RGD-1/2018

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW MAREK NIECHCIAŁ 1 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl RGD - 411 - 1 /1 6 /IW Gdańsk, 31 stycznia 201 8 r. DECYZJA N R RGD - 1 /201 8 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsu- mentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 229 ze zm. ), po przeprowadzeniu postępowa- nia antymonopolowego wszczętego z urzędu - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - n a podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.  Kodeks postępowania admini- stracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017, poz. 1257 ze zm. ) , w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów UMARZA SIĘ postępowanie w sprawie stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki ograni- czającej konkur encję, o której mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konku- rencji i konsumentów , polegającej na nadużywaniu przez Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie pozycji dominującej na lokalnym rynku usług hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych dostarczanych z terenu gmin: Będzino, Ma- nowo, Sianów i Świeszyno do należących do MWiK Sp. z o.o. urządzeń kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków w Jamnie, poprzez bezpośrednie narz ucanie nieuczciwych cen tych usług, poprzez stosowani e w rozliczeniach z tymi gminami cen, określonych w taryfie za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków obowiązującej dostawców ścieków z terenu miasta i gminy Koszalin, sporządzonej w oparciu o kalkulację obejmującą koszty związane z eksploatacją i utrzymaniem oczyszczalni w Jamnie i całej sieci kanaliza- cyjnej na terenie miasta i gminy Koszalin, podczas gdy na rzecz gmin: Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno Spółka świadczy jedynie us ługi związane tranzytem i oczyszczaniem ście- ków w ww. oczyszczalni . U ZASADNIENIE [1] W dniu 14 września 2015 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej: Prezesem Urzędu lub Prezesem UOKiK , otrzymał zawiadomienie Gminy Sianów, w którym zarzuciła ona spółce Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. w Koszalinie, zwanej dalej: MWiK lub Spółką , nadużycie pozycji dominującej przy zawieraniu umowy Nr 231/PG/2015 o świadczenie usług odbioru ści eków komunalnych. W złożonym za- wiadomieniu Gmina wskazała m.in., że - w jej ocenie - cena umowna narzucona jej przez Spółkę jest nieuczciwa, rażąco wygórowana w rozumieniu art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsume ntów (tekst jednolity: Dz. U. z 2015, poz. 184), zwanej dalej: ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów , i powinna być ustalona stosownie do, sporządzonej przez Spółkę, realnej kalkulacji kosztów. [2] Mając na uwadze zarzuty stawiane MWiK Sp. z o.o. w Kosz alinie, w Prezes UOKiK prze- prowadził postępowanie wyjaśniające (sygn. sprawy: RGD. 400/15/15/IW), mające na 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl celu wstępne ustalenie, czy działania przedsiębiorcy Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. w Koszalinie, w zakresie stosowanych zasad przyjmow ania do Oczyszczalni Jamno ścieków z terenu Gmin Sianowo, Będzino i Świeszyno n ie naruszają przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w tym czy sprawa ma charakter anty- monopolowy. [3] Wyniki przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego dały podst awę do przyjęcia, że działania podejmowane przez MWiK w zakresie dotyczącym hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych dostarczanych z terenu gmin: Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno do należących do Spółki urządzeń kanalizacyjnych i oczyszczal ni ścieków w Jamnie, mogą stanowić praktykę ograniczającą konkurencję, o której mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [4] Mając na uwadze taką ocenę sprawy, 24 marca 2016 r. postanowieniem nr 21 wszczęto przeciwko MW iK postępowanie sprawie stosowania praktyk ograniczających konkuren- cję polegających na nadużywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku usług hurto- wego odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych dostarczanych z terenu gmin: Bę- dzino, Manowo, Sianów i Świes zyno do należących do MWiK Sp. z o.o. urządzeń kana- lizacyjnych i oczyszczalni ścieków w Jamnie, poprzez bezpośrednie narzucanie nieucz- ciwych cen tych usług, co przejawia się w postaci stosowania w rozliczeniach z tymi gminami cen, określonych w taryfie za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe od- prowadzanie ścieków obowiązującej dostawców ścieków z terenu miasta i gminy Ko- szalin, sporządzonej w oparciu o kalkulację obejmującą koszty związane z eksploata- cją i utrzymaniem oczyszczalni w Jamnie i całej sieci kanalizacyjnej na terenie miasta i gminy Koszalin, podczas gdy na rzecz gmin: Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno Spółka świadczy jedynie usługi związane z tranzytem i oczyszczaniem ścieków w ww. oczyszczalni, co może stanowić naruszenie, o którym mowa w a rt. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (k. 1 - 8). [5] O wszczęciu postępowania antymonopolowego i postawionych zarzutach Spółka została poinformowana zawiadomieniem z tego samego dnia (k. 9 - 10). W poczet dowodów w postępowani u w sprawie stosowania praktyk ograniczających konkurencję, sygn. RGD - 411/1/16/IW, zaliczono dowody uzyskane w postąpieniu wyjaśniającym prowadzo- nym pod sygnaturą RGD - 400/15/15/IW (k. 11 – 180). [6] W piśmie z 18 kwietnia 2016r., znak: […] , będącym odpowiedzią na zawiadomienie o wszczęciu postępowania antymonopolowego MWiK ustosunkowała się do postawionego zarzutu i oświadczyła, że w jej ocenie jest on nieuzasadniony. Spółka wyjaśniła, że (…) Ukształtowanie stosunków prawnych z poszczegól nymi Gmi- nami nastąpiło w oparciu o zawarte – zgodnie z zasadą swobody umów i z uwzględnie- niem ograniczeń ustawowych - umowy, w których ustalone zostały warunki wprowa- dzania ścieków komunalnych z ich terenów do urządzeń Oczyszczalni Ścieków w Jam- nie oraz wy sokości opłaty za odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Ustalonych opłat/cen w żadnym wypadku nie można uznać za narzucone czy wymuszone – są to ceny umowne i nienaruszające zakazu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy z dni a 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j.Dz.U.2015.184). Uwzględniając łącznie metodę kosztową oraz metodę porównaw- czą stosowane ceny nie mogą być uznane za nieuczciwe czy nadmiernie wygórowane. Ustalając wysokość opłat na poziomie cen wynikających z obowiązującej taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, obowiązującej do- stawców z terenu Koszalina brano pod uwagę wysokość stosowanych opłat przez Gminy – są one odpowiednio wyższe. Taryfy w omawianych gminach w 2015 roku przedsta- wiały się następująco:  Świeszyno 13,18 zł/m 3 ,  Sianów 10,03 zł/m 3 ,  Manowo 6,49 zł/m 3 , 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  Będzino 5,94 zł/m 3 ,  Koszalin 4,22 zł/m 3 . Poza tym, wszystkie gminy na etapie negocjowania warunków umowy sugerowały opie- ranie się na wysokości opłat przewidzianych w taryfach obowiązujących na terenie Gminy Miasto Koszalin. Gmina Sianów podjęła decyzję o likwidacji swojej oczyszczalni i skierowaniu swoich ścieków do oczyszczalni koszalińskiej utrzymując akceptowalne dla sprawności oczy - szczalni wskaźn iki ścieków surowych. Dla pewności uzyskiwania stabilności wskaźni- ków Gmina Sianów zdecydowała się na podczyszczanie części ścieków kierowanych do koszalińskiego systemu. Tak więc wszystkie gminy podjęły świadome działania mające na celu przerzucanie odpow iedzialności z oczyszczania ścieków i dotrzymywania para- metrów jakościowych po ich oczyszczeniu oraz zagospodarowania osadów […] . Należy podkreślić, że każda z gmin prowadziła i mogła by dalej prowadzić gospodarkę wodno – ściekową na terenie swojej gminy w s posób samodzielny. Każda z tych gmin podjęła decyzję o przyłączeniu się do systemu koszalińskiego (świadomie, nie będąc do tego przymuszoną). Spółka MWiK w Koszalinie nie miała na te decyzje żadnego wpływu. Wydane przez Prezesa UOKiK postanowienie dotyczą ce wszczęcia wobec Spółki MWiK w Koszalinie postępowania antymonopolowego w sprawie stosowania praktyki ograni- czającej konkurencję, polegającej na nadużywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku usług hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych naszym zdaniem nie znajduje uzasadnienia. Wynika to między innymi z tego, że:  Spółka MWiK w Koszalinie nie świadczy usług hurtowego odbioru ścieków,  wszystkie umowy na odbiór ścieków z ościennymi gminami zawierane były z ich inicjatywy i na ich wyraźny w niosek,  ustalane taryfy na zbiorowe odprowadzanie ścieków zawsze dotyczyły tylko jednego rynku, to jest Miasta Koszalina,  zgodnie z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadza- niu ścieków taryfy zatwierdzane są przez samorząd koszaliński,  wszyscy mieszkańcy miasta Koszalina oraz firmy i instytucje objęte są tą samą taryfą,  koszalińskie taryfy na odbiór ścieków należą do naj niższych w województwie. (…) Rozpatrując przypadek Gminy Sianów – spółka MWiK zawarła umowę o świadczenie usług odbioru ścieków komunalnych, ustalając cenę umowną poniżej taryfy obowiązu- jącej w Koszalinie o […] . Umowę tę zawarto niemal pod przymusem ze strony Gminy Sianów. Przed zawarciem umowy ustalone zostały warunki podłączenia do koszaliń- skich urządzeń kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków oraz ilości i jakości dostarcza- nych ścieków. Wstępne uzgodnienia dot yczyły odbioru ścieków wg taryfy obowiązują- cej w Koszalinie. Gmina Sianów w przesłanym w roku 2012 własnym projekcie przyszłej umowy w § 5 odwołuje się do poziomu cen wynikających z obowiązującej taryfy za zbiorowe zaopa- trzenie w wodę i zbiorowe odprowadz anie ścieków obowiązującej dostawców z terenu Gminy Koszalin – kserokopia pisma z 17.07.2012 r. (…). Także w propozycji sposobu ustalenia ceny Gmina Sianów opierała się na wzorze uwzględniającym ceny 1 m 3 ścieków taryfy koszalińskiej – kserokopia pisma z dnia 10.02.2015 r. (…) Po przesłaniu na wniosek Gminy projektu umowy docelowej, Burmistrz Gminy Sianów proponował zastosowanie upustu w wysokości […] %, przy takim podejściu MWiK w Ko- szalinie poniosłaby zbyt duże straty. Zawarta umowa jest umową cywilnopra wną i Spółka MWiK nie ma obowiązku sporzą- dzania kalkulacji świadczenia usługi odbioru ścieków dla gminnych samorządów i ich ustalania zgodnie z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowa- dzaniu ścieków. W dwóch przypadkach Spółka zmniejszyła odpłatność za przyjmowane ścieki. W przypadku Gminy Sianów w związku z podczyszczaniem części ścieków. […] . 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Drugi upust, dla Gminy Świeszyno wynikał z konieczności prowadzenia przez te Gminę procesu deodoryzacji z użyciem kosztownych preparatów.