RGD-6/2015

RGD-61-19/14/15/JM Gdańsk , dnia 26 listopada 2015 r. D ECYZJA NR RGD 6 /201 5 Stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr. 50 poz. 331 ze zmianami) , w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 945) - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - po prze prowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko przedsiębiorcy: Sopockiemu Towarzystwu Ubezpie czeń na Życie Ergo Hestia SA z siedzibą w Sopocie : I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz.U. Nr. 50 poz. 331 ze zmianami) wobec uprawdopodobnienia w toku postępowania stosowania przez przedsiębiorcę Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Ergo Hestia SA z siedzibą w Sopocie praktyki NARUSZAJĄCEJ ZBIOROW E I NTERESY KONSUMENTÓW , określonej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, polegającej na stosowaniu we wzorcach umów ubezpieczeń na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi o nazwach: a ) Program Inwestycyjno - Rentowy Inventus. Ogólne warunki Ubezpieczenia Inwestycyjnego z Regularn ą S kładk ą Ubezpieczeniową , b ) Program Inwestycyjno - Rentowy Duo In v est. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Inwestycyjnego z Regularn ą S kładk ą Ubezpieczeniową , c ) Program Inwestycyjno - Rentowy Advanta Ogólne warunki Ubezpieczenia Inwes tycyj - nego z Regularną S kładk ą Ubezpieczeniową , d ) „Ogólne Warunki Ubez - pieczenia Inwestycyjnego. Program Inwestycyjno – Re ntowy HESTIA Lepsze Perspektywy ”, wraz w Tabelą opłat i limitów, mechanizmu wartości wykupu całkowitego stosowanego w indywidualnych umowach ubezpieczenia, którego zastosowanie polega na zatrzymaniu przez przedsiębiorcę w przypadku rozwiązania umowy przez konsumenta - całości lub części środków, pochodzących ze środków zgromadzonych przez konsumenta na koncie podstawowym, co może stano wić czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) NAKŁADA SIĘ NA S OPOCKIE T OWARZYSTWO U BEZPIECZEŃ NA Ż YCIE E RGO H ES TIA S.A. W S O- POCIE OBOWIĄZEK WYKONANIA ZŁOŻONEGO PRZEZ TEGO P RZEDSIĘBIORCĘ W TOKU POSTĘP O- WANIA ZOBOWIĄZANIA W STOSUNKU DO AKTUALNIE WYKONYW ANYCH UMÓW ZAWARTYCH W OPARCIU O WZORCE UMÓ W UBEZPIECZENIA NA Ż YCIE Z UBEZPIE CZENIOWYM FUNDUSZEM KAP I- TAŁOWYM O NAZWAC H : 1. Program Inwestycyjno- Rentowy Inventus. Ogólne warunki Ubezpieczenia In - westycyjnego z Regularn ą S kładką Ubezpieczeniową , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsum entów Delegatura UOKiK w Gdańsku [ 2 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2. Program Inwestycyjno- Rentowy Duo Inwest. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Inwestycyjnego z Regularn ą S kładką Ubezpieczeniową , 3. Program Inwestycyjno- Rentowy Advanta Ogólne warunki Ubezpieczenia I n- westycyjnego z Regularną S kładką Ubezpieczeniową, 4. „Ogólne Warunki Ubezpieczenia Inwestycyjnego. Program Inwestycyjno– Rentowy HESTIA Lepsze Perspektywy ”, poprzez wdrożenie działań mających na cel u poprawę warunków w zakresie rozwiązania umowy ubezpieczenia z ubezpieczeniowym funduszem kapitał o- wym, polegając ych na zwiększeniu wartości wykupu , do poziomu wyjściowego nie mniejszego niż 75 % wartości konta podstawowego ( w przypadku wykupu całkowitego) albo części wartości konta podstawowego (w przypadku wykupu częściowego), przy zachowaniu wzrostu wartości wykupu w kolejnych latach w ten sp o sób , ż e : 1. Wartość wykupu całkowitego lub wartość wykupu częściowego wynosić będzie: R OK POLIS OWY UMOWY UBEZPIEC Z E NIA W ARTOŚĆ WYKUPU CAŁKOW ITEGO ( LUB ODPOWIEDNIO WART OŚĆ WYKUPU CZĘŚCIOWEGO ) JAKO % WARTOŚCI KONTA PODST AW O WEGO w 1 roku 75 % w 2 roku 80 % w 3 roku 85 % w 4 roku 87 % w 5 roku 89 % w 6 roku 91 % w 7 roku 93 % w 8 roku 95 % w 9 roku 98 % od 10 r oku 100 % przy czym: przy wykupie całkowitym w żadnym przypadku różnica pomi ę- dzy wartością konta podstawowego a kwotą świadczenia nie będzie wię k- sza niż 5.000 zł; przy wykupie częściowym w żadnym przypadku różnica pomiędzy wartością wnioskowanej przez Ube zpieczającego do wypłaty części konta podstawowego a kwotą świadczenia nie będzie większa niż 5.000 zł; świadczenie nie będzie w żadnym przypadku niższe od poziomu przewidzianego ogólnymi warunkami ube z pieczenia. 2. W celu wykonania zobowiązania, o którym mowa powyżej przedsiębiorca podejmie następujące działania: 2.1. W terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji Preze- sa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Towarzystwo wyśle li- stem, za pośrednictwem Poczty Polskiej , indywidualne aneksy do w szystkich Ubezpieczających posiadających indywidualne umowy ubez- pieczenia zawarte na podstawie wzorców umownych objętych postępo- waniem, wraz z odnośnym komunikatem wyjaśniającym powody i cel przesłania aneksu. Informacja o możliwości podpisania aneksu do u mo- [ 3 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl wy ubezpieczenia będzie ponawiana również w wypadku zwrócenia się w pierwszych dziesięciu latach trwania umowy ubezpieczenia o wypłatę wartości wykupu przez konsumenta, który dotychczas takiego aneksu nie podpisał. Komunikat zostanie również zamieszczony na stronie internetowej So- pockiego Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie Ergo Hestia SA w dniu uprawomocnienia się decyzji i utrzymywany będzie na tej stronie przez okres 12 miesięcy od dnia jego umieszczenia. Istotne postanowienia aneksu zmieniającego indywidualną umowę ubezpieczenia proponowanego konsumentowi będą następujące: „ Aneks do umowy ubezpieczenia potwierdzonej polisą nr 00000000 Niniejszym aneksem, w umowie ubezpieczenia potwierdzonej polis ą o numerze wskaza nym powyżej (w tytule Aneksu) wprowadza się nastę- pujące uregulowania, odmienne od dotychczasowej treści umowy ubezpieczenia w zakresie wartości wykupu (świadczenia z umowy ubezpieczenia): 1. Wartość wykupu całkowitego lub wartość wykupu częściowego w y- nosi: R OK POLISOWY W ARTOŚĆ WYKUPU CAŁKOW ITEGO J AKO % WARTOŚCI KONTA PODST A- WOWEGO , LUB ODPOWIEDNIO WARTOŚĆ WYKUPU CZ Ę ŚCIOWEGO JAKO % CZĘŚCI WARTOŚCI KONT A PODSTAW O WEGO w 1 roku 75 % w 2 roku 80% w 3 r o ku 85% w 4 roku 87% w 5 roku 89% w 6 roku 91% w 7 r o ku 93% w 8 roku 95% w 9 roku 98% od 10 rok u 100% 2. P rzy wykupie całkowitym w żadnym przypadku różnica pomiędzy wartością konta podstawowego, a kwotą świadczenia z tytułu w y- kupu nie będzie wię k sza niż 5.000 zł; 3. P rzy wykupie częściowym w żadnym przypadku różnica pomiędzy wartością wnioskowanej przez Ubezpieczającego do wypłaty części konta podstawowego, a kwotą świadczenia z tytułu wykupu czę- ściowego nie będzie większa niż 5.000 zł; 4. Świadczenie nie będzie w żadnym przypadku niższe od poziomu przewidzianego ogólnymi warunkami ubezpieczenia na podstaw ie których zawarto um o wę ubezpieczenia. [ 4 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Niniejszy aneks zacznie obowiązywać po podpisaniu go przez obie str o- ny. Podpisanie niniejszego aneksu nie zamyka Ubezpieczającemu drogi do dochodzenia swych prawnie chronionych interesów na drodze sądowej, w tym doch odzenia dalej idących roszczeń dotyczących wartości wyk u- pu, niż uregulowanych ninie jszym aneksem. Podpisanie niniejszego aneksu może nastąpić do momentu rozwiązania umowy ubezpieczenia. Komunikat dot. ubezpieczeń objętych postępowaniem, który zostanie pr zesłany wszystkim klientom (ubezpieczającym), będzie miał następ u- jącą treść: Szanowna Pani/Szanowny Panie, w związku z realizacją zobowiązań objętych treścią decyzji administr a- cyjnej nr …………….. wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu ………………….. 2015 r., w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów 1 przesy- łamy aneks mający na celu poprawę sytuacji konsumenta poprzez zmianę wysokości wartości wykupu jako świadczenia w umowie ube z- pieczenia p otwierdzonej polisą nr ……………… Szczegóły proponowanych zmian znajdzie Pan/Pani w załączonym aneksie. Aby zmienić wysokość wartości wykupu, należy potwierdzić swoją zg o- dę na przyjęcie aneksu:  przesyłając podpisany aneks pocztą elektroniczną (jako skan) na a d- res: aneksUFK@ergohestia.pl,  przesyłając podpisany aneks pocztą tradycyjną na adres: STUnŻ E R- GO Hestia SA, ul. Hestii 1, 81-731Sopot. Oferta zawarcia aneksu ma charakter bezterminowy i można z niej sk o- rzystać do momentu rozwiązania umowy ubezpieczenia. Przyjęcie pr o- pozycji nie zamyka Panu/Pani drogi do dochodzenia roszczeń z tytułu niniejszej umowy ubezpieczenia na drodze sądowej, w tym dochodz e- nia dalej idących roszczeń dotyczących wartości wykupu, niż uregul o- wane aneksem. Z pełną treścią ww. decyzji administracyjnej można się zapoznać na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów https://uokik.gov.pl W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu pod nr telefonu: 801 107 107 lub 58 555 55 55. Ponadto, Spółka zobowiązuje się umieścić następne go dnia po dniu uprawomocnienia się decyzji , na stronie www.ergohestia.pl , komunikat adresowany do klientów o następującej treści: Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Ergo Hestia S.A. w Sopocie informuje, że w związku z realizacją zobowiązań objętych treścią de- cyzji administracyjnej nr …………….. wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu ………………….. 2015 r., w [ 5 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsume ntów oferuje zawarcie aneksów do umów ubezpieczenia na ży- cie zawartych na podstawie następujących ogólnych warunków ubez- pieczenia: a. Program Inwestycyjno - Rentowy Inventus. Ogólne Warunki Ube z- pieczenia Inwestycyjnego z Regularną S kładką Ubezpieczeniową stos owane do umów ubezpieczenia zawieranych od 21 grudnia 2013 roku b. Program Inwestycyjno – Rentowy Duo Invest. Ogólne Warunki Ube z- pieczenia Inwestycyjnego z Regularną Składką Ubezpieczeniową stosowane do umów ubezpieczenia zawieranych od 21 grudnia 2013 roku c. Program Inwestycyjno – Rentowy Advanta. Ogólne Warunki Ube z- pieczenia Inwestycyjnego z Regularną składką Ubezpieczeniową stosowane do umów ubezpieczenia zawieranych od 21 grudnia 2013 roku d. Program Inwestycyjno – Rentowy HESTIA Lepsze Perspektywy”. O - gólne Warunki Ubezpieczenia wraz z Tabelą opłat i limitów stos o- wane do umów ubezpieczenia zawieranych od 3 marca 2014 roku. Powyższ e aneks y poprawiają sytuacje konsumentów poprzez zmianę wysoko ści wartości wykupu jako świadczenia w umowie ubezpieczenia w następujący sposób: 1) wartość wykupu całkowitego lub wartość wykupu częściowego wy - niesie: R OK POLIS O WY W ARTOŚĆ WYKUPU CAŁKOW IT E GO JAKO % WARTOŚCI KONTA PO D- STAWOW E GO : W ARTOŚĆ WYKUPU CZĘŚCI OW E- GO JAKO % CZĘŚCI WARTOŚCI KONTA PODSTAWOWEGO : w 1 roku 75% w 2 roku 80% w 3 roku 85% w 4 roku 87% w 5 roku 89% w 6 roku 91% w 7 roku 93% w 8 roku 95% w 9 roku 98% od 10 r o ku 100% 2) przy wykupie całkowitym w żadnym przypadku różnica pomiędzy wartością konta podstawowego, a kwotą świadczenia z tytułu wykupu nie będzie większa niż 5.000 zł; 3) przy wykupie częściowym w żadnym przypadku różnica pomiędzy wartością wnioskowanej przez Ubezpieczającego do wypłaty części [ 6 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl konta podstawowego, a kwotą świadczenia z tytułu wykupu częściowego nie będzie większa niż 5.000 zł; 4) świadczenie nie będzie w żadnym przypadku niższe od poziomu przewidzianego ogólnymi warunkami ubezpieczenia na podstawie których zawarto umowę ubezpieczenia. W najbliższym czasie do wszystkich ubezpieczających, którzy zawarli z Towarzystwem umowy ubezpieczenia na życie na podstawie ww. ogó l- nych warunków ubezpieczeń zostaną wysłane za pośrednictwem Poczty Polskiej aneksy do zawartych umów ubezpieczenia zmieniające wart o- ści wykupu, zgodnie z warunkami opisanymi powyżej. Do każdego ane k- su będzie załączone pismo przewodnie wyjaśniające zasady i tryb z a- warcia aneksu. Oferta zawarcia aneksu ma charakter bezterminowy i można z niej sk o- rzystać aż do momentu rozwiązania umowy ubezpieczenia. Przyjęcie propozycji Towarzystwa nie zamyka drogi do dochodzenia roszczeń z tytułu umowy ubezpieczenia na drodze sądowej , w tym dochodzenia dalej idących roszczeń dotyczących wartości wykupu, niż uregulow a- nych aneksem. Z pełną treścią ww. decyzji administracyjnej można się zapoz nać na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsument ów , do- stępnej pod adresem https://uokik.gov.pl. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Ergo Hestia SA w Sopocie obowiązek złożenia Prezesowi UOKiK w terminie 6 miesi ęcy od daty uprawomocnienia się decyzji, pisemnej informacji o stopniu realizacji przyjętych zobowiązań poprzez przedstawienie:  p o jednej przykładowej propozycji zawarcia aneksu wraz z komunikatem odrębnie dla każdego z czterech wzorców umów objętych postępowaniem na podstawie których zawarto umowy ubezpieczenia (tj. 4 zestawy wysłane do wybranych konsumentów, którzy zawarli umowy ubezpieczenia na życie na podstawie wzorców umów będących przedmiotem niniejszego postępow ania);  danych o liczbie złożonych ofert zawarcia aneksów oraz o liczbie ubezpi e- czających, którzy do dnia złożenia sprawozdania przyjęli ofertę zawarc ia aneksu oraz tych , którzy nie przyjęli ww.oferty;  dokumentów potwierdzających zastosowanie nowych zasad ustale nia war- tości wykupu w wykonywanych umowach ubezpieczenia na życie wobec 10 konsumentów, jeżeli przypadki takie nastąpiły do dnia złożenia sprawo z- dania. III. Na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działania przedsiębiorcy Sopockiego [ 7 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie Ergo Hestia SA z siedzibą w Sopocie pol egające na rozpowszechnianiu za pośrednictwem ulotki reklamującej produkt o nazwie: Program Inwestycyjno – Rentowy Hestia Lepsze Perspektywy (kwiecień 2013 r.) informacji dotyczących przystąpienia do w/w programu ubezpieczeniowo inwestycyjnego, w sposób mogący wprowadzić konsumentów w błąd, w zakresie ryzyka związanego z inwestowaniem środków pieniężnych w ramach przedmiotowego produktu poprzez ograniczenie się do informowania o korzyściach związanych z przystąpieniem do tego programu i zaniechanie przedsta wienia informacji dotyczących okoliczności, w których gromadzenie środków w ramach tego programu może nie przynieść korzyści – zysku, lub wygenerować straty, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o jakiej mowa w art. 6 ust 1 oraz art. 4 ust 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 roku przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206), i stwierdza się zaniechanie stosowania tej praktyki z dniem 31 marca 2014 r. U ZASADNIENIE [1] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urzędu) przeprowadził, pod sygn. akt RGD.405 - 36/14/MLM, postępowanie wyjaśni a- jące, w sprawie ustalenia, czy stosowane przez przedsiębiorcę Sopockie T o- warzystwo Ubezpieczeń na Życie Ergo Hestia SA z siedzibą w Sopocie (zwane dalej: ERGO HESTIA, S półka lub zamiennie Towarzystwo), warunki ubezpi e- czeń na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (ufk) mogą st a- nowić naruszenie interesów konsumentów. W wyniku podjętych działań Pr e- zes Urzędu ustalił, że przedsiębiorca zawiera z konsumentami szereg umów dot. ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. W toku przedmiotowego postępowania wyjaśniającego zbadano wskazane w sentencji decyzji wzorce umowne stanowiące podstawę do zawierania z ko n- sumentami indywidualnych umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeni o- wym funduszem kapitałowym (dalej także jako „ubezpieczenia na życie z UFK”). [2] Analizie poddano produkty ubezpieczeniowe, w ramach których obowiązyw a- ły następujące wzorce umowne: a ) Program Inwestycyjno - Rentowy Inventus - Ogólne W arunki Ubezpieczenia Inwestycyjnego z Regularną Składką Ube z- pieczeniową, b) Program Inwestycyjno - Rentowy Duo Invest - Ogólne Waru n- ki Ubezpieczenia Inwestycyjnego z Regularn ą Składką Ubezpieczeniową, c) Program Inwestycyjno - Rentowy Advanta - Ogólne Warunki Ubezpieczenia Inwestycyjnego z Regularną S kładką Ubezpieczeniową , d) „Ogólne Warunki Ubezpieczenia Inwestycyjnego - Program Inwestycyjno – Rentowy HESTIA Lepsze Perspektywy ”, wraz w Tabelą opłat i limitów, obowiązujące w l atach 2012-20015 r. [3] Przedmio tem umów zawieranych na podstawie wyżej wymienionych wzo r- ców, jest życie ubezpieczonego. Umowy zawierane są na czas nieoznaczony. W umowach objętych postępowaniem składka minimalna podana w ogólnych warunkach ubezpieczenia płacona jest regularnie (miesięcz nie, kwartalnie, półrocznie lub rocznie). Umowy zawierane są przez pośredników ubezpi e- czeniowych. [ 8 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [4] Konsumenci objęci ochroną ubezpieczeniową mogą odstąpić od umowy w okresie 30 dni od daty jej zawarcia przez złożenie ERGO HESTII oświadczenia o odstąpieniu od umowy ubezpieczenia. Ponadto konsumenci mają prawo wypowiedzenia umowy ubezpieczenia w każdym czasie z zachowaniem okr e- su wypowiedzenia, poprzez złożenie Ubezpieczycielowi oświadczenia w tym przedmiocie lub złożenia wniosku o wypłatę wartości wykupu cał kowitego. Okres wypowiedzenia trwa do dnia zatwierdzenia do wypłaty wartości wyk u- pu całkowitego oraz wartości wykupu z subkonta lub do dnia podjęcia przez ERGO HESTIĘ decyzji o odmowie wypłaty wartości wykupu całkowitego oraz wartości wykupu z subkonta (jeżeli wartość wykupu całkowitego oraz wa r- tość wykupu z subkonta nie istnieje). Umowa ubezpieczenia ulega także rozwiązaniu z dniem powstania zaległości w opłacie składek, jeżeli zaległość nie została uregulowana w terminie wyznaczonym Ubezpieczającemu. [5] Z t ytułu umowy ubezpieczenia Towarzystwo realizuje świadczenia dotyczące wypłaty wartości wykupu oraz świadczenia z tytułu zgonu (lub innych zd a- rzeń losowych, jeśli umowa została w tym zakresie rozszerzona). W przypa d- ku złożenia wniosku o wypłatę wartości wykupu całkowitego i wypowiedzenia umowy ubezpieczenia Towarzystwo wypłaca wartość wykupu całkowitego oraz wartość wykupu z subkonta (o ile występuje) . Wartość wykupu w prz y- padku rozwiązania umowy ubezpieczenia zależy od okresu trwania ochrony ubezpieczeniowe j. Odpowiedzialnością ERGO HESTII objęta jest między i n- nymi wypłata świadczenia z tytułu wykupu, którego wartość stanowi określ o- ny w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia procent wartości konta podstaw o- wego. Wypłata wartości wykupu całkowitego lub wartości wykupu części o- wego jest możliwa począwszy od drugiej rocznicy ubezpieczenia. W przypa d- ku rozwiązania umowy ubezpieczenia przed drugą rocznicą ubezpieczenia, wartość wykupu całkowitego oraz wartość wykupu częściowego z konta po d- stawowego nie istnieje. W zależności od produktu, wraz z zakończeniem dziesięciu lat trwania okresu ubezpieczenia wartość wykupu całkowitego lub częściowego z konta podstawowego osiąga 100% wartości ubezpieczenia. Oznacza to, że zgodnie z warunkami tam przyjętymi - w przypadku gdy klient/konsu ment wypowiada umowę chcąc dokonać w y płaty zgromadzonych środków - przedsiębiorca zatrzymuje wpłacone przez konsumentów składki ubezpieczeniowe, w pierwszym i drugim roku trwania ubezpieczenia w cał o- ści, w pozostałym okresie umowy w części, w zależności od okresu opłacania skł adek. [6] Mając na uwadze dokonane ustalenia Prezes Urzęd u, postanowieniem nr 390 z dnia 30 grudnia 2014 r., wszczął przeciwko Spółce , postępowanie w spr a- wie podejrzenia sto sowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsu - mentó w. Do akt tego postępowania, postanowieniem nr 151 z dnia 15 pa ź- dziernika 2015 r. został y zaliczone dowody uzyskane w sprawie oznaczonej sygnaturą akt RGD.405 -36/15/MLM o dnoszące się do wzorców umownych o b- jętych niniejszą decyzją . [7] Przedsiębiorca, pismem Prezesa Urzędu z dnia 30 grudnia 2014 r., został za- wiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i postawieni u mu zarzutu dotycząc ego sto- sowania: praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na stosowaniu we wzorcach umów [ 9 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl ubezpieczeń na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi o na- zwach: a) Program Inwestycyjno- Rentowy Inventus. Ogólne Warunki Ubez- pieczenia Inwestycyjnego z Regularn ą S kładką Ubezpieczeniową, b) Program Inwestycyjno - Rentowy Duo Inv est. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Inwesty- cyjnego z Regularn ą S kładką Ubezpieczeniową, c) Program Inwestycyjno - Rentowy Advanta Ogólne W arunki Ubezpieczenia Inwestycyjnego z Regularną S kładką Ubezpieczeniową, d) „Ogólne Warunki Ubezpieczenia Inwestycyjne- go. Program Inwestycyjno – Rentowy HESTIA Lepsze Perspektywy ”, wraz w T a- belą opłat i limitów, mechanizmu wartości wykupu całkowitego stosowanego w indywidualnych umowach ubezpieczenia, którego za stosowanie polega na zatrzymaniu przez przedsiębiorcę z tytułu rozwiązania umowy - całości lub części środków, pochodzących ze środków zgromadzonych przez konsumenta na koncie podstawowym, co stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozu- mieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczci- wej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), oraz praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegające j na rozpowsz echnianiu za pośrednic- twem ulotki reklamującej produkt o nazwie: Program Inwestycyjno – Rento- wy Hestia Lepsze Perspektywy (kwiecień 2013 r.); informacji dotyczących przystąpienia do w/w programu ubezpieczeniowo inwestycyjnego, w sposób mogący wprowadzić konsumentów w błąd, w zakresie ryzyka związanego z inwestowaniem środków pieniężnych w ramach przedmiotowego produktu poprzez ograniczenie się do informowania o korzyściach związanych z przy- stąpieniem do tego programu i zaniechanie przedstawienia informacji doty- czących okoliczności, w których gromadzenie środków w ramach tego pro- gramu może nie przynieść korzyści – zysku, lub wygenerować straty, co sta- nowi nieuczciwą praktykę rynkową , o jakiej mowa w art. 6 ust 1 oraz art. 4 ust 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpni a 2007 roku przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206). [8] Ustosunkowując się do postawionych zarzutów Spółka, pismem z dnia 23 stycznia 2015 r., przedstawiła swoje stanowisko w sprawie, podnosząc m.in., co na stępuje: 1. Zdaniem Spółki , stosowanie - w czterech wzorcach umownych wskaza- nych w postanowieniu o wszczęcie postępowania - mechanizmu wykupu całkowitego, którego zastosowanie polega na zatrzymaniu przez prze d- siębiorcę z tytułu rozwiązania umowy – całości lub części środków p o- chodzących ze środków zgromadzonych przez ko nsumenta na koncie pod- stawowym, stanowiącym wydzieloną część Indywidualnego Rachunku Jednostek Uczestnictwa, na którym ewidencjonowane są jednostki u - czestnictwa pochodzące z regularnych składek ubezpiec zeniowych, w wysokościach i na warunkach określonych we wzorcach umownych nie jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. 2. Zakwestionowane umowy są produktami „ o konstrukcji powszechnie zna- nej na rynku, od lat wykorzystywanej przez liczne towarzystwa ubez- pieczeń na życie. Ich istotą jest zapewnienie klientowi usługi służącej długoterminowemu inwestowaniu środków w ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe i uzyskaniu na warunkach i w czasie w umowie ustalonych świadczenia ubezpieczeniowego (jednoraz owego lub rentowe go)” [ 10 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3. Przedsiębiorca przedstawił stanowisko, iż w umowie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym ubezpieczyciel nie zobowiązuje się do przechowywania środków finansowych klienta poch o- dzących ze składek ubezpieczeniowych. Środki te przeznaczone są na z a- kup jednostek uczestnictwa w ubezpieczeniowych funduszach kapitał o- wych wybranych przez klienta z ryzykiem inwestycyjnym. Jest to produkt wymieniony przez ustawodawcę w dziale I grupie 3 załącznika do ob o- wiązującej ustaw y z dnia 22maja 2003 r. o działalności ubezpieczenio- wej. 4. Przedsiębiorca oświadczył ponadto, iż do klientów była i jest kierowana jednoznaczna i precyzyjna informacja, że w pierwszym i drugim roku trwania umowy ubezpieczenia wartość wykupu nie istnieje, a w kolej- nych latach trwania umowy wysokość opłat jest podana w Tabeli. Tym samym decydując się na rozwiązanie umowy w określonym roku jej trwania konsument nie jest i nie może być zaskoczony wartością otrz y- mywanego świadczenia, a tym samym faktem, „że w pier wszym i drugim roku trwania umowy ubezpieczenia świadczenie Ubezpieczyciela z um o- wy ubezpieczeni a (wartość wykupu) nie istnieje” . Zdaniem przedsiębio r- cy, „nie można w takim przypadku zarzucić Ubezpieczycielowi działania zmierzającego do wywołania u konsumenta mylnego wyobrażenia lub z a- tajenia istotnych informacji w celu nakłonienia go w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami do zawarcia umowy. Konsument ma bowiem, zagwa- rantowan ą prawnie, informację o wartości wykupu jako świadczenia głównego w poszczególnych latach trwania umowy ubezpieczenia ” . 5. Według przedsiębiorcy konstruując ofertę dla Klienta za mierzającego inwestować w perspektywie co najmniej 10 lat, Towarzystwo musi usta- lić adekwatny do tych założeń koszt produktu , na który składają się be z- pośrednie koszty dystrybucji (wynagrodzenie pośrednika ubezpieczeni o- wego), pośrednie koszty akwizycji i obsługi portfela ubezpieczeń, koszt y ryzyka ubezpieczeniowego, koszty prowadzenia działalności lokacyjnej oraz zakładanej lojalności klientów. W koszcie produktu z awarta jest również prognozowana marża Tow arzystwa. 6. Zdaniem przedsiębiorcy, „oczywistym jest, że STUnŻ Ergo Hestia S.A. – jako przedsiębiorca – oczekuje osiągniecia zysku z prowadzonej działa l- ności, jednakże działalność ta jest oczywiście poddana regule nie pewno- ści biznesowej, która obarcza wyłącznie Ubezpieczyciela i nie jest prz e- noszona na Klientów. Analiza portfela umów ubezpieczenia zawartych w latach 2013- 2014 (objętych postępowaniem Urzędu ) wykaz uje , że w związku z rozwiązaniem umowy ubezpieczenia z tego portfela, we wska- zanym okresie Spółka [tajemnica przedsiębiorcy]” Ponadto, „Model ek o- nomiczny produktu nie zakłada ani nie dopuszcz a przeniesienia ryzyka straty (ryzyka gospodarczego) na klienta . Klient ponosi oczywiście ryzyko inwestycyjne i ryzyko sk utku ekonomicznego rozwiązania umowy w pierwszym okresie jej trwania (tj. ryzyko rozwiązania um o wy).” 7. Przedsiębiorca oświadczył również, iż przewidywany wynik finansowy Towarzystwa w relacji do składek wpłaconych przez klientów, przy zał o- żeniu że umowy ubezpieczenia nie będą trwały dłużej niż 10 lat wynosi [tajemnica przedsiębiorcy] nie jest więc wygórowany . Ponadto, przy za- [ 11 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl łożeniu sytuacji, w której umowa ubezpieczenia zapewnia wysokość świadczenia z tytułu wykupu zawsze na poziomie równym wartości Ind y- wid ualnego Rachunku, to Towarzystwo ponosiłoby stratę – wg. Ubezpie- czyciela „wynik finansowy Towarzystwa w relacji do składek wpłacanych przez klientów, w podanych w piśmie latach 2013 -2014 … wyniósłby [ta- jemnica przedsiębiorcy ]. 8. Wskazano również, iż c ena produktu ustalana jest na takim poziomie, aby Ubezpieczyciel z dużym prawdopodobieństwem uzyskał bazę kapit a- łową niezbędną do zapewnienia bezpieczeństwa wszystkich ubezpiecz o- nych Klientów, do czego każdy zakład ubezpieczeń jest zobowiązany przepisami art. 18 ust 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej. 9. Według przedsiębiorcy ryzyko gospodarcze obciąża w pierwszych dwóch latach trwania umowy ubezpieczenia wyłącznie Ubezpieczyciela i p o- średnika ubezpieczeniowego, a stosunek prawny łącząc y Ubezpieczyciela z konsumentem oparty jest na umowie ubezpieczenia zawierającej jasno i jednoznacznie sformułowane zapisy dotyczące świadczeń głównych stron. 10. O dnośnie zarzutu dotyczącego braku informowania w ulotce rekl amowej o ryzyku gromadzenia środkó w we wskazanym programie ubezpieczenio- wo inwestycyjnym przedsiębiorca wyjaśnił iż, kwestionowana ulotka roz- powszechniana była w okresie od 22 kwietnia 2013 r do 31 marca 2014 r. nie b yła jedynym dokumentem informacyjnym, zaś przed zwarciem umowy Konsument zapoznawał się z pełną dokumentacja dotyczącą tej umowy i zawierającą informację o ryzykach związanych z inwestow a- niem tj. Regulaminem Ubezpieczeniowych Funduszy Inwestycyjnych, Charakterystykami Ubezpieczeniowych funduszy… i samą deklaracją przystąpienia do umowy które zawierały pełną informację o ryzyku inw e- stowania. Ponadto, o d dnia 1 kwietnia 2014 r. STUnŻ Ergo Hestia S.A. dokonało modyfikacji ulotki, rozszerzając zakres informacji o ryzykach inwestycyjnych. 11. W kolejnym piśmie z dnia 22 maja 2015 r. spółka przedstawiła dodatk o- we wyjaśnienia odnośnie standardów stosowanych w Towarzystwie mają- cych na celu między innymi zapewnienie klientom informacji o charakt e- rze, warunkach i ryzykach związanych z produktem, wnosząc jednocz e- śnie o dołączenie jako dowodów d o akt sprawy, wzoru Karty produktu według Polskiej Izby Ubezpieczeń, formularza wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia na życie, ogólnych warunków ubezpieczenia poprzedz o- nych informacją wstępną, „w celu pokazania pełniejszego obrazu sta n- dardu prowadzenia p rzez Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń na ż ycie ER GO HESTIA S.A. działalności na styku z Klientem” 12. Ponadto w piśmie z dnia 29 maja 2015 r. (s. ….) Spółka podała , że „w ujęciu procentowym, w portfelu Sopockiego Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie Ergo Hestia S.A. za rok 2014, przypis składki brutto z tytułu p o- lis umów ubezpieczenia z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, zawartych na podstawie wzorców w odniesieniu do których Urząd wszczął postępowanie, stanowi [tajemnica przedsiębiorcy] ” Na żądanie Prezesa UOKiK spółka przedstawiła także dane dotycząc e procenta klien- [ 12 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl tów, którzy w poszczególnych latach, od rozpo częcia oferowania do dnia 30 kwietnia 2015 r. wycofali się z umów ubezpieczenia z ubezpieczeni o- wym funduszem kapitałowym, zawartych na podstawie wzorców w o d- niesieniu do których Urząd wszczął postępowanie. Wyniósł on w roku 2013 – [tajemnica przedsiębiorcy] „Wskaźnik procentowy został ustalony jako stosunek liczby umów ubezpieczenia, które zostały rozwiązane w roku kalendarzowym do sumy liczby umów ubezpieczenia obowiązują- cych na początku tego roku kalendarzowego oraz liczby umów ubezpi e- czenia zwartych w tym roku kalenda rzowym.” 13. Pismem z dnia 2 listopada 2015 roku poinformowano, że ERGO HESTIA zaprzestała w miesiącach czerwcu i lipcu 2015 r. oferowania produktów będących przedmiotem postępowania, i tak: produkt o nazwie Indywidu- alne Ubezpieczenie Inwestycyjne z Regularną Składką Ubezpieczeniową Program Inwestycyjno – Rentowy Advanta – nie jest oferowany od dnia 11 lipca 2015 r.; produkt o nazwie Indywidualne Ubezpieczenie Inwestycyj- ne z Regularną Składką Ubezpieczeniową Program Inwestycyjno– Rentowy Inventus – nie jest oferowany od dnia 11 lipca 2015 r. ; produkt o nazwie Indywidualne Ubezpieczenie Inwestycyjne z Regularną Składką Ubezpi e- czeniową Program In westycyjno – Rentowy Duo Invest – nie jest oferowa- ny od dnia 11 lipca 2015 r.; produkt o nazwie Ubezpieczenie Inwestycyj- ne Program Inwestycyjno – Rentowy Hestia Lepsze Pespektywy nie jest oferowany od dnia 22 czerwca 2015 r. Natomiast ulotka dotycząca pr o- duktu Program Inwestycyjno – Rentowy Hestia Lepsze Pespektywy rozpo- wszechniana była do dnia 31 marca 2014 r. 14. W trakcie postępowania Spółka pismem z dnia 6 listopada 2015 r. zł o żyła wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej 15. W kolejnym pi ś mie z dnia 12 listopada 2015 r. Spółka uzupełniała i d o- precyzowywała wnios ek o wydanie decyzji zobowiązującej w zakresie praktyki zakwestionowanej w niniejszej decyzji. 