RGD-2/2015

RGD-410-1/15/MW Gdańsk , 30.06.2015 r. D ECYZJA RGD 2/2015 I. Na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencj i i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postę powania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945), działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postęp o- wania antymonopolowego w sprawie praktyk ograniczających konkurencję , w toku którego zostało uprawdopodobnione stosowani e przez przedsiębiorcę: Investment Trading Consulting Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Skarszewach praktyki ogranicza jąc ej konkurencję, o któr ej mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegając ej na zawieraniu przez Investment Trading Consulting Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z si e- dzibą w Skarszewach z przedsiębiorcami prowadzącymi sprzedaż detaliczną poroz u- mień ograniczających konkurencję na krajowym rynku sprzedaży detalicznej wózków dziecięcych i fotelików samochodowych, w związku ze stosowaniem w Umowach o współpracy handlowej ( § 2 ust. 5) postanowienia, zgodnie z którym: „Wszelkie formy sprzedaży przez Internet lub za pośrednictwem handlu niestacjona r- nego (sprzedaż wysyłkowa itp.) są zakazane ze względu na wymóg odnośnie indyw i- dualnego doradztwa w momencie sprzedaży produktu (patrz § 4p.7). Dopuszczalne są marketing i publikowanie informacji o produktach w Internecie”, oraz po złożeniu zobowiązania przez: Investment Trading Consulting Spółka z ogr a- niczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Skarszewach, do podjęcia działań zmierz a- jących do zapobieżenia naruszeniom, polegaj ą cych na:  zmianie przytoczonej powyżej treści § 2 ust. 5 umów o współpracy handlowej zawartych pomiędzy Investment Trading Consulting Sp. z o.o. (Dystrybut o- rem), a Odbiorcami (Specjalistycznymi Sprzedawcami), któr a otrzyma brzmie- nie: Sprzed aż przez Internet je st dozwolona. Dostawa (odbiór) towaru następuje w punkcie sprzedaży Specjalistycznego Sprzedawcy lub pod adresem wskazanym przez Nabywcę. W każdym przypadku Specjalistyczny Sprzedawca jest zobowiązany do zape w- nienia indywidualnego doradztwa oraz przeszkol enia (w zakresie bezpieczn e- go złożenia oraz używania wózka) w momencie dostawy produktu (patrz § 4 p.7). W przypadku dostarczenia towaru pod adres wskazany przez Nabywcę, Sp e- cjalistyczny Sprzedawca może pobrać od Nabywcy dodatkową opłatę, która odpowiada poniesionym przez niego rzeczywistym kosztom. Specjalistyczny Sprzedawca oświadcza, że w przypadku sprzedaży przez I n- ternet, momentem, od którego rozpoczyna się dla Nabywcy bieg terminu na odstąpienie od umowy (art. 27 ustawy z dnia 30 maja 2014 r., o pra wach ko n- sume nta) jest moment wydania towaru, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura UOKiK w Gdańsku 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl nakłada się na przedsiębiorcę : Investment Trading Consulting Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Skarszewach obowiązek w y konania zobowiąza nia , w term i nie do dnia 31.10.2015 r . II. Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) nakłada się na przedsiębiorcę Invest- ment Trading Consulting Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ska r- szewach obowiązek przedłoże nia, w terminie do dnia 30.11.2015 r., informa- cji/dokumentów potwierdzających wykonanie zobowiązania, o którym mowa w punk- cie I. sentencji decyzji, tj.: 1) przekazania tekstu jednolitego wzoru umowy o współpracy handlowej, zmienio- nego zgodnie z przy jętym zobowiązaniem, 2) przekazania kopii aneksów do umów o współpracy handlowej zawartych ze Sp e- cjalistycznymi Sprzedawcami, uwzględniających zmianę umowy zgodnie z tre- ścią złożonego zobowiązania . UZASADNIENIE [1] Prezes Urzędu Ochrony K onkurencji i Konsumentów przepr owadził w roku 2013 postę- powanie wyjaśniające (s ygn. RGD. 400- 11/13/14/WW), w sprawie wstępnego ustale- nia, czy zachowania rynkowe przedsiębiorcy: Investment Trading Consulting Spółka z ogra niczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Skarszewach i kontrahentów tej Spół- ki , dział a jących na krajowym rynku sprzedaży wózków dziecięcych i fotelików samo- chodowych stoją w sprzeczności z przepisami ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, co uzasadnia łoby wszczęcie postępowania a n- tymonopolowego, w tym, czy sprawa ma charakter antymonopolowy. Postępowanie wy jaśniające zostało wszczęte w związku z otrzymanymi przez Prezesa Urzędu doku- mentami i informacjami , przekazanymi przez jednego ze sprzedawców wózków i ak- ceso riów dziecięcych, wskazującymi na możliwość zawierania przez Investment Tra- ding Consulting Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Skarszewach (zwana dalej: przedsiębiorcą, ITC, Spółką), będącą krajowym dostawcą i wyłącznym dystrybu torem wózków dziecięcych i fotelików samo chodowych marki „Emmaljunga” oraz wy robów związanych z tymi produktami , z przedsiębiorcami prowadzącymi sprzedaż det a liczną, porozumień ograniczających konkurencję, wyrażających się przede wszystkim w zakazie sprzedaży dystrybuowanych produktów przez Inter net i za pośrednictwem sprzedaży wysyłkowej . [2] W ramach postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu przeprowadził u przedsiębior- cy Investment Trading Consulting kontrolę z przeszukaniem w dniach od 7 – 8 maja 2013 r., której przedmiotem było ustalenie obowiązujących w Spółce zasad związa- nych ze sprzedażą i funkcjonowaniem systemu dystrybucji wózków dziecięcych i fote- lików s a mochodowych „Emmaljunga” (zwane też dalej łącznie: produktami Emma- ljunga), ana liza prowadzonej przez Spółkę polityki h andlowej oraz warunk ów współ- pracy z kontrahentami. [3] W oparciu o udzielone przez przedsiębiorcę informacje oraz uzyskane w toku postę- po wania wyjaśniającego materiały, w tym w ramach przeprowadzonej kontroli, Pre- zes Urzędu ustalił, iż ITC zawiera ze sprzedawcami, którzy chcą należeć do systemu dystry bucji produktów Emmaljunga zorganizowanego przez ITC umowy o współpracy handlowej . Jednym z warunków związania umową jest zakaz p rowadzenia sprzedaży produk tów Emmaljunga przez Internet lub za pośrednictwem handlu niestacj onarne- go. [4] Wy niki przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego dały podstawę do podejrze- nia, że działania przedsiębiorcy – krajowego dostawcy i wyłącznego dystrybutora pro- duktów (wózków dziecięcych, fotelików samochodowych i wyrobów powiązanych) 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl marki „E mmaljunga ”, w z akresie zawierania z kontrahentami umów o współpracy handlowej za kazujących prowadzenia sprzedaży tych produktów przez Internet lub za pośredni c twem handlu niestacjonarnego, mogą wskazywać na naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stanowiącego, iż zakazane są porozu mienia ograniczające konkurencję polegające na ograniczaniu lub kontrolowa- niu pro dukcji lub zbytu oraz postępu technicznego lub inwestycji . [5] Mając na uwadze dokonane ustalenia, Prezes Urzędu wszczął przeciwko przedsi ę bior- cy: Investment Trading Consulting Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Skarszewach w dniu 14 sierpnia 2014 r., postanowieniem nr 249 (dowód: kart a nr 1) postępowanie antymonopolowe w sprawie stosowania praktyk ograniczających k onku- rencję, polegających na zawieraniu przez Investment Trading Consulting Spółka z ogra niczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Skarszewach z przedsiębiorcami pro- wadzącymi sprzedaż detaliczną , porozumień ograniczających konkurencję na krajo- wym rynku sprze daży detalicznej wózków dziecięcych i fotelików samochodowych, w związku ze stosowaniem w Umowach o współpracy handlowej postanowienia, zgod- nie z którym: „Wszelkie formy sprzedaży przez Internet lub za pośrednictwem handlu niestacjona r- nego (sprzedaż wysyłkowa itp.) są zakazane ze względu na wymóg odnośnie indyw i- dualnego doradztwa w momencie sprzedaży produktu (patrz § 4p.7). Dopuszczalne są marketing i publikowanie informacji o produktach w Internecie”, co może stanowić o naruszeniu zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochro nie konkurencji i konsumentów (zwana dalej również: ustawą, u.o.k.i.k.) . [6] Postanowieniem nr 250 z dnia 14 sierpnia 2014 r. zaliczono w poczet dowodów w po- stępowaniu antymonopolowym informacje i dokumenty pozyskane w trakcie przepro- wadzonego postępowania wyjaśniają cego (dowód: karta nr 6). [7] Ustosunkowując się do postawion ego zarzutu, pełnomocnik Spół ki w piśmie z dnia 30 września 2014 r., stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie z dnia 14 sierpnia 2014 r. o wszczęciu postępowania (dowód: karty nr 742 -763), wniósł o umorzenie na podsta wie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen tów wszczętego postępowania antymonopolowego. Jak podniósł pełno- mocnik ITC, Umowa o współpracy handlowej zawiera, zgodnie z obowiązującymi przepisami Ustawy oraz Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, obiektywne kryteria, jakimi kieruje się ITC w stosunku do dystrybutorów wózków marki Emma- ljunga . Jednocześnie, są to wymogi wynikające ze strategii producenta Emmaljunga Barnvangsfabrik AB z siedzibą w Vittsjo, w Szwecji (dalej: „Producent”) , zapewnia- jące dbałość o właściwą prezent a cję produktów poprzez ich właściwą ekspozycję, wy- szkolenie personelu doradzającego konsumentowi etc. Te wymogi nałożone przez Emmaljunga Barnvangsfabrik AB wynika ją nie tylko z potrzeb związanych z promocją marki Emmaljunga, ale przede wszystkim z dbałości i szczególnej troski o bezpie- czeństwo dzieci – użytkowników tych wózków […]. [8] Odnosząc się do postanowie nia umów o współpracy handlowej, pełnomocnik ITC wska zał, że Klauzula jest elementem szerokiego systemu obejmującego całą produk- cję i wprowadzenie produktów na rynek, jaki został opracowany i wdrożony przez Producenta. W tym też kontekście winna być analiz owana. Jednocześnie wskazać na- leży, że wbrew uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu postępowania antymonopo- lowego, kwestionowana