(…) Ścieki z Gminy Sianów ze względu na duży obszar z jakiego są zbierane i długi czas transportu do oczyszczalni stanowią potencjalne zagrożenie dla pracy oczyszczalni. Ponadto ścieki ze wsi Gorzebądz, Skwierzynka czy Kościerzyna dopływają do oczysz- czalni bez wstępnej ich obróbki. Duży obszar terenów wiejskich jak i czas transportu do oczyszczalni wskazują na duże prawdopodobieństwo dopływu zagniłych ścieków. Ponadto istotne jest, że przy tak dużej deklarowanej ilości ścieków […] o niestabilnych wskaźnikach z anieczyszczeń, punkt wprowadzania ścieków bezpośrednio przed oczysz- czalnią jest niekorzystny dla jej pracy ze względu na ewentualne wprowadzanie du- żych ładunków w ściekach bezpośrednio w proces technologiczny oczyszczalni. Dlatego też zarzut o braku obniżk i ceny z tytułu wprowadzania do oczyszczalni ś cieków bez wykorzystania kolektorów Spółki MWiK należy uznać za chybiony. Konsekwencje takiej dostawy ścieków z gminy Sianów skutkować powinny raczej zwiększeniem tej stawki. W przypadku pozostałych gmin bardzi ej korzystne jest wprowadzanie ścieków w pew- nej odległości od oczyszczalni i uśrednianie ich składu ze ściekami koszalińskimi bez zagrożenie efektów oczyszczania w przypadku gwałtownego i nagłego załamania ich jakości. Należy jednak wziąć pod uwagę fakt, że od czasu wprowadzenia sianowskich ścieków do oczyszczalni nastąpiło zwiększenie częstotliwości dawkowania […] w celu osiągnię- cia wymaganych prawem wskaźników ścieków oczyszczonych. Reasumując praca sia- nowskiej podczyszczalni nie może stanowić gwarancji stabilnych wskaźników w ście- kach oczyszczonych a jedynie działaniem Gminy Sianów w celu dostosowania parame- trów ścieków surowych do warunków technicznych uzyskanych od Spółki MWiK Kosza- lin. W wydanych Gminie Sianów warunkach technicznych na odbiór ścieków położono duży nacisk na wyeliminowanie problemu zagniłych ścieków. Stąd między innymi na wlocie do oczyszczalni występuje konieczność stałego pomiaru online siarkowodoru i utrzy- mywania go na poziomie dopuszczonym przepisami. Gmina Sianów musi prowadzić ta k proces transportu ścieków aby zapobiegać ich zagniwaniu. Często występują problemy z utrzymaniem na właściwym poziomie wartości siarkowodoru w ściekach. Przewidy- wane dodawanie […] do ścieków niekoniecznie gwarantuje brak ich zagniwania oraz właściwy pozi om siarkowodoru. Już samo pojawienie się ponadnormatywnego stężenia tego gazu jest niebezpieczne dla obsługi oczyszczalni i ten fakt wskazuje na koniecz- ność ciągłego zabezpieczania się przed jego wpływem w obrębie dopływy ścieków. Należy zaznaczyć, ze prz ebieg procesu technologicznego oczyszczania ścieków sianow- skich wymaga dodatkowego docelowego nakładu kosztów na dalszą obróbkę produktów po tym procesie. Dla poniższych wyliczeń wzięto za podstawę koszty 2015 roku. […] (…) w 2015 roku Spółka MWiK odebrał a łącznie […] m3 ścieków uzyskując przychód w wysokości […] zł. Należy zauważyć, że obowiązująca na terenie Gminy Sianów taryfa za usługę odprowadzania 1 m3 ścieków wynosiła 10,03 zł (netto), wnosząc opłatę Gmi- nie Koszalin stawkę […] zł stanowiącą niespełn a […] % ceny obowiązującej na terenie Gminy Sianów. Spółka oświadczyła, że (…) nigdy nie ustalała cen i taryf z innymi gminami, nie jeste- śmy też Rejonowym Przedsiębiorstwem, jakich wiele w kraju, a jedynie miejskim ryn- kiem odbioru ścieków, na którym funkcjonujemy w trosce o naszych mieszkańców, stosując jedną z najniższych taryf. Gminy dostarczające ścieki do oczyszczalni w Koszalinie występowały z własną inicja- tywą współpracy, właśnie ze względu na bardzo niskie koszalińskie taryfy, przerzuca- jąc tym samym na Gminę Koszalin odpowiedzialność za odbiór, oczyszczanie, utrzy- manie odp owiedniej ilości i jakości ścieków po ich oczyszczeniu, zgodnie z obowiązu- jącymi przepisami i posiadanym przez Spółkę pozwoleniem wodnoprawnym. Biorąc po- wyższe po uwagę Zarząd Spółki […]. W ocenie Spółka (…) wszystkie omawiane gminy 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl świadcząc usługi odbior u ścieków mogą funkcjonować samodzielnie bez zlecenia usług Spółce MWIK w Koszalinie (…). Spółka nie zgadza się z (...) przyjętym określeniem lokalnego rynku usług hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych, gdyż każda gmina posiada własne przed- siębiorstwo lub zakład wodociągowy i kanalizacyjny i samodzielnie ustala taryfy na odbiór ścieków zgodnie z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym od- prowadzaniu ścieków. (dowód: k. 181 - 193 - pismo MWiK z 18 kwietnia 2016 r.) [ 7 ] Stanowisko prezentowane przez MWiK w odpowiedzi na zawiadomienie zostało pod- trzymane również w piśmie z 19 października 2016 r., znak: […]. (dowód : k. 219 - 222 - pismo MWiK z 19 października 2016 r. ) [8] Strona postępowania została poinformowana o prawie zapoznania się z materiałem do- wodowym. Z prawa tego s korzystała 18 grudnia 2017 r. (k. 356 - 366 ) P REZES U RZĘDU USTALIŁ , CO NASTĘPUJE . I. U STALENIA FAKTYCZNE [9] Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie świadczy usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie mia- sta i gminy Koszalin. Na rzecz gmin: Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno wykonuje ona usługi hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych dostarczonych z te- renu tych gmin do należącej do niej oczyszczalni ścieków w Jamnie. Oczyszczalnia w Jamnie przyjmuje i oczyszcza ścieki dostarczane przez MWiK z terenu miasta i gminy Koszalin, a także ścieki dostarczane z terenu gmin: Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno. Usługi odbioru i oczyszczenia ścieków komunalnych dostarczanych z terenu tych gmin wykonywane są przez MWiK na ich rzecz na podstawie umów cywil- noprawnych , zawartych z:  gminą Będzino w dniu 14 sierpnia 2006 r. - umowa nr […] o odprowadzanie ścieków,  gmin ą Manowo w dniu 29 grudnia 2011 r. - umowa nr […] o odprowadzanie ścieków komunalnych,  gminą Świeszyno w dniu 11 lutego 2013r. - umowa Nr […] o hurtową sprzedaż wody i odprowadzanie ście ków przemysłowych,  gminą Sianów w marcu 2015r. - umowa Nr […] o świadczenie usług odbioru ścieków komunalnych. (dowód: k. 32 – 70 stanowiące zał. 5 do pisma MWiK z 30 października 2015 r.) [10] W umowach zawartych przez MWiK z poszczególnymi gminami umieszczono postano- wienia, które przewidują, iż: 1) § 9 i § 11 umowy z 14 sierpnia 2006 r., nr […] , o odprowadzanie ścieków z zawartej przez MWiK z Gminą Będzino:  § 9 ust. 1 umowy: […]  § 11 umowy: […] (dowód: k. 32 – 37 stanowiące zał. 5 do pisma MWiK z 30 października 2015 r.) 2) § 14 i § 18 umowy z 29 grudnia 2011 r., nr […] o odprowadzanie ścieków komunalnych zawartej przez MWiK z Gminą Manowo  § 14 ust. 1 umowy: […]  § 18 umowy: […] (dowód: k. 49 - 54 stanowiące zał. 5 do pisma MWiK z 30 października 2015 r.) 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3) § 13 i § 19 umowy z 11 lutego 2013 r., nr […] , o hurtową sprzedaż wody i odprowa- dzanie ścieków przemysłowych zawartej przez MWiK z Gminą Świeszyno:  § 13 ust. 1 umowy: […] ,  § 1 9 umowy: […] (dowód: k. 56 - 61 stanowiące zał. 5 do pisma MWiK z 30 października 2015 r.) 4) § 11 i § 13 umowy z marca 2015 r., nr […] o świadczenie usług odbioru ścieków komunalnych zawartej przez MWiK z Gminą Sianów:  § 11 ust. 1 umowy: […]  § 13 umowy: […] (dowód: k. 64 - 70 stanowiące zał. 5 do pisma MWiK z 30 października 2015 r.) Przywołane powyżej umowy regulują zasady rozliczeń pomiędzy MWiK i ww. gminami w ten sposób, że dokonywane są one na podstawie […] . [11] Przesyłanie przez poszczególne gminy ścieków do oczyszczalni w Jamnie odbywa się w następujący sposób:  ścieki odprowadzane z terenu gminy Świeszyno dostarczane są do oczyszczalni ka- nałem sanitarnym należącym do MWiK o długości około […] , włączenie do kol ektora […] ;  ścieki odprowadzane z terenu gminy Manowo dostarczane są do oczyszczalni ka- nałem sanitarnym należącym do MWiK o długości około […], włączenie do kolektora […] ;  ścieki odprowadzane z terenu gminy Będzino dostarczane są do oczyszczalni kana- łem sa nitarnym należącym do MWiK o długości około […] , włączenie do kolektora […] ;  z ścieki odprowadzane z terenu gminy Sianów dostarczane są do oczyszczalni ka- nałem sanitarnym należącym do gminy Sianów włączonym do […] . (dowód: k. 96 stanowiące zał. 6 do pisma MWiK z 30 października 2015 r.) [12] Z wyjaśnień złożonych przez ww. gminy wynika, że do oczyszczalni w Jamnie dostar- czają one wyłącznie ścieki socjalnobytowe. Gminy Manowo, Będzino i Świeszyno nie podczyszczają tych ścieków. Gmina Świeszyno do ścieków wprowa dza jedynie prepa- raty chemiczne neutralizujące odory. Z kolei, Gmina Sianów w latach 2014 – 2015 zre- alizowała inwestycję pn. Kanalizacja Zachód – skanalizowanie miejscowości w Gminie Sianów wraz z uporządkowaniem gospodarki ściekowej – etap I. W wyniku rea lizacji tej inwestycji ścieki komunalne z terenu Gminy Sianów - zgodnie z warunkami technicz- nymi wydanymi przez MWiK Sp. z o.o. z 24 stycznia 2012 r., znak: […] - od połowy kwietnia 2015 r. wprowadzane są do oczyszczalni w Jamnie po ich podczyszczeniu. [13] W taryfie za zbiorowe odprowadzanie ścieków z terenu miasta i gminy Koszalin obo- wiązującej na terenie miasta i gminy Koszalin w 2014 r. opłatę za odprowadzanie ście- ków ustalono na poziomie 4,22 zł netto/m 3 , w 2015 r. stawka ta została utrzymana na niezmienio nym poziomie, a w 2016 r. została podwyższona do 4,59 zł netto/m 3 . [14] Z przedkładanych przez MWiK Prezydentowi Miasta Koszalina, w trybie art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu, wniosków o zatwierdzenie taryfy dla zbiorowego zaopa- trzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na lata 2014 - 2016 wynika, że przy ustalaniu wysokości proponowanych w tych wnioskach cen za usługi zbiorowego odprowadzania ścieków z terenu miasta i gminy Koszalin uwzględniano – zgodnie z wy- mogami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu - koszty ponoszone z tytułu wykonywania tej usługi na obszarze miasta i gminy Koszalin. 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [15] Jak wynika z treści ww. umów i przekazanych dokumentów, Spółka MWiK od gmin Bę- dzino, Manowo, Sianów i Świeszyno za wprowadzanie ścieków komunalnych pochodzą- cych z ich t erenu do urządzeń kanalizacyjnych MWiK i ich oczyszczanie pobierała w latach 2014 - 2016 r. opłaty w wysokości prezentowanej w Tabeli 2. Tabela 2 G MINA O PŁATY ZA OCZYSZCZANI E ŚCIEKÓW DOSTAR- CZANYCH DO OCZYSZCZA LNI J AMNO Z UWZGLĘ - DNIONYM RABATEM [ W ZŁ NETTO / M 3 ] U PUST UDZIELONY GMINIE OD STAWKI TA - RYFOWEJ , OBOWIĄZU - JĄCEJ NA TERENIE MIA- STA I GMINY K OSZALIN [%] D ŁUGOŚĆ SIECI KANALIZ A- CYJNEJ MW I K S P . Z O . O . W K OSZALINIE , Z JAKIEJ KORZYSTA GMINA PRZY DO- STARCZANIU ŚCIEKÓW D O OCZYSZCZALNI W J AMNIE 2014 - 2015 2016 Będzino […] […] - […] Manowo […] […] - […] Świeszyno […] […] […] […] Sianów […] […] […] […] (dowód: k. 96, k. 98, k. 100 stanowiące zał. 6, 8 i 10 do pisma MWiK z 30 października 2015 r., k. 252 – Uchwała Nr XV/185/2015 Rady Miejskiej w Koszalinie z 26 listopada w sprawie zatwierdzenia taryfy zbiorowego zapatrzenia w wodę i zbiorowego odpro- wadzania ścieków na okres o 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. ) [16] Z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, że:  w przypadku gminy Świeszyno taryfy zbiorowego odprowadzania ścieków obowiązu- jące na jej obszarze przed zwarciem umowy z 11 lutego 2013 r., nr […] , kształtowały się na poziomie: 6,70 brutto zł/m 3 w latach 2010 – 2011 i 7,77 brutto zł/m 3 w 2012 r. Po nawiązan iu współpracy z MWiK ceny za zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Gminy Świeszyno wzrosły do poziomu 10,01 brutto zł/m 3 w latach 2013 – 2014, 13,18 zł/m 3 w 2015 r. i 14,43 brutto zł/m 3 w latach 2016 – 2017,  w przypadku gminy Sianów taryfy zbiorowego odprowadzania ścieków obowiązujące na jej obszarze przed zwarciem umowy w marcu 2015 r., nr […] , kształtowały się na poziomie: 4,42 netto zł/m 3 od 1 maja 2011 r. do 30 kwietnia 2012 r., 5,00 netto zł/m 3 od 1 maja 2 012 r. do 30 kwietnia 2013 r., 5,40 netto zł/m 3 od 1 maja 2013 r. do 30 kwietnia 2015 r. Po nawiązaniu współpracy z MWiK ceny za zbiorowe odpro- wadzanie ścieków na terenie Gminy Sianów wzrosły do poziomu 10,03 netto zł/m 3 od 1 maja 2015 r. do 30 kwietnia 20 16 r., 10,83 netto zł/m 3 od 1 maja 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r., 12,82 netto zł/m 3 od 1 maja 2017 r. do 30 kwietnia 2018 r. (dowód: taryfy zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ście- ków obowiązujące w Gminie Sianów w latach 2011 – 201 8 – k. 259 - 265 i obowiązu- jące w Gminie Świeszyno w latach 2010 – 2017 - k. 267 - 290) ). [17] Długość sieci kanalizacyjnej eksploatowanej przez MWiK na terenie miasta i gminy Ko- szalin wynosiła na dzień 31 grudnia 2015 r. – […] km, w tym sieć ogólnospławna o długości […] km i sieć kanalizacyjno – sanitarna o długości […] km. (dowód: k. 186 – pismo MWiK z 18 kwietnia 2016 r.) [18] Do oczyszczalni w Jamnie dostarczane są również ścieki komunalne odbierane przez MWiK z terenu miasta i gminy Koszalin w ramach wykon ywanych przez nią na tym ob- szarze usług zbiorowego odprowadzania ścieków. Ś cieki komunalne odebrane z terenu miasta i gminy Koszalin dostarczone przez Spółkę do oczyszczalni w Jamnie w 2014 r., w 2015 r. i w I półroczu 2016 r. stanowiły […] % łącznej ilości dostarczonych ścieków. Tak więc gminy: Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno łącznie, w ww. okresach, do- starczały do oczyszczalni w Jamnie […] % procent przyjętych ścieków komunalnych. Ze- stawienie ilości ścieków komunalnych dostarczonych z terenu poszczególn ych gmin do 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl oczyszczalni w Jamnie w latach 2014 – 2015 i I półroczu 2016 r. przedstawiono w Tabeli 3. Tabela 3 L P . G MINA I LOŚĆ ŚCIEKÓW KOMUNAL NYCH DOSTARCZONYCH DO OCZYSZCZALNI PRZE Z POSZCZEGÓLNE GMINY [ W M 3 ] U DZIAŁ ŚCIEKÓW DOSTAR CZONYCH Z PO- SZCZEGÓLNYCH GMIN DO OCZYSZCZALNI W J AMNIE [%] 2014 2015 2016 2014 2015 2016 1 Koszalin […] […] […] […] […] […] 2 Będzino […] […] […] […] […] […] 3 Świeszyno […] […] […] […] […] […] 4 Sianów […] […] […] […] […] […] 5 Manowo […] […] […] […] […] […] 6 Razem […] […] […] 100,00 100,00 100,00 (dowód: k. 97 stanowiąca zał. 7 do pisma MWiK z 30 października 2015 r., k. 120 – 124 – pismo MWiK z 10 marca 2016 r. , k. 208 – pismo MWiK z 18 lipca 2016 r. , k. 298 - pismo MWiK z 21 czerwca 2017 r.) [19] Spółka MWiK wskazała, że wysokość jednostkowego kosztu odbioru i oczyszczenia ście- ków dostarczonych do oczyszczalni Jamno z obszaru gminy i miasta Koszalin oraz wy- sokość jednostkowego kosztu oczyszczania ścieków dostarczanych do ww. oczyszczalni z obszaru gmin: Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno zarówno dla 2015 r., jaki i dla 2016 r. wyliczana jest na podstawie […] . Z wyjaśnień Spółki wynika , że koszty odbioru ścieków dotyczą tylko gminy i miasta Koszalin. Jednostkowy koszt odbi oru ścieków sta- nowi […] . Ze względu na […] , koszt jednostkowy usług wykonywanych na rzecz tych gmin Spółka ustala uwzględniając […] . Ponadto, Spółka wskazała, że stwierdziła […] Spółka wskazała, że w 2016 r. nastąpił - w stosunku do 2015 r. – […] Spółka wyjaśniła, że podane koszty zakupu ww. środków są […] Ze złożonych przez Spółkę wyjaśnień wynika, że ceny reagentów używanych do procesu oczyszczania ścieków kształtowały się następująco: […] (dowód: k. 231 - 234 – pismo MWiK z 27 grudnia 2016 r. i k. 297 - 299 - pismo MWiK z 21 czerwca 2017 r.) [20] Jednostkowy koszt realizowanych przez MWiK na obszarze miasta i gminy Koszalin usług zbiorowego odbioru ścieków oraz jednostkowy koszt oczyszczenia ścieków dostarcza- nych do oczyszczalni Jamno z miasta i gm iny Koszalin oraz gmin Będzino, Manowo, Świeszyno i Sianów w 2015 r., I półroczu 2016 r. i 11 miesiącach 2016 r. kształtowały się na poziomie przedstawionym w Tabeli 4. Tabela 4 K OSZTY JEDNOSTKOWE ZB IOROWEGO ODBIORU I O CZYSZCZANIA ŚCIEKÓW PRZEZ MW I K DOSTARCZONYCH Z TER ENU POSZCZE- GÓLNYCH GMIN , OPŁATY ZA WYKONANE USŁUGI I MARŻA ZYSKU DLA 2015 R ., I - VI 2016 R . I I - XI 2016 R . G MINA K OSZT ZBIOROWEGO OD- BIORU 1 M 3 ŚCIEKÓW [ ZŁ / M 3 ] K OSZT OCZYSZCZENIA 1 M 3 ŚCIE- KÓW DOSTARCZONYCH DO OCZYSZCZALNI J AMNO [ ZŁ / M 3 ] R AZEM 2015 I – VI 2016 I - XI 2016 2015 I – VI 2016 I - XI 2016 2015 I – VI 2016 I - XI 2016 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Koszalin […] […] […] […] […] […] […] […] […] Będzino - - - […] […] […] […] […] […] Manowo - - - […] […] […] […] […] […] Świeszyno - - - […] […] […] […] […] […] Sianów (od 01.04.2015 r.) - - - […] […] […] […] […] […] (dowód: k. 231 - 234 – pismo MWiK z 27 grudnia 201 6 r.) Jednostkowy koszt odbioru ścieków komunalnych z obszaru miasta i gminy Koszalin […] w 2015 r. wynosił […] zł/m 3 , natomiast jednostkowy koszt ich oczyszczenia […] wyniósł […] zł/m 3 . Tak więc w 2015 r. jednostkowy koszt odbioru i oczyszczenia 1 m 3 ścieków z terenu miasta i gminy Koszalin, tj. usług wykonywanych w ramach świadczonego przez MWiK zbiorowego odbioru ści eków z tego obszaru, wyniósł łącznie […] zł/m 3 . Cena netto 1 m 3 ścieków komunalnych odbieranych z terenu miasta i gminy Koszalin - wynikająca z obowiązującej w 2015 r. na tym obszarze taryfy zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków – wynosiła 4,22 zł/m 3 . [21] Jednostkowa marża, wyliczona jako różnica między jednostkowym kosztem zbioro- wego odbioru i oczyszczenia ścieków dostarczonych w tym okresie do oczyszczalni Ja- mno z obszaru miasta i gminy Koszalin, a opłatą za zbiorowe odprowadzanie ścieków z tego terenu, uzyskiwana przez Spółkę z prowadzonej w tym zakresie działalności, wy- nosiła […] zł na 1 m 3 odebranych ścieków, co stanowi […] % ceny zbiorowego odbioru 1 m 3 ścieków. Jednostkowa marża uzyskiwana przez Spółkę z działalności wykonywane j na rzecz poszczególnych gmin ościennych kształtowała się w 2015 r. na poziomie od […] z ł/m 3 do […] zł/m 3 , co stanowiło od […] % do […] % opłat za oczyszczenie 1 m 3 ścieków, pobieranych od poszczególnych gmin (vide : Tabela 5). Tabela 5 G MINA K OSZT ZBIO- ROWEGO OD- BIORU 1 M 3 ŚCIE- KÓW [ ZŁ / M 3 ] K OSZT OCZYSZCZENIA 1 M 3 ŚCIEKÓW DOSTAR- CZONYCH W 2015 R . DO OCZYSZCZALNI J A- MNO [ ZŁ / M 3 ] O PŁATA POBIERANA PRZE Z MW I K ZA 1 M 3 ŚCIEKÓW OCZYSZCZONYCH W OCZY SZ- CZALNI J AMNO 2015 R . [ ZŁ / M 3 ] K WOTA MARŻY ( RÓŻ- NICA KOMU N 4 I 3) [ ZŁ / M 3 ] % MARŻY ( ILORAZ KO LUMN 5 I 4) 1 2 3 4 5 6 Będzino - […] […] […] […] Manowo - […] […] […] […] Świeszyno - […] […] […] […] Sianów (od 01.04.2015r.) - […] […] […] […] (dowód: k. 115 – zał. 11 do pisma MWiK 30 października 2015 r., k. 186 - pismo MWiK z 18 kwietnia 2016 r., k. 219 – pismo MWiK z 19 października 2016 r. i k. 231 - 234 – pismo MWiK z 27 grudnia 2016 r.) [2 2 ] Jednostkowy koszt odbioru ścieków komunalnych z obszaru miasta i gminy Koszalin za styczeń – listopad 2016 r. wynosił […] zł/m 3 , natomiast jednostkowy koszt ich oczysz- czenia w tym okresie - […] - to […] zł/m 3 . Tak więc w okresie styczeń – listopad 2016 r. jednostkowy koszt odbioru i oczyszczenia 1 m 3 ścieków z terenu miasta i gminy Ko- szalin, tj. usług wykonywanych w ramach świadczonego przez MWiK zbiorowego od- bioru ścieków z tego obszaru, wynosił łącznie […] zł/m 3 . Cena 1 m 3 ścieków komunal- nych odbieranych z terenu miasta i gminy Koszalin - wynikająca z obowiązującej w 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2016 r. na tym obszarze taryfy zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odpro- wadzania ścieków – wynosiła 4,59 zł/m 3 . Jednostkowa marża uzyskiwana przez Spółkę z prowadzonej w tym zakresie d ziałalności, wynosiła […] zł na 1 m 3 odebranych z terenu miasta i gminy Koszalin ścieków komunalnych, co stanowi […] % ceny zbiorowego od- bioru 1 m 3 ścieków. Jednostkowa marża uzyskiwana przez Spółkę z działalności wyko- nywanej na rzecz poszczególnych gmin ościennych kształtowała się w okresie styczeń – listopad 2016 r. na poziomie od […] zł/m 3 do […] zł/m 3 , co stanowiło od […] % do […] % opłat za oczy szczenie 1 m 3 ścieków pobieranych od poszczególnych gmin (vide: Ta- bela 6 ). Tabela 6 G MINA K OSZT ZBIORO- WEGO ODBIORU 1 M 3 ŚCIEKÓW [ ZŁ / M 3 ] K OSZT OCZYSZCZE- NIA 1 M 3 ŚCIEKÓW DOSTARCZONYCH W OKRESIE I – XI 2016 R . DO OCZY - SZCZALNI J AMNO [ ZŁ / M 3 ] O PŁAT POBIER ANA PRZEZ MW I K ZA 1 M 3 DOSTARCZONYCH DO OCZY SZCZALNI J AMNO ŚCIEKÓW W OKRESIE I – XI 2016 R . [ ZŁ / M 3 ] K WOTA MARŻY ( RÓŻNICA KO- MUN 4 I 3) [ ZŁ / M 3 ] % MARŻY ( ILORAZ KOLUMN 5 I 4) 1 2 3 4 5 6 Będzino - […] […] […] […] Manowo - […] […] […] […] Świeszyno - […] […] […] […] Sianów - […] […] […] […] (dowód: k. 231 - 234 – pismo MWiK z 27 grudnia 2017 r. i k . 252 - taryf a zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków MWiK obowiązując a w 2 016 r.) Zestawienie o płat netto ( 2015 r. i I półrocz e 2016 r. ) należn ych MWiK z tytułu świad- czenia usług hurtowego odbioru i oczyszczenia ścieków dostarczanych z poszczegól- nych gmin do oczyszczalni w Jamnie zaprezentowano w Tabeli 7. Tabela 7 G MINA O PŁATY NALEŻNE MW I K Z TYTUŁU WYKONANYCH NA RZECZ PO SZCZEGÓLNYCH GMIN US ŁUG HURTOWEGO ODBIORU I OCZYSZCZENIA ŚCIEKÓW [ NETTO W ZŁ ] 2015 I PÓŁROCZE 2016 Będzino […] […] Manowo […] […] Świeszyno […] […] Sianów […] […] Razem […] […] (dowód: k. 186 - pismo MWiK z 18 kwietnia 2016 r. i k. 219 – pismo MWiK z 19 paź- dziernika 2016 r.) [23] W pozwoleniu wodnoprawnym dla oczyszczalni ścieków w Jamnie na szczególne korzy- stanie z wód z 23 grudnia 2013 r. przepływ dobowy ścieków został określony na pozio- mie […] m 3 /d. W 2015 r. oczyszczalnia przyjęła […] m 3 ścieków, co oznacza, że średniodobowa ilość ścieków, liczona dla tego okresu, wyniosła […] m 3 /dobę. W I półroczu 2016 r. do oczysz- czalni dopłynęło […] m 3 ścieków, czyli średnio […] m 3 /dobę. W tym samym roku z te- renu miasta i gminy Koszalin oczyszczalnia p rzyjęła […] m 3 ścieków (średnio […] m 3 /dobę). W I półroczu 2016 r. wielkości te kształtowały się odpowiednio: […] m 3 ode- 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl branych ścieków, średniodobowo […] m 3 /dobę. Tak więc moce przerobowe oczysz- czalni w Jamnie – przy uwzględnieniu jej możliwości technologicznych i łącznej ilości ścieków przyjmowanych z terenu miasta i gminy Koszalin, jak i ww. gmin ościennych – wykorzystywane są na poziomie […] %. (dowód: k. 209 - pismo MWiK z 18 lipca 2016 r.) [24] Ze złożonych przez Spółkę, w piśmie z 10 marca 2016 r., wyjaśnień wynika, że […] . (dowód: k. 120 – 124 - pismo MWiK z 10 marca 2016 r. i k. 220 – pismo MWiK z 19 października 2016 r.) [25] Prezes Urzędu w toku postępowania zwrócił się do gmin: Będzino, Manowo, Sia nów i Świeszyno o wyjaśnienie:  czy gminy te mają realne możliwości samodzielnego oczyszczania ścieków komunal- nych odbieranych w ramach zbiorowego ich odprowadzania z terenu tych Gmin,  z poniesieniem jakich nakładów finansowych i wykonaniem jakich inwestycji wiąza- łoby się rozpoczęcie przez każdą z gmin samodzielnego oczyszczania ścieków komu- nalnych,  przy zaistnieniu jakich okolicznościach rozważałyby one rezygnację z usług świad- czonych na ich rzecz przez należącą do MWiK oczyszc zalnię w Jamnie i rozpoczęcie samodzielnego ich wykonywania. Gminy złożyły następujące wyjaśnienia: 1) G MINA B ĘDZINO samodzielnie oczyszcza ścieki z części zachodniej jej terenu (miej- scowości Tymień i Dworek), natomiast z części wschodniej (miejscowości Mścice, Stoisław i Dobre) odprowadza ścieki do oczyszczalni Jamno. Gmina wskazała, że (…) Zgodnie z porozumieniami z 1993 r. […] miejscowość Jamno wraz z terenami oczysz- czalni do 01 .01.2010r znajdowała się w granicach administracyjnych Gminy Będzino […] . Ponadto uzgodniono, że oczyszczalnia Jamno będzie przyjmowała ścieki z te- renu Gminy Będzino. Ponadto dzisiejszy obszar zlewni ścieków wschodniej części Gminy jest zgodny z wyznaczoną tzw. Aglomeracją Koszalin. Gmina oświadczyła, że nie ma realnych możliwości samodzielnego oczyszczania ścieków komunalnych z ob- szaru objętego w/w aglomeracją. […] . W ocenie g miny przebudowa systemu i bu- dowa nowej oczyszczalni dla tego obszaru w celu samod zielnego oczyszczania przez nią ścieków jest nieuzasadniona ekonomicznie i społecznie. Gmina nie jest w stanie podać kosztów takiego zamierzenia inwestycyjnego, gdyż nie prowadziła tego ro- dzaju analiz. […] (dowód: k. 205 - pismo Gminy Będzino z 1 czerwca 2016 r.) 2) G MINA M ANOWO wskazała, że odprowadza do oczyszczalni w Jamnie tylko ścieki z miejscowości Kretomino, a pozostała część ścieków oczyszczana jest w oczysz- czalni w Boninie. Aby ścieki z miejscowości Kretomino mogły być oczyszczane w Bonin ie, kon ieczne byłoby poniesienie przez gminę nakładów na budowę kolektora. Gmina nie jest w stanie podać kosztów takiej inwestycji, gdyż nigdy nie prowadziła takich analiz. (dowód: k. 199 - pismo Gminy Manowo z 1 czerwca 2016 r.) 3) G MINA Ś WIESZYNO oświadczyła, że nie posiada możliwości samodzielnego oczyszczania ścieków komunalnych i nie ma innej możliwości oczyszczania ścieków komunalnych ze swojego terenu jak w oczyszczalni Jamno, zgodnie z zobowiązującym Krajowym Programem Oczyszczania Ścieków Komunalnych aglome racji ściekowej. Samo- dzielne oczyszczanie przez Gminę ścieków odprowadzanych obecnie do sieci MWiK wiązałoby się z koniecznością budowy nowej oczyszczalni ścieków i przebudowa gminnej sieci kanalizacyjnej. Gmina nie rozważała realizacji takiej inwestycji, stąd nie jest możliwe określenie jej kosztów. 