16. Pismem z dnia 17 listopada 2015r. przedsiębiorca został zawiadomiony o zakończeniu zbierania materiału dowo dowego oraz o prawie do zapozna- nia się z materiałem zgrom adzonym w sprawie. P REZES U RZĘDU USTALIŁ STAN F AKTYCZNY , JAK NIŻEJ . [9] Spółka Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Ergo Hestia SA , została wpisana do Krajo wego Rejestru Sądowego pod numerem 0000024807. Sto- sownie do dokonanego wpisu przedmiotem jej działalności są m.in. ubezpie- czenia na życie, reasekuracja . [10] Spółka w latach 201 2- 2015 oferowała między innymi produkty indywidualne- go ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym ze składką regularną, o nazwach: Program Inwestycyjno-Rentowy Inventus z Re- gularn ą S kładką U bezpieczeniową - oznaczony kodami INIR 01/12 oraz kod INIR 01/14, Program Inwestycyjno –Rentowy Duo Invest z Regularną Składką Ubezpieczeniową oznaczone kodami DIN 02/12 o raz Kod DIN 01/14, Program Inwestycyjno –Rentowy Advanta z Regularną Składką Ubezpieczeniową. Kod ADIR 02/12, Program Inwestycyjno-Rentowy Lepsze Perspektywy, Kod ALI/UFK/OWU/-01/2014. [ 13 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [11] P RODUKT P ROGRAM I NWESTYCYJNO – R ENTOWY I NVENTUS O KODZIE INIR 01/12 BYŁ OFE- ROWANY KONSUMENTOM , OD 21 GRUDNIA 2012 R . DO DNIA 13 KWIETNIA 2014 R . ZAŚ PRODUKT O KODZIE INIR 01/14 JEST OFEROWANY OD DNIA 14 KWIETNIA 2014 R . Przedmiotem ubezpieczenia jest życie Ubezpieczonego ( § . 3 pkt 1 OWU INIR 01/14, INIR 01/12). [12] Zgodnie z postanowieniami OWU, Ogólnymi Warunkami Ubezpieczenia Inw e- stycyjnego z Regularną Składką Ubezpieczeniową. Kod INIR 01/12 oraz kod INIR 01/14. Program Inwestycyjno – Rentowy Inventus:  Ubezpieczycielem jest Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń na Ż ycie Ergo Hestia SA  Ubezpieczony to osoba objęta ochroną ubezpieczeniową: w przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia inwestycyjnego na własny rachunek, Ubezpieczający i Ubezpieczony jest tą sam ą osobą.  U mowa ubezpieczenia może zostać zawarta jeżeli Ubezpieczo ny z końcem roku kalendarzowego , w którym rozpocznie się odpowiedzialność Ergo He- stii , będzie miał ukończone 15 lat a nie będzie miał ukończonego 61 roku życia. (§ 4 OWU) .  Składka ubezpieczeniowa to kwota opłacana regularnie przez Ubezpiecz o- nego w terminach i wysokości wska zanej w umowie ubezpieczenia inwe- stycyjnego , przeznaczona na zasadach określonych w OWU, na nabycie jednostek uczestnictwa, w ramach konta podstawowego.  Konto podstawowe – wydzielona część Indywidualnego Rachunku Jedn o- stek uczestnictwa, na którym ewidencj onowane s ą jednostki uczestnictwa pochodzące z regularnych składek ubezpieczeniowych.  Indywidualny Rachunek Jednostek Uczestnictwa – wyodrębniony rachunek tworzony przez Ergo Hestię dla umowy ubezpieczenia inwestycyjnego, na którym ewidencjonowane są jedn ostki uczestnictwa poszczególnych Ubez- pieczeniowych Funduszy Kapitałowych w ramach konta podstawowego i subkonta.  Wartość wykupu całkowitego - kwota stanowiąca określony w niniejszych Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia w każdym roku polisowym umowy ubezpiecze nia inwestycyjnego procent wartości konta podstawowego.  Opłacona składka ubezpieczeniowa i wpłaty dodatkowe są inwestowane poprzez nabycie jednostek uczestnictwa Ubezpieczeniowych Funduszy Ka- pitałowych. Nabyte jednostki uczestnictwa ewidencjonowane są, zg odnie z określonymi zasadami alokacji , na Indywidualnym Rachunku Jednostek Uczestnictwa.  Wysokość minimalnej dopuszczalnej składki ubezpieczeniowej określona została przez Ergo Hestię w tabeli opłat i limitów i wynosi: 200 zł mi e- sięcznie, 600 zł kwartalnie, 1200 zł półrocznie, 2400 zł rocznie .  W płat y dokonywane są przez ubezpieczonego w okresach miesięcznych , kwartalnych lub rocznych.  Wpłata dodatkowa to dobrowolna wpłata na subkonto dokonywana przez ubezpieczonego w dowolnych terminach i wysokościach . [ 14 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  Ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe ufk - to wydzielony fundusz akty- wów tworzony z części składek ubezpieczeniowych lub wpłat dodatk o- wych, inwestowany w sposób określony w umowie ubezpieczenia inwest y- cyjnego.  Umowa zawierana jest na czas nieokreślony. Każdy ubezpieczony na pra- wo wypowiedzenia umowy ubezpieczenia w każdym czasie, z zachow a- niem okresu wypowiedzenia. Wypowiedzenie umowy ubezpieczenia jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o wypłatę wartości wykupu całkow i- tego oraz wartości wykupu z subkonta. Zgo dnie z § 7 OWU wyplata warto- ści wykupu całkowitego lub wartości wykupu częściowego jest możliwa poczynając od drugiej rocznicy polisy. W przypadku rozwiązania umowy ubezpieczenia przed drugą rocznicą polisy wartość wykupu całkowitego oraz wartość wykupu częściowego nie istnieje. Wartość wykupu całkow i- tego lub wykupu częściowego w kolejnych latach polisowych umowy ube z- pieczenia wynoszą; w 3 roku – 20%, w 4 roku – 30%, w 5 roku -40% , w 6 ro- ku – 50%, w 7 roku -60%, w 8 roku – 70% w 9 roku – 85%, w 10 roku -90%, od 10 roku -100%. Oznacza to, że w przypadku wypowiedzenia lub wystąpi e- nia przez konsumenta z umowy ubezpieczenia w trakcie jej obowiązyw a- nia przedsiębiorca zatrzymuje zgromadzone i wpłacone przez konsumenta składki, w całości – w pierwszych dwóch latac h ubezpieczenia, lub w okre- ślonym w tabeli procencie w kolejnych latach.  Ponadto, zgodnie z OWU w okresie trwania umowy ubezpieczenia Ergo He- stia pobiera następujące opłaty, pobierane z jednostek uczestnictwa z ae- widencjonowanych na koncie podstawowym: 1. Opł at ę początkową od zainwestowanej składki i wpłaty dodatkowej : w ysokość opłaty 15% - pobierana w 1 roku trwania umowy. 2. Miesięczną składkę za ryzyko z tytułu obejmowania Ubezpieczonego ochrona ubezpieczeniową w danym miesiącu polisowym . 3. Miesięczną opłatę administracyjną z tytułu bieżących kosztów admin i- strowania Indywidualnym Rachunkiem Jednostek Uczestnictwa- wyno- szącą w roku 2014 – 9,5 zł. 4. Opłatę manipulacyjną z tytułu wypłaty wartości wykupu całkowitego, wykupu częściowego i wartości wykupu z subkonta : 5. O płatę za zarządzanie Ubezpieczeniowymi Funduszami Kapitał owymi. [13] P ROGRAM I NWESTYCYJNO – R ENTOWY D UO I NVEST . O GÓLNE W ARUNKI U BEZPIECZENIA I NWESTYCYJNEGO Z R EGULARNĄ S KŁADKĄ U BEZPIECZENIOWĄ . Program powyższy oferowany jest konsumentom, od dnia 21 grudnia 2012 r. Do dnia 13 kwietnia 2014 r., oferowany był jako produkt o kodzie DIN 02/12, a począwszy od dnia 14 kwietnia 2014 r. oferowany jest jako produkt o k o- dzie DIN 01/14 Przedmiotem ubezpieczenia jest życie Ubezpieczonego (§. 3 pkt 1 OWU DIN 02/12, DIN 01/14) [14] Zgodnie z postanowieniami OWU:  Ubezpieczycielem jest Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń na Zycie Ergo Hestia SA. [ 15 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  Ubezpieczony to osoba objęta ochroną ubezpieczeniową: w przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia inwestycyjnego na własny rachunek, Ubezpiec zający i Ubezpieczony jest ta sama osobą.  U mowa ubezpieczenia może zostać zawarta jeżeli Ubezpieczony z końcem roku kalendarzowego, w którym rozpocznie się odpowiedzialność Ergo H e- stii, będzie miał ukończone 15 lat a nie będzie miał ukończonego 61 roku życia. ( § 11 OWU- kod DIN 02/12) a w przypadku OWU o kodzie DIN 01/14 – od 1 miesiąca życia do ukończenia 61 roku życia (§12 OWU) .  Składka ubezpieczeniowa to kwota opłacana regularnie przez Ubezpiecz o- nego w terminach i wysokości wskazanej w umowie ubezpiecz enia inwe- stycyjnego, przeznaczona na zasadach określonych w OWU, na nabycie jednostek uczestnictwa, w ramach konta podstawowego.  Konto podstawowe – wydzielona część Indywidualnego Rachunku Jedn o- stek uczestnictwa, na którym ewidencjonowane są jednostki ucz estnictwa pochodzące z regularnych składek ubezpieczeniowych.  Indywidualny Rachunek Jednostek Uczestnictwa – wyod rębniony rachunek tworzony przez Ergo Hestię dla u mowy ubezpieczenia inwestycyjnego, na którym ewidencjonowane są jednostki uczestnictwa posz czególnych Ube z- pieczeniowych Funduszy Kapitałowych w ramach konta podstawowego i subkonta.  Wartość wykupu całkowitego - kwota stanowiąca określony w niniejszych Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia w każdym roku polisowym umowy ubezpieczenia inwestycyjnego pro cent wartości konta podstawowego.  Opłacona składka ubezpieczeniowa i wpłaty dodatkowe są inwestowane poprzez nabycie jednostek uczestnictwa Ubezpieczeniowych Funduszy Ka- pitałowych. Nabyte jednostki uczestnictwa ewidencjonowane są, zgodnie z określonymi za sadami alokacji na Indywidualnym Rachunku Jednostek Uczestnictwa.  Wysokość minimalnej dopuszczalnej składki ubezpieczeniowej określona została przez Ergo Hestię w tabeli opłat i limitów i wynosi: 125 zł mi e- sięcznie, 375 zł kwartalnie, 750 zł półrocznie, 1500 zł rocznie .  Wpłaty dokonywan e są przez ubezpieczonego w okresach miesięcznych, kwartalnych lub rocznych.  Wpłata dodatkowa to dobrowolna wpłata na subkonto dokonywana przez ubezpieczonego w dowolnych terminach i wysokościach.  Ubezpieczeniowe fundusze k apitałowe ufk - to wydzielony fundusz akty- wów tworzony z części składek ubezpieczeniowych lub wpłat dodatk o- wych, inwestowany w sposób określony w umowie ubezpieczenia inwest y- cyjnego.  Umowa zawierana jest na czas nieokreślony. Każdy ubezpieczony ma pra- wo wy powiedzenia umowy ubezpieczenia w każdym czasie, z zachow a- niem okresu wypowiedzenia. Wypowiedzenie umowy ubezpieczenia jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o wypłatę wartości wykupu całkow i- tego oraz wartości wykupu z subkonta. Zgodnie z § 10 OWU oraz odpo- wiednio § 7 OWU kod DIN 01/14 wyp łata wartości wykupu całkowitego lub [ 16 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl wartości wykupu częściowego jest możliwa poczynając od drugiej rocznicy polisy. W przypadku rozwiązania umowy ubezpieczenia przed drugą roc z- nic ą polisy wartość wykupu całkowitego oraz wartość wykupu częściowego nie istnieje. Wartość wykupu całkowitego lub wykupu częściowego w k o- lejnych latach polisowych umowy ubezpie czenia wynoszą; w 3 roku – 10%, w 4 roku – 30%, w 5 roku - 40% , w 6 roku – 50%, w 7 roku - 60%, w 8 roku – 70%, w 9 roku – 85%, w 10 roku - 90%, od 10 roku - 100%. Oznacza to, że w przypadku wypowiedzenia lub wystąpienia przez konsumenta z umowy ubezpieczenia w trakcie jej obowiązywania przedsiębiorca zatrzymuje zgromadzone i wpłacone przez konsumenta składki, w całości – w pierw- szych dwóch latach ubezpieczenia, lub w określonym w tabeli procencie w kolejnych latach.  Ponadto, zgodnie z OWU, w okresie trwania umowy ubezpieczenia Ergo Hestia pobiera następujące opłaty, pobierane z jednostek uczestnictwa zaewidencjonowanych na koncie podstawowym: 1. Opłatę początkową od wpłaty dodatkowej: w ysokość opłaty 2% - pierwsza wpłata i kolejne jeżeli suma wpłat wcześniej dokonanych jest mniejsza niż 100.000 zł . 2. Miesięczną składkę za ryzyko z tytułu obejmowania Ubezpieczonego ochrona ubezpiec zeniową w danym miesiącu polisowym. 3. Miesięczną opłatę administracyjną z tytułu bieżących kosztów admin i- strowania Indywidualnym Rachunkiem Jednostek Uczestnictwa- wyno- szącą w roku 2014 – 9,5 zł. 4. Opłatę manipulacyjną z tytułu wypłaty wartości wykupu całkow itego, wykupu częściowego i wartości wykupu z subkonta . Opłatę za zarzą- dzanie Ubezpieczeniowymi Funduszami Kapita łowymi. [15] P ROGRAM I NWESTYCYJNO – R ENTOWY A DVANTA . O GÓLNE W ARUNKI U BEZPIECZENIA I NWE- STYCYJNEGO Z R EGULARNĄ S KŁADKĄ U BEZPIECZENIOW Ą . Program powyższy oferowany jest konsumentom, od dnia 21 grudnia 2012 r. Kod ADIR 02/12 Przedmiotem ubezpieczenia jest życie Ubezpieczonego (§ 3 pkt 1 OWU) [16] Zgodnie z postanowieniami OWU:  Ubezpieczycielem jest Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń na Zycie Ergo Hestia SA  Ubezp ieczony to osoba objęta ochroną ubezpieczeniową: w przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia inwestycyjnego na własny rachunek, Ubezpieczający i Ubezpieczony jest tą sam ą osobą.  U mowa ubezpieczenia może zostać zawarta jeżeli Ubezpieczony z końcem roku kalend arzowego, w którym rozpocznie się odpowiedzialność Ergo H e- stii, będzie miał ukończone 15 lat a nie będzie miał ukończonego 61 roku życia ( § 11 OWU) .  Składka ubezpieczeniowa to kwota opłacana regularnie przez Ubezpiecz o- nego w terminach i wysokości wskazane j w umowie ubezpieczenia inwe- stycyjnego, przeznaczona na zasadach określonych w OWU, na nabycie jednostek uczestnictwa, w ramach konta podstawowego [ 17 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  Konto podstawowe – wydzielona część Indywidualnego Rachunku Jedn o- stek uczestnictwa, na którym ewidencjonowane są jednostki uczestnictwa pochodzące z regularnych składek ubezpieczeniowych.  Indywidualny Rachunek Jednostek Uczestnictwa – wyod rębniony rachunek tworzony przez Ergo Hestię dla umowy ubezpieczenia inwestycyjnego, na którym ewidencjonowane są jednostki uczestnictwa poszczególnych Ube z- pieczeniowych Funduszy Kapitałowych w ramach konta podstawowego i subkonta.  Wartość wykupu całkowitego - kwota stanowiąca określony w niniejszych Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia w każdym roku polisowym umowy ubezpieczenia inwestycyjnego procent wartości konta podstawowego.  Opłacona składka ubezpieczeniowa i wpłaty dodatkowe są inwestowane poprzez nabycie jednostek uczestnictwa Ubezpieczeniowych Funduszy Ka- pitałowych. Nabyte jednostki uczestnictwa ewidencjonowane są, zgodni e z określonymi zasadami alokacji na Indywidualnym Rachunku Jednostek Uczestnictwa.  Wysokość minimalnej dopuszczalnej składki ubezpieczeniowej określona została przez Ergo Hestię w tabeli opłat i limitów i wynosi: 200 zł mi e- sięcznie, 600 zł kwartalnie, 1200 zł półrocznie, 2400 zł rocznie .  Wpłaty dokonywana są przez ubezpieczonego w okresach miesięcznych, kwartalnych lub rocznych.  Wpłata dodatkowa to dobrowolna wpłata na subkonto dokonywana przez ubezpieczonego w dowolnych terminach i wysokościach.  Ubezpie czeniowy fundusz kapitałow y - to wydzielony fundusz aktywów tworzony z części składek ubezpieczeniowych lub wpłat dodatkowych, i n- westowany w sposób określony w umowie ubezpieczenia inwestycyjnego.  Umowa zawierana jest na czas nieokreślony. Każdy ubezpieczo ny ma pra- wo wypowiedzenia umowy ubezpieczenia w każdym czasie, z zachow a- niem okresu wypowiedzenia. Wypowiedzenie umowy ubezpieczenia jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o wypłatę wartości wykupu całkow i- tego oraz wartości wykupu z subkonta. Zgodnie z § 1 0 OWU wyp ł ata war- tości wykupu całkowitego lub wartości wykupu częściowego jest możliwa poczynając od drugiej rocznicy polisy. W przypadku rozwiązania umowy ubezpieczenia przed drugą rocznicą polisy wartość wykupu całkowitego oraz wartość wykupu częściowego nie istnieje. Wartość wykupu całkow i- tego lub wykupu częściowego w kolejnych latach polisowych umowy ube z- pieczenia wynoszą : w 3 roku – 20%, w 4 roku – 30%, w 5 roku - 40% , w 6 roku – 50%, w 7 roku - 60%, w 8 roku – 70%, w 9 roku – 85%, w 10 roku - 90%, od 10 roku - 100%. Oznacza to, że w przypadku wypowiedzenia lub wystąpienia przez konsumenta z umowy ubezpieczenia w trakcie jej ob o- wiązywania przedsiębiorca zatrzymuje zgromadzone i wpłacone przez konsumenta składki, w całości – w pierwszych dwóch latach ube zpiecze- nia, lub w określonym w tabeli procencie w kolejnych latach.  