Klauzula nie zakazuje sprzedaży przez Internet, a jedynie wymaga aby odbiór wózka dziecięcego i jego pierwsze złożenie odbyło się w obecno- ści wykwalif i kowanego sprzedawcy. W związku z tym nieuprawnione jest twierdze- nie, że Klauzula ogranicza odsprzedaż bierną konsumentom w Internecie bowiem nie zakazuje ona ani marketingu w sieci ani możliwości zawarcia umowy sprzedaży na odległość. Zgodnie z obowiązującymi regułami interpretacji, Klauzulę należy inter- pretować: 1. w konte k ście pozostałych postanowień umowy oraz 2. z uwzględnieniem 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl faktycznego zastosowania tego postanowienia w relacjach ze Specjalistycznymi Sprzedawcami. [9] W piśmie z dnia 30 września 2014 r. pełnomocnik strony postepowania podkreślił, że: Wózki dziecięce oraz foteliki samochodowe dystrybuowane przez ITC mają charakter towarów markowych, renomowanych, ekskluzywnych (luxury products). Sprzedaż dóbr renomowanych wiąże się ze znacznymi nakładami producenta (dystrybutora) na budo wę wizerunku i marki, co już samo w sobie usprawiedliwia wprowadzenie sys- temu dys trybucji selektywnej. […] Możliwość wprowadzenia dystrybucji selektywnej oznacza, że analogicznie istnieje możliwość rozsądnego ograniczenia kanału dyst ry- bucji on-line. [10] W zakresie sprzedaży produktów Emmaljunga przez internet wskazano w odpowiedzi strony na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, że W niniejszej sprawie, Dystry- butor, w faktycznych relacjach handlowych ze Specjalistycznymi Sprzedawcami (uczestnikami systemu dystrybucji selektywnej) nakazywał przede wszystkim, aby wózki i foteliki nie były sprzedawane przez Sprzedawców w Internecie na platfor- mach aukcyjnych typu Allegro, e- Bay, itd. […] sprzedaż na platform ach aukcyjnych może prowadzić do deprecjacji marki. W takim przypadku, uznaje się, że możliwe jest ogra niczenie takiej odsprzedaży przez Producenta. Ponadto, pełnomocnik Spółki zaznaczył, że […] dokładna analiza treści par. 2 pkt 5 zdanie drugie umowy prow adzi do konstata cji, iż Dystrybutor, zawierając umowy o współpracy handlowej ze Specja- listycznymi Sprzedawcami dopuszczał sprzedaż pasywną przez Internet („Dopuszczal- ne są mark e ting i publikowanie informacji o produktach w Internecie” ), tj. reklama powszechna, nienakierowana do wybranego terytorium, ani do wybranej grupy klien- tów. Dowodem, iż Dystrybutor nie unika, nie zakazuje, lecz promuje sprzedaż w ka- nale dystrybucji on- line jest wdrożenie tzw. KONFIGURATORA na stronie interneto- wej Dystrybutora (www.emmaljunga.pl/konfigurator/). System KONFIGURATOR umożliwia wybór par a metrów wózka (np.: typu, koloru, wyposażenia) za pomocą strony www Dystrybutora, z opcją zakupu i odbioru towaru bezpośrednio w siedzibie Specjalistycznego Sprzedaw cy prowadzącego działalność na obszarze właściwym dla miejsca zamieszkania Klienta. Dzięki programowi KONFIGURATOR, Konsument, nie tracąc czasu, ma możliwość wyb oru w trybie on- line optymalnego modelu wózka oraz odbioru produktu na miejscu, z jednoczesnym szkoleniem, instruktażem oraz demon- stracją składania i użytkowania modelu w siedzibie Specjalistycznego Sprzedawcy. [11] Stosownie do wyjaśnień pełnomocnika ITC zawartych w piśmie z dnia 30 września 2014 r., […] par. 4 pkt 7 stanowi, iż Specjalistyczny Sprzedawca zobowiązuje się z a- pe wnić, aby konsument zrozumiał działanie, zabezpieczenia i ograniczenia w stoso- wa niu produktu Emmaljunga. Sprzedawca jest zobowiązany zademonstrować konsu- men towi wszystkie funkcje Produktu zgodnie z podręcznikami i instrukcjami Emma- ljunga. Nie jest możliwe przeprowadzenie tych czynności na odległość, bez osobiste- go kontaktu z konsumentem. [12] W złożonych w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania antymon opo- lowego wyjaśnieniach strona zakwestionowała naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 2 ) u.o.k.i.k. wskazuj ąc m.in. na brak antykonkurencyjnego celu porozumienia. Zgodnie ze stanowiskiem pełnomocnika przedsiębiorcy Postanowienia wzorca dotyczące sprzedaży internetowej oraz wysyłkowej (par. 2 pkt 5) zostały wprowadzone nie w celu ograniczenia (kontrolowania) produkcji (zbytu), lecz podstawowym celem po- stanowień um o wy jest: 1. Zapewnienie bezpieczeństwa produktu na etapie sprzedaży towaru specjali stycznemu sprzedawcy, i następnie konsumentowi, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa w użytkowaniu towaru przez konsumenta 2. Zapew- nienie wysokiej ja kości produktu, jako towaru ekskluzywnego (renoma marki). [13] Omawiając kwestie dotyczące norm bezpieczeństwa produkcji, dystrybucji i uży tko- wania towaru, pełnomocnik ITC podniósł, iż konieczność zachowania tych norm nie wynika […] tylko z woli Producenta lub Dystrybutora, lecz została narzucona przez przepisy Unii Europejskiej. W tym wz ględzie strona postępowania powołała się na D y- 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl rektywę 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w spra wie ogólnego bezpieczeństwa produktów, wskazując na pkt. 8 Preambuły, któ- ry stano wi, że „Bezpieczeństwo produktów należy oceniać z uwzględnieniem wszyst- kich istot nych aspektów, szczególnie kategorii konsumentów, którzy mogą być szcze- gólnie nar a żeni na zagrożenie, jakie stwarza dany produkt, zwłaszcza dzieci i osoby w podeszłym wieku” . Dodatkowo, pełnomocnik przedsiębiorcy wskazał, iż Podobnie, w implementu jącej w/w Dyrektywę ustawie z dnia 12.12.2003 r. o ogólnym bezpie- czeństwie produ k tów, w art. 4 ust. 2 pkt 4) wyeksponowano, iż <Przy ocenie bezpie- czeństwa produktu uwzględnia się kategorie konsumentów narażonych na niebezpie- czeństwo w związku z używaniem produktu, w szczególności dzieci i osoby starsze>. Zarówno Producent, jak również Dystrybutor i Specjalistyczny Sprzedawca mają ob- owiązek stosować normę EN 1888:2012 – Artykuły dla dzieci – Wózki dziecięce – Wy- magania bezpieczeństwa i metody badań. Wskazać należy, że zgodnie z Dyrektywą 2001/95 to na producencie spoczywa odpowiedzialność za powstałe szkody czy krzy wdy związane z niewłaściwym użytkowaniem wprowadzanych przez niego do ob- rotu produktów. Stąd, system ogran i czenia sprzedaży internetowej został wprowa- dzony przez samego Producenta, który wdrażając normę EN 1888:2012 wprowadził własny system bezpieczeństwa towarów (Quality Assurance System – QAS) oparty na normie ISO 9000 . Ponadto, w piśmie z dnia 30 września 2014 r. pełnomocnik Spółki zaznaczył , że „ towar w postaci wózków dzi e cięcych stanowi produkt o znacznym za- grożeniu uszkodzeniem i wypadkowością. Osob is ty odbiór uzasadniony jest ryzykiem uszkodzeń towaru podczas transportu ”. [14] W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania antymonopolowego, stro- na wskazała również, że zachowanie środków bezpieczeństwa, którym producent Emmaljunga nadaje szczególną wagę, jest zbieżne z prośbami i oczekiwaniami sa- mych konsumentów. Nabywając towar przeznaczony do użytkowania przez dzieci oczekują oni nie tylko przesłania towaru zamówionego na portalu www wraz z in- strukcją, lecz przede wszystkim oczekują osobistego potraktowania i wdrożenia ich w bezpieczny sposób do użytkowania produktu. Ponadto, pełnomocnik ITC sp. z o.o. zaznaczył, że produkcja wózków oraz ich dystrybucja od kilku lat klasyfikują się na określonym p o ziomie […]. Oznacza to, iż moce produkcyjne Emmaljunga są ograni- czone, w konse kwencji czego ITC nie jest w stanie sprzedać więcej wózków niż w ilo- ści dostarczonej przez Producenta. […]. Innymi słowy, nawet gdyby ITC całkowicie uwolniła kanał dy strybucji on- line […] oraz zastosowała jeszcze dziesiątki inny ch in- nowacyjnych kanałów sprzedaży, to nie będzie w stanie zaoferować do dystrybucji na rynku właściwym więcej niż poziom „X”, który od kilku lat kształtuje się na poziomie ok. 2000 wózków rocznie. [15] W piśmie z dnia 30 września 201 4 r. pełnomocnik przedsiębiorcy stwierdził, że Prak- tyka Dystrybutora nie spowodowała także antykonkurencyjnego skutku, z tego wzgl ędu, iż nie uderza w innych konkurentów z uwagi na wystarczającą konkurencję ze stro ny innych dostawców produktów substytucyjnych. Rynek właściwy wózków jest rynkiem wyjątkowo rozdrobnionym, na którym panuje silna konkurencja, a więc pro - konkurencyjnym. Ponadto, ITC nie dysp onuje odpowiednią siłą rynkową. W dalszej cz ęści wyjaśnień podniesiono, że […] rynek właściwy w niniejszej sprawie, a więc krajowy ry nek sprzedaży detalicznej wózków dziecięcych i fotelików charakteryzuje się silną konkurencją międzymarkową, nie istnieją poważniejsze bariery wejścia na rynek dla dystrybutorów. Dodatkowo, po stronie popytowej oferowany jest szeroki wachlarz produktów, które konkurują między sobą w różnych kategoriach cenowych i jakości o wych. Udział ITC w ogólnej sprzedaży wózków w Polsce nie przekracza [0,5 %], co stanowi o znikomej sile rynkowej Dystrybutora. Wprowadzenie przez ITC sys- temu dystry bucji nie wpływa ani na konkurencję cenową, ani na ograniczenie wyboru konsumen tów. Wręcz przeciwnie, zapewnia konsumentom możliwość zakupu wysokiej jakości wózka, który wyróżnia się pod względem bezpieczeństwa. 