RGD-38/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./F AX (58) 346-29-32, 346-29-33, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.61-1/13/HK Gdańsk, dnia 31 grudnia 2013r. D ECYZJA NR RGD.38/2013 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późniejszymi zmianami), działając w imieniu Prezesa Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego, z urzędu, przeciwko przedsiębiorcy Dariuszowi Nadzieja-Nadija, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Telewizja Kablowa TIWIS Dariusz Nadzieja-Nadija w Gdańsku: I na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, działania Dariusza Nadzieja-Nadija polegające na nieprzekazaniu konsumentom, wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo teleko- munikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 z późniejszymi zmianami), zarówno informacji dotyczącej zmiany oferty programowej wprowadzonej w Ŝycie z dniem 5 listopada 2012r., jak i informacji o pra- wie wypowiedzenia przez konsumentów umowy w wypadku braku akceptacji dla tej zmiany, i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 1 lipca 2013r.; II na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na przedsiębiorcę Dariusza Nadzieję-Nadiję z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie określonym w punkcie I sentencji decyzji administracyjnej, karę pienięŜną w wysokości 16.069 zł (słownie: szesnaście tysięcy sześćdziesiąt dziewięć złotych), płatną do budŜetu państwa; III na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 264 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013r., poz. 267), w związku z art. 83 i art. 80 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 263 § 1 Kodek- su postępowania administracyjnego, postanawia się obciąŜyć przedsiębiorcę Dariusza Nadzieję-Nadiję kosztami postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, które kończy niniejsza decyzja administracyjna, w kwocie 41,80 zł (słownie: czterdzieści jeden 80/100 złotych), i zobowiązuje do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. U ZASADNIENIE [1] Stosownie do postanowienia nr 328 z dnia 13 listopada 2012r. Delegatura Urzędu Ochrony Konkuren- cji i Konsumentów w Gdańsku, działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsu- mentów, wszczęła, a następnie prowadziła, pod sygnaturą akt RGD.405-52/12/13/MLM/HK, postę- powanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy działania VECTRA S.A. z siedzibą w Gdy- ni, związane ze zmianą warunków umów zawartych z konsumentami, nie naruszają przepisów usta- wy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z później- szymi zmianami) w sposób uzasadniający wszczęcie przeciwko ww. przedsiębiorcy postępowania w [2] sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. [2] Postępowanie wyjaśniające przywołane w punkcie [1] uzasadnienia decyzji zostało wszczęte przez Delegaturę UOKiK w Gdańsku po wcześniejszym otrzymaniu, tj. w dniu 7 listopada 2012r., skargi konsumenta przekazanej e-mailem, podnoszącego, iŜ:
posiada zawartą na czas nieokreślony umowę z przedsiębiorcą telekomunikacyjnym Telewizja Kablowa TIWIS Dariusz Nadzieja-Nadija z Gdańska, zapewniającą mu, od daty zawarcia umowy, „odbiór analogowy pakietu programów [w skład których wchodziły m.in. programy HBO, HBO2, Polsat Sport Ekstra]”,
od dnia 5 listopada 2012r. „spółka Vectra S.A., która przejęła Telewizję Kablową TIWIS wraz z klientami, zasłaniając się pismem dołączonym do maila [kopia w załączeniu do e-maila], zmieni- ła pakiet programów zmniejszając go z 55 programów (które gwarantuje […] umowa z TIWISem) do 46 programów uniemoŜliwiając […] odbiór m.in. HBO, HBO2, Polsat Sport Ekstra”,
„z dotychczasowej umowy był zadowolony, nie zamierzał jej zrywać i chciałby w dalszym ciągu mieć moŜliwość korzystania z tych programów, tym bardziej, Ŝe nadal wiąŜe go umowa z TK TI- WIS, w ramach której regularnie opłaca faktury za świadczone usługi”. [3] W sprawie, o której mowa w punktach [1]-[2] uzasadnienia, do Delegatury UOKiK w Gdańsku wpły- nęły ponadto wystąpienia innych konsumentów, abonentów usług oferowanych przez Dariusza Na- dzieję-Nadiję, wskazujących m.in. na brak:
jasności co do tego, który z przedsiębiorców „czy (jeszcze) TIWIS czy (juŜ) VECTRA S.A.” świad- czy na ich rzecz usługi,
pełnej i jednoznacznej informacji dotyczącej moŜliwości odstąpienia od wcześniej zawartej u- mowy z TK TIWIS (w wypadku ewentualnej zmiany operatora na VECTRA S.A.),
propozycji jakiejkolwiek rekompensaty od operatora (TK TIWIS bądź VECTRA S.A.) z tytułu zmniejszenia ilości dostępnych programów, oraz na:
ograniczenie trybu porozumiewania się dostawcy usług telekomunikacyjnych z abonentami do „komunikatu w formie planszy na ekranie telewizora [z logo VECTRA]”, „maila od pracownika firmy TIWIS” bądź niedatowanych materiałów pisemnych [równieŜ opatrzonych jedynie napisem „VECTRA. Dajemy więcej”]. [4] Odpowiadając na pismo Prezesa Urzędu z dnia 13 listopada 2013r., VECTRA S.A. podniosła, przy piś- mie z dnia 28 listopada 2013r., iŜ:
„przejęła sieć telekomunikacyjną (infrastrukturę telekomunikacyjną) zlokalizowaną na terenie Gdańska od przedsiębiorcy działającego pod firmą TIWIS”, z tym jednak, Ŝe „sieć ta pozostaje nadal w operatorstwie firmy TIWIS a Spółka ma przeprowadzić działalność akwizycyjną polegają- cą na rozwiązywaniu umów [zawartych przez abonentów] z dotychczasowym dostawcą usług fir- mą TIWIS i zawieraniu ich ze Spółką”,
„[…] nie dokonywała Ŝadnych zmian warunków umowy albowiem nie jest Operatorem […] sieci telekomunikacyjnej”, w szczególności zaś „nie dokonywała Ŝadnych zmian w ofercie programo- wej i nie była obowiązana do komunikacji z abonentami w rozumieniu ustawy prawo telekomuni- kacyjne”,
niezaleŜnie od powyŜszego „[…] pozyskała informacje o zmianach programmingowych od Opera- tora sieci – firmy TIWIS”,
jest prawdą zarówno to, iŜ „wystosowała jedynie informację pisemną (w formie druku bezadre- sowego) do osób nadal korzystających z usług telekomunikacyjnych świadczonych przez firmę TIWIS”, zawierającą informacje o „przejęciu sieci i przewidywanych z tym związanych zmianach w programmingu oraz przeprowadzanej akcji akwizycyjnej (przejmowaniu abonentów przez Spółkę) wraz z zapewnianiem, Ŝe dotychczas zawarte umowy z firmą TIWIS nadal będą respekto- wane”, jak i to, Ŝe „[z]najdujące się pod tym pismem pouczenie o moŜliwości rozwiązania umo- wy miało jedynie charakter informacyjny”. [5] Z kolei, ustosunkowując się, przy piśmie z dnia 4 stycznia 2013r., do wezwania Prezesa Urzędu z [3] dnia 7 grudnia 2012r., Dariusz Nadzieja-Nadija:
przedłoŜył kopie: - „Umowy sprzedaŜy zawartej w dniu 16 kwietnia 2012r.” zawartej z VECTRA Investments Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Warszawie, - „Umowy operatorskiej z dnia 16 kwietnia 2012r.” zawartej z VECTRA S.A. z siedzibą w Gdyni (tj. spółki posiadającej na podstawie wewnętrznych regulacji w grupie kapitałowej VECTRA prawo do eksploatacji sieci telekomunikacyjnej), - „materiałów dystrybuowanych do abonentów”,
potwierdził, iŜ: - „z dniem 5.11.2012r. wprowadził w sieci zlokalizowanej na terenie Gdańska zmiany progra- mowe”, które „wprowadzone były w imieniu Telewizji Kablowej TIWIS lecz na rzecz Vectra S.A. w Gdyni (w oparciu o zapisy § 1 ustęp 1 pkt a) umowy operatorskiej z dnia 16.04.2012r.)”, przy czym „przy wprowadzaniu tych zmian […] posłuŜył się materiałami do- starczonymi przez Vectra S.A. w Gdyni”, - „[d]ystrybucja materiałów dotyczących zmian programowych nie nastąpiła z wyprzedzeniem o jakim mowa w art. 60a Ustawy Prawo Telekomunikacyjne (z wyprzedzeniem jednego okresu rozliczeniowego) i mogła nie objąć wszystkich abonentów”, a zatem „naruszony został obo- wiązek informacyjny wobec abonentów w zakresie określonym w art. 60a ustawy […]”,
wniósł do Prezesa Urzędu, mając na uwadze powyŜsze okoliczności, o „wydanie decyzji zobowią- zującej go do spełnienia obowiązku o jakim mowa w art. 60a Ustawy Prawo telekomunikacyjne poprzez ponowną komunikację z abonentami zawierającą stosowne pouczenie, w tym i o moŜli- wości wypowiedzenia umów z uwagi na wprowadzenie zmian programowych (zgodnie z treścią art. 60 a ustęp 2 ustawy Prawo telekomunikacyjne) z jednoczesnym zobowiązaniem [go] do przedkładania w określonych przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów terminach doku- mentacji potwierdzającej wykonanie tego obowiązku”. [6] Mając na uwadze, iŜ:
przy wprowadzeniu przez Dariusza Nadzieję-Nadiję, z dniem 5 listopada 2012r., zmian progra- mowych w stosunku do abonentów, względem których wykonywał, stosownie do treści „Umowy operatorskiej z dnia 16 kwietnia 2012r.”, obowiązki „dostawcy Usług w Sieci”, nie zostały do- chowane obowiązki informacyjne, o których mowa w art. 60a ustawy Prawo telekomunikacyjne, którą to okoliczność skarŜony przedsiębiorca potwierdził przy piśmie z dnia 4 stycznia 2013r. skierowanym do Prezesa Urzędu,
praktyka ta, przynajmniej w odniesieniu do niektórych usługobiorców, nie została zaniechana równieŜ po dniu 5 listopada 2012r., Prezes Urzędu uznał za stosowne zarówno zakończenie postępowania wyjaśniającego, postanowie- niem nr 19 z dnia 25 stycznia 2013r., jak i wszczęcie, w tym przedmiocie i zakresie, na podstawie postanowienia nr 53 z dnia 28 lutego 2013r., postępowania w sprawie domniemanego stosowania przez przedsiębiorcę Dariusza Nadzieję-Nadiję, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Telewizja Kablowa TIWIS Dariusz Nadzieja-Nadija w Gdańsku, praktyki naruszającej zbiorowe inte- resy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, mającej polegać na nieprzekazaniu konsumentom, wbrew obowiązkowi wynikające- mu z treści art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 z późniejszymi zmianami), zarówno informacji dotyczącej zmiany oferty programo- wej wprowadzonej w Ŝycie z dniem 5 listopada 2012r., jak i informacji o prawie wypowiedzenia przez konsumentów umowy w wypadku braku akceptacji dla tej zmiany. [7] Odpowiadając na zawiadomienie/wezwanie związane z wszczęciem przez Prezesa Urzędu postępo- wania w sprawie domniemanego stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów Dariusz Nadzieja-Nadija, przy piśmie z dnia 12 marca 2013r.,doręczonym w dniu 17 marca 2013r., zarówno potwierdził, iŜ „w korespondencji kierowanej do konsumentów wbrew obowiązkowi wyni- kającemu z treści art. 60a ustęp 1 pkt.1 ustawy Prawo telekomunikacyjne nie zawarto informacji o [4] zmianie oferty programowej jak i prawie do wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji tej zmiany”, jak i podniósł, iŜ nadal wnioskuje, by Prezes Urzędu „wyda[ł] decyzj[ę] zobowiązu- jąc[ą] go do spełnienia obowiązku o jakim mowa w art. 60 a ustawy Prawo telekomunikacyjne”, a w wypadku, gdyby wniosek ten spotkał się z aprobatą Prezesa Urzędu, zaoferował dodatkowo, iŜ „kaŜ- dy indywidualny przypadek abonenta, który poniesie szkodę z powodu nie wykonania obowiązku in- formacyjnego” będzie rozstrzygany „na korzyść abonenta”. [8] Postanowieniem nr 160 z dnia 14 czerwca 2013r. Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów uwzglę- dnianych w postępowaniu w sprawie domniemanego naruszenia przez Dariusza Nadzieję-Nadiję zbiorowych interesów konsumentów całość materiałów zgromadzonych w postępowaniu wyjaśniają- cym prowadzonym pod sygnaturą akt RGD.405-52/12/13/MLM/HK. [9] Pismem z dnia 12 grudnia 2013r. Prezes Urzędu poinformował Dariusza Nadzieję-Nadiję o zakończe- niu postępowania dowodowego i moŜliwości zapoznania się z materiałem zebranym w sprawie, z moŜliwości tej przedsiębiorca nie skorzystał. W TRAKCIE POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO I POSTĘPOWANIA W SPRAWIE STOSOWANIA PRAKTYK NARUSZAJĄCYCH ZBIOROWE INTERESY KONSUMENTÓW P REZES U RZĘDU USTALIŁ , CO NASTĘPUJE . [10] Dariusz Nadzieja-Nadija, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Telewizja Kablowa TIWIS Dariusz Nadzieja-Nadija w Gdańsku (NIP 5841065124, REGON 190132470), jest wpisany:
do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (do której został przeniesiony z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Gdańska, w której był zarejestrowany pod numerem ewidencyjnym 21921),
rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej pod numerem 1729. Stosownie do treści wpisu do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych, jako przedmiot jego działalności wskazano:
dostarczanie sieci telekomunikacyjnej w postaci publicznej sieci telekomunikacyjnej przezna- czonej do rozpowszechniania lub rozprowadzania programów radiofonicznych lub telewizyjnych (TVK)/drogą kablową,
świadczenie usług telekomunikacyjnych, tj.: - usługi rozprowadzania lub rozpowszechniania programów radiofonicznych lub telewizyjnych, - usługi zapewniania dostępu do sieci Internet, - usługi telekomunikacyjnej sprzedawanej we własnym imieniu na własny rachunek, wykony- wanej przez innego dostawcę usług/ zapewniania dostępu do sieci Internet. [11] Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Dariusz Nadzieja-Nadija, będąc właścicielem „telekomunikacyjnej sieci kablowej, połoŜonej w Gdańsku, stanowiącej integralną ca- łość, funkcjonującej i umoŜliwiającej przesył sygnału telewizji kablowej, telefonii i Internetu, ze stacjami czołowymi przy ul. Wawelskiej 14b w Gdańsku i przy ul. Morenowe Wzgórze 26 w Gdań- sku”, zbył ją na podstawie „Umowy sprzedaŜy zawartej w dniu 16 kwietnia 2012r.” na rzecz VECTRA Investments Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Warszawie. Równocześnie, z tą samą datą, Dariusz Nadzieja-Nadija zawarł „Umowę operatorską z dnia 16 kwietnia 2012r.” z VECTRA S.A. z siedzibą w Gdyni, tj. ze spółką posiadającą na podstawie we- wnętrznych regulacji w grupie kapitałowej VECTRA prawo do eksploatacji wszystkich sieci teleko- munikacyjnych naleŜących do grupy. [12] Kierując się dąŜeniem do zabezpieczenia nieprzerwanego świadczenia usług telekomunikacyjnych abonentom obsługiwanym przed dniem 16 kwietnia 2012r. przez Dariusza Nadzieję-Nadiję, strony „Umowy operatorskiej …” postanowiły m.in., iŜ:
VECTRA S.A. powierza, a Dariusz Nadzieja-Nadija przyjmuje do wykonania w swoim imieniu, lecz na rachunek VECTRA S.A., obowiązki dostawcy usług telekomunikacyjnych (telewizji kablowej, [5] Internetu i telefonii) na okres do dnia przejęcia świadczenia tych usług przez VECTRA S.A., tj. nie dłuŜej niŜ do dnia 31 grudnia 2012r.,
obowiązki dostawcy usług telekomunikacyjnych, których podjął się Dariusz Nadzieja-Nadija, po- winny być wykonywane do dnia obowiązywania umowy „zgodnie z przepisami Prawa telekomuni- kacyjnego”, tak wobec organów administracji publicznej, jak i wobec abonentów oraz właścicieli i administratorów zasobów mieszkaniowych,
VECTRA S.A. powierza, a Dariusz Nadzieja-Nadija przyjmuje do wykonania w okresie od dnia 1 czerwca 2012r. do dnia podjęcia przez VECTRA S.A. świadczenia tych usług, tj. nie później niŜ do dnia 31 grudnia 2012r., świadczenie pełnej obsługi usług w sieci telekomunikacyjnej zbytej na rzecz VECTRA Investments Sp. z o.o. S.K.A.,
do obowiązków związanych z „pełną obsługą usług w sieci telekomunikacyjnej” zaliczono m.in.: prowadzenie biura obsługi abonentów, zawieranie na rzecz VECTRA S.A. umów abonenckich, roz- wiązywanie na zlecenie VECTRA S.A. umów abonenckich, przyjmowanie zgłoszeń abonentów, które dotyczą rezygnacji bądź czasowego zawieszenia świadczenia usług oferowanych w sieci, a takŜe prowadzenie bieŜącej ewidencji przyłączeń i odłączeń abonentów,
Dariusz Nadzieja-Nadija udzieli VECTRA S.A. pełnomocnictwa do reprezentowania go wobec abo- nentów i innych podmiotów w sprawach związanych z wykonaniem umów zawartych w odniesie- niu do sieci, a VECTRA S.A. zobowiązuje się do doręczenia dotychczasowym abonentom, w imie- niu operatora, oświadczeń o wypowiedzeniu umów, najpóźniej do dnia 30 listopada 2012r.,
„Umowa operatorska …” zostaje zawarta na czas określony do dnia 31 grudnia 2012r. [13] Wobec tego, iŜ procedura migracji abonentów usług świadczonych dotychczas przez Dariusza Na- dzieję-Nadiję do VECTRA S.A. była realizowana wolniej niŜ przewidziano to w „Umowie operator- skiej …”, strony podpisały najpierw w dniu 15 listopada 2012r., a następnie w dniu 5 marca 2013r. „Aneks […] do Umowy operatorskiej z dnia 16 kwietnia 2012 roku”, w których:
VECTRA S.A. powierzyła, a Dariusz Nadzieja-Nadija przyjął do wykonania w swoim imieniu, lecz na rachunek VECTRA S.A., obowiązki dostawcy usług telekomunikacyjnych, najpierw na okres do dnia 31 marca 2013r., a następnie na okres do dnia 30 czerwca 2013r.,
VECTRA S.A. powierzyła, a Dariusz Nadzieja-Nadija przyjął do wykonania świadczenie pełnej ob- sługi usług w sieci telekomunikacyjnej zbytej na rzecz VECTRA Investments Sp. z o.o. S.K.A., najpierw na okres do dnia 31 marca 2013r., a następnie na okres do dnia 30 czerwca 2013r.,
Dariusz Nadzieja-Nadija udzielił VECTRA S.A. pełnomocnictwa do reprezentowania go wobec abonentów i innych podmiotów w sprawach związanych z wykonaniem umów zawartych w odnie- sieniu do sieci telekomunikacyjnej, a VECTRA S.A. zobowiązała się do doręczenia, w imieniu operatora, oświadczeń o wypowiedzeniu umów abonenckich, najpierw w terminie do dnia 28 lu- tego 2013r., a następnie do dnia 31 maja 2013r.,
przedłuŜyły okres obowiązywania „Umowy operatorskiej …” najpierw do dnia 31 marca 2013r., a następnie do dnia 30 czerwca 2013r. Fakt podpisania przez strony pierwszego z „Aneksów […] do Umowy operatorskiej z dnia 16 kwietnia 2012r.” stał się wiadomy Prezesowi Urzędu przy piśmie z dnia 15 stycznia 2013r., doręczonym w dniu 21 stycznia 2013r., natomiast fakt podpisania drugiego z „Aneksów …” przy piśmie datowanym przez Dariusza Nadzieję-Nadiję na dzień 4 marca 2013r., ale doręczonym do Delegatury UOKiK w Gdańsku dopiero w dniu 8 kwietnia 2013r. [14] Odpowiednio do treści § 1 ust. 3 „Umowy sprzedaŜy zawartej w dniu 16 kwietnia 2012r.”, w dacie jej zawarcia „Sprzedający […] świadczy[ł] usługi telekomunikacyjne dla 3462 abonentów […], którzy zawarli [z nim] umowy o świadczenie […] usług telekomunikacyjnych”, z kolei, jak wynika z pisma z dnia 15 stycznia 2013r., „TIWIS [był] nadal Operatorem dla części (aktualnie około 1200 z 4000) abonentów przejętej sieci w oparciu o umowę operatorską z dnia 16.04.2012r. oraz aneks do tej umowy datowany z 15.11.2012r. przedłuŜający czas trwania umowy operatorskiej do dnia 31.03.2013r.”. [15] Dariusz Nadzieja-Nadija, realizując obowiązki, których podjął się na podstawie „Umowy operator- skiej …” w sieci naleŜącej do VECTRA Investments Sp. z o.o. S.K.A., wprowadził z dniem 5 listopada [6] 2012r. zmiany programowe polegające na zmniejszeniu z 55 do 46 liczby dostępnych programów, z tym jednak, iŜ dokonując tych zmian nie dochował obowiązków nakładanych w podobnych sytu- acjach na przedsiębiorców telekomunikacyjnych z mocy art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo teleko- munikacyjne, tj. ani nie doręczył abonentom świadczonych przez niego usług, z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem tych zmian w Ŝycie, informacji o zamiarze ich wprowadzenia, ani nie poinformował ich o przysługującym im prawie wypowiedzenia umowy w wy- padku braku akceptacji tych zmian. [16] Zgodnie z oświadczeniem złoŜonym przez Dariusza Nadzieję-Nadiję przy piśmie z dnia 10 lipca 2013r., potwierdzonym przy piśmie z dnia 1 października 2013r., „Telewizja Kablowa TIWIS zakoń- czyła z dniem 30 czerwca 2013r. świadczenie usług telekomunikacyjnych (telewizja kablowa, Inter- net, telefonia) zgodnie z aneksem umowy operatorskiej z dnia 16 kwietnia 2012r.”, a zatem aŜ do dnia 30 czerwca 2013r. przedsiębiorca nie wykonał obowiązków informacyjnych wynikających z tre- ści art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne. [17] Stosownie do treści oświadczenia złoŜonego przy piśmie z dnia 1 października 2013r., Dariusz Na- dzieja-Nadija zaprzestał równieŜ, po wygaśnięciu „Umowy operatorskiej …”, bieŜącego świadczenia jakichkolwiek usług telekomunikacyjnych (w szczególności usługi udostępniania sygnału telewizji kablowej) ograniczając swoją działalność wyłącznie do konserwacji instalacji antenowych, stosow- nie natomiast do oświadczenia złoŜonego przy piśmie z dnia 5 listopada 2013r., o fakcie tym poin- formował, przy piśmie z dnia 11 października 2013r., Urząd Komunikacji Elektronicznej. [18] Jak wynika z dokumentu „Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012” przekazanego Prezesowi Urzędu przy piśmie z dnia 26 kwietnia 2013r., przychód przedsiębiorcy wyniósł w 2012r. 17.854.696,65 zł. M AJĄC NA UWADZE ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY P REZES U RZĘDU ZWAśYŁ , CO NASTĘPUJE . [19] MoŜliwość rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumen- tów uzaleŜniona jest od uprzedniego stwierdzenia, iŜ zagroŜony został w związku z nią interes pu- blicznoprawny, Prezes Urzędu jest bowiem upowaŜniony do realizacji zasadniczego celu powołanej ustawy, którym, zgodnie z zapisem jej art. 1 ust. 1, jest określanie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsię- biorców i konsumentów. Sprawa, którą kończy niniejsza decyzja administracyjna, ma, w ocenie Prezesa Urzędu, charakter publicznoprawny, albowiem dotyczy ochrony interesu szerszej grupy konsumentów, którzy byli lub mogli być abonentami usług telekomunikacyjnych świadczonych przez Dariusza Nadzieję-Nadiję za- równo wtedy, gdy świadczył je we własnym imieniu i na własny rachunek, w sieci do niego naleŜą- cej, tj. w okresie do dnia 15 kwietnia 2012r. (w dacie zawarcia „Umowy operatorskiej z dnia 16 kwietnia 2012r.” przedsiębiorca „świadczy[ł] usługi telekomunikacyjne dla 3462 abonentów […], którzy zawarli [z nim] umowy o świadczenie […] usług telekomunikacyjnych”), jak i wtedy, gdy pod- jął się działalności operatorskiej wykonywanej we własnym imieniu, lecz na rachunek VECTRA S.A., w sieci naleŜącej do VECTRA Investments Sp. z o.o. S.K.A., tj. w okresie od dnia 16 kwietnia 2012r. do dnia 30 czerwca 2013r. (w którym to okresie malała, co prawda – z powodu migracji do VECTRA S.A., ilość abonentów mających wciąŜ umowy z nim zawarte, ale rosła ilość abonentów zawierają- cych nowe umowy juŜ z VECTRA S.A.). Tymczasem, zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębior- ców, które są sprzeczne z prawem, zasadami współŜycia społecznymi i dobrymi obyczajami. [20] Dla uznania zachowań rynkowych przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsu- mentów koniecznym jest wykazanie, iŜ spełnione zostały, kumulatywnie, trzy przesłanki określone w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj.:
kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy i ujawnia się bezpośrednio w relacjach przedsiębiorca-konsument,
działanie to jest bezprawne, [7]
działanie to godzi w zbiorowy interes konsumentów. [21] Dariusz Nadzieja-Nadija, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Telewizja Kablowa TIWIS Dariusz Nadzieja-Nadija w Gdańsku, jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, odpowiednio do którego pod pojęciem tym rozumie sie m.in. przedsię- biorcę w znaczeniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz.U. 2013, poz. 672), w której, stosownie do art. 4, przyjęto, iŜ: 1) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą, 2) za przedsiębiorców uznaje sie takŜe wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Wobec powyŜszego, Dariusz Nadzieja-Nadija:
będąc przedsiębiorcą i wykonując działalność gospodarczą - podlega rygorom określonym w usta- wie o ochronie konkurencji i konsumentów, w szczególności w aspekcie domniemanego przekro- czenia przez niego zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów,
będąc przedsiębiorca i wykonując działalność telekomunikacyjną (dostarczając sieć telekomuni- kacyjną i świadcząc usługi telekomunikacyjne w sieci do niego naleŜącej bądź świadcząc wyłącz- nie usługi telekomunikacyjne jako operator sieci do niego nienaleŜącej) – podlega rygorom prze- pisów ustawy Prawo telekomunikacyjne, w szczególności w aspekcie domniemanego naruszenia przez niego praw i obowiązków przedsiębiorców telekomunikacyjnych oraz praw i obowiązków odbiorców usług telekomunikacyjnych, w tym praw konsumentów. Z kolei, konsumentem w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest osoba fi- zyczna dokonująca czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 22 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). [22] Bezprawność działania przedsiębiorcy jest ujmowana tradycyjnie jako jego sprzeczność z obowiązu- jącym porządkiem prawnym, na który składają się normy prawa powszechnie obowiązującego, a takŜe nakazy i zakazy wynikające z zasad współŜycia społecznego oraz dobrych obyczajów. Bezprawność jest kategorią obiektywną, a rozwaŜenia przy ocenie, w jej kontekście, określonych działań przedsiębiorcy wymaga kwestia, czy kwestionowane zachowanie było zgodne, czy teŜ nie- zgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. Równocześnie, dla stwierdzenia bezprawności działania przedsiębiorcy bez znaczenia pozostaje strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy. [23] W sprawie, którą kończy niniejsza decyzja administracyjna, Prezes Urzędu rozwaŜył, czy działania podjęte przez Dariusza Nadzieję-Nadiję, pełniącego od dnia 16 kwietnia 2012r. rolę „dostawcy Usług w Sieci” na podstawie „Umowy operatorskiej …” zawartej z VECTRA S.A., w związku z zamie- rzoną przez niego i zrealizowaną z dniem 5 listopada 2012r. zmianą warunków umów łączących go z abonentami usług (tu: usługi dostępu do sygnału telewizyjnego przekazywanego drogą kablową) mo- gą zostać uznane za bezprawne. Odpowiednio do postanowienia o wszczęciu postępowania, skarŜonemu przedsiębiorcy zarzucono stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów/abonentów, zakazanej z mocy art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie i przedmiocie wynikających z treści art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Zgodnie z powołanym przepisem ustawy Prawo telekomunikacyjne: „1. Dostawca publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych: 1) doręcza na piśmie abonentowi będącemu stroną umowy zawartej na piśmie treść kaŜdej proponowanej zmiany warunków umowy, w tym określonych w regulaminie świadczenia pu- blicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, chyba Ŝe abonent złoŜy Ŝądanie określone w ust. 1b, [8] […] - z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem tych zmian w Ŝycie. Jednocześnie abonent powinien zostać poinformowany o prawie wypowiedzenia umowy w przy- padku braku akceptacji tych zmian.” 1 , a to oznacza, iŜ Dariusz Nadzieja-Nadija, planując wprowadzenie zmian polegających na zmniejsze- niu ilości udostępnianych konsumentom programów (z 55 do 46) winien był nie tylko poinformować ich o tym „z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem tych zmian w Ŝy- cie”, czego nie uczynił, ale takŜe i o tym, iŜ przysługuje im „prawo wypowiedzenia umowy w przy- padku braku akceptacji tych zmian”, czego równieŜ nie uczynił. Równocześnie, dla stanowiska Prezesa Urzędu w kwestii, o której mowa wyŜej, bez znaczenia pozo- staje zarówno to, iŜ, jak wynika z akt sprawy, część abonentów weszła, w bliŜej nieokreślonym ter- minie, w posiadanie informacji o realizowanych „zmianach programmingowych” bądź to wskutek uzyskania jej z „komunikatu w formie planszy na ekranie telewizora [z logo VECTRA]” lub „maila od pracownika firmy TIWIS”, do którego dołączono skan informacji pisemnej (w formie druku bezadre- sowego) kierowanego do osób nadal korzystających z usług telekomunikacyjnych świadczonych przez firmę TIWIS” [opatrzonej napisem „VECTRA. Dajemy więcej”], bądź to wskutek otrzymania ww. informacji w formie pisemnej do skrzynki pocztowej, jak i to, iŜ jedynie w drukach sygnowa- nych przez VECTRA S.A. znalazło się, choć teŜ wyłącznie „informacyjnie”, pouczenie o treści: „Vec- tra S.A. informuje, Ŝe w przypadku braku akceptacji nowej oferty przysługuje Państwu prawo roz- wiązania umowy z zachowaniem obowiązującego trzydziestodniowego wypowiedzenia, zgodnie z punktem 4.6 Regulaminu świadczenia Usług telekomunikacyjnych oraz Ŝe – w razie skorzystania z tego prawa – dostawcy publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych nie przysługuje roszczenie odszkodowawcze, a takŜe zwrot ulgi, o jakiej mowa w art. 57 ust. 6 Prawa Telekomunikacyjnego”, a uzasadnieniem takiego stanowiska jest:
zarówno to, Ŝe informacje, o których mowa wyŜej, udostępniane były i kolportowane, róŜnymi kanałami komunikacyjnymi, w zasadzie jedynie i wyłącznie przez VECTRA S.A., nie zaś przez podmiot, na którym obowiązek informacyjny wynikający z treści art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne ciąŜył,
jak i to, Ŝe Ŝadnej z tych informacji „dostawca Usług w Sieci”, tj. Dariusz Nadzieja-Nadija, nie przekazał konsumentom na piśmie i w terminie wynikającym z art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne (co zresztą potwierdził zarówno przy piśmie z dnia 4 stycznia 2013r., jak i przy piśmie z dnia 12 marca 2013r.). [24] Ostatnią przesłanką, spełnienie której naleŜy rozpatrzyć w sprawie, jest ustalenie, czy kwestiono- wane zachowanie przedsiębiorcy godzi w zbiorowe interesy konsumentów. I tak, aczkolwiek ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ww. pojęcia nie definiuje, to naleŜy jednak przyjąć, Ŝe interesem, który podlega ochronie na podstawie art. 24 ustawy jest interes prawny konsumentów, rozumiany jako ich potrzeby uznane przez ustawodawcę za godne ochrony; działanie przedsiębiorcy narusza zatem interesy konsumentów wtedy, gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. Równocześnie, nie jest zbiorowym interesem suma indywidualnych interesów konsumentów. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2008r., sygnatura akt III SK 27/07, Sąd NajwyŜszy wskazał, iŜ wystar- czające dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów powinno być ustalenie, iŜ 1 Powołany w tekście decyzji administracyjnej przepis art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne obowiązywał przedsiębiorców telekomunikacyjnych do dnia 20 stycznia 2013r., natomiast z dniem 21 stycznia 2013r. nadano mu brzmie- nie: „1. Dostawca publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych: 1) doręcza na piśmie abonentowi będącemu stroną umowy zawartej w formie pisemnej lub elektronicznej treść kaŜdej proponowanej zmiany warunków umowy, w tym określonych w regulaminie świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, chyba Ŝe abonent złoŜy Ŝądanie określone w ust. 1b, […] - z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem tych zmian w Ŝycie. […] Jednocześnie abonent powinien zostać poinformowany o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji tych zmian, przy czym termin na realizację tego prawa nie moŜe być krótszy niŜ do dnia wejścia tych zmian w Ŝycie.” [9] zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumen- tów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów) wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. W pojęciu praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów mieści się zatem takie działanie przedsiębiorcy, które jest skierowane do oznaczonych, ale dostatecznie licznych konsumentów, o ile przy tym łączy ich wspólna cecha rodzajowa 2 . W powołanym wyroku Sąd NajwyŜszy stanął ponadto na stanowisku, iŜ sformułowanie: „nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów ” naleŜy rozumieć w ten sposób, Ŝe liczba indywidualnych konsumentów, których interesy zostały naruszone nie roz- strzyga o tym, czy dana praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów, bowiem praktyką naru- szającą zbiorowe interesy konsumentów jest dopiero takie zachowanie przedsiębiorcy, które po- dejmowane jest w warunkach wskazujących na jego powtarzalność w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której zachowanie to jest adresowane, a potencjalną ofiarą tego zachowania moŜe być kaŜdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem te- go przedsiębiorcy. Zgodnie z wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2008r., przez interes zbiorowy naleŜy zatem rozumieć inte- res dotyczący konsumentów jako określonej zbiorowości, a jego naruszenie ma miejsce dopiero wówczas, gdy negatywnymi skutkami działań przedsiębiorcy dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, mających status konsumentów. Do naruszenia zbiorowego interesu konsumentów konieczne jest, aby działanie przedsiębiorcy było skierowane nie do konkretnej osoby, lecz do grupy adresa- tów wyodrębnionych za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Działanie o takim charakterze jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa nie tylko w odniesieniu do konkretnych konsumentów, lecz wobec kaŜdego z członków danej zbiorowości. Przy tym, zaistnienie przesłanki naruszenia zbioro- wego interesu konsumenta nie jest bezpośrednio uzaleŜnione od liczby konsumentów, których inte- resy zostały rzeczywiście naruszone wskutek działań przedsiębiorcy, istotne jest natomiast to, Ŝe przedmiotowe działanie moŜe zagrozić, przynajmniej potencjalnie, interesom pewnego kręgu nie- profesjonalnych uczestników rynku. [25] W ocenie Prezesa Urzędu, przesłanki określone w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen- tów zostały w okolicznościach faktycznych sprawy kumulatywnie spełnione, albowiem Dariusz Na- dzieja-Nadija, działając bezprawnie, naruszył zbiorowe interesy konsumentów korzystających z jego usług, w szczególności ich prawo do otrzymania rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji związanej tak z zamierzoną przez tego przedsiębiorcę i dokonaną z dniem 5 listopada 2012r. zmianą, tj. zmniejszeniem ilości udostępnianych konsumentom programów w sieci naleŜącej do VECTRA Invest- ments Sp. z o.o. S.K.A., jak i przysługującym im prawem do wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji tych działań. Równocześnie, rozstrzygając sprawę, którą kończy decyzja administracyjna, Prezes Urzędu wyraŜa stanowisko, iŜ akceptacja naruszenia prawa, w zakresie opisanym wyŜej, mogłaby mieć w przyszłoś- ci negatywny wpływ zarówno dla potencjalnych, przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy (gdyby ten ponownie podjął się prowadzenia podobnej działalności), jak i dla kontrahentów innych przedsię- biorców, którzy mogliby dojść do przekonania, Ŝe – pomimo regulacji ustawowych (ustawy Prawo te- lekomunikacyjne) – nie ciąŜy na nich bądź nie jest od nich egzekwowany ani obowiązek terminowe- go powiadamiania abonentów o planowanych zmianach warunków świadczenia usług, ani obowiązek informowania ich o prawie do rezygnacji z usług, z których dotychczas korzystali, a od których – wskutek zmiany warunków ich świadczenia – chcieliby odstąpić. [26] Stosownie do treści art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą za- niechanie jej stosowania, jeŜeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 ustawy. Z kolei, odpowiednio do treści art. 27 ust. 1 ustawy, Prezes Urzędu nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26 ustawy, jeŜeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ustawy, wydaje się natomiast, odpowiednio do tre- ści art. 27 ust. 2 ustawy, w wypadku określonym w ust. 1, decyzję o uznaniu praktyki za naruszają- 2 Banasiński C., Piontek E., Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2009, s. 454. [10] cą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec tego, iŜ Dariusz Nadzieja-Nadija:
z dniem 5 listopada 2012r. dokonał zmiany warunków umów łączących go z abonentami w ten sposób, iŜ zmniejszył ilość odbieranych przez nich programów z 55 do 46,
o zmianie, o której mowa wyŜej, nie tylko nie poinformował abonentów na piśmie, z wyprzedze- niem co najmniej jednego miesiąca przed jej wprowadzeniem w Ŝycie, ale i nie poinformował ich równieŜ o prawie wypowiedzenia umowy dotychczas ich obowiązującej w wypadku, gdyby zmiany tej nie akceptowali,
w trakcie wykonywania „Umowy operatorskiej …”, a następnie „Aneksów […] do Umowy opera- torskiej z dnia 16 kwietnia 2012r.” przedłuŜających okres jej obowiązywania początkowo do dnia 31 marca 2013r., a później do dnia 30 czerwca 2013r., nie podjął jakichkolwiek działań, które pozwoliłyby na usunięcie trwających skutków praktyk,
z dniem 30 czerwca 2013r. zaprzestał ostatecznie świadczenia usług operatorskich na rzecz VEC- TRA S.A., wskutek czego nie mógł juŜ , z oczywistych powodów, wywiązać się z ciąŜących na nim wciąŜ obowiązków informacyjnych względem abonentów, Prezes Urzędu uznał, iŜ praktyka polegająca na naruszaniu zbiorowych interesów konsumentów, o której mowa w sentencji decyzji administracyjnej, została zaniechana dopiero z dniem 1 lipca 2013r., co – mając to na uwadze - ORZEKŁ , JAK W PUNKCIE I SENTENCJI DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ . [27] Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu moŜe w drodze decyzji nałoŜyć na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy, karę pienięŜną w wysokości nie więk- szej niŜ 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary, je- Ŝeli przedsiębiorca ten, choćby i nieumyślnie, dopuścił się stosowania tej praktyki. Jak wynika z treści powołanego przepisu, kara pienięŜna ma charakter fakultatywny, co oznacza, iŜ o zasadności jej nałoŜenia w danej sprawie decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu, przy czym nie ogranicza go w tym jakikolwiek katalog przesłanek ustawowych, od spełnie- nia których ta decyzja byłaby uzaleŜniona, choć w art. 111 ustawy wskazano, iŜ juŜ przy ustalaniu wysokości tej kary „naleŜy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a takŜe uprzednie naruszenie przepisów ustawy”. W punkcie I sentencji decyzji administracyjnej kończącej niniejsze postępowanie Prezes Urzędu stwierdził przekroczenie przez Dariusza Nadzieję-Nadiję zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. zakazu stosowania przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, których istotą jest nieprze- kazanie konsumentom, wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne, rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji dotyczącej zmiany oferty programowej wprowadzonej w Ŝycie z dniem 5 listopada 2012r., jak i informacji o prawie wypowiedzenia przez konsumentów umowy w wypadku braku akceptacji dla tej zmiany. Mając na uwadze, iŜ w postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja administracyjna dowiedziono naruszenie przez Dariusza Nadzieję-Nadiję zbiorowych interesów konsumentów, o których mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stwierdza się, iŜ podstawowa przesłanka wa- runkująca nałoŜenie kary pienięŜnej na tego przedsiębiorcę została spełniona. Uprzedzając dalsze ustalenia dotyczące wysokości kary pienięŜnej Prezes Urzędu uznał teŜ za sto- sowne odniesienie się jeszcze do kwestii umyślności/nieumyślności zachowań przedsiębiorcy. I tak, aczkolwiek zgodnie z treścią art. 83 Konstytucji RP, kaŜdy ma obowiązek przestrzegania pra- wa Rzeczypospolitej Polskiej, to obowiązek znajomości i przestrzegania norm prawa ciąŜy tym bar- dziej na profesjonalnych uczestnikach obrotu gospodarczego, stąd Prezes Urzędu, dokonując oceny strony podmiotowej praktyk stosowanych przez Dariusza Nadzieję-Nadiję, rozwaŜył przede wszyst- kim to, czy przedsiębiorca stosował te praktyki z faktycznym zamiarem ich stosowania, czy teŜ były one jedynie skutkiem niezachowania przez niego odpowiedniej ostroŜności wymaganej od profesjo- [11] nalisty w trakcie prowadzenia przez niego działań w charakterze przedsiębiorcy telekomunikacyjne- go, proponującego abonentom zmiany w umowach i zobowiązanego w takiej sytuacji do zachowań wynikających z treści art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Wobec tego, iŜ ogół okoliczności wskazuje na tę drugą moŜliwość, tj. na niedochowanie przez Da- riusza Nadzieję-Nadiję odpowiedniej, profesjonalnej staranności właściwej przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu zobligowanemu do stosowania m.in. zapisów ustawy Prawo telekomunikacyjne, Prezes Urzędu stwierdza, iŜ działał on nieumyślnie. [28] Mając na uwadze, iŜ łączny przychód osiągnięty w roku 2012 przez Dariusza Nadzieję-Nadiję wyniósł 17.854.696,65 zł, maksymalna kara, jaka mogłaby w tym wypadku zostać nałoŜona na przedsiębior- cę przez Prezesa Urzędu, nie byłaby większa niŜ 1.785.469,67 zł. Ustalając wymiar kary pienięŜnej Prezes Urzędu dokonał, w pierwszej kolejności, oceny wagi naru- szenia stwierdzonego w niniejszej decyzji administracyjnej, która to waga określa wysokość kwoty bazowej kary będącej odsetkiem uzyskanego przez ww. przedsiębiorcę w 2012 roku przychodu. Prezes Urzędu, oceniając wagę kwestionowanej praktyki, wziął pod uwagę zarówno okoliczność, iŜ wiązała się ona z ograniczeniem, uszczupleniem przez Dariusza Nadzieję-Nadiję konsumentom ko- rzystającym ze świadczonych przez niego usług operatorskich, realizowanych od dnia 16 kwietnia 2012r. w telekomunikacyjnej sieci kablowej naleŜącej do VECTRA Investments Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Warszawie, dostępu do praw przyznanych im nie przez skarŜonego przedsiębiorcę, ale wynikających wprost z ustawy Prawo telekomunikacyjne, jak i to, Ŝe do naruszenia art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów doszło na etapie wykonania kon- traktu, a istotą nagannego zachowania przedsiębiorcy było wykorzystanie posiadanej przez niego przewagi kontraktowej i ograniczenie wskutek tego praw drugiej strony kontraktu/umowy, wynika- jących z powołanej wcześniej ustawy Prawo telekomunikacyjne. Ustalając wysokość kary pienięŜnej Prezes Urzędu nie pominął równieŜ tego, Ŝe Dariusz Nadzieja- Nadija, w zakresie kwestii rozstrzyganych w decyzji administracyjnej, dopuścił się naruszenia prze- pisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów po raz pierwszy, jak i tego, Ŝe w trakcie postę- powania, które ta decyzja kończy, nie stwierdzono przesłanek pozwalających uznać zachowanie przedsiębiorcy za umyślne naruszenie prawa. Miarkując wysokość kary pienięŜnej odpowiadającej praktyce naruszającej zbiorowe interesy konsu- mentów, zdefiniowanej w punkcie I sentencji decyzji administracyjnej, Prezes Urzędu przyjął, jako bazową, kwotę odpowiadającą 0,1% przychodu osiągniętego przez Dariusza Nadzieję-Nadiję w roku 2012. Aczkolwiek w sprawie, którą kończy niniejsza decyzja administracyjna, nie występują, zdaniem Pre- zesa Urzędu, okoliczności obciąŜające, które uzasadniałyby dodatkowe zwiększenie ustalonej kwoty bazowej kary, to do okoliczności łagodzących, pozwalających zmodyfikować wstępnie ustaloną kwo- tę bazową naleŜy zaliczyć zaniechanie z dniem 1 lipca 2013r. stosowania przez Dariusza Nadzieję- Nadiję praktyki, o której mowa w punkcie I decyzji administracyjnej; wg Prezesa Urzędu przesłanka ta przemawia za obniŜeniem poziomu kwoty bazowej o 10%. ZwaŜywszy na okoliczności podniesione wyŜej, karę za naruszenie przez skarŜonego przedsiębiorcę zakazu stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ustalono ostatecznie na poziomie 16.069 zł, co stanowi 0,09% przycho- du przedsiębiorcy w roku 2012 oraz 0,9% maksymalnego wymiaru kary pienięŜnej. W ocenie Prezesa Urzędu, kara pienięŜna wymierzona z tytułu stosowania przez Dariusza Nadzieję- Nadiję praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w kwocie, jak wyŜej, jest adekwatna do stopnia naruszenia przez ww. przedsiębiorcę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów; równocześnie, kara ta powinna stanowić, i zapewne stanowi, nie tylko dostateczną dole- gliwość dla bezpośredniego uczestnika niniejszego postępowania, ale i spełnia, w wystarczającym stopniu i zakresie, takŜe funkcję prewencyjną i wychowawczą w stosunku do innych uczestników ob- rotu konsumenckiego, ukierunkowane na zapobieŜenie w przyszłości naruszeniom przez nich przepi- sów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyŜszego, P REZES U RZĘDU ORZEKŁ , JAK W PUNKCIE II SENTENCJI DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ . [12] [29] W zakończeniu uzasadnienia decyzji administracyjnej Prezes Urzędu chciałby odnieść się jeszcze do wniosków złoŜonych przez Dariusza Nadzieję-Nadiję zarówno w trakcie postępowania wyjaśniające- go prowadzonego pod sygnaturą akt RGD.405-52/12/13/MLM/HK, jak i przy piśmie z dnia 13 marca 2013r. doręczonym juŜ w toku postępowania w przedmiocie naruszenia zbiorowych interesów kon- sumentów, dotyczących ewentualnego wydania decyzji zobowiązującej przedsiębiorcę do „spełnie- nia obowiązku o jakim mowa w art. 60a Ustawy Prawo telekomunikacyjne poprzez ponowną komu- nikację z abonentami zawierającą stosowne pouczenie, w tym i o moŜliwości wypowiedzenia umów z uwagi na wprowadzenie zmian programowych (zgodnie z treścią art. 60 a ustęp 2 ustawy Prawo telekomunikacyjne) z jednoczesnym zobowiązaniem [go] do przedkładania w określonych przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów terminach dokumentacji potwierdzającej wykonanie tego obowiązku”. I tak, stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, „[j]eŜeli w toku po- stępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie upraw- dopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania – Ŝe przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąŜe się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzają- cych do zapobieŜenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu moŜe, w drodze decyzji, nałoŜyć obowiązek wykonania tych zobowiązań.” Jak wynika z powyŜszego przepisu propozycje zobowiązań przedsiębiorcy nie są wiąŜące dla Preze- sa Urzędu, albowiem decyzja w tym zakresie naleŜy do kategorii decyzji uznaniowych. Zatem Pre- zes Urzędu nie ma obowiązku wydać decyzji zobowiązującej w kaŜdym przypadku, gdy przedsię- biorca o to wniesie. Podejmując decyzję o uwzględnieniu bądź nieuwzględnieniu wniosku przedsię- biorcy o wydanie decyzji zobowiązującej, bez merytorycznego rozstrzygnięcia, czy kwestionowane zachowanie przedsiębiorcy stanowi praktykę określoną w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu bierze pod uwagę całokształt okoliczności rozstrzyganej sprawy, w tym rodzaj naruszeń przedsiębiorcy, jak równieŜ skutki uwzględnienia tego wniosku. Zdaniem Prezesa Urzędu, w okolicznościach niniejszej sprawy brak było uzasadnienia dla wydania wobec decyzji zobowiązaniowej. Na taką ocenę Prezesa Urzędu wpływ miał przede wszystkim fakt, Ŝe w momencie złoŜenia wniosku naruszenie przez nią zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 usta- wy o ochronie konkurencji i konsumentów było juŜ udowodnione 3 , a nie tylko uprawdopodobnione. Ponadto, Prezes Urzędu wziął pod uwagę charakter zarzucanego naruszenia, a takŜe fakt, Ŝe przed- siębiorca nie sprecyzował treści zobowiązania. Z uwagi na powyŜsze okoliczności, w ocenie Prezesa Urzędu, w niniejszej sprawie brak było podstaw do wydania decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [30] Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeŜeli w wyniku postępo- wania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się te- go naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Z kolei, stosownie do art. 80 ustawy, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które moŜe być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą akt RGD.61-1/13/HK Prezes Urzędu orzekł w punkcie I sentencji decyzji administracyjnej, iŜ Dariusz Nadzieja-Nadija dopuścił się stosowania praktyki na- ruszającej zbiorowe interesy konsumentów. ZwaŜywszy na tę okoliczność, zwaŜywszy takŜe i na to, iŜ kosztami postępowania – wynoszącymi 41,80 zł (słownie: czterdzieści jeden 80/100 złotego) - są, stosownie do treści art. 263 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu z Dariuszem Nadzieją-Nadiją, postanowiono obciąŜyć nimi ww. przedsiębiorcę. Wobec powyŜszego, 3 Jak podkreśla się w doktrynie, jeśli praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów zostanie udowodniona, a nie je- dynie uprawdopodobniona, Prezes Urzędu powinien wydać decyzję stwierdzającą jej stosowanie, a nie decyzję przyjmująca zobowiązanie przedsiębiorcy (por. w tej sprawie: Banasiński C., Piontek E., Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, s. 480). [13] P REZES U RZĘDU POSTANOWIŁ , JAK W PUNKCIE III SENTENCJI DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ . P OUCZENIA Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O W ARSZAWA 51101010100078782231000000. Na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyznacza stronie termin 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji administracyjnej na uiszczenie kosztów postępowania w wysokości 41,80 zł. PowyŜszą kwotę naleŜy wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O W ARSZAWA 511010101000787822 31000000. Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z późniejszymi zmianami), od decyzji, która kończy niniejsze postępowanie, przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okrę- gowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku. W wypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie III sentencji decyzji administracyjnej, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z 479 32 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania cywilnego i art. 264 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 263 § 1 tego Kodeksu, naleŜy wnieść zaŜalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumen- tów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku w terminie tygodnia od dnia do- ręczenia niniejszej decyzji. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Roman Jarząbek Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku O TRZYMUJE : Telewizja Kablowa TIWIS Dariusz Nadzieja-Nadija ul. Mickiewicza 5/7 80-425 Gdańsk