ustalona jako wynik sprawnie funkcjonującego, niezakłóconego działaniami zmawiających się przedsiębiorców, mechanizmu konkurencji. Uwzględniając powyŜsze, Prezes Urzędu zdecydował o obniŜeniu przyjętej kwoty bazowej kary o 10%. [55] Prezes Urzędu wziął równieŜ pod uwagę przesłankę długotrwałości obowiązywania porozumienia i uznał, iŜ porozumienie to trwało przynajmniej w okresie do wszczę- cia postępowania przetargowego tj. od ogłoszenia przetargu przez Ministerstwo In- frastruktury i Rozwoju w dniu 7 listopada 2013 r. do osiągnięcia celu porozumienia poprzez uzyskanie w dniu 6 czerwca 2014 r. informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty w postępowaniu przetargowym przeprowadzonym przez Mazowiecką Jed- nostkę WdraŜania Programów Unijnych w Warszawie. Skoro zatem porozumienie trwało ok. siedem miesięcy to nie było ono długotrwałe, nie występuje więc ko- nieczność podwyŜszenia kwoty bazowej wyliczanej kary. [56] Organ antymonopolowy rozwaŜył takŜe towarzyszące naruszeniu okoliczności obcią- Ŝające i łagodzące. W ocenie Prezesa Urzędu zawarcie przedmiotowego porozumie- nia miało charakter umyślny . Zostało ono bowiem zawarte w określonym celu, któ- ry został osiągnięty. Strony, którym postawiono zarzut w postanowieniu o wszczęciu postępowania, świadomie podjęły działania zmierzające do osiągnięcia celu, jakim było podpisanie przez przedsiębiorców umów na wykonanie usług serwisowych wg. stawek ustalonych przez nich, we wzajemnym uzgodnieniu. ZwaŜyć przy tym nale- Ŝy, Ŝe podmioty profesjonalnie działające na rynku powinny przewidywać, Ŝe po- dejmowane przez nie działania mogą być uznane przez Prezesa Urzędu za niezgod- 22 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl ne z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podobnie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 5 października 2010 r. (sygn. akt XVII Ama 106/08) stwierdził, iŜ „ Brak świadomości uczestniczenia w niedozwo- lonym porozumieniu w sytuacji, gdy powód jest profesjonalistą, świadczy o lekko- myślnym podejściu do prowadzonej działalności gospodarczej, bez zastanowienia się nad skutkami takiego postępowania ”. Warto takŜe zauwaŜyć, Ŝe zmowy przetargowe mają na tyle „typowy charakter”, iŜ w kaŜdym wypadku występuje znikome prawdopodobieństwo nieumyślności popeł- nionych czynów. Uczestnicy porozumień, zazwyczaj mają świadomość naruszenia przepisów prawa, a ich działania mają charakter planowany i zamierzony. Stąd teŜ, w rozpatrywanej sprawie, w pełni uprawnioną jest ocena, iŜ Małgorzata Mią- skowska, Wojciech Miąskowski oraz Dariusz Paszkiewicz działali umyślnie, co uza- sadnia podwyŜszenie kary ustalonej na poprzednim etapie o 20 %. Ustalona w po- wyŜszy sposób kara kształtuje się na poziomie … % przychodu przedsiębiorców . A. W oparciu o sprawozdanie PIT/B ustalono, Ŝe Małgorzata Miąskowska z tytułu dzia- łalności prowadzonej na własne nazwisko osiągnęła w roku 2014 przychód w wysokości …. zł, w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby zostać nało- Ŝona na tego przedsiębiorcę, za stosowanie praktyki ograniczającej konkurencję, to …. zł. Prezes Urzędu nie stwierdził istnienia dodatkowych, innych niŜ wyŜej rozpa- trywane, przesłanek obciąŜających, skutkujących podwyŜszeniem kwoty kary lub teŜ łagodzących, zezwalających na jej obniŜenie. W świetle powyŜszych okoliczno- ści wysokość kary, nałoŜonej na Małgorzatę Miąskowską, za stosowanie praktyki orzeczonej w punkcie I sentencji decyzji, ustalono w kwocie 2.754 zł (słownie: dwa tysiące siedemset pięćdziesiąt cztery złote), co stanowi ok. … % jej maksymalnego wymiaru. B. W oparciu o sprawozdanie PIT/B ustalono, Ŝe Wojciech Miąskowski z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął w roku 2014 przychód w wysokości … zł, stąd maksymalna kara, jaka mogłaby zostać nałoŜona na przedsię- biorcę, za stosowanie praktyki ograniczającej konkurencję, to …. zł. TakŜe i w przypadku tego przedsiębiorcy Prezes Urzędu nie stwierdził istnienia dodatkowych, innych przesłanek obciąŜających, jak i łagodzących skutkujących zmianą ustalonej wcześniej kwoty bazowej kary. Uwzględniając wszystkie wymienione okoliczności, wysokość kary, nałoŜonej na Wojciecha Miąskowskiego, za stosowanie praktyki orzeczonej w punkcie I sentencji decyzji, ustalono w kwocie 3.954 zł (słownie: trzy tysiące dziewięćset pięćdziesiąt cztery złote), co stanowi ok. ….. % jej maksymal- nego wymiaru. C. Zgodnie z oświadczeniem Dariusz Paszkiewicz z tytułu prowadzonej działalności go- spodarczej osiągnął