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [16] W złożonych wyjaśnieniach z dnia 30 września 2014 r. wskazano również w oparciu o zestawienie sprzedaży wózków według kryterium ilościowego w latach 2010, 2011 oraz 2012, że ograniczenie sprzedaży przez sieć www w roku 2011 (czyli okresie, gdy zostały zawarte porozumienia o współpracy handlowej), nie przełożyło się na s padek sprzedaży wózków w roku 2012, wręcz przeciwnie przyczyniło się do zwiększenia sprzedaży . Również w oparciu o kryterium ceny wybranych modeli wózków w latach 2010, 2011 oraz 2012, pełnomocnik podniósł, iż wprowadzenie w 2011 r. praktyki ogra niczającej sprzedaż internetową, nie wpłynęło na znaczny wzrost cen towarów w po równaniu z poprzednimi latami. […] podpisanie umów o współpracy handlowej w roku 2011, w sposób pozytywny przełożyło się na poziom cen w roku 2012, powodu- jąc znaczne obniżenie dynamiki wzrostu tychże wartości . [17] W piśmie z dnia 30 września 2014 r. pełnomocnik ITC sp. z o.o. zwrócił również uwa- gę, na brak, w opinii strony, naruszenia interesu publicznego. Skala praktyk ITC sto- sowanych w wyniku realizacji umów o współpracy handlowej ze sp ecjalistycznymi sprzedawcami jest na tyle mikroskopijna, że nie ma żadnego wpływu na mechanizmy rynkowe odczuwalne przez szerszy krąg odbiorców. Dodatkowo, […] zgodnie z kryt e- rium interesu publicznego, postępowanie antymonopolowe nie powinno mieć charak- ter u interwencji w stosunki między poszczególnymi przedsiębiorcami. […] Nie można pominąć również okoliczności, iż głównym użytkownikiem produktów Emmaljunga są dzieci, których prawa są szczególnie chronione. Ochrona praw podmiotowych naj- mło d szych niewątpliwie leży w interesie publicznym. [18] Pełnomocnik Spółki, podniósł również, iż nawet hipotetycznie zakładając, że doszło do ograniczenia konkurencji według art. 6 ust. 1 pkt 2 ) u.o.k.i.k., to praktyka Dys- try butora podlega wyłączeniu indywidualnemu na mocy art. 8 ust. 1 ustawy . W uza- sadnieniu podano, że okoliczność zawarcia umów o współpracy handlowej przyczynia się do polepszenia dystrybucji towarów, między innymi z tego względu, że Umowy han dlowe ze specjalistycznymi sprzedawcami prowadzą przede wszystkim do wię k- szej efektywności dynamicznej, w szczególności do większej dbałości o bezpieczeń- stwo dzieci – w szczególności, oznacza to wykorzystanie do produkcji tzw. bezpiecz- nych ma teriałów, tj. materiałów posiadających bardzo niski stopień zawartości che- micznych substancji szkodliwych. Umowy handlowe, zdaniem strony, zapewniają na- bywcy odpo wiednią część wynikających z porozumienia korzyści. Konkretnie, chodzi tutaj o po prawę jakości towarów, usprawnienie obsługi klientów (np.: poprzez wprowadzenie KONFIGURATORA) oraz wzbogacenie asortymentu przedsiębiorcy o nowe towary […]. […] Bezspornie, Klauzula zapewnia użytkownikom lepszą obsługę (punkty sprzedaży są przeszkolone), dostęp do informacji i instruktażu użytkowania wózka, demonstracja składania i użytkowania modelu wózka, wysoki standard bez- pieczeństwa (np.: znaczny obwód kół, brak parasolek) oznacza mniejszą wypadko- wość i mniejsze straty na osobie i mieniu. Ponadto, Ograniczenia zastosowane w umowach o współpracy handlowej są proporcjonalne. Nie istnieje żaden, mni ej re- strykcyjny sposób aby zapewnić wymagany przez Producenta poziom bezpieczeństwa wózka. […] Niniejsze porozumienie nie ogr a nicza konkurencji zarówno międzymar- kowej jak i wewnątrz sieci dystrybucji Emm aljunga. [19] Wraz z pismem z dnia 6 marca 2015 r., pełnomocnik Spółki przedłożył jako dowód dokument – system bezpieczeństwa towarów producenta Emmaljunga Barnvangsfa- brik AB z siedzibą w Vittsjo (Quality Assurance System – QAS) (dowód: karty nr 831- 850) . [20] W uzupełnieniu wyjaśnień strony, pismem z dnia 13 kwietn ia 2015 r. (dowód: karty nr: 853-861) , pełnomocnik ITC podniósł, że Każdy produkt Emmaljunga składa się z: (1) Fizycznego towaru (opakowanie zgodne z EN1888:2012) oraz (2) usługi i porady specja listycznego sprzedawcy. Każdy produkt jest sprzedawany jako połączenie to- waru oraz usługi, w celu ochrony dzieci przed ryzykiem dla ich bezpieczeństwa zwią- zanym z nie prawidłowym użyciem towaru przez rodziców dzieci. To właśnie sprzedaż tego połączonego produktu jest zakazana drogą internetową. Konsumenci nie są po- 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl zba wieni możliwości zamawiania produktów na odległość, bez ograniczeń czasowych, z łatwym dostępem do informacji o produktach oraz z możliwością porównywania cen. […] Ko n sument wchodząc na stronę www Dystrybutora lub Specjalistycznego Sprzedawcy, kli kając odpowiednie pozycje [dokonując wyboru modelu wraz z akceso- riami oraz akcep tując cenę] – przyjmuje ofertę (art. 66 i nast. Kodeksu cywilnego), co skutkuje zawar ciem umowy i w konsekwencji rozpoczęciem procesu realizacji konkretnego zamówi e nia. […] Reasumując, umowa zakupu produktu Emmaljunga za pośrednictwem Intern e tu stanowi rodzaj umowy zawieranej na odległość lub poza lo- kalem przedsiębiorstwa , a w konsekwencji zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 30.05.2014 r. o prawach konsumenta , konsumentowi przysługuje prawo odstąpienia od tej umo- wy. Bieg terminu do odstąpi e nia od umowy rozpoczyna się od objęcia jej w posiada- nie przez konsumenta, a więc dopiero w momencie wydania rzeczy. [21] W piśmie z dnia 25 maja 2015 r., ITC sp. z o.o. wystąpiła z wnioskiem o wydanie przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen- tów decyzji nakładającej obowiązek wykonania złożonego zobowiązania, p rzedsta- wia jąc jego konkretną propoz y cję, obejmującą zmianę treści § 2 ust. 5 umów o współpracy handlowej (dowó d: karty nr 1132-1133). M AJĄC NA UWADZE ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY , P REZES U RZĘDU USTALIŁ CO NASTĘPUJE : [22] Celem prowadzonego przez Prezesa Urzędu postępowania było ustalenie , czy dział a- nia przedsiębiorc y Investment Trading Consulting sp. z o.o. z siedzibą w Skarszewach p olegające na stosowaniu w umowach o współpracy ha ndlowej zawieranych ze sprze- dawcami produktów marki Emmaljunga postanowienia wyłączającego dopuszczalność sprzedaży tych produktów przez Internet, naruszały zakaz zawierania por o zumień ogranic zających konkurencję, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i kon sumentów. I. S TATUS PRZEDSIĘBIORCY STRONY POSTĘPOWANIA [23] Postępowanie antymonopolowe w sprawie praktyk ograniczających konkurencję może być wszczęte wobec podmiotów posiadających status przedsiębiorcy. Zgodnie z def i- nicją przedsiębiorcy, zawartą w art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów , pod pojęciem tym należy rozumieć m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 584 ). Przedsiębiorcą jest więc osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa prz y- znaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą, tj. zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiw a- nie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wyko nywaną w sposób zorganizowany i ciągły. [24] Investment Trading Consult ing Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Skarszewach jest spółką kapitałową posiadającą osobowość prawną, wpisaną do re- jestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000036336, prowadzącą we własnym imi e niu działalność gospodarczą. W zakresie tej działalności Spółka jest wyłącznym dystrybutorem w Polsce, Rosji, Kazachstanie, na Ukrainie i na Białorusi produktów marki „Emmaljunga” w postaci wózków dziecięcych i fotelików samochodowych oraz wyrobów z nimi powiązanych. [25] W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że strona postepowania prowadzi działalność g o spodarczą i posiada status przedsiębiorcy. II. O KOLICZNOŚCI FAKTYCZN E SPRAWY [26] Investment Trading Consulting jest wyłącznym polskim dystrybutorem produktów 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl marki Emmaljunga w oparciu o kontrakt zawarty w dniu 26 lutego 2006 r. z Emma- ljunga Barnvangsfabrik AB z siedzibą w Vittsjo w Szwecji. Zgodnie z umową dystrybu- cji między ITC a producentem Emm aljunga, wyłączna dystrybucja obejmuje „wszyst- kie wyroby, które noszą znak firmowy Emmaljunga, w tym wózki głębokie, spacerów- ki, fo teliki dla dzieci do samochodów oraz wyroby z nimi powiązane”. [27] Dystrybutor – ITC Sp. z o.o. prowadzi sprzedaż produktów „Emmaljunga” na po dsta- wie zawartych ze sprzedawcami umów o współpracy handlowej, jak również we wł a- snym sklepie firmowym w Gdańsku oraz w punkcie sprzedaży na terenie Zakładu. Umo wy o współpracy handlowej zawierane są w oparciu o stały jej wzór . W wyniku prze prowadzonej w Spółce kontroli, przedsiębiorca przedstawił listę sklepów od roku 2010, z którymi zawierano umowy o współpracy handlowej. Z przedstawionej przez przedsi ębiorcę listy wynika, iż według stanu na dzień kontroli (7 -8 maja 2013 r.), umowy o współpracy handlowej obowiązywały wobec 33 sprzedawców. [28] W zawartych ze sprzedawcami u mowach znajdują się kryteria jakie muszą oni speł- niać, chcąc należeć do systemu dystrybucji zorganizowanego przez ITC. Jednym z w a- runków współpracy z ITC jest zakaz prowadzenia sprzedaży produktów „Emmaljunga” przez Internet lub za pośrednictwem handlu niestacjonarnego. Zastrzeżenie takie wy nika z treści postanowienia § 2 ust. 5 zawartych umów o współpracy handlowej, stano wiącego, że: „Wszelkie formy sprzedaży przez Internet lub za pośrednictwem handlu niestacjona r- nego (sprzedaż wysyłkowa itp.) są zakazane ze względu na wymóg odnośnie indywi- du alnego doradztwa w momencie sprzedaży produktu (patrz § 4p.7). Dopuszczalne są marketing i publikowanie informacji o produktach w Internecie”. P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMEN TÓW ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE : III. IN TERES PUBLICZNY [29] Podstawowym warunkiem determinującym rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie ustalenie, czy na skutek działań przedsiębiorcy zagrożony został interes publicznoprawny. St o- sowni e bowiem do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zasa d- niczym jej celem jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsument ó w. Inter pretacja pojęcia interesu publicznoprawnego, wobec braku de- finicji ustawowych, wymaga odniesienia do ukształtowanego w tym zakresie orzecz- nictwa, zgodnie z którym naruszenie interesu publicznoprawnego ma miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z przepisami prawa dotknięty został „szerszy krąg uczestników rynku”, a także, gdy działania te wywołują na rynku inne niekorzystne zjawiska (por. wyrok Sądu Na j wyższego, III SK 40/07, z dnia 5 czerwca 2008 r.). W przedmiotowym aspekcie, warunkiem koniecznym do zastosowania ustawy jest, aby działanie przedsiębiorcy , któremu zarzucono naruszenie jej przepisów , stanowiło potencjalne zagrożenie interesu publicznego, nie zaś je dnostki lub grupy. Naruszenie interesu publicznego ma miejsce wówczas, gdy zachowanie przedsię bior- cy, będące przedmiotem postępowania antymonopolowego wywołało lub mogło w y- wołać na rynku niekorzystne – z punktu widzenia celów ustawodawstwa antymonop o- lowego – skutki w postaci wpływu na ilość, jakość, cenę towarów lub zakres wyboru dostępny konsument om lub innym nabywcom. Z punktu widzenia dopuszczalności z a- stosowania ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów liczba podmiotów dotknię- tych skutkami praktyki ograniczającej konkurencję jest nieistotna, wystarczającym jest bowiem, że zachowanie przedsięb iorcy wyczerpuje znamiona antykonkurencyjnej praktyki (zob. wyrok SN z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt III SK 2/08 ). Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma służyć ochronie interesu ogólnospołeczn e- 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl go (publicznego) polegającego na zapewnieniu właściwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego, tj. prowadzenia przez przedsiębiorców działalności w waru n- kach konkurencji oraz możliwości swobodnego podejmowania decyzji, co do waru n- ków prowadzenia tej działalności. Rynek taki może jednak funkcjonować prawidłowo tylko, jeśli zapewnione są warunki powstania i rozwoju konkurencji. Jedynie w w a- runkach niezakłóconej konkurencji, przedsiębiorcy i konsumenci mają gwarancję re a- lizacji konstytucyjnej wolności gospodarczej i ochrony swoich praw. Istotą bow iem konkurencji jest współzawodnictwo przedsiębiorców w celu uzyskania przewagi na rynku, pozwalającej na osiągnięcie maksymalnych korzyści ekonomicznych ze sprz e- daży towarów i usług, oraz maksymalne zaspokojenie potrzeb konsumentów przy, jak najniższej cenie. Tym samym ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni konkurencję jako zjawisko o charakterze instytucjonalnym. [30] Działania zmierzające do ograniczenia kanałów sprzedaży produktów Emmaljunga uznać można za ingerencję w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej przez niezależne podmioty, która mogła wywoływać negatywne skutki nie tylko w sferze konkurencji, ale również oddziaływać na wszystkich rzeczywistych i potencjalnych fi- nalnych nabywców, którzy pozbawieni byli alternatywy w postaci korzystania ze sprzedaży internetowej dystrybuowanych przez ITC towarów . Zastrzeżony w um o- wach o współpracy handlowej zakaz sprzedaży przez Internet lub za pośrednictwem handlu niestacjonarnego stanowi ciążące na specjalistycznych sprzedawcach Emm a- ljunga ograniczenie , limitujące możliwość realizacji oferty handlowej wśród szersz e- go, nieograniczonego kręgu nabywców, korzystających z biernej formy sprzedaży. Przyjąć zatem należy, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy , wobec uprawdo- podobnienia, iż zagrożony został interes publicznoprawny, uzasadniona jest ocena zachowania Spółki w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsume n- tów . IV. R YNEK WŁAŚCIWY [31] Praktyki ograniczające konkurencję ujawnia ją się na określonym rynku właściwym. W związku z tym, dla poprawnej oceny zachowania strony niniejszego postępowania w świetle art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest zdefiniowanie rynku właściwego w sprawie. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy przez rynek właśc iwy rozumie się rynek t owarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściw o ści, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje ko n- sumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konk u- rencji. W świetle ustawowej definicji rynku właściwego niezbędne jest jego określ e- nie pod względem produktowym i geograficznym. RYNEK PRODUKTOWY [32] Pojęcie rynku właściwego odnosi się przedmiotowo do wszystkich wyrobów (usług) jednego rodzaju, które ze względu na swoje szczególne właściwości odróżniają się od innych wyrobów (usług) w taki sposób, że nie istnieje możliwość dowolnej ich zami a- ny. Rynek właściwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które służą z aspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, mają zbliżone właściwości, podobne ceny i reprezentują podobny poziom jakości 1 . Podstawowym kryterium wyznaczenia rynku właściwego produktowo jest substytucy j- ność określonych dóbr lub usług, z punktu widzenia nabywcy, którego potrzeby mają zostać zaspokojone. Główną zasadą wyznaczania rynku produktowego w postępow a- niu antymonopolowym jest stosowanie wąskich kryteriów segmentacji tego rynku. 1 E. Modzelewska- Wą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumen tów . Komentarz , Warszawa 2002, s. 49. 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Kryteria te muszą wynikać z obiektywnych parametrów produktu, mających zasadn i- czo wpływ na jego zakup przez nabywców. W każdej oznaczonej sprawie warunkiem determinujący m segmentację rynku jest przede wszystkim przeznaczenie towaru. Jak wynika z treści umów o współpracy handlowej zwieranych przez s półkę ITC ze specj a- listycznymi sprzedawcami, postanowienia w nich zawarte dotyczą sprzedaży produ k- tów Emmaljunga, obejmujących swym zakresem p rzede wszystkim wózki dziecięce i foteliki samochodowe (foteliki wycofane zostały w toku postępowania z produkcji przez producenta szwedzkiego, zgodnie z informacją strony przekazaną w piśmie z dnia 13 kwietnia 2015 r.). Produkty te służą zasadniczo do ułatwienia w przemiesz- czaniu się dziecka i osoby sprawującej nad nim opiekę. Cecha ta pozwala nabywcom łatwo identyfikować produkty, odróżniać od siebie i ewentualnie traktować jako bl i- skie subst ytuty, bez konieczności dokonywania dalszej, bardziej szczegółowej se g- mentacji produktu z punktu widzenia finalnego odbiorcy. W związku z tym, w ocenie Prezesa Urzędu rynkiem właściwy w ujęciu produktowym, na którym mogło dojść do zawarcia porozumienia w przedmiotowej sprawie jest rynek wózków dziecięcych i f o- telików samochodowych. [33] Przy definiowaniu rynku należy m.in. obok towaru na nim oferowanego uwzględnić szczebel obrotu towarowego (zbyt, hurt, detal) 2 . Aspekt ten uzasadnia szersze spoj- rzenie na badane rynki. Uwzględniając charakter umów o współpracy handlowej wią- żąc ych ITC ze specjalistycznymi sprzedawcami, zawierające postanowienie zakazują- ce sprzedaży internetowej produktów Emmaljunga, w przedmiotowym postępowaniu uzasadnione było zakreślenie rynku właściwego jako rynku sprzedaży detalicznej wózków dziecię cych i fotelików samochodowych . RYNEK GEOGRAFICZNY [34] Niezbędnym wyznacznikiem rynku właściwego jest także jego wymi ar geograficzny, oznaczający konieczność wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, mające zastosowanie do określonych towarów, są jednakowe dla wszystkich konkurentów i który można odróżnić od o b szarów sąsiadujących . Na wielkość rynku geograficzne go mają przede wszystkim wpływ naturalne cechy badanego towaru. Te bowiem bezp o- średnio oddziałują na charakter jego transportu oraz udział kosztów transportu w j e- go cenie końcowej. Na granice rynku geograficznego mogą mieć także wpływ czynniki natury prawn ej, w szczególności wszelkiego rodzaju bariery dostępu do rynku, takie jak monopol prawny na prowadzenie określonej działalności gospodarczej, cła, isto t- ne różnice podatkowe, czy bariery pozataryfowe w postaci różnego rodzaju atestów lub świadectw bezpieczeństwa, mających istotne znaczenie w obrocie międzynar o- dowym. [35] W przedmiotowej sprawie rynek właściwy określony został jako rynek krajowy. Sprz e- dawcy specjalistyczni, z którymi spółka ITC zawarła umowy o współpracy handlowej, zawierające objęte zarzutem postanowienie zakazujące sprzedaży internetowej, p o- chodzą z terenu całej Polski. Przedsiębiorca na podstawie wskazanych umów nawią- zał współpracę, zgodnie ze stanem przedstawionym w czasie kontroli przedsiębiorcy w dniach 7-8 maja 2013 r., z kontrahentami z n astępujących miast: (woj. pomorskie) Lębork, Słupsk, Ustka; (woj. podlaskie) Białystok; (woj. zachodniopomorskie) Kosz a- lin, Szczecin, Kołobrzeg; (woj. kujawsko -pomorskie) Bydgoszcz; (woj. mazowieckie) War szawa, Grójec, Otwock, Mińsk Mazowiecki, Płock, Łomianki; (woj. łódzkie) Łódź; (woj. śląskie) Bielsko - Biała, Częstochowa, (woj. dolnośląskie) Wrocław, (woj. wielk o- polskie) Poznań, Leszno; (woj. małopolskie) Kraków; (woj. świętokrzyskie) Kielce; (woj. lubelskie) Lublin. Za krajowym zasięgiem rynku właściwego przemawia zatem liczna sieć punktów sprzedaży wózków dziecięcych Emmaljunga na terenie całego kraju, jak również fakt, iż jedynie na obszarze Polski występują względnie jednolite 2 Wyrok SOKiK z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt: XVII Ama 130/04. 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl dla wszystkich specjalistycznych sprzedawców produktów Emmaljunga warunki ko n- kurowania. [36] Ostatecznie zatem Prezes Urzędu uznał, iż rynkiem właściwym w przedmiotowej sprawie jest krajowy rynek sprzedaży detalicznej wózków dziecięcych i fotelików s a- mochodowych. W ocenie Prezesa Urzędu, delimitacja rynku właściwego dokonana zo- stała w pełni poprawnie merytorycznie, przy uwzględnieniu okoliczności przedmiot o- wej sprawy i wskazówek płynących z doktryny i orzecznictwa antymonopolowego . Właściwe ustalenie granic rynku pozwala na ocenę zachowań przedsiębiorcy w zakre- sie ich zgodności z regułami konkurencji . V. U PRAWDOPODOBNIENIE NARUSZEN IA ART . 