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl (dowód: k. 200 – 201 - pismo Gminy Świeszyno z 3 czerwca 2016 r.) 4) G MINA S IANÓW w piśmie z 31 maja 2016 r. wyjaśniła, że obecnie nie ma możliwości samodzielnego oczyszczania ścieków komunalnych odbieranych z j ej terenu w ra- mach zbiorowego ich odprowadzania. (…) Funkcjonująca do 2015 roku oczyszczalnia ścieków w Sianowie była obiektem zdekapitalizowanym, a istniejący na niej układ technologiczny nie zapewniał spełnienia obowiązujących norm jakości ścieków oczysz czonych. Ze względu na specyfikę technologii w jakiej wybudowana była oczyszczalnia, nie nadawała się ona do modernizacji, i spełnienie norm mogło być osiągnięte jedynie poprzez budowę od podstaw całkowicie nowej oczyszczalni. Na etapie koncepcji rozwiązan ia problemu gospodarki ściekowej w gminie Sianów, roz- patrywano dwa rozwiązania technologiczne. Pierwsze polegające na budowie od podstaw własnej, nowej oczyszczalni ścieków w Sianowie pomijając w tym rozwią- zaniu, przeznaczone do skanalizowania trzy miejsco wości gminy (Skwierzynka, Go- rzebądz i Kędzierzyn) oraz drugie polegające na przyłączeniu kolektorem tłocznym ścieków ze skanalizowanej części gminy Sianów do oczyszczalni ścieków „Jamno”, miasta Koszalina. Drugie rozwiązanie było wersją dającą możliwość up orządkowa- nia gospodarki ściekowej w dodatkowych trzech w/w miejscowościach. Z otrzyma- nych warunków technicznych z MWiK sp. z o.o. w Koszalinie wynikało, że oczysz- czalnia „Jamno” ze względu na swoją wielkość dla wykorzystania swoich mocy prze- robowych potrze bowała ścieków z gminy Sianów. Do realizacji wybrano rozwiązanie drugie m.in. z powodu możliwości docelowego rozwiązania problemu oczyszczania ścieków komunalnych z terenu obsługiwanego przez dotychczasową oczyszczalnię w Sianowie oraz dodatkowo z miejscow ości Skwierzynka, Gorzebądz i Kędzierzyn, ustalonej w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych aglomeracji ściekowej gminy Sianów. Poza warunkami technicznymi przyłączenie kolektora ście- kowego do oczyszczalni ścieków „Jamno”, Gmina uzyskała od M WiK Sp. z o.o. po- nadto ustne deklaracje co do wysokości ceny za usługę oczyszczania ścieków z gminy Sianów w tej oczyszczalni. […] Na podstawie otrzymanych z MWiK sp. z o.o. w Ko- szalinie dokumentów, Gmina Sianów wykonała dokumentację techniczną wraz z po- zw oleniem na budowę, pozyskała środki finansowe na realizację projektu i zreali- zowała w 2015 roku jego I etap, nie obejmujący skanalizowania dwóch z trzec h w/w miejscowości. Miejscowości te będą podłączone do kolektora ściekowego do […]. W związku z realizac ję ww. inwestycji w oparciu o warunki techniczne przyłączenia wydane przez MWiK Sp. z o.o. zlikwidowano starą oczyszczalnię ścieków. (…) Aktu- alnie g mina Sianów nie ma innej możliwości oczyszczania ścieków komunalnych ze swojego terenu niż oczyszczanie ich w oczyszczalni ścieków Jamno. Gmina Sianów wyjaśnia, że aby stworzyć możliwość samodzielnego oczyszczania przez nią ścieków komunalnych należałoby zlikwidować znaczną część wybudowa- nej infrastruktury technicznej i w jej miejsce wybudować nową, wraz ze spe łniającą wszystkie wymogi jakościowe oczyszczalnią w Sianowie. Ponadto należałoby rozwią- zać problem transportu ścieków ze skanalizowanej przed podłączeniem się do oczyszczalni Jamno miejscowości Skwierzynka oraz z przeznaczonych do skanalizo- wania miejscowo ści Gorzebądz i Kędzierzyn, […] . W ocenie gminy określenie poziomu kosztów, które w takim przypadku należałoby ponieść, jest bardzo trudne ze względu na fakt, że w rozpatrywanej koncepcji po- czątkowej, budowy nowej oczyszczalni ścieków w Sianowie, w bilans ie ilości ście- ków nie ujęto ścieków z […] . Rozwiązanie techniczne polegające na budowie nowej oczyszczalni w Sianowie byłoby dużo droższe od zrealizowanego w 2015 roku pro- jektu, polegającego na budowie przepompowni ścieków wraz z ich podczyszczalnią w Sian owie oraz budowie kolektora tłocznego ścieków do oczyszczalni Jamno i przy- łączenie do niego miejscowości będących na jego trasie. Dodatkowym kosztem ta- kiej inwestycji byłaby częściowa likwidacja i adaptacja wybudowanej infrastruktury technicznej. Gmina Sia nów samodzielnie mogłaby rozpocząć oczyszczanie ścieków z obszaru objętego aktualna aglomeracją ściekową najwcześniej za […], ponosząc 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl przy tym koszty w wysokości co najmniej […] zł brutto. Aktualnie Gmina Sianów nie jest w stanie z gromadz ić takich środków inwestycyjnych. Nie może ona rezygnować również z korzystania usług oczyszczania przez MWiK ścieków pochodzących z jej z terenu , ponieważ wydatkowa ła ona na zrealizowany projekt przyłączenia się do oczyszczalni w Jamnie ponad […] zł. Gmina Sianów uważa, że gdyby MWiK nie był zainteresowany przyjmowaniem do oczyszczalni w Jamnie dostarczanych z jej ob- szaru ścieków i pozyskiwaniem z tego tytułu środków finansowych to nie wydałoby warunków technicznych na realizację projektu, a wówczas gmina nie znalazłaby się w sytuacji przymusowej. Gmina wskazała, że jej działania w zakresie gospodarki ściekowej są zgodne z KPOŚK i wynikają z obszaru wyznaczonej aglomeracji Sianów z określeniem końcowego punktu zrzutu ścieków z aglomeracji Sianów do oczysz- czalni Jamno zlokali zowanej w aglomeracji Koszalin (zgodnie z uchwałą Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego w sprawie wyznaczenie aglomeracji Sianów). Dokumenty funkcjonujące w obrocie prawnym dotyczące wyznaczenia aglomeracji Sianów datują się od 2006 roku. (dowód: k. 20 2 - 204 - pismo Gminy Sianów z 31 maja 2016 r.) . [2 6 ] Z odpowiedzi udzielonych przez poszczególne gminy wynika, że proces ustalania finan- sowych warunków ich współpracy z MWiK przebiegał następująco: G MINA S IANÓW G mina Sianów p rze d zawarciem z MWiK umowy Nr […] o świadczenie usług odbioru ście- ków komunalnych datowanej na marzec 2015 r. kilkukr otni e kierowała do Spółki pisma, w których przed stawiała propozycje sposobu ustalania ceny za usługę oczyszczania ścieków odprowadzanych z jej terenu do oczyszczalni w J amnie. I tak m.in.: 1) W kierowanym do MWIK piśmie z dnia 10 lutego 2015 r. g mina propon owała dwa warianty ustalania hurtowej ceny wykonywanej przez Spółkę na jej rzecz usługi. W wariancie I Gmina zaproponowała ustalenie ceny wg następującego wzoru: […] W wariancie II Gmina wskazała, że: Zgodnie z otrzymanymi z MWiK Koszalin warun- kami technicznymi oraz wykonanym na ich podstawie projektem budowlano – wy- konawczym, ścieki pompowane kolektorem tłocznym z gminy Sianów, wprowadzane są bezpośrednio do instalacj i oczyszczalni ścieków „Jamno”, na jej terenie. W związku z tym pompowane ścieki z gminy Sianów nie korzystają z sieci kanalizacji sanitarnej miasta Koszalina. Dlatego też w cenie ścieków dla gminy Sianów nie po- winno się uwzględniać kosztów eksploatacji sieci kanalizacji sanitarnej oraz przy- padających i m kosztów ogólnozakładowych i międzywydziałowych. W cenie usługi oczyszczania ścieków dla gminy Sianów winny być uwzględnione jedynie koszty oczyszczenia ścieków na oczyszczalni „Jamno” wraz z przypisanymi im kosztami ogólnozakładowymi i międzywydziałowymi oraz ustalonym przez strony zyskiem za usługę oczyszczania ścieków. Ewentualne analogie dotyczące ceny za usługę oczysz- czania ścieków dla gminy Świeszyno nie mogą mieć w tym przypadku zastosowania gdyż ścieki z tej gminy odprowadzane są do miejskiej sieci kanalizacyjnej i są nią transportowane do oczyszczalni „Jamno”. (...). Gmina przedstawiając propozycj ę sposobu ustalania ceny za wykonywaną przez MWiK na jej rzecz usługę zaproponowała przyjęcie wariantu II, jako (…) wersji opar- tej na rzeczywistych koszta ch możliwych do ustalenia w jednoznaczny sposób. Wer- sja ta jest faktycznym odzwierciedleniem kosztów ponoszonych przez usługodawcę i umożliwia spra wiedliwe ustalenie ceny. (...) (dowód: k. 72 – pismo gminy Sianów z 10 lutego 2015 r.) W uzupełnieniu ww. pis ma Gmina Sianów pismem z tego samego dnia zapropono- wała MWiK obniżenie proponowanej jej ceny usługi oczyszczenia ścieków o […] % argumentując te propozycję niższymi kosztami oczyszczania ścieków dostarczanych 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl do oczyszczalni Jamno z jej terenu wynikającymi z faktu, że ścieki pochodzące z terenu gminy:  dostarczane do pracującej wówczas oczyszczalni ścieków w Sianowie posiadają wskaźniki zanieczyszczeń BZT 5 , GhZT i zawiesiny ogólnej niższe od przeciętnych parametrów ścieków surowych dopływających do oczyszcza lni ścieków w Polsce,  będą przed ich dostarczeniem do oczyszczalni Jamno wstępnie mechanicznie podczyszczane poprzez […] , co ograniczy konieczność ich mechanicznego oczysz- czania przez MWiK,  na przepompowni w Sianowie przed ich tłoczeniem do oczyszczalni Jamno będą podlegały odświeżeniu poprzez mieszanie i napowietrzenie strumienicami,  na podczyszczalni w Sianowie będą podawane procesowi stabilizacji poprzez do- danie […] , który poza ich utrwaleniem (zapobieganiem zagniwaniu) wspomoże późniejszy proces koag ulacji osadu w osadnikach oczyszczalni Jamno. W ocenie gminy opisane procesy technologiczne powinny winny spowodować że ścieki z Sianowa będą bardzo dobrej jakości, co w połączeniu z brakiem wykorzy- stania sieci kanalizacji sanitarnej miasta Koszalina powi nno spowodować ponosze- nie przez MWiK znacznie niższych nakładów niezbędnych do prawidłowego oczysz- czania ścieków pochodzących z jej terenu, co uzasadnia obniżenie ceny oczyszcza- nia dostarczanych przez gminę ścieków o […] % w stosunku do ceny zbiorowego od- prowadzania ścieków z terenu Koszalina. (dowód: k. 7 3 – uzupełniające pismo gminy Sianów z 10 lutego 2015 r.) 2) W odpowiedzi na ww. propozycje Gminy Sianów, Spółka MWiK w piśmie z 13 marca 2015r., znak: […] , oświadczyła : W odpowiedzi na pismo z dnia 10.02.2015 roku, informujemy, że proponujemy cenę jak dla mieszkańców Koszalina. (dowód: k. 74 – pismo MWiK 13 marca 2015 r.) 3) W skierowanym do MWiK piśmie z 17 marca 2015 r. gmina Sianów podniosła, że proponowana przez Spółkę cena za oczyszczenie 1 m 3 w wysokości jak dla gospo- darstw domowych miasta Koszalina jest rażąco zawyżona i w związku z tym jest nie do zaakceptowania. W opinii gminy propozycja MWiK stosowania wobec niej ceny wykonywanych na jej rzecz usług na poziomie zbiorowego odbioru ścieków z terenu miasta Koszalina świadczy o nierównym traktowaniu kontrahentów przez podmiot dominujący, co jest niezgodne z art. 9 ustawy o ochronie konkurencj i i konsumen- tów. Wskazując na powyższe Gmina podkreśliła, że realizując inwestycję mającą na celu transport ścieków z jej terenu do oczyszczalni Jamno spełniła ona wszystkie dodatkowe wymagania postawione przez Spółkę w warunkach technicznych przyłą- czenia. W prowadzonej argumentacji wskazała ona również na różnice w zakresie współpracy MWiK z nią i z gminą Świeszyno, podkreślając, że gmina ta odprowadza do miejskiej kanalizacji sanitarnej MWiK ścieki bez podczyszczenia wstępnego i do- datkowo transportuje je odcinkiem sieci należącej do MWiK. Gmina Sianów w ww. piśmie zaznaczyła, że to ona będzie ponosiła całość kosztów transportu ścieków do oczyszczalni Jamno oraz podczyszczania i utrwalania ich jakości. W opinii gminy procesy technologiczne, które będą miały zastosowanie do ścieków pochodzących z jej terenu i których koszty będą (…) „poza” ceną MWiK (…), powinny spowodować, że dostarczane przez nią ścieki będą dobrej jakości, co w połączeniu z brakiem wykorzystywania s ieci kanalizacji sanitarnej miasta Koszalina winno spowodować konieczność ponoszenia przez nią znacznie niższych kosztów usług wykonywanych na jej rzecz przez MWiK. Dlatego też Gmina podkreśliła, że uważa, że jej propozycja przedstawiona w pismach kierowan ych w tej sprawie do MWiK, polegająca na usta- leniu ceny usługi przy zastosowaniu upustu […] % w stosunku do ceny taryfowej dla gospodarstw domowych w Koszalinie jest racjonalna i uzasadniona. Tak ustalona 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl cena byłaby w ocenie gminy wyższa niż koszty związan e z oczyszczeniem przedmio- towych ścieków ponoszonych przez Spółkę. Podsumowując ww. pismo Gmina Sianów wskazała, że oczekuje od MWiK propozycji ceny za usługę oczyszczenia ścieków z jej terenu sporządzonej w oparciu o faktycznie ponoszone koszty jej reali zacji z uwzględnieniem godziwego zysku i z wyłączeniem kosztów związanych z przes y- łem ścieków, które nie będą obciążać Spółki. (dowód: k. 75 - 76 – pismo gminy Sianów z 17 marca 2015 r.) 4) Pismem z 25 marca 2015 r. MWiK przekazał gminie Sianów umowę o św iadczenie usług odbioru ścieków komunalnych Nr […] wraz z wyciągiem z taryfy dla zbioro- wego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków obowiąz u jącej na terenie Gminy Miasto Koszalin od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. z prośbą o jej podpisanie i odesłanie jednego egzemplarza. (dowód: k. 80 – pismo MWiK z 25 marca 2015 r., znak: 2589/2015 i k. 81 – pismo gminy Sianów z 27 marca 2015 r.) 5) W piśmie z 31 marca 2015 r. gmina Sianów – w związku z przedłożonym jej przez MWiK projektem umowy na usługę odbioru ścieków komunalnych nr […] - oświad- czyła, że co do zasady akceptuje projekt umowy z następującymi zastrzeżeniami: (…) […] Gmina w ww. pi ś mie zwróci ł a si ę do MWiK o wyznaczenie terminu merytorycznych negocjacji projektu umowy lub ich uwzgl ę dnienie i przesłanie umowy w wersji sko- rygowanej. Ponadto, ze wzgl ę du na konieczno ść rozpocz ę cia rozruchu technologicz- nego budowanych przez gmin ę obiektów gospodarki ś ciekowej i zwi ą zanej z tym konieczno ś ci ą prowadzenia