RGD-31/2000

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA W G DAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL . (058) 346-29-32, T EL /F AX (058) 346-29-33, T EL . C ENTRALA (058) 301-50-21 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL Gdańsk, 30 listopada 2000 r. RGD.565-3/00/AW DECYZJA Nr RGD. 31/2000 Na podstawie art. 8 ust. 1, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsu- mentów (tekst jedn. Dz. U. z 1999r. Nr 52, poz. 547, zmiana: Dz. U. z 2000r. Nr 31, poz. 381), odmawia się uwzględnienia Ŝądania Zakładu Pogrzebowego „Hermes” Ja- dwiga Kramek, Zakładu Usług Pogrzebowych „Hades” s.c. oraz Przedsiębiorstwa Usłu- gowego „Kalla” Halina Banach w Słupsku w przedmiocie stwierdzenia stosowania przez Miejskie Przedsiębiorstwo Zieleni Sp. z o.o. w Słupsku praktyki monopolistycznej polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej na rynku poprzez przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji, w zakresie objętym wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego, a w szcze- gólności poprzez ograniczanie skarŜącym przedsiębiorcom dostępu do rynku usług pogrzebowych wykonywanych na Starym Cmentarzu Komunalnym w Słupsku. UZASADNIENIE Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynął wniosek Zakładu Pogrzebowego „Hermes” Jadwiga Kramek, Zakładu Usług Pogrzebowych „Hades” s.c. oraz Przedsiębiorstwa Usługowego „Kalla” Halina Banach w Słupsku, o wszczęcie po- stępowania administracyjnego w sprawie stosowania przez Miejskie Przedsiębiorstwo Zieleni Sp. z o.o. w Słupsku praktyk monopolistycznych, wyczerpujących – zdaniem wnioskodawców – dyspozycję art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu [...]. 2 Jak wynika z uzasadnienia wniosku, MPZ Sp. z o.o. w Słupsku – jako admi- nistrator Cmentarzy Komunalnych w Słupsku i równocześnie zakład świadczący usłu- gi pogrzebowe – ogranicza Wnioskodawcom dostęp do wykonywania usług pogrze- bowych na Starym Cmentarzu, poprzez odmowę wskazywania im miejsc grzebalnych, odzyskanych w drodze likwidacji grobów i zachowywanie tych miejsc wyłącznie do wykorzystania przez własny zakład pogrzebowy. Organ antymonopolowy, po rozpatrzeniu argumentacji Wnioskodawców, wszczął w dniu 14 lutego 2000r. postępowanie administracyjne przeciwko MPZ Sp. z o.o. w Słupsku pod zarzutem naduŜywania pozycji dominującej na lokalnym rynku wykonywania usług pogrzebowych poprzez przeciwdziałanie ukształtowaniu się wa- runków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji, a w szczególności ogra- niczanie innym zakładom pogrzebowym moŜliwości wykonywania usług pogrzebowych na Starym Cmentarzu Komunalnym w Słupsku, tj. zachowań mogących stanowić na- ruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu [...]. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania skarŜona strona odrzuciła zarzuty stosowania praktyk monopolistycznych wskazując następujące oko- liczności:
Zadania dotyczące administrowania oraz utrzymania cmentarzy komu- nalnych w Słupsku MPZ Sp. z o.o. wykonuje na podstawie umowy z dnia 5 listopada 1993r. nr 19/93 (zmienianej aneksami w latach kolej- nych), zawartej z Zarządem Miasta Słupska. Za korzystanie z usług cmentarnych w zakresie administrowania – wykonywanych przez MPZ – pobierane są na rzecz Gminy i przez nią ustalane opłaty. Gminie przy- sługuje wyłączne prawo określania warunków i zasad korzystania z usług cmentarnych, co dokonywane jest w drodze uchwały. Wobec te- go zakłady pogrzebowe nie mogą Ŝądać od administratora cmentarza zawarcia z nim umowy na wskazanie miejsca grzebalnego, gdyŜ w tym przedmiocie administrator umowy we własnym imieniu nie moŜe zawie- rać.