6 USTAWY O OCHRONIE KO NKURENCJI I KONSUMEN TÓW [37] Spółce Investment Trading Consulting postawiono zarzut zawarcia niedozwolonego porozumienia z przedsiębiorcami prowadzącymi sprzedaż detaliczną wózków dzi eci ę- cych i fotelików samochodowych, w związku ze stosowaniem w Umowach o współpr a- cy handlowej postanowienia zakazującego sprzedaży produktów Emmaljunga przez Internet lub za pośrednictwem handlu niestacjonarnego, co może stanowić narusz e- nie art. 6 ust. 1 p kt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [38] Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jes t wyeliminowanie, ograniczenie lub na- ruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy do zakazanych porozumień zalicza te, które polegają na ograniczaniu lub ko n- trolowaniu produkcji lub zbytu oraz postępu technicznego lub inwestycji. [39] Dla prawnego bytu praktyki ograniczającej konkurencję opisa nej w art. 6 ust. 1 pkt 2) u.o.k.i.k. niezbędne jest wystąpienie przesłanek w postaci zawiązania porozumi e- nia według zasad określonych w art. 4 pkt 5 ustawy oraz nielegalny charakter poro- zumienia w postaci kwalifikowanego celu lub skutku porozumienia, któr ym jest wye- liminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właśc i- wym poprzez ograniczanie lub kontrolowanie produkcji lub zbytu oraz postępu tec h- nicznego lub inwestycji. [40] Stosownie do art. 4 pkt 5 u.o.k.i.k., przez porozumienia n ależy rozumieć: a) umowy zawierane między przedsiębiorcami, między związkami przedsiębiorców oraz między przedsiębiorcami i ich związkami albo niektóre postanowienia tych umów, b) uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub więcej prze d- siębiorców lub ich związki, c) uchwały lub inne akty związków przedsiębiorców lub ich organów statutowych; [41] W świetle definicji zawartej w art. 4 pkt 5 ustawy , porozumienie to zarówno umowa, stanowiąca dowód materialny i bezpośredni na jej zawarcie, jak i uzgodnienia d oko- nane w jakiejkolwiek innej formie. Definicja porozumień jest więc szeroka i pozwala na objęcie zakazami wynikającymi z art. 6 u.o.k.i.k. wszelkich form skoordynowa- nych działań niezależnie funkcjonujących przedsiębiorców. Powołany szeroki zakres pojęciow y porozumień potwierdza również orzecznictwo, z którego wynika, iż zakaz porozumień ograniczających konkurencję obejmuje wszelkie formy koordynacji dzi a- łań między przedsiębiorcami, które w sposób celowy prowadzą, w wyniku praktycznej współpracy do wyeliminowania konkurencji oraz ryzyka gospodarczego i które pow o- dują powstawanie warunków rynkowych sprzecznych z regułami wolnej konkurencji 3 . [42] Należy również wskazać, iż ze względu na fazę obrotu gospodarczego, w jakiej d o- chodzi do zawarcia porozumienia wyróżnia my: porozumienia horyzontalne (zawierane pomiędzy konkurentami – przedsiębiorcami działającymi na tym samym szczeblu o b- rotu towarowego) oraz porozumienia wertykalne (zawierane pomiędzy przedsiębio r- cami działającymi na różnych szczeblach obrotu np. na szcze blu produkcji i dystrybu- 3 Por. wyrok SA w Warszawie z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt VI ACa 185/06, publik.: Dz. Urz. UOKiK 2007/1/12). 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl cji). [43] W przedmiotowej sprawie zarzut postawiony spółce ITC dotyczył porozumień mies z- czących się w zakresie art. 4 pkt 5 lit. a) in fine tj. związany był z e stosowanym po- stanowieniem umów. Postanowienie zakazujące sprzedaży internetowej produktów Emmaljunga ujęte zostało w umowach o współpracy handlowej zawieranych pomię- dzy polskim dystrybutorem Emmaljunga – ITC sp. z o.o. a specjalistycznymi sprze- dawcami tych produktów. Powyższe twierdzenia uzasadnia zebrany w sprawie mat e- riał dowodowy, w szczególności pozyskane w toku kontroli przedsiębiorcy i załączone do akt niniejszego postępowania kopie umów o współpracy handlowej z poszczegó l- nymi sprzedawcami specjalistycznymi. [44] Analizując przesłanki możliwości zawiązania porozumienia, należy wskazać, że w postępowaniu antymonopolowym poprzedzającym wydanie niniejszej decyzji z a- rzut naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postawiono jedynie Investment Trading Consulting Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Skarszewach, jako organizatorowi systemu sprzedaży produktów „Emmaljunga”. Istotne bowiem jest, iż kierowniczą rolę w powstaniu i funkcjonowaniu porozumienia można przypisać Spółce ITC, która determinowała utrzymywanie współpracy handl o- wej ze specjalistycznym spr zedawcami, przestrzeganiem zakazu sprzedaży produ k- tów przez Internet lub za pośrednictwem handlu niestacj o narnego, którego złamanie mogło skutkować rozwiązaniem umowy. W związku z tym, mimo faktycznego uczes t- nictwa w ewentualnym porozumieniu przedsiębiorców prowadzących sprzedaż det a- liczną dystrybuowanych przez ITC produktów, okoliczności faktyczne uzasadniały wszczęcie postępowania wyłącznie przeciwko organizatorowi porozumienia – ITC Sp. z o.o. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę fakt, iż możliwość podjęcia działań zmierz a- jących do wyeliminowania antykonkurencyjnego porozumienia z obrotu poprzez zmianę umów w zakresie kwestionowanego postanowienia z każdym ze sprzedawców detalicznych, leżała po stronie ITC. Jedynie ITC, jako wyłączny dystrybutor, może kształtować zasady współpracy z producentem „Emmaljunga”; w relację tę natomiast nie mogą ingerować poszczególni sprzedawcy. W oparciu o poczynione ustalenia, m a- jąc , również na względzie praktykę orzeczniczą Komisji Europejskiej (por. decyzja Komisji Europejskiej z dnia 5 października 2005 r. w sprawie COMP/E2/36623 36820 37275 – SEP i inni przeciwko Automobiles Peugeot SA – Dz. Urz. UE L z dnia 27.06.2006 r., Nr 173, poz. 20), dopuszczającą postawienie zarzutu jedynie organiz a- torowi antykonkurencyjnego systemu sprz edaży, właściwe i celowe było wszczęcie postępowania antymonopolowego jedynie w stosunku do Investment Trading Consu l- ting Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Skarszewach. ANTYKONKURENCYJNY CEL POROZUMIENIA [45] Stwierdzenie zabronionego prz ez ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów cha- rakteru porozumienia wymaga wykazania, stosownie do art. 6 ust. 1 u.o.k.i.k., że po- rozumienie miało na celu lub skutkowało wyeliminowaniem, ograniczeniem lub nar u- szeniem w inny sposób konkurencji na rynku. [46] Cel porozumienia powinien być ustalony na podstawie kryteriów obiektywnych. W jednym ze swoich wyroków Sąd Apelacyjny w Warszawie 4 wskazał , że „(…) „Cel” po rozumienia odnoszony jest najczęściej w polskiej doktrynie i orzecznictwie do mo- tywacji stron po rozumienia (celu podjętych przez nie działań). Ów cel wiązany jest jednak – przynajmniej w części wypadków – nie tyle z subiektywnym zamiarem naru- szenia konkurencji, co raczej z zamiarem osiągnięcia określonych skutków, które to skutki mogą mieć antykonkurencyjny wymiar. Bowiem nawet jeżeli strony porozu- mienia nie mają świadomości bezprawności swoich działań, czy wręcz działają w do- brej wierze, ale analiza treści porozumienia pozwala na przyjęcie, iż celem jego za- warcia było n aruszenie konkurencji, porozumienie takie kwalifikowane jest jako 4 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt VI ACA 141/11. 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl sprzeczne z pra wem. Tak rozumiany „przedmiot porozumienia” odrywa się całkowi- cie od subiektyw nych zamiarów stron, od „celu” ich działania. Liczy się bowiem wy- łącznie treść por o zumienia, to co wynika z jego postanowień dla konkurencji na ryn- ku (…)” . [47] W świetle przyjętego orzecznictwa sądowego trzeba również zaznaczyć, że „(…) dla uznania konkretnego działania albo zaniechania za przejaw praktyki monopolistycz- nej nie jest wcale konieczne, aby owo zachowanie wywołało skutki na rynku. Dla by- tu praktyki monopolistycznej wystarczająca jest już bowiem sama możliwość wystą- pienia na rynku negatywnych skutków będących przejawem ograniczenia konkuren- cji” 5 . Po dobnie orzekł Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów , wskazując, iż „nie jest ko nieczne udowodnienie faktycznego stosowania przez przedsiębiorcę praktyki monopoli stycznej (…). Z treści art. 1 ust. 2 ustawy wynika bowiem, że jej reżimowi podlegają nie tylko praktyki monopolistyczne ograniczające konkurencję, które wy- wołały bądź aktualnie wywołują skutki na terenie Polski, ale również praktyki, które choćby tylko hipotetycznie, mogą wywoływać takie skutki” 6 . W orzecznictwie anty- monopolowym podkreśla się zatem, że antykonkurencyjny cel i antykonkurencyjny skutek porozumie nia nie muszą wystąpić łącznie. Dla stwierdzenia naruszenia zakazu porozumień ogran i czających konkurencję nie ma w związku z tym istotnego znacze- nia, czy doszło do ograniczenia lub eliminacji konkurencji, skoro już sam cel może stanowić o nielegaln o ści porozumienia 7 . W związku z tym, jeśli celem porozumienia jest zapobieżenie, ogr a niczenie lub zakłócenie konkurencji na rynku to nie ma po- trzeby brać pod uwagę rz e czywistych skutków porozumienia. [48] Spółka ITC w umowach o współpracy handlowej stosowała postanowienie zobowią zu- jące do przestrzegania zakazu sprzedaży produktów Emmaljunga przez Internet oraz za pośrednictwem handlu niestacjonarnego. Brak realizacji tego zobowiązania przez specjalistycznych sprzedawców mógł skutkować rozwiązaniem umowy z uwagi na na- ruszenie jej war unków. Opisane działanie Spółki można uznać za równoznaczne z ograni czaniem swobody decyzyjnej specjalistycznych sprzedawców w zakresie wy- boru formy sprzedaży oferowanych wózków dziecięcych Emmaljunga. Celem zawar- tego porozumie nia było ograniczenie sprzedaży biernej dystrybuowanych przez ITC produktów. Stos o wane przez ITC postanowienie umowne w założeniu uniemożliwiało sprzedawcom nie skrępowane reagowanie na realia rynku w zakresie wykorzystania alternatywnych kana łów sprzedaży towarów. Tym samym ogranicze niu podlegała możliwość dostosowania przez sprzedawców własnej oferty do potrzeb rozwijających się różnych form sprzed a ży, w tym obecnie powszechnej sprzedaży internetowej. W związku z tym, stosowane przez ITC postanowienie umowne będące przedmiotem oceny w niniejszej decyzji mo gło naruszać niezależność sprzedawców produktów Emmaljunga w zakresie samodzielnego ustalania strategii w odniesieniu do wyboru adekwatnych do i ch sytuacji rynkowej form sprzedaży. Celem porozumienia było, niezależnie od rzeczywiste go i subiektywne go zamiaru Spółki, ograniczenie formy zbytu dystrybuowanych produktów Emmaljunga. [49] W okolicznościach sprawy przyjąć zatem należy za uprawdopodobnione , że zarzuc ane Spółce porozumienie miało co najmniej na celu ograniczenie konkurencji. Jak już podniesiono, wykazanie antykonkurencyjnego celu porozumienia jest wystarczające do przyjęcia naruszenia zakazu określonego w art. 6 ust. 1 u.o.k.i.k. i nie jest ko- nieczne wykazywanie dalej idących skutków porozumienia. [50] W kontekście poczynionych rozważań , należy wskazać, że na ocenę zawartego p oro- zumienia nie mają decydującego wpływu wyjaśnienia ITC, z których wynika, że względy bezpieczeństwa wymagały ograniczenia sprzedaży . Stosowanie do art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów , organem sprawującym nadzór nad ogólnym bezpieczeństwem produktów w z a kresie określo- 5 Wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 15 lipca 1998 r., sygn. akt XVII Ama 32/98. 