dalszych rob ó t p olegających na m.in. rozbi ó rce starej oczyszczalni ś ciek ó w , zwróci ł a si ę ona do MWiK o pilne rozpatrzenie zgłoszonych przez nią uwag, zaznaczaj ą c, ż e brak zgody na odprowadzanie ś ciek ó w z gminy Sia- n ó w do oczyszczalni Jamno mo ż e spowodowa ć nie dotrzymanie termin ó w realizo- wanych przez nią inwestycji. (dowód: k. 82 - 83 – pismo gminy Sianów z 31 marca 2015 r.) 6) W odpowiedzi na ww. pismo gminy Sianów, Spółka MWiK w piśmie z 2 kwietnia 2015 r., znak: […] , poinformowała, że nie widzi koniecznośc i zmiany treści posta- nowień umowy na usługę odbioru ścieków komunalnych nr […] . (dowód: k. 84 – pismo MWiK z 2 kwietnia 2015 r.) 7) Po otrzymaniu odpowiedzi MWiK z 2 kwietnia 2015 r., Burmistrz Gminy Sianów w piśmie z 14 kwietnia 2015 r. skierowanym do MW iK oświadczył, że podpisuje przed- miotową umowę (…) znajdując się w sytuacji przymusowej uznając umowę zapro- ponowaną za umowę jednostronnego przystąpienia, której warunki są niezgodne z wcześniej udzielonymi gminie warunkami przyłączenia, przepisami prawa i zastrze- gającym na rzecz Spółki rażąco wygórowanym wynagrodzeniem za świadczone na rzecz Gminy usługi. Burmistrz w ww. piśmie wskazał, że (…) sytuacja przymusowa w jakiej znalazła się Gmina wynika z realizacji zamówienia publicznego pn. „Kanalizacja Zachód – ska- nalizowanie miejscowości w Gminie Sianów wraz z uporządkowaniem gospodarki ściekowej – I etap” realizowanego w oparciu o udzielone przez Spółkę warunki, którego to realizacja uzależniona jest od umożliwienia przez Spółkę odbioru ście- ków z ter e nu gminy Sianów. Niepodpisanie więc umowy w proponowanym kształcie nie tylko uniemożliwi zakończenie realizacji ww. zamówienia publicznego, ale na- razi Gminę na roszczenia odszkodowawcze ze strony wykonawcy oraz utratę dofi- nansowania zewnętrzn ego udzielonego na przedmiotowe przedsięwzięcie. 16 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Gmina Sianów podkreślił w ww. piśmie, że Umowę na usługę odbioru ścieków ko- munalnych nr […] podpisuje w sytuacji braku możliwości podjęcia swobodnej decy- zji co do jej podpisania i wyrażenia woli zawarcia tej umowy. Gmina zastrzeg ł a w ww. piśmie (…) możliwość wytoczenia powództwa w t rybie art. 388 § 1 Kc oraz skierowanie skargi do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. (…). Ponadto zaznaczyła ona, że podtrzym uje uwagi przedstawione w piśmie z 31 marca 2015 r. co do (...) treści podpisanej w warunkach przymusy umowy (…) zaznaczając, że w jej ocenie (…) do umowy winna być dołączona kalkulacja ceny oferowanej Gminie Sianów. (…) Gmina ponownie pokreśliła, że proces transportu ścieków bezpośrednio do ściany oczyszczalni oraz przeprowadzane przez nią działania w zakresie pod- czyszczalnia ścieków powinny spowodować obniżenie nakładów ponoszonych przez Spółkę na proc es prawidłowego oczyszczenia ścieków, a w związku z czym w jej ocenie cen a umowna powinna być ustalona stosowanie do sporządzonej przez Spółkę kalkulacji na podstawie ponoszonych przez nią kosztów wraz z godziwym zyskiem. Gmina zaznaczyła , że takiej kalkul acji oczekuje od MWiK. (dowód: k. 88 - 90 – pismo gminy Sianów z 14 kwietnia 2015 r.) 8) Spółka MWiK nie podjęła jakichkolwiek rozmów z gminą Sianów lub innych czynności mających na celu rozważenie zasadności uwzględnienia postulatów i propozycji zgłoszon ych przez gminę Sianów. G MINA Ś WIESZYNO Gmina Świeszyno w piśmie z 24 listopada 2015 r. wskazała, że zawierając z MWiK umowę z 11 lutego 2013 r. nr […] o hurtową sprzedaż wody i odprowadzanie ścieków przemysłowych negocjowała cenę za 1 m 3 dostarczonej wody i 1 m 3 odebranych ście- ków i uzyskała stosowny upust. Co do pozostałych zapisów umowy nie wniesiono za- strzeżeń. Negocjacje miały charakter ustnych ustaleń . Warunki zawartej umowy były ustalane przez Wójta Gminy Świeszyno urzędującego w latach 2010 - 20 14. Obecny Wójt Gminy w piśmie z 4 kwietnia 2017 r. oświadczył, że: nie jest mu wiadome kto przedłożył projekt umowy ani jaki przebiegały negocjacje dotyczące ustalenia warunków umowy, w tym czy i jakie uwagi do projektu wnosiła Gmina. Gmina nie dysponuje korespondencją potwierdzającą prowadzenie w tej spra- wie negocjacje. Po zawarciu ww. umowy Gmina Świeszyno nie podejmowała w latach 2013 – 2017 działań mających na celu renegocjacje jej warunków. Rabat obowiązujący w umowie zaproponowała Spółka. (dowód: k. 116 – pismo Gminy Świeszyno z 24 listopada 2015 r. i k. 247 – pismo Gminy Świeszyno z 4 kwietnia 2017 r.) G MINA M ANOWO Gmina Manowo w piśmie z 27 listopada 2015 r. wskazała, że wynegocjowała cenę przy- jęcia ścieków przez MWiK Koszalin w wysokości 4,22 zł z a m 3 plus 8% podatek VAT. W piśmie z 6 kwietnia 2017 r. Gmina Manowo oświadczyła, że odprowadzanie ścieków komunalnych ze znajdującej się na jej terenie miejscowości Kretomino do koszaliń- skiego systemu kanalizacyjnego nastąpiło z jej inicjatywy. Nie prowa dziła ona z MWiK negocjacji pisemnych. Gmina ustnie zwróciła się do Spółki MWiK o podpisanie umowy z zastosowaniem taryfy dla gospodarstw domowych, obowiązującej na terenie gminy Koszalin, ponieważ – w ocenie gminy - wodociągi koszalińskie posiadają najniż szą w województwie zachodniopomorskim taryfę na odprowadzanie ścieków. Gmina nie po- dejmowała działań mających na celu zmianę warunków obowiązującej umowy cywil- noprawnej na odprowadzanie ścieków, gdyż satysfakcjonuje ją dotychczasowa współ- praca. (dowód: k. 117 – pismo Gminy Manowo z 27 listopada 2015 r. i k. 248 – pismo Gminy Manowo z 6 kwietnia 2017 r.) 17 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl G MINA B ĘDZINO Gmina Będzino w piśmie z 7 grudnia 2015 r. wskazała, że nie negocjowała warunków Umowy o odprowadzanie ścieków nr […] . Spółka MWiK do umowy w prowadziła ceny obowiązujące w danym roku. W piśmie z 6 kwietnia 2017 r. Gmina Będzino oświadczyła, że odprowadzanie ścieków komunalnych ze znajdujących się na jej terenie miejscowości Mścice, Stoisław i Dobre do oczyszczalni ścieków w Jamnie nastąpiło zgodnie z ustaleniami wynikającymi z po- rozumienia zawartego w 1993 r. jaki i utworzonej aglomeracji Koszalin. Umowę na odprowadzanie ścieków podpisano z inicjatywy gminy. Nie prowadzono negocjacji. Od czasu zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków gmina Będz ino nie podejmowała dzia- łań mających na celu zmianę warunków umowy dotyczącej wysokości taryfy za odbiór ścieków. (dowód: k. 118 – pismo Gminy Będzino z 7 grudnia 2015 r. i k. 249 – pismo Gminy Będzino z 6 kwietnia 2017 r.) [2 7 ] Zasady przesyłu i odbioru ścieków komunalnych z terenu gminy Sianów do systemu kanalizacyjnego MWiK Koszalin ustalone zostały w warunkach technicznych z 24 stycz- nia 2012 r., nr […], wydanych przez MWiK. Spółka określiła w nich m.in. maksymalne dopuszczalne wskaźniki zanieczyszczeń zawartych w ściekach dopływających z gminy Sianów, dobową ilość ścieków, miejsce włączenia. W warunkach przewidziano, że w miejscu włączenia do systemu kanalizacyjnego Spółki należy przewidzieć […] . Okre- ślono również, że […] i zobowiązano gminę Sianów do [ …] . Po otrzymaniu warunków technicznych, na podstawie umowy z 21 listopada 2013 r., znak: […] , gmina Sianów przystąpiła do realizacji przedsięwzięcia pn.: Kanalizacja Za- chód – skanalizowanie miejscowości w gminie Sianów wraz z uporządkowaniem gospo- darki ś ciekowej – etap I . […] . Zgodnie z protokołem odbioru z 17 kwietnia 2015 r. ścieki z terenu gminy, po ich podczyszczeniu, są wprowadzane do oczyszczalni Jamno. W wyniku realizacji tego przedsięwzięcia dotychczasowe obiekty oczyszczalni ścieków w Sianowie z ostały zlikwidowane, a na jej terenie zlokalizowano przepompownię cen- tralną przesyłającą ścieki ze skanalizowanej części gminy do oczyszczalni Jamno. Po- przez kolektor tłoczny o długości […] mb. przesyłane są również do oczyszczalni Jamno ścieki z miejscowo ści Skwierzynka. […] (dowód: k. 235 - 237 - pismo Gminy Sianów z 4 stycznia 2017 r.) [2 8 ] W toku postępowania gmina Sianów przedłożyła Prezesowi UOKiK opinię biegłego są- dowego z 23 czerwca 2017 r. wykonaną na zamówien ie Sądu Okręgowego w Koszalinie . Natomiast MWiK przedłożyła dodatkową opinię biegłego sądowego z 20 września 2017r. wykonaną na polecenie ww. Sądu zawarte w postanowieniu z 16 sierpnia 2017 r. wy- danym w toczącym się post ę powaniu sądowym. Zakres przedmiotowego postępowania prowadzonego pr zez Prezesa UOKiK oraz zarzuty w nim postawione nie odnos zą się do badania ustalonych przez MWiK dla poszczególnych gmin, w tym gminy Sianów, para- metrów dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń dostarczanych do oczyszczalni w Jam- nie. Z tych też powodów kwestie , będące przedmiotem opinii biegłego, w tym dodat- kowej opinii nie były rozważane, ani nie mogły zostać rozstrzygnięte , w przedmioto- wym post ę powaniu prowadzonym przez Prezesa UOKiK . (dowód: k. 320 - 348 - opinia biegłego stanowiąca złącznik do pisma Gminy S ianów z 10 lipca 2017 r. i k. 3 67 - 3 91 – dodatkowa opinia biegłego stanowiąca złącznik do pisma MWiK z 20 grudnia 2017 r.) P REZES U RZĘDU ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . [2 9 ] I NTERES PUBLICZNOPRAW NY 18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Dla uznania, iż sprawa ma charakter antymonopolowy niezbędne jest stwier dze nie, czy doszło do naruszenia interesu publicznoprawnego. W świetle art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, celem przyjętych w niej regulacji jest zapew- nienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsiębiorców narażonych na stosowan ie prak- tyk monopolistycznych i ochrona interesów konsu mentów. Ustawa ta znajduje więc zastosowanie tylko wówczas, gdy zostaje zagrożony bądź też naruszony interes pu- bliczny polegający na zapewnieniu właściwych warunków funkcjonowania rynku, bę- dąc, w odnie sieniu do przedsiębiorców, narzędziem chroniącym konkurencję, a w od- niesieniu do konsumentów zabezpieczającym ich interesy. Działaniami, które godzą w tak pojętą konkurencję będą tylko takie działania, które naruszają sferę interesów szerszego kręgu uczest ników rynku, a więc nie dotyczą sytuacji pojedynczego przed- siębiorcy, lecz zaburzeń na rynku, rozumianych jako negatywne zjawiska zaburzające jego prawidłowe działanie. Takie stanowisko prezentuje Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1 (dalej: SOKiK ) i znalazło ono również potwierdzenie w orzeczeniach Sądu Najwyższego 2 . Każde bowiem działanie wymierzone w mechanizm konkurencji godzi w interes publiczny w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów 3 . Zachowanie przedsiębiorców należy oceniać z punktu widzenia celów ustawodawstwa antymonopolowego, a mianowicie, gdy może ono wywołać skutki w postaci wpływu na ilość, jakość, cenę towarów lub zakres wyboru dostępny konsumentom lub innym na- bywcom. 4 Ochrona konkurencji, jako mechanizmu funkcjonowania gospodarki, podej- mowana jest ze względu na fakt, iż jej zabu rzenia godzą w ostatecznym wymiarze w interes odbiorców, a tym samym w dobrobyt konsumentów, poprzez pozbawienie odbiorców końcowych korzyści wynikających z konkurencji takich jak: większy wybór , lepsza jakość, niższe ceny oraz większa innowacyjność produktów i usług oferowanych na rynku. Zakaz nadużywania pozycji dominującej odnosi się zarówno do praktyk o charakterze antykonkurencyjnym, które godzą w samo funkcjonowanie mechanizmu konkurencji, jak i do praktyk o charakterze eksploatacyjnym, które polegają na uzy- ski waniu przez przedsiębiorcę posiadającego pozycję dominującą od innych podmio- tów (zarówno kontrahentów , jak i konsumentów) świadczeń pozostają cych w dyspro- porcji ze świadczeniami, na jakie mogliby liczyć w warunkach niezniekształconej kon- kurencji na rynku 5 . W przypadku praktyk mających charakter eksploatacyjny, przed- siębiorca posiadający pozycję dominującą wykorzystuje fakt ograniczonej konkurencji na rynku i ograniczonego wyboru po s tronie kontrahentów lub konsumentów. Tak więc interes publiczny należy utożsamiać z naruszeniem konkurencji lub wywoła- niem (możliwością wywołania) na rynku innych niekorzystnych zjawisk. Zachowanie przedsiębiorców należy oceniać z punktu widzenia celów ust awodawstwa antymono- polowego, a mianowicie, gdy może ono wywołać skutki w postaci wpływu na ilość, jakość, cenę towarów lub zakres wyboru dostępny konsumentom lub innym nabywcom. Przedmiotowe postępowanie wszczęto w związku z podejrzeni em nadużywania przez MWiK pozycji dominującej na lokalnym rynku usług hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych dostarczanych z terenu gmin: Będzino, Manowo, Sianów i Świe- szyno do należących do MWiK Sp. z o.o. urządzeń kanalizacyjnych i oczyszczalni ście- ków w Jamnie, poprzez bezpośrednie narzucanie nieuczciwych cen tych usług, co prze- jawia się w postaci stosowania w rozliczeniach z tymi gminami cen, określonych w taryfie za zbiorowe zaopatrzenie w wo dę i zbiorowe odprowadzanie ścieków obowią- zującej dostawców ścieków z terenu miasta i gminy Koszalin, sporządzonej w oparciu o kalkulację obejmującą koszty związane z eksploatacją i utrzymaniem oczyszczalni w Jamnie i całej sieci kanalizacyjnej na terenie miasta i gminy Koszalin, podczas gdy na 1 W yroki Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, m.in. z dnia 28 maja 2001r. (sygn. akt XVII Ama 82/00) i z dnia 4 lipca 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 108/00). 