RGD-39/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (58) 346-29-32, 346-29-33, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.61-9/11/HK Gdańsk, dnia 30 grudnia 2011r. D ECYZJA NR RGD.39/2011 [I] Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsu- mentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami), stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po prze- prowadzeniu, z urzędu, postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy kon- sumentów, działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działanie przedsię- biorcy Jacka Krasnodębskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Insta- lacji Anten w Gdyni, polegające na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez nieumieszczenie we wzorcu umowy pn. „Umowa zlece- nie” informacji dotyczącej: − terminu oczekiwania na przyłączenie do sieci lub terminu rozpoczęcia świadczenia usług, − okresu, na jaki została zawarta umowa, − trybu i warunków dokonywania zmian umowy oraz warunków jej przedłużenia, − zakresu świadczonych publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, ze wskazaniem elementów składających się na opłatę abonamentową, − zakresu obsługi serwisowej, − sposobu i terminu rozwiązania umowy, − zakresu odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, war- tości odszkodowania oraz zasad i terminów jego wypłaty, − zasad, trybu i terminów składania oraz rozpatrywania reklamacji, − polubownych sposobów rozwiązywania sporów, − sposobu uzyskania informacji o aktualnym cenniku usług oraz kosztach usług serwisowych, który to obowiązek wynika z art. 56 ust. 3 pkt 3-4, 8-9 i 11-16 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 z późniejszymi zmianami), i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 2 lipca 2011r. [II] Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsu- mentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami), stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po prze- prowadzeniu, z urzędu, postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy kon- sumentów, działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działanie przedsię- biorcy Jacka Krasnodębskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Insta- lacji Anten w Gdyni, polegające na stosowaniu we wzorcu umowy pn. „Umowa zlecenie” posta- nowień o treści: [2] [II.1] „Opłata za konserwację sieci mogą być aktualizowane co kwartał w wysokości nie prze- kraczającej wskaźnika inflacji podawanego przez GUS. Opłaty te mogą ulec zmianom spowodowanym skutkami korekty cen niezależnymi od ZAKŁADU.” (pkt 3), [II.2] „W przypadku nieterminowego uiszczania zobowiązań finansowych przez ABONENTA bę- dą naliczane odsetki za zwłokę w wysokości aktualnie obowiązującej. ABONENT obciążo- ny będzie również kosztami korespondencji – wezwań do zapłaty.” (pkt 5), [II.3] „Brak wpłaty na rzecz konserwacji przez kolejne dwa miesiące spowoduje odłączenie przyłącza. Ponowne podłączenie nastąpi w ciągu siedmiu dni od daty uregulowania zale- głych opłat wraz z odsetkami oraz kosztami demontażu i ponownego montażu przyłącza.” (pkt 6), wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zmianami), odpowiednio pod numerami: 398, 400 i 681 [II.1], 1167, 1739, 1767 i 1768 [II.2] oraz 499, 618, 1084 i 1166 [II.3], i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 2 lipca 2011r. [III] Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumen- tów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami), stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przepro- wadzeniu, z urzędu, postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działanie przedsię- biorcy Jacka Krasnodębskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Insta- lacji Anten w Gdyni, polegające na stosowaniu we wzorcu umowy pn. „Umowa zlecenie” posta- nowienia o treści: „ZAKŁAD nie ponosi odpowiedzialności za treść programów, ich transmisję, oraz zmiany systemów nadawania w wyniku których doszłoby do uniemożliwienia odbioru programu satelitarnego, lub zmiany jego zasięgu (np. wprowadzenie kodowania, bankructwo stacji itp.)” (pkt 13), uznanego za niedozwolone i wpisanego do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zmianami), pod numerami: 680, 797 i 2200, i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. [IV] Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie kon- kurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) oraz art. 264 § 1 w związku z art. 263 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jed- nolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami) i w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postanawia się obciążyć przedsiębiorcę Jacka Krasnodębskiego pro- wadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Instalacji Anten w Gdyni kosztami po- stępowania, które kończy niniejsza decyzja administracyjna, w kwocie 22,50 zł (słownie: dwadzieścia dwa 50/100 złotych), i zobowiązuje do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. U ZASADNIENIE [1] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął i prowadził, na podstawie posta- nowienia nr 196 z dnia 20 października 2010r., pod sygnaturą akt RGD.401-2/10/MLM, postępo- wanie wyjaśniające w sprawie „badania rynku usług dostępu do płatnej telewizji”. W trakcie ww. postępowania pozyskano m.in. wzorzec pn. „Umowa zlecenie” stosowany w obrocie z kon- sumentami przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego Jacka Krasnodębskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Instalacji Anten Jacek Krasnodębski w Gdyni. [3] [2] Wobec tego, że analiza przedmiotowego dokumentu ujawniła, iż: − nie zawiera on, wbrew obowiązkowi nałożonemu na przedsiębiorców telekomunikacyjnych z mocy art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 z późniejszymi zmianami), części postanowień/informacji, które każda umowa o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych wymagająca formy pisemnej uwzględniać powinna, − zawiera on postanowienia, które mogą być uznane za tożsame z postanowieniami niedozwo- lonymi, wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zmianami), Prezes Urzędu wszczął, z urzędu, postanowieniem nr 98 z dnia 5 maja 2011r., postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Jacka