Ponadto, zgodnie z § 24 OWU w okresie trwania umowy ubezpieczenia Er- go Hestia pobiera następujące opłaty, pobierane z jednostek uczestnictwa zaewidencjonowanych na koncie podstawowym: [ 18 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1. Opł at ę początkową od zainwestowanej składki ubezpieczeniowej i wpłaty dodatkowej: w ysokość opłaty 15% - w pierwszym roku trwania umowy. 2. Miesięczną składkę za ryzyko z tytułu obejmowania Ubezpieczonego ochrona ubezpieczeniową w danym miesiącu polisowym. 3. Miesi ęczną opłatę administracyjną z tytułu bieżących kosztów admin i- strowania Indywidualnym Rachunkiem Jednostek Uczestnictwa- wyno- sz ącą w roku 2014 – 9,5 zł. 4. Opłatę manipulacyjną z tytułu wykonania konwersji jednostek uczest- nictwa- pierwsze 12 konwersji - 0 zł, 13 i następne konwersje - 15 zł. 5. Opłatę manipulacyjn ą za zamianę ubezpieczenia na bezzskładkowe - 50 zł. 6. Opłatę manipulacyjn ą za potwierdzenie dokonania cesji praw z umowy ubezpieczenia inwestycyjnego – 50 zł. 7. Opłatę manipulacyjną z tytułu wykupu wartości wykupu całkow itego , wartości wykupu częściowego lub wartości wykupu z subkonta - druga, trzecia i czwarta wypłata – 15 zł. 8. Opłatę za zarządzanie Ubezpieczeniowymi Funduszami Kapitał owymi. [17] O GÓLNE W ARUNKI U BEZPIECZENIA I NWESTYCYJNEGO . P ROGRAM I NWESTYCYJNO -R ENTOWY L EPSZE P ERSPEKTYWY , WRAZ Z TABELĄ OPŁAT I LIMITÓW . Program powyższy oferowany jest konsumentom, od dnia 3 marca 2014 r. Kod ALI/UFK/OWU/- 01/2014 obowiązujące od dnia 3 marca 2014 r. Przedmiotem ubezpieczen ia jest życie Ubezpieczonego (§ 3 pkt 1 OWU). [18] Zgodnie z postanowieniami OWU:  Ubezpieczycielem jest Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń na Ż ycie Ergo Hestia SA.  Ubezpieczony to osoba objęta ochroną ubezpieczeniową: w przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia inwestycyjnego na własny rachunek, Ubezpieczaj ący i Ubezpieczony jest tą sam ą osobą.  U mowa ubezpieczenia może zostać zawarta jeżeli Ubezpieczony z końcem roku kalendarzowego, w którym rozpocznie się odpowiedzialność Ubezpie- czyciela , będzie miał ukończone 2 lata a nie będzie miał ukończonego 70 ro ku ż ycia. ( § 5 OWU).  Składka ubezpieczeniowa to kwota opłacana regularnie przez Ubezpiecz o- nego w terminach i wysokości wskazanej w umowie ubezpieczenia inw e- stycyjnego, przeznaczona na zasadach określonych w OWU, na nabycie jednostek uczestnictwa, ewidencjonowanych na koncie podstawowym.  Konto podstawowe – wydzielona część Indywidualnego Rachunku Jedn o- stek uczestnictwa, na którym ewidencjonowane są jednostki uczestnictwa nabyte za składki ubezpieczeniowe na zasadach określonych w OWU .  Indywidualny Rachunek Jednostek Uczestnictwa – wyod rębniony rachunek tworzony przez Ergo Hestię dla umowy ubezpieczenia, na którym ewide n- [ 19 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl cjonowane są jednostki uczestnictwa poszczególnych Funduszy na koncie podstawowym i subkoncie.  Wartość wykupu całkowitego - kwota stanowiąca okr e ślony w Tabeli opłat i limitów, w każdym kolejnym roku trwania ochrony ubezpieczeniowej, procent wartości konta podstaw owego.  Opłacona składka ubezpieczeniowa i wpłaty dodatkowe są inwestowane poprzez nabycie jednostek uczestnictwa Ubezpieczeniowych Funduszy Ka- pitałowych. Nabyte jednostki uczestnictwa ewidencjonowane są, zgodnie z określonymi zasadami alokacji na Indywidualnym Rachunku Jednostek Uczestnictwa.  Wysokość minimalnej dopuszczalnej składki ubezpieczeniowej określona została przez Ergo Hestię w tabeli opłat i limitów i wynosi: 200 zł mi e- sięcznie, 600 zł kwartalnie, 1200 zł półrocznie, 2400 zł rocznie .  Wpłaty dokonywan e są przez ubezpieczonego w okresach miesięcznych, kwartalnych lub rocznych.  Wpłata dodatkowa to dobrowolna wpłata na subkonto dok onywana przez ubezpieczonego w dowolnych terminach i wysokościach.  Ubezpieczeniowy fundusz kapitałow y ufk - to wydzielony fundusz akty wów tworzony z części składek ubezpieczeniowych lub wpłat dodatkowych, i n- westowany na zasadach określony ch w umowie ubezpieczenia.  Umowa zawierana jest na czas nieokreślony. Każdy ubezpieczony ma pra- wo wypowiedzenia umowy ubezpieczenia w każdym czasie, z zachow a- niem okresu wypowiedzenia. Wypowiedzenie umowy ubezpieczenia jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o wypłatę wartości wykupu całkow i- tego oraz wartości wykupu z subkonta. Zgodnie z § 20 OWU oraz Tabelą Opłat i limitów wyp łata wartości wykupu całkowitego lub wartości wykupu częściowego jest możliwa poczynając od drugiej rocznicy polisy. W prz y- padku rozwiązania umowy ubezpieczenia przed drugą rocznicą polisy war- tość wykupu całkowitego oraz wartość wykupu częściowego nie istnieje. Wartość wykupu całkowitego lub wykupu częściowego w kolejnych latach polisow ych umowy ubezpieczenia wynoszą: w 3 roku – 20%, w 4 roku – 30%, w 5 roku - 40%, w 6 roku – 50%, w 7 roku - 60%, w 8 roku – 70%, w 9 roku – 85%, w 10 roku - 90%, od 10 roku - 100%. Oznacza to, że w przypa d- ku wypowiedzenia lub wystąpienia przez konsumenta z umowy ubezpi e- czenia w trakcie jej obowiązywania przedsiębiorca zatr zymuje zgroma- dzone i wpłacone przez konsumenta składki, w całości – w pierwszych dwóch latach ubezpieczenia, lub w określonym w tabeli procencie w k o- lejnych latach.  Ponadto zgodnie z OWU w okresie trwania umowy ubezpieczenia Ergo He- stia pobiera następujące opłaty, pobierane z jednostek uczestnictwa z ae- widencjonowanych na koncie podstawowym: 1. Opłatę początkową od wpłaty dodatkowej: w ysokość opłaty 2% - war- tości wpłaty dodatkowej. 2. Miesięczną składkę za ryzyko z tytułu obejmowania Ubezpieczonego ochrona ubezpi eczeniową w danym miesiącu polisowym – stanowiąca [ 20 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl iloczyn: sumy na ryzyku oraz wskaźnika śmiertelności zależnego od a k- tualnego wieku Ubezpieczonego. Wysokość miesięcznych wskaźników śmie r telności określone są w Tabeli opłat i limitów. 3. Miesięczną opłatę administracyjn ą z tytułu bieżących kosztów admin i- strowania Indywidualnym Rachunkiem Jednostek Uczestnictwa- wyno- sz ącą w roku 2014 – 9,5 zł. 4. Opłatę manipulacyjną z tytułu wykonania konwersji jednostek uczest- nictwa:- 13 i kolejne konwersje - 15 zł . Opłatę za zarządzanie Ubezpieczeniowymi Funduszami Kapitałowymi - wyso- kość rocznej opłaty za zarządzanie danym Funduszem 2,5% . [19] Ponadto, odnośnie zarzutu dotyczącego materiału reklamowego badanego w niniejszej sprawie, mając na uwadze przedstawione przez przedsiębiorcę dokumenty zostało stwierdzone, iż w rozpowszechnianych ulotkach rekl a- mujących produkt o nazwie: Program Inwestycyjno – Rentowy Hestia Lepsze Perspektywy, datowanych na kwiecień 2013 r.; przedsiębiorca pominął istotne informacje w zakresie ryzyka zw iązanego z inwestowaniem środków pieniężnych w ramach przedmiotowego produktu ubezpieczeniowo inwest y- cyjnego. Przedmiotowa czterostronicowa ulotka obok zdjęcia, nazwy programu, - pierwsza strona, miejsca oferowania produktu z podaniem telefonów ko n- taktow ych i numeru infolinii przedsiębiorców - podanych na ostatniej stro- nie, zawierała informacje prezentujące cel ubezpieczenia, informacje o k o- rzyściach wynikających z długotrwałego ubezpieczenia, którymi były między innymi: „zabezpieczenie finansowe po przejściu na emeryturę, finansowanie stypendium dla dzieci lub wnuków, zabezpieczenie finansowe rodziny i bl i- skich”. Kolejny punkt ulotki zatytułowany „Konstrukcja Ubezpieczenia” zawierał informacje o tym że program podzielony został na dwa okresy: i n- westy cyjny oraz rentowy, gdzie wymieniono korzyści wynikające z tej formy oszczędzania, występujące w obu tych okresach. Ponadto, w kolejnym punkcie ulotki - strona 3 - zatytułowanym „Ubezpieczeniowe Fundusze Kap i- tałowe” zamieszczono graficzny wykres słupkowy obrazujący strategię inw e- stycyjną wraz z oczekiwaną stopą zwrotu inwestycji dla czterech wskazanych na wykresie portfeli inwestycyjnych. Powyższa ulotka – jej treść - ogranicza- ła się zatem do wyeksponowania korzyści związanych z inwestycją, kosztem braku informacji dotyczących okoliczności, w których inwestycja może nie przynieść zysku lub wygen e rować straty. Z dniem 1 kwietnia 2014 r. przedsiębiorca w nowej ulotce reklamowej, dot y- czącej analizowanego produktu o identycznej szacie graficznej i zbliżonej treści uzupełnił brakujące informacje. Na stronie czwartej ulotki zawarto szczegółową informacje o istniejącym ryzyku inwestycyjnym, związanym z reklamowanym produktem. M AJĄC NA UWADZE ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY , P REZES U RZĘDU ZWAŻYŁ , CO NASTĘP UJE . [20] Możliwość rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzależniona jest od uprzedniego stwierdzenia, [ 21 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl czy zagrożony został w niej interes publicznoprawny . Prezes Urzędu jest bo- wiem uprawniony do realizacji zasadniczego celu powołanej ustawy, którym, zgodnie z art. 1 ust. 1, jest określanie warunków rozwoju i ochrony konk u- rencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony in- teresów przedsiębiorców i konsumentów. Istnienie interesu publicznego jest jednocz eśnie konieczną przesłanką zastosowania sankcji przewidzianych w przepisach ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Pojęcie interesu publicznego należy jednak interpretować przez pryzmat a k- sjologii ustawodawstwa antymonopolowego. Sformułowanie „ w interesie pu- blicznym ” oznacza, że ochrona podejmowana jest w interesie państwa, ni e- zależnie od działań jednostek i niezależnie od ich interesów. Zgodnie z dotychczasową linią orzecznictwa naruszenie interesu publiczn o- prawnego ma miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z przepisami prawa dotknięty został „szerszy krąg uczestników rynku”, a także, gdy działania te wywołują na rynku inne niekorzystne zjawiska. Istnienie interesu publiczn o- prawnego należy oceniać przez pryzmat szerszego spojrzenia, uwzględniają- c ego całość negatywnych skutków działań na określonym rynku. Użytego sformułowania: „dotknięcie skutkami działań”, nie można jednak rozumieć w sposób wąski, jako tylko bezpośredniego pokrzywdzenia uczestników rynku. Trzeba tu oceniać całość negatywnych skutków działań przedsiębiorcy, kier u- jąc się ogólnymi celami prawa ochrony konkurencji i konsumentów (por. w y- rok Sądu Najwyższego, III SK 40/07, z dnia 5 czerwca 2008 r.). Rozpatrywana sprawa ma, w ocenie Prezesa Urzędu, charakter publiczn o- prawny, albowiem dotyczy ochrony interesu szerokiej grupy konsumentów, którzy są lub mogą być klientami przedsiębiorcy. Jednocześnie działania przedsiębiorcy, kwalifikowane jako sprzeczne z prawem, zasadami współż y- cia społecznego i dobrymi obyczaja mi wywołują negatywne skutki na rynku. [21] W postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja, Spółce postawiono zarzuty naruszenia art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsu mentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy, zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą- cy ch zbiorowe interesy konsumentów, z kolei ust. 2 tego artykułu stanowi, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rej e- stru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone (pkt 1), 2) naruszenie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji (pkt 2), 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji (pkt 3). Aby działania przedsiębiorcy mogły zostać uznane za sprzeczne z powołanymi wyżej przepisami art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ni e- zbędne jest wykazanie, iż spełniają one łącznie następujące przesłanki:  ujawniają się w obrocie konsumenckim, a więc dotyczą relacji przedsię- biorca-konsument,  stanowią działanie bezprawne, [ 22 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  naruszają zbiorowe interesy konsume n tów. [22] Spółka jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o och ronie kon- kurencji i konsumentów, zgodnie z którym pod pojęciem tym rozumie się m.in. przedsiębiorcę w znaczeniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 584). Artykuł 4 tej ust a wy stanowi, iż: 1) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osob a prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospo darczą, 2) za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakr e- sie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Z godnie z treścią art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dzi a- łalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kop a- lin ze z łóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganiz o- wany i ciągły. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i art. 22 1 Kodeksu cywilnego za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokon u- jącą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gosp o- darczą lub zaw o dową. Niewątpliwie osoby fizyczne zawierające umowy ubezpieczenia na życie, w tym także ubezpieczenia grupowego, w celach wyłącznie konsumpcyjnych/ osobistych/indywidualnych czyli niezwiązanych z d ziałalnością gospodarczą, czy zarobkową są konsumentami. Takie stanowisko podziela rów n ież Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SK 42/14. W przedmiotowej sprawie oferowanie przez Spółkę - będącą przedsiębiorcą - konsumentom prod uktów ubezpieczeniowych nie budzi wątpliwości, co prz e- sądza o tym, iż pierwszą z przesłanek art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen tów należy uznać za spełnioną. [23] Zdaniem Prezesa Urzędu, za wypełnioną należy uznać także trzecią prz e- słankę, bowiem naruszenie zbiorowych interesów konsumentów ma miejsce wtedy, gdy działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowości, to jest w sytuacji, gdy skierowane jest nie tylko do indywidua l- nych konsumentów, lecz szerszego, nieograniczonego liczbowo kręgu osób, do których dotarła i dotrzeć może oferta przedsiębiorcy. W rozpatrywanej sprawie wymieniony warunek jest spełniony, bowiem oferta usług ubezpie- czeniowych przedstawiona przez Spółkę adresowana była i jest nie do ściśle określonego, konkretnego konsumenta, lecz do z góry nieokreślonej, niemoż- liwej do zidentyfikowania liczby konsumentów, których sytuacja jest ide n- tyczna i wspó lna. [24] Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje „zbiorowego interesu konsumentów”, ograniczając się jedyn ie do sprecyzowania (art. 24 ust. 3), że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Przez godzenie w zbiorowe interesy konsumentów (które może polegać zarówno na naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów, jak i na samym zagrożeniu [ 23 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl ich narusz enia) należy rozumieć narażenie na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich konsumentów poprzez stosowaną przez przedsiębiorcę praktykę, obejmującą i działania, i zaniechania. Oceniając działanie prze d- siębiorcy przez pryzmat definicji zawartej w art. 24 ust. 2 ww. ustawy , na- leży ustalić, czy jego działania mogą naruszać interesy nieoznaczonego kręgu potencjalnych klientów. Tego typu naruszenie wystąpi wówczas, gdy dział a- nia przedsiębiorcy dotyczą zbiorowości i mogą dotknąć każdego potencjaln e- go kl ienta, czyli gdy są powszechne. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, zgodnie z którym naruszenie zbiorowych interesów konsumentów ma miejsce wówczas, gdy potencjalną daną praktyką przedsiębiorcy może być dotknięty każdy konsument w analogicznych okolicznościach . Interes konsumentów n a- leży przy tym rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę na zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, że określenie stałego czy zamkniętego katalo gu interesów konsumentów nie jest ani możliwe, ani zasadne. Naruszenie zbi o- rowego interesu konsumentów jest powiązane z naruszaniem interesów g o- spodarczych konsumentów. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno nar u- szenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze majątkowym), jak i pr a- wo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom dokon y- wanie transakcji handlowych z przedsiębiorcami przy całkowitym zrozumie niu rzeczywistego sensu ekonomicznego i prawnego dokonywanych czynności, czego przejawem może być m.in. prawo do uzyskania przez konsumenta od przedsiębiorcy pełnej i rzetelnej informacji w zakresie zasad ustalania wł a- ściwości miejscowej sądu, czy też praw o do niestosowania wobec konsumenta mechanizmów, które powstrzymywałby go przed rozwiązaniem umowy ube z- pieczenia z ufk. [25] Zdaniem Prezesa Urzędu , działania STU ERGO HESTIA mogą naruszać interesy nieoznaczonego kręgu obecnych i potencjalnych klientów przedsiębiorcy i jest na nie narażony każdy konsument, który chciałby rozwiązać umowę ubezpieczenia z ufk, czy też zawrzeć umowę ubezpieczenia z ufk , bowiem oferta usług ubezpieczeniowych przedstawiona przez Spółkę adresowana b y- ła i jest nie do ściśle określonego, konkretnego konsumenta, lecz do z góry nieokreślonej, niemożliwej do zidentyfikowania liczby konsumentów, któ- rych sytuacja jest identyczna i wspólna. W rozpatrywanej sprawie mamy więc do czynienia z działaniem mogącym godzić w zbiorowe interesy kons u- ment ów. [26] Analizując kolejną przesłankę , tj. bezprawność działań przedsiębiorcy, okre- śloną w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów podnieść nale- ży, iż pojęcie bezprawności zdefiniować można jako, sprzeczność zachowań adresata normy z przepisami pr awa oraz zasadami współżycia społecznego . Wymaga podkreślenia, iż chodzi tu o sprzeczność z szeroko pojętym porzą d- kiem prawnym. Pozwala to na stwierdzenie i uznanie, że za bezprawne nal e- ży uznać działania sprzeczne z nakazem zawartym w obowiązującym akcie prawnym, tutaj w ustawie. Bezprawność jest zatem czynnikiem o charakt e- rze obiektywnym, tzn. niezależnym od wystąpienia szkody, czy istnienia z a- miaru dopuszczenia się do działań bezprawnych po stronie adresata normy. Podkreślenia wymaga ponadto okoliczność, iż przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiują pojęcia bezprawności działań [ 24 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl przedsiębiorcy , dlatego też, w celu konkretyzacji oraz wykazania spełnienia przesłanki bezprawności niezbędnym jest odniesienie się bezpośrednio do i n- nych ustaw, gdyż dopiero na ich podstawie możliwa będzie ocena działań przedsiębiorcy odnośnie jej zgodności z pr awem. [27] W PUNKCIE I SENTENCJI DECYZJI , przedsiębiorcy przedstawiono zarzut sprze - czność działań z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. Nr 153, poz. 1503 ze zmianami). Zgodnie z jego brzmieniem czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza i n- teres innego przedsiębiorcy l ub klienta . [28] Warunkiem koniecznym dla wykazania, że dany przedsiębiorca stosuje czyn nieuczciwej konkurencji, w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 ww. ustawy, jest wykazanie, że jego działanie jest nie tylko sprzeczne z prawem lub d o- brymi obyczajami ale również, że to działanie narusza interes jego klienta, którym może być zarówno przedsiębiorca jak i konsument. [29] Pojęcie dobrych obyczajów nie zostało w prawie zdefiniowane, ale podobnie jak zasady współżycia społecznego, jest przedmiotem wielu orzeczeń sąd o- wych oraz opracowań doktryny 1 . Wskazuje się w nich, że dobre obyczaje to uczciwe zasady postępowania i ustalone zwyczaje w ujęciu etyczno -mo- ralnym, a na ich treść składają się elementy etyczne i socjologiczne kształ- towane przez oceny moralne i społeczne stanowiące uzupełnienie porządku prawnego. W zakresie określenia istoty poszanowania dobrych obyczajów orzecznictwo odwołuje się m. in. do istoty dobrego obyczaju jako szeroko rozumianego szacunku dla drugiego człowieka. Przy takim założeniu sprzec z- ne z dobrym obyczajem jest np. nierzetelne udzielanie informacji konsu- mentom, wykorzystanie ich niewiedzy czy braku doświadczenia życiowego 1 . W doktrynie przybliżając treść omawianego pojęcia, zwraca się także uwagę na fakt, iż wedle tradycyjnego stanowiska dobre obyczaje były oceniane z punktu widzenia zasad etycznych i moralnych, podstawą orzekania zaś miało być „poczucie godności ogółu ludzi, myślących sprawiedliwie i słusznie”. Miarę tych wymogów stanowił poziom moralny właściwy godziwemu życiu z a- robkowemu i gospod arczemu. Posługiwano się w tym ujęciu pewnym wzo r- cem w postaci przeciętnego członka danej społeczności, a także odwołaniem do pewnych wartości pożądanych i akceptowanych w obrocie rynkowym 1 . W literaturze dopuszcza się także dokonywanie stosownych ocen na podstawie norm środowiskowych, a więc o węższym zasięgu oddziaływ ania. [30] W wyroku z dnia 16 stycznia 2013 r., w sprawie o sygn. akt XVII AmC 5406/11, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, definiując pojęcie d o- brych obyczajów wskazał, że poprzez dobre obyczaje rozumiemy pewien powtarzalny wzorzec zachowań, który jest aprobowany przez daną społec z- ność lub grupę. Są to pozaprawne normy postępowania, którymi przedsię- biorcy winni się kierować. Ich treści nie da się określić w sposób wyczerp u- jący, ponieważ kształtowane są przez ludzkie postawy uwarunkowane z a- równo przyjmowanymi wartościami moralnymi, jak i celami ekonomicznymi 1 Por. np. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 13 listopada 1991 r., I ACr 411/91, Wokanda 1992/4, J. Szwaja w: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – Komentarz, Warszawa 2000, s. 122- 133, R. Stefanicki, Dobre obyczaje w prawie polskim, Przegląd Prawa Han dlowego, 2002/5. [ 25 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl i związanymi z tymi praktykami życia gospodarczego. Wszystkie one podl e- gają zmianom w ślad za zmieniającymi się ideologiami politycznymi i s po- łeczno - gospodarczymi oraz przewartościowaniami moralnymi. W szczególn o- ści zaś, dobre obyczaje to normy postępowania polecające nienadużywania w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomic z- nej. Natomiast w wyroku z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt XVII Ama 118/04 Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, że , za sprzeczne z do- brymi obyczajami można uznać działania zmierzające do niedoinformow a- nia, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania u konsumenta, a także wykorzystania jego niewiedzy lub na iwności. [31] Z uwagi na to, iż normy postępowania będące „dobrymi obyczajami” mają z reguły charakter moralny i zwyczajowy, nie da się określić zamkniętego ich katalogu. Dopiero w konkretnej sytuacji możliwe jest przypisanie im okr e- ślonej treści poprzez ocenę konkretnego postępowania z punktu widzenia ukształtowanej, uczciwej postawy przedsiębiorców – przyjmując za miernik uczciwości ocenę zorientowaną na zapewnienie niezakłóconego funkcjon o- wania konkurencji przez rzetelne i niezafałszowane współzawodnictwo pod względem jakości, ceny i innych pożądanych przez klientów cech oferow a- nych towarów i usług oraz poszanowanie pozycji konsumentów. Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy: W płaszczyźnie stosunków kontraktowych zasady te wyrażają się istnieniem powszechnie akceptowanych reguł przyzwoitego z a- chowania się wobec kontrahenta. Szczególne znaczenie mają reguły uczc i- wości i rzetelności tzw. „kupieckiej”, których należy wymagać od przedsię- biorcy – profesjonalisty na rynku, a mianowicie przestrzegania dobrych oby- czajów, zasad uczciwego obrotu, rzetelnego postępowania czy lojalności i zaufania 1 . Zdaniem organu ochrony konsumentów, zasady uczciwości i rz e- telności kupieckiej przy tworzeniu umowy ubezpieczenia na życie z ubezpi e- czeniowym funduszem k apitałowym powinny uwzględniać również interes konsumentów, a przynajmniej go nie naruszać. Działania przedsiębiorcy nie powinny dążyć do uprzywilejowania tylko silniejszej strony kontraktu, z je d- noczesnym pokrzywdzeniem tej słabszej – czyli konsumenta. [32] Oz nacza to, że wskazana w art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zwanej dalej uznk, klauzula generalna dobrych obyczajów m o- że stanowić samodzielną podstawę odpowiedzialności przedsiębiorcy za d o- puszczenie się czynu nieuczciwej konkurencji także w sytuacjach, gdy okr e- ślone zachowanie nie jest sprzeczne z przepisami prawa, o ile tylko zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Do dobrych obyczajów zaliczyć należy, w szczególności, następujące wartości: uczciwość, szcz e- ro ść, lojalność, rzetelność i fachowość. Natomiast jako sprzeczne z dobrymi obyczajami należy rozumieć działania, które uniemożliwiają realizację tych wartości, w tym także działania prowadzące do dezinformacji lub wywołania u konsumenta błędnego mniemania, wykorzystania jego niewiedzy lub naiw- ności, ukształtowania stosunku zobowiązaniowego niezgodnie z zasadą ró w- norzędności stron, czyli działania powszechnie uznawane za nieuczciwe, ni e- rzetelne lub sprzeczne z akceptowanymi stan dardami zachowań [33] Przepis art. 3 ust. 1 uznk odsyła również do przesłanki zagrożenia lub nar u- szenia interesu innego przedsiębiorcy lub klienta. Pod pojęciem „klienta” należy również rozumieć konsumenta w rozumieniu ustawy o ochronie … . In- teresy konsumenta należy rozpatrywać przede wszys tkim w wymiarze eko- [ 26 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl nomicznym, to znaczy, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przedsiębiorca powinien dążyć do tego, aby interes ekonomiczny nie doznał nieusprawiedliwionego uszczerbku na skutek nierzetelnych działań przedsię- biorcy. Przepisy uznk nie przewidują przy ocenie zasadności zarzucanego przedsię- biorcy czynu nieuczciwej konkurencji przeprowadzenia testu przeciętnego konsumenta , tym niemniej Prezes UOKiK uznając, że przyjęcie kryterium n a- ruszenia (zagrożenia) interesu przeciętnego konsumenta będzie w rozpatr y- wanej sprawie pomocne, dla dokonania obiektywnej oceny zakwestionowa- nych działań Spółki, postanowił taki test przeprow a dzić. Jednocześnie, ponieważ uznk nie definiuje pojęcia przeciętnego konsumenta wykorzystane zostanie pojęcie uży te w ustawie z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206; dalej: upnpr). [34] Zgodnie z art. 2 pkt 8 upnpr , przez przeciętnego konsumenta rozumie się konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny tej powinno dokonać się z uwzględnieniem czynników sp o- łecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jedn o- znacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na o d- działywanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa d o- tyczy ze względu na szczególne cechy, takie jak m. in. wiek, wykształcenie, sprawność fizyczna czy umysłowa. Wzorzec przeciętnego konsumenta nie jest stały, zmienia się bowiem w zależności od okoliczności konkretnego przypadku. Stopniowy rozwój orzecznictwa TSUE doprowadził do utrwalenia modelu konsumenta jako konsumenta rozważnego, przeciętnie zorientow a- nego, mającego prawo do rzetelnej informacji niewprowadzającej w błąd, zawierającej wszelkie niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia danego towaru. W świetle orzecznictwa TSUE, poziom percepcji i uwagi ko n- sumenta różni się w zależności od tego, jakiego produktu dotyczy praktyka rynko wa oraz w jakich okolicznościach produkt ten jest nab ywany 2 . [35] W ocenie Prezesa UOKiK, przeciętny konsument nie musi posiadać pełnej (fachowej) wiedzy na temat ubezpieczeń ufk, charakteru opłat, które pobi e- ra Towarzystwo. Jak wynika z powyższego, mimo posiadania przez przecię t- nego konsumenta pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości nie można jednak uznać, że jego świadomość warunków umownych jest na tyle pełna, że zna on szczegółowe regulacje prawne związane z umowami ube z- pieczenia ufk czy wypowiedzenia tak zawar tych umów. [36] W przedmiotowej sprawie przyjęty model przeciętnego konsumenta dotyczy zatem konsumenta zawierającego za pośrednictwem Spółki umowę ubezpi e- czenia na życie z ufk lub zainteresowanego zawarciem takiej umowy. Prz y- jąć można, ż e prz eciętny konsument to osoba, która potrafi ocenić kierow a- ny do niej przez Spółkę przekaz reklamowy na podstawie przekazanych w 2 Por. np. C-342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer Rec. 1999, s. I-3819, pkt 26; C-299/99 Philips Rec. 2002, s. I- 5475, pkt 63, a także wyroki z 2007 r. w sprawach C -353/03 Nestle przeciwko Mars, pkt 25; T-241/05 Procter & Gamble, pkt 43; T-33/04 House of Donut Int, pkt 50-51. [ 27 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl nim informacji. Założyć można również, że osoba ta ma świadomość tego czym jest umowa ubezpieczenia na życie, jaką rolę ona pełni oraz konse- kwencji związanych z jej zawarciem (objęcie ochroną ubezpieczeniową, k o- nieczność uiszczania składek). [37] Oznacza to, że pomimo jednak swojej ostrożności przeciętny konsument nie do końca może być w pełni świadomy specyfiki oferowanego przez ERGO H e- stię produktu, tj. umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym fund u- szem kapitałowym - różniącego się od typowej umowy ubezpieczenia, jak też i ryzyka z tym związanego, a tym samym przeciętny konsument nie za w- sze mógł mieć świadomość, że zawarcie propo nowanej umowy tj. produktu ubezpieczenia na życie z ufk wiąże się z ryzykiem utraty gromadzonych śro d- ków. [38] Mając na uwadze powyższe, przeciętnego konsumenta w niniejszej sprawie należy rozumieć jako dostatecznie dobrze (przeciętnie) rozważnego i zorie n- towan ego, mającego prawo do uzyskiwania od Spółki wszystkich niezbędnych informacji dotyczących oferowanego produktu – umowy ubezpieczenia na ż y- cie – na etapie przed zawarciem umowy, przekazywanych w sposób rzetelny i nie wprowadzający z błąd. Wskazanie na cech y takie jak dostateczne poin- formowanie, uwaga oraz ostrożność określa pewien zespół cech mentalnych konsumenta (jego „przeciętność”), polegającą na tym, że z jednej strony można wymagać od niego pewnego stopnia uwagi, wiedzy i orientacji w rz e- czywistości, lecz z drugiej strony nie można uznać, że jego wiedza jest ko m- pletna i pełna oraz że konsument nie ma prawa pewnych rzeczy nie wiedzieć (por. wyrok SOKiK z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt XVII AmA 19/11). [39] W ocenie Prezesa Urzędu, przeciętny konsument w niniejszej sprawie nie odznacza się cechami szczególnymi w rozumieniu art. 2 pkt 8 upnpr. Brak w związku z tym podstaw do formułowania, w świetle kwestionowanej prakt y- ki, szczególnej grupy konsumentów, których owa praktyka m o gła dotyczyć. [40] Tak zdefiniowan y konsument ma prawo domniemywać zgodności z prawem warunków umownych (zarówno z normami prawnymi, jak i dobrymi obycz a- jami), gdyż przedsiębiorca - jako profesjonalista - powinien być podmiotem wiarygodnym i nie powinien nadużywać swojej uprzywilejowanej po zycji względem ubezpieczającego. Przedsiębiorca powinien więc wykazać się szczególną ostrożnością w podejmowaniu decyzji biznesowych związanych z umowami zawartymi z konsumentami, aby nie wystąpiła możliwość narusz e- nia dobrych obyczajów. Przyjęty model biznesowy powinien charakteryzować się równością w rozkładzie korzyści i ryzyka wynikającego z zawartej umowy. Nie może to prowadzić do sytuacji, w której wszystkie negatywne nastę p- stwa zawarcia umowy, czy też późniejszego wypowiedzenia jej przez ko n- sumenta w założonym okresie będą obciążały słabszą stronę stosunku oblig a- cyjnego. W niniejszej sprawie dotyczy to w szczególności sytuacji, w której Towarzystwo buduje taki model biznesowy, w którym charakter produktu zapewnia jej prawo do zatrzymywania w przypadku wypowiedzenia umowy całości lub części wniesionych składek w celu pokrycia kosztów związanych w szczególności z kosztami początkowymi w tym kosztami akwizycji. Obawa przed utratą określonych kwot ze środków zgromadzonych przez konsume n- [ 28 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl tów, może stanowić czynnik w efekcie, którego konsumenci zrezygnują z możliwości wypowiedzenia umowy ubezpieczenia bądź dokonania wykupu całkowitego. [41] Należy więc przyjąć, że praktyka zarzucana przedsiębiorcy w niniejszym p o- stępowaniu może narusza ć dobre obyczaje. D obry obycz aj powinien obowi ą- zywać przedsiębiorcę w relacjach z przeciętnym konsumentem, z tego względu, że konsument jest stroną słabszą, nie mającą wpływu na przyjętą przez Spółkę konstrukcję umowy. Tym bardziej, należy również wziąć pod uwagę to, iż Spółka oferuje opisane w części ustalającej produkty również konsumentom, którzy nie posiadają wiedzy ekonomicznej, czy też prawn i- czej, która to wiedza pozwoliłaby im na dokonanie pełnej oceny konsekwe n- cji oraz zagrożeń, z jakimi wiążą się opisane w części ustalającej d ecyzji produkty. [42] W celu dokonania oceny, czy dana praktyka narusza dobre obyczaje koniecz- ne jest określenie skutków, jakie z niej wynikają zarówno dla konsumenta, jak i dla przedsiębiorcy. Przedmiotem oceny niniejszego punktu decyzji są postanowienia wzor ców umów, które określają wielkości jakie zatrzymuje przedsiębiorca pochodzące z regularnych składek ubezpieczeniowych zgro- madzonych na indywidualnym rachunku jednostek uczestnictwa, w przypad- ku złożenia przez konsumenta wniosku o wykup całkowity , w trakcie trwania umowy ubezpieczenia. [43] W toku postępowania stwierdzono, że w zależności od daty wypowi edzenia – rozwiązania - umowy przez konsumenta Ubezpieczyciel pozbawia konsumen- tów całości ( dotyczy to pierwszych dwóch lat trwania umowy ubezpieczenia) lub części środków zgromadzonych w ramach umowy ubezpieczenia ufk na rachunku jednostek uczestnictwa. [44] Podkreślenia wymaga także okoliczność, iż oceniane w niniejszej decyzji wzorce umów dotyczą ubezpieczeń osobowych. Są one uregulowane w ust a- wie z dnia 22 maja 200 3r. o działalności ubezpieczeniowej (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz. 950 ze zm.) – zwanej dalej także ustawą o działalności ubezpieczeniowej. Do tego typu umów, mają również zastosowanie prz episy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz.U. z 2014r. poz. 121 ze zm.), w zakresie dotyczącym umów ubezpieczenia. Ubez- pieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, jako ubez- pieczenia osobowe, mogą zostać wypowiedziane przez konsumentów w każ- dym czasie (art. 830 § 1 k.c.) . Uprawnienie do wypowiedzenia umowy przy- sługuje wyłącznie konsumentom. Przewidziany przez ustawodawcę model znajduje swoje głębokie uzasadnienie zarówno w aspekcie ochronnym um o- wy ubezpieczenia na życie, jak i aspekcie inwestycyjnym umowy ubezpi e- czenia ufk. Prawo wypowiedzenia umowy ubezpieczenia osobowego nie jest w żaden sposób ograniczone ustawowo. Może być ono realizowane w każdym czasie z zachowaniem terminu wypowiedzenia określonego w umowie lub ogólnych warunkach ubezpieczenia, a w razie jego braku – ze skutkiem na- tychmiastowym. Wypowiedzenie umowy ma charakter jednostronnego oświadczenia woli. Skuteczność wypowiedzenia umowy ubezpieczenia os o- bowego nie jest uzależniona od zgody ubezpieczyciela ani od spełnienia j a- kichkolwiek dodatkowych przesłanek. [ 29 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [45] Dlatego też , jakiekolwiek ograniczenia, w tym zakresie, stanowią faktyczne utrudnienie w wykonywania prawa wynikającego z art. 830 § 1 k.c., który w swej treści jest przepisem bezwzględnie obowiązującym. Identycznym z cz a- sowym ograniczeniem uprawnienia do wypowiedzenia umowy ubezpieczenia ufk jest jakiekolwiek pomniejszenie środków zgromadzonych na rachunku jednostek uczestnictwa, dokonywane w konsekwencji wypowiedzenia umo- wy. Dotyczy to ocenianych w ramach niniejszej decyzji potrąceń –zatrzymań - stosowanych w przypadku wypłaty konsument om środków pieniężnych z tyt u- łu złożenia wniosku o wykup całkowity i rezygnacji z ubezpieczenia lub ro z- wiązania umowy ubezpieczenia przed upływem założonego umową czasu. [46] W ocenianej sprawie na podjęcie przez konsumenta decyzji o rozwiązaniu umowy, rezygnacji z ubezpieczenia będzie miało wpływ to, czy ostatecznie Towarzystwo pomniejszy wartość ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego o jakiekolwiek kwoty. G ROŹBA UTRATY CAŁOŚCI LUB CZĘŚCI ŚRODKÓW U BEZPIECZENIO- WEGO FUNDUSZU KAPIT AŁOWEGO STANOWI MATE RIALNE OGRANICZENIE UPRAWNIENIA DO WYPOWIEDZENIA UMOWY UBEZPIECZENIA UFK W KAŻDYM CZASIE . W takim też tonie w y- powiedział się Sąd Najwyższy, który wskazał, że „ Nie ulega wątpliwości, że niedozwolone są także postanowienia umowne uszczuplające ustawowe uprawnienia konsumenta; nałożenie we wzorcu umowy na konsumenta ob o- wiązku zapłaty kwoty pieniężnej i to w znacznej wysokości, w razie skorz y- stania przez niego z prawa przyznanego mu w ustawie, jest sprzeczne za- równo z ustawą, jak i dobrymi obyczajami, gdyż zmierza do ograniczenia ustawowego prawa konsumenta, czyniąc ekonomicznie nieopłacalnym korz y- stanie z tego prawa 3 ”. Dlatego też uznano, że pomniejszanie wartości wyk u- pu o określone w warunkach ubezpieczenia wielkości w okresie, w którym są one pobierane stanowi nieuprawnioną sankcję faktycznie uniemożliwiającą konsumentowi dokonanie wypowiedzenia umowy ubezpieczenia z ufk w trak- cie jej trwania. [47] B rak jest również podstaw do zaakceptowania zasadności zatrzymywania przez spółkę całości lub znacznej części wniesionych składek (w przypadku rozwiązania umowy w pierwszym okresie jej obowiązywania) poprzez argu- mentowanie , że umowa ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym fund u- szem kapitałowym jest kontraktem z natury rzeczy długoterminowym , jak też, że konstruując ofertę dla Klienta zmierzającego inwestować w perspe k- tywie co najmniej 10 lat, Towarzystwo musi ustalić adekwatny do tych zał o- żeń koszt produktu, na który składają się bezpośrednie koszty dystrybucji (wynagrodzenie pośrednika ubezpieczeniowego), pośrednie koszty akwizycji i obsługi portfela ubezpieczeń, kosztów ryzyka ubezpieczeniowego, kosztów prowadzenia działalności lokacyjnej oraz zakładanej lojalności klientów. W koszcie produktu zawarta jest również prognozowana marża Towarzystwa . [48] I tak, po pierwsze - długoterminowość wynika wyłącznie z konieczności ro z- łożenia przez ubezpieczyciela w długiej perspektywie czasu wysokich kos z- tów początkowych. Powyższe prowadzi do wniosku, że przedsiębiorca, obrał taki, a nie inny model rozliczenia defi cytu początkowego, generowanego przez koszt prowizji agencyjnej, aby móc ograniczyć ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej. Dzieje się tak dlatego też, że przyjęty model 3 Wyrok SN z dnia 23 marca 2005 r., sygn. I CK 586/04. [ 30 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl sprzedażowy ubezpieczeń musi uwzględniać cenę usługi pośredników ube z- pieczeniowy ch. Na jej wysokość nie ma wpływu ubezpieczony, który sk u- tecznie może zawrzeć umowę ubezpieczenia z pominięciem pośredników ubezpieczeniowych. Po drugie, a rgumentacja przedsiębiorcy, iż ryzyko g o- spodarcze obciąża w pierwszych dwóch latach trwania umowy ube zpieczenia wyłącznie Ubezpieczyciela i pośrednika ubezpieczeniowego, nie może zostać zaakceptowana i uznana za prawdziwą. Powyższe stanowisko uzasadniać m o- że dodatkowo fakt, że w przypadku produktów objętych postępowaniem p o- średnik ubezpieczeniowy [tajemni ca przedsiębiorcy] Ponadto, w opinii Pre- zesa Urzędu , stanowisko Spółki dowodzi jedynie tego , że konsument musi ponieść koszty wszystkich działań przedsięwziętych przez Spółkę, które d o- tyczą doprowadzenia konsumenta do zawarcia umowy, a następnie jej real i- z acji oraz rozwiązania. Wynika z tego, że Spółka nie musi weryfikować kos z- tów działalności, w tym w szczególności kosztów akwizycji, gdyż zakłada, że z mocy prawa konsumenta musi i tak je ponieść za pośrednictwem pobier a- nych opłat, a w przypadku, gdy rozwiąże umowę przed założonym terminem to niepokryta kwota kosztów zostanie potrącona z wcześniej wpłaconych Towarzystwu środków pieniężnych. Również, zdaniem Prezesa Urzędu fakt, że konsument ponosi ryzyko inwestycyjne , nie jest równoważne z uprawni e- niem Spółki do obciążenia konsumenta ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej przez Towarzystwo Ubezpieczeń. Ryzyko inwestycyjne dotyczy zmian w czasie wartości jednostek rachunku. Natomiast ryzyko działalności gospodarczej jest związane właśnie z podejmowanie m zbyt kosztownych działań marketingowych oraz błędnym określeniem kanałów dystrybucji d a- nych produktów. W przypadku przedsiębiorstw usługowych dokonują one analiz wyboru kanałów dystrybucji oraz ogólnie rozumianych działań mark e- tingowych w celu osiągnięcia największych korzyści finansowych. Na ost a- teczny efekt, a więc sprzedaż produktu wpływa cały szereg elementów. Ma r- keting zewnętrzny obejmuje zwykłe działania przedsiębiorstwa polegające na przygotowaniu usługi, określeniu jej ceny, sposobu dystrybucji i promocji. Marketing wewnętrzny obejmuje działania przedsiębiorstwa mające na celu przeszkolenie i motywowanie pracowników do lepszej obsługi klientów. N a- tomiast marketing interaktywny określa kwalifikacje pracowników w obsł u- dze klientów 4 . Dokonując wyboru kanałów dystrybucji Spółka ocenia dostę p- ne możliwości i konfrontuje je z idealnymi rozwiązaniami. Po identyfikacji rynku docelowego następuje określenie podstawowych wariantów kanałów dla poszczególnych rynków. Sposób dystrybucji jest dobierany pod kątem o czekiwań potencjalnych klientów. Ostatecznie podejmując decyzje poró w- nuje się koszty związane z danymi kanałami dystrybucji z potencjalnymi efektami finansowymi 5 . Zakładając, że zgodnie z wyjaśnieniami Spółki, pr o- wadzona przez nią działalność wymaga szczególnej ostrożności w działaniu, w związku z koniecznością dbania o zapewnienie pokrycia kosztów działaln o- ści oraz zysku, tym samym powinna ona szczególną wagę przykładać do p o- dejmowania decyzji związanych z działaniami sprzedażowymi, które nie bę- dą przysparzały zbyt wysokich kosztów. 4 Szerzej Ph. Kotler: Marketing Analiza Planowanie Wdrażanie i Kontrola, Felberg SJA, Warszawa 1999, s. 432-433 . 5 Szerzej ibid em s. 485 - 489. [ 31 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [49] Dlatego też, w ocenie Prezesa Urzędu , możliwość zatrzymania przez Tow a- rzystwo Ubezpieczeniowe w pierwszych dwóch latach umowy ubezpieczenia całości wniesionych składek jak też, prawo zatrzymywania w kolejnych l a- tach trwania umo wy ubezpieczenia znacznej części opłaconych składek, w określonym tabelą procencie zmniejszającym się w zależności od okresu opłacania składek. może naruszać dobre obyczaje kontraktowe i stanowić wyraz nadużywania przez przedsiębiorcę uprzywilejowanej pozy cji wzgl ę- dem słabszej strony stosunku obligacyjnego. Tak skalkulowana „wartość w y- kupu całkowitego” w nieuczciwy sposób może spowodować „zatrzymanie” konsumenta przy umowie wyłącznie za pomocą swoistej sankcji ekonomic z- nej, a nie np. poprzez atrakcyjność oferowanych produktów. Poprzez stos o- wanie we wzorcach umów ubezpieczenia z ufk postanowień określających tego typu mechanizmy zmniejszania wartości środków pieniężnych zgrom a- dzonych przez konsumentów na rachunku konsument może albo kontynuować ubezpieczenie i płacić składki pomimo, że tego nie chce albo zrezygnować z ubezpieczenia i utracić znaczną część środków finansowych zgromadzonych na wszystkich rachunkach. De facto więc wskutek zastosowania analizow a- nych w niniejszym postępowaniu postanowień umownych konsument może być pozbawiony faktycznej możliwości rozwiązania umowy. [50] Przedstawiona wcześniej analiza wskazuje, że przyjęta konstrukcja oceni a- nych produktów i przyjęty sposób kalkulacji opłat może zagrażać ekonomic z- nym interesom konsumentów, a tym samym uprawdopodobniono, że stos o- wana praktyka może naruszać dobre obyczaje. Konsumenci wpłacają okr e- ślone środki pieniężne, w celu osiągnięcia korzyści majątkowych. Jednak ich osiągnięcie uzależnione jest od zmiennej wartości jednostek rachunku. Dl a- tego też, w momencie przystąpienia do ubezpieczenia konsument nie ma pewności co do ostatecznego efektu tej inwestycji. Należy również zwrócić uwagę, że w wyniku pobierania opłat w trakcie trwania umów zmniejsza się wartość rachunku. W związku z tym przewidziane w warun kach umowy po- trącenia dokonywane w sytuacji wypłaty z tytułu złożenia wniosku o wykup całkowity dodatkowo zmniejszają należne konsumentowi świadczenie, przy jednoczesnym zwiększeniu wpływów Spółki. Takie działanie może tym s a- mym naruszać dobre obyczaje, gdyż powstaje możliwość ponoszenia przez konsumentów nieuzasadnionych kosztów, które nie mają związku z rzeczyw i- stymi kosztami rozwiązania umowy ubezpieczenia z ufk. [51] W rozważanym przypadku oceniana praktyka przedsiębiorcy mogła naruszać zbiorowe interesy ko nsumentów w zakresie zarzutu opisanego w pkt I se n- tencji niniejszej decyzji, co powoduje, że spełnienie rozważanej przesłanki zostało w przedmiotowej sprawie uprawdopodobnione. [52] Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione, na podstawie okoliczności spr a- wy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania - że przedsiębiorca stosuje praktykę o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu , zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym n a- [ 32 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl ruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, zobowiązać przedsiębio r- cę do wykonania tych zobowiązań . Treść przywołanego przepisu wskazuje, że warunkami wydania decyzji zob o- wiązującej są: UPRAWDOPODOBNIENIE naruszenia zakazu określonego w art. 24 ustawy – co zos tało wykazane powyżej, oraz ZOBOWIĄZANIE SIĘ PRZEDSIĘBIORCY , któremu jest zarzucane takie naruszenie, do podjęcia lub zaniechania dzi a- łań zmierzających do jego zakończenia lub usunięcia jego sku t ków. W toku postępowania przedsiębiorca , w zakresie punktu I niniejszej decyzji, przedłożył zobowiązanie do podjęcia działań zmierzających do zakończenia naruszeń i wnioskował o wydanie decyzji w oparciu o art 28 ustawy o ochr o- nie konkurencji i konsu mentów. P RZEDSIĘBIORCA ZOBOWIĄZAŁ SIĘ DO PODJĘCIA NASTĘPUJĄCYCH DZIAŁAŃ : Spółka wniosła o nałożenie na nią w drodze decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 uokik obowiązku wykonania zobowiązań: 1. polegających na wdrożeniu działań mających na celu poprawę waru n ków w zakresie rozwiązania umowy ubezpieczenia z ubezpieczeniowym f und u- szem kapitałowym , polegającej na jego zwiększeniu wartości wykupu , do poziomu wyjściowego nie mniejszego niż 75 % wartości konta podstawow e- go ( w przypadku wykupu całkowitego) albo części wartoś ci konta podst a- wowego ( w przypadku wykupu częściowego), przy zachowaniu wzrostu wartości wykupu w kolejnych l a tach w ten sposób , ż e : Wartość wykupu całkowitego lub wartość wykupu częściowego wynosić bę - dzie: R OK POLISOWY UMOWY UBEZPIECZ E NIA W ARTOŚĆ WYKUPU CAŁKOW ITEGO ( LUB ODPOWIEDNIO WART OŚĆ WYKUPU CZĘŚCIOWEGO ) J AKO % WARTOŚCI KONTA PODST AW O WEGO w 1 roku 75 % w 2 roku 80 % w 3 roku 85 % w 4 roku 87 % w 5 roku 89 % w 6 roku 91 % w 7 roku 93 % w 8 roku 95 % w 9 roku 98 % od 10 roku 100 % przy czym: przy wykupie całkowitym w żadnym przypadku różnica pomi ę- d zy wartością konta podstawowego a kwotą świadczenia nie będzie wię k- sza niż 5.000 zł; przy wykupie częściowym w żadnym przypadku różnica pomiędzy wartością wnioskowanej przez Ubezpieczającego do wypłaty części konta podstawowego a kwotą świadczenia nie będz ie większa niż 5.000 zł; świadczenie nie będzie w żadnym przypadku niższe od poziomu przewidzianego ogólnymi warunkami ube z pieczenia. [ 33 