2 Por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2001 r. (sygn. akt I CKN 1217/98). 3 Por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r. (sygn. akt III SK 40/07). 4 Por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 6 października 2008 r. (sygn. akt III SK 2/08). 5 Por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 2007, (sygn. akt III SK 17/06). 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl rzecz gmin: Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno Spółka świadczy jedynie usługi zwią- zane tranzytem i oczyszczaniem ścieków w ww. oczyszczalni . Wpływanie przez Spółkę w opisany wyżej sposób na stosunki gospodarcze łąc zące ją ww. gminami ościennymi na rynku hurtowego odbioru i oczyszczani a ścieków może wywierać istotny wpływ i posiadać zn aczenie dla interesu publicznego. Kontestowane zasady prowadzenia przez MWiK działalności w powyższym zakresie stosowane są w sposób p owszechny w stosunku do gmin ościennych , a co za tym idzie w stosunku do ich lokalnych społeczności, tj. mieszkańców tych gmin korzystających z usług zbioro- wego odprowadzania ścieków. Tak więc, pośrednio, zachowania Spółki wobec ww. gmin mają przełożenie n a usługi zbiorowego odprowadzania ścieków świadczone przez poszczególne gminy na rzecz ich mieszkańców. Tym samym zarzucana Spółce MWiK praktyka wymierzon a być mogła w każdego aktualnego i przyszłego odbiorcę zaintere- sowanego korzystaniem z usług zbioroweg o odprowadzania ścieków w tych gminach . Przyjąć należy, że ocenian a praktyk a dotycz y zarówno przedsiębiorców, jak i konsu- mentów . Tak więc przedmiotowe postępowanie podjęte zostało w interesie publicznym. Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania oraz ch arakter praktyki w ocenie Prezesa UOKiK, w niniejszej sprawie mogło nastąpić naruszenie interesu publicznego uzasad- niające podjęcie interwencji w postaci wszczęcia wobec MWiK postępowania antymo- no polo wego . [ 30 ] S TRONA POSTĘPOWANIA A NTYMONOPOLOWEGO Postępowanie antymonopolowe toczy się z udziałem osób mających przymiot strony. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stroną postępo- wania jest każdy, wobec kogo zostało wszczęte postępowanie w sprawie praktyk ogra- niczających konkurencję. Zakazy przewidziane w tej ustawie odnoszą się wyłącznie do działań podejmowanych przez przedsiębiorców lub ich związki. Przez przedsiębiorcę, stosownie do art. 4 pkt 1 lit. a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działal- ności gospodarczej, a także osobę fizyczną, osobę prawną, jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizu- jącą lub świadczącą usługi o charakte rze użytecz ności publicznej, które nie są działal- nością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Spółka MWiK prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Krajowego Re- jestru Sądowego pod numerem 31299 . Przedmiotem działalności Spółki jest m.in. po- bór, uzdatniani e i dostarczanie wody oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Spółka prowadzi działalność zarobkową w sposób zorganizowany i ciągły, jest zatem przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie k onkurencji i konsumentów i jej działania mogą być poddane ocenie w toku postępowania przed Prezesem UOKiK. [3 1 ] R YNEK WŁAŚCIW Y Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez rynek wła- ściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są ofe- rowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. Pod pojęciem towaru – zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – rozumie się rzeczy, jak również ener- gię, papiery wa rtościowe i inne prawa majątkowe, usługi, a także roboty budowlane. Pojęcie rynku właściwego odnosi się przedmiotowo do wszystkich wyrobów (usług) jed- nego rodzaju, które ze względu na swoje szczególne właściwości odróżniają się od in- nych wyrobów (usług) w taki sposób, że nie istnieje możliwość dowolnej ich zamiany. Rynek właściwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które służą zaspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, mają zbliżone właściwości, podobne ceny i reprezentują 20 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl podobny poziom jakości 6 . Niezbęd nym elementem rynku właściwego jest jego wymiar geograficzny , tj. obszar, na którym warunki konkurencji, mające zastosowanie do określonych towarów, są jednakowe dla wszystkich konkurentów. MWiK wykonuje usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, usługi hurtowego odbioru ścieków oraz oczyszczenia odebranych ścieków w należącej do Spółki oczyszczalni w Jamnie. Usługa zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków jest przez MWiK wykonywana wyłącznie na rzec z lokalnej społeczności miasta i gminy Ko- szalin. Nie świadczy ona tych usług na terenie gmin Będzino, Manowo, Sianów i Świe- szyno. Każda z ww. Gmin usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odpro- wadzania ścieków na rzecz lokalnych społeczności świa dczy we własnym zakresie, ko- rzystając z własnych sieci wodociągowo – kanalizacyjnych. Usługa hurtowego odbioru ścieków polega na przesyle ścieków pochodzących od do- stawców hurtowych (jakimi są gminy Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno ) siecią wy- korzystywa ną przez wykonawcę usługi (MWiK), tj. przesył ścieków od punktów pomia- rowych - zlokalizowanych na granicy sieci będących w eksplo atac ji każdej z ww. gmin - siecią kanalizacyjną eksploatowana przez Spółkę do o czysz czalni w Jamnie. Usługa oczyszczania ścieków polega na przyjęciu ścieków dostarczanych zarówno z terenu miasta i gminy Koszalin, jak i gmin ościennych: Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno, do należącej do MWiK oczyszczalni Jamno i ich oczyszczeniu . Towarem w rozumieniu definicji ustawowej, jest w rozpatrywanym przypadku wyko- nywana przez MWiK na rzecz gmin ościennych usługa hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych dostarczanych z terenu gmin: Będzino, Manowo, Sianów i Świe- szyno do należących do MWiK urządzeń k analizacyjnych i oczyszczalni ścieków w Jam- nie . Warunki świadczenia przez MWiK ww. usług na rzecz gmin ościennych zostały okre- ślone w umowach cywilnoprawnych zawartych z poszczególnymi gminami. Tak więc rynkiem właściwym w ujęciu produktowym w niniejszej s prawie jest rynek hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków . Technologia odprowadzania ścieków ogranicza rynek w aspekcie geograficznym do ist- niejącej sieci kanalizacyjnej 7 . Z posiadanych informacji wynika, że całość ścieków ko- munalnych pochodzących z tere nu gminy Sianów i Świeszyno jest kierowana do oczysz- czalni w Jamnie (vide: pkt [2 5 ] ppkt 3) i 4) ustaleń faktycznych) . Gminy te nie mają alternatywnych możliwości oczyszczania ścieków, czy ich przekierowania na inną oczyszczalnię. Gmina Manowo do oczyszczalni w Jamnie odprowadza ścieki z miejsco- wości Kretomino, a gmina Będzino ścieki ze wschodnie jej części, tj. z miejsc owości Mścice, Stoisław i Dobre. Zmiana miejsca oczyszczania ścieków dostarczanych z tych miejscowości do oczyszczalni w Jamnie wymagałaby przebudowy przez gminę Mamowo i Będzino znajdującej się na ich terenie sieci kanalizacyjnej lub budowy nowych obiek- tó w umożliwiających ich oczyszczalnie (vide: pkt [2 5 ] ppkt 1) i 2) ustaleń faktycznych). Określając rynek właściwy w ujęciu geograficznym, należy wskazać, że specyfika dzia- łalności na rynku produktowym hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków dostarcza- nych z terenu gmin: Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno do należących do MWiK urządzeń kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków w Jamnie ze względu na wymogi tech- nologiczne zawęża prowadzenie tej działalności do rynku lokalnego. Powyższe względy decydują o tym, iż rodzaj oraz zasięg geograficzny działalności pro- wadzonej przez MWIK wyznaczają w ninie jszej sprawie wymiar produktowy i geogra- ficzny rynku właściwego, o którym mowa w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Po stronie podażowej uczestn ikiem tak określonego rynku właściwego jest MWiK, natomiast po stronie po pytowej kontrahenci, tj. gminy ościenne : Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno, a pośrednio dostawcy ścieków z miejscowości położonych na terenie tych gmin. 6 E. Modzelewska - Wąchal: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 49. 7 P or. wyroku SOKiK z dn ia 16 listopada 2010 r. (sygn. akt AmA 161/09) 21 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Rynkiem właściwym w ujęciu produktowym jest zatem rynek hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych dostarczanych z terenu gmin Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno do należących do MWiK urządzeń kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków w Jamnie. W ujęciu geograficznym, z uw agi na zasięg infrastruktury kanaliza- cyjnej, obszar tych gminy lub ich część . Tak więc w ujęciu geograficznym jest to rynek lokalny. [3 2 ] P OZYCJA PRZEDSIĘBIORC Y MW I K NA RYNKU WŁAŚCIWYM Korzystanie z usługi hurtowego odbioru i oczyszczaniu ścieków komunalnych dostar- czanych z terenu ww. gmin ościennych do należących do MWiK urządzeń kanalizacyj- nych i oczyszczalni ścieków w Jamnie jest niemożliwe bez uzyskania przez te gminy dostępu do urządzeń kanalizacyjnych należących do MWiK. Z wyjaśnień złożonych przez gminy wynika, że żadna z nich nie ma możliwości natychmiastowego rozpoczęcia samodzielnego oczyszczania ścieków dostarcza nych aktualnie z ich terenu do oczysz- czalni w Jamnie. Samodzielne wykonywanie przez ww. gminy ty ch czynności wymaga- łoby podjęcia przez nie działań mających na celu – w przypadku Gminy Świeszyno, Będzino i Sianów – budowy własnych oczyszczalni ścieków i przebudowy gminnych sys- temów kanalizacyjnych. W przypadku gminy Manowo wiązałoby się to z konieczno ścią budowy kolektora oraz przebudowy gminnej sieci kanalizacyjnej w sposób umożliwia- jący przekierowanie ścieków dostarczanych do oczyszczalni Jamno z miejscowości Kre- tomino do oczyszczalni w Boninie. Ekonomiczna nieracjonalność przedsięwzięcia polegające go na przebudowie przez po- szczególne gminy istniejących na ich terenie systemów kanalizacyjnych i budowie no- wych oczyszczalni ścieków powoduje , iż brak jest alternatywnych możliwości odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych pochodzących z ww. gmin. Usług i świadczone przez MWiK na rzecz ww. gmin nie posiadają substytutów. Należy również wskazać, że aby nowe urządzenia umożliwiające ww. gminom oczyszczanie ścieków komunalnych wytwarzanych na ich obszarze mogły być uznane za alternatywne w stosunku do posia- d anych, musza one spełniać wymóg natychmiastowej dostępności bez ponoszenia na- kładów inwestycyjnych 8 . MWiK – świadcząc ww. usługi na rzecz gmin ościennych – nie spotyka się z żadną kon- kurencją, gdyż brak jest alternatywnych i natychmiast dostępnych rozwiąza ń umożli- wiającym tym gminom skierowanie ścieków do innej oczyszczalni. Wynika to z uwa- runkowań o charakterze technologicznym, organizacyjnym i ekonomicznym. Świadcze- nie usług hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków wymaga dysponowania odpowied- nią infrastrukturą techniczną, umożliwiającą realizację tego rodzaju usług. Gminy Bę- dzino, Manowo, Sianów i Świeszyno nie posiadają swobodnej możliwości do stępu do takiej infrastruktury, zmiany usługodawcy ww. usług, czy też budowy infrastruktury umożliwiającej im samodzielne oczyszczanie ścieków komunalnych z ich terenu. Gdyby nawet poszczególne gminy podjęły decyzje o budowie własnych oczyszczalni lub […] przebudowie istniejącej sieci gminnej, wiązałoby się to z poniesieniem przez nie istot- nych, albo wręcz niemożliwych do poniesienia nakładów inwestycyjnych. Ze względu na wyżej wskazane okoliczności i warunki świadczenia ww. usług należy stwierdzić, że na tak określonym rynku właściwym MWiK działa w warunkach monopolu naturalnego, posiadając 100 % udział w rynku właściwym, a w konsekwencji pozycję dominującą w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy o och ronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z tym przepisem, przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsię- biorcy, która umożliwia mu zapo bieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu moż liwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konku- rentów, kontra hentów oraz konsumentów. Domniemywa się jednocześnie, że przed- siębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40%. W niniejszej sprawie Spółka MWiK, b ędąc właścicielem urządzeń kanalizacyjnych 8 P or: wyrok SOKiK z dnia 31 maja 2000r.,(sygn. akt XVII Ama 44/00). 22 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl z wykorzystaniem których hurtowo odbiera ona i oczyszcza ścieki komunalne pocho- dzące z obszaru gmin Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno , ma możliwość jednostron- nego ustalania warunków świadczenia tych usług. Spraw ia to, iż dysponuje ona realna siłą i przewagą rynkową, przy użyciu której może działać w znacznym stopniu nieza- leżnie od zachowania swych kontrahentów. [3 3 ] N ARUSZENIE ZAKAZU , O KTÓRYM MOWA W ART . 9 UST 1 I 2 PKT 1 USTAWY O OCHRONIE K ONKU - RENCJI I KONS UME NTÓW Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest nadużywanie pozycji dominującej na rynku właściwym polegające w szczególności na bezpośrednim lub pośrednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo rażąco niskich, odległych terminów płatności lub innych warunków zakupu albo sprzedaży towarów. Tak więc, w celu udowodnienia praktyki określonej w art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – przy spełnieni u warunku zajmowania na rynku kwalifikowanej pozycji - konieczne jest jeszcze udo- wodnienie ku mulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: narzucania cen i nieuczci- wego charakteru narzucanych cen. N ARZUCANIE CENY Narzucenie ceny ma miejsce wówczas, gdy dominant - wykorzystując posiadaną siłę rynkową i sytuację przymusową kontrahentów, wynikającą z brak u rzeczywistych al- ternatyw skorzystania z usługi hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych - wymusza na nich określoną cenę za usługę. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny są działania rynkowe MW i K w zakresie narzucania nieuczciwych cen za wyk onywane na rzecz gmin Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno usługi hurtowego odbioru i oczysz- czania ścieków komunalnych. Z asady rozliczeń za ścieki dostarczan e z terenu gmin Będzino, Manowo, Sianów i Świe- szyno poprzez urządze nia kanalizacyjn e Spółki i ich o czyszczenie w oczyszczalni Jamno uregulowane zostały w umowach zawartych pomiędzy MWiK i ww. gminami (vide: pkt [1 0 ] ustaleń faktycznych) . Rozliczenia te dokonywane są w oparciu o stawki opłat za zbiorowe odprowadzanie ścieków z terenu miasta i gminy Koszalin, określone w aktu- alnie obowiązującej na terenie miasta i gminy Koszalin taryfie (ustalanej w trybie art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrz eniu), przy czym w odniesieniu do gmin Sianów i Świe- szyno stosowane są upusty w wysokości […] %. Coroczna zmiana poziomu pobieranych przez MWiK od gmin Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno o płat za świadczone na ich rzecz usługi dokonywana jest […] . Usługa z biorow ego odprowadzania ścieków , polegająca  zgodnie z art. 2 pkt 20 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu  na odprowadzaniu i oczyszczaniu ścieków jest wykony- wan a przez MWiK wyłącznie na rzecz mieszkańców miasta i gminy Koszalin. Spółka nie świadczy natomia st usług zbiorowego odprowadzania ścieków na rzecz lokalnych spo- łeczności gmin Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno. Umowy, będące podstawą wykonywania przez Spółkę na rzecz ww. gmin usług hurto- wego odbioru i oczyszczenia ścieków dostarczanych z ich terenu, są umowami cywil- noprawnymi, normującymi zasady współpracy gospodarczej stron, a stawki w nich określone nie podlegają reżimowi i procedurom regulacji taryfowych i mogą być – co do zasady - swobodnie ustalane przez strony . W niniejszej sprawie konieczne jest dokonanie oceny, czy cena usługi wykonywanej przez MWiK na rzecz ww. gmin ościenny ch była im narzuc o na, czy też ustalona , w ramach zasady swobody umów określonej w art. 353¹ Kodeksu cywilnego . W świetle dotychczasowego orzecznictwa antymonopolowego o tym, czy w konkret- nych warunkach dominacji rynkowej treść umowy została kontrahentowi narzucona decyduje treść umowy i okoliczności jej zawarcia. Orze cznictwo ukształtowało zasadę 23 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl racjonalnego postępowania kontrahenta przedsiębiorcy dominującego, ocenianą we- dług hipotetycznego założenia istnienia konkurencji na rynku. Narzucanie warunku umowy ma miejsce wówczas, gdy przedsiębiorca posiadający pozycję do minującą, wy- korzystując sytuację przymusową kontrahenta, wynikającą z braku rzeczywistych al- ternatyw na rynku, wymusza na nim określone zachowanie. Do narzucania może do- chodzić zarówno w drodze aktywnego działania w negocjacjach, jak również zaniecha- nia, t j. odmowy podejmowania negocjacji odnośnie spornych kwestii. Jak wcześniej wykazano MWiK posiada pozycję dominującą na lokalnym rynku hurto- wego odbioru i oczyszczania ścieków z terenu gmin ościennych. Ze względu na swoją pozycję rynkowa Spółka posiada prze wagę negocjacyjną nad gminami ościennymi. Gminy te – ze względu na uwarunkowania infrastrukturalne, prawne (wynikające z ure- gulowań Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych, czy zawartych umów dotyczących np. […] ), a także zaangażowanie finanso we (współfinansowanie zarówno budowy oczyszczalni w Jamnie, jak i ponoszenie nakładów na przebudowę systemu kanalizacyjnego w poszczególnych gminach) - zmuszone są odprowadzać ścieki ze swojego terenu do oczyszczalni w Jamnie (vide: pkt [2 5 ] ustaleń faktycznych) . MWiK - jako dostawca usług hurtowego odbioru i oczyszcz ania ścieków pochodzących z terenu ww. gmin ościennych , a gminy Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno – jako odbiorcy tych usług, znajdują się w relacji silnego uzależnienia od siebie. Wy miar wza- jemnych zależności tych podmiotów sprowadza się do tego, że należąca do MWiK oczyszczalnia w Jamnie może funkcjonować bez współpracy z ww. gminami, natomiast gminy te nie mają alternatywnej, natychmiast dostępnej możliwości oczyszczania ście- ków poc hodzących z ich terenu w innej oczyszczalni niż oczyszczalnia w Jamnie. Łączna ilość ścieków pochodzących z terenu gmin Będzino, Manowo, Sianów i Świe- szyno stanowi […] % łącznej ilości ścieków przyjmowanych przez oczyszczalnię w Jam- nie (vide: pkt [1 8 ] Tabel a 3 ustaleń faktycznych) . Sytuacja taka świadczy o silnej prze- wadze negocjacyjnej MWiK nad ww. gminami ościennymi. W procesie ustalania warunków umów łączących gminy Będzino, Mianowo, Sianów i Św ieszyno z MWiK , w tym warunków cenowych wykonywania usług hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych dostarczanych z terenu tych gmin do oczyszczalni Jamno : – gmin a Będzino nie kwestionowała oferowanych warunków świadczenia usług, akcep- tując zaproponowane jej warunki cenow e ; u mowa z MWiK została podpisana z inicja- tywy gminy Będzino , - g miny Manowo i Świeszyno ceny wykonywanych na ich rzecz przez MWiK ww. usług ustal iły w trakcie ustnych negocjacji ; gminy te oświadczyły , że warunki te nie z o stały im narzucone ; g mina Świeszyno uzyskała […] % upust od ceny taryfowej zbiorowego odprowadzania ścieków obowiązującej na terenie miasta i gminy Koszalin , natomiast gmina Manowo wprost wskazała, że wysokość opłat ją satysfakcjonuje. Akceptacja przez gminy Będzinio, Manowo i Świeszyno wysokoś ci opłat proponowanych im przez kontrahent a jako satysfakcjonujących oraz bierność wyrażająca się w niepo- dejmowaniu prób negocjacji cen przesądza o tym, że przesłanki narzucania im przez MWiK cen wykonywanych na ich rzecz usług nie można uznać za spełnioną. Przebie g czynności podejmowanych przez MWiK i gminę Sianów zmierzających do za- warcia ww. umowy, w tym ustalenia finansowych warunków jej realizacji wskazuje na wykorzystywanie przez Spółkę posiadanej przewagi negocjacyjnej oraz przymusowej sytuacji w jakiej znala zła się gmina Sianów, wynikającej z braku dostępnych alterna- tyw skorzystania z usługi hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych po- chodzących z jej terenu. Gmina Sianów, jako jedyna ze współpracujących z MWiK gmin, kontestowała warunki, w tym cen owe, zaproponowanej umowy. W rezultacie podejmowanych przez nią działań, MWiK przyznała Gminie […] % upust od ceny taryfo- 24 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl wej zbiorowego odprowadzania ścieków obowiązującej na terenie miasta i gminy Ko- szalin nie podejmując w tym zakresie dalszych uzgodnień lub negocjacj i i nie uwzględ- niając propozycji Gminy ustalenia tego upustu na poziomie […] % lub prowadzenia roz- liczeń odzwierciedlających rzeczywiste koszty świadczenia usług. Zawarcie umowy na- stąpiło w sytuacji, gdy gmina Sianów znajdowała się (i wciąż znajduje się ) w sytuacji przymusowej, tj. nie miała (i nie ma) alternatywnej możliwości korzystania z usług oczyszczania ścieków komunalnych pochodzących z jej terenu w innym miejscu niż oczyszczalnia Jamno, a podjęcie przez nią działań zmierzających do b udowy wła- snej oczyszczalni byłoby nieuzasadnione ekonomicznie, czy wręcz niemożliwe. Jakkol- wiek Spółka ostatecznie przyznała Gminie […] % upust, tym niemniej nie wyraziła woli przeprowadzeni a jakichkolwiek dalszych rozmów dotyczących propozycji rozwiązań pr zedkładanych przez kontrahenta . Gmina – będąc w sytuacji przymusowej, nie mając alternatywnej możliwości oczyszczania ścieków podpisała umowę, o czym informowała Spółkę. Tym samym należy uznać, że MWiK narzucił gminie Sianów ceny wykonywanych na jej rzecz usług. C ENA NIEUCZCIWA W ocenie Prezesa UOKiK, za cenę nieuczciwą należy uznać cenę narzuconą przez przedsiębiorcę o pozycji dominującej z racji posiadania siły rynkowej, która m.in. :  została ustalona niezgodnie z zasadami jej wyliczenia określonymi w pr zepisach prawa dotyczących danego rodzaju działalności,  pozostaje bez uzasadnionego związku z ekonomiczną wartością świadczenia,  nie uwzględnia różnic kosztów ponoszonych przez przedsiębiorcę z tytułu usług wykonywanych na rzecz poszczególnych grup odbior ców,  narusza zasadę ekwiwalentności świadczeń,  uwzględnia koszty, które nie został y poniesione w związku ze świadczeniem usługi na rzecz konkretnego kontrahenta. W postanowieniu o wszczęciu postępowania antymonopolowego, s tawiając MWiK za- rzut stosowania praktyk ograniczających konkurencję polegających na nadużywaniu pozycji dominującej na rynku właściwym poprzez bezpośrednie narzucanie nieuczci- wych cen usług świadczonych na rzecz gmin Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno , uznano, że owa nieuczciwość cen p rzejawia się w stosowaniu w rozliczeniach z tymi gmin ami cen, określonych w taryfie za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe od- prowadzanie ścieków obowiązującej dostawców ścieków z terenu miasta i gminy Ko- szalin, sporządzonej w oparciu o kalkulację obejm ującą koszty związane z eksploata- cją i utrzymaniem oczyszczalni w Jamnie i całej sieci kanalizacyjnej na terenie miasta i gminy Koszalin, podczas gdy na rzecz tych gmin Spółka świadczy jedynie usługi zwią- zane z tranzytem i oczyszczaniem ścieków w ww. oczys zczalni. W celu udowodnienia praktyki polegającej na narzucaniu nieuczciwych cen, określonej w art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , poza wykazaniem, że przedsiębiorca, któremu ta praktyka jest zarzucana posiada pozycję dominują cą na rynku właściwy m , konieczne jest udowodnienie kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek , tj. : wykazanie, że przedsiębiorca narzuca kontrahentom cen i mają one nieuczciw y charakter. Z rozważań dotyczących udowodnienia, że ceny hurtowego odbioru i oczy szczania ście- ków komunalnych dostarczanych z ww. gmin do oczyszczalni Jamno ( vide: pkt 3 3 de- cyzji – narzucanie cen ) wynika, że zgromadzony materiał dowod owy pozwala jedynie na uznanie, że przesłanka narzucania przez MWiK cen ww. usług została spełniona wy- łącznie w odniesieniu do gminy Sianów. Ceny ww. usług nie zostały przez MWiK narzu- cone gminom Będzino, Manowo i Świeszyno. Te trzy gminy akceptują zaproponowane im cenowe warunki świadczenia ww. usług ustalone - w przypad ku gminy Manowo i Świeszyno - w drodze ustnych negocjacji, a w przypadku gminy Będzino zaakceptowane bez prowadzenia aktywnego procesu negocjacyjnego. 