Prawo pochowania zwłok ludzkich na cmentarzu przysługuje wyłącznie osobom legitymującym się tzw. prawem pochowania, tj. najbliŜszej po- zostałej rodzinie osoby zmarłej oraz osobom wymienionym w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (jednolity tekst: Dz. U. z 2000r. Nr 23, poz. 295), do których nie zalicza się zakładów wykonujących usługi pogrzebowe. 3
Zgodnie z pkt. II ppkt. 11 regulaminu korzystania z cmentarzy komu- nalnych w Słupsku, stanowiącym załącznik do uchwały z dnia 24 czerw- ca 1999r. Zarządu Miasta Słupska Nr 540/99/GKiOŚ, prawo wskazania miejsca do pochowania (grobu) opłaconego jako miejsce rezerwowe lub z moŜliwością dochówku do grobu ziemnego słuŜy osobie mającej prawo pochowania zwłok, która wykaŜe się faktem dokonania opłaty za wskazane miejsce odnotowane w księgach cmentarnych, lub jeśli pra- wo wskazania miejsca miała osoba zmarła. Zakłady pogrzebowe nie le- gitymują się zatem uprawnieniami Ŝądania wskazania im miejsca po- chowania, gdyŜ nie przysługuje im prawo pochowania na podstawie art. 10 ust. 1 powołanej ustawy.
Pozyskiwanie na Starym Cmentarzu miejsc grzebalnych przez likwidację starych grobów jest ściśle nadzorowane i kontrolowane przez Gminę. Zgodnie z treścią wytycznych do realizacji uchwały z dnia 21 stycznia 1999r. Zarządu Miasta Słupska Nr 49/99 administrator cmentarza zo- bowiązany jest wywiesić na okres 1 roku listę miejsc do likwidacji. JeŜe- li w tym okresie Ŝadna z osób nie wniesie zastrzeŜeń i nie uiści opłaty przedłuŜenia grobu w celu jego dalszego zachowania bez prawa po- chówku – grób w roku następnym moŜe być na nowo wykorzystany. Raz w roku w miesiącu styczniu administrator cmentarza zobowiązany jest wywiesić listę miejsc grzebalnych na Starym Cmentarzu. Kryterium przydziału tych miejsc stanowi kolejność zgłoszeń rodzin osób zmar- łych. PowyŜszą uchwałę Zarząd Miasta Słupska zmienił uchwałą Nr 166/2000/GkiOŚ z dnia 2.03.2000r., gdzie w załączniku Nr 1 pkt. D uzupełnił poprzedni zapis o postanowienie, iŜ „lista miejsc nowych i do ponownego wykorzystania wymaga zatwierdzenia przez Zarząd Miasta Słupska”, za którego zgodą miejsca te mogą być wskazywane osobom legitymującym się prawem do pochowania zwłok.
