RGD-4/2014

RGD-61-29/13/14/MLM Gdańsk, dnia 22 kwietnia 2014 r. D ECYZJA NR RGD.4 /2014 Stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) ― działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ― po przeprowadzeniu postępowania w sprawie prak- tyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko przed- siębiorcy: Korporacja Finansowo―Inwestycyjna Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) uznaje się za praktykę naru- szającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działania przedsiębiorcy polegające na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom, w umowach o kredyt konsu- mencki pod nazwą Umowa PoŜyczki , pełnych i rzetelnych informacji nt.: ― zasad i terminów spłaty kredytu, w szczególności kolejności zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet naleŜności kredytodawcy, w tym infor- macji o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o kredycie konsu- menckim, ― sposobu i skutków odstąpienia od umowy oraz kwoty odsetek naleŜnych w stosunku dziennym, w przypadku odstąpienia od umowy, ― wskazania organu nadzoru właściwego w sprawach ochrony konsumentów, co jest sprzeczne z art. 30 ust. 1 pkt 8, 15 i 21 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kre- dycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zmianami) i nakazuje się zanie- chanie stosowania tej praktyki. II. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) uznaje się za praktykę naru- szającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i ust. 2 usta- wy o ochronie konkurencji i konsumentów, działania przedsiębiorcy polegające na zastrzeŜeniu w zawieranych z konsumentami umowach poŜyczki prawa przedsię- biorcy do zachowania wniesionej przez konsumenta opłaty przygotowawczej, w przypadku odstąpienia od umowy, co jest sprzeczne z art. 54 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zmianami) i nakazuje się zaniechanie stosowania tej praktyki. III. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) uznaje się za praktykę naru- szającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i ust. 2 usta- wy o ochronie konkurencji i konsumentów, działania przedsiębiorcy polegające na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom, w sposób określony w art. 14 usta- wy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zmianami), tj. na formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura UOKiK w Gdańsku 2 informacji wskazanych w art. 13 tej ustawy i nakazuje się zaniechanie stosowania tej praktyki. IV. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) uznaje się za praktykę naru- szającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działania przedsiębiorcy polegające na ustaleniu w Umowie PoŜyczki , Ŝe wartość zabezpieczenia poŜyczki nie moŜe być niŜsza niŜ 250 %, co stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zmianami) i nakazuje się za- niechanie stosowania tej praktyki. V. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) uznaje się za praktykę naru- szającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działania przedsiębiorcy polegające na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej i pełnej informacji o rodzaju usług, za które przedsiębiorca ustalił wynagrodzenie, o którym mowa w § 8 umowy poŜyczki, co moŜe stanowić naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwiet- nia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 153, poz. 1503 ze zmianami) i nakazuje się zaniechanie stosowania tej praktyki. VI. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) uznaje się za praktykę naru- szającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działania przedsiębiorcy polegające na stosowaniu we wzorcu umownym Umowa PoŜyczki postanowienia, o treści: - wszelkie spory wynikające z niniejszej umowy będą rozstrzygane przez Sąd Rejo- nowy w Warszawie, które moŜe być uznane za toŜsame z postanowieniami niedozwolonymi, wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zmianami), odpowiednio pod numerami np.: 1175 lub 4115 i nakazuje się zanie- chanie stosowania tej praktyki . U ZASADNIENIE [1] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej równieŜ Prezesem Urzędu) wszczął i prowadził, pod sygn. akt RGD. 405-46/13/MLM postępowanie wyja- śniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy działania min. przedsiębiorcy: Korpora- cja Finansowo-Inwestycyjna Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (zwana dalej równieŜ KFI lub Spółką), oferującego konsumentom kredyty konsumenckie, nie naruszają przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) lub innych ustaw chroniących interesy konsu- mentów, w tym ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zmianami). [2] W trakcie postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w ww. punkcie [1] uzasad- nienia, Prezes Urzędu ustalił, iŜ niektóre działania przedsiębiorcy tj. te, które wy- mieniono w sentencji niniejszej decyzji, mogą pozostawać w sprzeczności z zakazami 3 wynikającymi z art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów. [3] Mając na uwadze dokonane ustalenia Prezes Urzędu wszczął przeciwko Spółce, po- stanowieniem nr 340 z dnia 8 listopada 2013 r., postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Do akt tego po- stępowania, postanowieniem nr 341, z dnia 8 listopada 2013 r., zostały zaliczone na- stępujące dowody uzyskane w sprawie oznaczonej sygnaturą akt RGD. 405- 46/13/MLM tj.:
Pismo Korporacji Finansowo-Inwestycyjnej Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, z dnia 28 czerwca 2013 r.
Pismo Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Szczecinie, z dnia 15 czerwca 2013 r., wraz z załącznikami dot. skarg konsumenckich.
Pismo Korporacji Finansowo-Inwestycyjnej Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, z dnia 26 lipca 2013 r. [4] Ustosunkowując się do postawionych zarzutów Spółka, pismem z dnia 16 grudnia 2013 r., poinformowała, m.in., Ŝe:
zgodnie z art. 4 pkt 6 –a ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 roku w związku z zastosowaniem niŜszych stóp oprocentowania niŜ powszechnie stosowane na rynku przez Korporację Finansowo-Inwestycyjną Sp. z o.o. art. 54 ust. 1 i 4 ww. ustawy oraz art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie ma zastosowania .
