RGD-11/2013

Gdańsk, dnia 26 września 2013 r. RGD . 61/16 /12/ 13/ IPW DECYZJA Nr . 11 /2013 Stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konk u- rencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zmian a mi) – działając w imieniu Prezesa Urzęd u Ochrony Konkurencji i Konsumentów ― po przeprowadzeniu post ę- powania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę- tego z urzędu przeciwko przedsiębiorcy: Z. Rz. , prowadzącego działa l ność gospo- darczą pod n a zwą (…) Z. Rz. w Sz. , I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konk u- rencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) uznaje się za pra k- tykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konk urencji i konsumentów, działania przedsiębiorcy polegające na naruszeniu obowiązku udzielania konsumen tom pełnych i rzete l- nych informacji poprzez: 1) niepowiadamianie konsumentów o zasadach i sposobach utrwalania, zabezpi e- czania i udostępniania przez prze dsiębiorcę drugiej stronie treści zawieranej umowy, co jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 66 1 § 2 pkt 3 i § 3 kodeksu cywi l nego, 2) informowanie, w Regulamin ie sklepu internetowego (…) Z. Rz. , na stronie: (…) , iż: a) Ceny prezentowane w Sklepie mają w yłącznie charakter orientacyjny […] Podawane w sklepie ceny towarów nie określają ceny dostawy do Klienta, która ustalana jest odrębnie dla każdego zamówienia składanego przez klienta i której wysokość zależy od wartości zamówienia, daty realizacji zamówie nia, dostępności towaru oraz warunków i sposobu realizacji d o- stawy i wykazywana jest odrębnie przy każdym zamówi e niu. co jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 9 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 oraz ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych pra w konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), b) Klient ma prawo odstąpienia od umowy bez podania przyczyn w ciągu 10 dni od złożenia zamówienie na warunkach, które określa ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowi e- dzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), co jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 7 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ust a- wy z dnia 2 ma rca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odp o- wiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura UOKiK w Gdańsku 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl c) W przypadku zwrotu towaru, klient otrzymuje na wskazane w „Form u larzu zwrotu towaru” konto cenę uiszczoną tytułem nabycia towaru pomniejsz o- ną o koszty wykonania przelewu i dostawy t o waru, co jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzo ną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), 3) niezamieszczanie w Regulaminie sklepu (…) Z. Rz. (…) informacji na temat wa- runków świadczenia usług drogą elektroniczną, w tym wymagań technicznych niezbędnych do współpracy z sy s temem tel einformatycznym, którym posługuje się usł u godawca, co jest sprzeczne z art. 8 ust. 3 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18.07.2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. nr 144, poz. 1204 ze zm.), 4) niezamieszczenie na stron i e sklepu internetowego (… ) Z. Rz. (… ) informacji o: adresie zamieszkania (siedzibie) przedsiębiorcy oraz organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, a także numerze, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany – wbrew dyspozy cji art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271, z późn. zm.); i nakazuje się zaniechanie stosowania tej pra k tyki. II. N a podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochr o nie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) , uznaje się za pra k- tykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania Z. Rz. , prowadzące- go działalność gospodarcz ą pod nazwą (…) Z. Rz. w Sz. , polegające na narusze- niu obowiązku udzielania konsumentom pełnych i rzetelnych informacji poprzez zamieszczenie w Regulaminie korzyst a nia ze sklepu intern etowego na stronie (…) postanowienia o tr e ści: Nie wysyłamy zamówienia p rzed otrzymaniem wpłaty, również w przypadku prz e- słania dowodu nadania, co jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę w y- rządzoną przez produkt ni e bezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.) i stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konk u- rencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosow a nia z dniem 3 czerwca 2013 r. III. Na podstawie art. 26 ust. 1 u stawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konk u- rencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) uznaje się za pra k- tykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, działania przedsiębiorcy p o- legające na stosowaniu we wzorcu umownym pn . Regulamin pos tanowienia o treści: Kupują cy odbierający przesyłkę jest zobowiązany do sprawdzenia, czy przesyłka nie posiada uszkodzeń powstałych w czasie transportu, śladów otwi e- rania. Warunkiem rozpatrzenia ewentualnej reklamacji jest spisanie w obecn o- ści pracownika f irmy spedycyjnej Protokołu Reklam a cji 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl - uznanego za postanowienie niedozwolone i wpisane do Rejestru postanowień wzorców uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kpc, co m o że stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o ochr onie ko n kurencji i konsumentów pod poz. 1871, 1889 i 1993 oraz nakazuje się zaniechanie ich st o- sowania. IV. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 5 i 6 tej ust awy, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszaj ą- cych zbiorowe interesy kons u mentów - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - nakłada się na przedsiębiorcę Z. Rz. , prowadzącego działalność gosp o darc zą pod nazwą (…) Z. Rz. w Sz. , kary pieniężne w w y sok o ści: 1) 2 21 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden złotych ), płatną do budżetu pa ń- stwa z tytułu n a ruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i ust 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt I 1) i 3) n i- niejszej dec y zji, 2) 133 zł (słownie: sto trzydzieści trzy złote ), płatną do budżetu państwa z t y tułu naruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i ust 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen tów w zakresie opis anym w pkt I 2 a ) niniejszej d e cyzji, 3) 221 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden złotych ), płatną do budżetu pa ń- stwa z tytułu n a ruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i ust 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pk t I 2 b i c ) n i- niejszej dec y zji, 4) 221 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden złotych ), płatną do budżetu pa ń- stwa z tytułu n a ruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i ust 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsument ów w zakresie opisanym w pkt I 4) ninie j- szej dec y zji, 5) 166 zł (słownie: sto sześćdziesiąt sześć zło t y c h ), płatną do budżetu państwa z tytułu naruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i ust 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt II niniejszej d e- cyzji, 6) 176 zł (słownie: sto siedemdziesiąt sześć złotych), płatną do budżetu pa ń stwa z tytułu naruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i ust 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt I II niniejszej decyzji. V . Na p odstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ust awy i § 2 pkt 4 rozporządzenia Prez e sa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po prz e- prowadzeniu wszczętego z urzędu - postępowania w s prawie praktyk naruszaj ą- cych zbiorowe interesy konsumentów - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl obciąża się przedsiębiorcę Z. Rz. , prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (… ) Z. Rz. w Sz. w sprawie praktyk naruszających z biorowe interesy konsumentów oraz zobowiązuje się tego przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 36 złotych (słownie: trzydzieści sześć złotych ) w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzj i. V I . Na podstawie art.105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postęp o wania administracyjnego ( Dz.U. 2013, poz. 2 6 7 t.j.) , w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu, przeciwko przedsiębiorcy: Z . Rz. , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (…) Z. Rz. w Sz. , umarza się po- stępowanie w części dotyczącej stos o wania przez przedsiębiorcę praktyki okre- ślonej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen- tów, a polegającej na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzet elnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczan ie w Regulaminie sklepu (…) Z. Rz. (…) i nformacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego d o ty- czącego wykonyw a nej przez przedsiębiorcę usługi on - line, co jest sprzeczne z art. 8 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18.07.2002 r. o świadczeniu usług drogą elektr o niczną ( Dz. U. nr 144, poz. 1204 ze zm.) . UZASADNIENIE [1] Dnia 22 lutego 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del e- gatura w Gdańsku otrzymał drogą elektr oniczną na adres gdansk@uokik.gov.pl zawiadomienie konsumenta o podejrzeniu stosowania przez skarżonego prze d- siębiorcę – Z. Rz. , prowadzącego działa l ność gospodarczą pod nazwą (…) Z . Rz. w Sz. , praktyk naruszający ch zbiorowe i n teresy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkure n cji i konsumentów (Dz.U., Nr 50, poz. 331 ze zm.). W toku p odjętych czynności ustalono, że skarżony przedsiębiorca uczestniczy w obrocie w ramach prowadzonej sprzedaży telefonów komórkowych , za p o- średnictwem sklepu internetowego prowadzonego pod adresem (…) . Prezes Urzędu dokonał analizy informacji znajdujących się na stronie sklepu i n- ternetowego firmy (…) Z . Rz . tj. (…) (dowód: ka rta: 6 - 11 ) [2] W wyniku podjętych czynności Prezes Urzędu stwierdził, iż istnieje uzasa d nione podejrzenie, iż skarżony przedsiębiorca dopuszcza się stosowania praktyk, o których mowa w art. 24 ust 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i ko n- sume n tów Ana liza stosowanego w ramach prowadzonej sprzedaży z a pośrednictwem Internetu „Regulaminu ” wykazała, że zawiera on postanowien ie wpisane do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. – z wanego dalej „Rej estrem” – których stosowanie mo że prowadzić do naruszenia zbiorowego interesu konsumentów, określonego w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…), a także ustalono, że zapisy zawarte na stronie internetowej sklepu , określające warunki sprzedaży, 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl naru szają obowiązki przedsiębiorcy w zakresie określonym w ustawie z dnia 2 marca 2000r. ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.) oraz w ustawie z dnia 18 l ipca 2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. Nr 144, poz. 1204 z późn. zm.). Wstępnie ustalono także, że praktyki stosowane przez p rzedsiębiorcę mogą naruszać zbiorowy interes konsumentów poprzez naruszenie obowiązku udzielenia konsumentom rz etelnej, prawdziwej i pełnej informacji. [3] W związku z powyższym postanowieniem nr 263 z dnia 6 września 2012 r. Pr e- zes UOKIK wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez przedsiębiorcę Z. Rz. , prowadzącego działalność gospodarczą p od nazwą (…) Z. Rz. w Sz. (zwany dalej: przedsi ę biorcą, (…) ), praktyk naruszających zbio- rowe interesy konsumentów, określonych w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie (…). [4] W ramach postępowania Prezes UOKiK podniósł zarzut braku udzielenia kons u- m entom rz e telnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: 1) niepowiadamianie konsumentów o zasadach i sposobach utrwalania, zabe z- pieczania i udostępniania przez przedsiębiorcę drugiej stronie treści zawi e- ranej umowy, co jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 66 1 § 2 pkt 3 i § 3 kodeksu cywilnego, 2) informowanie, w Regulaminie sklepu internetowego (…) Z. Rz. , na stronie: (…) , iż: a) Ceny prezentowane w Sklepie mają wyłącznie charakter orient a cyjny […] Podawane w sklepie ceny towarów nie określają ceny dost awy do Klienta, która ustalana jest odrębnie dla każdego zamówi e nia składanego przez klienta i której wysokość zależy od wartości zamówienia, daty real i- zacji zamówienia, dostępności towaru oraz w a runków i sposobu realizacji dostawy i wykazywana jest odręb nie przy każdym zamówieniu. co jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 9 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 oraz ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpiec z ny (Dz. U . Nr 22, poz. 271 ze zm.), b) Nie wysyłamy zamówienia przed otrzymaniem wpłaty, również w przypadku przesłania dowodu nadania, co jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odp owiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), c) Klient ma prawo odstąpienia od umowy bez podania przyczyn w ciągu 10 dni od złożenia zamó wienia na warunkach, które określa ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o och ronie niektórych praw konsumentów oraz odpowi e- dzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), co jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 7 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpiec z ny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), d) W przypadku zwrotu towaru, klient otrzymuje na wskazane w „Form u- larzu zwrotu towaru” konto cenę uiszczoną tytułem naby cia towaru p o- mniejszoną o koszty wykonania przelewu i dostawy t o waru, co jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebe zpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), 3) niezamieszczanie w Regulaminie sklepu (…) Z . Rz .(…) informacji na temat : a) warunków świadczenia usług drogą elektroniczną, w tym wymagań technicznych niezbędnych do współpracy z systemem teleinformatyc z- nym, który m posł u guje się usługodawca, co jest sprzeczne z art. 8 ust. 3 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18.07.2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. nr 144, poz. 1204 ze zm.), b) trybu postępowania reklamacyjnego dotyczącego wy konywanej przez przedsiębiorcę usługi on - line, co jest sprzeczne z art. 8 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18.07.2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. nr 144, poz. 1204 ze zm.), 4) niezamieszczenie na stronie sklepu int ernetowego (…) Z . Rz . (…) informacji o: adresie zamieszkania (siedzibie) przedsiębiorcy oraz organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, a także numerze, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany – wbrew dyspozycji art. 9 us t. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271, z późn. zm.); [5] Kolejny zarzut dotyczył stosowania we wzorcu umowy pod nazwą: „Reg ul a min” postanowienia umownego wpisanego na podstawie art. 479 45 k.p.c. do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Kupujący odbierający przesyłkę jest zobowiązany do sprawdzenia, czy przesyłka nie p o- siada uszkodzeń powstałyc h w czasie transportu, śladów otwierania. Waru n- kiem rozpatrzenia ewentualnej reklamacji jest spisanie w obecności pracownika firmy spedycyjnej Protokołu Reklam a cji ” , - uznanego za postanowienie niedozwolone i wpisane do Rejestru postan o wień wzorców uznanyc h za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kpc, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o ochronie konk u- rencji i konsumentów m.in. pod poz. 1993. [6] W odpo wiedzi na zawiadomienie Prezesa Urzędu z dnia 6 września 2012 r. p rzeds iębiorca w piśmie z dnia 15 grudnia 2012 r. (dowód: karta 21 ) oświa d czył co n a stępuje: 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl „[…] informuję, iż sklep został zrobiony próbnie przez informatyka na moje p o- lecenie, ale umieścił on tam regulamin i inne dane próbnie bez mojej wiedzy. Gdy otrzymałem pismo do Państwa niezwłocznie się do niego dostosowałem usuwając punkty w w / w piśmie niezgodne lub sprzeczne z ustawami i uzupełn i- łem o brakuj ą ce dane. ” Następnie, w piśmie z dnia 10 kwietnia 2013 r. (dowód: karta 33 ) przedsi ę biorca wyjaśnił, iż: „[…] skle p internetowy o nazwie (…) został stworzony próbnie przez i n formaty- ka, do dnia dzisiejszego jest modyfikowany, gdyż on pracy nie d o kończył a ja w tej formie go nie przejąłem i istnieje w formie testowej ponieważ info r matyk tworząc ten sklep nie umiejętnie go wykonał, na co wskazuje sam w y gląd, opis, jaki znikoma ilość towaru w sprzedaży. ” Ponadto przedsiębiorca podniósł, iż modernizacji sklepu dokonała jego ż ona w 2012 po przez ustanowienie w nim regulaminu, opisu przedmiotów i danych przedsiębiorcy , o czym poinformowała Z. Rz. 8 kwietnia 2012 r. W tym samym piśmie p rzedsiębiorca oświadczył, że: „[…] gdy otrzymałem pismo z dnia 06.09.2012 r. UOKiK które poinformowało mnie o działaniu sklepu, zdz i- wił mnie fakt że w owym sklepie jest regulamin, na który pow o łu je się urząd jak i op isy które mogą naruszać interesy i prawa konsumentów ponieważ nie wi e- działem że informatyk nie usunął sklepu z Internetu a co gorsza że ktoś bez m o- jej wiedzy umieścił w nim regulamin i moje dane, gdy dostałem powyższe pismo niezwłoczni e poinformowałem informatyka aby te niezgodności usunął gdyż sprawę zgłoszę na policję ponieważ zostały tam umieszcz o ne be mojej wiedzy i żeby sklep doprowadził do należytego stanu tak abym mógł z niego korz y stać, z moich informacji wynika iż jest w trakci e prac, a wcześniejsze niezgodności niezwłocznie usunął”. [7] W toku prowadzenia postępowania poprzedzającego wydanie niniejszej d e cyzji, Prezes UOKiK - Delegatura w Gdańsku otrzy mał również pisma Pani K. Rz. (żony skarżonego prze d siębiorcy). W pierwszym z ni ch – otrzymanym 21 listopada 2012 r. Pa ni K. Rz. poinformowa- ła, iż pomyłkowo, przez przypadek odebrała wezwanie Prezesa UOKiK z dnia 6 września 2012 r., a dresowane na jaj męża – Z. Rz. , i że nie jest w stanie mu go przekazać, gdyż nie ma ko n taktu z Panem R z. , a dodatkowo ww. Pismo zagubi- ła. Poprosiła o ponowne przes łanie wezwania do Pana Z. Rz. na adres : (…) . (dowód: ka r ta 14) . W raz z pismem p rzedsiębiorcy z dnia 10 kwietnia 2013 r. Prezes Urzędu otrz y- mał oświadczenie Pani K. Rz. o następującej tr e ści: „P ragnę oświadczyć, iż wszelkie zmiany, próby regulaminu oraz opis przedmi o- tów w sklepie inter netowym (…) w styczniu 2012 r. dokonywałam osobiści e oraz korzystałam z pomocy informatyka wprowadzając tam dane m o jego męża bez jego wiedzy. Podczas, gdy informaty k wykonywał prace na pan e lu internetowym sklepu ja nie miałam do niego dostępu, a po źle wykonanej i nieskończonej pra- cy ponieważ nie zapłaciłam informatykowi za źle wykonaną pracę on zabloko- wał mi dostęp do tego sklepu i nie miałam wpływu na dalsze dział ania. Męża o fakcie powiadomiłam dnia 8 kwietnia 2013 r. gdy on powi a domił mnie, iż sprawą 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl zainteresował się UOKiK, ja nie wiedziałam, iż mogę w ten sposób narazić na kalus odpowiedzialnoś ć mojego męża.” (dowód: karta 35 ) . [8] W piś mie z dnia 12 kwietnia 2013 r. p rzedsiębiorca poinformował Prezesa Urz ę- du, iż sklep internetowy (…) w roku 2012 uzyskał przychód w kwocie (…) zł. (dowód: karta 36 ) Wraz z pismem z dnia 1 lipca 2013 r. p rzedsiębiorca doręczył swoje zezn a nie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesione j straty) w roku podatk o wym 2012 r. (PIT - 36), z którego wynika, iż w roku 2012 r. przychód przedsiębiorcy z prow a- dzonej przez niego działalności gos podarczej wyniósł (…) zł (słownie: (…) ) (do- wód: karta 49 - 52 ). Prezes UOKiK ustalił, co następuje: [9] Przedsięb iorca Z. Rz. prowadzi jednoosobową działalność gospoda r czą pod na- zwą: (…) Rz. Z. w Sz. . W ramach prow a dzonej działalności zajmuje się także sprzedażą telefonów komórkowych za p o ś rednictwem sklepu internetowego (…) Klientami sklepu intern e towego mogą być zarówno osoby fizyczne dokonujące zakupów niezwiązanych bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodo- wą, a także podmioty pr o fesjona l ne. [10] Kontrola działalności prowadzonego pod adresem (…) skl e pu internetowego w ykazała, że postanowienia „Regulamin u” tego sklepu mo gą n a ruszać interesy konsumentów poprzez zawarcie w nim niedozwolonej klauzuli umownej o treści: „ Kupujący odbierający przesyłkę jest zobowiązany do sprawdzenia, czy przesył- ka nie posiada uszkodzeń p owstałych w czasie tran s portu, śladów otwierania. Warunkiem rozpatrzenia ewent u alnej reklamacji jest spisanie w obecności pra- cownika firmy spedycyjnej Protokołu Reklamacji ” [11] D o Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone - zw a- nego dalej „Re jestrem” - został y wpisane, na podstawie art. 479 45 k.p.c., p o- stanowieni a , które są tożsame z przedmiotową klauzulą zakw e st ionowaną przez Prezesa UOKIK. Są to postanowienia o następującej tr e ści: - „ W przypadku braku Nagrody w przesyłce, uszkodzeń mechani cznych powst a- łych w czasie transportu reklamacja zgłoszona Organizatorowi będzie rozp a- trzona wyłącznie wtedy, gdy Uczestnik doręczy Organizatorowi wraz z reklam a- cją protokół sporządzony przez przewoźnika/doręczyciela, z którego jasno w y- nikać będzie, że usz kodzenie Nagrody nastąpiło w czasie transportu, albo że nie było jej w przesyłce" (§ 15 ust 1 Regulaminu) (wpis na podstawie wyroku SOKIK z dnia 21.04.2010r. o sygn. akt XVII AmC 543/09 pod pozycją 1993); - „Reklamacje dotyczące uszkodzeń mechanicznych lub braków powstałych po d- czas transportu będą rozpatrywane pod warunkiem przyjęcia tego typu rekl a- macji przez kuriera i sporządzenia przez niego protokołu reklamacyjnego” (wpis na podstawie wyroku SOKIK z dnia 4.11.2009r. o sygn. akr XVII AmC 1066/09 pod pozy cją 1889) - „Towar uszkodzony przez pocztę – może być reklamowany, jeżeli został spis a- ny odpowiedni protokół – w obecności poczty ” (wpis na podstawie w y roku SOKIK z dnia 28.01. 2010r. o sygn. akt XVII AmC 633/09 pod pozycją 1871) [12] Ponadto , Prezes UOKiK podn iósł zarzut braku udzielenia konsumentom rz e- telnej, prawdziwej i pełnej informacji , poprzez: 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  niepowiadamianie konsumentów o zasadach i sposobach utrwalania, zabe z- pieczania i udostępniania przez p rzedsiębiorcę drugiej stronie treści zawi e- ranej umowy,  inform owanie konsumentów, iż ceny prezentowane w sklepie mają jedynie charakter orientacyjny – co narusza obowiązki wskazane w art.9 ust. 1 pkt 3 i 5 oraz ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów […] ,  nakładanie na konsument a obowiązku zapłaty ceny przed otrzymaniem świadczenia, co jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 11 ust. 1 ust a wy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów […..],  określenie rozpoczęcia biegu terminu do odstąpienia przez konsumenta od umowy zawartej na odległość poprzez zastrzeżenie term i nu dziesięciu dni od złożenia zamówienia, zamiast dziesięciu dni od otrzymania towaru, co jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 7 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o och ronie niektórych praw kons u mentów,  nakładanie na konsumenta, w przypadku odstąpienia od umowy, obowiązku zapłaty kosztów wykonania przelewu i dostawy towaru, co jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie ni ektórych praw konsumentów oraz o d powiedzialności […],  niezamieszczanie w Regulaminie sklepu (…) Z. Rz. (…) i nformacji na temat: - warunków świadczenia usług drogą elektroniczną, w tym wymagań tec h- nicznych niezbędnych do współpracy z systemem teleinformatyc znym, kt ó- rym posługuje się usługodawca, co jest sprzeczne z art. 8 ust. 3 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18.07.2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. nr 144, poz. 1204 ze zm.), - trybu postępowania reklamacyjnego do tyczącego wykonywanej przez P rzedsiębiorcę usługi on - line, co jest sprzeczne z art. 8 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18.07.2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. nr 144, poz. 1204 ze zm.),  niezamieszczanie w Regulami nie sklepu (…) Z. Rz. (…) info r macji o: adresie zamieszkania (siedzibie) przedsiębiorcy oraz organie, który zarej e- strował działalność gospodarczą p rzedsiębiorcy, a także numerze, pod kt ó- rym p rzedsiębiorca został zarejestrowany – wbrew dyspozycji art. 9 us t. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsume n- tów […] . [13] Zgodnie z dokonanym w dniu 3 czerwca 2013 roku ze strony (…) wydrukiem wzorca umowy o nazwie „Regulamin” dokonano jednej zmiany polegającej na wykreśleniu p o stanowienia o treści: „Nie wysyłamy zamówienia przed otrzymaniem wpłaty, również w przypadku przesłania dowodu nadania” (dowód: karta 39 - 41) . Mając powyższe ustalenia na uwadze Prezes UOKIK zważył, co następuje: [14] Możliwość rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy u stawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzależniona jest od uprzedniego stwierdzenia, czy 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl zagrożony został w niej interes publicznoprawny, stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 ustawy ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów p o dejmowana w ramach dzia łań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Działania oparte na przepisach powołanej ustawy są zatem podejmowane w i n- teresie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowości, a nie poszczególnych u czest ników rynku. Naruszenie interesu publ icznego stanowi bezwzględny war u- nek do uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej spr a- wy. Zgodnie z orzecznictwem sądów polskich interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane działania godzą w interesy ogólnospołeczne i d otykają szerokiego kręgu uczestników rynku i poprzez to powodują zaburzenia w j ego prawidłowym funkcjonowaniu [ por. wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 24 stycznia 1991 r. sygn. akt Amr 8/90; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 29 maja 2001 r., I CKN 1217/98 , ( OSNC 2002 nr 1, poz. 13 ) z dnia 28 stycznia 2002 r., sygn . akt I CKN 112/99 , (OSNC 2002 nr 11, poz. 144)] . Rozpatr ywana sprawa ma, w ocenie Prezesa Urzędu, charakter publicznopra w- ny, albowiem dotyczy ochrony interesu nie poszczególnych osób, tj. interesów indywidualnych, ale szerszej grupy konsumentów, którzy są lub mogą być klie n- tami p rzedsiębiorcy tj. interesu zbior owego. Jednocześnie, zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego i dobrymi obycz a jami. [15] Z. Rz. , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (…) Z. Rz. w Sz. jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o och ronie konkurencji i kon- sumentów, odpowiednio do którego pod tym pojęciem rozumie się m.in. przed- siębiorcę w znaczeniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia- łalności gospodarcz ej (tekst je d nolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zmianami), w której, stosownie do art. 4, przyj ę to, iż: 1) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba pra w na i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą, 2) za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakr e- sie wykonywanej przez nich działalności gosp o darczej. Zdaniem Prezesa UOKiK zupełnie bez znaczenia są okoliczności przywołane przez p rzedsiębiorcę w pismach z dnia 15 grudnia 2012 r. (odwód: karta ….) oraz z dnia 10 kwietnia 2013 r. (dowód: karta ….), jak również podniesione w o świadczeniu Pani K. Rz. dnia 10 kwietnia 2013 r. ( dowód: karta ….), w któ- rych Przedsiębiorca próbuje się usprawiedl i wiać brakiem dostępu do strony in- ternetowej swojego sklepu oraz samowolnym działaniem ma ł żonki w porozu- mieniu z informatykiem działającym na jego zlece nie. Z. Rz. , jako samodziel- ny podmiot prawa, działający w obrocie gospodarczym i p o siadający status przedsiębiorcy w r o zumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ponosi pełną odpowiedzialność za podejmowane przez siebie czynności, w tym za informacje znajdujące się na stronie internetowej pr o wadzonego przez ni ego sklepu. Kwestie nielegalnego wykorzystywania danych osobowych p rzed- siębiorcy, bądź też bezprawnego zamieszczenia na jego str o nie internetowej informacji bez jego zgody, nie mają wpływu na ocenę dzi a łań p rzedsiębiorcy przez Prezesa UOKiK w kontekście us tawy o ochroni konk u rencji i konsumen- 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl tów. Nie wyklucza to oczywiście podjęcia przez przedsi ę biorcę stosownych działań takich jak np. zgłoszenie zawiadomienia o możliw o ści popełnienia przestępstwa organom ścigania (mimo złożonych deklaracji Przedsiębiorca nie dostarczył Prezesowi Urzędu żadnych dowodów, iż tego d o konał ) . [16] W postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja, p rzedsiębiorcy post a wiono zarzuty naruszenia art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie ko n- kurencji i konsumentów. Odpowiedn io do art. 24 ust. 1 zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a odpowiednio do ust. 2 tego artykułu przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności narusz e nie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej i n formacji. Aby działania przedsiębiorcy mogły zostać uznane za sprzeczne z powołanymi wyżej przepisami art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ni e- zbędn e jest zatem wykazanie, iż spełniają one łącznie następujące przesłanki:  ujawniają się w obrocie konsumenckim, a więc dotyczą relacji przedsi ę- biorca - konsument,  stanowią działanie bezprawne,  naruszają zbiorowe interesy konsume n tów. [17] Zgodnie z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i art. 22 1 Kodeksu cywilnego za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. W przedmiotowej sprawie okoliczność, że p r ze d siębiorca oferuje sprzedaż telefonów komórkowych za pośrednictwem strony internetowej wszystkim potencjalnym odbiorcom w tym konsumentom nie budzi wątpliwości, co przesądza jednocześnie o tym, iż pierwszą z przesłanek należy uznać za spełni o ną. Ad pkt I sentencji decyzji Przesłanki naru szenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i ko n- sumentów [18] Odnosząc się do przesłanki bezprawności wskazanej w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…), tj. bezprawności działań przedsiębiorcy, stwierdzić nal eży, iż bezprawność rozumie się jako sprzeczność zachowania danego podmiotu z prz e- pisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego. Chodzi tu mianowicie o sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym, jako całością. Be z- prawność jest czynnikiem o ch arakterze obiektywnym, tzn. niezależnym od w y- stąpienia szkody, czy zaistnienia zamiaru po stronie podmiotu dopuszczającego się działań bezprawnych. Podkreślenia w ymaga okoliczność, że przepisy ustawy o ochronie (…) nie definiują pojęcia be z prawności działa ń przedsiębiorcy, na co zwrócił uwagę SOKiK w wyroku z dnia 23.06.2006r. (sygn. akt XVII Ama 32/05), stwierdzając, iż art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) z 15 grudnia 2000r. – kt ó- rego odpowiednikiem w ustawie o ochronie (…) z dnia 16 lutego 2007r. jest a rt. 24 ust. 2 – nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być inte r- pretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl innych ustaw, gdyż dopie ro na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z pr a wem. [19] W ramach postępowania postawiono przedsiębiorcy zarzut stosowania ni e- zgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów pol e- gające j na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdz i- wej i pełnej informacji. Zarzuty te dot y czyły: 1) niepowiadamiania konsumentów o zasadach i sposobach utrwalania, zabezpi e- czania i udostępniania przez przedsiębiorcę drugiej stronie treści zaw ieranej umowy, 2) informowania konsumentów, iż ceny prezentowane w sklepie mają jedynie ch a- rakter orientacyjny – co narusza obowiązk i wskazane w art.9 ust. 1 pkt 3 i 5 oraz ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw kons u- mentów […], 3) ok reślenia rozpoczęcia biegu terminu do odstąpienia przez konsumenta od umowy zawartej na odległość poprzez zastrzeżenie terminu dziesięciu dni od złożenia zamówienia, zamiast dziesięciu dni od otrzymania towaru, co jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 7 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów, 4) nakładanie na konsumenta, w przypadku odstąpienia od umowy, obowiązku z a- płaty kosztów wykonania przelewu i dostawy towaru, co jest sprzeczne z z a- sadą w yrażoną w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niekt ó- rych praw konsumentów oraz odpowiedzia l ności […], 5) niezamieszczen ia w Regulaminie sklepu (…) Z. Rz. (…) i n formacji na temat: - warunków świadczenia usług drogą elektroniczną, w tym wymag ań tec h- nicznych niezbędnych do współpracy z systemem teleinformatycznym, kt ó- rym posługuje się usług o dawca, co jest sprzeczne z art. 8 ust. 3 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18.07.2002 r. o świadczeniu usług drogą ele k troniczną (Dz.U . nr 144, poz. 1204 ze zm.), 6) niezamieszczen ia w Regulaminie sklepu (…) Z. Rz. (…) i n formacji na temat: - adres u zamieszkania (siedzibie) przedsiębiorcy oraz organie, który zarej e- strował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, a także numerze, pod kt ó- rym p rzedsiębiorca został zarejestrowany – wbrew dyspozycji art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsume n tów […] . Zamieszczenie we wzorcu umownym, jakim niewątpliwie jest Regulamin znajduj ą- cy się na stronie sklepu interne towego, postanowień sprzecznych z przepisami ustaw, jak i zaniechanie zamieszczenia w nim prawem nakazanych info r macji może w świetle art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i kons u mentów stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy ko n sumentów. [20] Cechą cha rakterystyczną świadczenia usług w systemie sklepu internet o wego jest brak jednoczesnej obecności stron przy zawieraniu umowy, wywołany ok o- licznością wykorzystania technik komunikowania się na odl e głość. 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu 1 , zawiera nie umowy przy pomocy technik komunikowania się na odległość wiąże się z pewnym niebezpiecze ń- stwem i ryzykiem spowodowanym brakiem jednoczesnej obecności obu stron oraz zawieraniu umowy, bez możliwości zapoznania się przez konsumenta z przedmiotem świadcze nia. Dodatkowe trudności z przygotowaniem treści prz y- szłej umowy w sposób uwzględniający wymagania współpracy kontraktowej, a także trudności z dochodzeniem odpowiedzialności na wypadek niewłaściwego wykonania umowy, wymagają rozwiniętego obowiązku informa cyjnego, który ciąży przede wszystkim na kontrahencie konsume n ta. Oferta p rzedsiębiorcy oraz możliwość zawarcia umowy, także przy wykorzyst a- niu środków porozumiewania się na odległość, kierowana jest do konsumenta przecię t nego. Zgodnie z definicją zawart ą w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206), przez przeciętnego konsumenta rozumie się osobę wyedukowaną, rozważną, krytyczną, a także świadomą swoich praw. Przeciętny konsu ment posiada p e- wien zasób wiedzy oraz doświadczenie życiowe, dzięki czemu potrafi sam o- dzielnie analizować adresowane do niego wypowiedzi i przekazy informacyjne. Przeciętny konsument jest dobrze poinformowany, uważny i ostrożny przy uwzględnieniu czynników społecznych, kulturowych i językowych - charakter y- stycznych dla środowiska , w którym funkcjonuje. Takie cechy jak dostateczne poinformowanie, uwaga oraz ostrożność określa zespół cech mentalnych kons u- menta (jego „przeciętność”), polegający na tym, że z je dnej strony można w y- magać od niego pewnego stopnia wiedzy i orie n tacji w rzeczywistości, jednak - z dr ugiej strony - nie można założyć , że jego wiedza jest kompletna i profesj o- nalna. Przyjąć należy, że przeciętny konsument ma pełne prawo określonych rzeczy nie wiedzieć. Z tych też względów to na jego kontrahencie, przedsi ę- biorcy, profesjonaliście spoczywa z a równo obowiązek udzielenia konsumentowi, w sposób dla niego zrozumiały, pełnej i wyczerpującej informacji, jak również wymóg prowadzenia działalności go spodarczej w taki sposób, iż respektowane są prawa jego klientów, w szczególności wynikające z obowiązujących aktów prawnych. W polskim prawie wymagania informacyjne, jakie winien spełnić przedsi ę biorca oferujący konsumentowi zawarcie umowy, na odległość, z a wiera art. 9 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowi e- dzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Katalog inform a- cji określony tym przepisem jest dla przedsiębiorcy be z względnie wiążący, tzn. nie m oże go on modyfikować w dowolny dla siebie sposób, zawężać jego zakr e- su, minimalizować, przemilczać lub zatajać przed konsumentem choćby części wymaganych info r macji. [21] W przypadku (…) d o zawarcia umowy dochodzi z chwilą, gdy a d resat oferty złoży oferentowi (przedsiębiorcy), przy wykorzystaniu środka porozumi e wania się na odległość jakim jest internet, oświadczenie woli o przyjęciu przedsta- wione j mu oferty. Oznacza to, że w sprawie mamy do czynienia ze świadcze- niem usługi drogą elektroniczną. Pod tym pojęc iem, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną rozumie się „ wykonanie usługi 1 Łętowska E., Prawo umów konsumenckich , 2 wydanie , Warszawa 2002, s. 272 - 292 . 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl świadczonej bez jednoczesnej obecności stron (na odległość), poprzez przekaz danych na indywidualne żądanie usługobiorcy, przesyłanej i otrzym y wanej z a pomocą urządzeń do elektronicznego przetwarzania, włącznie z ko m presją cy- frową, i przechowywania danych, która jest w całości nadawana, o d bierana lub transmitowana za pomocą sieci telekomunikacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo t e lekomunikacyjne” . Stosunki prawne w zakresie handlu elektronicznego można klasyfikować w e dług sposobu wykonania umowy. Ten podział pozwala opisać tzw. transakcje bezp o- średnie oraz transakcje pośrednie. Transakcje bezpośrednie występują wó w- czas, gdy przedmiotem umowy są dobra zapisane w postaci elektronicznej. W tego typu transakcjach możliwe jest nie tylko zawarcie umowy za pośredni c- twem sieci, ale również jej wykonanie. Ich przedmiotem mogą być na przykład pliki programów komputerowych, pliki dźwięków do telefonów komórkowych, dostęp do elektronicznych baz danych lub apli kacji, usługi bankowości elektr o- nicznej. Transakcje pośrednie charakteryzują się jedynie możliwością zawarcia umowy za pośrednictwem sieci. Wykonanie takiej umowy wiąże się natomiast z koniecznością wykorzystania tradycyjnych sp o sobów dostawy (poczta, prze syłki kurierskie). Aby doszło do wykonania takich umów, konieczne jest fizyczne d o- starczenie rzeczy. Transakcje p o średnie są typowymi stosunkami zawieranymi w sklepach internetowych, które oferują dobra materialne np. książki, płyty CD, urządzenia gospodar stwa domowego (patrz: A. Stosio „Umowy zawierane przez Internet”, Wa r szawa 2002, s. 213 - 214; P.Podrecki „Prawo Internetu”, Warszawa 2004, LexisNexis, s. 43). Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw kons u mentów umowy zawierane z ko nsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, w szczególności dr u- kowanego lub elektronicznego formularza zamówienia niezaadresowanego lub zaadresowanego, poczty elektronicznej lub innych środków komunikacji ele k- tronicznej, w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, są umowami na odległość, jeżeli kontrahentem konsumenta jest przedsiębiorca, który w taki sposób zorganizował swoją działalność. [22] W niniejszej sprawie mamy niewątpliwi e do czynienia z przedsiębiorcą pr o- wadzącym swoją działalność gospodarczą (sklep internetowy) przy wykorzyst a- niu środków porozumiewania na odległość, świadczącym usługi drogą elektr o- niczną i zawierającym z konsumentami umowy na odległość. Tego rodzaju tran sakcje należy zaliczyć do transakcji pośrednich, dla wykonania których ni e- zbędne jest fizyczne dostarczenie rzeczy. A zatem zakresem przedmiotowym ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną objęte będą wyłącznie wszys t- kie czynności związane z zawarciem umowy, dokonywane on - line. Natomiast do zawieranej przez przedsiębiorcę z konsumentem umowy związanej z materia l- nym obrotem towarowym zastosowanie mają przepisy ustawy o ochronie niekt ó- rych praw konsumentów oraz kodeksu cywiln e go. [23] Poddając analizie kolejn ą przesłankę za stosowania art. 24 ust. 2 pkt 2 ust a- wy o ochronie (…) należy wykazać, iż bezprawne było działanie (…) , op i sane w punktach 1 - 6 – powyżej. [24] Ad [19] 1 W myśl art. 66 1 § 1 kc oferta złożona w postaci elektronicznej wiąże składając e- go, jeżeli druga strona niezwłocznie potwierdzi jej otrzymanie. Przedsiębiorca 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl składający ofertę w postaci elektronicznej jest obowiązany przed zawarciem umowy poinformować drugą stronę w sposób jedn o znaczny i zrozumiały m.in. o zasadach i sposobach utrwalania, zabez pieczania i udostępniania przez prze d- siębiorcę drugiej stronie treści zawieranej umowy (art. 66 1 § 2 pkt 3 kc). Przepis ten nie określa w jaki sposób przedsiębiorca powinien poinformować konsume n- ta o tej okoliczności. Nakłada jedynie obowiązek informacyjn y o sposobie utrwalenia i zabezpieczenia umowy przed nieuprawnioną ingerencją oraz spos o- bie dostępu konsumenta do jej treści. Przedsiębiorca nie zwarł tego typu informacji w stosowanym przez siebie „Reg u- laminie” naruszając tym samym wskazany przepis kodek su cywi l nego. Opisane działanie przedsiębiorcy, naruszające przepis art. 66 1 § 2 pkt 3 kc ni e- wątpliwie godzi w interes konsumenta i rodzi po jego stronie niekorzystne sku t- ki. Konsument, dokonując zamówienia określonego towaru z oferty kupna , prze d- stawione j na witr y nie internetowej, zawiera z przedsiębiorcą umowę sprzedaży tego towaru oraz dostarczenia go na wskazany przez siebie adres. Dlatego też, w celu określenia warunków na jakich ww. czynności mają być wykonane oraz praw i obowiązków obu stron tej um owy, niezbędnym jest potwierdzenie ko n- sumentowi, przez przedsiębiorcę, treści zawartej umowy. Konsument musi więc zostać poinformowany, w jaki sposób powyższy obowiązek zostanie spe ł- niony, gdyż ma to dla niego istotne znaczenie przy dochodzeniu ewentualny ch roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez przedsiębiorcę (art. 66 1 § 2 pkt 3 kodeksu cywi l nego). Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż zaniechanie podania przez (…) po- wyższych informacji jest działaniem bezprawnym i go dzi w zbi o rowy interes konsume n tów. [25] Ad [19] 2 Zgodnie z postanowieniami ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów […], konsument, który zawarł umowę na odległość, powinien być poinformow a- ny, przy użyciu środka porozumiewania się na odległość o cenie l ub wynagr o- dzeniu obejmujących wszystkie ich składniki oraz o kosztach oraz terminie i sposobie dostawy (art. 9 ust. 1 pkt 3) i 5)) . W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. (Dz.U.2013.385 – tj.) „cena” oznacza wartość wyrażoną w jednostkac h pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę; w cenie uwzglę d- nia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciąż e niu podatkie m od towarów i usług oraz podatkiem akc y zowym. Dlatego, zdaniem Prezesa Urzędu, sformułowanie zawarte w „Regulaminie” sklepu internetowego: Ceny prezentowane w Sklepie mają wyłącznie ch a rakter orientacyjny […] Podawane w sklepie ceny towarów nie określa ją ceny dostawy do Klienta, która ustalana jest odrębnie dla każdego zamówienia składanego przez klienta i której wysokość zależy od wartości zamówienia, daty realizacji zamówienia, dostępności towaru oraz warunków i sposobu realizacji dostawy i wykazywan a jest odrębnie przy każdym zamówieniu, uznać należy za niespe ł- niające wymogów wskazanych w przywołanych przepisach ustawy o ochronie niektórych praw konsume n tów […]. [26] A d [19] 3 16 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Zgodnie z postanowieniami ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów […] , ko nsument, który zawarł umowę na odległość, może od niej odstąpić bez podania przyczyny, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie dzi e- sięciu dni od dnia wydania rzeczy (art. 7 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1). W myśl art. 7 ust. 1 tej ustawy „ Konsu ment, który zawarł umowę na odległość, może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowane oświadczenie na p i- śmie w terminie dziesięciu dni w sposób określony w art. 10 ust.1 ” . Natomiast art. 10 ust. 1 wskazuje, iż „Termin dziesięciodniowy, w k tórym konsument m o- że odstąpić od umowy, liczy się od dnia wydania rzeczy […]. Stąd też postanowienie o treści: „ Klient ma prawo odstąpienia od umowy bez podania przyczyn w ciągu 10 dni od złożenia zamówieni a na warunkach, które określa ustawa z dnia 2 marc a 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), z a warte w regulam i nie sklepu internetowego uznać należy za niezgodne z cytowanym przepisem. Odmiennie bowiem niż ustawa określa ono początek biegu dziesięciodniowego terminu w którym konsument ma prawo odstąpić od umowy, na chwilę „złożenia zamówienia”, co powoduje pogorszenie sytuac ji konsumenta, gdyż zdecydowanie skraca przyznany ustaw o- wo, czas na podjec ie decyzji o ewentualnym odstąpieniu od zawartej umowy. Zdaniem Prezesa Urzędu skutku tego nie niweluje dodane w drugiej części zd a- nia stwierdzenie: na warunkach, które określa ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpo wiedzialności za szkodę w y- rządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.). Może ono wręcz wywołać u konsumenta mylne przekonanie, iż tak określony początek biegu terminu na odstąpienie od umowy jest zgodny z ww. ustawą. [27] Ad[19] 4 Zgodni e z postanowieniami ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, konsument, który zawarł umowę na odległość, może od niej odstąpić bez pod a- nia przyczyny, składając stosowne oświadczenie na piśmie w term i nie dziesięciu dni od dnia wydania rzeczy (art. 7 u st. 1 w zw. z art. 10 ust. 1). W myśl art. 7 ust. 3 tej ustawy „W przypadku odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wsze l kich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była k o- nieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie czternastu dni. Jeżeli konsument dokonał jakichko l- wiek przedpłat, należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania prze d- płaty.” Mając na uwadze treść powyższych przepisów prawnych, zdaniem Prezesa Urz ę- du, niezgodne z prawem jest oddanie konsumentowi, korzyst a jącemu z prawa do odstąpienia od umowy w ww. terminie, jedynie części opłaty którą poniósł w w y- sokości odpowiadającej wartości za kupionego towaru, po potrąceniu kosztów wykonania przelewu i dostawy towaru , a niezwrócenie mu kosztów wysyłki, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. ( W przypadku zwrotu towaru, klient otrzymuje na wskazane w „Formularzu zwrotu towaru” konto cenę uiszcz oną t y- tułem nabycia towaru pomniejszoną o koszty wykonania przelewu i dostawy t o- waru). Oceniając działanie (…) pod kątem naruszenia zasady określonej w p o wyżej po- wołanym przepisie prawnym ustawy o ochronie niektórych praw kons u mentów 17 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl […] dodatkowo wskazać n ależy, iż w wyroku z dnia 15 kwietnia 2010 r o ku Trybu- nał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej „ETS”) orzekł, iż koszty w y syłki to- waru nie powinny obciążać konsumenta, który odstępuje od umowy z a wartej z przedsiębiorcą na odległość. Innymi słowy, w prz ypadku odstąpienia przez kon- sumenta od umowy, przedsiębiorca nie ma prawa żądać od niego zwr o tu kosztów wysyłki towaru. Strony mają wówczas obowiązek zwrotu jedynie wz a jemnych świadczeń - konsument na własny koszt odsyła towar, natomiast prze d siębiorca zwr aca otrzymaną cenę. Uzasadniając swoje stanowisko ETS wskazał, iż dyrek- tywa 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 maja 1997 r. w spra- wie ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych na odległość d e finiu- je umowę zawieraną na odległość jako „ każdą umowę dotyczącą towarów lub usług zawartą między konsumentem i dostawcą (rozumianym jako każdy przed- siębiorca, który w umowach objętych dyrektywą działa w granicach swojej dzia- łalności) w ramach systemu sprzedaży lub świadczenia usług na odległość, z orga- nizowanego przez d o stawcę, który do celów umowy wykorzystuje wyłącznie je- den lub kilka śro d ków porozumiewania się na odległość do momentu zawarcia umowy włącznie”. Takim i środkami porozumiewania się na odległość są m. in. internet, media drukowane (np. formularze, listy seryjne, katalogi, reklamy pr a- sowe), środki komunikacji telefonicznej (w tym telefon, automatyczne urządz e- nie wywołujące, telefaks) oraz środki komunikacji radiowej i telewizyjnej (radio, telewizja, wideotekst). Każdy konsument, który za wiera umow ę w wyżej op i sany sposób ma prawo odstąpienia od niej. Dyrektywa stanowi, że termin do odst ą- pienia nie może wynosić mniej niż siedem dni roboczych (w Polsce w y nosi on 10 dni kalendarzowych) bez żadnych sankcji i bez konieczności p o dawania powodu odstąpienia. W razie skorzystania przez kupującego z prawa odstąpienia od umowy, przedsiębiorca zobowiązany jest do zwrócenia mu zapłaconej ceny bez dodatkowych kosztów. Nie może on również ponosić z tytułu wykonywania prz y- sługującego mu prawa odstąpienia od umowy ża d nych opłat poza bezpośrednimi kosztami zwrotu towarów. ETS podkreślił, że cel dyrektywy to bez wątpienia z a- pobieganie zniechęcaniu konsumenta do skorzystania z przysługującego mu pr a- wa odstąpienia od umowy. Obciążenie konsumenta nie tylko koszt ami odesłania towarów, lecz również ich wysyłki mogłoby zaburzyć zrównoważony podział r y- zyka pomiędzy stronami w umowach zawieranych na odległość, przez przenosz e- nie na konsumenta całości kosztów związanych z transportem towarów. Powyższy wyrok ETS ma równ ież znaczenie dla polskich przedsiębiorców oraz konsumentów zawierających umowy na odległość, których prawa i obowiązki r e- guluje ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów […] , która wprowadziła do polskiego systemu prawnego przepisy dyrektywy, będącej przedmiotem wyr o- ku ETS. Dlatego też również do interpretacji polskiej ustawy niezbędna jest zn a- jomość m.in. omawianego wyroku (patrz „Odstąpienie od umowy a zwrot kos z- tów wysyłki” oprac. B.Jureczek, A. Wrona / Kancelaria Prawna M. Szulikowski i Partnerzy http://www.egospodarka.pl/article/articleprint/52641/ - 1/84 ). Tym samym, jak wynika z treści art. 7 ust. 3 ustawy o prawach konsumentów r e- zygnacja z zakupionego w sklepie interneto wym towaru w ustawowym terminie 10 dni nie upoważnia (…) do pobierania jakichkolwiek opłat z tego tyt u łu, ani też do zatrzymania części należności uiszczonej przez konsumenta w w y sokości od- powiadającej kosztom wykonania przelewu i dostawy towaru. Zatem nie zwraca- nie konsumentowi pełnej opłaty jaką uiścił przedsiębiorcy jest dział a niem bez- prawnym, godzącym w ekonomiczny interes konsumenta, którego (…) obciąża 18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl całym ryzykiem gospodarczym. Tym samym dochodzi do z a chwiania równowagi pomiędzy sprzedającym a kup ującym, na którego przen o szony jest cały ciężar kosztów związanych z transportem zakupionych towarów, jak również kosztów jego odesłania. [28] Ad [19] 5 W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną usługodawca ma obowiązek określenia regulaminu świadczenia usług drogą ele k- troniczną oraz nieodpłatnego jego udostępnienia usługobiorcy przed z a warciem umowy o świadczenie usług drogą elektroniczną. Regulamin ten w i nien określać w szczególności warunki świadczenia usług drogą elektr o niczną, w tym: a) wymagania techniczne niezbędne do współpracy z systemem t eleinform a- tycznym, którym posługuje się usługodawca (art. 8 u st. 3 pkt 2 l it a) tej ustawy), P o myśli art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną usługodawca ma obowiązek określenia regulaminu świadczenia usług drogą ele k- troniczną oraz nieodpłatnego jego udostępnienia usługobiorcy przed zawarciem umowy o świadczenie usług drogą elektroniczną. W niniejszej sprawie, (…) taki regulamin o nazwie „REGULAMIN” zamieściła na stronie internet o wej pod adre- sem (…) . W powyższym regulaminie przedsiębiorca nie zamieścił informacji na temat wymagań technicznych niez będnych do wspó ł pracy z systemem teleinfor- matycznym, którym posługuje się usługodawca. Taki obowiązek przewiduje zaś przepis art. 8 ust. 3 pkt 2 lit. a w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Tym samym opisane wyżej za chowanie jest zachowaniem bezprawnym, poleg a- jącym na niewykonaniu obowiązku opisanego w art. 8 ust. 3 pkt 2 lit. a w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną , a tym samym niewątpliwie godzi w interes konsumenta i rodzi po j ego stronie niekorzystne skutki. Jak podkreślano powyżej obowiązkiem sprzedawcy wobec konsumenta jest wskazanie wymagań technicznych niezbędnych do współpracy z systemem telei n- formatycznym, którym sam się posługuje (art. 8 ust. 3 pkt 2 lit. a) ustawy o św iadczeniu usług drogą elektroniczną ). Będą to na przykład informacje dotycz ą- ce rodzajów przeglądarek internetowych prawidłowo współpracujących z daną witryną, konieczności posiadania dodatkowego oprogramowania, rozdzielczości dla jakiej jest zoptymalizowan a strona internetowa. Zatem konsument, „otwi e- rając” stronę internetową, powinien od razu uz y skać informację, czy przy użyciu posiadanego przez siebie komputera, bez żadnych przeszkód, będzie mógł „por u- szać się” po sklepie oraz dokonywać zakupów. Zaniechani e podania przez prze d- siębiorcę powyższych informacji godzi w prawo konsumenta do jasnej i pełnej inform acji oraz może wpływać na podjęcie błędnych dec y zji . [29] Ad [19] 6 Kolejny zarzut postawiony przedsiębiorcy przez Prezesa UOKiK dotyczy niez a- mieszczenia w Re gulaminie sklepu (…) Z. Rz. (…) informacji na t e mat: - adres u zamieszkania (siedziby ) przedsiębiorcy oraz organie, który zarejestr o- wał działalność gospodarczą przedsiębiorcy, a także numerze, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany, do czego obligu je art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów […]. 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Prezes Urzędu, jeszcze raz podkreśla, iż w świetle art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest w szczegól ności naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Przepis ten nie nakłada samodzielnie na przedsiębiorców obowiązków informacyjnych, a jedynie wskazuje, że naruszenie takich obowiązków przewidzianych w innych usta wach może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. D l a udowodnienia przedmiotowej praktyki, konieczne jest zatem stwierdzenie naruszenia obowiązków informacyjnych ustanowionych w przepisach szczególnych. 2 Obowiązki takie nakładają na pr zedsiębiorcę m.in. ustawy wskazane powyżej. W toku postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Prezes UOKiK stwierdził na stronie internetowej (… ) brak informacji o imieniu i nazwisku przedsiębiorcy, jego adresie zamieszkania oraz o rganie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, a także numerze, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany. Dane te są wymagane zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów […], który stanowi, że kon sument, w przypadku zawierania umowy na odległość – a tak jest w omawianej sprawie - powinien być poinformowany, przy użyciu środka porozumiewania się na odległość, najpóźniej w chwili złożenia mu propozycji zawarcia umowy, m.in. o imieniu i nazwisku (nazw ie) i adresie zamieszkania (siedziby) przedsiębiorcy oraz organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, a także numerze, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany. Natomiast na s tronie internetowej (…) w Regulaminie” – z najdow ały się jedynie informacje o tym, że: Sklep internetowy (…) Z . Rz . , znajdujący się na stronie internetowej pod adresem (…) umożliwia dokonywanie zakupów za pośrednictwem internetu. Przedsiębiorca podał zatem co prawda imię i nazwisko, jednakże nie wskazał wprost, iż jest to imię i nazwisko przedsiębiorcy, a jedynie nazwa sklepu. P o- nadto nie wskazał ani adresu zamieszkania, ani organu, który zarejestr o wał jego działalność gospodarczą, co w praktyce uniemożliwia kontakt z usługodawcą i dochodzenie roszczeń p rzez k onsumenta. Uwidoczniony bowiem na stronie i n- ternetowej sklepu adres prowadzonej działalności gospodarczej jest do tego niewystarczający. Analizując postawiony p rzedsiębiorcy zarzut należy wskazać, że obowiązek informacyjny wobec konsumenta jest jed nym z filarów ochronnego reżimu umowy zawieranej na odległość. 3 Przedsiębiorca ma obowiązek poinformować konsumenta przede wszystkim o swoim imieniu i nazwisku (nazwie) oraz o swoim adresie zamieszkania. Są to tzw. informacje podstawowe, które mają na celu umożliwienie prawidłowej identyfikacji usługodawcy. 4 Nabiera to istotnego znaczenia w warunkach zawierania umów bez jednoczesnej obecności obu stron, w szczególności z wykorzystaniem sieci Internet, gdyż brak bezpośredniego kontaktu stron przyszłej umowy prowadzi do ich anonimowości i 2 Dawid Miąsik [w:] Tadeusz Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa, 2009, s. 970 3 Ewa Łętowska, Ochrona niektórych praw konsumentów. Komentarz. Warszawa 2001, s.57. 4 por. Łukasz Wroński, Ochrona praw konsumentów w handlu elektronicznym , Warszawa 2005, s.11 i 17; 20 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl może skutkować utrudnieniem lub uniemożliwieniem dochodzenia ewentualnych roszczeń przez konsumenta. W przypadku strony internetowej (…) stwierdzono powyżej opisane uchybienia obowiązku informacyjnego, wywiedzionego z ustaw s zczególnych, polegające na niepodaniu części istotnych danych o przedsiębiorcy lub podaniu ich w sposób niepełny. [30] Reasumując, (…) nie czyniąc zadość nałożonym na niego przez ust a wodawcę ww. zobowiązaniom, o których mowa w art. 66 1 § 2 pkt 3 kodeksu c y wil nego oraz art. 8 ust. 3 pkt 2 lit. a) i pkt 4 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o świad- czeniu usług drogą elektroniczną uchybił obowiązkowi udzielania swoim kontra- hentom (konsumentom) rzetelnej, prawdziwej i pełnej i n formacji. Zasada ta została również naruszona poprzez informowanie przez (…) swoich kontrahentów (konsumen tów), ż e: ceny mają charakter orientacyjny, zamó- wienie nie zostanie wysłane przed uiszczeniem wpłaty, że przysługuje im prawo odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od złożenia zamówien ia, że w przy- padku skorzystania z prawa odstąpienia w terminie 10 dni, nie otrzymają pełnej kwoty, którą uiścili, co narusza odpowiednio zasady zawarte w art.: 9 ust. 1 pkt 3 i 5 oraz ust.2 , art. 11 us t.1, art. 7 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 oraz srt. 7 ust. 3 ustawy o niektórych prawach konsumentów […] . Zatem takie dzi a łanie uznać należy za be z prawne. Wobec tego orzeczono jak w punkcie I sentencji. Ad pkt II sentencji decyzji [31] W świetle przepisu art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów przez praktykę naruszającą zbiorowe int e- resy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębio r- cy, w szczególności polegające na naruszaniu obowiązku udzielania konsume n- tom rzetelnej, prawdziwej i pe łnej informacji. Jak już wcześniej wspomniano, p rzepis ten nie nakłada samodzielnie na przedsiębiorców obowiązków informacyjnych, a jedynie wskazuje, że naruszenie takich obowiązków przewidzianych w innych ustawach może stanowić praktykę naruszającą zbior owe interesy konsumentów. Dopuszczenia się opisanej w przepisie, o którym mowa praktyki wymaga zatem stwierdzenia naruszenia obowiązków informacyjnych ustanowionych w przepisach szczególnych. 5 Obowiązki takie nakładają na przedsiębiorcę m.in. ustawy wskaza ne powyżej. Zgodnie z art. 11 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów […]umowa nie może nakładać na konsumenta obowiązku zapłaty ceny lub wynagrodzenia przed otrzymaniem świadczenia. [32] Mając powyższe na uwadze w ocenie Prezesa UOKiK, zamieszczenie w Re gulaminie postanowienia o treści: Nie wysyłamy zamówienia przed otrzymaniem wpłaty, również w przypadku przesłania dowodu nadania, uznać należy za sprzeczne ze wskazanym prz e pisem prawa. 5 Dawid Miąsik [w:] Tadeusz Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa, 2009, s. 970 21 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Prezes Urzędu ustalił, iż od dnia 3 czerwca 2013 r. ( dowód: karta 39 - 41 - screen ze strony (…) ) Regulamin sklepu internetowego pr owa dzonego przez Z . Rz . pod adresem (…) nie zawiera już prze d miotowego postanowienia. Przedsiębiorca nie udowodnił w żaden sposób, iż w y kreślenie tego postanowienia nastąpiło z datą wcz e śniejszą. Zgodnie z dyspozycją art. 27 ust.1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsume n- tów […] nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe int e- resy konsumentów i nakazującej zaniechanie jej stosowania, jeżeli przedsiębio r- ca zaprzestał zabron ionych działań, o których mowa w art. 24 ww . ustawy. Nal e- ży mieć na względzie, iż zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów […] „ Ciężar udowodnienia okoliczności, o których mowa w ust. 1, spoczywa na przedsiębiorcy .” Wobec tego o rzeczono jak w punkcie II sentencji . Ad pkt III sentencji decyzji Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i ko n- sumentów [33] Jak już wspomniano w niniejszej decyzji, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ust a- wy o ochronie konkurenc ji i konsumentów „za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie postanowień wzo r- ców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. Należy w tym miejscu wskazać, iż wzorce umowne wykorzystywane przy zawi e- raniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje się niez a- leżn ie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie były zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbi o- rowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postan o wień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgo wy w Warsz a wie — Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postan o- wień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza praw o- mocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy z a niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej nast ę- puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców um o- wy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwe n- cją umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, że posł u- żenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu be z- względnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postan o- wień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06 ) stwierdził, iż „(...) stosowanie postan o- wień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za ni e- dozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 kp.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe int e resy konsumentów (...) ”. W uzasadnieniu do 22 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „(..) praktyka naruszająca zbiorowe i n- teresy konsumentów art. 2 3a u.ok.ik. [obecnie art. 24] obejmuje również prz y- padki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawi e- niu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści si ę w hipotezie zakaz a- nej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rej e- stru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (..). Przyjęta powyżej rozszerzająca w y- kła dnia art. 23a u.ok.ik. znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efe k tywności (..) „. Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią po równywanej i stąd niedozwolone będą także takie p o- stanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rej e- stru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykła d nię. [34] Przedmiotem postępowania było m.in. wykazanie, że zakwestio now a ny przez Prezesa Urzędu zapis wzorca umownego o treści: Kupujący odbierający przesy ł- kę jest zobowiązany do sprawdzenia, czy przesyłka nie posiada uszkodzeń p o- wstałych w czasie transportu, śladów otwierania. Warunkiem rozpatrzenia ewentualnej reklamacji jest spisanie w obecności pracownika firmy spedycyjnej Protokołu Reklamacji jest tożsamy z treścią postanowienia uznanego za nied o- zwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanego do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodek su postępowania c y- wilnego pod poz y cją 1993: - „ W przypadku braku Nagrody w przesyłce, uszkodzeń mechanicznych powst a- łych w czasie transportu reklamacja zgłoszona Organizatorowi będzie rozp a- trzona wyłącznie wtedy, gdy Uczestnik doręczy Organizatorowi wraz z reklam a- cją protokół sporządzony przez przewoźnika/doręczyciela, z którego jasno w y- nikać będzie, że uszkodzenie Nagrody nastąpiło w czasie transportu, albo że nie było jej w przesyłce" (§ 15 ust 1 Regulaminu) (wpis na podstawie wyroku SOKIK z dnia 21.04.20 10r. o sygn. akt XVII AmC 543/09 pod pozycją 1993); Ale również pod pozycj ami 1889 oraz 1871: - „Reklamacje dotyczące uszkodzeń mechanicznych lub braków powstałych po d- czas transportu będą rozpatrywane pod warunkiem przyjęcia tego typu rekl a- macji przez kuri era i sporządzenia przez niego protokołu reklamacyjnego” (wpis na podstawie wyroku SOKIK z dnia 4.11.2009r. o sygn. akr XVII AmC 1066/09 pod pozycją 1889) , - „Towar uszkodzony przez pocztę – może być reklamowany, jeżeli został spis a- ny odpowiedni protokół – w obecności poczty ” (wpis na podstawie w y roku SOKIK z dnia 28.01. 2010r. o sygn. akt XVII AmC 633/09 pod pozycją 1871) Zdaniem Prezesa Urzędu, należy zauważyć, iż „uszkodzenia powstałe w czasie transportu” mogą być „ukryte”, czy też niewidoczne dla klie nta. Prz y kładowo może dojść do uszkodzenia mechanicznego wewnątrz produktu, które nie b ę- dzie widoczne na zewnątrz. Klient może więc początkowo nie rozpoznać, iż t o- war posiada defekt, zwłaszcza, iż w trakcie jego odbioru od kuriera ma zazw y- czaj ograniczone możliwości sprawdzenia należytego stanu zakupionego i d o- starczonego towaru. Trzeba bowiem podkreślić, iż pewne uszkodzenia mogą 23 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl ujawniać się dopiero po użyciu produktu bądź nawet po jego dłuższym użytk o- waniu. Pewne awarie mogą wszelako stanowić o niespra wności produktu w og ó- le, a inne tylko o jego nieprawidłowościach powodujących wadę towaru. Sąd zważył, iż w takiej sytuacji, kiedy defekt nie zostanie rozpoznany przez klienta sklepu, nie zostanie również zgłoszony kurierowi. W konsekwencji zgodnie z kwest ionowanym postanowieniem, reklamacja taka nie byłaby rozpatrywana przez powoda. Nadto z różnych przyczyn kurier może odmówić przyjęcia reklamacji lub nie sporządzić protokołu reklamacyjnego. Przykładowo w sytuacjach, gdy badanie towaru miałoby długo trwać bądź w wypadku innych obiektywnych ok o liczności niezależnych od kuri e ra. Wówczas brak protokołu reklamacyjnego zdecydowałby o niemożności reklamacji zdefektow a nego produktu. [35] Prezes UOKiK nie kwestionuje zasadności badania towaru przez konsume n- tów w mome ncie jego odbioru. Przedmiotem zarzutu w niniejszym punkcie jest odgórne uzależnienie we wzorcu umowy uznania reklamacji od sporządzenia protokołu w obecności kuriera. Wymaga podkreślenia, iż dla dokonania właśc i- wej oceny treści postanowień w ramach kontr oli abstrakcyjnej wzorca, koniec z- ne jest przyjęcie takiej ich interpretacji, która jest najmniej korzystna dla ko n- sumenta 6 . Nie można więc wykluczyć sytuacji, w której to protokół nie zostanie sporządzony z winy kuriera (którą będzie bardzo trudno udowodni ć), mimo z a- miaru w tym zakresie po stronie kons u menta. Powyższe argumenty przesądzają – w ocenie Prezesa UOKiK – o tożsamości an a- lizowanych postanowień z przytoczonymi klauzulami wpisanymi do rej e stru. Mając na uwadze powyższe, w niniejszym przypadku Prez es UOKiK uznał prz e- słankę bezprawności za spełnioną. [36] W myśl art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsume n- tów stosowanie postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone oraz naruszanie obowiązku udzielania konsumentom pełnej, praw dziwej i rzetelnej informacji jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsume n tów. Mówiąc o „zbiorowym interesie konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie (…) nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej i n- teres zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów, obecnych i przyszłych klientów (…) , którzy za po- średnictwem internetu nabyli lub nabędą towary w sklepie i n ternetow ym (…) . Tak więc, w rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie uczestnika nie dot y- czy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostk o- wy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnien iami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontr a- hentów przedsiębio r cy. 6 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2010 r. (sygn. akt V I ACa 775/10). 24 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [37] Uwzględniając powyższe wywody Prezes UOKIK uznał, że zostały spełni o ne wszystkie przesłanki konieczn e do zakwalifikowania działań p rzedsi ę biorcy jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określ o nej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz 2 ustawy o ochronie (...). Na podstawie materiału dowodnego zebranego w aktach Prezes UOKiK przyjął, że „Regu lamin” sklepu Internetow e- go (…) był stosowany w obr o cie konsumenckim od 24 lutego 2012r., a od dnia 3 czerwca 2013 r. obowiązuje w wersji zmodyfikowanej. Przedsiębiorca wykreślił bowiem jedno p o stanowienie, o którym mowa w pkt. II sentencji decyzji, a w po zostałym zakresie – pozostawił wzorzec umowny bez zmian. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w prz y- padku stwierdzenia naruszenia zakazu określonego w art. 24 tejże ustawy Pr e- zes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za n aruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nak a zującą zaniechanie jej stosowania. Wobec tego orzeczono jak w punkcie III sentencji Ad pkt IV sentencji decyzji [38] Zgodnie z art. 106 ust.1 pkt 4 ustawy o ochronie (…), Prezes UOKIK może nałożyć na przedsiębiorcę , w drodze decyzji karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą- cym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w roz u- mieniu art. 24 tej ustawy. Z treści powyższego przepisu wynika, iż kara ma ch a- rakter fakultatywny, a zatem do Prezesa UOKIK należy - w ramach uznania a d- ministracyjnego - decyzja w sprawie zasadności nałożenie kary pieniężnej w d a- nej spra wie. Wprawdzie ustawa o ochronie (…) nie z a wiera katalogu przesłanek, od których uzależniona jest decyzja o nałożeniu kary, jednakże w jej art. 111 zostało wskazane, że ustalając wysokość kary Prezes UOKIK winien wziąć pod uwagę w szczególności okres, stop ień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Kara nakładana przez Prezesa UOKIK na przedsiębiorcę, który dopuścił się st o- sowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów służy podkreśl e- niu na ganności ocenianego zachowania p rzedsiębiorcy, który jako profesjonal i- sta powinien wiedzieć, że określając warunki umowne stosow a nego przez siebie regulaminu na stronach internetowych prowadzonego sklepu nie mogą zawierać klauzul uznanych za abuzywne, ani pomijać ob o wiązków wynikających z ustaw, czy nierzetelnie i niejasno o nich informować. Takie zachowanie niewątpliwie narusza prawa konsumentów. O rzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego post ę- powania, tak aby jej nałożenie sk utkowało w przyszłości zapobieżeniem zais t- nienia podobnych sytuacji. W opinii Prezesa UOKIK należy podkreślić aspekt edukacyjny i wychowawczy zastosowanego środka oraz wyrazić nadzieję, że o d- niesie on spodziewany skutek na przyszłość. Poza wymiarem indywid ualnym kary należy zwrócić uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowa w- czą w st o sunku do innych uczestników rynku . [39] W przedmiotowym postępowaniu kary pieniężne zostały nałożone w związku ze stosowaniem przez p rzedsiębiorcę praktyk naruszają cych zbiorowe interesy konsumentów, polegających na posługiwaniu się w obrocie konsumenckim kla u- zulą umowną tożsamą z wpisanymi do Rejestru oraz naruszeniem przepisów d o- 25 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl tyczących praw konsumenta uregulowanych w ustawie o świadczeniu usług dr o- gą elektronic zną oraz ustawie o ochronie niektórych praw konsumentów […] , a także przepisów Kodeksu Cywilnego . Po d stawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez p rzedsiębiorcę w roku rozliczeniowym p o- przedzającym rok nałożenia kar, tj. w 201 2r. [40] Według zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku od osób fizycznych za rok podatkowy 20 12 (PIT - 36), przychody Z. Rz. z pozarolniczej działalności gospodarczej wyniosły (po zaokrą- gl eniu do pełnej złotówki) (… ) zł (słownie: (…) złotych). Stosownie do treści prz e pisu art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie (…), maks y malna kara nakłada- na na przedsiębiorcę może stanowić 10 % jego przychodów, co w niniejszej sprawie daje kwotę (…) złotych (słownie: (…) złote). [41] Ad I 1 ) i 3) Pierwsza z kar pieniężnych określonych w nin iejszej decyzji - w punkcie IV 1) sentencji decyzji - wymierzona została za stosowanie praktyk opisanych w punkcie I 1) i 3) sentencji n i niejszej decyzji. Ponownie wskazać należy, iż wymierzając karę za powyższe naruszenia p rzede wszystkim wzięto pod uwagę fakt, iż polegały one na niezamieszczeniu w reg u- laminie sklepu internetowego informacji wymaganych art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz na sprzeniewierzeniu się obo wią z- kowi wynikającemu z art. 66 1 § 2 pkt 3 kodeksu cywilnego . W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której ko n sument dokonując zakupu w ww. sklepie internetowym zawiera z p rzedsiębiorcą umowę na warunkach okr e- ślonych w regulaminie tego sk lepu. W regulaminie tym brak jest wymaganych prawem zapisów informujących o zasadach i sposobie utrwalania i zabezpiecz a- nia konsumentowi treści zawartej umowy oraz sposobu udostępniania kons u- mentowi jej treści , a także informacji na temat wymagań techniczn ych ni e- zbędnych do współpracy z syst e mem teleinformatycznym, którym posługuje się usługodawca. Podkreślić należy, iż to na przedsiębiorcy prowadzącym działa l- ność gospodarczą, jako na profesjonaliście, ciąży obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi norm ami prawa oraz udzielania konsumentom wszelkich, pr a- wem wymaganych informacji. Aczkolwiek brak wskazanych wyżej, wymaganych prawem informacji, narusza przepisy dwóch różnych ustaw, tj. ustawy Kodeks cywilny oraz ustawy o świa d- czeniu usług drogą elektronic zną, tym niemniej przy wymierzaniu kary Prezes Urzędu postanowił o łącznym rozpatrzeniu obu zarzutów. U podstaw takiego stanowiska legło przekonanie, że dotyczą one technicznych aspektów współpr a- cy sprzedawcy z klientami w handlu elektronicznym i związanyc h z nimi ob o- wiązków informacyjnych przedsiębiorcy , których ten nie dopełnił . Zarówno b o- wiem informacja co do zasad i sposob ów utrwalania, zabezpieczania oraz ud o- stępniania treści umowy, jak i zasad współpracy z systemem teleinformatyc z- nym użytkowanym prze z przedsiębiorcę nie wskaz u je na szczególne uprawnienia konsumentów, ale jest dla nich źródłem wiedzy o tym na jakich warunkach technicznych ta współpraca ma się opierać. Mając to na uwadze zasadnym w y- daje się być rozpatrzenie obu naruszeń łącznie, jako, że dotyczą one tego s a- mego, bądź bardzo zbliżonego prze d miotowo zagadnienia. Oceniając wagę powyższych naruszeń przyjąć należy, iż nastąpiły one na etapie zawierania kontraktu i spowodowały nierównomierne ukształtowanie praw i ob- 26 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl owiązków stron umowy s przedaży. Z akt sprawy wynika ponadto, iż powyższe praktyki Spółka stos o wała co najmniej od lutego 2012 roku. Wszystkie powyżej opisane okoliczności oraz długotrwałość stosowania praktyk (prawie dwa lata) pozwoliły Prezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż łą c z nie waga naruszeń wskazanych w pkt I 1) i 3) sentencji decyzji kształtuje się na poziomie 0,05 % przychodu osiągniętego przez p rzedsiębiorcę w 2012 r. Tym samym ust a- lona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość 0,0 5 % prz y- chodu osiągnię tego przez przedsiębiorcę wynosi (…) zł. (po zaokrągleniu do zł.) Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie występowały okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Niewątpliwie okolicz nością obciążającą jest znaczny zasięg naruszania związany z działalnością sklepu internetowego , co skutkuje podwyższeniem kwoty bazowej o 20%. W niniejszej sprawie brak natomiast okoliczności łagodzących. Całokształt opisanych wyżej okoliczności łagodząc ych i obciążających skutkuje podwyższeniem kwoty bazowej o 20%. Obliczona w ten sposób kara pieniężna z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie (… ) w zakresie opisanym w pkt. I 1) i 3) sentencji decyzji została określona w wysokości 2 21 zł (słownie: dwieście czterdzieści cztery), co stanowi około 0,0 6 % przychodu p rzedsiębiorcy w 2012r. oraz około 0,6 % maksymalnego wymiaru kary. [42] Ad I 2) a) Przy określaniu sankcji pieniężnej określonej w pkt I V 2 ) sentencji decyzji, Prezes UOKiK wzią ł pod uwagę, że naruszenie interesów konsumentów wynikało z braku uwzględnienia w działalności p rzedsiębiorcy obowiązków wynikających z ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (…). Określenie ceny podawanej na stronie sklepu internetowego jako „ orie ntacyjnej”, a zatem brak informacji na temat pełnej, ostatecznej ceny produktu naraża konsumenta na dokonanie zakupu za nieokreśloną z góry kwotę. W pierwszej kolejności, Prezes UOKiK ustalając wymiar kary pieniężnej dokonał oceny wagi stwierdzonych prakt yk i na tej podstawie ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych wyliczeń wysokości kary, a następnie – w oparciu o zaistniałe w sprawie okoliczności mające wpływ na wymiar kary – dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. Stosując ten algorytm w zięto pod uwagę obligatoryjność ustawowych obowiązków p rzedsiębiorcy w zakresie prawidłowego poinformowania konsumenta o cenie, któr a winn a zawierać wszystkie elementy wpływające na jej ostateczną wysokość , do zapłaty której zobowiązany jest konsument , a t akże ustalo no, iż przedmiotowe naruszenie ma miejsce na etapie przedkontraktowym. Powyższą praktykę należy uznać jako ograniczenie , wyłączając e możliwość pe ł- nego korzystani a przez klientów sklepów internetowych z ustawow o przyzn a- nych im praw . W efekcie, st opień z agrożenia rozważaną praktyką należało ocenić jako względnie umiarkowany . Okoliczności te oraz długotrwałość stosowania praktyk i (prawie dwa lata) pozwolił y Prezesowi UOK iK na ustalenie, wag i naruszenia w rozpatrywanym zakresi e na poziomie 0, 03 % p rzychodów osiągniętych przez p rzedsiębiorcę w 2012 r. , co w wyniku mnożenia daje kwotę (… ) zł (słownie (…) złotych) [ po zaokrągleniu do zł ] 27 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie występowały okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Niewątpliwie okolicznością obciążającą jest znaczny zasięg naruszania związany z działalnością sklepu internetowego , co skutkuje podwyższeniem kwoty bazowej o 20%. B rak jest natomiast okoliczności łagod zących. Całokształt opisanych wyżej okoliczności łagodzących i obciążających skutkuje podwyższeniem kwoty bazowej o 20%. Obliczona w ten sposób kara pieniężna z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie (… ) w zakresie opisanym w pkt. I 2) a) sentencji decyzji została określona w wysokości (…) zł (słownie: (…) złote ), co stanowi około 0, 036 % przychodu p rzedsiębiorcy w 2012 r. oraz około 0,36 % maksymalnego wymiaru kary. [43] Ad I 2) b i c ) Przy określaniu sankcji pieniężnej określonej w pkt IV 2) b) sentencji decyzji, Prezes UOKiK wziął pod uwagę, że również to naruszenie interesów konsumentów wynikało z braku uwzględnienia w działalności p rzedsiębiorcy obowiązków nałożonych na niego przepisami prawa. W adliwie określony termin do odstąpienia od umow y zawartej na odległość oraz pomniejszanie w takim przypadku uiszczonej przez konsumenta ceny o koszty związane z dostaw ą towaru stanowi naruszenie na etapie zawierania kontraktu i wpływa na upra w- nienia konsumenta w momencie wykonania umowy . W pi erwszej kolejności, Prezes UOKiK ustalając wymiar kary pieniężnej dokonał oceny wagi stwierdzonej praktyk i i na tej podstawie ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych wyliczeń wysokości kary, a następnie – w oparciu o zaistniałe w sprawie okol iczności mające wpływ na wymiar kary – dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. W powyższym kontekście wzięto pod uwagę obligatoryjność ustawowych obowiązków przedsiębiorcy w zakresie prawidłowego poinformowania konsumenta terminie, w którym konsument moż e odstąpić od umowy zawartej na odległość, a także warunków tego odstąpienia. W ocenie Prezesa UOKiK, pominięcie istotnych, określonych ustawą informacji prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w której konsument będzie mieć trudności z identyfikacją swoich r oszczeń. Zastrzeżenie 10 dni od zawarcia umowy na odstąpienie od niej w wielu przypadkach może skutkować niemożliwością odbioru i oględzin towaru przed upływem tego terminu, a zatem powodować zamkni e drogi do prawa gwarantowanego ustawowo. Rozpatrując oba zarzuty, Prezes Urzędu postanowił o łącznym ich rozstrzygni ę- ciu przy wymierzaniu kary. U podstaw takiego stanowiska legło przek o nanie, że oba naruszenia wiążą się z ograniczeniem uprawnień konsumenta występującym wówczas, gdy ten decyduje się na odstąpieni e od umowy. Miarkując i wymierz a- jąc karę w tym zakresie dokonano więc oceny zaistni a łej sytuacji, jako jednego mogącego wystąpić zdarzenia i wynikających stąd negatywnych konsekwencji dla konsumenta, a nie jako ciąg zdarzeń, tj. przedmiotem oceny był prze w i- dzian y w umowie przypadek odstąpienia klienta od współpracy z przedsiębiorcą i związane z tym regulacje kontraktowe a nie poszczególne aspekty takiej syt u- acji . Dlatego też przedmiotową praktykę należy uznać jako istotną, wyłączającą możliwość korzystan i a z ustawowego prawa przez klientów sklepów 28 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl internetowych. W efekcie, stopień zagrożenia rozważaną praktyką należało ocenić jako względnie umiarkowany . Zważenia te oraz długotrwałość stosowania praktyki (prawie dwa lata) pozwolił y Prezesowi UOKIK na usta lenie, iż waga naruszenia stosowanego przez przedsiębiorcę w tym zakresi e kształtuje się na poziomie 0,05 % przychodów osiągniętych przez p rzedsiębiorcę w 2012 r., co w wyniku mnożenia daje kwotę (…) zł (po zaokrągleniu do zł ) Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie występowały okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Niewątpliwie okolicznością obciążającą jest znaczny zasięg naruszania związany z działalnością sklepu internetoweg o, co skutkuje podwyższeniem kwoty bazowej o 20%. W niniejszej sprawie brak natomiast okoliczności łagodzących. Całokształt opisanych wyżej okoliczności łagodzących i obciążających skutkuje podwyższeniem kwoty bazowej o 20%. Obliczona w ten sposób kara pi eniężna z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie (…) w zakresie opisanym w pkt. I 2) b i c ) sentencji decyzji została określona w wysokości (…) zł (słownie: (…) złotych), co stanowi około 0,06 % przychodu p rzedsiębiorcy w 2012r. oraz ok oło 0,6 % maksymalnego wymiaru kary. [44] Ad. I 4) Karę określoną w pkt I V 3 ) sentencji decyzji nałożono w związku z niedopełnieniem przez p rzedsiębiorcę ustawowego obowiązku udzielenia konsumentom zawierającym umowę na odległość rzetelnej, prawdziwej, pełn ej informacji. Pomimo wyraźnego obowiązku wyrażonego w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie niektórych praw (…) p przedsiębiorca nie udostępnił konsumentom zawierającym z nim umowy na odległość danych w zakresie organu, który zarejestrował działalność gosp odarczą sklepu internetowego (…) oraz numeru, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany na podstawie odpowiednich przepisów. Tego typu naruszenie wpływa na treść umowy już na etapie zawierania. Powyższa praktyka – stosowana co najmniej od lutego 201 2r. - została uznana jako działanie o umiarkowanej szkodliwości. Jednocześnie uwzględnić należy, że jej stosowanie oddziaływało na dotychczasowych konsumentów, ale także na wszystkich potencjalnych zainteresowanych ofertą sklepu. Z drugiej strony stwierdzi ć należy, że ujawniały się one na rynku, na którym występuje coraz więcej przedsiębiorców oferujących podobne usługi, co powodowało, że konsumenci mieli znaczną swobodę przy wyborze kontrahenta i oferty. A zatem, choć usługi sprzedaży internetowej należą d o usług, z których konsumenci korzystają w sposób powszechny, to biorąc pod uwagę możliwość wyboru innej oferty, stopień zagrożenia rozważanymi praktykami należało ocenić jako względnie umiarkowany . Ostatecznie podsumowanie wagi stwierdzonych praktyk naru szających zbiorowe interesy konsumentów pozwoliło Prezesowi UOKIK na ustalenie, iż łącznie waga naruszeń stosowanych przez przedsiębiorcę w tym zakresie , kształtuje się na poziomie 0,05 % przychodów osiągniętych przez p rzedsiębiorcę w 2012r. Identycznie jak w poprzednich przypadkach, po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie występowały okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Znaczny zasięg naruszania związany z działalnością sklepu i nternetowego skutkuje 29 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl podwyższeniem kwoty bazowej o 20%. W niniejszej sprawie brak natomiast okoliczności łagodzących. Całokształt opisanych wyżej okoliczności łagodzących i obciążających skutkuje podwyższeniem kwoty bazowej o 20%. Obliczona w ten sposób kara pieniężna z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie (…) w zakresie opisanym w pkt. I.A 4) sentencji decyzji została określona w wysokości (…) zł (słownie: (…) złotych), co stanowi około 0,06 % przychodu p rzedsiębiorcy w 2012r. or az około 0,6 % maksymalnego wymiaru kary. [45] Ad II Przy określaniu sankcji pieniężnej wskazanej w pkt IV 4) sentencji decyzji, Prezes UOKiK wziął pod uwagę, że naruszenie interesów konsumentów, do którego odnosi się przedmiotowa kara polegało na naruszeniu o bowiązku udzielania konsumentom pełnych i rzetelnych informacji poprzez zamieszczenie w Regulaminie sklepu internetowego postanowienia, zgodnie z którym p rzedsiębiorca zastrzegł sobie prawo do niewysyłania towaru konsumentowi aż do momentu otrzymania wpłat y za zmówiony towar. Zgodnie z art. 11 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów […] umowa nie może nakładać na konsumenta obowiązku zapłaty ceny lub wynagrodzenia przed otrzymaniem świadczenia . Tym samym przedsiębiorca , wbrew wyraźnemu brzmieniu ustaw y, nałożył na konsumentów obowiązek uiszczenia ceny przed otrzymaniem towaru, uzależniając od tego jego doręczenie. Powyższą praktykę należy uznać jako istotną, wyłączającą korzystanie z ustawowych praw klientów sklepów internetowych. W efekcie, stopień za grożenia rozważanymi praktykami należało ocenić jako względnie umiarkowany . Oceniając wagę naruszenia opisanego w pkt II decyzji przyjąć należy, iż nastąpiło także na etapie zawierania kontraktu i spowodowało nierównomierne ukształtowanie praw i obowiązkó w stron umowy sprzedaży, poprzez zobowiązanie konsumenta do zapłaty ceny przed wykonaniem zobowiązania przez p rzedsiębiorcę. Określenie wag stwierdzonych praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz długotrwałość stosowania praktyk i (prawie dw a lata) pozwoliło Prezesowi UOKIK na ustalenie, iż łącznie waga naruszeń stosowanych przez p rzedsiębiorcę w tym zakresi e kształtuje się na poziomie 0,05 % przychodów osiągniętych przez p rzedsiębiorcę w 2012r. wynosi (…) zł (po zaokrągleniu do zł ) Po us taleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie występowały okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Niewątpliwie okolicznością obciążającą jest znaczny zasięg naruszania związany z działalności ą sklepu internetowego, co skutkuje podwyższeniem kwoty bazowej o 20%. Okolicznością łagodząca jest natomiast fakt zaniechania stosowania praktyki przez przedsiębiorcę, w trakcie postępowania poprzedzającego wydanie niniejszej decyzji, co niewątpliwie stan owi okoliczność łagodzącą i pozwala na obniżenie kwoty bazowej o 30%. Tym samym suma okoliczności obciążających i łagodzących doprowadziła do obniżenia kwoty bazowej o 10%. Obliczona w ten sposób kara pieniężna z tytułu naru szenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie (…) w zakresie opisanym w pkt. I I sentencji decyzji została określona w wysokości (…) zł (słownie: (…) 30 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl złotych ), co stanowi około 0, 04 5 % przychodu p rzedsiębiorcy w 2012r. oraz około 0,4 5 % maksymalnego wymiaru kary. [46] Ad III W odniesieniu do pkt I III sent encji decyzji, Prezes UOKiK ustalając wymiar kary pieniężnej z tytułu stosowania niedozwolonej klauzuli umownej, dokonał oceny wagi stwierdzonej praktyki i na tej podstawie ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych wyliczeń wys okości kary, a następnie – w oparciu o zaistniałe w sprawie okoliczności mające wpływ na wymiar kary – dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. W powyższym kontekście wzięto pod uwagę, iż naruszenie przez p rzedsiębiorcę zbiorowych interesów konsumentów po legało na stosowaniu niedozwolonego postanowienia umownego, wpisanego do publicznego i powszechnie dostępnego Rejestru niedozwolonych postanowień umownych, prowadzonego przez Prezesa UOKiK. Kwestionowana klauzula umowna tożsama z wpisaną do Rejestru to zap is, który skutkuje odmową rozpatrzenia reklamacji w przypadku niedostarczenia protokołu sporządzonego przez kuriera w chwili odbioru. Treść takiego zapisu naraża konsumenta na dodatkowe, uciążliwe formalności i sugeruje potencjalnemu klientowi, że jest to jedyna forma realizacji roszczeń. Tego typu klauzulę należy zakwalifikować jako istotną regulację umowy, których zastosowanie - po zaistnieniu określonych w nich okoliczności - mogą doprowadzić do zmiany zakresu wynikających z niej świadczeń, tj. włączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy wobec konsumentów i uniemożliwić korzystanie z ustawowych gwarancji przez klientów sklepów internetowych. Uwzględniając powyższe argumenty należało zaklasyfikować powyższą bezprawną praktykę jako działanie o umiarkowanej s zkodliwości. Prezes UOKiK wziął także pod uwagę fakt, że „Regulamin” zamieszczony na stronie sklepu internetowego (…) – jak ustał Prezes Urzędu – obowiązywał co najmniej od 24 lutego 2012 r. Jednocześnie uwzględnić należy, że jej stosowanie mogło rodzić za grożenie dla wszystkich konsumentów, którzy byli od 2012r. lub mogli być w tym czasie jego kontrahentami ze względu na nieograniczony dostęp do stron internetowych sklepu. C hoć usługi sprzedaży internetowej należą do usług, z których konsumenci korzystają w sposób powszechny, to biorąc pod uwagę możliwość wyboru innej oferty, stopień zagrożenia rozważanymi praktykami należało ocenić jako względnie umiarkowany . Ostatecznie podsumowanie wagi stwierdzonych praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów po zwoliło Prezesowi UOKIK na ustalenie, iż łącznie waga naruszeń stosowanych przez p rzedsiębiorcę w przedmiotowej sprawie, kształtuje się na poziomie 0,04 % przychodów osiągniętych przez p rzedsiębiorcę w 2012r. , co daje kwotę (…) zł. (po zaokrągleniu do pełn ego zł.) Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie występowały okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Niewątpliwie okolicznością obciążającą jest znaczny zasięg , wynikający ze spec yfiki działalności wykonywanej przez p rzedsiębiorcę, która polegała na prowadzeniu sklepu internetowego, co skutkuje podwyższeniem kwoty bazowej o 20%. Z drugiej strony podkreślenia wymaga okoliczność, iż Prezes nie stwierdził w przedmiotowej sprawie żadn ych okoliczności łagodzących. Całokształt opisanych wyżej okoliczności łagodzących i obciążających skutkuje podwyższeniem kwoty bazowej o 20%. Obliczona w ten sposób kara pieniężna z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o 31 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl ochronie (…) w zakr esie opisanym w pkt. I II sentencji decyzji została określona w wysokości (…) zł (słownie: (…) złotych), co stanowi około 0,0 4 8 % przychodu p rzedsiębiorcy w 2012r. oraz około 0,48 % maksymalnego wymiaru kary. [47] Podkreślenia wymaga fakt, iż s ankcja w postaci n ałożenia kary może być na przedsiębiorcę nałożona niezależnie od tego, czy dopuścił się on naruszenia umyślnie, czy też nieumyślnie. Zgodnie z art. 106 ustawy o ochronie (…) Prezes UOKiK może nałożyć karę finansową na p rzedsiębiorcę, który dopuścił się nar uszenia “chociażby nieumyślnie”. Tym samym stwierdzenie co najmniej nieumyślności jest w ogóle warunkiem nałożenia kary. Materiał dowodowy zgromadzony w trakcie postępowania poprzedzającego wydanie niniejszej decyzji daje podstawę do stwierdzenia, iż p rzed siębiorca stosując praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, opisane w pkt. I , II i I II decyzji działał w sposób nieumyślny, a naruszenia których się dopuścił były wynikiem raczej zaniedbania niż świadomego, celowego działania, zmierzającego do pokrzywdzenia konsumentów. [48] Reasumując, w przedmiotowym postępowaniu Prezes UOKiK z tytułu naruszenia zbiorowego interesu konsumentów nałożył sankc je finansowe o łącznej kwocie (… ) zł ( słownie: (…) złotych) , k tóre w sumie stanowią około 0, 3 % przychodu p rzedsiębiorcy w 2012 r. i około 3 % maksymalnego wymiaru kary zastrzeżonego w art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie (…). Nakładając niniejszą decyzją karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o ochronie (…), Prezes UOKIK wziął pod uwagę, że sankcja finanso wa ma charakter represyjny (nakładana jest za naruszenie ustawowych zakazów) oraz prewencyjny (ma zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcać do naruszania prawa), zaś zagrożenie nią, czyli potencjalna możliwość nałożenia kary przez Prezesa UOKIK, nadaje jej charakter dyscyplinujący (vide: wyrok SN z dnia 7.04.2004r., sygn. akt: III SK 31/04). Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna nałożona na p rzedsiębiorcę jest adekwatna do stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie (…). Decydując o nałożeniu kary pieniężnej i jej wysokości wzięto pod uwagę wszystkie wyżej opisane okoliczności. Orzeczona kara powinna również stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego postępowania, tak, aby jej nałożenie skutkowało w przyszłości zapobieżeniem zaistnienia podobnych sytuacji. Ważny jest też wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanych sankcji, który ma wpłynąć na p rzedsiębiorcę w zakresie jego przyszłych decyzji gospodarczych. Poza wymiarem indywidualnym kar, należy również podkreś lić ich wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. [49] Przyjmując wspomniane wcześniej okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie w y- starcz ającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości okr e ślonej jak w punkcie IV se n tencji decyzji. [50] Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie (…) karę pieniężną należy uiścić w termin ie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. 32 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Ad. pkt V sentencji decyzji [51] Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie (…) Prezes UOKIK rozst rzyga o kos z tach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej p o- stępowanie. Natomiast w myśl art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie (…) jeżeli w w y- niku postępowania Prezes UOKIK stwierdził naruszenie przepisów ustawy, prze d- siębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Analogicznie - stosownie do treści przepisu a rt. 264 § 1 k.p.a. - jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji p u blicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztó w postępowania, osoby zobowiązane do ich p o- niesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Do kosztów postępowania – zgo d- nie z a rt. 263 § 1 k.p.a. - zalicza się (…) również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Postępowanie w sprawie stosowania przez p rzedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urz ę- du, a w jego wyniku Prezes UOKiK - w pkt UOKiK i II sentencji decyzji - stwie r- dził naruszenie przepisów ustawy o ochronie (…). Kosztami postępowania są w y- datki związa ne z kor e spondencją prowadzoną przez Prezesa UOKIK ze stroną i w związku z tym postanowiono obciążyć p rzedsiębiorcę kosztami postępowania w wysokości (…) zł (słownie: (…) złotych ). Koszty niniejszego post ę powania przed- siębiorca obowiązany jest wpłacić na k onto Urzędu Ochrony Ko n kurencji i Kon- sumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej dec y zji. Ad pkt V I sentencji decyzji [52] Zgodnie z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i k onsumentów w spr a wach nie uregulowanych w tej ustawie, do postępowania przed Prezesem Urzędu st o- suje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Artykuł 105 k.p.a. stanowi natomiast, że g dy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzed miotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wyd a- je decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w c a łości albo w części. [53] Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest które goś z elementów materialnego stosu n- ku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie, co do jej istoty (wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 pa ź- dziernika 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 442/12). W uzasadnieniu do przedmiot o- wego wyroku Sąd podniósł, iż przepis art. 105 § 1 k.p.a., jako przesłankę obl i- gatoryjną umorzenia postępowania wskazuje bezprzedmiotowość tego postęp o- wania. Przywołany przepis zezwala zatem organom administracji na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy w świetle przepisów prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt III ARN 50/59 - OSNP 11/96/150). Bezprzedmiotowość pos tępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Oznacza to, iż ws zystkie elementy badanego 33 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępow a- nie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę, jak i przez organ z urzędu (wyrok WSA w Lublinie, z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 637/12). [54] W ramach postępowanie poprzedzającego wydanie niniejszej decyzji, Prezes UOKiK postawił przedsiębiorcy zarzut stosowania praktyki określonej w art. 24 us t. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a polegaj ą- cej na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w Regulaminie sklepu (…) Z. Rz . (…) informacji na temat trybu p ostępowania reklamacyjnego dotyczącego wykony- wanej przez przedsiębiorcę usługi on - line, co jest sprzeczne z art. 8 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18.07.2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. nr 144, poz. 1204 ze zm.) . Jednakże w toku postęp o wania Prezes Urzędu ustalił, iż na ww. stronie internetowej, będącej adresem sklepu internetowego prowadzonego przez p rzedsiębiorcę znajdują się zapisy regulują- ce w sposób szczegółowy kwestie d o tyczące sposobu i trybu składania rek lama- cji, zamieszczone pod pozycją „Gw a rancje i reklam a cje”. Zarzut naruszenia art. 24 ust.1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i kons u- mentów wymaga udowodnienia, że przedsiębiorca narusza obowiązek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełn ej informacji. Skoro, przesłanka ta nie ma miejsca w okolicznościach sprawy, w zakresie wskazanym w punkcie V sentencji decyzji tj. w części dotyczącej stosowania przez przedsiębiorcę pra k- tyki określonej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie k onkurencji i konsumentów, a polegającej na naruszeniu obowią z ku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w Regul a- minie sklepu (…) Z. Rz. (…) informacji na t e mat trybu postępowania reklama- cyjnego dotyczącego wykonywanej przez przedsiębiorcę usługi on - line, co jest sprzeczne z art. 8 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18.07.2002 r. o świadczeniu usług drogą elektr o niczną (Dz.U. nr 144, poz. 1204 ze zm.) - brakuje elementu materialnoprawnego warunkującego wydanie decy- zji merytorycznej, a zatem postępowanie należy umorzyć jako be z przedmioto- we na podstawie art. 105 §1 k.p.a, w związku z art. 83 ustawy o ochronie kon- kurencji i ko n sumentów. Stąd orzeczono, jak w punkcie V I sentencji. POUCZENIE: Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dw u tygodnio wym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konk u- rencji i Konsumentów w Gda ń sku. 34 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Del egatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach za wa r tego w punkcie V ninie jszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochr o nie (…) oraz art. 479 32 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 264 § 2 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie (…), przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochr o- ny Konkurencji i Konsumentó w, w terminie tygodniowym od dnia doręczenia ninie j- szej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konk u rencji i Konsumentów Delegat u ra w Gdańsku. Otrzymuje: Z. Rz. (…)