w roku 2014 przychód w wysokości …. zł, stąd maksymalna ka- ra, jaka mogłaby zostać wymierzona przedsiębiorcy, za stosowanie praktyki ograni- czającej konkurencję, to … zł. Prezes Urzędu nie znalazł podstaw do zmiany ustalo- nej wcześniej kwoty bazowej kary, poprzez zastosowanie innych, niŜ wymienione wyŜej przesłanek obciąŜających, czy łagodzących. Z tych teŜ powodów wysokość kary, nałoŜonej na Dariusza Paszkiewicza, za stosowanie praktyki orzeczonej w punkcie I sentencji decyzji, ustalono w kwocie 415 zł (słownie: czterysta piętnaście złotych), co stanowi ok. … % jej maksymalnego wymiaru. Podejmując decyzję o nałoŜeniu kar i określając ich wysokości Prezes Urzędu wziął pod uwagę wszystkie ww. okoliczności, jak i moŜliwości finansowe przedsiębiorców. Orze- czone kary powinny bowiem stanowić dolegliwość dla przedsiębiorcy, tak aby ich nało- Ŝenie skutkowało w przyszłości zapobieŜeniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony naleŜy teŜ podkreślić wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego środka 23 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl oraz wyrazić nadzieję, Ŝe odniesie on spodziewany skutek na przyszłość. Poza wymiarem indywidualnym kary, naleŜy zwrócić uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. W ocenie Prezesa Urzędu wymierzone kary, wynoszące ok. 1 % przychodu przedsiębior- cy, są adekwatne do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i kon- sumentów. Wobec powyŜszego orzeczono, jak w punkcie II sentencji. VII. K OSZTY P OSTĘPOWANIA Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu rozstrzy- ga o kosztach w drodze postanowienia, które moŜe być zamieszczone w decyzji kończą- cej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeŜeli w wyniku postępowania Pre- zes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Postępowanie w sprawie stosowania przez przedsiębiorców praktyki ograniczającej kon- kurencję zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu orzekł jak w punk- cie I sentencji decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ― Kodeks postępowa- nia administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267) organ administracji publicznej, jednocześnie z wydaniem decyzji, ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Do kosztów postępowania zalicza się m.in. koszty doręczenia stronom pism urzędowych (art. 263 § 1 k.p.a.). Prezes Urzędu w przedmiotowej decyzji uznał, Ŝe przedsiębiorcy dopuścili się stosowa- nia praktyki ograniczającej konkurencję. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu ze stroną. W związku z powyŜszym postanowiono obciąŜyć przedsiębiorców kosztami postępowania w wysoko- ści: 1. Dariusza Paszkiewicza – 5,50 zł (słownie: pięć złotych 50/100), 2. Małgorzatę Miąskowską – 5,40 zł (słownie: pięć złotych 40/100), 3. Wojciecha Miąskowskiego – 5,50 zł (słownie: pięć złotych 50/100), W związku z tym orzeczono, jak w punkcie III sentencji niniejszej decyzji. POUCZENIA: Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pienięŜną na- leŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O W ARSZAWA 51101010100078782231000000 . Na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania admini- stracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyznaczył stronie termin 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na uiszczenie kosztów niniejszego postępowania w wysokości określonej w pkt III sentencji decyzji. PowyŜszą kwotę naleŜy wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O W ARSZAWA 511010101000787822 31000000. 24 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywil- nego (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r. poz. 101), od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Kon- kurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdań- sku. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do art. 264 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267), w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 81 ust. 5 tej ustawy i w związku z art. 479 32 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. ― Kodeks po- stępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r. poz. 101), naleŜy wnieść zaŜalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośred- nictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochro- ny Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniej- szej decyzji. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Roman Jarząbek Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku