RGD-36/2000

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA W G DAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL . (058) 346-29-32, T EL /F AX (058) 346-29-33, T EL . C ENTRALA (058) 301-50-21 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL Gdańsk, 15 grudnia 2000 r. RGD.565-4/00/AW DECYZJA Nr RGD. 36/2000 Na podstawie art. 8 ust. 1, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsu- mentów (Dz. U. z 1999r. Nr 52, poz. 547, zmiana: Dz. U. z 2000r. Nr 31, poz. 381), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Zakładu Pogrzebowego „Hermes” Mirosław Grzelak w Potęgowie nakazuje się Zakładowi Usług Pogrzebowych „Znicz” Edward Roszczyński w Nowej Wsi Lęborskiej zaniechania stosowania praktyki monopolistycznej polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku usług przechowywania zwłok w prosektorium, poprzez wprowadzanie i pobieranie od innych przedsiębiorców działających na rynku usług pogrzebowych, opłat za czynności związane z przechowywaniem zwłok osób zmarłych w szpitalu w Lęborku, do czego skarŜony zakład nie był uprawniony na mocy umowy najmu z dnia 29.11.1993r. za- wartej z Zespołem Opieki Zdrowotnej w Lęborku. UZASADNIENIE Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynął wniosek Zakładu Pogrzebowego „Hermes” Mirosław Gorzelak w Potęgowie o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stosowania przez Zakład Usług Pogrzebowych „Znicz” Edward Roszczyński w Nowej Wsi Lęborskiej praktyk monopolistycznych, wyczerpują- cych - zdaniem wnioskodawcy – dyspozycję art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu [...]. 2 Jak wynika z uzasadnienia wniosku, ZUP „Znicz” – prowadzący działalność w zakresie świadczenia usług pogrzebowych – w 1993r. zawarł z Zespołem Opieki Zdrowotnej w Lęborku umowę najmu prosektorium szpitalnego. Zdaniem wnioskodawcy:
skarŜony wykorzystuje fakt łączenia przez siebie funkcji prowadzącego prosektorium i oferującego usługi pogrzebowe „opanowując w około 70% rynek usług pogrzebowych dotyczących osób zmarłych w szpitalu” , a swoją pozycję dominującą uzyskał poprzez pobieranie opłat za usługi przy zmarłych i przechowywanie zwłok od osób, które nie zawarły z nim umowy dotyczącej usług pogrzebowych wybierając w tym celu inny za- kład pogrzebowy, przy jednoczesnym niepobieraniu tych opłat od osób, które taką umowę zawarły z ZUP „Znicz”;
„niepobieranie opłat od klientów własnego zakładu pogrzebowego z jednoczesnym pobieraniem takich opłat od klientów innych zakładów jest podziałem rynku według kryterium podmiotowego” , natomiast na- wet przy załoŜeniu, iŜ „pobierane opłaty posiadają uzasadnienie prawne (...), naleŜałoby uznać ich wysokość za nieuzasadnioną ekonomicznie, poniewaŜ (...) jest w oczywisty sposób zawyŜona w stosunku do podob- nych opłat na rynku, na którym nie występują podmioty o pozycji mo- nopolistycznej” . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu argumentacji wnioskodawców, wszczął w dniu 16 marca 2000r. postępowanie administracyjne prze- ciwko ZUP „Znicz” w Nowej Wsi Lęborskiej pod zarzutem naduŜywania pozycji domi- nującej na lokalnym rynku wykonywania usług pogrzebowych poprzez przeciwdziała- nie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkuren- cji, tj. zachowań mogących stanowić naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciw- działaniu [...]. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczętym postępowaniu administracyj- nym i postawione we wniosku zarzuty skarŜony zakład, pismem z dnia 10 kwietnia 2000r., wskazał następujące okoliczności:
Na terenie miasta Lęborka działają dwa zakłady pogrzebowe (ZUP „Znicz” i ZP „Hermes”) więc w praktyce zawsze jeden nich będzie posia- dał pozycję dominującą. Zakłady te obsługują pogrzeby nie tylko osób zmarłych na terenie szpitala ale równieŜ osób, których zgon nastąpił w miejscu pobytu i np. w domach opieki społecznej. Zakłady te dokonują 3 pochówku osób zmarłych nie tylko na cmentarzu w Lęborku, ale rów- nieŜ na wszystkich okolicznych cmentarzach, dlatego ilość dokonywa- nych usług ogółem moŜe być wykładnikiem, czy w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu [...] skarŜony posiada pozycję dominującą.
Opłaty za świadczone innym zakładom pogrzebowym usługi w prosekto- rium są pobierane od 27 grudnia 1999r., tj. od momentu wejścia w Ŝy- cie aneksu do umowy najmu. W zakresie obsługi zwłok nie na zlecenie Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Lęborku skar- Ŝony ma prawo, zgodnie z zawartą umową, do pobierania opłat za świadczone usługi. Opłat tych skarŜony nie ma prawa pobierać z tytułu zwłok, których pogrzeb wykonuje we własnym zakresie – i tego nie robi – wliczając związane z tym koszty w cenę kompleksowej usługi pogrze- bowej. SkarŜony nieodpłatnie świadczy usługi wyłącznie na rzecz SPZOZ zgodnie z zawartą umową.
Bezzasadny jest zarzut stosowania wygórowanych opłat, gdyŜ są one skalkulowane po kosztach własnych, które ponosi skarŜony w związku z obsługą zwłok.
ZP „Hermes” stosuje znacznie niŜsze ceny za świadczone usługi pogrze- bowe niŜ skarŜony i w związku z tym ma moŜliwość pozyskania zleceń na usługi pogrzebowe w znacznie większej ilości, poniewaŜ konkuren- cyjna cena usługi jest czynnikiem bezpośrednim, wpływającym na ilość zleceń. Pismami z dnia 14 lipca 2000r. i 23 sierpnia 2000r. Urząd wystąpił do Sta- rostwa Powiatowego w Lęborku, będącego organem załoŜycielskim SPZOZ w Lęborku, o zajęcie stanowiska odnośnie zasad pobierania przez najemcę prosektorium opłat za przechowywanie zwłok osób zmarłych w szpitalu oraz zasad ponoszenia przez niego kosztów za przechowywanie zwłok. W odpowiedzi na pismo Urzędu wicestarosta powiatu lęborskiego poinfor- mował, iŜ najemca, na podstawie zawartej z SPZOZ w Lęborku umowy, nie jest uprawniony do pobierania opłat za przechowywanie zwłok osób zmarłych w szpitalu, których rodziny zleciły usługi pogrzebowe innemu zakładowi. Natomiast najemca jest uprawniony do pobierania opłat za przechowywa- nie zwłok przywoŜonych na zlecenie prokuratury oraz za przygotowanie ciała do po- grzebu dla innych zakładów pogrzebowych, z tym Ŝe o opuszczeniu ciała z prosekto- rium w ubraniu czy bez decyduje rodzina zmarłego. Ponadto Najemca zobowiązany jest do wykonywania na rzecz SPZOZ nieodpłatnie wszelkich usług związanych z 4 przyjmowaniem, składowaniem w kostnicy, rejestracją i wydawaniem zwłok, świad- czeniem usług związanych z obsługą i przygotowaniem sekcji i badań pośmiertnych. Stanowisko to poparła równieŜ Dyrekcja SPZOZ w Lęborku. A NALIZUJĄC ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY , ORGAN ANTYMONOPOLOWY ZWA- śYŁ CO NASTĘPUJE : W świetle akt sprawy organ antymonopolowy rozpatrzył, czy działania skar- Ŝonego przedsiębiorcy moŜna uznać za przejaw stosowania praktyki monopolistycznej, określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Przepis ten stanowi, Ŝe za praktyki monopolistyczne uznaje się naduŜywa- nie pozycji dominującej, charakteryzujące się określonymi poniŜej znamionami, które naleŜy interpretować jako przesłanki konieczne, a mianowicie:  zajmowanie pozycji dominującej na rynku,  naduŜywanie tej pozycji poprzez przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji. Zgodnie z przepisami ustawy antymonopolowej (art. 2 pkt 7) przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, polegającą na tym, Ŝe przedsiębiorca ten nie spotyka się z istotną konkurencją na rynku krajowym lub lokalnym; domnie- mywa się, Ŝe przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeŜeli jego udział w rynku prze- kracza 40%. Warunkiem koniecznym zastosowania ustawy antymonopolowej jest usta- lenie rynku właściwego w danej sprawie, czyli tzw. rynku relewantnego, gdyŜ właśnie na nim ujawniają się praktyki monopolistyczne, będące przejawem wykorzystywania i naduŜywania siły i władzy rynkowej przedsiębiorcy-dominanta. Zarówno doktryna jak i dotychczasowa praktyka wskazują, Ŝe w kaŜdym konkretnym wypadku winien on być określony dokładnie, jednoznacznie, w sposób właściwy tylko dla tej sprawy. Zgodnie z utrwalonym juŜ w orzecznictwie Sądu Antymonopolowego sta- nowiskiem (por. np. wyrok z dnia 26 kwietnia 1995 roku, sygn. akt XVII Amr 74/94) poprawna definicja rynku relewantnego powinna zawierać następujące elementy: 5 przedmiot rynku (towar), fazę obrotu towarowego (zbyt, hurt, detal), funkcję strony rynku (popyt, podaŜ), czasowy aspekt rynku oraz terytorium. Brak jednoznacznej identyfikacji w odniesieniu do choćby jednego z powyŜszych elementów uzasadnia stanowisko, Ŝe przynajmniej zasadniczo, przedmiot postępowania moŜe być rozpatry- wany w kontekście kilku odrębnych rynków. Zgodnie z wytycznymi w zakresie wyznaczania rynku, rynek taki nie powi- nien być wyznaczany ani zbyt szeroko ani zbyt wąsko lecz właściwie. Rozszerzenie bowiem granic rynku w aspekcie terytorialnym i przedmiotowym powodowałoby, iŜ trudno byłoby udowodnić jakiemukolwiek podmiotowi zajmowanie pozycji monopoli- stycznej czy teŜ dominującej na rynku i ograniczenia antymonopolowe straciłyby swój sens. W rzeczywistości chodzi o wyznaczenie tego jednego, zasadnego, właściwego w prowadzonej sprawie antymonopolowej, rynku. Usługi przechowywania zwłok stanowią odrębny rynek relewantny, bowiem nie są elementem składowym usług pogrzebowych, które, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem antymonopolowym (por. wyroki Sądu Antymonopolowego z dnia 12.10.1994r., sygn. akt XVII Amr 27/94 oraz z dnia 14.04.1995r., sygn. akt XVII Amr 11/95), obejmują m.in. takie czynności, jak:
przygotowanie zwłok do pochówku,
przygotowanie miejsca pochówku,
transport zwłok i związaną z tym asystę pogrzebową,
wykopanie i uformowanie grobu,
ekshumacja zwłok i szczątków ludzkich,
załatwienie formalności administracyjnych związanych z pogrzebem. Czynności związane z przygotowywaniem zwłok do pochówku nie obejmują z pewnością ani zakresem semantycznym ani rzeczowym samego przechowywania zwłok w prosektorium, stąd w pełni zasadne jest twierdzenie, Ŝe produktowo nie nale- Ŝą do rynku usług pogrzebowych. Zgodnie z tak określoną delimitacją rynków oraz mając na uwadze ustalenia stanu faktycznego naleŜy więc przyjąć, Ŝe dzierŜawca pro- sektorium prowadzi działalność gospodarczą w obrębie dwóch powiązanych, ale od- 6 rębnych rynków lokalnych, a mianowicie: przechowywania zwłok w oraz usług po- grzebowych. Administrując jedynym w mieście prosektorium posiada on na tym rynku pozycję monopolistyczną w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o przeciwdziałaniu [...], gdyŜ nie spotyka się z konkurencją ze strony innych podmiotów gospodarczych. Na- tomiast występując w roli przedsiębiorcy pogrzebowego skarŜony Zakład poddany jest presji ze strony innych uczestników obrotu gospodarczego działających w tym obsza- rze aktywności gospodarczej. Wskazują na to przeprowadzone w trakcie trwania postępowania antymo- nopolowego badania, których wyniki pozwalają na przybliŜone określenie udziału w rynku usług pogrzebowych poszczególnych firm działających na terenie miasta Lębor- ka. Tabela 1 S TRUKTURA POCHÓWKÓW DOKONANYCH PRZEZ ZUP „Z NICZ ” I ZP „H ERMES ” W 1999 R . I I PÓŁROCZU 2000 R . Ilość pochówków Struktura udziałowa [w %] 1999r. I - VI 2000r. 1999r I - VI 2000r. ZUP „Z NICZ ” 58,79 62,32 ZP „H ERMES ” 41,21 37,68 RAZEM 100,00 100,00 Źródło: Na podstawie materiałów przedstawionych przez ZUP „Znicz” i ZP „Hermes”. Jednoczesna obecność na obu wyŜej określonych rynkach daje admini- stratorowi prosektorium zdecydowaną przewagę nad konkurentem. Wynika to m.in. z faktu, Ŝe posiadając uprzywilejowaną, monopolistyczna pozycję na jednym z rynków, moŜe przez fakt ten wpływać na inne zintegrowane pionowo rynki i przez to zamazy- wać, bądź zniekształcać kształtowanie się na nich relacji konkurencyjnych. Potencjal- nie chociaŜby, posiada on daleko większe moŜliwości kontaktowania się z rodziną oso- by zmarłej, a tym samym wpływania na dokonany przez nich wybór oferenta usług. Jeśli jednak pozyskiwanie zleceń odbywa się zgodnie z regułami uczciwej konkurencji, to z samego faktu łatwiejszej dostępności do potencjalnego klienta nie sposób wy- 7 wieść wniosku o naduŜywaniu przez skarŜonego przedsiębiorcę pozycji dominującej na rynku. Zarzut taki moŜna uznać za zasadny jednak wówczas, gdy warunki korzystania z usług świadczonych na rynku zmonopolizowanym mają dyskryminacyjny charakter, a więc przedsiębiorcy działający po stronie popytu ponoszą zróŜnicowane, nie mające obiektywnego uzasadnienia, obciąŜenia. W przedmiotowej sprawie źródłem uzyskania przez Zakład Usług Pogrze- bowych „Znicz” wyłączności na administrowanie prosektorium przyszpitalnego jest umowa najmu lokalu uŜytkowego nr 13/ 93 z dnia 29.11.1993 zawarta z Zespołem Opieki Zdrowotnej w Lęborku i przedłuŜana następnie kolejnymi aneksami. W załącz- niku nr 3 zawierającym szczegółowe ustalenia umowne określono iŜ: 1. Przedmiotem umowy jest – na bazie przekazanych pomieszczeń i wy- posaŜenia – świadczenie nieodpłatnie na rzecz rodziny zmarłego usług obejmujących przygotowanie zwłok do pochówku z wystawieniem do kaplicy, a wynikających ze statutowego obowiązku ZOZ-u (pkt 1 d). 2. Najemca jest zobowiązany do umoŜliwienia nieodpłatnego wykorzysta- nia pomieszczenia kaplicy dla osób nie korzystających z usług firmo- wanego przez niego zakładu pogrzebowego celem umoŜliwienia rodzi- nie wprowadzenia zwłok na własny koszt, jak równieŜ nieodpłatnej obsługi zwłok w sytuacji kiedy rodzina zmarłego nie korzysta z usług w/wym. zakładu pogrzebowego (pkt 14, podkr. UOKiK) . Następnie w aneksie Nr 4 z dnia 27.12.1999r. do umowy wyraźnie zostały określone sytuacje, kiedy najemca jest uprawniony do pobierania opłat z tytułu pro- wadzenia prosektorium. Zalicza się do nich:
przechowywanie zwłok przywoŜonych na zlecenie prokuratury,
przygotowanie ciała do pogrzebu dla innych zakładów pogrzebowych, z tym Ŝe o opuszczeniu ciała z prosektorium w ubraniu, czy bez decyduje rodzina zmarłego,
pomoc technika sekcyjnego przy sekcji na zlecenie prokuratury. W ocenie organu antymonopolowego wykaz pobieranych opłat ma charak- 8 ter zamknięty i skarŜonemu przedsiębiorcy – na mocy zawartej umowy – nie przysłu- giwało prawo do dowolnego rozszerzenia zakresu tak określonej listy. W toku postępowania dowodowego organ antymonopolowy wystąpił do Pomorskiej Regionalnej Kasy Chorych w Gdańsku o wydanie opinii odnośnie finanso- wania przez Kasę Chorych przechowywania zwłok w szpitalnym prosektorium oraz podmiotu upowaŜnionego do pobierania opłat za przechowywanie zwłok osób zmar- łych w szpitalu. Z uzyskanej dnia 7.07.2000r. odpowiedzi PKCh wynika, iŜ „obowiązek utrzymania prosektorium spoczywa na szpitalu i moŜe być pokrywany w ramach środ- ków otrzymywanych z Kasy na funkcjonowanie szpitala”. (...) Zbycie, wydzierŜawienie lub wynajęcie majątku trwałego samodzielnego publicznego zoz moŜe być dokonane przez zakład na zasadach określonych przez organ, który zakład utworzył; zatem or- gan ten powinien ustalić zasady udostępniania prosektorium (stanowiącego majątek trwały zoz-u).” Organem załoŜycielskim Dla Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Lęborku jest Starosta Powiatu Lęborskiego, który w pismach z dn.dn. 08 sierpnia i 06 września 2000r. przedstawił wyraźne stanowisko, Ŝe brak jest pod- staw do pobierania przez Zakład Pogrzebowy „Znicz” opłat za usługi przechowywania zwłok osób zmarłych w szpitalu. Opinię taką w pełni podziela wynajmujący, tj. SPZOZ (pismo z dn. 29.09.2000r.), z czego naleŜy wywieźć, Ŝe pobór spornych opłat odbywa się bez jego przyzwolenia i wbrew wyraźnym zapisom łączącej strony umowy najmu. Ponadto Urząd w okresie 11.07 – 31.08.2000r. przeprowadził badania ryn- ku dotyczące wysokości opłat za udostępnianie przez administratorów lub dzierŜaw- ców prosektoriów innym firmom pogrzebowym w celu przygotowania zwłok do po- chówku, w przypadku gdy rodzina zmarłego zleci przygotowanie zwłok oraz organiza- cję pogrzebu zakładowi pogrzebowemu innemu niŜ administrator lub dzierŜawca tego prosektorium. Badaniami objęto 19 szpitali z terenu województwa pomorskiego, z któ- rych 8 posiada prosektoria. Wyniki badań wskazują, Ŝe sześć spośród badanych szpitali nie udostępnia pomieszczeń prosektorium innym firmom pogrzebowym w celu przygotowania zwłok do pochówku; są one wykorzystywane wyłącznie przez szpital, który we własnym za- 9 kresie przygotowuje zwłoki do przekazania rodzinie nie korzystając przy tym z usług firm pogrzebowych. Szpitale te nie pobierają opłat za przechowywanie i wydawanie zwłok. W Szpitalu Specjalistycznym w Kościerzynie funkcjonuje Zakład Patologii, w ramach którego istnieje przechowalnia zwłok oraz sala eksportacyjna. Wszystkie firmy pogrzebowe mają równy dostęp do korzystania z usług świadczonych przez zakład, za które pobierane są opłaty zgodnie z cennikiem. Wszystkie czynności na terenie zakła- du wykonywane są wyłącznie przez pracowników szpitala. Natomiast prosektorium Szpitala Specjalistycznego w Prabutach jest dzierŜawione przez Zakład Usług Pogrze- bowych w Prabutach, który nie pobiera opłat za przechowywanie zwłok przez pierw- sze 15 godzin. Nieodpłatna jest teŜ pomoc wykwalifikowanego pracownika. Tak więc w woj. pomorskim zasadą jest, Ŝe ciała osób zmarłych w szpita- lach przechowywane są w prosektoriach bezpłatnie, a rodziny zmarłych nie ponoszą z tego tytułu Ŝadnych kosztów. Wszystkie wskazane powyŜej okoliczności i ustalenia stanu faktycznego wskazują jednoznacznie, Ŝe skarŜony przedsiębiorca wykorzystując podpisaną z SPZOZ w Lęborku umowę naduŜył uzyskaną w ten sposób pozycję monopolistyczną na rynku relewantnym, wprowadzając pod koniec 1999r. - wbrew zapisom i obwaro- waniom kontraktu - opłatę za przechowywanie zwłok i opłatę „za usługi przy zmar- łym”. Zakład Usług Pogrzebowych „Znicz” nie mając Ŝadnych podstaw prawnych do stosowania kwestionowanej opłaty i pobierając ją od konkurenta na rynku usług po- grzebowych wpływa bezpośrednio na poziom ponoszonych przez niego kosztów, co z kolei wiąŜe się z jego konkurencyjnością na rynku. Jest oczywistym, Ŝe z tytułu najmu pomieszczeń ZUP „Znicz” ponosi okre- ślone koszty, ale teŜ i uzyskuje określone poŜytki. Podpisując umowę i znając ograni- czenia tamŜe zawarte, które strony uzgodniły na zasadzie swobody kontraktowej, skarŜony przedsiębiorca uprzednio dokonał z pewnością ekonomicznej analizy opła- calności tego przedsięwzięcia, podejmowanego na warunkach wynegocjonowanych z drugą stroną. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąŜe się z ryzykiem, które, w szczególności, w sytuacji istnienia monopolu, moŜe być przerzucane na kontrahentów, 10 co stanowi jedną z form uzyskiwania renty antymonopolowej, czemu przeciwdziałać ma m.in. ustawa antymonopolowa. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z takim właśnie przejawem naduŜywania władzy rynkowej przez skarŜonego przedsię- biorcę, który działając niezgodnie z zapisami zawartej z SPZOZ umowy, przerzuca część swoich kosztów na kontrahenta. Istotnym jest równieŜ, Ŝe wprowadzenie i po- bór kwestionowanych opłat nastąpiło dopiero po sześciu latach realizacji umowy najmu – wcześniej tego rodzaju obciąŜenia nie były stosowane. Uzyskane w ten spo- sób środki mogą być więc uŜyte jako instrument do walki z konkurentami, na innym, niezdominowanym rynku, a przez to zakłócać i zamazywać panujące na nim relacje. Z rachunków złoŜonych w trakcie trwania postępowania, a wystawianych przez skarŜonego innym zakładom pogrzebowym wynika jednoznacznie, Ŝe od 27.11.1999r. są one obciąŜane kosztem przechowywania zwłok i usług przy zmarłym. Opłaty za te usługi wynoszą odpowiednio: 40zł za dobę i 50zł, co łącznie daje kwotę 90zł. Według wyjaśnień ZUP „Znicz” w przypadku, kiedy on sam wykonuje usługę po- grzebową, to koszty przechowywania zwłok wlicza w kompleksową cenę usługi po- grzebowej. Koszty te znajdują odzwierciedlenie w dokumencie „Zlecenie usługi” – na podstawie którego mogą być wystawiane rachunki klientom – pod pozycją „przygoto- wanie ciała do pogrzebu”. Z załączonej w materiale dowodowym dokumentacji wyni- ka, iŜ pozycja ta opiewa na kwotę 120zł i – zgodnie z stanowiskiem reprezentowanym przez skarŜonego – nie obejmuje ona ceny toalety pośmiertnej – kosmetyki twarzy. W ocenie organu antymonopolowego argumentacja skarŜonego nie mogą się ostać. Gdyby bowiem przyjąć, Ŝe ponosi on na równi z innymi i w takiej samej wysokości, koszty przechowywania i usług przy zmarłym, to wówczas łączna cena usług związa- nych z przygotowywaniem ciała do pochówku, a więc ubraniem zwłok, ułoŜeniem cia- ła w trumnie itd. musiałaby się zamknąć kwotą nie wyŜszą niŜ 30zł, co w sposób istotny odbiega in minus od cen powszechnie stosowanych na rynku za tego rodzaju czynności. Brak wyszczególnienia w dokumencie „Zlecenie usługi” opłat związanych z przechowywaniem zwłok w prosektorium pod oddzielnymi pozycjami rodzi uzasadnio- ne domniemanie, Ŝe w rzeczywistości przenoszone są one wyłącznie na kontrahen- tów, którzy nie zlecili „Zniczowi” pogrzebu. 11 Reasumując, organ antymonopolowy całkowicie podziela stanowisko repre- zentowane przez Pomorską Regionalną Kasę Chorych, Ŝe zasady udostępniania pro- sektorium stanowiącego majątek trwały samodzielnych publicznych ZOZ-ów winny być ustalane przez ich organ załoŜycielski, który jest równieŜ władny do określenia zasad odpłatności. W przedmiotowym sporze zasady wynikają wprost z zawartej umowy najmu lokalu uŜytkowego nr 13/93 z dnia 29.11.1993r., która nie dopuszcza stosowa- nia i pobierania wprowadzonych przez skarŜonego przedsiębiorcę opłat. Mając na uwadze powyŜsze orzeczono jak w sentencji. Podpisał: Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku Roman Jarząbek P OUCZENIE : Od decyzji niniejszej przysługuje stronie prawo odwołania do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego, za pośrednictwem Dele- gatury UOKiK w Gdańsku, w terminie 14 dni od daty doręczenia. O TRZYMUJE :