Krasnodębskiego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zakazanych z mocy, odpowiednio, art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 oraz art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [3] Odpowiadając na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, które kończy niniejsza decyzja, a także w korespondencji prowadzonej w trakcie postępowania, Jacek Krasnodębski: − stwierdził, iż „większość stawianych w piśmie zarzutów w pełni się potwierdza”, przy czym powodem takiego stanu rzeczy jest, jego zdaniem, nie tylko to, że „osobiście zajmuje się większością prac związanych z obsługą klienta tzn. częścią techniczną zagadnienia jak i czyn- nościami finansowo biurowymi”, ale także i to, że nie stać go „na wynajęcie radcy prawnego, który na bieżąco śledził by wszystkie zmiany w regulacjach prawnych”, − zadeklarował, iż, niezależnie od powyższych okoliczności, przedłoży abonentom „pełną in- formację o zmianach, które zostają wprowadzone w obowiązujących umowach a wynikają- cych z tytułu wprowadzenia nowych regulacji prawnych”, przy czym „do informacji załączone będą aneksy zawierające naniesione poprawki które umożliwią klientom przedłużenie umowy na korzystanie z usług […] sieci [przedsiębiorcy] bądź też, w wypadku braku akceptacji no- wych warunków przez klienta, jej wypowiedzenie”, − poinformował, zarówno o tym, iż czynności, o których mowa wyżej, zostały zakończone z dniem 1 lipca 2011r. („nie wszyscy abonenci potwierdzili informację zwrotną o akceptacji nowej formuły umowy), jak i o tym, że, dodatkowo, „umieścił na stronie internetowej infor- mację”, z której wynika, iż „obecnie wiążąca jest nowa formuła umowy i regulamin usług chroniących prawa abonenta”, − przedłożył Prezesowi Urzędu wzorce umowy pn. „Umowa o świadczenie usług telekomunika- cyjnych”, „Ogólne warunki umowy abonenckiej” oraz „Regulamin świadczenia usług teleko- munikacyjnych przez Zakład Instalacji Anten Telewizja Kablowa Oksywie Jacek Krasnodęb- ski”, które zastąpiły uprzednio obowiązującą „Umowę zlecenie”, − zwrócił się do Prezesa Urzędu o „nie nakładanie sankcji finansowych na […] firmę”, bowiem jest ona „mała” (w „swojej sieci [skupia] około 300 odbiorców”), − dostarczył m.in. „Zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej” prowadzo- nej przez Prezydenta Miasta Gdyni, „Wypis z rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych” prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, „Zeznanie o wysokości o- siągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2010” oraz „Informację o wy- sokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2010”. P REZES U RZĘDU USTALIŁ STAN FAKTYCZNY , JAK NIŻEJ . [4] Jacek Krasnodębski prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Instalacji Anten Jacek Krasnodębski w Gdyni został wpisany do: − ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Gdyni pod nume- rem 31460, − rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komuni- kacji Elektronicznej pod numerem 2639. [4] Stosownie do treści dokonanych wpisów, przedmiotem działalności gospodarczej Jacka Krasno- dębskiego może być m.in. telefonia stacjonarna i telegrafia, transmisja danych, telewizja ka- blowa, działalność telekomunikacyjna pozostała, zaś obszarem jego aktywności gospodarczej – gmina Gdynia Miasto. [5] Jacek Krasnodębski, świadcząc na rzecz konsumentów usługę udostępniania sygnału telewizyj- nego drogą kablową, przed wprowadzeniem do obrotu wzorców pn. „Umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych”, „Ogólne warunki umowy abonenckiej” oraz „Regulamin świadcze- nia usług telekomunikacyjnych przez Zakład Instalacji Anten Telewizja Kablowa Oksywie Jacek Krasnodębski”, korzystał ze wzorca pn. „Umowa zlecenie”, który: − nie zawierał postanowień/informacji dotyczących: − terminu oczekiwania na przyłączenie do sieci lub terminu rozpoczęcia świadczenia usług, − okresu, na jaki została zawarta umowa, − trybu i warunków dokonywania zmian umowy oraz warunków jej przedłużenia, − zakresu świadczonych publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, ze wskazaniem elementów składających się na opłatę abonamentową, − zakresu obsługi serwisowej, − sposobu i terminu rozwiązania umowy, − zakresu odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, wartości odszkodowania oraz zasad i terminów jego wypłaty, − zasad, trybu i terminów składania oraz rozpatrywania reklamacji, − polubownych sposobów rozwiązywania sporów, − sposobu uzyskania informacji o aktualnym cenniku usług oraz kosztach usług serwiso- wych, − zawierał postanowienia o treści: - „Opłata za konserwację sieci mogą być aktualizowane co kwartał w wysokości nie prze- kraczającej wskaźnika inflacji podawanego przez GUS. Opłaty te mogą ulec zmianom spowodowanym skutkami korekty cen niezależnymi od ZAKŁADU.” (pkt 3), - „W przypadku nieterminowego uiszczania zobowiązań finansowych przez ABONENTA bę- dą naliczane odsetki za zwłokę w wysokości aktualnie obowiązującej. ABONENT obciążo- ny będzie również kosztami korespondencji – wezwań do zapłaty.” (pkt 5), - „Brak wpłaty na rzecz konserwacji przez kolejne dwa miesiące spowoduje odłączenie przyłącza. Ponowne podłączenie nastąpi w ciągu siedmiu dni od daty uregulowania zale- głych opłat wraz z odsetkami oraz kosztami demontażu i ponownego montażu przyłącza.” (pkt 6), - „ZAKŁAD nie ponosi odpowiedzialności za treść programów, ich transmisję, oraz zmiany systemów nadawania w wyniku których doszłoby do uniemożliwienia odbioru programu satelitarnego, lub zmiany jego zasięgu (np. wprowadzenie kodowania, bankructwo stacji itp.)” (pkt 13). Tymczasem, zgodnie z art. 56 ust. 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne, umowa o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych wymagająca formy pisemnej, z zastrzeżeniem ust. 5, powinna określać w szczególności: 1) strony umowy, w tym nazwę (firmę), adres i siedzibę dostawcy usług, 2) rodzaj świadczonych usług, 3) termin oczekiwania na przyłączenie do sieci lub termin rozpoczęcia świadczenia usług, 4) okres, na jaki została zawarta umowa, 5) pakiet taryfowy, jeżeli na świadczone usługi obowiązują różne pakiety taryfowe, 6) sposób składania zamówień na pakiety taryfowe oraz dodatkowe opcje usługi, 7) okres rozliczeniowy, 8) tryb i warunki dokonywania zmian umowy oraz warunki jej przedłużania, 9) zakres świadczonych publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, ze wskazaniem elementów składających się na opłatę abonamentową, 10) dane dotyczące jakości usług, [5] 11) zakres obsługi serwisowej, 12) sposób i termin rozwiązania umowy, 13) zakres odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, wy- sokość odszkodowania oraz zasady i terminy jego wypłaty, 14) zasady, tryb i terminy składania oraz rozpatrywania reklamacji, 15) informację o polubownych sposobach rozwiązywania sporów, 16) sposób uzyskania informacji o aktualnym cenniku usług oraz kosztach usług serwisowych, a zgodnie z art. 56 ust. 5 ww. ustawy, dane, o których mowa w ust. 3 pkt 9-16, na podstawie wyraźnego postanowienia umowy, mogą być zawarte w regulaminie świadczenia publicznie do- stępnych usług telekomunikacyjnych. Z kolei, do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zmianami), wpi- sano postanowienia o treści: − „Zmiana opłaty za doprowadzenie sygnału nie oznacza zmiany warunków umowy.” (wyrok SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r., sygnatura akt XVII Amc 2/04, numer postanowienia w reje- strze: 398), − „Zmiana opłaty nie powoduje konieczności zmiany umowy.” (wyrok SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r., sygnatura akt XVII Amc 2/04, numer postanowienia w rejestrze: 400), − „Ponowne świadczenie przez Operatora usługi konserwacji i rtv może nastąpić po: 1) uregu- lowaniu zaległości z tytułu opłat za wykonanie przez Operatora usługi wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę, 2) uregulowaniu opłaty przyłączeniowej w wysokości określonej w cenniku.” (wyrok SOKiK z dnia 22 czerwca 2005r., sygnatura akt XVII Amc 52/04, numer po- stanowienia w rejestrze: 499), − „W przypadku nie uiszczenia opłaty w terminie sygnał zostanie odłączony od gniazda. W przypadku wyrażenia przez użytkownika chęci z dalszego korzystania z sygnału, wykonawca dokona przyłączenia po zapłaceniu zaległości i dokonaniu jednorazowej opłaty za ponowne przyłączenie.” (wyrok SOKiK z dnia 5 stycznia 2005r., sygnatura akt XVII Amc122/03, numer postanowienia w rejestrze: 618), − „PTK nie ponosi odpowiedzialności za zakłócenia w odbiorze programów telewizyjnych i ra- diowych rozprowadzanych w sieci telewizji kablowej wynikające z przyczyn niezależnych od PTK, w szczególności występujących poza siecią.” (wyrok SOKiK z dnia 23 lutego 2005r., sy- gnatura akt XVII Amc 3/04, numer postanowienia w rejestrze: 680), − „PTK zastrzega sobie prawo zmiany wysokości opłaty miesięcznej za korzystanie z sieci tele- wizji kablowej.” (wyrok SOKiK z dnia 23 lutego 2005r., sygnatura akt XVII Amc 3/04, numer postanowienia w rejestrze: 681), − „Operator nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usług wynikłe z faktu niewłaściwego funkcjonowania sieci telekomunikacyjnych innych operatorów telekomunikacyjnych.” (wyrok SOKiK z dnia 14 marca 2005r., sygnatura akt AmC 21/04, numer postanowienia w rejestrze: 797), − „W przypadku odłączenia sygnału z lokalu z winy abonenta jego ponowne podłączenie na- stąpi po uregulowaniu zaległości i wniesieniu opłaty za ponowną aktywację (ponowna akty- wacja – wznowienie dostarczania sygnału telewizji kablowej w istniejącym przyłączu, podle- gające opłacie zgodnie z cennikiem operatora).” (wyrok SOKiK z dnia 9 czerwca 2006r., sy- gnatura akt XVII Amc90/05, numer postanowienia w rejestrze: 1084), − „Ponowne podłączenie Abonenta nastąpi wyłącznie po uregulowaniu zaległości wraz z do- datkową opłatą za ponowne włączenie określoną w cenniku.” (wyrok SOKiK z dnia 12 marca 2007r., sygnatura akt XVII AmC 1/07, numer postanowienia w rejestrze: 1166), − „W przypadku (...) zwłoki w uiszczeniu opłaty abonamentowej Usługodawca może: (...) ob- ciążyć Abonenta kosztami upomnień.” (wyrok SOKiK z dnia 12 marca 2007r., sygnatura akt XVII AmC 1/07, numer postanowienia w rejestrze: 1167), [6] − „Operator ma prawo naliczać opłaty związane z powiadamianiem Abonenta o istniejących za- ległościach w opłatach, ustawowych odsetek karnych, oraz kosztów za ponowne przyłącze- nie.” (wyrok SOKiK z dnia 10 czerwca 2009, sygnatura akt XVII AmC 423/09, numer posta- nowienia w rejestrze: 1739), − „Tele 2 uprawniona będzie do (…) obciążania Klienta kosztami wzywania go do zapłaty (w wysokości określonej w cenniku). Klient zobowiązany będzie do pokrycia kosztów takiej pro- cedury (w wysokości określonej w cenniku). Wniesienie reklamacji nie wstrzymuje obowiąz- ku zapłaty reklamowanej należności.” (wyrok SOKiK z dnia 16 września 2008r., sygnatura akt XVII AmC 13/08, numer postanowienia w rejestrze: 1767), − „Koszty wzywania do zapłaty w przypadku opóźnienia w zapłacie należności (par. 4 ust. 6 Regulaminu) wynoszą 10 zł (kwota nie podlega VAT). Koszty procedury windykacyjnej wy- noszą 15% kwoty netto windykowanej należności (kwota nie podlega VAT).” (wyrok SOKiK z dnia 16 września 2008r., sygnatura akt XVII AmC 13/08, numer postanowienia w rejestrze: 1768), − „TuxNet nie ponosi odpowiedzialności za przerwy w świadczeniu usług wynikające z awarii lub przypadków wadliwego funkcjonowania systemów teleinformatycznych będących poza wpływem firmy TuxNet.” (wyrok SOKiK z dnia 30 września 2010r., sygnatura akt XVII AmC 2329/10, numer postanowienia w rejestrze: 2200). [6] Jak wynika z analizy wzorców umowy pn. „Umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych”, „Ogólne warunki umowy abonenckiej” oraz „Regulamin świadczenia usług telekomunikacyjnych przez Zakład Instalacji Anten Telewizja Kablowa Oksywie Jacek Krasnodębski”: − umieszczono w nich wszystkie postanowienia/informacje czyniące zadość przepisowi art. 56 ust. 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne, − postanowienie o treści: „Opłata za konserwację sieci mogą być aktualizowane co kwartał w wysokości nie prze- kraczającej wskaźnika inflacji podawanego przez GUS. Opłaty te mogą ulec zmianom spowodowanym skutkami korekty cen niezależnymi od ZAKŁADU.” (punkt 3 „Umowy zle- cenia”) zastąpiono w „Ogólnych warunkach umowy” postanowieniami o treści: „Z zastrzeżeniem zmian Umowy Abonenckiej dokonanej na wniosek Abonenta, Dostawca usług powiadamia Abonenta o zmianie Umowy Abonenckiej, Regulaminu lub C ENNIKA [wytłuszczenie Prezesa Urzędu] z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem tych zmian w życie.” (§ 8 ust. 1) oraz o treści: „Abonent, nie później niż na 10 dni przed datą wprowadzenia zmian Umowy Abonenckiej, Regulaminu lub C ENNIKA [wytłuszczenie Prezesa Urzędu] w życie, może doręczyć Dostawcy pisemne oświadczenie o wypowiedzeniu Umowy Abonenckiej z porodu braku akceptacji zmian Umowy Abonenc- kiej.” (§ 8 ust. 2), natomiast w „Regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych przez Zakład Instalacji Anten Telewizja Kablowa Oksywie Jacek Krasnodębski” postanowieniami o treści: „Cennik jest podawany przez Dostawcę Usług do publicznej wiadomości oraz jest dostar- czany nieodpłatnie Abonentowi wraz z Umową Abonencką, a także na żądanie Abonenta. Aktualny Cennik jest również dostępny na stronie internetowej Dostawcy Usług oraz w Biurach Obsługi Klienta.” (§ 14 ust. 2), „Dostawca Usług jest zobowiązany z wyprzedze- niem co najmniej jednego Okresu Rozliczeniowego do powiadomienia Abonenta na pi- śmie o zmianie Cennika.” (§ 14 ust. 3) oraz „Abonent, nie później niż przed datą wpro- wadzenia zmian Cennika wskazanych w powiadomieniu, o którym mowa w ust. 3, może doręczyć Dostawcy Usług pisemne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy z powodu bra- ku akceptacji zmian Cennika. Brak pisemnego oświadczenia Abonenta w powyższym ter- minie oznacza akceptację Cennika.” (§ 14 ust. 4), − postanowienie o treści: [7] „W przypadku nieterminowego uiszczania zobowiązań finansowych przez ABONENTA bę- dą naliczane odsetki za zwłokę w wysokości aktualnie obowiązującej. ABONENT obciążo- ny będzie również kosztami korespondencji – wezwań do zapłaty.” (punkt 5 „Umowy zle- cenia”) zastąpiono w „Regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych przez Zakład Instalacji Anten Telewizja Kablowa Oksywie Jacek Krasnodębski” postanowieniem o treści: „W przypadku opóźnienia w płatności jakiejkolwiek opłaty przewidzianej Umową Abo- nencką, Regulaminem lub Cennikiem, Dostawca Usług ma prawo naliczać odsetki umow- ne w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Pol- skiego.” (§ 16 ust. 6), − postanowienie o treści: „Brak wpłaty na rzecz konserwacji przez kolejne dwa miesiące spowoduje odłączenie przyłącza. Ponowne podłączenie nastąpi w ciągu siedmiu dni od daty uregulowania zale- głych opłat wraz z odsetkami oraz kosztami demontażu i ponownego montażu przyłącza.” (pkt 6 „Umowy zlecenia”) zastąpiono w „Regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych przez Zakład Instalacji Anten Telewizja Kablowa Oksywie Jacek Krasnodębski” postanowieniem o treści: „Ponowna aktywacja Usług, zawieszonych na podstawie ust. 1 niniejszego paragrafu na- stępuje po ustaniu przyczyn zawieszenia, nie wcześniej, niż po uiszczeniu przez Abonenta zaległości wobec Dostawcy Usług.” (§ 25 ust. 6) w związku z postanowieniem o treści: „Dostawca Usług może zawiesić świadczenie usług Abonentowi […], jeżeli Abonent: 1) opóźnia się z zapłatą całości lub części opłaty instalacyjnej, abonamentowej lub dowolnej innej opłaty okresowej lub opłaty nie będącej opłatą okresową, przewidzianej Umową Abonencką, Regulaminem lub Cennikiem o co najmniej 7 dni od terminu wymagalności świadczenia […]” (§ 25 ust. 1). [7] Ponadto, analiza wzorców umowy pn. „Umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych”, „O- gólne warunki umowy abonenckiej” oraz „Regulamin świadczenia usług telekomunikacyjnych przez Zakład Instalacji Anten Telewizja Kablowa Oksywie Jacek Krasnodębski” wskazuje rów- nież na to, że: − postanowienie o treści: „ZAKŁAD nie ponosi odpowiedzialności za treść programów, ich transmisję, oraz zmiany systemów nadawania w wyniku których doszłoby do uniemożliwienia odbioru programu satelitarnego, lub zmiany jego zasięgu (np. wprowadzenie kodowania, bankructwo stacji itp.)” (pkt 13 „Umowy zlecenia”) zastąpiono w „Regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych przez Zakład Instalacji Anten Telewizja Kablowa Oksywie Jacek Krasnodębski” m.in. postanowieniem o treści: „Dostawca usług nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek zakłócenia w świadczeniu Usług wynikające z działania Siły wyższej jak również wywołane innymi okolicznościami, za które Dostawca usług nie ponosi odpowiedzialności.” (§ 29 ust. 2), które narusza jednak – podobnie, jak postanowienie kwestionowane przez Prezesa Urzędu – zbiorowe interesy konsumentów, pozostając w sprzeczności z art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. M AJĄC NA UWADZE ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY , P REZES U RZĘDU ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . [8] Możliwość rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów uzależniona jest od uprzedniego stwierdzenia, czy zagrożony został w niej interes pu- blicznoprawny, bowiem, jeśli przesłanka ta nie występuje, Prezes Urzędu nie jest upoważniony do realizacji zasadniczego celu powołanej ustawy, którym, zgodnie z zapisem jej art. 1 ust. 1, jest określanie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. [8] Rozpatrywana sprawa ma, w ocenie Prezesa Urzędu, charakter publicznoprawny, albowiem do- tyczy ochrony interesu szerszej grupy konsumentów, którzy są lub mogą być klientami Jacka Krasnodębskiego. Tymczasem, zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed tymi działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. [9] Jacek Krasnodębski prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Instalacji Anten w Gdyni jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen- tów, odpowiednio do którego pod pojęciem tym rozumie się m.in. przedsiębiorcę w znaczeniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz.U. z 2007r. Nr 155, poz. 1095 ze zmianami), w której, stosownie do art. 4, przyjęto, iż przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyj- na niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja administracyjna, skarżonemu postawiono za- rzuty naruszenia art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 oraz art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1, „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.”, natomiast zgodnie z ust. 2 tego artykułu, „Przez praktykę naruszającą zbioro- we interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego […], 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji […]”. [10] Aby działania przedsiębiorcy mogły zostać uznane za sprzeczne z powołanymi wyżej przepisami art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, niezbędne jest wykazanie, iż spełniają one łącznie następujące przesłanki: − ujawniają się w obrocie konsumenckim, a więc dotyczą relacji przedsiębiorca-konsument, − stanowią działanie bezprawne, − naruszają zbiorowe interesy konsumentów. [11] Zgodnie z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i art. 22 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 94 ze zmianami), za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej nie związanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. W przedmiotowej sprawie fakt wykorzystywania przez Jacka Krasnodębskiego wzorca pn. „U- mowa zlecenie”, przy zawieraniu umów z konsumentami, jest bezsporny, co przesądza o tym, iż pierwszą z przesłanek należy uznać za spełnioną. [12] Za spełnioną należy uznać i drugą z przesłanek, tj. bezprawność działania przedsiębiorcy, w tym wypadku wywodzoną z niezamieszczenia w „Umowie zleceniu” postanowień/informacji dotyczą- cych: − terminu oczekiwania na przyłączenie do sieci lub terminu rozpoczęcia świadczenia usług, − okresu, na jaki została zawarta umowa, − trybu i warunków dokonywania zmian umowy oraz warunków jej przedłużenia, − zakresu świadczonych publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, ze wskazaniem elementów składających się na opłatę abonamentową, − zakresu obsługi serwisowej, − sposobu i terminu rozwiązania umowy, − zakresu odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, war- tości odszkodowania oraz zasad i terminów jego wypłaty, − zasad, trybu i terminów składania oraz rozpatrywania reklamacji, − polubownych sposobów rozwiązywania sporów, − sposobu uzyskania informacji o aktualnym cenniku usług oraz kosztach usług serwisowych, [9] bowiem uchybiało to zarówno obowiązkowi przedkładania abonentom przez przedsiębiorców te- lekomunikacyjnych umów spełniających odpowiednie standardy (tu: wynikające wprost z art. 56 ust. 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne), jak i – co w kontekście przedmiotu postępowania, które kończy niniejsza decyzja, równie istotne – obowiązkowi udostępniania im rzetelnej, praw- dziwej i pełnej wiedzy w zakresie tych elementów umowy, które znaleźć się w niej powinny, tym bardziej, że dla abonentów korzystających z usług tych przedsiębiorców zapisy umowne są, co do zasady, podstawowym źródłem wiedzy w zakresie przysługujących im uprawnień (i spo- sobów realizacji tych uprawnień) oraz ciążących na nich powinności (i konsekwencji wynikają- cych z ich niewypełnienia). [13] Podobnie, za spełnioną należy uznać przesłankę bezprawności również wtedy, gdy wywodzi się ją z tożsamości postanowień będących przedmiotem postępowania oraz postanowień wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, a na rzecz takiego stanowiska Prezesa Urzędu przemawia to, iż zakaz stosowania tych drugich nie ogranicza się jedynie do przedsiębiorcy, przeciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, lecz rozciąga się również na wszystkich innych przedsiębior- ców posługujących się postanowieniami identycznymi, tożsamymi, bowiem art. 479 43 Kodeksu postępowania cywilnego prawomocność przedmiotowego wyroku rozszerza – od chwili wpisania wzorca umowy do ww. rejestru – na osoby trzecie. Wpis określonego postanowienia do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza zatem, że od tego momentu stosowanie określonej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzor- cach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Naj- wyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006r., sygnatura akt III SZP 3/06, stwierdził, iż „stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konku- rencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy kon- sumentów […]”, a w jej uzasadnieniu wskazał m.in., iż „[…] praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.o.k.ik. obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru […]. Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.o.k.ik. znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności […]”. Wobec tego, że z powołanego wywodu Sądu Najwyższego wynika wprost, iż nie jest konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej, za niedozwolone mogą zostać uznane również postanowienia wzorców umów mieszczące się w hi- potezie postanowienia wpisanego do rejestru, którego treść będzie ustalona w oparciu o doko- naną jego wykładnię, bowiem stosowanie postanowienia o treści zbliżonej tak samo godzi w in- teresy konsumentów, jak stosowanie postanowienia identycznego z tym, które zostało wpisane do rejestru. W ocenie Prezesa Urzędu postanowienia wzorca umowy pn. „Umowa zlecenie” wykorzystywa- nego przez Jacka Krasnodębskiego w obrocie konsumenckim, oznaczone w sentencji decyzji numerami [II.1], [II.2], [II.3] i [III], mogą być uznane za tożsame z odpowiednimi postano- wieniami wpisanymi do rejestru postanowień niedozwolonych, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, na podstawie prawomocnych wyroków SOKiK i, jako takie, naruszać przepisy art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dowodząc słuszności tej tezy poniżej zestawiono postanowienia kwestionowane, odpowiadające im postanowienia wprowadzone do rejestru oraz wskazano przesłanki ich tożsamości.
I tak, w przedmiotowym wzorcu umowy znajdowało się postanowienie o treści: - „Opłata za konserwację sieci mogą być aktualizowane co kwartał w wysokości nie prze- kraczającej wskaźnika inflacji podawanego przez GUS. Opłaty te mogą ulec zmianom spowodowanym skutkami korekty cen niezależnymi od ZAKŁADU.” (pkt 3), [10] natomiast do rejestru postanowień niedozwolonych wpisano postanowienia o treści: - „Zmiana opłaty za doprowadzenie sygnału nie oznacza zmiany warunków umowy.” (wy- rok SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r., sygnatura akt XVII Amc 2/04, numer postanowienia w rejestrze: 398), - „Zmiana opłaty nie powoduje konieczności zmiany umowy.” (wyrok SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r., sygnatura akt XVII Amc 2/04, numer postanowienia w rejestrze: 400), - „PTK zastrzega sobie prawo zmiany wysokości opłaty miesięcznej za korzystanie z sieci telewizji kablowej.” (wyrok SOKiK z dnia 23 lutego 2005r., sygnatura akt XVII Amc 3/04, numer postanowienia w rejestrze: 681). Tak w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 stycznia 2005r., będącego podstawą wpisania do reje- stru postanowień o numerach 398 i 400, jak i w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 lutego 2005r., będącego podstawą wpisania do rejestru postanowienia o numerze 681, SOKiK wskazał, iż postanowienia te – przyznając operatorowi prawo do jednostronnej zmiany umo- wy, w tym prawo do zmiany tak istotnej cechy świadczenia, jaką jest cena za korzystanie z usług świadczonych na rzecz konsumenta przez kontrahenta, i nie przyznając konsumentowi prawa do odstąpienia od umowy na warunkach ustalonych w samej umowie – naruszają art. 385 3 pkt 10, pkt 19 i pkt 20 Kodeksu cywilnego. Wziąwszy pod uwagę, iż również postanowienie kwestionowane dopuszcza zmianę tak waż- nego warunku umowy, jak cena, wziąwszy pod uwagę i to, iż także konsumentowi, kontra- hentowi Jacka Krasnodębskiego, nie przysługuje bezwzględne prawo do wypowiedzenia u- mowy, wskutek zaistnienia których to okoliczności następuje niedozwolone uprzywilejowanie przedsiębiorcy, stwierdza się tożsamość porównywanych zapisów.
W „Umowie zleceniu” zapisano, ponadto, postanowienie o treści: - „W przypadku nieterminowego uiszczania zobowiązań finansowych przez ABONENTA bę- dą naliczane odsetki za zwłokę w wysokości aktualnie obowiązującej. ABONENT obciążo- ny będzie również kosztami korespondencji – wezwań do zapłaty.” (pkt 5), a w rejestrze postanowień niedozwolonych postanowienia o treści: - „W przypadku (...) zwłoki w uiszczeniu opłaty abonamentowej Usługodawca może: (...) obciążyć Abonenta kosztami upomnień.” (wyrok SOKiK z dnia 12 marca 2007r., sygnatura akt XVII AmC 1/07, numer postanowienia w rejestrze: 1167), - „Operator ma prawo naliczać opłaty związane z powiadamianiem Abonenta o istniejących zaległościach w opłatach, ustawowych odsetek karnych, oraz kosztów za ponowne przy- łączenie.” (wyrok SOKiK z dnia 10 czerwca 2009, sygnatura akt XVII AmC 423/09, numer postanowienia w rejestrze: 1739), - „Tele 2 uprawniona będzie do (…) obciążania Klienta kosztami wzywania go do zapłaty (w wysokości określonej w cenniku). Klient zobowiązany będzie do pokrycia kosztów ta- kiej procedury (w wysokości określonej w cenniku). Wniesienie reklamacji nie wstrzymuje obowiązku zapłaty reklamowanej należności.” (wyrok SOKiK z dnia 16 września 2008r., sygnatura akt XVII AmC 13/08, numer postanowienia w rejestrze: 1767), - „Koszty wzywania do zapłaty w przypadku opóźnienia w zapłacie należności (par. 4 ust. 6 Regulaminu) wynoszą 10 zł (kwota nie podlega VAT). Koszty procedury windykacyjnej wynoszą 15% kwoty netto windykowanej należności (kwota nie podlega VAT).” (wyrok SOKiK z dnia 16 września 2008r., sygnatura akt XVII AmC 13/08, numer postanowienia w rejestrze: 1768). Pomimo różnic w zakresie użytych wyrazów i sformułowań postanowienie kwestionowane może być uznane za tożsame nie tylko z postanowieniami wpisanymi do rejestru pod nume- rami 1767 i 1768, ale także z podobnymi postanowieniami wpisanymi m.in. pod numerami 1167 i 1739. Sąd Apelacyjny, podzielając w wyroku z dnia 4 czerwca 2009r., sygnatura akt VI ACA 1665/08, stanowisko SOKiK co do abuzywności klauzul o numerach 1767 i 1768, wyrażone w wyroku z dnia 16 września 2008r., podniósł m.in., iż: [11] - „Oceniając […] postanowienia regulaminu i cennika podstawowego stosowanego przez spółkę Tele2 Polska dotyczące obciążenia konsumenta kosztami wezwania do zapłaty oraz kosztami procedury windykacyjnej świadczonej na rzecz pozwanej przez podmioty trzecie […], stwierdzić należy, że naruszają one dobre obyczaje poprzez naruszenie rów- norzędności stron umowy na skutek nałożenia na konsumenta obowiązków nie znajdują- cych odzwierciedlenia w obowiązkach przedsiębiorcy oraz poprzez obciążenie tymi kosz- tami konsumenta w każdym przypadku, niezależnie od zasadności wystosowanego do niego wezwania do zapłaty, jak i zasadności skierowania sprawy na drogę postępowania windykacyjnego.” - „[…] redakcja postanowień umownych zawartych w § 4 pkt 6 i 7 regulaminu […] stwarza niczym nie uzasadnione podstawy do obciążenia konsumenta kosztami wezwań do zapła- ty, jak i kosztami czynności windykacyjnych w sytuacji, gdy kwestie związane z docho- dzeniem roszczeń wobec konsumenta nie znajdują uzasadnienia faktycznego (np. w sy- tuacji uwzględnienia reklamacji) czy też prawnego (wobec np. przedawnienia roszczenia). Zakwestionowane postanowienia wzorca umowy nie mówią o zasadnym wezwaniu do zapłaty ani zasadnym rozpoczęciu procedury windykacyjnej, nie mówią o zwłoce w zapła- cie należności tylko o opóźnieniu, a tym samym, jak już zostało powiedziane, w każdym przypadku obciążają konsumenta wymienionymi w nich kosztami, niezależnie od tego, czy koszty te zostały w istocie wywołane nienależytym wykonaniem umowy przez kon- sumenta, czy też nie.” - Aczkolwiek „rację przyznać należy pozwanej, że koszty wezwań konsumenta do spełnie- nia świadczenia, jak i koszty pozostałych działań zmierzających do wyegzekwowania dłu- gu stanowią dodatkową szkodę po jej stronie”, to przecież „nie w każdym przypadku spowodowaną niezgodnym z umową zachowaniem się konsumenta”, a „sama pozwana nie może przy tym decydować, kiedy taki przypadek zachodzi, a kiedy nie, innymi słowy nie może w oparciu o zakwestionowane postanowienia regulaminu domagać się napra- wienia szkody, nie wykazując konsumentowi jej zasadności ani wysokości, nie dając mu w ogóle możliwości do jej zakwestionowania i obciążając go w każdym przypadku obo- wiązkiem pokrycia tych kosztów.” - „To samo dotyczy postanowień Cennika Podstawowego […] ustanawiających wysokość opłaty za wezwanie do zapłaty na poziomie 10 zł i wysokość kosztów procedury windyka- cyjnej 15% windykowanej należności, a więc w całkowitym oderwaniu od rzeczywistej wysokości szkody, której poziom powinny określać okoliczności każdego przypadku.” Wobec tego, iż przywołana argumentacja Sądu Apelacyjnego odnosząca się do przesłanek uzasadniających wpisanie do rejestru klauzul o numerach 1767 i 1768 może mieć zastoso- wanie, per analogiam , również do postanowienia kwestionowanego, uznaje się za dowie- dzioną jego zbieżność z ww. klauzulami niedozwolonymi.
Oceniany wzorzec zawierał też zapis o brzmieniu: - „Brak wpłaty na rzecz konserwacji przez kolejne dwa miesiące spowoduje odłączenie przyłącza. Ponowne podłączenie nastąpi w ciągu siedmiu dni od daty uregulowania zale- głych opłat wraz z odsetkami oraz kosztami demontażu i ponownego montażu przyłącza.” (pkt 6), podczas gdy w rejestrze umieszczono m.in. następujące postanowienia: - „Ponowne świadczenie przez Operatora usługi konserwacji i rtv może nastąpić po: 1) ure- gulowaniu zaległości z tytułu opłat za wykonanie przez Operatora usługi wraz z ustawo- wymi odsetkami za zwłokę, 2) uregulowaniu opłaty przyłączeniowej w wysokości okre- ślonej w cenniku.” (wyrok SOKiK z dnia 22 czerwca 2005r., sygnatura akt XVII Amc 52/04, numer postanowienia w rejestrze: 499), - „W przypadku nie uiszczenia opłaty w terminie sygnał zostanie odłączony od gniazda. W przypadku wyrażenia przez użytkownika chęci z dalszego korzystania z sygnału, wyko- nawca dokona przyłączenia po zapłaceniu zaległości i dokonaniu jednorazowej opłaty za ponowne przyłączenie.” (wyrok SOKiK z dnia 5 stycznia 2005r., sygnatura akt XVII Amc122/03, numer postanowienia w rejestrze: 618), [12] - „W przypadku odłączenia sygnału z lokalu z winy abonenta jego ponowne podłączenie nastąpi po uregulowaniu zaległości i wniesieniu opłaty za ponowną aktywację (ponowna aktywacja – wznowienie dostarczania sygnału telewizji kablowej w istniejącym przyłączu, podlegające opłacie zgodnie z cennikiem operatora).” (wyrok SOKiK z dnia 9 czerwca 2006r., sygnatura akt XVII Amc90/05, numer postanowienia w rejestrze: 1084), - „Ponowne podłączenie Abonenta nastąpi wyłącznie po uregulowaniu zaległości wraz z dodatkową opłatą za ponowne włączenie określoną w cenniku.” (wyrok SOKiK z dnia 12 marca 2007r., sygnatura akt XVII AmC 1/07, numer postanowienia w rejestrze: 1166). Jak wskazuje na to analiza treści postanowienia kwestionowanego w „Umowie zleceniu” oraz postanowień przywołanych, wpisanych do rejestru, odnoszą się one do sytuacji, które cha- rakteryzują: zwłoka abonenta w zapłacie za świadczone przez operatora usługi oraz skutek tej zwłoki, ujawniający się po upływie określonego w umowie terminu opóźnienia w płatno- ści, w postaci zawieszenia bądź nawet zaprzestania świadczenia usługi; równocześnie, w wypadku gdy abonent jest zainteresowany wznowieniem świadczenia usługi, przedmiotowe postanowienia uprawniają operatora nie tylko do żądania uregulowania przez abonenta za- ległych należności (wraz z odsetkami, które, po myśli art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, są ty- pową sankcją kontraktową z tytułu opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego), ale i, dodatkowo, również „opłaty aktywacyjnej/przyłączeniowej” (mającej charakter kary umow- nej, zastrzeżonej z mocy art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego, do przypadków niewykonania lub wykonania nienależytego zobowiązań niepieniężnych). Wobec tego, iż tak w postanowieniu znajdującym się w „Umowie zleceniu”, jak i postano- wieniach wpisanych do rejestru, swoistą sankcję za niewykonanie w terminie zobowiązań pieniężnych stanowi konieczność uiszczenia przez abonenta, w celu wznowienia przez operatora świadczenia usług, „opłaty aktywacyjno/przyłączeniowej” (jej odpowiednikiem w postanowieniu kwestionowanym są „koszty demontażu i ponownego montażu przyłącza”), wobec tego, że pobieranie tej opłaty jest bezprawne (okoliczność ta stanowiła podstawę umieszczenia klauzul o numerach 499, 618, 1084 i 1166 w rejestrze postanowień niedozwolonych), przyjąć należy, iż mogą one zostać uznane za tożsame.
W końcu, w „Umowie zleceniu” umieszczono postanowienie: - „ZAKŁAD nie ponosi odpowiedzialności za treść programów, ich transmisję, oraz zmiany systemów nadawania w wyniku których doszłoby do uniemożliwienia odbioru programu satelitarnego, lub zmiany jego zasięgu (np. wprowadzenie kodowania, bankructwo stacji itp.).” (pkt 13), a w rejestrze postanowienia: - „PTK nie ponosi odpowiedzialności za zakłócenia w odbiorze programów telewizyjnych i radiowych rozprowadzanych w sieci telewizji kablowej wynikające z przyczyn niezależ- nych od PTK, w szczególności występujących poza siecią.” (wyrok SOKiK z dnia 23 lutego 2005r., sygnatura akt XVII Amc 3/04, numer postanowienia w rejestrze: 680), - „Operator nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usług wynikłe z faktu niewłaściwego funkcjonowania sieci telekomunikacyjnych innych operato- rów telekomunikacyjnych.” (wyrok SOKiK z dnia 14 marca 2005r., sygnatura akt AmC 21/04, numer postanowienia w rejestrze: 797), - „TuxNet nie ponosi odpowiedzialności za przerwy w świadczeniu usług wynikające z awa- rii lub przypadków wadliwego funkcjonowania systemów teleinformatycznych będących poza wpływem firmy TuxNet.” (wyrok SOKiK z dnia 30 września 2010r., sygnatura akt XVII AmC 2329/10, numer postanowienia w rejestrze: 2200). Analiza treści i skutków postanowienia kwestionowanego oraz postanowień przywołanych, wpisanych do rejestru, prowadzi do stwierdzenia, iż wszystkie one są/były niezgodne zarów- no z art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego, stosownie do którego postanowienia umowy zawiera- nej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (nie- dozwolone postanowienia umowne), jak i z art. 385 3 pkt 2 Kodeksu cywilnego, odpowiednio do którego za niedozwolone uznaje się postanowienia wyłączające lub istotnie ograniczające [13] odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobo- wiązania. Ponadto, jak podniósł SOKiK w wyroku z dnia 14 marca 2005r., na mocy którego wpisano do rejestru klauzulę o numerze 797, uchylanie się przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego od odpowiedzialności, nawet wtedy, gdy są po temu powody, nie może skutkować tym, że kon- sument zostanie pozbawiony wiedzy o podmiocie, na którym ta odpowiedzialność ciąży, i który, wskutek tego, może powziąć przekonanie, iż w ogóle nie posiada uprawnień do do- chodzenia odpowiednich roszczeń. [14] Zdaniem Prezesa Urzędu, za spełnioną należy uznać także i trzecią przesłankę, bowiem naru- szenie zbiorowych interesów konsumentów ma miejsce wtedy, gdy działanie przedsiębiorcy go- dzi w interesy konsumentów jako zbiorowości, to jest w sytuacji, gdy skierowane jest nie tylko do wyodrębnionej indywidualnie grupy konsumentów, lecz szerszego, nieograniczonego liczbo- wo kręgu osób, do których dotarła i dotrzeć może oferta przedsiębiorcy, a w rozpatrywanej sprawie wymieniony warunek jest spełniony, bowiem oferta usług telekomunikacyjnych przed- stawiona przez Jacka Krasnodębskiego, nie zawierająca części postanowień/informacji, które każda umowa o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych wymagająca for- my pisemnej uwzględniać powinna, ale i zawierająca postanowienia niedozwolone, adresowana była/jest nie do ściśle określonego, konkretnego konsumenta, lecz do z góry nieokreślonej, trudnej do zidentyfikowania liczby konsumentów, których sytuacja jest (może być) identyczna i wspólna. [15] Wobec tego, iż przesłanki wymienione w punkcie [10] uzasadnienia decyzji zostały spełnione łącznie, Prezes Urzędu za udowodnione uznaje stosowanie przez Jacka Krasnodębskiego prak- tyk zakazanych, odpowiednio, z mocy art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 oraz art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [16] Stosownie do oświadczenia złożonego przez Jacka Krasnodębskiego, przedsiębiorca, w terminie do dnia 1 lipca 2011r., nie tylko przedłożył abonentom pełną informację o zamierzonych zmia- nach, tj. zastąpieniu dotychczas obowiązującego wzorca pn. „Umowa zlecenie”, zawierającego kwestionowane przez Prezesa Urzędu braki i niedozwolone postanowienia umowne, wzorcami pn. „Umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych”, „Ogólne warunki umowy abonenckiej” oraz „Regulamin świadczenia usług telekomunikacyjnych przez Zakład Instalacji Anten Telewizja Kablowa Oksywie Jacek Krasnodębski”, ale, nadto, dołączył „aneksy zawierające naniesione po- prawki”, które umożliwiły im „przedłużenie umowy na korzystanie z usług [przedsiębiorcy], bądź też, w wypadku braku akceptacji nowych warunków przez klienta, jej wypowiedzenie”, jak i „umieścił na stronie internetowej informację”, z której wynika, iż „obecnie wiążąca jest nowa formuła umowy i regulamin usług chroniących prawa abonenta”. Równocześnie, analiza zmian poczynionych w przez Jacka Krasnodębskiego w nowych wzorcach pozwala na stwierdzenie, iż w zakresie, o którym mowa w punkcie [6] uzasadnienia decyzji, przedsiębiorca nie tylko wypełnia obowiązki informacyjne wynikające z art. 56 ust. 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne, ale i stosuje już postanowienia, które, w ocenie Prezesa Urzędu, nie pozostają w sprzeczności z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Mając na względzie, iż: - zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nie wydaje się decy- zji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującej zanie- chanie jej stosowania, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał jej stosowania (ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa, odpowiednio do ust. 3 tego artykułu, na przedsiębiorcy), - zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w wypadku określo- nym w ust. 1 ustawy wydaje się decyzję o uznaniu praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania, mając też na względzie, iż przesłanki uzasadniające zastosowanie powołanych wyżej przepisów, tj. uznanie praktyk stosowanych przez Jacka Krasnodębskiego za naruszające zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzenie zaniechania ich stosowania, zostały spełnione, Prezes Urzędu orzekł, jak w punktach [I] i [II] sentencji decyzji. [14] [17] Z kolei, zważywszy na to, iż zmiana, o której mowa w punkcie [7] uzasadnienia decyzji, nie usunęła jednak naruszenia kwestionowanego w postanowieniu o wszczęciu postępowania, które kończy niniejsza decyzja, Prezes Urzędu orzekł, jak w punkcie [III] sentencji decyzji. [18] Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w wyniku postę- powania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania, przy czym – zgodnie z art. 80 powołanej wyżej ustawy – Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z kolei, zgodnie z art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednocześnie z wyda- niem decyzji organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia, przy czym – zgodnie z art. 263 § 1 tego Kodeksu – do kosztów postępowania zalicza się koszty po- dróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. W postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja, Prezes Urzędu stwierdził, w punktach [I], [II] i [III] sentencji, iż Jacek Krasnodębski dopuścił się naruszenia przepisów art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 oraz art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen- tów, a zatem „jest zobowiązany ponieść koszty postępowania”, którymi, w okolicznościach spra- wy, są wydatki w kwocie 22,50 zł (słownie: dwadzieścia dwa 50/100), związane z koresponden- cją kierowaną do strony. Równocześnie, na podstawie art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu wyznacza Jackowi Kra- snodębskiemu termin 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji jako termin uisz- czenia ww. kosztów postępowania i wskazuje, iż należy je wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O W ARSZAWA 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu postanowił, jak w punkcie [IV] sentencji decyzji. P OUCZENIA : Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwo- łanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za poś- rednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku, w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decy- zji. Stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 32 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, w wypadku kwestionowania wyłącznie posta- nowienia o kosztach postępowania, zawartego w punkcie [IV] sentencji decyzji, należy wnieść zażalenie na nie do Sądu Okręgowego – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośred- nictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury Urzędu Ochrony Kon- kurencji i Konsumentów w Gdańsku, w terminie tygodnia od dnia doręczenia decyzji. O TRZYMUJE : Pan Jacek Krasnodębski Zakład Instalacji ul. Majkowskiego 5/16 81-214 Gdynia