25 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Wobec niezaistnienia w przypadku gmin Będzino, Manowo i Świeszyno przesłanki na- rzucenia im przez MWiK pr oponowanych cen usług bezprzedmiotowe jest prowadzenie dalszych rozważań zmierzających do oceny nieuczciwego charakteru cen usług hurto- wego odbioru i oczyszczanie ścieków dostarczanych z terenu tych gmin y do należących MWiK urządzeń kanalizacyjnych i oczys zczalni Jamno . W sytuacji, gdy ceny te nie zo- stały przez MWiK jej kontrahentom - gminom Będzino, Manowo i Świeszyno - narzucone niemożliwe jest uznanie, że Spółka nadużyła wobec nich swojej pozycji rynkowej, na- wet w sytuacji, gdyby udowodniono, że ceny te były nieuczciwe. W dalszej części roz- ważań zasadnym jest dokonacie oceny zachowań MWiK jedynie w aspekcie nieuczci- wości ceny stosowanych wobec gminy Sianów, gdyż wykazano, że zachowania MWiK wobec tej gminy stanowiły narzucenie jej ceny usług. W umowie ł ączących MWIK z gminą Sianów zamieszczono postanowienie , na podstawie którego r ozliczenia za usługi hurtowego odbioru i oczyszczanie ścieków dostarczanych z terenu gmin y do należących MWiK urządzeń kanalizacyjnych i oczyszczalni Jamno odbywają się na podst awie stawek opłat odpowiadających obowiązującej w poszcze- gólnych okresach taryfie zbiorowego odprowadzania ścieków ustalonej dla dostawców ścieków komunalnych z obszaru miasta i gminy Koszalin, z zastosowaniem […] % upustu. Udzielony upust od ceny taryfowej obowiązującej na obszarze miasta i gminy Koszalin w 2015 r. wynoszącej 4,22 zł /m 3 odebranych ścieków stanowił […] zł /m 3 , a od ceny obowiązującej w 2016 r. wynoszącej 4,59 zł /m 3 – […] zł /m 3 . Z kalkulacji przedstawionej w Tabeli 4 (vide: pkt [2 0 ] Tabela 4 ustaleń faktycznych) wynika , że koszt y oczyszczenia 1 m 3 ścieków dostarczonych do oczyszczalni Jamno z poszczególnych gmin ościennych, w tym gminy Sianów oraz miasta i gminy Koszalin są […] i kształtują się na poziomie […] zł/m 3 . Koszty oczyszczenia ściek ów dostarczanych do oczyszczalni z terenu miasta i gminy Koszalin wyniosły w 2015 r. – […] zł/m 3 , a w 2016 r. – […] zł/ m 3 , natomiast koszty oczyszczenia ścieków dostarczanych z gminy Sianów w 2015 r. kształtowały się na poziomie […] zł/m 3 , a w 201 6 r. na poziomie […] zł/ m 3 . W przypadku opłat za usługi związane z hurtowym odbiorem ścieków i ich oczyszcze- niem brak jest uregulowań prawnych, które – analogicznie jak w przypadku usług zbio- rowego odprowadzania ścieków - określałyby obowiązek i zasady ich kal kulowania, w tym określania planowanych przychodów i niezbędnych do poniesienia kosztów. Spółka, określając poziom opłat pobieranych od gminy Sianów za wykonywane na jej rzecz usługi hurtowego odbioru i oczyszczenia ścieków mogła to uczynić przy wykorzy- st aniu różnych metod (np. komparatywnej, kosztowej, dochodowej). Jedną z nich mo- gło być odniesienie się do jednostkowych kosztów odbioru i oczyszczenia ścieków, po- noszonych w związku z wykonywanymi przez nią na rzecz lokalnej społeczności miasta i gminy Kosz alin usługami zbiorowego odprowadzania ścieków. W ocenie Prezesa Urzędu taryfa zbiorowego odprowadzania ścieków obowiązująca na terenie miasta i gmin Koszalin mogła stanowić poziom odniesienia dla określenia przez MWiK wysokości opłat jakie pobiera ona za wykonywane na rzecz ww. gminy usługi, a tym samym punkt wyjścia dla negocjacji zmierzających do ustalenia poziomu ceny hurtowej. Przyjęcie stawek taryf zbiorowego odprowadzania ścieków z terenu miasta i gminy Koszalina jako punktu odniesienia nie oznacza , że koszty uwzględniane przy ich wyli- czeniu obciążają gminy ościenne, w tym gminę Sianów. Koszty utrzymania sieci kana- lizacyjnej znajdującej się na terenie miasta i gminy Koszalin uwzględnione zostały w całości w cenie zbiorowego odprowadzania ścieków obo wiązującej na tym terenie i są ponoszone w całości przez odbiorców z terenu miasta i gminy Koszalin, na rzecz któ- rych MWiK realizuje usługi zbiorowego odprowadzania ścieków. Stawki taryf są jedynie punktem odniesienia, co jest dopuszczalne. Jak wskazano powyżej, c eny hurtowe odbioru i oczyszczenia ścieków komunalnych – w przeciwieństwie do cen detalicznych zbiorowego odbioru i oczyszczania ścieków – nie 26 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl są regulowane i możliwe jest zasadniczo dowolne ich kształtowanie przez przedsię- biorstwo wodociągowo - kanalizacyjn e, zwłaszcza, że nie dotyczy to relacji z pojedyn- czymi konsumentami, ale z innymi dostawcami tych ścieków (tu: gminą). Jak na to wskazują ustalenia faktyczne, taki sposób kształtowania cen umownych po- między stronami był akceptowalny przez Gminę Sianów, kt óra sama proponowała przy- jęcie tak skonstruowanego algorytmu ustalania wysokości ceny przy uwzględnieniu w rozliczeniach […] % upustu od ceny taryfowej, uzasadniając jego wysokość faktem pod- czyszczania ścieków dostarczanych do oczyszczalni w Jamnie (vide: p kt [2 6 ] ustaleń faktycznych) . O sią sporu nie jest więc sam mechanizm ustalania cen, ale zastosowanie przez MWiK wobec Gminy Sianów zbyt niskiej, w jej ocenie, obniżki ceny w wysokości – […] % od ceny taryfowej wobec postulowanej […] . Gmina Sianów proponowa ła MWiK ustalenie ceny ww. usług w oparciu o rzeczywiste koszty wykonywanych na jej rzecz usług lub z zastosowaniem […] % upustu od ceny taryfowej. Spółka, w przedłożonej gminie do podpisu umowie wprowadziła zapis prze- widujący przyznanie jej […] % upustu od ceny taryfowej za zbiorowe odprowadzanie ścieków obowiązującej na terenie miasta i gminy Koszalin. Aczkolwiek S półka nie przedstawiła szczegółowego, kosztowego uzasadnienia złożonej propozycji, tym nie- mniej brak jest podstaw dla przyjęcia twierdzenia, że p oziom cen usług wykonywanych przez MWiK na rzecz gminy Sianów określony został w oderwaniu i bez uwzględnienia relacji z rzeczywistymi kosztami świadczenia usługi. Cena uwzględnia bowiem koszty oczyszczenia ścieków dostarczanych do oczyszczalni Jamno. Kosz ty te – jak wskazano powyżej – […] kształtują się […] zł/m 3 (vide: pkt [2 0 ] Tabela 4 ustaleń faktycznych). Pomimo, że stosowana wysokość cen umownych budzi zastrzeżenia usługobiorcy, dla którego wysokość uzyskanego upustu jest niesatysfakcjonująca, to jednak nie można uznać, iż ceny te zostały określone bez jakiegokolwiek powiązania i w oderwaniu od relacji z rzeczywistymi kosztami usług wykonywanych na jego rzecz przez MWiK. Poczynione w toku postępowania ustalenia nie potwierdzają – w przypadku gmin Bę- dzino, Manowo i Świeszyno - faktu narzucania im przez MWiK cen świadczonych na ich rzecz usług hurtowego odbioru i oczyszczenia ścieków komunalnych, nat omiast w przy- padku gminy Sianów – pomimo tego, że wykazano, że przesłanka narzucenia gminie przez MWiK ceny ww. usług została spełniona – nieuczciwości ceny. Tym samym brak jest uzasadnionych podstaw do uznania, że MWiK nadużywała pozycji dominującej na lo kalnym rynku usług hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych dostar- czanych z terenu gmin: Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno do należących do MWiK Sp. z o.o. urządzeń kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków w Jamnie, poprzez bezpo- średnie narzuca nie nieuczciwych cen tych usług, co przejawia się w postaci stosowania w rozliczeniach z tymi gminami cen, określonych w taryfie za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków obowiązującej dostawców ścieków z terenu miasta i gminy Koszal in, sporządzonej w oparciu o kalkulację obejmującą koszty zwią- zane z eksploatacją i utrzymaniem oczyszczalni w Jamnie i całej sieci kanalizacyjnej na terenie miasta i gminy Koszalin, podczas gdy na rzecz gmin: Będzino, Manowo, Sia- nów i Świeszyno Spółka świ adczy jedynie usługi związane tranzytem i oczyszczaniem ścieków w ww. oczyszczalni. II. R OZSTRZYGNIĘCIE ZAWAR TE W SENTENCJI DECYZ JI . [3 4 ] Zgodnie z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w sprawach nieure- gulowanych w ustawie, do postępowań przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania a dministracyjnego. Art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyj- nego stanowi natomiast, że jeżeli z jakichkolwiek przyczyn postępowanie stało się bez- przedmiotowe organ administracji publicznej umarza prowadzone postępowanie. Bez- 27 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl przedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w tym artykule, bę- dąca przesłanką jego umorzenia oznacza, że brak jest któregoś z elementów material- nego stosunku prawnego. Ustalenie istnienia tej przesłanki stwarza obowiązek zakoń- czenia postępowania w danej instancji po przez jego umorzenie, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Prze- słanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postę powaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym. Konsekwencją jednak wykazania przesłanki bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania antymonopolowego jest wydanie decyzji o jeg o umorze- niu, które ma charakter obligatoryjny. [3 5 ] Postępowanie antymonopolowe, poprzedzające wydanie niniejszej decyzji, ujawniło przesłanki determinujące jego umorzenie wskutek braku materialnoprawnych podstaw do władczego rozstrzygnięcia o stosowaniu praktyki ograniczającej konkurencję zarzu- canej Spółce MWiK. Dla prawnego bytu praktyki objętej zarzutem postępowania, opi- sanej w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, niezbędne jest udowodnienie kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: narzucania cen i nieuczciwego charakteru narzucanych cen. W rozpatrywanej sprawie zgroma- dzony materiał dowodowy nie potwierdził dostatecznie, by wystąpiły powołane ele- menty prawnie statuujące nadużywanie przez MWiK posiadanej na rynku hur towego odbioru i oczyszczanie ścieków komunalnych dostarczanych z terenu gmin: Będzino, Manowo, Sianów i Świeszyno poprzez narzucanie i stosowanie nieuczciwych cen tych usług. [3 6 ] Uwzględniając wszystkie ww. okoliczności Prezes Urzędu stwierdził, iż - w t ej konkret- nej sprawie - dalsze prowadzenie postępowania dotyczącego praktyk ograniczających konkurencję, stosowanych przez MWiK uznać należy za bezprzedmiotowe, a wszczęte postępowanie należy umorzyć. Zgodnie bowiem z reprezentowanym w doktrynie po- glądem u stalenie bezprzedmiotowości postępowania stwa rza obowiązek zakończenia postępowania […] przez jego umorzenie, ponieważ nie będzie podstaw do rozstrzy- gnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadl iwości mającej istotny wpływ na wynik sprawy 9 . Powyższe stanowisko znajduje również uzasadnienie w orzecznictwie. I tak zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 1998 r. (sygn. akt I SA/Kr/1141/97) w myśl art. 105 § 1 K.pa., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umo- rzeniu postępowania. Użycie przez ustawodawcę słowa „wydaje” a nie „może wydać” oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest o bligatoryjne, gdy postę- powanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Natomiast zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1995 r. (sygn. akt SA/Ldz. 2424/94), z bezprzedmiotowością postępowania (art. 105 § 1 K pa) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy . Rozstrzygając przedmiotową sprawę, Prezes Urzędu, wypełniając dyspozycję wynikającą z art. 105 § 1 k.p.a. uwzgl ędnił brak podstaw materialnoprawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia o za- rzucanym Spółce nadużyciu pozycji dominującej na rynku. Biorąc pod uwagę wszystkie ww. okoliczności Prezes Urzędu orzeka, jak w sentencji decyzji. P OUCZENIE 9 B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 461 - 463. 28 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz.U. z 201 6 r., poz. 1 822 ze zm.), od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwo- łanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w termi- nie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Gdańsku Roman Jarząbek O TRZYMUJ Ą : Miejskie Wodociągi i Kanalizacji Sp. z o.o. ul. Wojska Polskiego 14 75 – 711 Koszalin a/a