6 Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 07 lipca 2004 r., sygn. akt XVII Ama 65/03. 7 Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt XVII Ama 40/02. 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl nym ustawą jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W związku z tym, celem ustalenia czy kwestie bezpieczeństwa produktów mogłyby przemawiać za stosowa niem zakazu sprzedaży internetowej wózków dziecięcych, fotelików samo- chodowych i akcesoriów dziecięcych, jednostka prowadząc a postępowanie wystąpił a w tym zakre sie o opinię Departamentu Nadzoru Rynku UOKiK , realizującego zadania wynikające z nadzoru Prezesa Urzędu nad ogólnym bezpieczeństwem produktów . Zgodnie z otrzy maną opinią, Departament Nadzoru Rynku mógł zająć stanowisko, je- dynie w odniesie niu do wymagań bezpieczeństwa dla wózków dziecięcych – foteliki samochodowe nie są bowiem produktami podlegającymi wymaganiom określonym w ustawie z dnia 12 grud nia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z późn. zm.). W ocenie DNR, ustawa o ogólnym bezpieczeństwie pro- duktów nie wprowadza re gulacji, które zakazywałyby sprzedaży ja kiejkolwiek grupy produktów przez Internet lub w formie sprzedaży wysyłkowej. Także norma PN -EN 1888:2012 Artykuły dla dzieci - Wózki dziecięce - Wymagania bezpieczeństwa i metody badań nie zawiera żadnych reg u lacji w tym zakresie. Norma ta określa natomiast w ymagania dotyczące oznakowania wózków i informacje jakie powinien otrzymywać konsument w instrukcji obsługi (w tym instrukcję pierwszego montażu, jeśli jest po- trzebna, składania i rozkładania i i n strukcje wszystkich funkcji wózka) a także jakie powinny być umieszczone w punkcie sprzedaży (dotyczące masy, wieku i umiejętno- ści dziecka) . (opinia DNR). Mając na względzie pozyskaną opinię, należy wskazać, iż prawnie wymagane normy bezpiecze ństwa wózków dziecięcych nie wykluczają wyko- rzystania kanałów sprzedaży o n- line. W związku z tym, zapewnienie bezpieczeństwa produktu, na które powoływała się str o na postępowania, nie stanowi obiektywnego kryterium uzasadniającego stosowanie wskazanego w sentencji decyzji postanowie- nia. [51] Konieczności wprowadzenia ograniczeń sprz edaży internetowej wózków dziecięcych lub fotelików samochodowych, nie potwierdziło także przeprowadzone przez Prezesa Urzędu na potrzeby postępowania poprzedzającego wydanie decyzji, badanie rynku wśród dystrybutorów innych znanych marek wózków dziecięcyc h. Celem uzyskania ma teriału porównawczego, Prezes Urzędu, wystąpił do dystrybutorów wózków dzie- cięcych takich marek jak: Graco, Peg -Perego, Mutsy, Inglesina, Bertoni , wnosząc m.in. o wska zanie czy w systemie dystrybucji zorganizowanym przez przedsiębiorcó w funkcjonuje sprzedaż internetowa bądź inne formy sprzedaży niestacjonarnej wóz- ków dziecięcych i fotelików samochodowych oraz czy występują jakiekolwiek ograni- czenia w tym zakresie. Zgodnie z otrzymanymi odpowiedziami pytanych przedsię- biorców, sprzedaż bierna dystry buowanych przez nich wózków dziecięcych jest do- puszczalna i nie istnieją ograniczenia tej formy sprzedaży. [52] Postępowanie poprzedzające wydanie niniejszej decyzji dotyczyło porozumienia za- kwalifikowanego w świetle art. 6 ust. 1 pkt 2) u.o. k.i.k. jako mogące prowadzić do wyeliminowania, ograniczenia lub naruszenia w inny sposób konkurencji na rynku właściwym poprzez ograniczanie lub kontrolowanie produkcji lub zbytu oraz postępu technicznego lub inwestycji. Stosownie do poczynio nych już wyżej ustaleń, cel zarzucanego ITC porozu mienia ukierunkowany był n a ograniczenie przede wszyst- kim możliwość prowadzenia sprzedaży internetowej produktów Emmaljunga, która, powo łując się na ustanowione przez Komisję Europejską „Wytyczne w sprawie ogra- niczeń wertykalnych” (Dz. Urz. UE C z dnia 19.05.2010 r., Nr 130, poz. 1 – zwane da- lej: Wy tycznymi), stanowi formę sprzedaży biernej (pasywnej). Sprzedaż taka obej- muje m. in. ogólne reklamy (promocje), które nie są specjalnie ukierunkowane na określoną kat e gorię klientów i z uwagi na swoją treść, formę, sposób przekazu itp. są one metodą d o tarcia do wszelkich nabywców. Komisja w swoich Wytycznych jako swoistego rodzaju przeciwieństwo sprzedaży biernej, wyróżnia sprzedaż czynną (ak- tywną), która rozwij a jąc stanowisko Komisji, polega na nawiązywaniu przez sprze- dawcę kontaktów z in dywi dualnymi klientami lub określoną grupą klientów lub klien- 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl tami na określonym teryt o rium, mających na celu doprowadzenie do transakcji (czyli nabycia przez klienta „a k tywnie” zaoferowanego towaru lub usługi). [53] Należy podkreślić, że ustanowiony podział na sprzedaż aktywną i bierną pełni nie tylko swoistą funkcję klasyfikacyjną, ale wyraża także istotną różnicę w prawnym p o- zycjonowaniu sprzedaży biernej. Sprzedaż bierna korzysta bowiem z większej ochro- ny, niż sprzedaż czynna, która może być przedmiotem dalej idących ograniczeń umownych. Wniosek taki należy wyprowadzić m.in. z wyrażonego w Wytycznych sta- nowiska Komi sji, kwalifikującego ograniczenia sprzedaży internetowej – biernej, za „ najpoważniejsze ograniczenie konkurencji”. W zakresie tym bowiem, Komisja w punkcie (56) Wytycz nych wskazała, że: „ W systemie dystrybucji selektywnej dea- lerzy powinni mieć swob o dę prowadzenia sprzedaży aktywnej i biernej wszystkim użytkownikom końcowym, również przy pomocy Internetu. Dlatego też Komisja uwa- ża za najpoważniejsze ograni czenie konkurencji wszelkie zobowiązania odwodzące wyznaczonych dealerów od w y korzystania Internetu w celu dotarcia do większej liczby klientów oraz innych grup klientów poprzez nałożenie na sprzedaż przez In- ternet kryteriów, które nie są ogólnie równoważne z kryteriami odnoszącymi się do sprzedaży w lokalu handlowym (…)”. [54] Uwzględniając postulowaną przez Komisję Europejską swobodę prowadzenia sprz eda- ży aktywnej i biernej, niewątpliwie przyjąć należy, że wyłączenie możliwości sprz e- daży produktów prze z I nternet prowadzić może do ograniczenia zbytu, o którym mo- wa w art. 6 ust. 1 pkt 2) u.o.k.i.k. W tego rodzaju uzgodnieniach, nie dochodzi do zaprzestania (ograniczenia) produkowania, a jedynie do ograniczenia sprzedaży wy- produko wanych już dóbr 8 . W tym ko ntekście, nie ma zatem decydującego znaczenia wyjaśni e nie przedsiębiorcy, iż uwolnienie kanału dystrybucji on -line nie spowodowa- ł o by możl i wości sprzedaży większego asortymentu niż w ilości dostarczonej przez Producenta. Istotna bowiem, z punktu widzenia rynku zbytu, jest sama dostępność i możliwość w ykorzystania różnych kanałów skutecznej sprzedaży , co pozwala na do- tarcie do większ e go grona odbiorców. Ponadto, nie można bezsprzecznie zgodzić się z twierdzeniem strony, iż kwestionowana Klauzula nie zakazuje sprzedaży przez In- ternet, a jedynie wymaga aby odbiór wózka dziecięcego i jego pierwsze złożenie od- było się w obecności wykwalifikowanego sprzedawcy. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, iż sam wymóg odbioru produktu w siedzibie specjalistycznego sprzedawcy może sta- nowić czynnik limitujący sprzedaż za pośrednictwem Internetu, gdyż w tym aspekcie dochodzi do zrównania tej formy sprzedaży ze sprzedażą aktywną. Wyłączona jest bowiem możliwość sfinalizowania umowy bez osobistego kontaktu ze sprzedawcą . Tym samym, nie można również przyjąć, iż istnienie tzw. KONFIGURATORA na stronie internetowej Dystrybutora świa d czy o pełnym wykorzystaniu kanału sprzedaży on - line. System KONFIGURATOR, stwarzał możliwość wyboru oznaczonego modelu wózka oraz jego indywidualnych cech, jednak że wciąż aktualny pozostawał obowiązek od- bioru produktu w siedzibie specjalistycznego sprzedawcy. W związku z tym, nie moż- na przyjąć, iż przedsiębiorca zapewniał możliwość sprzedaży internetowej, wyłącza- jąc jeden z jej podstawowych aspektów w p ostaci br aku konieczności bezpośredniego kontaktu ze sprzedawcą. [55] Analiza stosowanej przez przedsiębiorcę w umowach o współpracy handlowej klauzu- li, wyłączająca sprzedaż dystrybuowanego produktu przez Internet i za pośredni c- twem sprzedaży wysyłkowej, uprawdopodabnia, iż został naruszony zakaz, o któr ym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2) uokik. BRAK WYŁĄCZENIA SPOD ZAKAZU POROZUMIEŃ OGRANICZAJĄCYCH KONKURENCJĘ [56] Warunkiem determinującym uznanie, iż w sprawie mogło dojść do naruszenia zak a- zu określonego przepisem art. 6 ust. 1 pkt 2) u.o.k.i.k., jest wykazanie, że poroz u- 8 C. Banasiński, E. Piontek (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2009, s. 203. 16 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl mienie nie podlega wyłączeniu spod zakazu porozumień ograniczających konkure n- cję w oparciu o przepisy powołanej ustawy. [57] Rozpatrując kwestię wyłączeń określonych porozumień spod generalnego zakazu objętego przepisem art. 6 ust. 1 u.o.k.i.k., podnieść należy, że ingerencja prawa konkurencji w stosunki gospodarcze przedsiębiorców powinna mieć miejsce jedynie w przypadkach, gdy zachowania przedsiębiorców wywierają odczuwalne skutki dla konkurencji. W związku z tym, w art. 