zgodnie z §10 PoŜyczkobiorca moŜe odstąpić od umowy w terminie 14 dni od jej zawarcia. Korzystając z tego prawa zgodnie z §13 PoŜyczkobiorca nie otrzymuje zwrotu opłaty przygotowawczej dokonanej w dniu zawarcia umowy poŜyczki. P REZES U RZĘDU USTALIŁ STAN FAKTYCZNY , JAK NIśEJ . [5] Spółka KFI została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 30 czerwca 2010 r. pod numerem 0000360041. Stosownie do dokonanego wpisu przedmiotem jej dzia- łalności moŜe być m.in.: pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej nie- sklasyfikowana z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych oraz pozostałe formy udzielania kredytów. [6] Spółka udziela konsumentom poŜyczki gotówkowe. W roku 2012 r. przedsiębiorca zawarł 6 umów, a w pierwszym półroczu 2013 r. ― 105 umów poŜyczek. Zgodnie ze złoŜonym oświadczeniem, Spółka do dnia 26 lipca 2013 r . nie uruchomiła Ŝadnej po- Ŝyczki ze względu na nie przedstawienie przez klientów kompletu wymaganych do- kumentów zabezpieczenia. [7] KFI oferuje zawarcie i zawiera z konsumentami umowy o kredyt konsumencki, w oparciu o wzorzec pn. Umowa PoŜyczki . Wyniki analizy treści postanowień tego wzor- ca wskazują, Ŝe przedsiębiorca ― nie udziela konsumentom pełnych i rzetelnych informacji nt.:
zasad i terminów spłaty kredytu, w szczególności kolejności zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet naleŜności kredytodawcy, w tym in- formacji o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o kredycie kon- sumenckim,
sposobu i skutków odstąpienia od umowy oraz kwoty odsetek naleŜnych w stosunku dziennym, w przypadku odstąpienia od umowy,
wskazania organu nadzoru właściwego w sprawach ochrony konsumentów, co jest sprzeczne z art. 30 ust. 1 pkt 8, 15, 21 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredy- cie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zmianami), 4 ― zastrzega, w zawieranych z konsumentami umowach poŜyczki, prawo przed- siębiorcy do zachowania wniesionej przez konsumenta opłaty przygotowaw- czej, w przypadku odstąpienia od umowy, co jest sprzeczne z art. 54 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zmianami), bowiem zgodnie z tym przepisem konsument nie ponosi kosztów związanych z odstąpieniem od umowy, za wyjątkiem odsetek za okres od dnia wypłaty do dnia spłaty kredytu, ― narusza obowiązek udzielania konsumentom, w sposób określony w art. 14 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zmianami), tj. na formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu kon- sumenckiego, informacji wskazanych w art. 13 tej ustawy, ― ustala w Umowie PoŜyczki, Ŝe wartość zabezpieczenia poŜyczki nie moŜe być niŜsza niŜ 250 % kwoty poŜyczki, co stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zmianami), ― narusza obowiązek udzielenia konsumentom rzetelnej i pełnej informacji o rodzaju usług, za które przedsiębiorca ustalił wynagrodzenie, o którym mowa w § 8 umowy poŜyczki, co moŜe stanowić naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. Nr 153, poz. 1503 ze zmianami), ― stosuje we wzorcu umownym „Umowa PoŜyczki postanowienie, o treści: wszelkie spory wynikające z niniejszej umowy będą rozstrzygane przez Sąd Rejonowy w Warszawie, które moŜe być uznane za toŜsame z postanowieniami niedozwolonymi, wpi- sanymi do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zmianami), odpowiednio pod numerami np.: 1175 lub 4115. M AJĄC NA UWADZE ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY , P REZES U RZĘDU ZWAśYŁ , CO NASTĘPUJE . [8] MoŜliwość rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzaleŜniona jest od uprzedniego stwierdzenia, czy zagroŜony został w niej interes publicznoprawny. Prezes Urzędu jest bowiem upowaŜniony do realizacji zasadniczego celu powołanej ustawy, którym, zgodnie z art. 1 ust. 1, jest określanie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie pu- blicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Jeśli natomiast przesłanka interesu publicznego nie występuje Prezes Urzędu nie posiada kompeten- cji do podjęcia sprawy. Rozpatrywana sprawa ma, w ocenie Prezesa Urzędu, charak- ter publicznoprawny, albowiem dotyczy ochrony interesu szerszej grupy konsumen- tów, którzy są lub mogą być klientami przedsiębiorcy. Zbiorowe interesy konsumen- tów podlegają ochronie przed takimi działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, zasadami współŜycia społecznego i dobrymi obyczajami. [9] W postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja, przedsiębiorcy postawiono zarzuty naruszenia art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 oraz ust. 2 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe in- teresy konsumentów, z kolei ust. 2 tego artykułu stanowi, Ŝe przez praktykę narusza- jącą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru posta- nowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone (pkt 1), 5 2) naruszenie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej in- formacji (pkt 2), 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji (pkt 3). Aby działania przedsiębiorcy mogły zostać uznane za sprzeczne z powołanymi wyŜej przepisami art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, niezbędne jest wy- kazanie, iŜ spełniają one łącznie następujące przesłanki: − ujawniają się w obrocie konsumenckim, a więc dotyczą relacji przedsiębiorca- konsument, − stanowią działanie bezprawne, − naruszają zbiorowe interesy konsumentów. [10] KFI jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym pod pojęciem tym rozumie się m.in. przedsiębiorcę w znaczeniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospo- darczej (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 672). Artykuł 4 tej ustawy stanowi, iŜ: 1) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą, 2) za przedsiębiorców uznaje się takŜe wspólników spółki cywilnej w zakresie wyko- nywanej przez nich działalności gospodarczej. Zgodnie z treścią art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóŜ, a takŜe działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i art. 22 1 Kodeksu cywilnego za konsumenta uwaŜa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub za- wodową. W przedmiotowej sprawie fakt zawierania przez KFI - będącym przedsiębiorcą - z konsumentami umów poŜyczek gotówkowych nie budzi wątpliwości, co przesądza o tym, iŜ pierwszą z przesłanek art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów naleŜy uznać za spełnioną. [11] Zdaniem Prezesa Urzędu, za wypełnioną naleŜy uznać takŜe trzecią przesłankę, bo- wiem naruszenie zbiorowych interesów konsumentów ma miejsce wtedy, gdy działa- nie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowości, to jest w sytu- acji, gdy skierowane jest nie tylko do indywidualnych konsumentów, lecz szerszego, nieograniczonego liczbowo kręgu osób, do których dotarła lub dotrzeć moŜe oferta przedsiębiorcy. W rozpatrywanej sprawie wymieniony warunek jest spełniony, bo- wiem oferta usług finansowych przedstawiona przez KFI adresowana była i jest nie do ściśle określonego, konkretnego konsumenta, lecz do z góry nieokreślonej, niemoŜli- wej do zidentyfikowania liczby konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna. [12] Za spełnioną naleŜy takŜe uznać drugą z przesłanek, odnoszącą się do bezprawności działania przedsiębiorcy. Jak na to wskazują ustalenia Prezesa Urzędu zakwestiono- wane zachowania rynkowe KFI: 1) naruszają przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zmianami), 2) stanowią czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 Nr 153, poz. 1503 ze zmianami). 3) wskazują na stosowanie we wzorcu umownym postanowienia uznanego za niedo- zwolone, wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy (zwany dalej równieŜ Rejestrem) 6 Jako bezprawne naleŜy kwalifikować takie zachowania danego przedsiębiorcy, które są sprzeczne z prawem, zasadami współŜycia społecznego lub dobrymi obyczajami, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności dzia- łania wystarczy, Ŝe określone zachowanie koliduje z przepisami prawa (por. Komen- tarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji pod red. Janusza Szwaji, Wyd. CH Beck, Warszawa 2000 r., s. 117-118). W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania Prezes Urzędu postawił przedsiębiorcy zarzuty podejmowania działań bezprawnych, polegających na stosowaniu czynów nieuczciwej konkurencji, stosowania postanowienia niedozwolonego oraz naruszenia przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Praktyki związane z naruszeniem przepisów ustawy o kredycie konsumenckim [13] Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zmianami), weszła w Ŝycie z dniem 18 grudnia 2011 r. Ustawa określa zasady i tryby zawierania umów o kredyt konsumencki, obowiązki kredytodawcy i pośrednika kredytowego, skutki uchybienia obowiązkom kredytodaw- cy oraz obowiązki konsumenta w związku z zawartą umową o kredyt konsumencki. Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o kredycie konsumenckim przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie więcej niŜ 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w innej walucie niŜ waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenie konsumentowi. Za umowę o kredyt konsumenckim uwaŜa się w szczególności: 1) umowę poŜyczki; 2) umowę kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego; 3) umowę o odroczeniu konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pienięŜnego, jeŜeli konsument jest zobowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów związa- nych z odroczeniem spełnienia świadczenia; 4) umowę o kredyt, w której kredytodawca zaciąga zobowiązanie wobec osoby trze- ciej, a konsumenta zobowiązuje się do zwrotu kredytodawcy spełnionego świad- czenia; 5) umowę o kredyt odnawialny. Z kolei art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o kredycie konsumenckim stanowi, Ŝe ustawy nie stosuje się do umów: o kredyt udzielany na mocy przepisów szczególnych: a) z zastosowaniem niŜszych stóp oprocentowania, niŜ powszechnie stosowane na rynku lub b) jeŜeli konsument nie jest zobowiązany do zapłaty oprocentowania lub z zastoso- waniem innych warunków, które są korzystniejsze dla konsumenta niŜ powszech- nie stosowane na rynku oraz stóp oprocentowania nie wyŜszych niŜ powszechnie stosowane na rynku. Przedsiębiorca nie kwestionuje faktu zawierania z konsumentami umów dot. poŜy- czek gotówkowych. Jednocześnie, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy usta- lono, Ŝe kwota poŜyczki moŜe wynieść np. 25.000 zł lub 50.000 zł. W tych okoliczno- ściach przyjąć naleŜy, Ŝe - co do zasady – poŜyczki oferowane przez przedsiębiorcę spełniają kryterium wartościowe przewidziane w art. 3 ust. 1 ustawy o kredycie kon- sumenckim. Ponadto, ustosunkowując się do przedmiotu postępowania przedsiębiorca podniósł, Ŝe ze względu na stosowanie niŜszej stopy oprocentowania, niŜ powszechnie stoso- wane na rynku (art. 4 ust. 1 pkt 6 a ustawy o kredycie konsumenckim) przepisy usta- wy o kredycie konsumenckim nie mają zastosowania do umów zawieranych przez KFI. W ocenie Prezesa Urzędu, argument ten nie moŜe się ostać, bowiem – co wynika 7 wprost z treści ww. przepisu art. 4 ust. 1 pkt 6 a ustawy o kredycie konsumenckim - ustawa nie ma zastosowania jedynie do kredytów udzielanych na mocy przepisów szczególnych [podkr. UOKiK]. Tymczasem, KFI udziela konsumentom poŜyczki gotów- kowe, nie wskazując, ani nie precyzując jakie, inne przepisy szczególne regulują jej działalność w tym zakresie. Ponadto, przedsiębiorca argumentował, iŜ stosuje niŜsze stopy oprocentowania, niŜ powszechnie stosowane na rynku, jednak nie przedstawił Ŝadnych dowodów na po- parcie swojego twierdzenia. Prezes Urzędu uznał, Ŝe z uwagi na brak przepisów szczególnych, które regulują dzia- łalność przedsiębiorcy i brak jakichkolwiek przesłanek które przemawiałyby za wysu- waną przez przedsiębiorcę tezą, umowy zawierane przez KFI z konsumentami dot. poŜyczek są - bez Ŝadnych - wątpliwości umowami o kredyt konsumencki i podlegają rygorom ustawy o kredycie konsumenckim. [14] W postanowieniu o wszczęciu postępowania przedsiębiorcy postawiono trzy zarzuty związane z podejmowaniem działań bezprawnych, sprzecznych z przepisami ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności naruszających przepis art. 13 i 14; art. 30 ust. 1 pkt 8,15, 21 oraz art. 54 tej ustawy. A. Uregulowania prawne I. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim kredytodawca przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki jest zobowiązany podać konsumentowi, na trwałym nośniku: 1) imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzibę) kredytodawcy i pośrednika kredy- towego; 2) rodzaj kredytu; 3) czas obowiązywania umowy; 4) stopę oprocentowania kredytu oraz warunki jej zmiany z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy opro- centowania kredytu; jeŜeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje róŜne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowa- nych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy; 5) całkowitą kwotę kredytu; 6) terminy i sposób wypłaty kredytu; 7) rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta; 8) zasady i terminy spłaty kredytu oraz w odpowiednich przypadkach kolej- ność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet naleŜności kredyto- dawcy; 9) informację dotyczącą obowiązku zawarcia umowy dodatkowej, w szczegól- ności umowy ubezpieczenia; 10) w odpowiednich przypadkach informację o innych kosztach, które konsu- ment jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności odsetkach, opłatach, prowizjach, marŜach oraz kosztach usług dodatkowych, jeŜeli są znane kredytodawcy, oraz warunki na jakich koszty te mogą ulec zmianie; 11) informację o konieczności poniesienia opłat notarialnych, o ile wystąpią; 12) informację o stopie oprocentowania zadłuŜenia przeterminowanego, wa- runki jej zmiany oraz ewentualne inne opłaty z tytułu zaległości w spłacie kredytu; 13) informację o skutkach braku płatności; 14) w odpowiednich przypadkach informację o wymaganych zabezpieczeniach kredytu konsumenckiego; 15) informację o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy; 8 16) informację o prawie konsumenta do spłaty kredytu przed terminem; 17) informację o prawie kredytodawcy do zastrzeŜenia w umowie prowizji za spłatę kredytu przed terminem oraz zasady jej ustalania; 18) informację o prawie konsumenta do otrzymania bezpłatnej informacji na temat wyników przeprowadzonej w celu oceny ryzyka kredytowego weryfi- kacji w bazie danych; 19) informację o prawie konsumenta do otrzymania bezpłatnego projektu umowy, na warunkach określonych w art. 12; 20) w odpowiednich przypadkach informację o terminie, w którym kredyto- dawca lub pośrednik kredytowy jest związany informacjami, które przeka- zał konsumentowi. Z kolei, zgodnie z ustępem 2 tego przepisu kredytodawca lub pośrednik kredyto- wy przed zawarciem umowy o kredyt wiązany lub w formie odroczonej płatności jest zobowiązany podać konsumentowi, na trwałym nośniku, dane, o których mowa w ust. 1, oraz opis i cenę towaru lub usługi. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do sprzedawców i usługodawców, którzy dzia- łają w charakterze pośredników kredytowych w ramach działalności pomocniczej (art. 13 ust.3). II. Artykuł 14 ust. 1 ustawy stanowi, Ŝe kredytodawca lub pośrednik kredytowy przekazuje konsumentowi dane, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2, na formula- rzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego, którego wzór określa załącznik nr 1 do ustawy. III. Zgodnie z art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim umowa o kredyt powinna określać: 1) imię, nazwisko i adres klienta oraz imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzi- bę) kredytodawcy i pośrednika kredytowego, 2) rodzaj kredytu, 3) czas obowiązywania umowy, 4) całkowitą kwotę kredytu, 5) terminy i sposób wypłaty kredytu, 6) stopę oprocentowania kredytu oraz warunków jej zmian wraz z indeksem lub stopą referencyjną, o ile ma zastosowanie; jeŜeli umowa przewiduje róŜne stopy oprocentowania informacje te podaje się dla wszystkich stoso- wanych stóp w danym okresie obowiązywania umowy, 7) rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotą do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich załoŜeń przyjętych do jej obliczenia, 8) zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejności zaliczania rat kredytu na poczet naleŜności kredytodawcy, w tym informację o prawie z art. 37 ust. 1, 9) zestawienie zawierające terminy i zasady płatności odsetek oraz wszelkich innych kosztów kredytu, w przypadku gdy kredytodawca lub pośrednik kre- dytowy udziela karencji w spłacie kredytu, 10) informacje o innych kosztach, które konsument zobowiązany jest ponieść w związku z umową, w szczególności opłatach, prowizjach, marŜach, oraz kosztach usług dodatkowych, jeŜeli są znane kredytodawcy, oraz warunki na jakich koszty te mogą ulec zmianie, 11) roczną stopę oprocentowania zadłuŜenia przeterminowanego, warunki jej zmiany oraz ewentualne inne opłaty z tytułu zaległości w spłacie kredytu, 12) skutki braku płatności, 13) informację o konieczności poniesienia opłat notarialnych, o ile wystąpią, 14) sposób zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu, jeśli umowa je przewiduje, 9 15) termin, sposób i skutki odstąpienia konsumenta od umowy, obowiązek zwrotu przez konsumenta udostępnionego przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek zgodnie z rozdziałem 5, a takŜe kwotę odsetek naleŜnych w stosunku dziennym, 16) prawo konsumenta do spłaty kredytu przed terminem, 17) informację o prawie kredytodawcy do zastrzeŜenia w umowie prowizji za dokonane spłaty przed terminem i zasad ustalania wysokości tej prowizji, 18) informację o prawie, o którym mowa w art. 59 ust.1, 19) warunki wypowiedzenia umowy, 20) informację o moŜliwości korzystania z przedsądowego rozstrzygania sporów oraz zasad dostępu do tej procedury, jeŜeli takie prawo przysługuje kon- sumentowi, 21) wskazanie organu nadzoru właściwego w sprawach ochrony konsumentów. IV. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy, konsument ma prawo, bez podania przyczyny, odstąpić od umowy o kredyt w terminie 14 dni od zawarcia umowy. V. W art. 54 ustawodawca przewidział, Ŝe konsument, w przypadku skorzystania z prawa do odstąpienia od zawartej umowy, nie ponosi Ŝadnych kosztów związa- nych z tym odstąpieniem za wyjątkiem odsetek za okres od dnia wypłaty kredytu do dnia spłaty kredytu. Jednocześnie w przypadku odstąpienia od umowy przez konsumenta kredytodawcy nie przysługują Ŝadne inne opłaty, za wyjątkiem bez- zwrotnych kosztów poniesionych przez niego na rzecz organów administracji pu- blicznej oraz opłat notarialnych. B. Sprzeczność z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi. [15] Praktyka, o której mowa w punkcie I sentencji decyzji polega na naruszeniu obo- wiązku udzielania konsumentom, w umowach o kredyt konsumencki pod nazwą Umo- wa PoŜyczki , pełnych i rzetelnych informacji nt.: ― zasad i terminów spłaty kredytu, w szczególności kolejności zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet naleŜności kredytodawcy, w tym infor- macji o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o kredycie konsu- menckim, ― sposobu i skutków odstąpienie od umowy oraz kwoty odsetek naleŜnych w stosunku dziennym, w przypadku odstąpienia od umowy, ― wskazania organu nadzoru właściwego w sprawach ochrony konsumentów, co jest sprzeczne z art. 30 ust. 1 pkt 8, 15, 21 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredy- cie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zmianami). W wyroku z dnia 13 czerwca 2005 r., sygnatura akt XVII Ama 30/04, Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej SOKiK, stwierdził, Ŝe praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest posługiwanie się przez bank wzorcem umowy o udzielenie kredytu, którego treść nie odpowiada wymogom ustawy o kredycie konsumenckim. W ocenie SOKiK, skoro ustawodawca wyraźnie określił zakres niezbędnych danych zawartych w umowie kredytu konsumenckiego, to oczywistym jego celem było zagwarantowanie konsumentowi wiedzy w tym zakresie jako niezbędnej dla ochrony jego praw i interesów. Bez znaczenia jest przy tym, czy konsument z informacji tych uczyni uŜytek czy nie. Natomiast w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 czerwca 2006 r. sygn. akt III SK 7/2006, Sąd NajwyŜszy podkreślił, Ŝe zastosowanie kategorycznej formuły w art. 4 ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim nadaje analizowanemu przepisowi charakter nor- matywny obligatoryjnego nakazu zamieszczenia w umowie wszystkich istotnych po- stanowień umownych, które z woli ustawodawcy gwarantują konsumentowi prawo do wiedzy o zakresie jego praw i obowiązków określonych bezpośrednio w dokumencie umowy kredytowej, co uzyskuje się zarówno przez łatwość bezpośredniego dostępu do istotnych informacji kredytowych, jak i moŜliwości ich porównania na etapie kon- traktowania z konkurencyjnymi ofertami innych kredytodawców. Sąd uznał takŜe, Ŝe 10 prawidłowa wykładnia art. 4 ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim prowadzi do wniosku, Ŝe obligatoryjne postanowienia (essentialia negotii) umowy o kredyt kon- sumencki, które zostały wymienione w tym przepisie, powinny być w umowie uzgod- nione literalnie, bezpośrednio i wyczerpująco (…). Konsument ma prawo do przejrzy- stej, kompletnej i jednoznacznej informacji w sprawach mających istotne znaczenie dla zabezpieczenia jego interesu prawnego w warunkach globalizacji (masowości) obrotu prawnego i wielości ofert na rynku, które nie zawsze posługują się prawdzi- wymi i pełnymi informacjami i niekiedy wprowadzają w błąd lub w sposób ukryty go- dzą w indywidualny i zbiorowy interes konsumentów. Brak w umowie kredytowej wszystkich konkretnych postanowień przewidzianych w ww. przepisie stanowi zatem, w ocenie Sądu, realne naruszenie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, przez co godzi w zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wprawdzie przywołanie wyŜej orzeczenia odnosiły się do przepisów poprzednio obo- wiązującej ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. Nr 100, poz.1081 z późniejszymi zmianami), z uwagi jednak na fakt, iŜ w obecnie obowiązu- jącej ustawie o kredycie konsumenckim równieŜ zostały określone wymagania, jakie powinna zawierać umowa o kredyt, stanowiska Sądów uznać naleŜy za mające odpo- wiednie zastosowanie i aktualne takŜe i w przypadku spraw rozpatrywanych w opar- ciu o przepisy ustawy o kredyt konsumencki, obowiązującej obecnie. Wyszczególnie- nie w art. 30 aktualnie obwiązującej ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie kon- sumenckim zakresu informacji, jakie winny zostać ujęte w umowie o kredyt naleŜy uznać za mające charakter obligatoryjny. Oceniając działania KFI, Prezes Urzędu uznał, Ŝe zawierając z konsumentami umowy, od stycznia 2012 r., z wykorzystaniem wzorca pn. Umowa PoŜyczki , przedsiębiorca nie wypełnił obowiązków informacyjnych względem konsumentów, w zakresie okre- ślonym w art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim. W Umowie PoŜyczki przedsiębior- ca całkowicie pominął bowiem informację nt. zasad i terminów spłaty kredytu, w szczególności kolejności zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet naleŜ- ności kredytodawcy, w tym informacji o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 , mimo, iŜ obowiązek umieszczenia tych danych w umowie wynika wprost z przepisu art. 30 ust. 1 pkt 8 ustawy o kredycie konsumenckim. Co prawda, w § 3 pkt 2 Umowy.. przedsiębiorca wskazuje termin zwrotu poŜyczki oraz przewiduje, Ŝe spłata będzie dokonywana w ratach miesięcznych, płatnych do 15 dnia kaŜdego miesiąca, począwszy od następnego miesiąca po otrzymaniu poŜycz- ki, jednak nie określił w Umowie zasad dotyczących kolejności zaliczania rat kredytu na poczet naleŜności kredytodawcy. Określenie tych zasad jest szczególnie istotnie, w przypadku gdy wypłata kredytu na- stępuje w transzach. Zgodnie z § 2 Umowy, poŜyczka moŜe być wypłacana transzami, przy czym kolejna transza jest wypłacana nie później niŜ 60 dni roboczych od mo- mentu wypłaty poprzedniej transzy poŜyczki. Wypłata pierwszej transzy zobowiązuje poŜyczkobiorcę/konsumenta do rozpoczęcia spłaty poŜyczki, dlatego teŜ określenie zasad spłaty i kolejności zaliczania poszcze- gólnych rat wpłacanych przez poŜyczkobiorcę, po uruchomieniu kolejnych transz po- Ŝyczki, jest konieczne dla właściwego określenia obowiązków stron umowy w tym za- kresie. Ponadto przedsiębiorca nie udziela klientom/konsumentom pełnych i rzetelnych in- formacji, określonych w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o kredycie konsumenckim, nt. sposobu i skutków odstąpienia od umowy oraz kwoty odsetek naleŜnych w sto- sunku dziennym, naleŜnych w przypadku odstąpienia przez konsumenta od umowy. W rozdziale 5 ustawy o kredycie konsumenckim zostały zawarte uregulowania prawne związane z odstąpieniem od umowy przez konsumenta. Konsument uprawiony jest do odstąpienia do umowy o kredyt. Jednocześnie, zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy, w wy- padku odstąpienia, konsument nie ponosi Ŝadnych kosztów z wyjątkiem odsetek za 11 okres od dnia wypłaty kredytu do dnia spłaty kredytu. Kwota tych odsetek powinna być określona w stosunku dziennym i wskazana w umowie. Tymczasem, KFI w zawar- tych umowach całkowicie pominął informacje nt. sposobu i skutków odstąpienia od umowy oraz kwoty odsetek w stosunku dziennym, ograniczając informacje w tym za- kresie jedynie do wskazania terminu na odstąpienie od umowy. W analizowanych umowach brak jest takŜe wskazania organu nadzoru właściwego w sprawach ochrony konsumentów , choć - zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 pkt 21 ustawy o kredycie konsumenckim - w umowie taka informacja powinna być zawarta. W umowach zawieranych przez KFI z konsumentami brak jest jakichkolwiek wskazó- wek tym zakresie, stąd uznać naleŜy, Ŝe działania przedsiębiorcy są niezgodnie z ob- owiązującymi przepisami prawa. NaleŜy wskazać, Ŝe brak informacji nt. organu właściwego w sprawach ochrony kon- sumentów powoduje, Ŝe klienci KFI (konsumenci) nie są naleŜycie poinformowani o przysługujących im uprawnieniach, a takŜe nie jest im przekazywana wiedza nt. jaki organ moŜe udzielić im pomocy, w wypadku zaistnienia problemów powstałych na tle wykonania umowy. Niewątpliwie takie działanie narusza interesy konsumentów, któ- rzy mają pełne prawo zarówno do uzyskania rzetelnej informacji, jak i ochrony. Stąd orzeczono jak w punkcie I sentencji decyzji. [16] Kolejny z zarzutów postawionych przedsiębiorcy związany jest ze stosowaniem przez Spółkę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na za- strzeŜeniu w zawieranych z konsumentami umowach poŜyczki prawa przedsiębiorcy do zachowania całości wniesionej przez konsumenta opłaty przygotowawczej, w przypadku odstąpienia od umowy, co jest sprzeczne z art. 54 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zmianami). Z treści art. 54 ustawy o kredycie konsumenckim wynika, Ŝe odstąpienie od zawartej umowy nie wiąŜe się z koniecznością poniesienia przez konsumenta jakichkolwiek kosztów. W takiej sytuacji kredytodawca uprawniony jest jednie do zachowania bez- zwrotnych kosztów poniesionych na rzecz organów administracji publicznej oraz opłat notarialnych. Natomiast w przypadku, gdy w oparciu o zawartą umowę doszło do wy- płaty kredytu przed odstąpieniem wówczas kredytobiorca/konsument zobowiązany jest równieŜ do uiszczenia stosownych odsetek za okres od dnia wypłaty do dnia spła- ty kredytu. Tymczasem przedsiębiorca, w § 13 umowy poŜyczki przewidział, Ŝe W razie odstą- pienia od umowy PoŜyczkodawca obowiązany jest niezwłocznie zwrócić ponie- sione przez PoŜyczkobiorcę na rzecz PoŜyczkodawcy koszty udzielonej poŜyczki, za wyjątkiem opłaty przygotowawczej (…) . RównieŜ w tym zakresie, co zaznaczono juŜ wcześniej, analiza treści umowy poŜyczki KFI, wskazuje Ŝe Spółka nie dostosowała warunków umów do przepisów obowiązują- cej ustawy o kredycie konsumenckim. Opłata przygotowawcza pobierana jest za przygotowanie i zawarcie umowy i ustalona jest jako % wartości poŜyczki. Pobrana opłata przygotowawcza nie ma ani charakteru opłaty wnoszonej na rzecz organów administracji publicznej, ani teŜ opłaty notarial- nej. Z tych teŜ przyczyn zachowanie tej opłaty, w wypadku gdy konsument odstępuje od umowy jest działaniem bezprawnym. Co więcej, uiszczenie tej opłaty dokonywane jest w dniu zawarcia umowy. Wynika z tego jednoznacznie, Ŝe wniesienie opłaty przygotowawczej, jest warunkiem koniecz- nym do podjęcia przez Spółkę następnych działań zmierzających do realizacji umo- wy. Zgodnie z przepisami ustawy o kredycie konsumenckim w wypadku odstąpienia, przez konsumentów, od umowy w terminie określonym w ustawie zachowanie przez kredy- todawców, w tym i KFI, wniesionych opłat, czy to z tytułu np. opłaty przygotowaw- czej, czy teŜ innych np. zadatku na wynagrodzenie, jest działaniem bezprawnym. 12 NaleŜy przy tym wskazać, na stanowisko Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (wyrok z dnia 9 października 2006 r., sygn. akt XVII AmC 101/05). Sąd orzekając o uznaniu zapisu, stosowanego przez Powszechne Centrum OddłuŜeniowo-Kredytowe Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, o treści: Opłata jest bezzwrotna w przypadku roz- wiązania umowy przez Zleceniodawcę lub z jego winy przez Zleceniobiorcę…, za po- stanowienie niedozwolone (klauzula nr 975) wskazał, Ŝe konsumenci przed podpisa- niem umowy muszą mieć moŜliwość przeanalizowania propozycji złoŜonej przez ofe- renta i nie powinni ponieść z tego tytułu opłat bezzwrotnych, poniewaŜ moŜe mieć to wpływ na swobodę podjęcia decyzji dotyczącej samego podpisania umowy/…./. Jed- nocześnie wysokość opłaty jest uzaleŜniona od wartości zadłuŜenia /…./ mimo, iŜ stopień trudności związanej z rozpatrzeniem wniosku nie musi wzrastać wyłącznie z powodu wzrostu kwoty zadłuŜenia. Sąd wskazał, Ŝe brak zwrotu opłaty za rozpatrze- nie wniosku w sytuacji, gdy konsument moŜe zrezygnować z zawarcia umowy naleŜy więc uznać za raŜące naruszenia interesu konsumentów i ukształtowanie ich obo- wiązków sprzecznie z dobrymi obyczajami odzwierciedlające klauzulę abuzywną wy- mienioną w art. 385 (1) pkt 12 kc. Niewątpliwie działania przedsiębiorcy objęte przedmiotowym zarzutem prowadzą do naruszenia interesów ekonomicznych konsumentów, bowiem ograniczają prawo Ŝąda- nia zwrotu wniesionych środków pienięŜnych z tytułu opłaty przygotowawczej, w sy- tuacji odstąpienia od umowy. Stąd orzeczono, jak w punkcie II sentencji decyzji. [17] Praktyka wskazana w punkcie III sentencji decyzji dotyczy działań przedsiębiorcy polegających na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom, w sposób określony w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zmianami) tj. na formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego, informacji wskazanych w art. 13 tej ustawy. Zgodnie z art. 14 ustawy o kredycie konsumenckim kredytodawca przekazuje konsu- mentowi dane o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 na formularzu informacyjnym do- tyczącym kredytu konsumenckiego, którego wzór określa zał. nr 1 do ustawy. Tym- czasem ustalenia poczynione w trakcie prowadzonego postępowania dowodzą, Ŝe Spółka nie wypełnia tego nakazu i nie przekazuje konsumentom takiego dokumentu. Zdaniem KFI, konsument otrzymuje wszystkie niezbędne informacje w umowie, a do- datkowo w związku z zastosowaniem niŜszych stóp oprocentowania niŜ powszechnie stosowane Spółka nie jest zobligowana do dostosowania swoich działań do wymogów ustawy o kredycie konsumenckim. W ocenie Prezesa Urzędu, stanowisko przedsiębiorcy jest bezzasadne i stanowi swo- istą próbą obejścia przepisów oraz zaniechania dostosowania przedstawianej oferty do wymogów prawnych. Rozpatrując postawiony zarzut stwierdzić naleŜy, Ŝe zaniechanie przedstawiania kon- sumentom formularza informacyjnego jest działaniem bezprawnym i w konsekwencji prowadzi do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Brak formularza unie- moŜliwia bowiem porównanie warunków ofertowych, stosowanych przez KFI z warun- kami innych kredytodawców, świadczących podobne usługi na rynku usług finanso- wych i na tej podstawie dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej. Stąd orzeczono, jak w punkcie III sentencji decyzji. Praktyki związane ze stosowaniem czynów nieuczciwej konkurencji. [18] Art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów stosowanie nieuczciwych praktyk rynko- wych lub czynów nieuczciwej konkurencji. 13 [19] Zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. Nr 153, poz. 1503 ze zmianami) czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeŜeli zagra- Ŝa lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta . [20] Warunkiem koniecznym dla wykazania, Ŝe dany przedsiębiorca stosuje czyn nieuczci- wej konkurencji, w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 ww. ustawy, jest wykazanie, Ŝe jego działanie jest nie tylko sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, ale rów- nieŜ, Ŝe to działanie narusza interes jego klienta, którym moŜe być zarówno przed- siębiorca jak i konsument. Pojęcie dobrych obyczajów nie zostało w prawie zdefiniowane, ale podobnie jak za- sady współŜycia społecznego, jest przedmiotem wielu orzeczeń sądowych oraz opra- cowań doktryny. 1 Wskazuje się w nich, Ŝe dobre obyczaje to uczciwe zasady postę- powania i ustalone zwyczaje w ujęciu etyczno-moralnym, a na ich treść składają się elementy etyczne i socjologiczne kształtowane przez oceny moralne i społeczne sta- nowiące uzupełnienie porządku prawnego. W wyroku z dnia 16 stycznia 2013 r., w sprawie o sygn. akt XVII AmC 5406/11, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, definiując pojęcie dobrych obyczajów wskazał, Ŝe poprzez dobre obyczaje rozumiemy pewien powtarzalny wzorzec zachowań, który jest aprobowany przez daną społeczność lub grupę. Są to pozaprawne normy postę- powania, którymi przedsiębiorcy winni się kierować. Ich treści nie da się określić w sposób wyczerpujący, poniewaŜ kształtowane są przez ludzkie postawy uwarunkowa- ne zarówno przyjmowanymi wartościami moralnymi, jak i celami ekonomicznymi i związanymi z tymi praktykami Ŝycia gospodarczego. Wszystkie one podlegają zmia- nom w ślad za zmieniającymi się ideologiami politycznymi i społeczno-gospodarczymi oraz przewartościowaniami moralnymi. W szczególności zaś, dobre obyczaje to nor- my postępowania polecające nienaduŜywania w stosunku do słabszego uczestnika ob- rotu posiadanej przewagi ekonomicznej. Natomiast w wyroku z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt XVII Ama 118/04 Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, Ŝe Za sprzeczne z dobrymi obyczajami moŜna uznać działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błęd- nego przekonania u konsumenta, a takŜe wykorzystania jego niewiedzy lub naiwno- ści. [21] W postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja, Spółce postawiono dwa zarzuty do- tyczące zachowań przedsiębiorcy, które wyczerpują przesłanki czynów nieuczciwej konkurencji i prowadzą do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie działań niezgodnych z dobrymi obyczajami. [22] Pierwszy z zarzutów związany jest ze stosowaniem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochro- nie konkurencji i konsumentów polegającej na ustaleniu w Umowie PoŜyczki , Ŝe war- tość zabezpieczenia poŜyczki nie moŜe być niŜsza niŜ 250 % wartości poŜyczki, co stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zmianami). W § 2 Umowy PoŜyczki przedsiębiorca zastrzegł, Ŝe poŜyczka zostanie wypłacona w terminie 7 dniu roboczych od chwili złoŜenia przez konsumenta zabezpieczenia. Zgodnie z § 6 umowy, PoŜyczkobiorca zobowiązuje się do zabezpieczenia spłaty po- Ŝyczki przed jej wypłata przez PoŜyczkodawcę, przy czym wartość przyjętego zabez- pieczenia nie moŜe być niŜsza niŜ 250% wartości poŜyczki, poprzez jedną lub większą ilość zabezpieczeń podanych poniŜej 1 np. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 13 listopada 1991 r., I ACr 411/91, Wokanda 1992/4, J. Szwaja w: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – Komentarz, Warszawa 2000, str. 122-133, R. Stefanicki, Dobre obyczaje w prawie polskim, Przegląd Prawa Handlowego, 2002/5; 14 ― wystawienie weksla własnego lub in blanco wraz ze stosowną deklaracją we- kslową i oświadczeniem o poddaniu się rygorowi egzekucji zgodnie z treścią art. 777 pkt 5 kodeksu postępowania cywilnego (zabezpieczenie obligatoryj- ne), ― zlecenie obciąŜenia rachunku bankowego PoŜyczkobiorcy – polecenie zapłaty (zabezpieczenie obligatoryjne), ― poręczenie osób trzecich, ― ustanowienie hipoteki, ― blokada środków na rachunku bankowym, ― przewłaszczenie na zabezpieczenie, ― cesja naleŜności, ― cesja praw z polisy ubezpieczeniowej z funduszem inwestycyjnym – cena wy- kupu. Z kolei w załączniku nr 1 do umowy Spółka określiła, Ŝe zabezpieczenia wymienione jako dwa pierwsze są obligatoryjne, natomiast pozostałe mają charakter dodatkowy (do wyboru przez klienta), przy czym w przypadku wyboru poręczenia osób trzecich jeden poręczyciel moŜe zabezpieczyć kwotę 10.000,00 zł. W przypadku gdy przedsiębiorca udziela poŜyczek np. w kwocie 25.000 zł lub 50.000 zł, zabezpieczenie musi wynieść odpowiednio 62.500 zł lub 152.000 zł. Dodatkowo planując zabezpieczenie np. w formie poręczenia osób trzecich kredyto- biorca/konsument musi przedstawić odpowiednio 7 lub 13 poręczycieli, a wybierając np. zabezpieczenie w formie blokady środków na rachunku bankowym, przez okres umowy poŜyczki z KFI np. przez 5 lat musi zablokować kwotę zabezpieczenia (odpo- wiednio 62.500 zł lub 152.000 zł). W ocenie Prezesa Urzędu spełnienie warunku tj. zabezpieczenie w kwocie 250 % wyŜszej niŜ poŜyczka w rzeczywistości uniemoŜliwia uzyskanie kredytu, co równieŜ potwierdzają ustalenia stanu faktycznego, z których wynika, Ŝe w roku 2012 Spółka zawarła 6 a w pierwszym półroczy 2013 r. 105 umów poŜyczek. Jednocześnie do dnia 26 lipca 2013 r. KFI nie uruchomiła Ŝadnej poŜyczki ze względu na nie przedstawienie przez klientów kompletu wymaganych dokumen- tów zabezpieczenia. Co więcej, z chwilą zawarcia umowy klienci uiszczają zarówno opłatę przygotowaw- czą (ustalony w umowie % wartości poŜyczki), jak i mogą wnieść zadatek na wyna- grodzenie kredytodawcy (np. w wartości 1,69 %; 2,69 % poŜyczki), a dopiero później przedstawiają zabezpieczenia ewentualnej poŜyczki. W wypadku, gdy wartość tych zabezpieczeń nie przekracza 250% wartości poŜyczki KFI uznaje, Ŝe kredytobiorca nie wywiązał się z umowy. PoŜyczka nie jest udzielana, a Spółka zachowuje w całości opłatę i wynagrodzenie wniesione przez klienta. NaleŜy równieŜ wskazać na sposób określenia wartości zabezpieczenia. Jak wynika z uregulowań zawartych w § 6 Umowy PoŜyczki , wartość przyjętego zabezpieczenia nie moŜe być niŜsza niŜ 250 % wartości poŜyczki. Pomimo tego, iŜ wybór zabezpieczenia dokonywany jest przez poŜyczkobiorcę, to wymaga on pisemnej akceptacji poŜyczko- dawcy (tu: KFI). Treść tego warunku umownego precyzuje minimalną wartość wyma- ganego zabezpieczenia, nie ustalając jednocześnie, jaka będzie ostateczna wartość akceptowanego zabezpieczenia przez KFI. Skoro aprobata przedstawionego zabezpieczenia zaleŜy wyłącznie od woli i uznania Spółki, to w momencie zawarcia umowy nie jest znana wartość zabezpieczenia, jaka zostanie przyjęta przez KFI do realizacji umowy. W oparciu o to postanowienie, w ocenie Prezesa Urzędu, przedsiębiorca moŜe dowolnie wymagać i arbitralnie ustalać jakiego rodzaju i wartości przedstawione zabezpieczenia zaakceptuje. Wskazać naleŜy, Ŝe przedsiębiorca nie ponosi Ŝadnego ryzyka prowadzonej działalno- ści, przerzucając je w całości na konsumenta. Klient Spółki zobowiązany jest w pierwszej kolejności do pokrycia kosztów przedsiębiorcy, w postaci uiszczenia opłaty przygotowawczej, a nawet zadatku na wynagrodzenie, a dopiero później przedsię- biorca rozwaŜa, czy umowa moŜe zostać zrealizowana, poprzez udzielenie poŜyczki. 15 Klient pozbawiony jest przez to prawa do Ŝądania zwrotu całości wniesionych środ- ków, albo ich odpowiedniej części. W rzeczywistości to nie poŜyczkobiorca decyduje o wyborze zabezpieczenia ale poŜyczkodawca (tu: KFI) poprzez wymóg akceptacji zabezpieczenia przyznaje sobie wyłączne prawo do uznania działań klienta za zgodne z umową. Niewątpliwie taka praktyka, związana w wykorzystywaniem posiadanej przewagi ekonomicznej narusza dobre obyczaje i stawia słabszego uczestnika obro- tu/konsumenta w gorszej sytuacji. Mając na uwadze dokonane ustalenia, Prezes Urzędu uznał, Ŝe analizowane działania przedsiębiorcy, jako niezgodne z dobrymi obyczajami naruszają interesy ekonomicz- ne konsumentów i wyczerpują przesłanki czynu nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zmianami). Z tych teŜ powodów orzeczono jak w pkt IV sentencji decyzji. [23] Drugi z zarzutów związany jest ze stosowaniem praktyki naruszającej zbiorowe inte- resy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającej na naruszeniu obowiązku udzielenia konsu- mentom rzetelnej i pełnej informacji o rodzaju usług, za które przedsiębiorca ustalił wynagrodzenie, o którym mowa w § 8 Umowy PoŜyczki , co moŜe stanowić naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 153, poz. 1503 ze zmianami). Zgodnie z § 8 Umowy PoŜyczki, konsument (poŜyczkobiorca) zobowiązuje się zapłacić poŜyczkodawcy (tu: KFI) wynagrodzenie w ustalonej w umowie wysokości, stanowią- cej % wartości poŜyczki, za kaŜdy rok spłaty. Jednocześnie wpłata wynagrodzenia za cały okres spłaty poŜyczki jest warunkiem wypłaty poŜyczki, a brak wpłaty moŜe być podstawą do wypowiedzenia umowy przez poŜyczkodawcę. Wysokość wynagrodzenia jest ustalona indywidualnie (przykładowo moŜe wynosić: 2,69 %, 1,69 % [k. 22, 39]). Przeprowadzona analiza warunków Umowy PoŜyczki wska- zuje, Ŝe brak jest w niej jakichkolwiek informacji nt. tak podstawy Ŝądania takiego wynagrodzenia, jak i określenia za jakiego rodzaju usługi, czy czynności wynagrodze- nie to jej pobierane. Rozpatrując tę kwestię naleŜy wskazać na orzeczenie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (wyrok z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt XVII AmC 93/04), w którym Sąd oceniając działania Banku Zachodniego WBK SA z siedzibą we Wrocławiu, związane ze stosowaniem postanowienia niedozwolonego, uznał, Ŝe normą dobrego obyczaju jest, aby kontrahent miał moŜliwość oceny realnej ekwiwa- lentności świadczeń wynikających z umowy, a takŜe, Ŝe postanowienia, które wpro- wadzają dodatkowe opłaty, za działania które mieszczą się w juŜ opłaconych czynno- ściach bankowych normę tą naruszają. Niewątpliwie ustalone przez KFI wynagrodzenie ma charakter opłaty dodatkowej jed- nak, w ocenie Prezesa Urzędu, klient Spółki/konsument nie otrzymuje od przedsię- biorcy Ŝadnego świadczenia, za spełnienie którego mógłby on pobierać odrębne od odsetek i opłaty przygotowawczej wynagrodzenie. Przedsiębiorca, takŜe po wszczęciu przedmiotowego postępowania, mając moŜliwość ustosunkowania się do postawio- nych mu zarzutów, w Ŝaden sposób nie uzasadnił zakwestionowanych przez Prezesa urzędu działań, nie udzielił Ŝadnych informacji ani wyjaśnień w tym przedmiocie, wskazując jedynie na zasadę swobody zawierania umów pomiędzy stronami. W tych okolicznościach Prezes Urzędu uznał, Ŝe działania Spółki polegające na usta- leniu dodatkowej opłaty, bez rzetelnego poinformowania klientów/konsumentów o czynnościach i rodzaju usług wykonywanych na ich rzecz, w ramach tego wynagro- dzenia, narusza normę dobrych obyczajów prowadząc do dezorientacji i niedoinfor- mowania. Działanie to narusza prawo konsumentów do otrzymania pełnej i wyczerpu- jącej informacji nt. ustalonego zobowiązania. Prowadzi ono równieŜ do naruszenia interesów ekonomicznych konsumentów/klientów KFI, gdyŜ rodzi obowiązek uiszcze- nia określonej zapłaty za czynności, które nie zostały wskazane, co uniemoŜliwia nie 16 tylko ocenę i weryfikację zasadności ustalenia opłaty, ale równieŜ moŜliwości kwe- stionowania wykonania umowy w tym zakresie. Uwzględniając okoliczności faktyczne sprawy, Prezes Urzędu uznał analizowane dzia- łania przedsiębiorcy za niezgodne z dobrymi obyczajami, naruszające interesy kon- sumentów i wyczerpujące przesłanki czynu nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkuren- cji (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zmianami). Z tych teŜ powo- dów orzeczono jak w pkt V sentencji decyzji. Praktyka związana ze stosowaniem we wzorcu umownym postanowienia niedo- zwolonego. [24] Ostatni z zarzutów postawionych przedsiębiorcy związany jest ze stosowaniem prak- tyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającej na stosowaniu we wzorcu umownym „Umowa PoŜyczki” postanowienia, o treści: Wszelkie spory wynikające z niniejszej umowy będą rozstrzygane przez Sąd Rejonowy w Warszawie, które moŜe być uznane za toŜsame z postanowieniami niedozwolonymi, wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zmianami), odpowiednio pod numerami np.: 1175 lub 4115. Zakaz stosowania postanowień wpisanych do Rejestru dotyczy nie tylko tego przed- siębiorcy, przeciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, lecz równieŜ innych przedsiębiorców. Art. 479 43 K.p.c. roz- szerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie, tj. innych przedsiębiorców. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do Reje- stru, prowadzonego przez Prezesa Urzędu. Konsekwencją umieszczenia postanowie- nia umownego w Rejestrze jest to, Ŝe posłuŜenie się nim będzie miało skutek wpro- wadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do Rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, Ŝe od tego mo- mentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. PowyŜsze stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu NajwyŜszego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iŜ … stoso- wanie postanowień wzorców umów o treści toŜsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., moŜe być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (…). W uzasadnieniu do powyŜszej uchwały Sąd uznał m.in., Ŝe (…) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumen- tów art. 23a u.o.k.ik. [art. 24 w aktualnie obowiązującej ustawie] obejmuje równieŜ przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawie- niu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeŜeli tylko wykładnia posta- nowienia pozwoli stwierdzić, Ŝe jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliŜonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecieŜ tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyŜej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.o.k.ik. znajdu- je równieŜ uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a takŜe orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (…). Nie jest zatem konieczna dokładna oraz literalna identyczność klauzuli wpisanej do Rejestru i klauzuli z nią porównywanej. Stąd teŜ niedozwolone będą równieŜ posta- nowienia umów, mieszczące się w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Stosowanie klauzuli o 17 zbliŜonej treści tak samo godzi w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do Rejestru. W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie stosowane przez KFI we wzorcu umownym pn.: Umowa PoŜyczki moŜe wywoływać identyczne skutki prawne, jak klauzule umieszczone w rejestrze niedozwolonych postanowień umownych, o treści: 1. Wszelkie spory wynikające z niniejszej umowy będą rozstrzygane przez sąd: Sąd Rejonowy Warszawa Śródmieście (wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Kon- sumentów z dnia 12 kwietnia 2012 roku, sygnatura akt XVII AmC 4877/11, nu- mer postanowienia w rejestrze 4115), 2. Ewentualne spory wynikłe w związku w wykonaniem niniejszej umowy strony poddają rozstrzygnięciu sądu właściwego dla siedziby "FF" (wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 lutego 2006 roku, sygnatura akt XVII AmC 30/05, numer postanowienia w rejestrze 1175). W uzasadnieniu do wyroku Sąd uznał, Ŝe postanowienia to narusza art. 385 3 pkt 23 kc wyłączając stosowanie przepisów art. 27-37 kpc o właściwości przemiennej. Analiza treści i skutków kwestionowanego postanowienia oraz postanowień przywoła- nych, wpisanych do rejestru, prowadzi do stwierdzenia, iŜ wszystkie one są/były nie- zgodne z art. 385 3 pkt 23 kodeksu cywilnego, stosownie do którego za niedozwolone uznaje się postanowienie, narzucające rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy. NaleŜy podkreślić, Ŝe umowa prorogacyjna opi- sana w art. 46 kodeksu postępowania cywilnego jest niedopuszczalna w obrocie z konsumentami, z uwagi na treść przywołanego zapisu z kodeksu cywilnego. Sąd orze- czono, jak w pkt VI sentencji decyzji. [25] Prezes Urzędu rozwaŜył równieŜ kwestię zastosowania sankcji kary w trybie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z ww. przepisem Prezes Urzędu moŜe w drodze decyzji nałoŜyć na przedsię- biorcę, który choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbio- rowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy, karę pienięŜną w wysokości nie większej niŜ 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary. Z powołanych przepisów wynika, Ŝe kara pienięŜna ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasad- ne jest nałoŜenie kary pienięŜnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego Prezes Urzędu. NaleŜy zwrócić uwagę, Ŝe przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają jakichkolwiek przesłanek, od których uzaleŜnione byłoby podjęcie decyzji o nałoŜeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 ustawy te okoliczności, które Prezes Urzędu winien uwzględnić decydując o wymiarze kary pienięŜnej, wymieniając okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów usta- wy, a takŜe uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W przedmiotowej sprawie naleŜy uznać, Ŝe ze względu na charakter praktyk, jak równieŜ na zakres prowadzonej działalności nałoŜenie kary pienięŜnej na Spółkę by- łoby uzasadnione. Z uwagi jednak na posiadane informacje dotyczące osób pokrzywdzonych, jak rów- nieŜ szacowanej wysokości szkody Prezes Urzędu uznał, Ŝe ekonomiczny interes kon- sumentów byłby dodatkowo zagroŜony w przypadku nałoŜenia na Spółkę kary pienięŜ- nej. Zgodnie z informacjami otrzymanymi z Prokuratury Okręgowej w Szczecinie, która obecnie nadzoruje śledztwo, w sprawie doprowadzenia w okresie od 2012 r. do 2013 r., w Szczecinie i w Warszawie oraz na terenie innych miast szeregu osób do nieko- rzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie ich w błąd co do treści za- wieranych umów i zamiaru udzielenia poŜyczek m.in. przez Korporację Finansowo In- westycyjną, tj. o czyn art. 286 par. 1 kk, dotychczas ustalono Ŝe łączna wartość szkody, juŜ na etapie wstępnym wynosi ok. 150.000 zł. Zarzut obejmuje umowy za- warte z 62 osobami, jednak kolejne osoby (ok. 150) zostaną w najbliŜszym czasie 18 przesłuchane, w związku z czym naleŜy przewidywać, iŜ kwota wyłudzonego mienia moŜe się zwiększyć. Prezes Urzędu podejmując działania w ramach kompetencji wskazanych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów ma przede wszystkim na uwadze nadrzędny cel działania – ochronę interesów konsumentów. Biorąc pod uwagę informacje jakimi dysponuje Prezes Urzędu, naleŜy wskazać, Ŝe nałoŜenie kary na Spółkę mogłoby wpłynąć na sytuację poszkodowanych konsumentów i zmniejszyć wartość środków przeznaczonych na zaspokojenie dochodzonych przez nich roszczeń i chociaŜ czę- ściowy zwrot wpłaconych przez nich kwot. W przypadku nałoŜenia na Spółkę kary pienięŜnej ekonomiczny interes konsumentów byłby dodatkowo zagroŜony, w szczególności, Ŝe przedsiębiorca nie prowadzi juŜ ak- tywnej działalności i nie uzyskuje przychodów, stąd jedynym zabezpieczeniem rosz- czeń konsumentów mogą być wyłącznie, ewentualne aktywa Spółki. Te okoliczności zadecydowały o odstąpieniu od nałoŜenia kary pienięŜnej w sprawie. POUCZENIE: Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. (Dz.U. z 2014 r., poz. 101), od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumen- tów w Gdańsku. Otrzymuje: Korporacja Finansowo-Inwestycyjna Sp. z o.o. ul. Bartycka 116 lok. 111 00-716 WARSZAWA