Z powyŜszych regulacji wynika, iŜ administrator wskazuje miejsce po- chówku wyłącznie osobom wykonującym prawo pochowania w przy- padku, gdy wykaŜą się one prawem do grobu (wynikającym z dokona- nej i opłaconej „rezerwy”) bądź prawem dochowania do grobu osoby bliskiej zmarłego (w sytuacji, gdy od ostatniego pochówku upłynęło co najmniej 20 lat) lub ze wskazania Zarządu Miasta Słupska. Osoby te mogą wykonać pogrzeb we własnym zakresie lub poprzez wynajęcie do tego celu zakładu pogrzebowego, co jest wyłącznie wyborem rodziny. Zdaniem skarŜonego przedsiębiorstwa ilość wykonywanych przez niego po- chówków wynika ze świadomego wyboru konsumentów, którzy zlecając wykonanie usługi pogrzebowej właśnie jemu, kierują się wizerunkiem firmy, jej doświadczeniem i profesjonalizmem oraz tradycją funkcjonowania na rynku sięgającą 35 lat. „Powoduje to lepszą sytuację rynkową, niŜ sytuacja zakładów powstałych w kilku ostatnich la- tach. Jest to rzecz oczywista i naturalna, Ŝe na renomę i sytuację rynkową pracuje się 4 przez wiele lat i wyłącznie z tego wynika powyŜsza róŜnica.” M AJĄC NA WZGLĘDZIE ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY W SPRAWIE ORGAN AN- TYMONOPOLOWY ZWAśYŁ , CO NASTĘPUJE : W świetle akt sprawy organ antymonopolowy rozpatrzył, czy działania skar- Ŝonego przedsiębiorcy moŜna uznać za przejaw stosowania praktyki monopolistycznej, określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Przepis ten stanowi, Ŝe za praktyki monopolistyczne uznaje się naduŜywa- nie pozycji dominującej, charakteryzujące się określonymi poniŜej znamionami, które naleŜy interpretować jako przesłanki konieczne, a mianowicie:
zajmowanie pozycji dominującej na rynku,
naduŜywanie tej pozycji poprzez przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji. Zgodnie z przepisami ustawy antymonopolowej (art. 2 pkt 7) przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, polegającą na tym, Ŝe przedsiębiorca ten nie spotyka się z istotną konkurencją na rynku krajowym lub lokalnym; domnie- mywa się, Ŝe przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeŜeli jego udział w rynku prze- kracza 40%. Warunkiem koniecznym zastosowania ustawy antymonopolowej jest usta- lenie rynku właściwego w danej sprawie, czyli tzw. rynku relewantnego, gdyŜ właśnie na nim ujawniają się praktyki monopolistyczne, będące przejawem wykorzystywania i naduŜywania siły i władzy rynkowej przedsiębiorcy-dominanta. Zarówno doktryna jak i dotychczasowa praktyka wskazują, Ŝe w kaŜdym konkretnym wypadku winien on być określony dokładnie, jednoznacznie, w sposób właściwy tylko dla tej sprawy. Zgodnie z utrwalonym juŜ w orzecznictwie Sądu Antymonopolowego sta- nowiskiem (por. np. wyrok z dnia 26 kwietnia 1995 roku, sygn. akt XVII Amr 74/94) poprawna definicja rynku relewantnego powinna zawierać następujące elementy: przedmiot rynku (towar), fazę obrotu towarowego (zbyt, hurt, detal), funkcję strony rynku (popyt, podaŜ), czasowy aspekt rynku oraz terytorium. Brak jednoznacznej identyfikacji w odniesieniu do choćby jednego z powyŜszych elementów uzasadnia 5 stanowisko, Ŝe przynajmniej zasadniczo, przedmiot postępowania moŜe być rozpatry- wany w kontekście kilku odrębnych rynków. Zgodnie z wytycznymi w zakresie wyznaczania rynku, rynek taki nie powi- nien być wyznaczany ani zbyt szeroko ani zbyt wąsko lecz właściwie. Rozszerzenie bowiem granic rynku w aspekcie terytorialnym i przedmiotowym powodowałoby, iŜ trudno byłoby udowodnić jakiemukolwiek podmiotowi zajmowanie pozycji monopoli- stycznej czy teŜ dominującej na rynku i ograniczenia antymonopolowe straciłyby swój sens. Z drugiej strony wyznaczając rynek zbyt wąsko moŜna dojść do przekona- nia, Ŝe kaŜde miejsce grzebalne wyznacza rynek relewantny, co oczywiście jest nie do pogodzenia z logiką i orzecznictwem antymonopolowym. W rzeczywistości chodzi o wyznaczenie tego jednego, zasadnego, właściwego w prowadzonej sprawie antymo- nopolowej rynku. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z dwoma odrębnymi, choć współzaleŜnymi rynkami, związanymi przedmiotowo z usługami chowania zmarłych. W rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy antymonopolowej usługi wykonywane na cmentarzach komunalnych są niewątpliwie towarem (pod pojęciem którego rozumie się „ rzeczy, wszelkie formy energii, usługi, obiekty i roboty budowlane, papiery wartościowe oraz inne prawa majątkowe ”). W kaŜdym konkretnym wypadku definiując towar (tu: usłu- gę) naleŜy wziąć pod uwagę takie jego cechy, jak: przeznaczenie, funkcje uŜytkowe, substytucyjność i inne szczególne właściwości. Mając na uwadze powyŜsze wskazówki oraz dotychczasowe orzecznictwo antymonopolowe naleŜy przyjąć, Ŝe usługi związane z cmentarnictwem dzielą się na: 1. usługi cmentarne przedmiotowo związane z utrzymaniem cmentarzy i zarządzaniem nimi, 2. usługi pogrzebowe przedmiotowo związane z chowaniem zmarłych. Obie grupy usług, określane w orzecznictwie jako: usługi cmentarne (wy- konywane w interesie ogółu) i pogrzebowe (zlecane przez indywidualnych zlecenio- dawców) naleŜy wyraźnie odróŜnić. 6 Usługi cmentarne wyodrębniono kierując się przepisami ustawy z dnia 31 maja 1959 roku o cmentarzach i chowaniu zmarłych ( Dz. U. z 2000r. Nr 23 poz. 295), przepisami ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (jednolity tekst Dz. U. z 1996r. Nr 13, poz. 74, z późn. zm.), a takŜe określonymi powyŜej wytycznymi odnośnie metody definiowania towaru w sprawach antymonopolowych. Z ustawy samorządowej wynika, iŜ zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspól- noty w zakresie cmentarzy gminnych naleŜy do zadań własnych gminy. Zadania te określone art. 7 ust. 1 pkt 13 obejmują sprawy utrzymania i zarządzania cmentarzami gminnymi i wynikają wprost z ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Do właści- wości gminy przekazała je ustawa o podziale zadań i kompetencji określonych w prze- pisach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw z dnia 17.05.1990 roku (Dz. U. Nr 34, poz. 198). Organizacja usług cmentarnych naleŜy do obszaru władztwa prawnego gminy. Usługi te świadczone są na rzecz wspólnoty w celu umoŜliwienia jej członkom korzystania z cmentarza i jego urządzeń w związku z pochówkiem zmarłych i obejmu- ją w szczególności takie działania, jak:
utrzymanie i wyposaŜenie cmentarza w urządzenia cmentarne,
utrzymanie cmentarza jako terenu zielonego,
utrzymanie ładu i porządku na cmentarzu,
urządzanie cmentarza zgodnie z planem zagospodarowania,
nadzór nad korzystaniem z cmentarza, w tym nad pochówkiem, eks- humacją, zakładaniem grobów zgodnie z przepisami prawa. Specyficzną cechą usług cmentarnych jest to, iŜ dotyczą one z jednej stro- ny utrzymania cmentarza zgodnie z wymogami porządkowymi i technicznymi, z dru- giej natomiast zabezpieczają prawidłowe wykonanie szczególnego rodzaju czynności, jaką jest pochówek zmarłego. W tym zakresie gminie, jako organizatorowi tych usług, przysługuje monopol wynikający z przepisów prawa. Cmentarze komunalne w Słup- sku, będące własnością Gminy, stanowią w ujęciu terytorialnym wyodrębniony rynek lokalny. 7 Zgodnie z art. 9 ust. 1 wspomnianej juŜ ustawy samorządowej gmina moŜe zawierać umowy z innymi podmiotami w celu wykonywania zadań własnych, co w niczym nie ogranicza obowiązków ani nie zwalnia jej z odpowiedzialności za prawidło- wą ich realizację. Usługi pogrzebowe wykonywane są zarówno na cmentarzu, jak i poza nim, i obejmują m.in. takie czynności, jak:
przygotowanie zwłok do pochówku,
przygotowanie miejsca pochówku,
transport zwłok i związana z tym asysta pogrzebowa,
wykopanie i uformowanie grobu,
ekshumacja zwłok i szczątków ludzkich,
załatwianie formalności administracyjnych związanych z pogrzebem. Indywidualny charakter usług pogrzebowych, wykonywanych poza władz- twem prawnym gminy, w przeciwieństwie do usług cmentarnych, które stosownie do treści ustawy samorządowej świadczone są na rzecz wszystkich członków lokalnej wspólnoty, jest podstawową cechą je odróŜniającą. Pierwszy rodzaj usług realizowany jest w oparciu o relację: podmiot gospo- darczy – pojedynczy klient , natomiast drugi na podstawie relacji: gmina wykonująca zadania własne – społeczność lokalna . Stąd teŜ usługi te, ze względu na swą specyfi- kę, stanowią odrębne grupy, a co za tym idzie, tworzą róŜne, choć współzaleŜne rynki. Rozgraniczenie rozpatrywanych w przedmiotowej sprawie usług cmentar- nych i pogrzebowych jest zgodne z utrwalonym w tej mierze orzecznictwem antymo- nopolowym (por. wyroki Sądu Antymonopolowego z dnia 12.10.1994r., sygn. akt XVII Amr 27/94 oraz z dnia 14.04.1995r., sygn. akt XVII Amr 11/95). Uznać naleŜy, Ŝe w przedmiotowej sprawie współistnieją dwa odrębne, choć strukturalnie powiązane rynki, tj.:
rynek usług cmentarnych świadczonych na rzecz wszystkich członków wspólnoty, terytorialnie toŜsamy z cmentarzami komunalnymi miasta 8 Słupska, administrowanymi przez Miejskie Przedsiębiorstwo Zieleni Sp. z o.o., poprzez które Gmina realizuje swe zadania własne w zakresie cmentarnictwa,
rynek usług pogrzebowych, świadczonych na indywidualne zlecenie klientów, terytorialnie określony granicami miasta Słupska, na którym podaŜ usług reprezentują zakłady wnioskodawców i skarŜonego. Z materiałów zebranych w trakcie prowadzonego przez Urząd postępowa- nia administracyjnego wynika, Ŝe MPZ Sp. z o.o. funkcjonuje jednocześnie na dwóch, określonych wcześniej rynkach: usług cmentarnych i pogrzebowych. Na pierwszym z nich, z racji pełnienia na zasadzie wyłączności funkcji administratora cmentarza, zaj- muje pozycję monopolistyczną. W Słupsku funkcjonują dwa cmentarze komunalne: Stary Cmentarz przy ul. Kaszubskiej i Nowy Cmentarz przy ul. Zachodniej. W okresie od 01.01 – 30.09.2000r. Na Starym Cmentarzu wykonano 504 pochówki zaś na Nowym – 231. Badania prze- prowadzone w trakcie trwania postępowania antymonopolowego pozwalają na przy- bliŜone określenie udziału w rynku usług pogrzebowych poszczególnych firm działają- cych na cmentarzach komunalnych w Słupsku. Zestawienie sporządzono na podstawie danych o ilości wykonywanych pochówków w okresie 01.01 – 30.09.2000r., przedsta- wionych przez MPZ Sp. z o.o. Tablica 1 S TRUKTURA RYNKU USŁUG POGRZEBOWYCH I LOŚĆ POCHÓWKÓW W SKAŹNIKI (%%) P ODMIOT C MENTARZE RAZEM S TARY C MENTARZ N OWY C MENTARZ A B C MPZ Kalla Hades Hermes inne 43,95 14,69 23,95 17,14 0,27 51,59 13,09 20,83 14,09 0,40 27,27 18,18 30,74 23,81 - Razem 100,00 100,00 100,00 9 A – (ilość pochówków wykonanych przez poszczególne zakłady na Starym i Nowym Cmentarzu/ilość pochówków ogółem) * 100% , B – (ilość pochówków wykonanych przez poszczególne zakłady na Starym Cmentarzu/ ilość pochówków ogółem) * 100% , C – (ilość pochowków wykonanych przez poszczególne zakłady na Nowym Cmentarzu/ilość pochówków ogółem) * 100% . Dane zawarte w tablicy 1 obrazują, Ŝe na rynku usług pogrzebowych na te- renie Słupska funkcjonują cztery podmioty. Udział MPZ Sp. z o.o. w rynku (43,95%) wskazuje, iŜ podmiot ten zajmuje pozycję dominującą, jednakŜe spotyka się z istotną konkurencją, bowiem udział w rynku pozostałych konkurentów tj.: Hades – 23,95%, Hermes – 17,14%, Kalla – 14,69%, wskazuje, Ŝe rynek ten, przy istnieniu jednego przedsiębiorcy dominującego, w pozostałym obszarze nie ma charakteru zatomizowa- nego. Aczkolwiek fakt zajmowania przez MPZ Sp. z o.o. pozycji monopolistycznej na rynku usług cmentarnych, powiązanym z rynkiem usług pogrzebowych nie tylko moŜe wzmacniać jego siłę z konkurencją, a tym samym moŜe wzmacniać pozycję do- minującą, to jednak prawo antymonopolowe nie sankcjonuje samego faktu posiadania kwalifikowanej pozycji na rynku, której uzyskanie moŜe wynikać z róŜnych okoliczno- ści, np. skutecznej strategii rynkowej firmy, wierności konsumentów itp. Naruszeniem prawa jest dopiero naduŜycie pozycji dominującej tak wobec konkurentów, jak i kon- trahentów. Jak wynika z treści wniosku skarŜący nie kwestionują ani warunków dostę- pu do Nowego Cmentarza, ani nie wskazują teŜ, aby istniały jakiekolwiek ograniczenia ze strony administratora w przypadku dochówków, pochówków w grobowcu lub na miejscu rezerwowym na Starym Cmentarzu. Przedmiotem sporu jest moŜliwość doko- nywania pochówków na Starym Cmentarzu na nowych miejscach uzyskiwanych m.in. na skutek likwidacji grobów. Przedmiot sporu dotyczy zatem około 9% pochówków (66 pochówków) wykonywanych ogółem na terenie miasta Słupska i około 13% po- chówków dokonywanych na terenie Starego Cmentarza. Strukturę tych pochówków obrazuje tablica 2. Zestawienie sporządzono na podstawie danych o ilości wykonywanych pochówków w okresie 01.01 – 30.09.2000r., 10 przedstawionych przez MPZ Sp. z o.o. Tablica 2 S TRUKTURA POCHÓWKÓW NA NOWYCH MIEJSCACH NA S TARYM C MENTARZU W S ŁUPSKU I LOŚĆ POCHÓWKÓW W SKAŹNIK (%%) P ODMIOT NA NOWYCH MIEJSCACH NA S TARYM C MENTARZU C MENTARZE RA- ZEM D E MPZ Kalla Hades Hermes inne 59,09 15,15 16,67 9,09 - 12,07 9,26 6,25 4,76 - Razem 100,00 - D – (ilość pochówków wykonanych przez poszczególne zakłady na nowych miejscach na Starym Cmentarzu/ilość pochówków na nowych miejscach na Starym Cmentarzu ogółem) * 100% , E – (ilość pochówków wykonanych przez poszczególne zakłady na nowych miejscach na Starym Cmentarzu/ilość pochówków danego zakładu ogółem) * 100% . Dane zawarte w tablicy 2 wskazują, iŜ rzeczywiście na Starym Cmentarzu w Słupsku na nowych miejscach największą część pochówków wykonuje skarŜony za- kład. Nie oznacza to jednak, Ŝe wykonuje on je wyłącznie i, Ŝe - co do zasady - moŜliwość wykonywania tych usług na Starym Cmentarzu zarezerwowana jest wy- łącznie dla skarŜącego, bowiem Kalla wykonuje 15,15% tych pochówków, Hades 16,67% a Hermes 9,09%. Trudno byłoby uznać, Ŝe są to ilości śladowe bowiem udział pochówków wykonywanych przez poszczególne zakłady na nowych miejscach na Starym Cmentarzu w ogólnej ilości pochówków tych zakładów kształtuje się na zbliŜonym poziomie (MPZ – 12,07%, Kalla – 9,26%, Hades – 6,25%, Hermes – 4,76%). W trakcie postępowania dowodowego ustalono, Ŝe w przypadku miejsc no- 11 wych na Starym Cmentarzu istnieje system reglamentacji i regulacja ich przydziału. Przyznanie miejsca na Starym jak i na Nowym Cmentarzu w Ŝaden sposób nie zaleŜy od administratora cmentarzy, bowiem funkcje regulatora w tym zakresie pełni Gmina. Jak wynika z materiału dowodowego oraz odpowiedzi Zarządu Miasta Słup- ska z dnia 24.10.2000r. administrator cmentarza – zgodnie z uchwałą Zarządu Miasta Słupska Nr 166/2000 z dnia 2 marca 2000r. w sprawie ustalania opłat za korzystanie z miejsc na cmentarzach komunalnych w Słupsku – zobowiązany jest w miesiącu stycz- niu wywiesić listę miejsc grzebalnych na Starym Cmentarzu (nowych i do ponownego wykorzystania). Kryteria przydziału tych miejsc są czytelne, bowiem decyduje kolej- ność zgłoszeń rodzin osób zmarłych. Miejsca te uzyskują osoby wykonujące prawo pochowania, do których nie zalicza się zakładów pogrzebowych. Listę miejsc nowych i do ponownego wykorzystania kaŜdorazowo zatwierdza i przydziela Zarząd Miasta Słupska. Zatwierdzanie i przydzielanie tych miejsc nie jest obwarowane spełnieniem dodatkowych warunków, np. wyborem określonego zakładu pogrzebowego. Dopiero osoba, która uzyska miejsce pochówku na Starym Cmentarzu sama decyduje, komu powierzy wykonanie pogrzebu. Nie sposób zatem przypisać skarŜonemu, Ŝe naduŜywa swojej pozycji, gdyŜ miejsca nowe i do ponownego wykorzystania nie naleŜą do jego wyłącznej dyspozycji, nie ma on bezpośredniego wpływu komu to miejsce zostanie przydzielone i kto będzie wykonywał usługę pogrzebową. W ocenie organu antymonopolowego preferencje konsumentów, wieloletnia tradycja i zakorzenienie na rynku MPZ Sp. z o.o. powodują, iŜ temu przedsiębiorstwu zleca się częściej wykonanie usług pogrzebowych niŜ innym zakładom. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, Ŝe działania MPZ Sp. z o.o. są przejawem stosowania praktyki monopolistycznej i naduŜywania pozycji dominującej poprzez ograniczanie wnioskodawcom dostępu do rynku wykonywania usług pogrze- bowych na Starym Cmentarzu Komunalnym w Słupsku. Mając na uwadze powyŜsze orzeczono jak w sentencji. Podpisał: 12 Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku Roman Jarząbek P OUCZENIE : Od decyzji niniejszej przysługuje stronie prawo odwołania do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego, za pośrednictwem Dele- gatury UOKiK w Gdańsku, w terminie 14 dni od daty doręczenia. O TRZYMUJĄ :