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen- tów przewidziane jest wyłączenie stosowania zakazu zawierania porozumień ogran i- czających konkurencję z uwagi na niewielki udział przedsiębiorców w rynku. Sto- sownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.k.i.k., wyłączenie to ma miejsce: ― w odniesieniu do porozumień zawieranych między konkurentami, których łączny udział w rynku w roku kalendarzowym poprzedzającym zawarcie p orozumienia nie przekracza 5%, ― w odniesieniu do porozumień zawieranych między przedsiębiorcami, którzy nie są konkurentami, jeżeli udział w rynku posiadany przez któregokolwiek z nich w roku kalendarzowym poprzedzającym zawarcie porozumienia nie przekracza 10%. Od powyższej reguły ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje jed- nak o dstępstwa . Jak stanowi art. 7 ust. 2 ww. ustawy, wskazane wyłączenia nie m a- ją zastosowania do przypadków określonych między innymi w art. 6 ust. 1 pkt 2) u.o.k.i.k. , tj. do porozumień polegających na ograniczaniu lub kontrolowaniu pro- dukcji lub zbytu oraz postępu technicznego lub inwestycji. Biorąc pod uwagę, że analizowane w przedmiotowej sprawie porozumienie zostało zakw estionowane jako naruszające przepis art. 6 ust. 1 pkt 2) u.o.k.i.k., który wymienia art. 7 ust. 2 u.o.k.i.k. , nie korzysta ono z wyłączenia spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję w oparciu o określający zasadę de minimis przepis art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Fakt , iż zarzucane porozumienie nie jest objęte powyższ ym wyłączeni em oznacza, iż ustawodawca zalicza je do najcięższych naruszeń prawa konkurencji. [58] W myśl art. 8 ust. 3 u.o.k.i.k., Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia wyłą- czyć określone rodzaje porozumień spod zakazu porozumień ograniczających konk u- rencję. W oparciu o przywołane upoważnienie ustawowe, obowiązuje rozporządz e- nie Rady Mini strów z dnia 30 marca 2011 r. w sprawie wyłączenia niektórych rodz a- jów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień ograniczających konkure n- cję (Dz. U. Nr 81, poz. 441 ze zm. – zwane rozporządzeniem w sprawie wyłączeń grupowych). Jednakże, również w oparciu o powołane rozporządzenie nie można mówić o wyłączeniu zarzucanego ITC porozumienia spod zakazu porozumień ogran i- czających konkurencję . Trzeba bowiem wskazać, iż porozumienie wertykalne, aby mogło skorzystać ze wspomnianego wyłączenia, nie może zawierać tzw. klauzul czarnych, o których mowa w § 11 krajowego rozporządzenia z dnia 30 marca 2011 r. w sprawie wyłączeń grupowych, jak również określonych odpowiednio w art. 4 roz- porządzenia Komisji (UE) nr 330/2010 z dnia 20 kwietnia 2010 r. w sprawie stoso- wania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do kategorii po- rozumień wertykalnych i praktyk uzgodnionych ( Dz. Urz. UE L z dnia 23 kwietnia 2010 r., Nr 102, poz. 1 – dalej: rozporządzenie Komisji w sprawie wyłączeń grup o- wych). Klauzule czarne w porozumieniach wertykalnych stanowią najcięższe ogran i- czenie konkurencji, skutkujące wykluczeniem możliwość skorzystania z wyłączenia grupowego , niezależnie od wielkości udziału w rynku stron porozumi enia. [59] Do enumeratywnie wymienionych, m.in. na gruncie krajowego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych, klauzul czarnych należą: i) klauzule cenowe, ii) klauzule podziałowe, iii) klauzule wprowadzające podmiotowe ograniczenia sprze daży w systemie dystrybucji selektywnej, iv) klauzule ograniczające wzajemne do stawy między dystrybutorami działającymi w ramach systemu dystrybucji selek- tyw nej oraz v) klauzule ograniczające prawa dostawcy do sprzedaży komponentów. 17 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [60] Ograniczenie sprzedaży za pośrednictwem Internetu może być kwalifikowane, jako klauzula podziałowa, w świetle § 11 pkt 2 r ozporządzenia w spr awie w yłączeń gr u- powych (odpowiednio art. 4 lit. b Rozporządzenia Komisji w spr awie wyłączeń gr u- powych). Narzucane lub wymagane ograniczenia w zakresie s przedaży in ternetowej stanowią ciążące na sprzedawcach specjalistycznych ograniczenia odsprzedaży. L i- mitują one możliwość dotarcia przez nich z ofertą handlową do szerszego teryt o- rialnie, nieograniczonego kręgu nabywców, bowiem bez istnienia ograniczeń ofe rta byłaby faktycznie „obecna globalnie”, tj. wykraczając poza obszary na jakich sprzedawca prowadzi działalność 9 . [61] W okolicznościach sprawy objętej przedmiotowym rozstrzygnięciem, niewątpliwie uzasadnione jest twierdzenie, iż zakaz sprzedaży internetowej produktów Emm a- ljunga wpływał na ograniczenie możliwości prowadzenia sprzedaży użytkownikom ostatecznym, poprzez eliminację oznaczonych form tej sprzedaży. W konsekwencji należy przyjąć, że ustanowienie ograniczeń sprzedaży biernej za pośrednictwem I n- ternetu , jako istotne ograniczenie konkurencji nie korzysta z przywileju wyłączenia grupowego. Restrykcyjne podejście do ograniczenia sprzedaży internetowej nie jest oczywiście równoznaczne z całkowitym zakazem kształtowania warunków organiz a- cji tej sprzedaży. Dystrybutor może bowiem wymagać pewnych standardów dot y- czących wykorzystania Internetu jako kanału odsprzedaży produktów. Jednakże wymogi w zakresie sprzedaży internetowej powinny dotyczyć wyłącznie kwestii j a- kościowej organizacji sprzedaży za pośrednictwem Internetu (np. szata graficzna) czy też ewentualnie rodzaju stron internetowych służących prowadzeniu sprzedaży biernej. W tym aspekcie jedynie, mógłby mieć znaczenie powoływany przez ITC a r- gument dotyczący konieczności zapewnienia renomy marki. Generalny zakaz wyko- rzystania Internetu ujmowany jest w kategoriach tzw. klauzul czarnych. Tym sa- mym, okoliczność, iż przedsiębiorca posiada niewielki udział w rynku dystrybucji wózków dziecięcych nie może przemawiać za bezwzględnym uznaniem dopuszcza l- ności ograniczenia sprzedaży biernej, gdyż nawet niewielki udział w rynku nie ko n- waliduje poważnych ograniczeń konkurencji. Brak jest natomiast podstaw, by uznać, iż charakter dystrybuowanych produktów stanowił obiektywne kryterium uzasadniające wyłączenie sprzedaży int ernetowej. [62] Mając na względzie przytoczone stanowisko Komisji Europejskiej, która zakwalif i- kowała ograniczenia sprzedaży internetowej – biernej, jako „ najpoważniejsze ogr a- niczenie konkurencji”, jak również uwzględniając, iż w świetle art. 7 ust. 2 u.o.k.i. k., zarzucane stronie postępowania porozumienie zaliczane jest do najcięż- szych naruszeń prawa konkurencji, nie podlega ono wyłączeniu spod zakazu usta- nowionego w art. 6 ust. 1 u.o.k.i.k. W tym kontekście, należy również nadmienić, iż w kwestii klauzuli zak azu sprzedaży internetowej wypowiedział się także Trybunał Sprawiedliwości, który w wyroku z dnia 13 października 2011 r. w sprawie C- 439/09, stwierdził, iż w stosunku do wspomnianej klauzuli, w oparciu o art. 4 lit. c) Rozporządzenia Komisji nr 2790/1999 (obecnie powoływane wyżej Rozporządz e- nie Komisji nr 330/2010) wykluczone jest zastosowanie wyłączenia grupowego. Przy czym Trybunał orzekł, iż klauzula umowna w ramach systemu dystrybucji selektyw- nej (który występuje w stanie faktycznym dotyczącym ITC), zakazująca wykorzyst a- nia Internetu dla celów sprzedaży, stanowi ograniczenie ze względu na cel w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 TFUE, jeżeli w następstwie indywidualnego i konkretnego badania treści i celu tej klauzuli umownej oraz prawnego i gospodarczego kontekstu, w jaki jest ona wpisana, okaże się, że zważywszy na właściwości przedmiotowych produktów, taka klauzula nie jest obiektywnie uzasa d- niona. Uogólniając zatem stanowisko Trybunału, klauzula zakazująca sprzedaży produktów przez Internet stanowi ograniczenie konkurencji „ze względu na cel”, 9 Por. K. Kohutek, Komentarz do art. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 330/2010 w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do kategorii porozumień wertykalnych i praktyk uzgodni o- nych, LEX/el., 2011. 18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl chyba że klauzula ta jest obiektywnie uzasadniona. Ocena, czy klauzula umowna zawiera ograniczenie konkurencji „ze względu na cel”, wymaga bliższej analizy tr e- ści klauzuli, celów, których realizacji służy, jak również kontekstu ekonomicznego i prawnego, w jaki jest wpisana. Zakaz wykorzystania Internetu dla celów sprzed a ży nie może korzystać z wyłączenia grupowego, natomiast przy spełnieniu określ onych warunków mógłby skorzystać z wyłączenia indywidualnego w try bie art. 101 ust. 3 TFUE. [63] W przedmiotowej sprawie, przedsiębiorca szczególnie podkreślał, iż za wyłącz e- niem sprzedaży internetowej produktów Emmaljunga przemawiały przede wszys t- kim względy bezpieczeństwa ich użytkowników. Jednakże, jak już wykazano, normy bezpieczeństwa jakie spełniać muszą wózki dziecięce, nie stanowią czynnika prz e- mawiającego za ograniczeniem sprzedaży biernej i w związku z tym brak jest dost a- tecznych podstaw uzasadniających możliwość zastosowania w sprawie indywidua l- nego wyłączenia spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję . Tym sa- mym, nie znajduje zastosowania wyłączenie indywidualne w świetle przepisu art. 8 ust. 1 u.o.k.i.k. Zgodnie z treścią tego przepisu zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i k onsumentów, nie stosuje się do porozumień, które jednocześnie: 1) przyczyniają się do polepszenia produkcji, dystrybucji towarów lub do p o stępu technicznego lub gospodarczego, 2) zapewniają nabywcy lub użytkownikowi odpowiednią część wynikających stąd korzyści ; 3) nie nakładają na zainteresowanych przedsiębiorców ograniczeń, które nie są niezbędne do osiągnięcia tych celów; 4) nie stwarzają tym przedsiębiorcom możliwości wyeliminowania konkurencji na rynku właściwym w zakresie znacznej części określonych tow a rów. [64] Odn osząc się w aspekcie art. 8 ust. 1 u.o.k.i.k. do wyjaśnień pełnomocnika prze d- siębiorcy objętych pismem z dnia 30 września 2014 r., w których podnoszono, iż praktyka Dystrybutora podlega wyłączeniu indywidualnemu na mocy powołan ego przepisu, nie można przyjąć, iż udowodnione zostało spełnienie wszystkich kumul a- tywnych przesłanek zdefiniowanych w art. 8 ust. 1 ustawy. W stanowisku przedsiębiorcy wskazano m.in., że zawarcie umów o współpracy ha n- dlowej przyczynia się do polepszenia dystrybucji towarów, prowadzą c do większej efektywności dynamicznej, w szczególności do większej dbałości o bezpieczeństwo dzieci. Zaznaczyć jednak należy, iż przesłanka m.in. polepszenia dystrybucji towa- rów, którą wymienia art. 8 ust. 1 pkt 1 u.o.k.i.k. bazuje na kryterium efektywnoś ci, odwołując się do obiektywnych korzyści gospodarczych, które mają kompensować negatywne następstwa wynikające z zawartego porozumienia. Dodatkowo korzyści takie powinny mieć swoje faktyczne odzwierciedlenie ("muszą zostać uprzedmiot o- wione") 10 . Jak już podniesiono w niniejszej decyzji, względy bezpieczeństwa, które stanowią dla przedsiębiorcy nadrzędne kryterium w odniesieniu do dystrybuowanych produktów, nie stanowią obiektywnej korzyści neutralizującej wyłączenie sprzedaży internetowej. W konsekwencji również, nie można także przyjąć, iż ograniczenia zastosowane w umowach o współpracy handlowej są proporcjonalne . Nie istnieje żaden, mniej restrykcyjny sposób aby zapewnić wymagany przez Producenta p o- ziom bezpieczeństwa wózka. Oceniając bowiem proporcjonalność ograniczeń (art. 8 ust. 1 pkt 3 u.o.k.i.k.) , trzeba mieć na względzie, iż nie powinny one wykraczać ponad to, co jest konieczne, a zarazem wystarczające do osiągnięcia leżącej w i n- teresie publicznym wartości . Dbałość o bezpieczeństwo użytkowników wózkó w dziecięcych, jak już uprawdopodobniono, nie jest determinowana wyłączeniem form sprzedaży pasywnej. W związku z tym, nie można stwierdzić, iż doszło w ok o- licznościach sprawy do łącznego i jednoczesnego spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 8 u st. 1, a tym samym, by możliwe było zastosowanie wyłączenia i n- 10 Por. K. Kohutek, M. Sieradzka, Usta wa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, LEX 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl dywidualnego. [65] Uwzględniając powyższe, uprawdopodobniono, iż stosowanie postanowienia umo w- nego zastrzegającego zakaz sprzedaży dystrybuowanego produktu przez Internet i za pośrednictwem sprzedaży wysyłkowej, może stanowić praktykę ograniczającą konkurencję, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2) u.o.k.i.k. . ZOBOWIĄZANIE PRZEDSIĘBIORCY: [66] Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , jeżeli w toku postępowania antymonopol owego zostanie uprawdopodobnione – na podstawie oko- liczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu – że został n a ruszony zakaz, o którym mowa w art. 6 lub 9 ustawy lub w art. 81 lub art. 82 Traktatu WE , a przedsiębiorca, któ- remu jest zarzucane naruszenie tego zakazu zobowiąże się do podjęcia lub zani e- chania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom , Prezes Urzędu może, w drodze decyzji , zobowiązać przedsiębiorcę do wykonan ia tych zo- bowiązań. [67] Stosownie do powołanego art. 12 ust. 1 u.o.k.i.k. wydanie decyzji zobowiązującej w przedmiotowej sprawie determinowało łączne spełnieni e dwóch przesłanek: uprawdopodobnieni e w toku postępowania antymonopolowego, że został naruszony zaka z, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2) u.o.k.i.k. oraz zobowiązanie się przez przedsiębiorcę do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom. W świetle poczynionych w niniejszej decyzji ustaleń wskazać należy, iż uprawdopodobniono zawarcie porozumienia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2) u.o.k.i.k. W toku przeprowadzonego postępowania przedsię- biorca przedstawił również zobowiązanie do podjęcia działań zmierzających do z a- pobieżenia n aruszeniom . Spółka ITC wnosząc o zakończenie przedmiotowego postę- powania poprzez wydanie decyzji w trybie przepisu art. 12 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów , zobowiązała się zmienić treść par. 2 ust. 5 umów o współpracy handlowej zawartych pomiędzy In vestment Trading Con- sulting Sp. z o.o. (Dystrybutorem) a Odbiorcami (Specjalistycznymi Sprzedawcami), poprzez ustalenie treści § 2 ust. 5 w następującym brzmieniu : Sprzedaż przez Internet jest dozwolona. Dostawa (odbiór) towaru następuje w punkcie sprzedaży Specjalistycznego Sprz e- dawcy lub pod ad resem wskazanym przez Nabywcę. W każdym przypadku Specjalistyczny Sprzedawca jest zobowiązany do zapewnienia indywidualnego doradztwa oraz przeszkolenia (w zakresie bezpiecznego złożenia oraz używania wózka) w mom encie dos tawy produktu (patrz § 4 p.7). W przypadku dostarczenia towaru pod adres wskazany przez Nabywcę, Specjal i- styczny Sprzedawca może pobrać od Nabywcy dodatkową opłatę, która odpowiada poniesionym przez niego rzeczywistym kosztom. Specjalistyczny Sp rzedawca oświadcza, że w przypadku sprzedaży przez Internet, momentem, od którego rozpoczyna się dla Nabywcy bieg terminu na odstąpienie od umowy (art. 27 ustawy z dnia 30 maja 2014 r., o prawach konsumenta) jest mo- ment wydania towaru. [68] Investment Trading C onsulting Sp. z o. o. zobowiązała się wprowadzić w/w zmiany w umowach o współpracy handlowej do dnia 31. 10.2015 r. [69] Uwzględniając fakt, iż złożone przez ITC zobowiązanie nie stanowi jedynie deklara- cji do powstrzymania się od łamania prawa w przyszłości ( z mocy prawa, do jego przestrzegania zobowiązani są wszyscy, bez wyjątku, uczestnicy obrotu gospoda r- czego), ale zachowuje formę propozycji konkretnych działań, których skuteczność dla eliminacji naruszeń i stopień realizacji są możliwe do zweryfikowania pr zez or- 20 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl gan antymonopolowy , za uzasadnione należy uznać wydanie rozstrzygnięcia na po d- stawie art. 12 ust. 1 u.o.k.i.k. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu 11 […] przyjęcie zobowiązań w kształcie przedstawionym przez przedsiębiorcę niejako wiąże organ, ale i samego przedsiębiorcę (przedsiębiorca składa z o bowiązania o określonej treści, Prezes Urzędu jedynie akceptuje je lub nie). Dlatego też isto t- ne jest, aby zobowiązania złożone przez stronę były precyzyjne i pozostawały w śc i- słym związku z zarzucanym przedsiębiorcy naruszeniem, jak również nadawały się do wykonania . Zobowiązanie strony postępowania niewątpliwie spełnia powołane cechy. Zaproponowana przez przedsiębiorcę zmiana treści postanowienia umów o współpracy handlowej wyeliminuje z obrotu zakwestionowane ograniczenia, za- pewniając specjalistycznym sprzedawcom możliwość wykorzystania kanałów sprz e- daży internetowej . Tym samym zobowiązanie ITC doprowadzi do usunięcia zarzuc a- nego Spół ce naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 2) u.o.k.i.k. [70] Jak wskazuje się w dok trynie 12 , regulacja dotycząca decyzji zobowiązującej prz y- znaje organowi antymonopolowemu rozstrzyganie w graniach uznania administra- cyjnego gdyż ukształtowana jest jako uprawnienie organu a nie jego obowiązek . Zdaniem Prezesa UOKiK działania objęte złożonym przez p rzedsiębiorcę zobowiąz a- niem zmierzają do zapobieżenia zarzucanemu mu naruszeniu art. 6 ust. 1 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zmiany stosowanych umów o współ- pracy handlowej w zaproponowany przez p rzedsiębiorcę sposób , doprowadzą do wyelimino wania bezprawności działań przed siębiorcy . Treść postanowienia § 2 ust. 5 umów o współpracy handlowej, w brzmieniu określonym przez Spółkę, eliminuje zarzut zakazu sprzedaży internetowej. W związku z wprowadzeniem dopuszczaln o- ści takiej formy sprzedaży, możliwe jest do zaaprobowania zachowanie przewidzi a- nych zmienionym postanowieniem wymogów w zakresie przeprowadzenia instrukt a- żu dotyczącego bezpieczeństwa produktu. Zobowiązanie przedsiębiorcy do modyf i- kacji zakwestionowanych przez Prezesa Urzędu uregulowań umownych , czyni za- dość eliminacji postawionego w toku postępowania zarzutu , respektując przy tym jednocześnie prawa konsumenta do odstąpienia od umowy, w sytuacji, gdy sprzedaż odbywa się z wykorzystaniem Internetu. W związku z tym, Prezes Urzędu , działając w granicach przyznanej mu w oparciu o przepis art. 12 ust. 1 u.o.k.i.k. dyskrecjonalności, postanowił jak w punkcie I sen- tencji niniejszej decyzji. [71] Stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w dec y- zji, o któ rej mowa w ust. 1 tego przepisu, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zob o- wiązań. Przedsiębiorca zobowiązany został do przedłożenia w terminie do dnia 30.11.2015 r., informacji/d okumentów potwierdzających wyk o nanie zobowiązania, tj. 1) przekazania tekstu jednolitego wzoru umowy o współpracy handlowej, zmi e- nionego zgodnie z przy jętym zobowiązaniem , 2) przekazania kopii aneksów do umów o współpracy handlowej zawartych ze Sp e- cjalistycznym i Sprzedawcami, uwzględniających zmianę umowy zgodnie z tr e- ścią złożonego zobowiązania. 11 Katarzyna Róziewicz – Ładoń, P ostępowanie przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w zakresie przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję , Warszawa 2011, s. 350-351 . 12 C. B anasiński, Dyskrecjon alność w prawie antymonopolowym, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2015, s.346- 347 21 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl W związku z tym orzeczono jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. [72] Od dnia 18 stycznia 2015 r. obowiązują zmiany ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie ko nkurencji i konsumentów , wprowadzone ustaw ą z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Ko- deks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945) . Jednakże, z uwagi na przepis art. 3 ustawy nowelizującej z dnia 10 czerwca 2014 r., w przedmiotowej sprawie miały zastosowanie przepisy dotychczasowe , gdyż postępowanie wszczęto przed dniem wejści a w życie nowelizacji ustawy antymonopolowej. POUCZENIE: Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywi l- nego (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 101), uwzględniając przepis art. 11 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego , od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwoł a- nie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konk u rencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Kon kurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumen tów Dyrektor Delegatury w Gdańsku Roman Jarząbek