RGD-1/2019

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW MAREK NIECHCIAŁ 1 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl G dańsk, 14 lutego 201 9 r. RGD - 610 - 6 / 18/ MLM D ECYZJA NR RGD. 1 /2019 Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. ) w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 201 8 r., poz. 798, ze zm. ), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu, przeciwko przedsiębiorcy Exp Asset LTD z siedzibą w Londynie UMARZA SIĘ postępowanie w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegające na stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 7 pkt 14 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (D z. U. z 2017r. poz. 2070) i przejawiające się w postaci zachęcania użytkowników platformy internetowej EXP ASSET do wprowadzenia innych konsumentów do systemu, serwisu platformy, w zamian za obietnicę otrzymani a korzyści materialnych, co mogło wyczerpywać przesłanki art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. UZASADNIENIE [1] Prezes Urzędu Ochrony K onkurencji i Konsumentów, dalej również „ Preze s Urzędu ” w roku 2017 przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia, czy zasady oferowania konsumentom produktów i usług m.in. przez Exp Asset LTD nie prowadzą do naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów lub innych ustaw chroniących interesy konsumentów, sygn. RGD. 405 - 26/17/MLM. [2] Wyniki analizy materiału dowodowego, zgromadzonego w trakcie postępowania wyjaśniającego, dały podstawę do postawienia uzasadnionej hipotezy o możliwości uznania działalności przedsiębiorcy, prowadzącego platformę internetową EXP ASSET, za nieuczciwą praktykę rynkową pole gającą n a założeniu , prowadzeniu i propagowaniu systemu promocyjnego typu piramida, w ramach którego konsument wykonuje świadczenie w zamian za możliwość otrzymania korzyści materialnych, które są uzależnione przede wszystkim od wprowadzenia innych konsumentów do systemu, a nie od sprzedaży lub konsumpcji produktów. [3] W dniu 1 6 li pca 201 8 r., postanowieniem nr 40 Prezes Urzędu wszczął, z urzędu, postępowanie w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegające j na stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 7 pkt 14 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2017r. poz. 2070) i przejawiające się w postaci zachęcania użytk owników platformy internetowej EXP ASSET do wprowadzenia innych konsumentów do systemu, serwisu platformy, w zamian 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl za obietnicę otrzymania korzyści materialnych, co może wyczerpywać przesłanki art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsu mentów. P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW USTALIŁ , CO NASTĘPUJE : O KOLICZNOŚCI FAKTYCZN E SPRAWY [4] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po otrzymaniu sygnału … przeprowadził postępowanie wyjaśniające dotyczące działalności i oferty Spółki Exp Asset LTD z siedzibą w Londynie . W wyniku podjętych działań Prezes Urzędu ustalił m.in., co następuje: 1. Spółka Exp Asset LTD , została utworzona 27 kwietnia 2017r. Kapitał założycielski Spółki wynosi 250.000 GBP i dzieli się na 250.000 udziałów. Całość udziałów posiada … , który jest członkiem jednoosobowego zarządu spółki oraz jest uprawniony do jej reprezentacji. 2. Zgod nie z opr acowanym przez Spółkę R egulaminem (pkt 1.1 R egulaminu ) Exp Asset to platforma internetowa o tematyce inwestycyjno - szkoleniowej z zakresu dotyczącego rynków kapitałowych i walutowych, kryptowalut, start - upów z branży IT i arbitrażu kryptowalut. 3. Serwis (Plat forma) to strona internetowa znajdująca się pod adresem domenowym http://www.expasset.com (pkt. 2.4 R egulaminu ) 4. Użytkownik to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej , której ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadząca działalność gospodarczą lub zawodową, bądź posiadająca w inny sposób odpowiednie uprawnienie regulowane przepisami krajowymi, do uczestnictwa w Serwisie, jeśli takowe jest konieczne w miejscu jego zami eszkania lub pobytu (pkt.2.4 R egulaminu ). 5. Użytkownik , poprzez Serwis uzyskuje dostęp do usług Exp Asset oraz możliwość korzystania z nich, przy czym Użytkownicy mogą korzystać z usług dostępnych na ich kontach, zgodnie z warunkami określonymi w Planie Marketingowym oraz mają prawo do udziału w zyskach uzyski wanych przez Exp Asset, zgodnie z Planem Marketingowym (2.1 R egulaminu ). 6. Użytkownik, który wykupił dowolny pakiet określony w Planie Marketingowym jest Użytkowaniem Premium (pkt 2.4 R egulaminu ) i nabywa prawo do udziału w zyskach (osiągania korzyści finans owych) uzależnionych od dochodów Exp Asset (pkt 4.2 R egulaminu ) Exp Asset , w ramach sprzedawanych przez siebie usług uzyskuje środki, które wykorzystuje do osiągniecia zysków. Głównymi źródłami zysków są inwestycje w koparki do kopania kryptowalut (uzyskiw anie mocy obliczeniowej) oraz trading kryptowalut (obrót środkami celem zwiększenia kapitału) – (pkt 5.15 R egulaminu ) Exp Asset nie gwarantuje zysków z serwisu, Użytkownicy będą osiągali zysk, jeśli zostanie on wypracowany przez firmę (pkt 5.18 R egulaminu ) . 7. Produkty Exp Asset , tj. pakiety (usługi szkoleniowe wraz z prawem do udziału w zyskach), jak i część matryc mają określony okres działania. Po upłynie tego czasu użytkownik dokonuje wyboru, czy nabywa usługi ponownie na kolejny okres (pkt 6.3 R egulaminu ) . 8. Exp Asset oferuje zainteresowanym, płatny 120 dniowy dostęp do oferowanych usług szkoleniowych, poprzez zakup wybranego pakietu Premium. Dostępnych jest 5 pakietów Premium (w cenie od 100 do ponad 1mln $);  Premium 1 (cena pakietu: 100 - 499$) Użytkownik otrzymuje dostęp do Live Trading Room – biuro gdzie traderzy dokonują transakcji na rynkach kapitałowych. Istneje możliwość śledzenia transakcji „ na żywo ” . 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  Premium 2 (cena pakietu: 500 - 999$) Dostęp do Live Trading Room oraz 1 dziennie Trade Idea – codzienna publikacja możliwych scenariuszy na wybranej parze walut, indeksie lub surowcu.  Premium 3 (cena pakietu: 1000 - 4999$) Dostęp do Live Trading Room ; 1 dziennie Trade Idea oraz pakiet edukacyjny w formie webinarów.  Premium 4 ( cena pakietu: 5000 - 999 999$) Dostęp do Live Trading Room ; 1 dziennie Trade Idea; pakiet edukacyjny w formie webinarów oraz raz w roku uczestnictwo w Trading CAMP – zagraniczna wycieczka połączona ze szkoleniami prowadzonymi przez traderów Exp Asset.  Premiu m 5 (cena pakietu: powyżej 1mln$) Dostęp do Live Trading Room ; 1 dziennie Trade Idea; pakiet edukacyjny w formie webinarów; raz w roku uczestnictwo w Trading CAMP oraz ustalenia indywidualne. W ramach wybranego pakietu Premium Użytkownik otrzymuje określon e w danym pakiecie usługi edukacyjne oraz prawo do udziału w zyskach, „wypracowanych” przez traderów Exp Asset. Traderzy 1 inwestują środki pochodzące z zakupu pakietów w różnego rodzaju produkty (towary, forex, waluty, kryptowaluty itp.), a Użytkownik obse rwując czynności traderów otrzymuje usługę edukacyjną, którą wykupił w danym pakiecie. 9. Użytkownik, zgodnie z opracowanym przez przedsiębiorcę Planem Marketingowym może pozyskiwać inne osoby do Exp Asset, celem dystrybucji towarów i usług oferowanych przez Spółkę, jest to tzw. Program Partnerski (pkt 5.4 Regulaminu ). 10. Po pozyskaniu innych osób/użytkowników utworzona zostaje struktura sprzedażowa , a Użytkownik Premium otrzymuje uzgodnioną prowizję, uzależnioną od obrotu wygenerowanego przez tę strukturę sprze dażową. Struktura sprzedażowa przybiera kształt „piramidy” Użytkownik tworzy strukturę sprzedażową dzielącą się na dwie grupy (lewa i prawa). Do każdej grupy może zapraszać osoby. Prowizje naliczane są w wysokości … % , po rozliczeniu różnicy między słabszą a mocniejszą grupą, czyli grupą, która osiągnęła większy obrót. Prowizje wypłacane są w oparciu o obroty uzyskane przez grupę słabszą. Do pobrania prowizji są uprawnione wyłącznie osoby zakwalifikowane. Kwalifikacja w ymaga obecności, w strukturze sprzedażowej, co najmniej 2 osób aktywnych, po jednej w każdej grupie. Dla tych użytkowników, którzy posiadają wykupiony pakiet Premium 3, o wartości min. 1.000$ przewidziana jest dodatkowa premia tzw. DIRECT BONUS. Premia wyn osi … % od każdego dowolnie zakupionego pakietu edukacyjnego, przez partnera bezpośrednio pozyskanego do struktury. 11. Ponadto, zgodnie z opracowanym przez Exp Asset Planem Marketingowym, w ramach budowy struktur sprzedażowej (pozyskiwania nowych członków str uktury) Użytkownik ma możliwość wykupienia dowolnych matryc MATRIX (M). Matryce zawierają produkty edukacyjne (trading) np.  Instrukcje (Instructions Basic, Intermediate, Advanced) – (dostępne od M25).  Informacje i zagadnienia związane z rynkiem kontraktów terminowych, dostępnych instrumentów, analizy itp.  Inside Bar od M75)  Narzędzie pozwalające zlokalizować formację „Inside Bar” na platformie MT4. 1 Trader – podmiot, który zawiera krótkoterminowe transakcje instrumentami finansowymi, takimi jak np. akcje, obligacje, kontrakty terminowe czy opcje w celu osiągnięcia zysku w wyniku zmiany ich ceny. 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  Auto Stop Loss (dostępne od M125)  Ustalenia zlecenia umożliwianego określenie dopuszczalnego poziomu strat.  Si gnals (dostępne od M250)  1 - 10 sygnałów tygodniowo wysyłanych na wskazany adres elektroniczny od poniedziałku do piątku.  Practical Webinars (dostępne od M 500) 12. Jest 6 matryc, w tym 3 stałe i 3 czasowe, wygasające po 18 miesiącach. Matryce stałe  M 25 (cena 25$),  M 75 (cena 75$),  M 125 (cena 125$). Matryce Czasowe  M 250 (cena 250$),  M 500 (cena 500$),  M 1000 (cena 1.000$). 13. W każdej matrycy, na pierwszym poziomie, jeden Użytkownik/partner może mieć nad sobą 3 partnerów. Czwarty oraz kolejny partner jest umiesz czany na poziomie wyższym matrycy, stąd tworzona struktura przyjmuje kształt trójkąta (piramidy) . 14. Użytkownik, pozyskujący nowych członków, otrzymuje … % za zakupy w każdej matrycy w swojej organizacji/strukturze, naliczane do 10 poziomu tzw. MATRIX BONUS oraz - w wypadku posiadaczy M1000 – … % wysokości sumy zakupów każdego bezpośredniego partnera tzw. VIP BONUS. 15. Matryce czasowe (M250, M500 i M1000) związane są z „kopaniem” kryptowalut . Wykupując matryce Użytkownicy otrzymują od firmy tzw. moc obliczeniową. Moc obliczeniowa danej matrycy to udział w inteligentnej kopalni, wydobywającej najbardziej opłacalne w danym momencie kryptowaluty, osoby wydobywające kryptowaluty to tzw. miners:  basic miner – 12,5MH/s mocy obliczeniowej – od M250,  advanced miner 0 - 2 5MH/s mocy obliczeniowej – od M500,  Pro miner – 50MH/s mocy obliczeniowej od M1000. 16. Oprócz premii z planu marketingowego Użytkownicy, za swoja aktywność w serwisie, mogą otrzymać nagrody (pkt 5.6 Regulaminu ). 17. Minimalne zaangażowanie środków przez osoby zainteresowane usługami Exp Asset to zakup pakietu Premium 1, w cenie 100$ oraz Pakietu Matrix 1, w cenie 25$. P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . [5] Artykuł 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustanawia z akaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przez które, stosownie do definicji zawartej w 24 ust. 2 pkt 3 uokik, rozumie się godzące w nie, sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, polegające na stosowa niu nieuczciwej praktyki rynkowej lub czynu nieuczciwej konkurencji. [6] Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (zwana dalej upnpr) za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzaj ącą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk. Praktyki te nie podlegają ocenie w światle przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 upnpr co oznacza, że dla oceny praktyki przedsiębiorcy nie jest konicznym wykazywani e , iż jego działania prowadzą do zniekształcenia zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta, przed lub po zawarciu umowy albo w trakcie jej zawierania . Art. 7 upnpr zawiera katalog praktyk uznanych przez ustawodawcę za nieuczciwe prak tyki rynkowe wprowadzające 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl konsumentów w błąd. W myśl art. 7 pkt 14 upnpr nieuczciwą praktyką rynkową, wprowadzającą konsumentów w błąd, jest zakładanie, prowadzenie lub propagowanie systemów promocyjnych typu piramida, w ramach których konsument wykonuje świadczenie w zamian za możliwość otrzymania korzyści materialnych, które są uzależnione przede wszystkim od wprowadzenia innych konsumentów do systemu, a nie od sprzedaży lub konsumpcji produktów. [7] Aby działania przedsiębiorcy mogły zostać uznane za nieuc zciwą praktykę rynkowa, o której mowa w przywołanym wyżej przepisie, koniecznym jest wypełnienie łącznie następujących przesłanek tj;  przedsiębiorca musi założyć, prowadzić lub propagować określony system,  w ramach systemu konsument musi wykonywać świadcz enie za możliwość uzyskania korzyści materialnych,  korzyści te uzależnione są od wprowadzenia innych konsumentów do systemy, a nie od sprzedaży czy konsumpcji produktów. Zdaniem Prezesa Urzędu działania Spółki polegające na prowadzeniu platformy Exp Asset mogły wskazywać na stworzenie , prowadzenie oraz propagowanie systemu typu piramida, a to z uwagi na konstelację praktyki przedsiębiorcy opartej na konfiguracji następujących okoliczności tj.: [8] Po pierwsze , przedsiębiorca oferując Pakiety informował konsumentów , że wykonuje na rzecz nabywców usługi edukacyjne, jednak w rzeczywistości działalnoś ć jego spr ow adza się przede wszystkim do pozyskiwania środków finansowych, które następnie stanowią przedmiot różnego rodzaju operacji. Użytkownik może obserwo wać pracę traderów , ale faktycznie inwestowane są środki finansowe pochodzące z wpłat dokonywa nych przez nabywców usług. Dzięki tym środkom i inwestycjom możliwe jest osiągniecie określonych zysków, jednak Użytkownicy uzyskują tylko ustaloną ich część, nat omiast, ewentualne straty obciążają w całości usługobiorców, gdyż Exp Asset nie gwarantuje dodatniego wyniku swoich działań. [9] Po wtóre , przedsiębiorca poprzez obietnicę zapłaty w postaci prowizji zachęca nabywców do pozyskania do systemu innych osób, które także dokonają zakupu Pakietu Premium, a w rzeczywistości przekażą Exp Asset swoje pieniądze, celem ich inwestowania, w mniej lub bardziej ryzykowne produkty, bez gwarancji uzyskania zysków i z możliwością ich str a ty. Za pozyskanie nowych uczestników syste mu , osoby werbujące otrzymują korzyści materialne, w postaci ustalonych prowizji. Pieniądze naliczane w postaci prowizji pochodzą jednak przede wszystkim z wpłat dokonywanych, przez nowych/pozyskanych Użytkowników, tytułem zapłaty przez nich za zakup daneg o Pakietu Premium . Tak długo, jak do struktury sprzedażowej będą dołączali nowi klienci/nabywcy Pakietów Premium, Exp Asset będzie uzyskiwał środki na dokonywanie inwestycji oraz realizację wypłat premii, nawet przy ujemnym rezultacie wykonanych operacji k apitałowych. Wynika to przed wszystkim z następujących okoliczności tj.:  terminowości Pakietów (pakiety wykupowane są na 120 dni, po tym okresie Użytkownik albo rezygnuje ze współpracy albo wykupuje ponownie, dowolnie wybrany Pakiet, czyli stała współpraca zapewnia Spółce cykliczny „dopływ gotówki”),  uzależnienia prowizji od zakupów dokonywanych przez osoby pozyskane (prowizja naliczana jest w wypadku zakupów usług przez pozyskanych Użytkowników) ,  brak udziału użytkownika w zyskach P rzedsiębiorcy , w wypadku powstania straty z działalności operacyjnej. [10] Po trzecie , oprócz Pakietów Premium Exp Asset oferuje również matryce MATRIX i gwarantuje każdemu nabywcy matrycy, który pozyska nowych Użytkowników bonus w wysokości … % od wartości każdej z matryc zakupionej p rzez osoby zwerbowane do 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl systemu. Także i w tych produktach środki wypłacane pochodzą bezpośrednio z wpłat/zakupów dokonywanych przez inne, kolejne osoby. [11] W prezentacji Exp Asset dot. Planu marketingowego przedsiębiorca przedstawia, dla matrycy M250, przykładową strukturę oraz wartość obrotu uzyskanego w ramach tej struktury i możliwe do uzyskania bonusy. … Z danych zawarty w tabeli, wynika, że w efekcie pozyskania/zwerbowania kolejnych osób, do 10 poziomu, w strukturze będzie łącznie … Użytkowników, którzy zakupując matrycę M250, o wartości 250$ każda, w sumie osiągną obrót w kwocie … $ i uzyskają … % bonus, w łącznej kwocie …. $. Pomijając błąd obliczeniowy, w sumie obrotów ogółem, z przedstawionego schematu wynika, że wypłata bonusu będzie sfinansowan a ze środków pochodzących z zakupów dokonywanych przez kolejnych członków struktury. Pozostała część tej kwoty zastanie przeznaczona na zrealizowanie przez przedsiębiorcę usługi, których efektywność nie jest gwarantowana . Niewątpliwie cechą przedstawionej struktur y jest uzależnienie możliwości uzyskania przez Użytkownika korzyści materialnych (premie/bonusy), w zamian za werbowanie kolejnych osób, przy czym możliwość uzyskania tych korzyści następuje po dokonani u zakupu przez nowych członków systemu, nie je st natomiast uzależniona od sprzedaży, poza utworzoną strukturę, określonych towarów, czy ich konsumpcji. Im więcej osób zostanie pozyskanych do struktury i dokona zakupu produktów Exp Asset tym więcej pieniędzy będzie mogła przeznaczyć Spółka na różnego r odzaju inwestycje, przedsięwzięcia kapitałowe i to bez konieczności zapewnienia dodatniego wyniku tych działań. Nawet jeśli Spółka osiągnie w danym czasie zysk, to tylko jego ułamek zostanie przeznczony na wypłaty dla Użytkowników, pozostała cześć zostanie zachowana przez przedsiębiorcę. Zdaniem Prezesa Urzędu działania Spółki mogły spełnia ć przesłanki analizowanego przepisu tj. art. 7 pkt 14 u pnpr . [13] Podkreślić również należy, że działania przedsiębiorcy mogły godzić w interesy przeciętnego konsumenta, którego przeciętność polega na tym, że z jednej strony możemy wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, lecz z drugiej strony nie możemy uznać, że jest to wiedza kompletna i profesjonalna i że konsument – mimo tej ogólnej orie ntacji w rzeczywistości – ma prawo pewnych rzeczy nie wiedzieć. Klientami Spółki są konsumenci, którzy posiadają określone cechy wspólne, zwykle są to osoby, które przede wszystkim poszukują takich produktów kapitałowych, które mogą przynieść zysk większy, niż produkty tradycyjne typu lokaty bankowe. Są to również osoby, które z uwagi na różne okoliczności np. wiek lub poziom wykształcenia nie znają uregulowań prawnych lub słabo rozróżniają i rozumieją różnice w rodzajach produktów finansowych, w szczególno ści gdy mają do czynienia z produktami nowymi lub o skomplikowanym charakterze. Są to więc konsumenci przeciętni, którzy jednak potrafią zrozumieć kierowane do nich informacje oraz umieją podjąć - w oparciu o ten przekaz - świadomą decyzję co do oferty i p roduktów, jeżeli tylko wiedza ta przekazana jest im w sposób zrozumiały, jednoznaczny i nie wprowadza ich w błąd. Tymczasem, naruszenie polegające na prowadzeniu systemu typu piramida przejawia się wprowadzaniem konsumentów w błąd. Praktyka ta została zali czona do katalog u przykładowych, nieuczciwych i wprowadzających w błąd praktyk rynkowych (art. 7 unpr) . [14] W ocenie Prezesa Urzędu, w wypadku systemu promocyjnego typu piramida to założenie, prowadzenia i propagowanie tego systemu może doprowadzić do naruszenia interesów konsumentów . W niniejszej sprawie działania Spółki mogły dotyczyć każdego konsumenta : nie tylko zarejestrowanych użytkowników platformy Exp Assert, ale także nieograniczonego kręgu konsumentów , z uwagi na fakt, że oferta przystąpienia do systemu kierowana była do nieograniczonego kręgu odbiorców. Działanie Spółki nie dotyczyło zatem interesów poszczególnych osób, lecz szerokiego kręgu konsumentów, 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl któryc h sytuacja jest identyczna i wspólna. Jak zaznaczono wyżej, wszelkie działania przedsiębiorcy, sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami oraz godzące w zbiorowe interesy konsumentów są zakazane, co wprost stanowi art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkur encji i konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu działania Spółki mogły prowadzić do naruszenia zbiorowego interes u konsumentów. [15] W odpowiedzi na postawiany zarzut Spółka Exp Asset Ltd, pismem z dnia 5 września 2018 r., poinformowała Prezesa Urzędu o zaprzestaniu świadczenia usług dla Użytkowników z Polski, natomiast pismem z dnia 6 grudnia 2018 r. oraz 10 stycznia 2019 r. powiadomiła, iż z dniem 20 listopada 2018 r. Spółka została rozwiązana i wykreślona z brytyjskiego rejestru przedsiębiorców. R OZST RZYGNIĘCIE ZAWARTE W SENTENCJI DECYZJI . [16] Zgodnie z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do postępowań przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis a rt. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi natomiast , że jeżeli z jakichkolwiek przyczyn postępowanie stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej umarza prowa dzone postępowanie. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w tym artykule, będąca przesłanką jego umorzenia oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego. Ustalenie istnienia tej przesłanki stwarza obowi ązek zakończenia postępowania w danej instancji poprzez jego umorzenie, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym. Konsekwencją jednak wykazania przesłanki bezprzedmiotowości prowadzonego postęp owania antymonopolowego jest wydanie decyzji o jego umorzeniu, które ma charakter obligatoryjny. Powyższe stanowisko znajduje równi eż uzasadnienie w orzecznictwie. Z godnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 1998 r. (sygn. akt I SA/Kr/1141/97) w myśl art. 105 § 1 K.pa., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Użycie przez ustawodawcę słowa „wydaje” a nie „może wydać” oznacza, że w ydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Natomiast zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1995 r. (sygn. akt SA/Ldz. 2424/94), z be zprzedmiotowością postępowania (art. 105 § 1 Kpa) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. [17] Postępowanie w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy ko nsumentów , poprzedzające wydanie niniejszej decyzji, ujawniło przesłanki determinujące jego umorzenie wskutek braku materialnoprawnych podstaw do władczego rozstrzygnięcia o stosowaniu zarzucanej nieuczciwej praktyki rynkowej. Prezes Urzędu uznał, iż zacho dzi bezprzedmiotowość niniejszego postępowania, z uwagi na fakt, iż Spółka Exp Asset Ltd, będąca stroną niniejszego post ę powania, została rozwiązana z dniem 20 listopada 2018 r. , nie istniej e więc podmiot, któremu postawiono zarzut stosowania nieuczciwej praktyki rynkowej, stąd dalsze prowadzenie postę powania jest bezzasadne , bezpodstawne i bezprzedmiotowe . Utrata bytu prawnego przez stronę, wobec której wszczęto postępowanie w sprawie podejrz enia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów stanowi bowiem przeciwwskazanie prawne do prowadzenia postępowania, a w konsekwencji uniemożliwia wydanie 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. POUCZENIE: Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochro nie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1822 zm. ), od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia , za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku. Z upo ważnienia Prezesa urzędu Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku Roman Jarząbek