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2. W celu wykonania zobowiązania, o którym mowa powyżej przedsiębiorca podejmie następujące działania: 2.1. W terminie 3 m iesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Towarzystwo wyśle listem, za pośrednictwem Poczty Polskiej, indywidualne aneksy do wszystkich Ubezpieczających posiadających indywidualne umowy ubez pieczenia zaw arte na podstawie wzorców umownych objętych postępowaniem, wraz z odnośnym komunikatem wyjaśniającym powody i cel przesłania aneksu. Komunikat powyższy zostanie również zamieszczony na stronie intern e- towej Sopockiego Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie Ergo H estia SA w dniu uprawomocnienia się decyzji. Informacja o możliwości podpisania aneksu do umowy ubezpieczenia będzie ponawiana również w wypadku zwrócenia się w pierwszych dzi e- sięciu latach trwania umowy ubezpieczenia o wypłatę wartości wykupu przez konsum enta, który dotychczas takiego aneksu nie podpisał. Zawierane z konsumentami aneksy, o których mowa wyżej, będą zawi e- rać postanowienia informujące, że podpisanie aneksu nie zamyka ko n- sumentowi drogi do dochodzenia swoich prawnie chronionych intere- sów, w tym w szczególności na drodze cywilnej. Aneksy i porozumienia zawierane z konsumentami będą regulowały wyłącznie kwestie objęte zobowiązaniem. Istotne postanowienia aneksu zmieniającego indywidualną umowę ubezpieczenia proponowanego konsumentowi będą następujące: „ Aneks do umowy ubezpieczenia potwierdzonej polisą nr 00000000 Niniejszym aneksem, w umowie ubezpieczenia potwierdzonej polisą o numerze wskazanym powyżej (w tytule Aneksu) wprowadza się na stę- pujące uregulowania, odmienne od dotychczasowej treści umowy ubezpieczenia w zakresie wartości wykupu (świadczenia z umowy ubezpieczenia): 1. Wartość wykupu całkowitego lub wartość wykupu częściowego w y- nosi: R OK POLISOWY W ARTOŚĆ WYKUPU CAŁKOW ITEGO JAKO % WARTOŚCI KONTA PODST A- WOW E GO , LUB ODPOWIEDNIO WART OŚĆ WYKUPU CZĘŚCIOWEGO JAKO % CZĘŚCI WARTOŚCI KONT A PODSTAW O WEGO w 1 roku 75% w 2 roku 80% w 3 r o ku 85% w 4 roku 87% w 5 roku 89% w 6 roku 91% w 7 r o ku 93% w 8 roku 95% [ 34 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl w 9 roku 98% od 10 roku 100% 2. Przy wykupie całkowitym w żadnym przypadku różnica pomiędzy wartością konta podstawowego, a kwotą świadczenia z tytułu w y- kupu nie będzie wię k sza niż 5.000 zł; 3. Przy wykupie częściowym w żadnym przypadku różnica pomiędzy wartością wnioskowanej przez Ubezpieczającego do wypłaty części konta podstawowego, a kwotą świadczenia z tytułu wykupu czę- ściowego nie będzie większa niż 5.000 zł; 4. Świadczenie nie będzie w żadnym przypadku niższe od poziomu przewidzianego ogólnymi warunkami ubezpieczenia na podstawie których zawarto um o wę ubezpieczenia. Niniejszy aneks zacznie o bowiązywać po podpisaniu go przez obie str o- ny. Podpisanie niniejszego aneksu nie zamyka Ubezpieczającemu drogi do dochodzenia swych prawnie chronionych interesów na drodze sądowej, w tym dochodzenia dalej idących roszczeń dotyczących wartości wyk u- pu, niż u regulowanych niniejszym aneksem. Podpisanie niniejszego aneksu może nastąpić do momentu rozwiązania umowy ubezpieczenia. Komunikat dot. ubezpieczeń objętych postępowaniem, który zostanie przesłany wszystkim klientom (ubezpieczającym), będzie miał następ u- j ącą treść: Szanowna Pani/Szanowny Panie, w związku z realizacją zobowiązań objętych treścią decyzji administr a- cyjnej nr …………….. wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu ………………….. 2015 r., w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 luteg o 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów 1 przesy- łamy aneks mający na celu poprawę sytuacji konsumenta poprzez zmianę wysokości wartości wykupu jako świadczenia w umowie ube z- pieczenia potwierdzonej polisą nr ……………… Szczegóły proponowanych zmian znajdz ie Pan/Pani w załączonym aneksie. Aby zmienić wysokość wartości wykupu, należy potwierdzić swoją zg o- dę na przyjęcie aneksu:  przesyłając podpisany aneks pocztą elektroniczną (jako skan) na a d- res: aneksUFK@ergohestia.pl,  przesyłając podpisany aneks pocztą tradycyjną na adres: STUnŻ E R- GO Hestia SA, ul. Hestii 1, 81-731Sopot. Oferta zawarcia aneksu ma charakter bezterminowy i można z niej sk o- rzystać do momentu rozwiązania umowy ubezpieczenia. Przyjęcie pr o- pozycji nie zamyka Panu/Pani drogi do dochodzenia roszc zeń z tytułu niniejszej umowy ubezpieczenia na drodze sądowej, w tym dochodz e- [ 35 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl nia dalej idących roszczeń dotyczących wartości wykupu, niż uregul o- wane aneksem. Z pełną treścią ww. decyzji administracyjnej można się zapoznać na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów https://uokik.gov.pl W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu pod nr telefonu: 801 107 107 lub 58 555 55 55. Ponadto, Spółka zobowiązuje się umieścić następnego dnia po dniu uprawomocnienia się decyzji, na stronie www.ergohestia.pl , komunikat adresowany do klientów o następującej treści: Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Ergo Hestia S.A. w Sopocie informuje, że w związku z realizacją zobowiązań objętych treścią d e- cyzji administ racyjnej nr …………….. wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu ………………….. 2015 r., w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oferuje zawarcie aneksów do umów ubezpieczenia na ż y- cie zawar tych na podstawie następujących ogólnych warunków ube z- pieczenia: a. Program Inwestycyjno - Rentowy Inventus. Ogólne Warunki Ube z- pieczenia Inwestycyjnego z Regularną Składką Ubezpieczeniową stosowane do umów ubezpieczenia zawieranych od 21 grudnia 2013 roku b. Program Inwestycyjno – Rentowy Duo Invest. Ogólne Warunki Ube z- pieczenia Inwestycyjnego z Regularną Składką Ubezpieczeniową stosowane do umów ubezpieczenia zawieranych od 21 grudnia 2013 roku c. Program Inwestycyjno – Rentowy Advanta. Ogólne Warunki Ube z- pieczeni a Inwestycyjnego z Regularną składką Ubezpieczeniową stosowane do umów ubezpieczenia zawieranych od 21 grudnia 2013 roku d. Program Inwestycyjno – Rentowy HESTIA Lepsze Perspektywy”. O - gólne Warunki Ubezpieczenia wraz z Tabelą opłat i limitów stos o- wane do umó w ubezpieczenia zawieranych od 3 marca 2014 roku. Powyższe aneksy poprawiają sytuacje konsumentów poprzez zmianę wysoko ści wartości wykupu jako świadczenia w umowie ubezpieczenia w następujący sposób: 1) wartość wykupu całkowitego lub wartość wykupu częściowe go wy - niesie: R OK POLISOWY W ARTOŚĆ WYKUPU CAŁKOW IT E GO JAKO % WARTOŚCI KONTA PO D- STAWOW E GO : W ARTOŚĆ WYKUPU CZĘŚCI OW E- GO JAKO % CZĘŚCI WARTOŚCI KONTA PODSTAWOWEGO : w 1 roku 75% w 2 roku 80% w 3 roku 85% [ 36 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl w 4 roku 87% w 5 roku 89% w 6 roku 91% w 7 roku 9 3% w 8 roku 95% w 9 roku 98% od 10 r o ku 100% 2) przy wykupie całkowitym w żadnym przypadku różnica pomiędzy wartością konta podstawowego, a kwotą świadczenia z tytułu wykupu nie będzie większa niż 5.000 zł; 3) przy wykupie częściowym w żadnym przypadku różnica pomiędzy wartością wnioskowanej przez Ubezpieczającego do wypłaty części konta podstawowego, a kwotą świadczenia z tytułu wykupu częściowego nie będzie większa niż 5.000 zł; 4) świadczenie nie będzie w żadnym przypadku niższe od poziomu przewidzianego ogó lnymi warunkami ubezpieczenia na podstawie których zawarto umowę ubezpieczenia. W najbliższym czasie do wszystkich ubezpieczających, którzy zawarli z Towarzystwem umowy ubezpieczenia na życie na podstawie ww. ogó l- nych warunków ubezpieczeń zostaną wysłane za pośrednictwem Poczty Polskiej aneksy do zawartych umów ubezpieczenia zmieniające wart o- ści wykupu, zgodnie z warunkami opisanymi powyżej. Do każdego ane k- su będzie załączone pismo przewodnie wyjaśniające zasady i tryb z a- warcia aneksu. Oferta zawarcia aneks u ma charakter bezterminowy i można z niej sk o- rzystać aż do momentu rozwiązania umowy ubezpieczenia. Przyjęcie propozycji Towarzystwa nie zamyka drogi do dochodzenia roszczeń z tytułu umowy ubezpieczenia na drodze sądowej , w tym dochodzenia dalej idących roszczeń dotyczących wartości wykupu, niż uregulow a- nych aneksem. Z pełną treścią ww. decyzji administracyjnej można się zapoznać na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, d o- stępnej pod adresem https://uokik.gov.pl. Oceniając powyższe zobowiązanie Spółki Prezes UOKiK stwierdził, że podjęte czynności mogą zostać uznane za działania zmierzające do poprawy sytuacji konsumentów, którzy przystąpili do ubezpieczeń ocenianych w niniejszym postępowaniu. Jednocześnie biorąc pod uwagę brzmienie zakwestionowanej praktyki Prezes UOKiK zastrzega, że wydanie przedmiotowej decyzji nie oznacza akceptacji ze strony Urzędu wysokości zaproponowan ego poziomu wartości wykupu z tytułu rozwiązania umowy. Dlatego też zgodnie z oświa d- czeniem złożonym przez Spółkę akceptuje ona fakt, iż pomimo wprowadz e- nia opisanych zmian, konsument może dochodzić roszczeń z tytułu oceni a- nych ubezpieczeń na drodze postępowania sądowego w szczególności ros z- [ 37 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl czeń cywilnych w zakresie całości zatrzymywanych kwot z tytułu rozwiązania umowy. W ocenie Prezesa UOKiK sposób zmiany warunków umowy w trakcie trwania umowy ubezpieczenia życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym nie narusza przepisów bezwzględnie obowiązującego prawa. Wprowadzona zmiana ma na celu poprawę sytuacji konsumenta w przypadku rozwiązania umowy w określonych w warunkach ubezpieczenia terminach. Proponowane zmiany będą zastosowane w sytuacji, gdy będą one korzystniejsze od tych, które zostały wpisane do ogólnych warunków ubezpieczenia. Należy zwrócić uwagę, że wprowadzenie przez Spółkę do stosowania nowych zasad nie jest równoznaczne z zamknięciem konsumentom drogi do dochodzenia prawnie chronionych interesów w tym w szczególności roszczeń na drodze cywiln o- prawnej przewidzianych w powszechnie obowiązujących przepi sach prawa. Oznacza to, że konsument może dochodzić zwrotu całej zatrzymanej przez przedsiębiorcę kwoty bez względu na zatrzymane kwoty związan e z ustaloną i przyjętą wartością wykupu. Analizując powyższe zobowiązanie Prezes UOKiK uznał, iż brak jest prze ciw- wskazań do przyjęcia zobowiązania w omawianym zakresie, gdyż takie z o- bowiązanie ma na celu usunięcie negaty w nych skutków praktyki. Biorąc pod uwagę powyższe Prezes UOKiK uznał za uzasadnione przyjęcie z o- bowiązania Spółki w oc enianym zakresie. Stąd orze czono, jak W PUNKCIE I SENTENCJI DECYZJI . Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w d e- cyzji, o której mowa w art. 28 ust. 1, Prezes UOKiK nakłada na przedsiębio r- cę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopn iu reali- zacji zobowiązań. Wykonanie zobowiązań musi podlegać sprawdzeniu przez Prezesa UOKiK. W związku z powyższym może zostać nałożony na Spółkę obowiązek złożenia w określonych poniżej terminach sprawozdania o stopniu realizacji przyjęt e- go zobowi ą zania. Spółka zobowiązała się złożyć Prezesowi UOKiK sprawozdanie z wykonania zobowiązania w terminie 6 mies ięcy od daty uprawomocnienia się decyzji p i- semną informację o stopniu realizacji przyjętych zobowiązań poprzez prze d- stawienie:  p o jednej przykładowej pro pozycji zawarcia aneksu wraz z komunikatem odrębnie dla każdego z czterech wzorców umów objętych postępowaniem , na podstawie których zawarto umowy ubezpieczenia (tj. 4 zestawy wysł a- ne do wybranych konsumentów, którzy zawarli umowy ubezpieczenia na życie na podstawie wzorców umów będących przedmiotem niniejszego p o- stępowania);  danych o liczbie złożonych ofert zawarcia aneksów oraz o liczbie ubezpi e- czających, którzy do dnia złożenia sprawozdania przyjęli ofertę zawarcia aneksu oraz tych , którzy nie przyjęl i ww. oferty;  dokumentów potwierdzających zastosowanie nowych zasad ustalenia wa r- tości wykupu w wykonywanych umowach ubezpieczenia na życie wobec 10 [ 38 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl konsumentów, jeżeli przypadki takie nastąpiły do dnia złożenia sprawo z- dania Wobec tego, Prezes UOKiK nak łada na Spółkę obowiązek przekazania ww. opisanych informacji w terminach określonych w niniejszej decyzji. W tym miejscu dodatkowo należy zaznaczyć, że w przypadku, jeśli przedsię- biorca nie wykona zobowiązań lub obowiązku składania informacji o stopniu r ealizacji tych zobowiązań, decyzja wydana w oparciu o art. 28 ust. 1– 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów może zostać przez Prezesa UOKiK uchylona. [53] W PUNKCIE III SENTENCJI DECYZJI , przedsiębiorcy przedstawiono zarzut sprzec z- noś ci działań z przepis em art. 6 ust 1 oraz art. 4 ust 1 i 2 upnpr. [54] Jako zachowania przedsiębiorcy, które stanowią praktykę naruszającą zbi o- rowe interesy konsumentów, ustawodawca wymienia w szczególności ni eucz- ciwe praktyki rynkowe (art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik). Tym samym, jeśli po stę- powanie przedsiębiorcy stanowi przejaw nieuczciwej praktyki ry nkowej w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, i jednocześnie godzi ono w zbiorowe interesy konsumentów, to takie działanie w świetle prawa może zostać uznane za praktykę naruszającą zbiorowe int e- resy konsumentów. W związku z powyższym, przedmiotem rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu będzie wykazanie, że w ustalonym stanie faktycznym Spółka stosowała nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 6 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 upnpr. [55] Zgodnie z art. 4 ust. 1 upnpr, stosowana przez przedsiębiorcę praktyka ry n- kowa jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętn e- go konsumenta przed zawarciem umowy, w trakcie jej zawierania lub po za- warciu. Za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk … (art. 4 ust. 2 upnpr). [56] Art. 6 ust. 1 upnpr za praktykę rynkową uznaje zaniechanie wprow a dzające w błąd, jeżeli pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsume n- towi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powoduje lub może powod ować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. I tak np. zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1 upnpr, wprowadzającym w błąd zaniechaniem może być w szczególności: z a- tajenie lub nieprzekazanie w sposób jasny, jednoznaczny lub we właściwym czasie istotnych informacji dotyczących produktu. [57] Wskazać należy, iż potencjalna zdolność wprowadzenia w błąd ma miejsce szczególnie wtedy, gdy przedsiębiorca ukrywa istotne dla podjęcia przez konsumenta racjonalnej decyzji rynkowej informacje lub przedstawia je w niejasny, niezrozumiały lub dwuznaczny sposób. W wyniku powyższych pra k- tyk przeciętny konsument może wyrobić sobie mylne wyobrażenie o ofer o- wanym przez przedsiębiorcę produkcie, o korzyściach z niego wynikających, o ryzy kach z nim związanych, itp., które ostatecznie nie znajdują odzwie r- ciedlenia w rzeczywistym stanie rzeczy. Wprowadzenie w błąd polega przede wszystkim na pewnym zniekształceniu procesu decyzyjnego konsumenta p o- [ 39 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl przez wytworzenie w jego umyśle mylnego przeko nania co do transakcji, w którą się angażuje. W rezultacie wytworzenia się mylnego przekonania, ko n- sument podejmuje daną decyzję lub wycofuje się z podjęcia określonej d e- cyzji, przy czym istotne jest to, że taka decyzja nie miałaby miejsca, gdyby nie nieuc zciwe działanie przedsiębiorcy. [58] Oznacza to, iż przedsiębiorca nie tyle musi faktycznie spowodować, iż prz e- ciętny konsument podejmie decyzję, której przy braku wprowadzenia w błąd by nie podjął, co wystarczy już samo wystąpienie takiej możliwości wprow a- dze nia w błąd. [59] Praktyka rynkowa. Zgodnie z art. 2 pkt 3 upnpr , przez produkt należy ro z- mieć każdy towar lub usługę, w tym nieruchomość, prawa i obowiązki wyn i- kające ze stosunków cywilnoprawnych. Przez praktykę rynkową rozumie się, zgodnie z art. 2 pkt 4 upnpr , działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sp o- sób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub naby ciem pro- duktu przez konsumenta. Prowadzenie przez Ubezpieczyciela kampanii re- klamowej za pośrednictwem ulotki reklamowej datowanej na kwiecień 2013 r. promującej produkt o nazwie (Program Inwestycyjno – Rentowy Hestia Lepsze Perspektywy) mieści się w w w. definicji praktyki rynkowej. [60] Dobre obyczaje – naruszenie art. 4 ust. 1 upnpr. W celu stwierdzenia , że wskazane w pkt III rozstrzygnięcia niniejszej decyzji działanie ERGO HESTIA stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, konieczne jest wy kazanie, że ninie j- sza praktyka rynkowa sprzeczna jest z dobrymi obyczajami i w istotny sposób znieks ztałca lub może zniekształcać zachowanie rynkowe przeciętnego ko n- sumenta (art. 4 ust. 1 upnpr). Należy jednak zauważyć, że zgodnie z orzec z- nictwem TSUE (wyrok z dnia 19 września 2013 r. w sprawie CHS Tour Serv i- ces GmbH przeciwko Team4 Travel Gmb, C-435/11) , w sytuacji gdy działania przedsiębiorcy spełniają wymagania nieuczciwej praktyki wprowadzającej odbiorcę w błąd, to nie zachodzi konieczność badania, czy taka praktyka jest również sprzeczna z wymogami dobrymi obyczajami, które na gruncie art. 5 ust. 2 p kt a dyrektywy 2005/29/WE zdefiniowane zostały jako wymogi st a- ranności zawodowej. Identyczny pogląd w tym zakresie wyraził również Sąd Najwyższy w jednym z ostatnich orzeczeń (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2013 r., sygn. III SK 34/13). Powyższe sta nowisko ma swoje odzwier- ciedlenie w ustawodawstwie krajowym, gdyż zgodnie z art. 4 ust. 2. upnpr /znowelizowany w związku z wejściem w życie art. 49 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz. U. 2014, poz. 827)/ w praktyki wprowa- dzające w błąd nie będą podlegały ocenie w świetle przesłanek określony ch w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. [61] Bez względu na powyższe, wskazać należy, że praktyka stosowana przez Ubezpieczyciela narusza dobre obyczaje kontraktowe, które powinny chara k- teryzować profesjonalistę. Dobre obyczaje pozostają klauzulą generalną, która podlega konkretyzacji na okoliczność danego stanu faktycznego. Słus z- nie przyjmuje się, że sprzeczne z dobrymi obyczajami są działania, które zmierzają do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędneg o prze- konania u klienta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności, czyli takie działanie, które potocznie określone jest jako nieuczciwe, nierzetelne, o d- biegające in minus od przyjętych standardów postępowania (K. Pietrzyko w- [ 40 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl ski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz , Warszawa 2002 r., str. 804.). Zgodnie z wypracowanym w orzecznictwie stanowiskiem stwierdzić należy, iż „istotą pojęcia dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek dla człowieka. W stosunkach z konsumentami powinien on wyrażać się we właściwy m infor- mowaniu o przysługujących uprawnieniach, niewykorzystywaniem uprzywil e- jowanej pozycji profesjonalisty i rzetelnym traktowaniem partnerów umów. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można uznać działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, w ywołania błędnego przekonania u ko n- sumenta, także wykorzystania jego niewiedzy i naiwności” (wyrok SOKiK z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt XVII Ama 118/04) . [62] Jednocześnie należy wskazać, że na rynku ubezpieczeniowym za dobrą pra k- tykę uważa się przekazywa nie klientom transparentnej informacji o ofero- wanych produktach, o czym świadczyć może dobitnie chociażby zbiór d o- brych praktyk zawarty w dokumencie o nazwie „Kanon Dobrych Praktyk Ry n- ku Finansowego” sporządzony i przyjęty przez szeroki krąg podmiotów r e- pr ezentujących przedsiębiorców działających na rynku ubezpieczeniowym (w tym Polską Izbę Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych oraz Polską Izbę Pośredników Ubezpieczeniowych i Finansowych, Polską Izbę Ubezpi e- czeń), organy nadzoru nad tym rynkiem (Komisję Nadzoru Finansowego) oraz podmioty reprezentujące interesy konsumentów (Rzecznika Ubezpieczonych, Federację Konsumentów). Zgodnie z pkt. 9 tego dokumentu podmiot finan- sowy zapewnia klientowi jasną i rzetelną informację o oferowanych produ k- tach i usługach oraz o związanych z nimi kosztach, ryzyku i możliwych do osiągnięcia korzyściach, ułatwiając klientowi dokonanie właściwego wyboru. [63] W niniejszej sprawie dobre obyczaje należy ocenić jako prawo konsumenta do uzyskania na etapie przedkontraktowym tj. reklamowania produktu istot- nych informacji dotyczących oferowanego produktu, przekazanych w sposób rzetelny i pełny, potrzebnych przeciętnemu konsumentowi do podjęcia dec y- zji dotycz ą cej umowy. [64] Jak wykazano już wcześniej - w analizie praktyki zdefiniowanej w punkcie I uzasadnienia niniejszej decyzji - jako przeciętnego konsumenta , uznać nal e- ży osobę, która potrafi ocenić kierowany do niej przez Spółkę przekaz r e- klamowy na podstawie przekazanych w nim informacji. Założyć można, że osoba ta ma świadomość tego czym jest umowa ubezpieczenia na życie, jaką rolę ona pełni oraz konsekwencji związanych z jej zawarciem (objęcie ochroną ubezpieczeniową, konieczność uiszczania składek). Tym nie mniej, pomimo jednak swojej ostrożności przeciętny konsument nie do końca może być w pełni świadomy specyfiki oferowanego przez ERGO Hestię produktu, tj. umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitał o- wym - różniącego się od typowej umowy ubezpieczenia, jak też i ryzyka z tym związanego, wynikającego ze specyfiki tego produktu, o którym to ryz y- ku, zakwestionowana przez Prezesa UOKiK ulotka reklamowa, nie informuje. Uwzględnić należy również okoliczność, iż Spółka oferuje opisane w części ustalającej produkty również konsumentom, którzy nie posiadają wiedzy ekonomic znej, czy też prawniczej, która to wiedza pozwoliłaby im na dok o- nanie pełnej oceny konsekwencji oraz zagrożeń, z jakimi wiążą się opisane w części ustalającej decyzji produkty. [ 41 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [65] Reasumując, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie przeciętny kons u- ment - zainteresowany zawarciem umowy w wyniku przeprowadzonej przez ERGO HESTIA kampanii reklamowej - miał zatem prawo do otrzymania - już na tym etapie - od Spółki istotnej informacji o oferowanym produkcie, tj. o ryzyku związanym z inwestowaniem wnoszonych skła dek, przekazanej w spo- sób rzetelny i pełny, potrzebnej przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy . Ulotka reklamowa datowana na kwiecień 2013 roku nie zawierała takiej informacji. [66] Naruszenie art. 6 ust. 1 upnpr. W niniejszej sprawie, ma jąc na uwadze przedstawione przez przedsiębiorcę dokumenty zostało stwierdzone, iż w rozpowszechnianych ulotkach reklamujących produkt o nazwie: Program In- westycyjno – Rentowy Hestia Lepsze Perspektywy, datowanych na kwiecień 2013 r.; przedsiębiorca pominął istotne informacje w zakresie ryzyka zwi ą- zanego z inwestowaniem środków pieniężnych w ramach przedmiotowego produktu ubezpieczeniowo inwestycyjnego poprzez ograniczenie się wyek s- ponowania korzyści związanych z inwestycją, kosztem braku informacji d o- tyczących okoliczności, w których inwestycja może nie przynieść zysku lub wygenerować straty. [67] Zgodnie z orzecznictwem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów prze d- siębiorca ma obowiązek poinformowania w sposób rzetelny i prawdziwy o cechach oferowanego towaru ju ż w reklamie, a klient zwabiony jego oferta nie ma obowiązku jej weryfikacji w miejscu sprzedaży ( wyrok SOKiK z dnia 19.12.2007 r., sygn. akt XVII Ama 64/70). [68] Mając na uwadze okoliczność i fakt, iż istotną cechą produktów ubezpiecz e- niowo inwestycyjnych jes t ryzyko związane z inwestowaniem wniesionych przez konsumentów środków pieniężnych, uznać należało, iż brak pozyty w- nych działań przedsiębiorcy polegających na niedopełnieniu obowiązku prz e- kazania konsumentom, również na etapie przedstawienia propozycji za kupu produktu, informacji o ryzyku związanym z inwestowaniem środków pienięż- nych, zawierających ostrzeżenie, że gromadzenie środków w ramach tego programu może nie przynieść korzyści – zysku, lub wygenerować straty, uznać należy z działania pozostające w sprzeczności z dyspozycją art. 6 ust 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. [69] W ocenie Prezesa Urzędu, ulotka reklamowa produktu o nazwie: Program Inwestycyjno – Rentowy Hestia Lepsze Perspektywy pomijała istotną info r- mację związaną z ryzykiem związanym z inwestowaniem środków pienięż- nych w ramach przedmiotowego produktu poprzez ograniczenie się do info r- mowania o korzyściach związanych z przystąpieniem do tego programu i z a- niechanie przedstawienia informacji dotyczących okoliczności, w których gromadzenie środków w ramach tego programu może nie przynieść korzyści – zysku, lub wygenerować straty, potrzebną przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy ubezpieczenia na życie z ufk. Tym s a- mym ww. praktyka Spółki mogła powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. [70] Zdaniem Prezesa Urzędu informacja o ryzyku inwestycyjnym, stanowiła istotną informacje potrzebną przeciętnemu konsumentowi do podjęcia dec y- zji dotyczącej umo wy. Analiza postępowania spółki w tym okoliczność , iż następna ulotka reklamowa dotycząca tego samego produktu zawiera pom i- [ 42 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl nięte wcześniej informacje wskazuje, że Spółka zdawała sobie sprawę z tych intencji, tj. niepełności przekazu albowiem już w kolejne j ulotce datowanej na rok 2014 informowała konsumentów o ryzyku związanym z możliwością utraty gromadzonych w funduszach inwestycyjnych środków pochodzących ze składek, umieszczając w treści ulotki stosowne ostrzeżenie. Pełna infor- macja o istnieniu ryzyka była zatem kluczowa dla odbiorców reklam, a jej uzyskanie niezbędne do podjęcia przez nich racjonalnej decyzji dotyczącej umowy. Nieprzekazanie jej mogło powodować podjęcie przez nich decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjęli. Wskazać przy tym należy, że wykładnia pojęcia „decyzji dotyczącej umowy” nie ogranicza się do z a- warcia umowy czy też jej wykonywania. Zgodnie z art. 2 pkt 7 upnpr, przez decyzję dotyczącą umowy rozumie się podejmowaną przez konsumenta d e- cyzję, co do tego, czy i w jaki sp osób oraz na jakich warunkach dokona za- kupu, zapłaci za produkt w całości lub w części, zatrzyma produkt, rozp o- rządzi nim lub wykona uprawnienie umowne związane z produktem, bez względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej czynności czy też p o wstrzymać się od jej dokonania. [71] Decyzja dotycząca umowy w omawianym stanie faktycznym sprowadzała się zatem do sytuacji, w której konsument zachęcony prezentowanymi w rekl a- mach Spółki korzyściami związanymi z zawarciem umowy ubezpieczenia w ramach „Program u Inwestycyjno – Rentowy Hestia Lepsze Perspektywy” skon taktował się z przedstawicielami Spółki w celu uzyskania szczegółowej informacji dotyczącej tego produktu, bądź też już z zamiarem zawarcia przedmiotowej umowy pomimo, iż posiadając informację o ryzy ku inwesty- cyjnym mógłby nie być nim zainteresowany, a tym samym nie poszukiwałby takiego kontaktu. Opisane działanie Spółki tym samym zniekształcało zach o- wanie rynkowe konsumentów przede wszystkim na etapie przed zawarciem umowy – w wyniku zdezinformowania ich podejmowali oni działania, których w normalnym stanie rzeczy (przekazania im istotnej informacji, o której mowa powyżej) nie podjęliby. [72] Tym samym Prezes Urzędu nie uwzględnił argumentacji Spółki, w której podniosła ona, że nieumieszczenie w materiałac h reklamowych analizowane- go produktu informacji o ryzyku ubezpieczeniowym nie wprowadzało kons u- menta w błąd, gdyż w sytuacji chęci skorzystania z tego produktu uzyskiwał on pełną informację o jego cechach od pracowników Spółki, jak również z o- bowiązany był on do zapoznania się z treścią umowy ubezpieczenia. Jak wskazano powyżej, działanie polegające na wprowadzeniu w błąd, jak także zaniechanie wprowadzające w błąd jako rodzaj nieuczciwej praktyki rynk o- wej, nie musi finalnie doprowadzić do dokonania przez przeciętnego kons u- menta czynności pra wnej do tyczącej zawarcia umowy. [73] Należy zatem podkreślić, iż Prezes Urzędu nie rozważał w niniejszej decyzji czy faktycznie dojdzie do zawarcia przez przeciętnego konsumenta ze Spółką umowy. Prezes Urzędu, stosownie do dyspozycji przepisów ustawy o prz e- ciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, badał jedynie wpływ pr o- wadzonej przez Spółkę kampanii reklamowej na możliwość podjęcia przez przeciętnego konsumenta decyzji co do zawarcia umowy (etap przedkontra k- towy). [ 43 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [74] Prezes U rzędu nie podzielił również argumentacji Spółki, zgodnie z którą r e- klama ze swojej istoty ma przede wszystkim zachęcić jej odbiorcę do skorz y- stania z oferowanego produktu, a nie przekazać pełną informację o jego c e- chach. Nie negując tego spostrzeżenia Prezes Urzędu pragnie wskazać, że - w świetle przywołanych powyżej regulacji prawnych - nie może prowadzić to do przyjęcia, iż materiały reklamowe mogą wprowadzać ich o d biorców w błąd, co – jak wykazano to powyżej - miało miejsce w przedmiotowej spr a- wie. [75] Mając to na względzie Prezes Urzędu uznał, że informacj a o ryzyku związ a- nym z możliw o ścią utraty przez konsumenta wniesionych opłat, stanowiła istotną informację potrzebną przeciętnemu konsumentowi do podjęcia dec y- zji dotyczącej umowy, a nieprzekazanie jej w materiałach reklamowych pr e- zentowanych przez Spółkę mogło powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji doty czącej umowy, której inaczej by nie podjął. [76] Mając to na względzie Prezes Urzędu uznał, że praktyka Spółki spełnia wszystkie przesłanki niezbędne do uznania jej za nieuczciwą praktykę ry n- kową w roz umieniu art. 6 ust 1 upnpr. [77] W trakcie prowadzonego postępowania przedsiębiorca , pismem z dnia 2 li- stopada 2015 r., poinformował o zaprzestaniu stosowania w obrocie kons u- menckim wzorców umownych objętych przedmiotem niniejszego postępow a- nia, jak te ż o zaniechaniu z dniem 31 marca 2014 roku reklamowania ulotki reklamowej o kwestionowanej w niniejszym postępowaniu treści. Stwierdzo- no również, iż od dnia 1 kwietnia 2014 roku stosowany był nowy wzór ulotk i reklamowej, w którym umieszczona b y ła informacja o ryzyku inwestycyjnym związanym z lokow a niem środków w ufk. [78] Zgodnie z treścią art. 27 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w przypadku zaniechania stosowania przez przedsiębiorcę praktyki naruszają- cej zbiorowe interesy kon sumentów, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uzn a- niu przedmiotowej praktyki za naruszającą zbiorowe int e resy konsumentów, jednocześnie stwierdz a jąc jej zaniechanie. Stąd orzeczono , jak w punkcie III sentencji decyzji POUCZENIA: Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jednolity Dz.U. z 2015 r. poz. 184.) , w związku z art. 479 28 § 2 ust awy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. z 2014 poz. 101), od niniejszej decyzji przysługuje stronie odw o łanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej dorę- czenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsume n tów w Gdańsku. Z upowa żnienia Prezesa Urzędu Roman Ja rząbek Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku