RKR-11/2017

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW MAREK NIECHCIAŁ RKR - 61 0 - 50 5 /1 6 /PP - 15 /1 7 K raków, dnia 29 grudnia 201 7 r. DECYZJA Nr R KR - 11 /2017 Stosownie do art. 33 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 16 lute go 2007 r. o ochronie ko nkurencji i konsumentów (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 229 , z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu wobec Net Credit s p . z o .o. z siedzibą w War szawie , - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - I. na podstawie art. 2 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 tej ust awy, działanie Net Credit s p . z o .o. z siedzibą w Warszawie polegając e na przedstawianiu w reklamach internetowych kredytu konsumenckie go oferowanego nowym klientom w ramach stałej akcji promocyjnej ("Pożyczka Promocyjna") jako darmowy, podczas gdy w umowa ch o ten kredyt zastrzegany jest obowiązek zapłaty na rzecz kredytodawcy wynagrodzenia w formie prowizji, a zwolnienie z tego obowiązku uzależnione jest od spłaty kredytu w terminie, co wprowadza w błąd co do cech oferowanego kredytu w zakresie związanego z nim ryzyka i korzyści i stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciw ym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. z 2017 r, poz. 2070 ), oraz nakazuje się zani echanie jej stosowania ; II. na podstawie art. 27 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 tej ustawy działanie Net C redit s p . z o .o. z siedzibą w Warszawie polegając e na sugerowaniu w reklamach internetowych kredytu konsumenckiego, że wnioskodawcy mają możliwość otrzymania pożyczanej kwoty w ciągu 15 minut od momentu wysłania wniosku o kredyt, podczas gdy nie było to mo żliwe w przypadku kredytobiorców nieposiadających rachunku w tym samym banku, co kredytodawca, co wprowadza ło w błąd co do te j cechy reklamowanego kredytu i stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w ar t. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy o p rzeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 6 października 2017 r.; III. na podstawie art. 27 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za praktykę na ruszającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 tej ustawy działanie Net Credit s p . z o .o. z siedzibą w Warszawie polegające na p odawaniu w reklamach internetowych kredytu konsumenckiego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 2 z 36 nieprawdziwej informacji o wysokości rz eczywistej rocznej stopy oprocentowania, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 2 7 kwietnia 2016 r.; IV. na podstawie art. 27 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 tej ustawy działanie Net Credi t s p . z o .o. z siedzibą w Warszawie polegające na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji dotyczącej stopy oprocentowania kredytu konsumenckiego oraz opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kredytu w reklamac h internetowych zawierających dane dotyczące kosztu kredytu, niezgodn ie z art. 7 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1497, z późn. zm.), oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 23 września 2015 r.; V. na podstawie art. 27 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 tej ustawy działanie Net Credit s p . z o .o. z siedzibą w Warszawie polegające na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niepodawanie w reklamach internetowych kredytu konsumenckiego oferowanego przez przedsiębior cę w charakterze pośrednika kredytowego: a) informacji o zakresie umocowania pośrednika kredytowego do dokonywania czynności faktycznych lub prawnych – wbrew wymogowi wynikającemu z art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy o kredycie konsumenckim, b) informacji, czy po średnik kredytowy współpracuje z kredytodawcami - wbrew wymogowi wynikającemu z art. 7 ust. 4 pkt 2 ustawy o kredycie konsumenckim, c) informacji o nazwie kredytodawcy, z którym pośrednik współpracuje - wbrew wymogowi wynikającemu z art. 7 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim, oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 10 marca 2016 r.; VI. na podstawie art. 27 ust. 4 w zw. z art. 26 ust. 2 i 3 ustawy o ochronie konku rencji i konsumentów nakłada się na Net Credit sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie o bowiązek publikacji na stronie internetowej przedsiębiorcy, na jego koszt : a) oświadczenia o następującej treści: " Net Credit sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie informuje, że Prezes UOKiK decyzją nr RKR - …./2017 z dnia ….. stwierdził stosowanie przez Net Credit praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w związku z publikowanymi w internecie reklam ami kredytu konsumenckiego . Decyzja jest prawomocna. " ; b) treści niniejszej decyzji ; przy czym powyższe obowiązki powinny być zrealizowane z zastosowaniem następ ujących zasad: - oświadczenie oraz treść decyzji powinny być dostępne na stronie internetowej przedsiębiorcy przez okres 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 3 z 36 - treść decyzji powinna być dostępna za pomocą hiperłącza (linku) zamieszczo nego bezpośrednio pod tekstem oświadczenia, stanowiącego napis sporządzony w kolorze czerwonym o treści: " treść decyzji Prezesa UOKiK " - tekst oświadczenia oraz hiperłącza powinien zostać sporządzony czcionką Times New Roman lub podobną, w rozmiarze co na jmniej 13 pkt, zamieszczony na stronie głównej, w części widocznej bez konieczności przewinięcia strony, - w przypadku zmiany nazwy przedsiębiorcy, jego przekształcenia lub przejścia praw i obowiązków na inny podmiot pod jakimkolwiek tytułem, powyższe obow iązki publikacyjne powinny być zrealizowane ze wskazaniem dawnej i nowej nazwy przedsiębiorcy , - w przypadku zmiany adresu oficjalnej strony internetowej przedsiębiorcy (aktualnie jest to strona w domenie netcredit.pl) , wskazane obowiązki należy zrealizow ać z wykorzystaniem strony internetowej wykorzystywanej przez przedsiębiorcę w okresie wykonywania obowiązku , - w razie zmiany decyzji lub jej uzasadnienia przez Prezesa Urzędu Oc hrony Konkurencji i Konsumentów lub sąd powszechny, w zakresie podlegającym o bowiązkowi publikacji, należy obowiązek ten wykonać w stosunku do zmienionej treści decyzji. VII. na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nakłada się na Net Credit sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie kary pieni ę żne : 1) w wysok ości 623 863 ,00 zł (słownie: sześćset dwadzieścia trzy tysiące osiemset sześćdziesiąt trzy złot e 0 0/100 ) - w związku z naruszeniem zakazu określonego w art. 24 tej ustawy w zakresie opisanym w pkt I. sentencji niniejszej decyzji , 2) w wysokości 382 825,00 zł (słownie: trzysta osiemdziesiąt dwa tysiące osiemset dwadzieścia pięć złotych 00/100) - w związku z naruszeniem zakazu określonego w art. 24 tej ustawy w zakresie opisanym w pkt I I . sentencji niniejszej decyzji, 3) w wysokości 127 608,00 zł (słownie: sto dw adzieścia siedem tysięcy sześćset osiem złotych 00/100) - w związku z naruszeniem zakazu określonego w art. 24 tej ustawy w zakresie opisanym w pkt I II . sentencji niniejszej decyzji, 4) w wysokości 51 043,00 zł (słownie: pięćdziesiąt jeden tysięcy czterdzieś ci trzy złote 00/100) - w związku z naruszeniem zakazu określonego w art. 24 tej ustawy, w zakresie opisanym w pkt I V . sentencji niniejszej decyzji, 5) w wysokości 127 608,00 zł (słownie: sto dwadzieścia siedem tysięcy sześćset osiem złotych 00/100) - w zwią zku z naruszeniem zakazu określonego w art. 24 tej ustawy, w zakresie opisanym w pkt V . sentencji niniejszej decyzji, płatne do budżetu państwa. VIII. na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 83 tej ustawy w zw. z art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 201 7 r., poz. 1257 ) postanawia się obciążyć Net Credit sp. z o.o. w Warszawie kosztami postępowania w sprawie praktyk naruszających zbi orowe interesy konsumentów w wysokości 60,10 zł (słownie: sześćdziesiąt złotych 10 /100 ) oraz zobowiązać do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 4 z 36 UZASADNIENIE W okresie od sierpnia 2015 r oku do września 2016 r oku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: "Prezes Urzędu", "organ ochrony konsumentów") przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy działania Net Credit sp. z o.o. w Warszawie (dalej: "Spółka") podejmowane w związku z reklamą kredytów konsumenckich uzasadniają wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Postępowanie zostało wszczęte w ramach bieżącego monitorowania przez organ ochrony konsumentów działań podejmowanych przez podmioty dz iałające na rynku finansowym, w tym również przez pośredników kredytowych, w zakresie stosowanych przez nich materiałów reklamowych. Ustalenia dokonane w toku postępowania wyjaśniającego dały podstawę do sformułowania zarzutów naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z działaniami Spółki w powyższym zakresie. Postanowieniem nr RKR - 122/2016 w dniu 30 września 2016 r . wszczęte zostało wobec Spółki postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów , w którym sf ormułowano zarzuty dotyczące naruszeń polegających na : 1) przedstawianiu w reklamach internetowych kredytu konsumenckiego oferowanego nowym klientom w ramach stałej akcji promocyjnej ("Pożyczka Promocyjna") jako darmowy, podczas gdy w umowach o ten kredyt zas trzegany jest obowiązek zapłaty na rzecz kredytodawcy wynagrodzenia w formie prowizji, a zwolnienie z tego obowiązku uzależnione jest od spłaty kredytu w terminie, co może wprowadzać w błąd co do cech oferowanego kredytu w zakresie związanego z nim ryzyka i korzyści, 2) sugerowaniu w reklamach internetowych kredytu konsumenckiego, że wnioskodawcy mają możliwość otrzymania pożyczanej kwoty w ciągu 15 minut od momentu wysłania wniosku o kredyt, podczas gdy nie jest to możliwe w przypadku kredytobiorców nieposiad ających rachunku w tym samym banku, co kredytodawca, co może ich wprowadzać w błąd co do tej cechy reklamowanego kredytu, 3) podawaniu w reklamach internetowych kredytu konsumenckiego nieprawdziwej informacji o wysokości rzeczywistej rocznej stopy oprocentowa nia, , 4) naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji dotyczącej stopy oprocentowania kredytu konsumenckiego oraz opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kredytu w reklamach internetowych zawierających dane dotycząc e kosztu kredytu, 5) naruszaniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niepodawanie w reklamach internetowych kredytu konsumenckiego oferowanego przez przedsiębiorcę w charakterze pośrednika kredytowego: a) informac ji o zakresie umocowania pośrednika kredytowego do dokonywania czynności faktycznych lub prawnych, b) informacji, czy pośrednik kredytowy współpracuje z kredytodawcami, c) informacji o nazwie kredytodawcy, z którym pośrednik współpracuje. Postanowieniem nr RKR 123/2016 w dniu 30 września 2016 r . zaliczono w poczet dowodów w niniejszym postępowaniu dokumenty, wyjaśnienia i inne dowody uzyskane w toku postępowania wyjaśniającego zn. RKR - 403 - 16/15/SJ . Pismem z dnia 3 października 2016 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania i sformułowanych w nim zarzutach. Spółka ustosunkowała się do postawionych zarzutów w piśmie z dn ia 19 października 2016 r. Pismem z dnia 8 listopada 201 7 r . poinformowano Spółkę o ustaleniach poczynionych w toku niniejszego postę powania oraz planowanym rozstrzygnięciu, przedstawiając stronie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 5 z 36 s zczegółowe uzas a dnienie zarzutów. Spółka ustosunkowała się do szczegółowego uzasadnienia zarzutów pismem z dn ia 24 listopada 2017 r . W piśmie tym Spółka podniosła, że nie zgadza się z oceną o rganu ochrony konsumentów, iż praktyk a, o której mowa w pkt I. sentencji stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, godzącą z interesy konsumentów, której stosowanie powinno być zaniechane. W odniesieniu do pr aktyk, o których mowa w pkt III. - V. se n te n cji Spółka podniosła, aby przy wymiarze kary z tego tytułu ich stosowania organ uwzględnił okoliczność, że prawidłowe informacje dotycz ą ce oprocentowania, rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz o osobie kredytodawcy były przekazywane w inny sposób, to jest w dokumentach stosowanych przy zawieraniu umowy, w szczególności poprzez przesłanie formularza informacyjnego na trwałym nośniku przed zawarciem umowy. Pismem z dn ia 8 grudnia 2017 r . poinformowano Spółkę o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z nim. Prezes Urzędu ustalił, co następuje Net Credit Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie jest spółką prawa handlowego wpisaną do rejestru przedsiębiorców KRS prowadzoneg o przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy pod numerem 000040 1570. Spółka od dnia 10 marca 2016 r . prowadzi działalność, polegającą na zawieraniu z konsumentami, we własnym imieniu pod znakiem "Net Credit", umów pożyczki, będących umowami o kredy t konsumencki w rozumieniu art. 3 ustawy o kredycie konsumenckim (dalej w odniesieniu do udzielanych przez Spółkę pożyczek zamiennie używane będą również terminy: "kr edyt konsumencki", "kredyt"). W poprzednim okresie, od stycznia 201 4 r . , Spółka prowadziła działalność jako pośrednik kredytowy oferujący kredyty udzielane pod z nakiem "Net Credit" przez Payday Loans Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Warszawie (dalej: "Payday Loans"), a wcześniej, od lipca 2013 roku jako pośrednik oferujący kredyty udzielane przez The Business Group Sp . z o.o. S.K.A. z siedzibą w Warszawie. [dowód: karta nr 38 - pismo Spółki z dn ia 6 listopada 2015 r.] W roku obrotowym kończącym się w dn iu 31 grudnia 2016 r . Sp ó łka osiągnęła obrót w wysokości [ ] . Spółka [ ] netto w wysokości [ ] [dowód: karty nr 578 - 602, oświadczenie Spółki z dn ia 2 czerwca 2017 r, wstępne sprawozdanie finansowe] ustalenia dotyczące praktyki, o której mowa w pkt I . sentencji Spółka zawiera z konsumenta mi umowy na odległość, z wykorzystaniem strony internetowej prowadzonej w domenie netcredit.pl (posiadającej również przez pewien czas równolegle adres w domenie netkredyt.pl , prowadzący do tej samej strony). Strona ta umożliwia konsumentom złożenie wniosk u oraz zawarcie umowy o kredyt konsumencki, na warunkach określonych w dokumentach zamieszczonych na tej stronie. Należą do nich m.in.: - "Regulamin świadczenia przez Net Credit Sp. z o.o. usług drogą elektroniczną", - "Ramowa Umowa Pożyczki". Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 6 z 36 Od grudnia 2013 r oku Spółka oferuje konsumentom, którzy korzystają z jej usług po raz pierwszy pożyczki na warunkach promocyjnych, określane przez Spółkę jako „darmowe”. [dowód: karta nr 156 - pismo Spółki z dn ia 11 grudnia 2015 r.] Warunki na jakich zawierane są po życzki promocyjne ustalone są w Ramowej Umowie Pożyczki. W toku postępowania, a także w okresie stosowania kwestionowanych praktyk, Spółka dokonywała zmian wzorca Ramowej Umowy Pożyczki. Ramowa Umowa Pożyczki w brzmieniu stosowanym od dnia 8 grudnia 2016 r . zawiera m.in. następujące postanowienia: 1.9 . Odsetki - oznaczają odsetki naliczane według rocznej stopy oprocentowania od kwoty Pożyczki w wysokości określonej w Tabeli Opłat stanowiącej integralną część niniejszej Umowy; 1.14 . Pożyczka P romocyjna - oz nacza kwotę pieniężną, którą Pożyczkodawca przekazuje Pożyczkobiorcy w formie pożyczki z możliwością spłaty w ramach Promocyjnych Warunków Spłaty; 1.18 . Promocyjne Warunki Spłaty - oznaczają możliwość spłaty przez Pożyczkobiorcę pierwszej Pożyczki udzielon ej przez Pożyczkodawcę po zawarciu niniejszej Ramowej Umowy Pożyczki bez konieczności zapłaty Prowizji oraz Odsetek, z zastrzeżeniem terminowej spłaty tej Pożyczki przez Pożyczkobiorcę; 1.19 . Prowizja - oznacza opłatę, którą Pożyczkobiorca płaci na rzecz P ożyczkodawcy za przygotowanie, udzielenie i korzystanie z Pożyczki; 1.27 . Standardowe Warunki Spłaty - oznaczają konieczność spłaty przez Pożyczkobiorcę Pożyczki udzielonej przez Pożyczkodawcę z Prowizją oraz Odsetkami w wysokości wynikającej z Tabeli Opła t, z zastrzeżeniem, że Standardowe Warunki Spłaty mają zastosowanie do pierwszej Pożyczki udzielonej przez Pożyczkodawcę po zawarciu niniejszej Ramowej Umowy Pożyczki – w przypadku anulowania Promocyjnych Warunków Spłaty, jak również – w każdym przypadku – do każdej kolejnej Pożyczki udzielonej przez Pożyczkodawcę; 10.1. Pierwsza Pożyczka udzielona Pożyczkobiorcy przez Pożyczkodawcę zostaje udzielona z zastosowaniem Promocyjnych Warunków Spłaty, które oznaczają zwolnienie Pożyczkobiorcy z obowiązku zapłaty Prowizji oraz Odsetek związanych z Pożyczką udzieloną przez Pożyczkodawcę. 10.2. Warunkiem możliwości korzystania przez Pożyczkobiorcę z Promocyjnych Warunków Spłaty jest dokonanie przez Pożyczkobiorcę terminowej spłaty Pożyczki, rozumiane jako spłata Poż yczki najpóźniej w Dniu Spłaty wynikającym z Umowy. 10.3 . Naruszenie przez Pożyczkobiorców zobowiązania, o którym mowa w ust. 10.2., a także Przedłużenie Okresu spłaty Pożyczki zgodnie z pkt. 14 Ramowej Umowy Pożyczki powoduje anulowanie Promocyjnych Warun ków Spłaty (bez konieczności składania oświadczeń przez którąkolwiek ze Stron). 10.4. Anulowanie Promocyjnych Warunków Spłaty nie stanowi zmiany Umowy Pożyczki. 10.5. W przypadku anulowania Promocyjnych Warunków S płaty, stosownie do treści ust. 10.3. powyż ej, Pożyczkobiorca zobowiązany będzie do spłaty Pożyczki z zastosowaniem Standardowych Warunków Spłaty, tj. spłaty Pożyczki wraz z Prowizją i Odsetkami w kwocie wskazanej w Tabeli Opłat dla kwoty Pożyczki objętej Umową Pożyczki. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 7 z 36 14.3. W przypadku pierwszeg o przedłużenia okresu spłaty Pożyczki udzielonej na Warunkach Promocyjnych Pożyczkobiorca zobowiązany jest do zapłaty jedynie kwoty Prowizji i Odsetek, o której mowa w pkt. 10.5. Ramowej Umowy Pożyczki wraz z Odsetkami, za okres, o który termin spłaty Poży czki zostaje przedłużony. 17.1. Jeżeli Pożyczka lub jej część nie zostanie uiszczona w terminie Pożyczkobiorca zobowiązany jest do zapłaty oprócz kwoty Pożyczki lub Pożyczki Refinansującej odsetek za czas opóźnienia, tj. za okres od Daty Spłaty Pożyczki lu b Pożyczki Refinansującej do dnia zaksięgowania kwoty Pożyczki na Rachunku Pożyczkodawcy. 17.2. Odsetki za czas opóźnienia naliczane są w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonych w art. 481 § 2 1 Kodeksu cywilnego, tj. dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą sumę stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych). W przypadku zmiany, będącej wynikiem zmiany w wysokości odsetek, o których mowa w art. 481 Kodeksu cy wilnego, Pożyczkodawca poinformuje Pożyczkobiorcę o tej zmianie niezwłocznie po jej nastąpieniu. [dowód: karty nr 513 - 515, 550 - 573 - pismo Spółki z dn ia 6 lutego 2017 r., wzór Ramowej Umowy Pożyczki ] Wzorzec Ramowej Umowy Pożyczki stosowany w okresie od dn ia 7 kwietnia 2016 r. do dn ia 8 grudnia 2016 r ., to jest w okresie wszczęcia niniejszego postępowania oraz sformułowania postawionych w nim zarzutów, nie zawierał postanowień dotyczących naliczania odsetek od kwoty udzielanej pożyczki, a wynagrodzenie poży czkodawcy ograniczało się jedynie do Prowizji. Odpowiednie postanowienia Ramowej Umowy Pożyczki miały w tym okresie brzmienie: 1.12. Pożyczka Promocyjna - oznacza kwotę pieniężną, którą Pożyczkodawca przekazuje Pożyczkobiorcy w formie pożyczki z możliwośc ią spłaty w ramach Promocyjnych Warunków Spłaty; 1.15. Promocyjne Warunki Spłaty – oznaczają możliwość spłaty przez Pożyczkobiorcę pierwszej Pożyczki udzielonej przez Pożyczkodawcę po zawarciu niniejszej Ramowej Umowy Pożyczki bez konieczności zapłaty Prow izji, z zastrzeżeniem terminowej spłaty tej Pożyczki przez Pożyczkobiorcę; 1.16. Prowizja - oznacza opłatę, którą Pożyczkobiorca płaci na rzecz Pożyczkodawcy za przygotowanie, udzielenie i korzystanie z Pożyczki; 1.21. Standardowe Warunki Spłaty – oznaczaj ą konieczność spłaty przez Pożyczkobiorcę Pożyczki udzielonej przez Pożyczkodawcę z Prowizją w wysokości wynikającej z Tabeli Opłat, z zastrzeżeniem, że Standardowe Warunki Spłaty mają zastosowanie do pierwszej Pożyczki udzielonej przez Pożyczkodawcę po z awarciu niniejszej Ramowej Umowy Pożyczki – w przypadku anulowania Promocyjnych Warunków Spłaty, jak również – w każdym przypadku – do każdej kolejnej Pożyczki udzielonej przez Pożyczkodawcę; 10.1. Pierwsza Pożyczka udzielona Pożyczkobiorcy przez Pożyczko dawcę zostaje udzielona z zastosowaniem Promocyjnych Warunków Spłaty, które oznaczają zwolnienie Pożyczkobiorcy z obowiązku zapłaty Prowizji związanych z Pożyczką udzieloną przez Pożyczkodawcę. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 8 z 36 10.2. Warunkiem możliwości korzystania przez Pożyczkobiorcę z Promocyjnych Warunków Spłaty jest dokonanie przez Pożyczkobiorcę terminowej spłaty Pożyczki, rozumiane jako spłata Pożyczki najpóźniej w Dniu Spłaty wynikającym z Umowy. 10.3. Naruszenie przez Pożyczkobiorców zobowiązania, o którym mowa w ust. 10.2. powodu je anulowanie Promocyjnych Warunków Spłaty (bez konieczności składania oświadczeń przez którąkolwiek ze Stron). 10.4. Anulowanie Promocyjnych Warunków Spłaty nie stanowi zmiany Umowy Pożyczki. 10.5. W przypadku anulowania Promocyjnych Warunków Spłaty, stos ownie do treści ust. 10.3. powyżej, Pożyczkobiorca zobowiązany będzie do spłaty Pożyczki z zastosowaniem Standardowych Warunków Spłaty, tj. spłaty Pożyczki wraz z Prowizją w kwocie wskazanej w Tabeli Opłat dla kwoty Pożyczki objętej Umową Pożyczki, z zast rzeżeniem treści ust. 10.6. poniżej. 10.6.W przypadku zapłaty przez Pożyczkobiorcę kwoty Prowizji, o których mowa w ust. 10.5. powyżej, najpóźniej w terminie 5 dni po Dacie Spłaty, o której mowa w ust. 10.2. powyżej, Dzień Spłaty Pożyczki (kapitału Pożyczk i) zostanie przesunięty o okres, na który pierwotnie została udzielona Pożyczka, a Pożyczkobiorca nie będzie obciążany żadnymi należnościami związanymi z nieterminową spłatą Pożyczki. Z tytułu opisanego powyżej przesunięcia Dnia Spłaty Pożyczkodawca nie po biera od Pożyczkobiorcy Prowizji. 12.2. Z tytułu otrzymania kwoty Pożyczki Pożyczkobiorca jest zobowiązany do zapłaty na rzecz Pożyczkodawcy Prowizji w wysokości określonej w Tabeli Opłat. Prowizja zwiększa sumę zadłużenia z tytułu Umowy Pożyczki i spłacan a jest łącznie z kwotą Pożyczki w Dniu Spłaty. 15.1. Jeżeli Pożyczka lub jej część nie zostanie uiszczona w terminie Pożyczkobiorca zobowiązany jest do zapłaty oprócz kwoty Pożyczki odsetek za czas opóźnienia, tj. za okres od Daty Spłaty Pożyczki do dnia zaksięgowania kwoty Pożyczki na Rachunku Pożyczkodawcy. 15.2. Odsetki za czas opóźnienia naliczane są w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonych w art. 481 § 2 1 Kodeksu cywilnego, tj. dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą sumę stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych). W przypadku zmiany, będącej wynikiem zmiany w wysokości odsetek, o których mowa w art. 481 Kodeksu cywilnego, Pożyczkodawca poinformuje Pożyczkobiorcę o tej zmianie niezwłocznie po jej nastąpieniu. [dowód: karty nr 270 - 280, wzór Ramowej Umowy Pożyczki ] W ramach zmian Ramowej Umowy Pożyczki doko nanych z dniem 8 grudnia 2016 r . Spółka wprowadziła ponadto możliwość przedłużenia okresu spła ty pożyczki, za osobną opłatą z tego tytułu (co znalazło odzwierciedlenie m.in . w brzmieniu postanowienia pkt 10.3 Ramowej Umowy Pożyczki w aktualnie stosowanym brzmieniu). Skorzystanie z opcji przedłużenia okresu spłaty pożyczki powoduje anulowanie warunk ów promocyjnych oraz konieczność zapłaty na rzecz Spółki wynagrodzenia w wysokości ustalonej dla pożyczki udzielonej na warunkach standardowych. Umowy pożyczki zawierane na podstawie wzorca Ramowej Umowy Pożyczki stosowanego w okresie od dnia 11 marca 2 016 r . do dnia 7 kwietnia 2016 r . przewidywały naliczanie odsetek kapitałowych od kwoty pożyczki, jednak według wyjaśnień Spółki "w praktyce" nie były one nigdy naliczane. [dowód: karty nr 335 - 340, 177 - 198, pismo Spółki, wzór Ramowej Umowy Pożyczki ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 9 z 36 Z k olei umowy pożyczki zawierane przed dniem 11 marca 2016 r . nie zawierały postanowień zastrzegających na rzecz pożyczkodawcy odsetek kapitałowych. [dowód: karty nr 109 - 117, wzór Ramowej Umowy Pożyczki ] Na stronie głównej swojej witryny internetowej Spółk a zamieszcza hasło o treści "Pierwsza pożyczka do 2000 zł za darmo" . Hasło to stanowi element kalkulatora kredytowego, uwzględniającego odpowiednio warunki oferowanej pożyczki promocyjnej. Z treści kalkulatora wynika, że pożyczka na warunkach promocyjnych może być udzielona: - nowym klientom, - na okres do 30 dni, - na kwotę do 2 000,00 zł. [dowód: karty nr 163, 165, 212, 227, 250, 256, 262, 291 zrzuty strony internetowej Spółki] Ustawienie w kalkulatorze wybranych parametrów pożyczki, to jest: kwoty poż yczki oraz terminu na jaki jest ona udzielana, powoduje wyświetlenie w kalkulatorze informacji o całkowitej kwocie do zapłaty ("Kwota do spłaty") i terminie spłaty (wskazanym w formie daty podanej pogrubioną czcionka) oraz całkowitym koszcie kredytu ("Kosz t"). W przypadku ustawienia w kalkulatorze kwoty mieszczącej się w kwocie pożyczek udzielanych na warunkach promocyjnych dla nowych klientów, wyświetlana jest dodatkowo informacja w polu oznaczonym jako "Kwota do spłaty po" przy którym wskazany jest termin spłaty pożyczki (czyli pole „Kwota do spłaty po” oznacza kwotę do spłaty po upływie terminu pożyczki). W kalkulatorze aktualnie zamieszczonym na stronie Spółki zamieszczone jest dodatkowo pole " Pierwsze przedłużenie terminu spłaty o 30 dni " przy którym za mieszczona jest kwota opłaty z tytułu przedłużenia okresu spłaty. [dowód: karta nr 298, zrzut strony internetowej Spółki na dzień 9 czerwca 2016 r.] Przykładowo, całkowita kwota do zapłaty w przypadku pożyczki w wysokości 2 000 zł, udzielonej na warun kach promocyjnych na okres 30 dni, wynosi 2 000,00 zł. Całkowita kwota do zapłaty po tym terminie wynosi 2 500,00 zł. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 10 z 36 Spółka wyjaśniła, że zgodnie z zasadami określonymi w Ramowej Umowie Pożyczki warunkiem koniecznym do skorzystania przez konsumenta z pr omocyjnych warunków spłaty jest terminowa spłata pożyczki. W przypadku braku spłaty przez nowego klienta pożyczki najpóźniej w dniu jej wymagalności pożyczkodawcy należy się wynagrodzenie za jej udzielenie. Promocyjne warunki spłaty oznaczają zwolnienie po życzkobiorcy z obowiązku zapłaty prowizji. Z treści postanowienia pkt 10.1 Ramowej Umowy Pożyczki wynika, że umowa pożyczki na warunkach promocyjnych zostaje zawarta z założeniem zwolnienia pożyczkobiorcy z obowiązku zapłaty kosztów prowizji i odsetek . Anu lowanie warunków promocyjnych następuje dopiero w momencie braku terminowej spłaty pożyczki. W świetle powyższego, w ocenie Spółki, umowa pożyczki na warunkach promocyjnych zawierana jest pod warunkiem rozwiązującym, przez który rozumie się zdarzenie powod ujące ustanie czynności prawnej lub jej skutków. Świadczy to jej zdaniem o tym, że „w momencie zawierania umowy pożyczki jest ona pożyczką darmową. Dopiero p ó źniejsze zachowanie klienta polegające na braku jej terminowej spłaty, uprawnia pożyczkobiorcę do naliczenia wynagrodzenia w postaci prowizji. W szczególności należ y zwrócić uwagę, iż wyłącznie od zachowania konsumenta zależy ziszczenie się warunku rozwiązującego udzielenie pożyczki na warunkach promocyjnych.” Zdaniem Spółki powyższe znajduje również p otwierdzenie w treści dokumentu „Umowa pożyczki – potwierdzenie zawarcia umowy pożyczki” z którego wyraźnie wynika, iż do zawarcia umowy dochodzi na warunkach promocyjnych. Spółka wskazała również, iż niezależnie od powyższego w kalkulatorze kredytowym wyr aźnie wskazywana jest kwota z uwzględnieniem kosztów, które klient będzie musiał uiścić w przypadku nieterminowej spłaty pożyczki, jako pozycja „kwota do spłaty po” (określonej dacie). W ocenie Spółki powyższe okoliczności jej działania w żaden sposób nie powinny wprowadzać w błąd konsumentów w zakresie cech produktu czy ryzyka i korzyści związanych z tym produktem. W przykładowym okresie 7 miesięcy, od marca do września 2016 roku, umowy zawarte na warunkach promocyjnych ("darmowe") stanowiły [ ] umów o kredyt konsumencki ogółem, zawartych przez Spółkę. W [ ] przypadków tych umów (tj. [ ] pożyczek) doszło do anulowania promocyjnych warunków spłaty. [dowód: karty nr 335 - 340, pismo Spółki z dn ia 19 października 2016 r.] ustalenia dotyczą ce praktyki, o której mowa w pkt II . sentencji W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że reklamując oferowane kredyty Spółka posługiwała się hasłami podkreślającymi możliwość bardzo szybkiego, nawet w ciągu piętnastu minut, uzyskania przez pożyczkobi orcę możliwości dysponowania pożyczanymi środkami pieniężnymi. W dniach 5 - 27 kwietnia 2016 r . Spółka stosowała reklamę na swojej stronie internetowej w formie wyskakującego w sposób nieregularny okienka (pop - up), zawierającego hasło reklamowe o treści: "N asi nowi klienci mogą otrzymać do 2000 zł darmowej pożyczki nawet w 15 minut!". Wyświetlanie tej reklamy w tej formie na stronie Spółki stwierdzono także w dniu 3 października 2016 r . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 11 z 36 [dowód: karty nr 309 - 315, 333 - 334, pismo Spółki z dn ia 22 czerwca 20 16 r. , notatka, zrzut ekranu ] Ustalono, że Spółka posługiwała się tego rodzaju hasłami zamieszczanymi również w kalkulatorze na stronie głównej, co najmniej od sierpnia 2013 r. [dowód: karty nr – 609 - 614, zrzuty historycznych wersji strony internetowej S półki] W toku postępowania stwierdzono także, że w opisie strony internetowej Spółki, zamieszczanym w odpowiednich znacznikach jej kodu źródłowego (tzw. meta tag "description", służący do zamieszczenia krótkiego opisu strony internetowej), zawarte były ha sła podkreślające krótki czas uzyskania pożyczki. [dowód: karta nr 306, zrzut ekranowy kodu źródłowego strony internetowej Spółki] Zamieszczane w ten sposób na stronie internetowej informacje były wyświetlane w wynikach wyszukiwania za pomocą wyszukiwa rek internetowych. Wyniki wyszukiwań zawierają pod tytułami stron internetowych ich krótkie opisy, zbudowane przez algorytmy wyszukiwarek na podstawie treści zamieszczonych w znaczniku "description". W przypadku ujęcia w wynikach wyszukiwania odnośników do strony internetowej Spółki wyświetlane były w ich opisie m.in. następujące hasła, zamieszczone w kodzie źródłowym strony: - "Pierwsza pożyczka do 1500 zł w 15 minut", - "Szybka pożyczka przez Internet". Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 12 z 36 [dowód: karta nr 301, zrzut ekranu] Hasła zapewni ające o możliwości uzyskania szybkiej pożyczki w 15 minut były używane również w reklamach stosowanych przez Spółkę z wykorzystaniem usług Google AdWords. Spółka posługiwała się w nich m.in. hasłami o treści: "Szybka Pożyczka w 15 minut.", "Pożyczka Online nawet w 15 Minut.", "Nawet w 15 minut. Bez zaświadczeń." [dowód: karty nr 302, 312, zrzut ekranu, pismo Spółki z dn ia 22 czerwca 2016 r.] Na stronie internetowej Spółki w zakładce "O nas" ( https://w ww.netcredit.pl/about - us.html ) zamieszczana była informacja, w świetle której klient korzystający z usług Spółki ma pewność, że pożyczane od niej pieniądze otrzyma "nawet w 15 minut": [dowód: karta nr 209, zrzut ekranu] W świetle wyjaśnień Spółki, czas "15 minut", do którego odwołują się reklamy, dotyczy okresu pomiędzy złożeniem przez klienta wniosku, to jest kliknięciem po wypełnieniu formularza "złóż wniosek", a zaksięgowaniem kwoty pożyczki na koncie klienta . Spółka przyznała, że w opisie jej strony internetowe j zamieszczanym w odpowiednich znacznikach kodu źródłowego znaj dowały się hasła zapewniające o możliwości uzyskania szybkiej pożyczki w 15 minut. Spółka wyjaśniła, że hasła te zostały zamieszczone najprawdopodobniej omyłkowo oraz że sukcesywnie zaprzestaje wykorzystywania wszelkich reklam zawierających takie treści, a także że niezwłocznie zmieni treści wyświetlane w wynikach wyszukiwania za pomocą wyszukiwarek internetowych. [dowód: karty 339, pismo Spółki z dn ia 19 października 2016 r.] Ze złoż onych wyjaśnień wynika także, że uzyskanie pożyczki w reklamowanym czasie 15 minut nie jest możliwe w odniesieniu do osób, które nie posiadają rachunku bankowego w jednym z siedmiu banków, w których Spółka posiada rachunki - Alior Bank, Bank Zachodni WBK, mBank, ING Bank Śląski, Bank Millenium, PKO Bank Polski, Bank Pekao. W świetle raportu dotyczącego rynku kont osobistych za I kwartał 2016 r. 1 banki te 1 Raport PRNews.pl: Rynek kont osobistych – I kw. 2016. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 13 z 36 prowadzą łącznie 22,18 mln osobistych rachunków oszczędnościowo - rozliczeniowych (rachunków ROR), co stan owi ok. 73,5 % z ogólnej liczby 30,19 mln rachunków ROR. Oznacza to, że średnio co czwarty posiadacz rachunku (tj. ok. 8 milionów osób, potencjalnych klientów i odbiorców przekazów reklamowych Spółki) nie posiada rachunku w tym samym banku, co Spółka. W pr zypadku tych osób czas trwania procedury związanej z otrzymaniem pożyczki – w tym wykonania przelewu weryfikacyjnego, jaki i przelewu kwoty pożyczki – uzależniony jest od harmonogramu sesji międzybankowych i może trwać nawet kilkanaście godzin. W takiej sy tuacji środki pożyczki mogą wpłynąć na rachunek pożyczkobiorcy dopiero następnego dnia roboczego (a okres oczekiwania może być jeszcze dodatkowo wydłużony o dni wolne od pracy, w zależności od momentu złożenia wniosku). [ dowód: karty nr 309 - 311, pismo Spół ki z dn ia 22 czerwca 2016 r. ] Spółka zaprzestała stosowania haseł zapewniających o możliwości uzyskania pożyczki w 15 minut z wykorzystaniem usługi Google AdWords i miało to miejsce naj później z dniem 13 lipca 2016 r . a stosowania reklam w formie wyskaku jącego okna pop - up zaniechała najpoźniej w dniu 6 lutego 2017 r. W informacjach w zakładce "o nas" usunięto zapewnienia o możliwości uzyskania kwoty pożyczki nawet w 15 minut. Spółka przyznała, że na dzień 6 lutego 2017 r . w znacznikach kodu źródłowego nad al zamieszczona jest treść "pierwsza pożyczka do 2000 zł w 15 minut" oraz wyraziła zamiar jej usunięcia. Oględziny strony internetowej Spółki dokonane w dniu 6 października 2017 r. wskazują, że hasło to zostało usunięte. [dowód: kar t y nr 513 - 515 – pismo Sp ółki z dnia 6 lutego 2017 r., zrzuty ekranu] ustalenia dotyczące praktyki, o której mowa w pkt III. sentencji W okresie od dnia 26 sierpnia do dnia 23 września 2015 r . Spółka przeprowadziła kampanię reklamową z wykorzystaniem mailingów oraz kreacji displ ayowych wyświetlanych w serwisach internetowych, dotyczących przeprowadzanego w tym okresie konkursu pod nazwą "Miesiąc darmowych pożyczek z Net Credit". [dowód: karty nr 24 - 28, 59 - 62 – pismo Spółki z dn ia 14 września 2016 r . , regulamin konkurs u ] Spółka zamieszczając w reklamach informacje dotycząc e reklamowanych pożyczek na podstawie reprezentatywnego przykładu, podawała informacje o całkowitym koszcie pożyczki, o treści: Reprezentatywny przykład kolejnej pożyczki: całkowita kwota pożyczki: 500,00 PLN, c zas obowiązywania umowy; 30 dni, miesięczna stopa oprocentowania: 19,43 %, całkowity koszt pożyczki: 150 PLN, całkowita kwota do spłaty: 650 PLN, RRSO 741,82 %. [ dowód: płyta CD, płyta UOKiK \ kreacje \ display \ gdn \ netcredit750x200 .gif] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 14 z 36 [dowód: płyta CD, p łyta UOKiK \ kreacje \ display \ gdn \ netcredit970x250.gif ] Dla pożyczki na kwotę 500,00 złotych, udzielanej na okres 30 dni, o całkowitej kwocie do zapłaty w wysokości 650,00 zł Spółka podawała RRSO w wysokości 741,82 %. Rzeczywista wysokość RRSO dla pożyczki udzielanej na takich warunkach wynosi natomiast 2 333,95 %. W toku postępowania Spółka wyjaśniła, że nie jest w stanie wskazać, w jaki sposób obliczyła wartość RRSO podawaną dla przykładu reprezentatywnego kredytu zamieszczanego w tych reklamach, oraz pr zyznała, że wartość ta jest nieprawidłowa. [dowód: karta nr 336 - pismo Spółki z dnia 19 października 2016 r . ] W toku postępowania wyjaśniającego ustalono także, że Spółka na swojej stronie internetowej – na stronie głównej, na której zamieszczone są tre ści o charakterze reklamowym, w tym w formie kalkulatora kredytowego – zamieszczała informacje, mające wypełniać obowiązki informacyjne. Z dokonanych ustaleń wynika, że w okresie od dnia 10 marca 2016 r . do dnia 27 kwietnia 2016 r . Spółka podawała niepr awdziwe informacje na temat wartości RRSO dla reprezentatywnych przykładów kredytu, zamieszczanych w nocie prawnej na stronie głównej. Informacja dotycząca reprezentatywnego przykładu pożyczki spłacanej na standardowych warunkach, zamieszczana na stronie głównej w okresie od dnia 10 marca 2016 r . do dnia 6 kwietnia 2016 r . , miała następującą treść: Dla przykładowej pożyczki (Standardowe Warunki Spłaty) 600 zł na 30 dni RRSO wynosi 310 % (stan na dzień 11.03.2016), Koszt pożyczki 154,98 zł, w tym: Prowizja 150 zł, Odsetki 4,98 zł, Całkowita kwota do spłaty 754,98 zł. Faktyczna RRSO pożyczki udzielonej na takich warunkach wynosi 1 536,97 %, natomiast Spółka wskazywała RRSO w wysokości 310 %. Informacja dotycząca przykładu pożyczki spłacanej na warunk ach standardowych, zamieszczana na stronie głównej w okresie od dnia 6 kwietnia 2016 r . do dnia 27 kwietnia 2016 r . , miała następującą treść: Dla przykładowej pożyczki (Standardowe Warunki Spłaty) 600 zł na 30 dni RRSO wynosi 300% (stan na dzień 11.03.201 6), Koszt pożyczki 150 zł, w tym: Prowizja 150 zł, Odsetki 0 zł, Całkowita kwota do spłaty 750,00 zł. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 15 z 36 Rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO) pożyczki udzielonej na takich warunkach wynosi 1 410,33 %, natomiast Spółka wskazywała RRSO w wysokości 300 %. Następnie, z dniem 27 kwietnia 2016 r . , Spółka dokonała zmiany reprezentatywnego przykładu kredytu zamieszczanego na stronie głównej, podając w zmienionym przykładzie wartość RRSO zbliżoną do prawidłowej (tj. 1 421,61 %, tymczasem RRSO dla tego przykładu wynosi 1 410,33 %): Dla przykładowej pożyczki (Standardowe Warunki Spłaty) 600zł na 30 dni RRSO wynosi 1421,61% (stan na dzień 11.03.2016) Koszt pożyczki 150,00 zł w tym: Prowizja 150zł, Odsetki 0 zł Całkowita kwota do spłaty 750,00zł. [dowód: k arty nr 335 - 336, 164, 165, 200 – pismo Spółki z dn ia 19 października 2016 r. zrzuty ekranu strony Spółki] ustalenia dotyczące praktyki, o któr ej mowa w pkt IV. sentencji W reklamach konkursu "Miesiąc darmowych pożyczek z Net Credit", przywołanych w odnie sieniu do praktyki będącej przedmiotem pkt 3 sentencji decyzji (s. 10 - 11), rozpowszechnianych w okresie od dnia 26 sierpnia do dnia 23 września 2015 r . z wykorzystaniem mailingów oraz kreacji displayowych wyświetlanych w serwisach internetowych, Spółka pod awała na reprezentatywnym przykładzie informację, że całkowity koszt pożyczki wynosi 150 zł. Informacja ta nie zawierała wyszczególnienia, jakie składniki wchodzą w skład tego kosztu. Spółka podawała przy tym jednocześnie nieprawdziwą informację, że miesię czna stopa oprocentowania pożyczki wynosi 19,43 %. W okresie prowadzenia konkursu od oferowanych przez Spółkę pożyczek nie były pobierane odsetki kapitałowe, natomiast wynagrodzenie kredytodawcy wchodzące w skład całkowitego kosztu kredytu stanowiła prow izja. Spółka wyjaśniła, że nie jest w stanie ustalić, dlaczego w reklamach zawierana była informacja o oprocentowaniu pożyczki. [dowód: karta nr 336 – pismo Spółki z dn ia 19 października 2016 r. ] ustalenia dotyczące praktyki, o któr ej mowa w pkt V. sen tencji Spółka, do dnia 10 marca 2016 r . oferowała w charakterze pośrednika kredyty konsumenckie udzielane przez inny podmiot. Kredyty te udzielane były pod znakiem Net Credit (system identyfikacji graficznej obejmujący tą nazwę), z wykorzystaniem strony i nternetowej w domenie www.netcredit.pl przez Spółkę, jako pośrednika działającego pod nazwą Net Credit, jednak kredytodawcą była Payday Loans, a wcześniej The Business Group Sp. z o.o. S.K.A. Informacja o osobie kredytodawcy była udzielana pożyczkobiorcom w dokumentach stosowanych przy zawieraniu umowy (formularzu informacyjnym, umowie), niemniej informacje o działaniu Spółki w charakterze pośrednika kredytowego, zakresie jej umocowania, fakcie współpracy z faktycznym kredytodawcą i osobie tego kredytodawcy , nie były prezentowane w reklamach rozpowszechnianych przez Spółkę. Ilustrują to przykłady informacji zamieszczanych w reklamach przytoczonych w odniesieniu praktyki będącej przedmiotem trzeciego z zarzutów (s. 11). Z treści reklam nie wynika, że Spółka nie była kredytodawcą w odniesieniu do oferowanych kredytów, ani że kredytodawcą była Payday Loans. W reklamach stosowane były zdawkowe określenie "Net Credit", "pożyczka Net Credit", które może być Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 16 z 36 interpretowane jako odniesienie do Spółki, jako kredytod awcy, jak i jako odniesienie do marki/znaku, pod którym prowadzona była działalność pożyczkowa przez Payday Loans i współpracujące z nim podmioty, będącego m.in. elementem systemu identyfikacji graficznej (w tym logo) i składnikiem nazwy domeny internetowe j wykorzystywanej w tej działalności. Po rozpoczęciu udzielania kredytów w imieniu własnym Spółka wprowadziła w nocie prawnej zamieszczanej na swojej stronie internetowej informację o odgrywanej przez nią roli kredytodawcy, poprzez dodanie określenia "Po życzkodawca", natomiast pełniona przez nią uprzednio funkcja pośrednika kredytowego nie była wcześniej eksponowana. - przed dn iem 10 marca 2016 r. [dowód: karty nr 84, 88, 92 – zrzuty ekranu] - od dn ia 10 marca 2016 r. [dowód: karty nr 164, 198, 200 – zrzuty ekranu] Prezes Urzędu ustalił, co następuje naruszenie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu p rowadzona jest w interesie publicznym. Interwencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Preze sa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. Przeprowad zone postępowanie dotyczy ło działań informacyjno - reklamowych podejmowanych przez Spółkę w związku z oferowaniem przez nią kredytów konsumenckich. W opinii Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną intere su wszystkich konsumentów, którzy mogli stać się odbiorcami informacji rozpowszechnianych przez Spółkę na temat jej oferty w internecie - to jest informacji propagowanych w ramach kampanii reklamowych, jak i zamieszczanych na stronie internetowej Spółki. Z ak westionowane w niniejszym postępowaniu działania Spółki nie dotyczą interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale mogły dotyczyć nieokreślonego z góry kręgu adresatów, a zatem mogą lub mogły naruszać interes publiczny. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 17 z 36 Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, iż każde naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawneg o. Zatem w niniejszej sprawie uzasadnione było podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. naruszenie art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do treści art. 24 ust. 2 tej ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w te interesy sprzeczne z pr awem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, w tym w szczególności naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji oraz nieuczciwe praktyki rynkowe. Do dnia 17 kwietnia 2016 r. praktyka naruszająca zbiorowe i nteresy konsumentów zdefiniowana była jako godzące w te interesy bezpra wne działanie przedsiębiorcy. W niniejszej sprawie bezprawność działania przedsiębiorcy polega na sprzeczności jego zachowania z prawem, to jest przepisami zawartymi w odrębnych ustawac h. Zmiana brzmienia art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dokonana w wyniku tej nowelizacji ustawy nie ma wpływu na ocenę praktyk zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu pod kątem naruszenia zawartego w tym przepisie zakazu stosowania pra ktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W niniejszym postępowaniu dla stwierdzenia stosowania przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zachodzi konieczność stwierdzenia naruszenia przez przedsiębiorcę art. 24 ustaw y. W tym przypadku wymaga to wykazania łącznego zaistnienia następujących przesłanek: - kwestionowane zachowania są działaniami przedsiębiorcy, - zachowania te są sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, - zachowania te godzą zbiorowe interesy konsument ów . status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, pod pojęciem przedsiębiorcy należy m.in. rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (teks t jedn.: Dz. U. z 201 7 r., poz. 2168 ). Natomiast, stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcą jest m.in. osoba prawna, wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Stroną niniejszego postępowania jest p odmiot prowadzący we własnym imieniu działalność gospodarczą, działający w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, to jest będący osobą prawną, wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Tym samym Spółka posiada przymioty prze dsiębiorcy i przy wykonywaniu działalności gospodarczej podlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, a jej działania mogą podlegać ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumen tów. sprzeczność z prawem lub dobrymi obyczajami Na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów sankcjonowane jest zachowanie przedsiębiorcy sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami. Sprzeczność z Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 18 z 36 prawem działania lub zaniechania przedsiębiorcy może być ujmowana jako zachowanie niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa stanowionego. Dobre obyczaje natomiast pozostają klauzulą generalną, która podlega konkretyzacji na okoliczność danego stanu faktycznego. Naruszenie przez przedsiębiorcę przepis ów prawa stanowionego lub dobrych obyczajów jest jednocześnie wyrazem naruszenia obowiązującego porządku prawnego, który obejmuje zarówno nakazy i zakazy wynikające z norm prawa powszechnie obowiązującego, jak i nakazy i zakazy wynikające z zasad współżyci a społecznego i dobrych obyczajów. Z tego względu w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Prezesa Urzędu obejmuje wykazanie, że w ustalonym stanie faktycznym działanie Spółki było sprzeczne z normami prawnymi wynikającymi z przepisów: - ustawy o przeciwdziała niu nieuczciwym praktykom rynkowym – w odniesieniu do praktyk wskazanych w pkt I, II i III. sentencji , - ustawy o kredycie konsumenckim – w odniesieniu do praktyk wskazanych w pkt IV i V. sentencji . godzenie w zbiorow y interes konsumentów Ustawa o ochron ie konkurencji i konsumentów nie definiuje "zbiorowego interesu konsumentów", ograniczając się jedynie do sprecyzowania (art. 24 ust. 3), że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Przez godzenie w zbiorowe interesy konsumentów (które może polegać zarówno na naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów, jak i na samym zagrożeniu ich naruszenia) należy rozumieć narażenie na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowaną przez przeds iębiorcę praktykę , którą mo że stanowić zarówno działani e , jak i zaniechani e . Oceniając praktykę przedsiębiorcy przez pryzmat definicj i zawartej w art. 24 ust. 2 ww. ustawy, należy ustalić, czy jego działania mogą naruszać interesy nieoznaczonego kręgu potencjalnych klientów. Tego ty pu naruszenie wystąpi wówczas, gdy działania przedsiębiorcy dotyczą zbiorowości i mogą dotknąć każdego potencjalnego klienta, czyli gdy są powszechne. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, zgodnie z którym naruszenie zbiorowych interesów konsumentów ma mi ejsce wówczas, gdy potencjalną daną praktyką przedsiębiorcy może być dotknięty każdy konsument w analogicznych okolicznościach. Interes konsumentów należy przy tym rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę za zasługuj ący na ochronę i zabezpieczenie. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, że określenie stałego, czy zamkniętego katalogu interesów konsumentów nie jest ani możliwe, ani zasadne. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest powiązane z naruszaniem int eresów gospodarczych konsumentów. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze majątkowym), jak i prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowy ch, zapewniających konsumentom dokonywanie transakcji handlowych z przedsiębiorcami przy całkowitym zrozumieniu rzeczywistego sensu ekonomicznego i prawnego dokonywanych czynności. Przejawem tego może być m. in. prawo do uzyskania przez konsumenta od p rzed siębiorcy pełnej i rzetelnej informacji. Z działaniami Spółki polegającymi na rozpowszechnianiu w internecie informacji reklamowych mógł się zetknąć każdy potencjalny pożyczkobiorca, poszukujący informacji na temat możliwości zaspokojenia swoich krótkoterm inowych potrzeb pożyczkowych. Możliwość skorzystania z oferty Spółki nie jest ograniczona do określonej, dającej się wyodrębnić na podstawie wspólnej cechy grupy konsumentów. Pożyczki udzielane przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 19 z 36 Spółk ę dostępne są dla nieograniczon ego i nieokreślonego kr ę g u odbiorców, obejmującego potencjalnie każdą osobę, która byłaby zainteresowana tego rodzaju ofertą. Zdaniem Prezesa Urzędu świadczy to o tym, że działania Spółki mogą lub mogły godzić w zbiorowy interes konsumentów. ocena praktyki, o której mowa w p kt I. sentencji Pierwsz a z zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu praktyk Spółki polega na przedstawianiu w reklamach kredytu konsumenckie go oferowanego nowym klientom w ramach stałej akcji promocyjnej (pożyczka promocyjna) jako "darmowy", "za darmo" , podczas gdy w umowach o ten kredyt zastrzegany jest obowiązek zapłaty na rzecz kredytodawcy wynagrodzenia, a zwolnienie z tego obowiązku uzależnione jest od spłaty kredytu w terminie. Działanie to przeanalizowano pod kątem tego, czy stanowi ono nieuczc iwą praktykę rynkową naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. W tym celu dokonano ocen y , czy działanie to stanowiło rozpowszechnianie informacji w sposób mogący wprowadzać w błąd i czy w jakikolwiek sposób spowodowało lub mogło spowodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej pożyczki promocyjnej, której inaczej by nie podjął. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorc ę wobec konsumentów jest nieuczciwa jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca , lub może zniekształcić , zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. W myśl przepisu art. 4 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się m.in. praktykę rynkową wprowadzającą w błąd. Praktyki wprowadzające w błąd nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych w przywołanym wcześni ej przepisie art. 4 ust. 1 ustawy. Praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie po djął (art. 5 ust. 1 ustawy). Może to być każda praktyka, która w jakikolwiek sposób wywołuje skutek w postaci co najmniej możliwości wprowadzenia w błąd przeciętnego konsumenta, do którego jest skierowana lub dociera i która ze względu na swoją zwodniczą n aturę może zniekształcić jego zachowanie rynkowe. Wprowadzające w błąd działanie może polegać w szczególności na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji (art. 5 ust. 2 pkt 1). Może ono dotyczyć między innymi cech oferowanego przez przedsiębiorcę produk tu (art. 5 ust. 3 pkt 1). Efektem tego działania może być wytworzenie w umyśle konsumenta mylnego przekonania, co do transakcji w którą chce się zaangażować. Owo zniekształcenie procesu decyzyjnego konsumenta, w przypadku praktyk wprowadzających w błąd pr zez działanie, polega głównie na podawaniu fałszywych lub mylących informacji dotyczących produktu lub sposobu jego prezentacji albo wprowadzenia na rynek. Dla prawidłowego zinterpretowania celu tej ustawy należy wskazać, iż aby uznać działanie za wprowadz ające w błąd nie musi ono faktycznie spowodować, iż przeciętny konsument podejmie decyzję której przy braku wprowadzenia w błąd by nie podjął, wystarczy już samo wystąpienie takiej możliwości . Zakwestionowana praktyka rynkowa podlega ponadto ocenie z punk tu widzenia ustalonego modelu przeciętnego konsumenta. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 8 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym za przeciętnego konsumenta uznaje Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 20 z 36 się konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostroż ny. Oceny tych cech dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczegó lnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. W niniejszym przypadku Prezes Urzędu za przeciętnego konsumenta przy jmuje osobę zainteresowaną uzyskaniem środków finansowych, która jest dostatecznie dobrze poinformowana, uważna i ostrożna przy zaciąganiu zobowiązań finansowych, przy uwzględnieniu czynników społecznych, kulturowych i językowych charakterystycznych dla po lskiego konsumenta. Reklamy nie są kierowane do określonej, dającej się wyodrębnić grupy konsumentów, uznać należy, że są one skierowane do nieograniczonego kręgu odbiorców. Adresatem przekazu reklamowego rozpowszechnianego przez Spółkę nie jest konsument bardziej niż przeciętnie zorientowany w specyfice języka reklamy, który oczekuje, że podane w reklamach informacje są rzetelne i nie wprowadzają w błąd. W przypadku analizowanej praktyki zakwestionowane działanie polega na reklamowaniu p ożyczek udzielanyc h przez Spółkę na zasadach promocyjnych jako "darmowe". Organ ochrony konsumentów uznaje stanowisko prezentowane przez Spółkę w obronie tej praktyki, w świetle którego " w momencie zawierania umowy pożyczki (promocyjnej) jest ona pożyczką darmową. Dopiero p óźniejsze zachowanie klienta (…) uprawnia pożyczkodawcę do naliczania wynagrodzenia " za błędne i nie zasługujące na uwzględnienie . Umowa p ożyczki, w tym również udzielanej na warunkach promocyjnych, zawieran a jest przez Spółkę z konsumentami na podstawie Ramowej Umowy Pożyczki, która zawiera postanowienia przewidujące obowiązek zapłaty na rzecz kredytodawcy wynagrodzen ia w postaci prowizji i odsetek. Umowy zawierane na warunkach promocyjnych przewidują ponadto, że w przypadku spłaty pożyczki w terminie konsument nie będzie zobowiązany do uiszczenia na rzecz kredytodawcy wynagrodzenia. W związku z dokonywanymi przez Spółkę zmianami wzorca Ramowej Umowy Pożyczki i warunków udzielanych na ich podstawie kredytów, w pewnych okresach wynagrodzenie kredytodawc y stanowiła sama prowizja, a w pewnych okresach składała się na nie prowizja oraz odsetki kapitałowe. Okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla oceny kwestionowanej praktyki i obydwie formy wynagrodzenia (jedno - lub dwuskładnikowego) będą pod tym względem traktowane jednakowo (jako "wynagrodzenie"). W pierwszej kolejności należy wskazać, że aby późniejszy przebieg wykonywania umowy upoważnił pożyczkodawcę do naliczenia wynagrodzenia, strony umowy pożyczki muszą się na to umówić od samego początku, najpóźni ej w momencie zawarcia tej umowy. Pożyczkobiorca nie może zostać zobowiązany do spłaty pożyczki na warunkach standardowych (przewidujących wynagrodzenie dla pożyczkodawcy), jeżeli uprzednio się do tego umownie nie zobowiązał. Konstrukcja umowy stosowana pr zez Spółkę polega zatem na tym, że: - strony zawierają umowę pożyczki, która przewiduje zapłatę na rzecz pożyczkodawcy wynagrodzenia, - w ramach promocji pożyczkobiorca zostaje warunkowo zwolniony z obowiązku zapłaty wynagrodzenia, - w przypadku niedotrzym ania przez pożyczkobiorcę warunku promocji polegającego na terminowej spłacie pożyczki następuje anulowanie warunków promocyjnych, a zatem Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 21 z 36 powrót do warunków pierwotnych, to jest zastrzegających na rzecz pożyczkodawcy wynagrodzenie. Strony, w tym pożyczkob iorca, nie wiedzą w momencie zawierania umowy, czy pożyczka zostanie spłacona w terminie ani nie mogą tego przewidzieć, gdyż dotyczy to zdarzeń przyszłych. W przypadku, gdy pożyczka nie zostanie spłacona w terminie pożyczkodawcy będzie przysługiwało wynagr odzenie, a więc nie będzie ona darmowa. Spółka reklamuje zatem jako darmową pożyczkę, która być może okaże się (dopiero po wykonaniu umowy) darmową, a być może nie. Na dzień kierowania do konsumentów przekazu reklamowego, jak i na dzień zawierania umowy p ożyczki, brak jest podstaw aby twierdzić, że reklamowana pożyczka jest lub będzie darmowa. Wniosek ten należy rozciągnąć również na synonimy i zwroty równoważne z określeniem "darmowy" (np. "0 zł", "za darmo", "nieodpłatnie" itp.). Określenie "darmowa" , w odniesieniu do pożyczki z tytułu której pożyczkobiorca uiścił pożyczkodawcy wynagrodzenie, jest nieprawdziwe. Dla uznania tego określenia za nieprawdziwe nie ma żadnego znaczenia okoliczność, czy i w jakim stopniu niedotrzymanie terminu spłaty, nastąpiło z winy pożyczkobiorcy. Dokonane ustalenia wskazują, że w analizowanym przykładowym okresie średnio [ ] , reklamowane jako darmowe, okazywała się nie być darmową. Podkreślić przy tym należy, że zastrzegana na rzecz S półki opłata na wypadek braku terminowej spłaty pożyczki promocyjnej nie może być traktowana ani usprawiedliwiana jako rodzaj kary umownej z tytułu niedotrzymania przez pożyczkobiorcę umówionego terminu spłaty. Zgodnie z art. 48 3 § 1 kodeksu cywilnego m ożn a zastrzec w umowie, ż e naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna) , niemniej dotyczy to wyłącznie zobowiązań o charakterze niepieniężnym . W przypadku natomiast , gd y dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego znajduje zastosowanie art. 481 § 1 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwe m okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi . Przy tym dopuszczalna wysokość odsetek za opóźnienie jest ograniczona ustawowo (odsetki maksymalne za opóźnienie). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że z astrzeganie kary umownej w zakresie z obowiązań pieniężnych jest niedopuszczalne, pozostaje, bowiem w wyraźnej sprzeczności z art. 483 § 1 k odeksu cywilnego , zatem tego rodzaju postanowienie umowne jest z mocy art. 58 § 1 k.c. bezwzględnie nieważne. ( por. wyroki Sądu Najwyższego : z dnia 18 sie rpnia 2005 r., sygn. akt V CK 90/05, z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt V CSK 362/07). Nie przewidziano wyjątków od powyższych zasad dla zobowiązań pieniężnych, związanych ze spłatą pożyczki darmowej. Oferowane konsumentom przez Spółkę pożyczki są poży czkami odpłatnymi, natomiast oferowana w ramach promocji korzyść polega w rzeczywistości na umożliwieniu im uzyskania - na końcu okresu obowiązywania umowy, a nie na jej początku - zwolnienia z obowiązku zapłaty wynagrodzenia pożyczkodawcy, pod warunkiem s płaty pożyczki w terminie. To właśnie ten aspekt (możliwość uzyskania przez konsumenta anulowania obowiązku zapłaty lub zwrotu uiszczonej prowizji i odsetek) , a nie wątpliwa "darmowość" pożyczki promocyjnej, jest korzyścią oferowaną konsumentom , która ewe ntu alnie mogłaby być eksponowana w działaniach reklamowych podejmowanych w ramach promocji. Różnica pomiędzy tymi dwoma ujęciami cech pożyczki jest, wbrew pozorom, dość istotna. Odbiorca reklamy eksponującej "darmowość" pożyczki będzie w naturalny sposób skłonny założyć, że brak jest jakich kolwiek związanych z tą pożyczką opłat czy kosztów. Natomiast w przypadku reklamy eksponującej możliwość uzyskania zwolnienia z prowizji i odsetek fakt potencjalnej konieczności uiszczenia tych kosztów ma szanse zaistnie ć w świadomości Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 22 z 36 odbiorcy przekazu i być uwzględniony w jego procesie decyzyjnym. Gdyby Spółka chciała natomiast oferować konsumentom pożyczki rzeczywiście darmowe i reklamować je jako takie , wówczas powinna zrezygnow ać z zastrzegania w nich postanowień prz ewidujących w przypadku zaległości w spłacie zapłatę na jej rzecz wynagrodzenia w postaci odsetek i prowizji (które stanowią zwykły koszt kredytu) , poprzestając w takiej sytuacji na odsetkach za opóźnienie. Prowadzenie przez Spółkę działań promocyjnych, p olegających na oferowaniu pożyczek określanych przez nią jako "darmowe" nie jest działaniem charytatywnym, lecz stanowi element jej polityki handlowej, zmierzając ej do realizacji celów Spółki o charakterze ekonomicznym. W odniesieniu do tych działań stanow cze egzekwowanie przestrzegania zasad obowiązujących w zakresie udzielania kredytów konsumenckich, jest równie uzasadnione, jak w odniesieniu do działań związanych z udzielaniem kredytów na warunkach standardowych. Kredytodawca, który decydu je się na udzie lanie kredytów o charakterze darmowym, powinien robić to ze świadomością, że windykacja ich spłaty oraz naliczanie ewentualnych opłat związanych z zaległościami w ich spłacie powinn y odbywać się z zachowaniem wszelkich ograniczeń, które mają zastosowanie d o kredytów udzielanych na warunkach standardowych, za wynagrodzeniem. Okoliczności podnoszone przez Spółkę dotyczące stosowanej praktyki w ocenie Prezesa Urzędu nie niwelują jej wprowadzającego w błąd charakteru. Zamieszczenie w kalkulatorze kredytowym inf ormacji o c ałkowitej kwocie do zapłaty w przypadku kredytu zawieranego na warunkach standardowych, w postaci pozycji "kwota do spłaty do ..." pozostaje w dysproporcj i, jeśli idzie o jasność i siłę przekazu w porównaniu do haseł wskazujących na darmowości p ożyczki. Opis tej pozycji jest niejednoznaczny, może np. sugerować, że we wskazanej w niej dacie nie będzie już obowiązywała promocja. I n formacja ta jest ponadto sporządzona mniejszą czcionką i przy zastosowaniu mniej atrakcyjnych wizualnie efektów, niz. h asło reklamowe. Opisanie w samej treści Ramowej Umowy Pożyczki mechanizmu, przesłanki i skutków "anulowania" warunków promocyjnych również nie legalizuje ani nie równoważy nieprawidłowości polegającej na posługiwaniu się w treści haseł reklamowych określ eniem nieprawdziwie określającym reklamowany produkt. Konsument ma prawo działać w zaufaniu, że przekazane przez przedsiębiorcę w reklamie informacje są prawdziwe i nie zachodzi potrzeba weryfikowania ich w innych źródłach . Ustawodawca wymaga od przeciętne go konsumenta rozsądku i uwagi, jednakże daje mu jednocześnie prawo do rzetelnej, niewprowadzającej w błąd informacji, zawierającej prawdziwe dane dotyczące cech produktu. W ocenie Prezesa Urzędu określanie przez Spółkę pożyczek promocyjnych jako darmowe s tanowi zatem działanie wprowadzające w błąd co do cech pożyczki, w tym co do ryzyka i korzyści związanych z pożyczką. Zaciągnięcie pożyczki na warunkach promocyjnych może wiązać się z odniesieniem korzyści przez konsumenta, w postaci uniknięcia kosztów z t ego tytułu. Aspekt ten może być bardzo istotny dla klienta instytucji pożyczkowej, będącego często osobą w trudnej sytuacji finansowej i może wpływać na jego decyzję dotyczącą zawarcia umowy. Pożyczka ta jednak wiąże się jednocześnie z dość istotnym ryzyki em dla konsumenta, w postaci potencjalnej konieczności zapłaty jednorazowego, zryczałtowanego kosztu z tytułu skorzystania z oferty, w postaci zastrzeżonego warunkowo wynagrodzenia kredytodawcy. Koszt ten jest wielokrotnie wyższy niż odsetki za opóźnienie, jakie pożyczkobiorca byłby zobowiązany uiścić w przypadku zwłoki w spłacie pożyczki rzeczywiście darmowej. Ziszczenie się tego ryzyka wiąże się jednocześnie dla konsumenta z utratą potencjalnych korzyści wynikających z reklamowanej promocji. Kierowane do ogółu potencjalnych klientów reklamy i informacje, w których pożyczka promocyjna prezentowana jest jako darmowa, oparte są na - Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 23 z 36 bezpodstawnym, a przez to nieprawdziwym - założeniu, że korzystając z oferty przedsiębiorcy konsument na pewno odniesie wiążącą się z nią korzyść, a uniknie ryzyka. Działanie Spółki w tym zakresie może wprowadzać konsumentów w błąd, a przez to wpływać na ich decyzję, której być może inaczej by nie podjęli. Zgodnie z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i kon sumentów, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a przez praktykę taką rozumie się sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, godzące w te interesy, m.in. nieuczciwe praktyki rynkowe. Pierwsz a z zakwestionowanych praktyk, opisanych w niniejszej decyzji , wyczerpuje znamiona praktyki naruszającej zbiorowe i nteresy konsumentów, a dopuszczając się jej Spółka naruszyła zakaz stosowania takich praktyk. Zgodni e z prze p isem a rt. 27. ust. 3. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów c iężar udowodnienia okoliczności, że p rzedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów , spoczywa na przedsiębiorcy. W toku niniejszego postępowania Spółka nie wykazała, że zaprzestał a stosowania zakwestionowanej praktyki, w związku z czym uzasadnionym jest wydani e nakazu zaniechania jej stosowania. Wobec powyższego orzeczono, jak w pkt. I. sentencji. ocena praktyki, o której mowa w pkt II. sentencji Druga z zakwestionowanych w ninie jszym postępowaniu praktyk polegała na rozpowszechnianiu przez Spółkę w internecie informacji o charakterze reklamowym: - na stronie internetowej Spółki, - w informacjach o stronie internetowej Spółki wyświetlanych przez wyszukiwarki internetowe, wskazują cych na możliwość uzyskania przez konsumenta pożyczki w ciągu 15 minut. Jednocześnie zapewnienie to, jak wskazano w części omawiającej ustalenia, w odniesieniu do co najmniej znacznej części klientów do których adresowana była oferta i reklama, było niemoż liwe do spełnienia, a tym samym nieprawdziwe. Działanie to zostało ocenione pod kątem tego, czy stanowi ło ono nieuczciwą praktykę rynkową. Rozważania dotyczące modelu przeciętnego konsumenta oraz przesłanek uznania praktyki rynkowej przedsiębiorcy za nieu czciwą, przedstawione w odniesieniu do pierwszej z praktyk, są aktualne również w odniesieniu do praktyki będącej przedmiotem drugiego ze sformułowanych w niniejszym postępowaniu zarzutów. Prezes Urzędu ocenia to działanie Spółki, jako wprowadzające w bł ąd co do cechy oferowanego przez Spółkę kredytu konsumenckiego - to jest co do czasu, w jakim konsument uzyska możliwość dysponowania pożyczanymi środkami. Informacja na temat tej cechy prezentowana w reklamie - o możliwości uzyskania pożyczki "w 15 minut" lub "nawet w 15 minut" - była nieprawdziwa w odniesieniu do osób nieposiadających rachunku bankowego w tym samym banku co Spółka . W ich przypadku nie zachodziła możliwość uzyskania kwoty pożyczki w reklamowanym czasie. Użycie słowa "nawet" w hasłach rekla mowych nie niweluje nieprawdziwości kwestionowanego przekazu reklamowego zapewniającego o możliwości uzyskania pożyczki "w 15 minut". Zwrot ten może być z rozumiany w ten sposób, że klient ma zawsze możliwość uzyskania pożyczki w tym czasie, jeżeli wykona w tym czasie wszystkie czynności leżące po jego stronie, lub może te czynności wykonać, według swego uznania, w okresie czasu dłuższym niż 15 minut. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 24 z 36 Reklamy kierowane przez instytucje pożyczkowe do konsumentów mają na celu wyeksponowanie najważniejszych za let oferowanych usług czy produktów, co ma je wyróżnić na tle innych podobnych na danym rynku ofert. Szybkość dostarczenia pożyczanej kwoty jest istotną cechą kredytu konsumenckiego z p unktu widzenia kredytobiorcy. W przeciwnym razie cecha ta nie byłaby ek sponowana i podkreślana w reklamach, w tym rozpowszechnianych przez Spółkę. Wprowadzenie konsumenta błąd, w szczególności posiadającego naglącą potrzebę uzyskania środków finansowych, co do tej cechy kredytu, mogło wpływać na podjęcie przez niego decyzji o skorzystaniu z oferowanej pożyczki, której inaczej by nie podjął. Mogło to godzić w jego interesy, narażając go na niedogodności związane z oczekiwaniem przez dłuższy, niż spodziewany przez niego, czas oczekiwana na środki o które się starał. Zgodnie z p rzepisami ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności, praktykę rynkową wprowadzającą z błąd (art. 4 ust. 2). Wprowadzające w błąd działanie może dotyczyć między innymi cech produktu ( art. 5 ust. 2 pkt 3) - w tym przypadku czasu, w jakim konsument uzyska możliwość dysponowania pożyczanymi środkami. Omówione działanie Spółki mogło wprowadzać w błąd potencjalnych klientów, nieposiadających rachunku bankowego w tym samym banku co Spółka, o dnośnie tej cechy kredytu. Mogło to skutkować podjęciem przez przeciętnego konsumenta decyzji o skorzystaniu z oferty Spółki, której inaczej by nie podjął i przystąpieniem przez niego do realizacji czynności zmierzających do uzyskania reklamowanej pożyczki . Wiązałyby się one z dopełnieniem formalności związanych z rejestracją, wykonaniem przelewu weryfikacyjnego oraz złożeniem wniosku o pożyczkę, a następnie (prawdopodobnie daremnym) oczekiwaniem na wpływ środków finansowych w reklamowanym czasie. Zgodnie z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a przez praktykę taką rozumie się sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy , godzące w te interesy, m.in. nieuczciwe praktyki rynkowe. Pierwsza z zakwestionowanych praktyk, opisanych w niniejszej decyzji, wyczerpuje znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej godzącej zbiorowe interesy konsumentów, a dopuszczając się jej Spółka narusz yła zakaz stosowania takich praktyk. W świetle dokonanych ustaleń Spółka do dnia 6 października 2017 r. usunęła stwierdzone nieprawidłowości , w związku z czym uznaje się, że z dniem tym praktyka została zaniechana. Wobec powyższego orzeczono, jak w pkt. I I. sentencji. ocena praktyki, o której mowa w pkt I II . sentencji Trzecie ze stwierdzonych w niniejszym postępowaniu naruszeń polegało na podawaniu w reklamach kredytu konsumenckiego, rozpowszechnianych w internecie: - w formie mailingów i kreacji displa yowych w ramach kampanii reklamowej konkursu pn. "Miesiąc darmowych pożyczek z Net Credit", - w formie kalkulatora kredytowego na stronie internetowej Spółki, nieprawdziwej informacji o wysokości rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO) podawanej d la reprezentatywnego przykładu kredytu, wskazywanego w reklamach. Działanie to zostało ocenione pod kątem tego, czy stanowi nieuczciwą praktykę rynkową. Rozważania dotyczące modelu przeciętnego konsumenta oraz przesłanek uznania Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 25 z 36 praktyki rynkowej przedsięb iorcy za nieuczciwą, przedstawione w odniesieniu do pierwszej z praktyk, są aktualne również w odniesieniu do tej praktyki. RRSO to parametr, który stanowi rodzaj syntetycznego miernika łącznych kosztów kredytu, umożliwiającego porównanie różnych ofert. M ierzy on bardzo istotną dla pożyczkobiorcy cechę kredytu, czyli jego koszt. Wskazywanie w reklamach zaniżonej wartości tego parametru mogło powodować, że kierujący się nim konsument mógł odnieść wrażenie, że reklamowana oferta jest korzystniejsza niż w rze czywistości i podjąć na tej podstawie decyzję o skorzystaniu z tej oferty, której nie podjąłby w sytuacji, gdyby posiadał informację o faktycznej wartości RRSO. Podnoszona przez Spółkę okoliczność, że prawidłowa wartość RRSO była przekazywana konsumentom w inny sposób, n p . na formularzu informacyjnym, nie niweluje wprowadzającego w błąd charakteru informacji zawartych w reklamie. Informacja o RRSO ma na tyle istotny charakter, że z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o kredycie konsumen ckim powinna być przekazywana bezpośrednio w samym przekazie reklamowym . Informacja na temat tego parametru, wyłowiona z natłoku innych informacji zawartych w obszernych dokumentach stosowanych w obrocie z konsumentami i przekazana wraz z innymi podstawowy mi informacjami reklamie powinna być prawidłowa. Konsument ma prawo działać w zaufaniu, że przekazane przez przedsiębiorcę w reklamie informacje są prawdziwe i nie zachodzi potrzeba weryfikowania ich w innych źródłach . Ustawodawca wymaga od przeciętnego ko nsumenta rozsądku i uwagi, jednakże daje mu jednocześnie prawo do rzetelnej, niewprowadzającej w błąd informacji, zawierającej prawdziwe dane dotyczące cech produktu. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, za nieu czciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności, praktykę rynkową wprowadzającą z błąd. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodowa ć podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Działanie to może polegać w szczególności (art. 5 ust. 2 pkt 1), na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji w tym przypadku - o wysokości RRSO, naruszając interes konsumentów odbiorców tej informacji , poprzez możliwe wprowadzenie ich w błąd co do kosztu kredytu . Decyzja dotycząca umowy obejmuje nie tylko rzeczywiste zawarcie umowy, lecz także potencjalną możliwość jej zawarcia , skutek w postaci podjęcia decy zji o skorzystaniu z oferty nie jest wymagan y. Samo zainteresowanie się ofertą i rozpoczęcie dalszych poszukiwań informacji na jej temat jest już podjęciem przez konsumenta decyzji w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom r ynkowym . Decyzją dotyczącą transakcji jest „każda podejmowana przez konsumenta decyzja co do tego, czy, jak i na jakich warunkach dokona zakupu”. Pojęcie to obejmuje zatem nie tylko decyzję o dokonaniu bądź nie dokonaniu zakupu produktu, lecz również decyz ję, która ma z nią bezpośredni związek, w szczególności decyzję o wejściu do sklepu " ( w yrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2013 r., C - 281/12 ) . Wprowadzenie konsumenta w błąd na etapie reklamy kredytu konsumenckiego co do jego kosztu mogłoby wp łynąć na zainteresowanie się konsumenta reklamowaną ofertą i podjęcie dalszych, wymagających nakładu czasu i uwagi, działań zmierzających do zawarcia umowy, jak np. przeanalizowanie dokumentów oraz dokonanie rejestracji w inte rnetowym serwisie pożyczkodawc y . Zgodnie z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a przez praktykę taką rozumie się sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 26 z 36 pr zedsiębiorcy, godzące w te interesy, m.in. nieuczciwe praktyki rynkowe. Zachowanie będące przedmiotem trzeciego z postawionych Spółce zarzutów wyczerpuje znamiona nieuczci wej praktyki rynkow ej, godzącej w interesy konsumentów, a zatem narusza zakaz określo ny w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle dokonanych ustaleń do dnia 27 kwietnia 2016 r . Spółka usunęł a nieprawidłowości maj ą ce miejsce w ramach stwierdzonej praktyki , w związku z czym uznaje się, że z dniem tym praktyka została z aniechana. Wobec powyższego o rzeczono, jak w pkt III. sentencji. ocena praktyki, o której mowa w pkt IV. sentencji Kolejna z zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu praktyk polegała na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji dotyczącej stopy oprocentowania kredytu konsumenckiego oraz opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kredytu, co miało miejsce w związku z rozpowszechnianiem w internecie reklam kredytu konsumenckiego w formie mailingów i kreacji disp layowych, w ramach kampanii reklamowej konkursu "Miesiąc darmowych pożyczek z Net Credit". Stosownie do art. 7. ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim kredytodawca lub pośrednik kredytowy w reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego zawierających dane dotyczące kosztu tego kredytu podaje konsumentowi, na podstawie reprezentatywnego przykładu, w sposób jednoznaczny, zrozumiały i widoczny m.in. stopę oprocentowania kredytu wraz z wyodrębnieniem opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kredytu. W świetle ustaleń zaprezentowanych w odniesieniu do tej praktyki Spółka naruszyła powyższy obowiązek . Informacje zawarte przez nią w nocie prawnej zamieszcza nej w reklamach rozpowszechnianych w internecie mogły konfudować odbiorcę przekazu reklamo wego, co do rodzaju i wysokości poszcze gólnych składników kosztów wiążących się z reklamowanym kredytem. Nota prawna nie zawierała wymaganych informacji o tym, że wynagrodzenie kredytodawcy pobierane jest w formie prowizji, ani o wysokości tej prowizji. Za wierała ona natomiast nieprawdziwą informację o wysokości stop y oprocentowania kredytu, podczas gdy nie były od nieg o naliczane odsetki kapitałowe. Zgodnie z art. 24. ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest stosowanie pr aktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a przez praktykę taką rozumie się sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, godzące w te interesy, między innymi polegające na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzeteln ej, prawdziwej i pełnej informacji. Obowiązek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji na temat stopy oprocentowania kredytu wraz z wyodrębnieniem opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kredytu wynika ze wskazanych przepisów ust awy o kredycie konsumenckim. Działanie Spółki, polegające na pomijaniu oraz nieprawidłowy m podawaniu wartości wskazanych przez ustawodawcę parametrów kredytu, ocenione zostało jako bezprawne oraz godzące w interesy konsumentów. W świetle dokonanych ustale ń Spółka zaniechała stosowania zakwestionowanej praktyki z dniem 23 września 2015 roku . Wobec powyższego orzeczono, jak w pkt IV. sentencji. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 27 z 36 o cena praktyki, o której mowa w pkt V. sentencji Ostatniej z zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu praktyk Spółka dopuściła się w okresie , gdy uczestniczyła w procesie udzielania kredytów konsumenckich w charakterze pośrednika kredytowego. Praktyka ta polegała na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niep odawanie w reklamach kredytu konsumenckiego, rozpowszechnianych w internecie: - w formie mailingów i kreacji displayowych w ramach kampanii reklamowej konkursu pn. "Miesiąc darmowych pożyczek z Net Credit", - w formie kalkulatora kredytowego na stronie in ternetowej Spółki , wymaganych informacji dotyczących pośrednika kredytowego oraz kredytodawcy oferujących reklamowane pożyczki . Zgodnie z art. 7 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o kredycie konsumenckim pośrednik kredytowy w reklamach dotyczących kredytu konsumencki ego podaje konsumentowi w sposób jednoznaczny, zrozumiały i widoczny: - zakres umocowania do dokonywania czynności faktycznych lub prawnych; - informację, czy pośrednik kredytowy współpracuje z kredytodawcami. Stosownie natomiast do art. 7 ust. 5 ww. ustaw y w przypadku gdy pośrednik kredytowy współpracuje z kredytodawcami, należy przekazać konsumentowi również informację o nazwach kredytodawców, z którymi pośrednik ten współpracuje. W świetle ustaleń zaprezentowanych w odniesieniu do tej praktyki Spółk a nar uszała powyższe obowiązki . Mogło to powodować u konsumentów dezorientację co do podmiotu, który faktycznie będzie ich wierzycielem. W tym przypadku naruszenie jest o tyle istotne, że kredytodawca udzielał kredytów posługując się znakiem, marką i całym syst emem identyfikacji graficznej "NetCredit", tożsamym z nazwą Spółki. Spółka naruszyła obowiązki informacyjne, w świetle których pośrednik kredytowy w rozpowszechnianych przez siebie materiałach reklamowych jest zobowiązany przekazywać informacje na temat sw ojej roli oraz o podmiocie rzeczywistego kredytodawcy. Naruszenie to mogło powodować, że odbiorcy reklam rozpowszechnianych przez Spółkę mogli przypuszczać, że są one udzielane bezpośrednio przez Spółkę. Zgodnie z art. 24. ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochron ie konkurencji i konsumentów, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a przez praktykę taką rozumie się sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, godzące w te interesy, między innymi polegają ce na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Obowiązek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji na temat zakresu umocowania pośrednika oraz kredytodawców z którymi współpracuje wynika ze wskazanych przepisów ustawy o kredycie konsumencki m . Działanie Spółki, polegające na zaniechaniu zamieszczenia tych informacji w reklamach zostanie ocenione jako bezprawne oraz godzące w interesy konsumentów. Z dniem 10 marca 201 6 r . Spółka zaprzestała uczestniczyć w udzielaniu kredytów w charakterze pośrednika kredytowego, a rozpoczęła udzielanie ich we własnym imieniu, w charakterze kredytodawcy , dokonując stosownych zmian na stronie internetowej. Uznaje się, że z tym dniem zakwestionowana praktyka zos tała zaniechana, Wobec powyższego orzeczono, jak w pkt V. sentencji. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 28 z 36 o bowiązki publikacyjne Zgodnie z art. 26 ust. 2 i 3 w związku z art. 27 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe intere sy konsumentów Prezes Urzędu może zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia oświadczenia o określonej treści i formie , a także nakazać przedsiębiorcy publikację na jego koszt decyzji w całości lub w części, z zaznaczeniem, czy decyzja ta jest prawomocna . W niniejszej sprawie Prezes Urzędu zdecydował o nałożeniu na stronę obowiązku publikacji oświadczenia informującego o wydaniu decyzji stwierdzającej stosowanie przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w związku z reklamami kredytu kon sumenckiego. Zważy w szy, że naruszenie miało miejsce w związku z reklamami zamieszczanymi przez Spółkę w internecie, głównie na jej stronie internetowej, obowiązek publikacji został określony w sposób uwzględniający wykorzystanie tego nośnika informacji . Środek ten, w ocenie Prezesa Urzędu , pozwoli zrealizować przede wszystkim cele edukacyjne decyzji. D zięki temu wiedza o rozstrzygnięciu będzie mogła dotrzeć do konsumentów, a także innych przedsiębiorców działających w branży. Wśród konsumentów komunikat tej treści powinien zwiększyć ich świadomość i ostrożność względem przekazów reklamowych. Przedsiębiorcy natomiast, w tym instytucje pożyczkowe, będą mogli z kolei dowiedzieć się o negatywnych konsekwencjach naruszania praw konsumentów, co odegra funkcję wychowawczą i prewencyjną. Zakres obowiązków publikacyjnych jest proporcjonalny do możliwości Spółki i wagi naruszeń. W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w punkcie VI . sentencji . kara pieniężna Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurenc ji i konsumentów, Prezes UOKIK może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10 % obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuści ł się naruszenia zakazu określonego w art. 24 ustawy. Obrót zrealizowany przez Spółkę w 2016 roku wyniósł [ ] , co oznacza, że kary pieniężne nakładane niniejszą decyzją nie mogą być wyższe niż kwota [ ] z a każde ze stwierdzonych naruszeń. Kara pieniężna za naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa w art. 24 ustaw y, ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego p rzedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu uznał za uzasadnione skorzystanie z tego uprawnienia . Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkure ncji i konsumentów kara pieniężna może być nałożona w przypadku , gdy do naruszenia przepisów tej ustawy do szło co najmniej nieumyślnie. Zgodnie z art. 111 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , wysokość nakładanej kary pieniężnej ustalan a jest z uwzględnieniem w szczególności okoliczności naruszenia przepisów tej ustawy oraz uprzedniego naruszenia, a także okresu, stopnia i skutków rynkowych naruszenia przepisów ustawy , przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę ok oliczności dotyczące natury naruszenia i działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia. Przy ustalaniu wysokoś ci kar pieniężnych brane są również pod uwagę okoliczności łagodzące Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 29 z 36 lub obciążające, które wystąpiły w sprawie. Zgodnie z art . 111 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , okolicznościami łagodzącymi są w szczególności: dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczę ciu, podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Wśród zamkn iętego katalogu okoliczności obciążają cych art. 111 ust. 4 pkt 2 ustawy wymienia: znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, znaczne korzyści uzyskane przez przedsiębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, dokonanie uprzednio podobnego narus zenia oraz umyślność naruszenia. Ustalenie wysokości kary pieniężnej ma charakter wieloetapowy. Ustalając wysokość nakładanej kary pieniężnej należy uwzględnić w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy, uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia. Na tej podstawie ustalona zostaje kwota bazowa. W dalszej kolejności należy rozważyć, czy w sprawie występują okoliczności obciążające i łagodzące oraz jaki powinny mieć wpływ na wysokość kary. kara z tytułu stosowania praktyki, o której mowa w pkt I. sentencji W pkt V I I .1 sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu nałożył na Spółkę karę pieniężną na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z tytułu naruszenia stwi erdzonego w pkt I. sentencji , polegającego na wprowadzaj ą cym w błąd reklamowaniu pożyczek promocyjnych jako "darmowe". W ocenie Prezesa Urzędu d okonane ustalenia nie dostarczają dowodów wskazujących na to , że Spó ł ka stosując zakwestionowaną praktykę umyśln ie naruszała przepisy ustawy . Podejmując kwestionowane działania Spółka zadbała o skonstruowanie umowy w pożądany przez nią sposób, mający legitymizować w jej ocenie podejmowane przez nią działania o charakterze reklamowym . Nie wyklucza to możliwości ani z asadności nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonego naruszenia. Reklamując promocyjny kredyt jako darmowy Spółka powinna mieć świadomość , również w oparciu o będąc e w j ej dyspozycji dan e dotycząc e terminowości spłaty pożyczek , że część spośród jej k lientów, skuszonych tą ofertą w ostatecznym rozrachunku będzie zobowiązanych do poniesienia dodatkowego kosztu związanego z kredytem , w postaci wynagrodzenia kredytodawcy. Mogło i powinno to skłaniać przedsi ę biorc ę do refleksji, że stosowana przez niego pr aktyka może zaburzać dokonywaną przez konsumentów ocenę cech oferowanego produktu, w zakresie wiążących się z nim korzyści i ryzyk. W ocenie Prezesa Urzędu przedsiębiorca nie dochował należytej ostrożności i dbałości o prawidłową prezentację oferty formułu jąc treść kierowanych do konsumentów reklam. Działanie Spółki w tym zakresie wiąże się z naruszeniem w płaszczyźnie stosunków kontraktowych powszechnie akceptowanych reguł przyzwoitego zachowania się wobec kontrahenta, w tym reguły uczciwości i rzetelności kupieckiej, których należy wymagać od przedsiębiorcy – profesjonalisty na rynku. to, choćby miało charakter nieumyślny, w ocenie organu ochrony konsumentów uzasadnia nałożenie sankcji w postaci kary pieniężnej . Oceniając wagę naruszenia, Prezes Urzędu wz iął pod uwagę, że ma ono miejsce na etapie przedkontraktowym i polega na wprowadzaniu konsumentów w błąd co do cech oferowanej im pożyczki promocyjnej. Szkodliwość praktyki polega na możliwym zniekształceniu postrzegania przez klienta cech oferowanego mu p roduktu i wywarciu Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 30 z 36 przez to wpływu na jego decyzję, dotyczącą umowy. Przedsiębiorca stosuje przedmiotową praktykę od grudnia 2013 r oku czyli przez około 4 lata, w związku z czym przy ustalaniu wymiaru kary uwzględniony został również długotrwały charakter praktyki. Uwzględniając okres, stopień i skutki rynkowe jej stosowania Prezes Urzędu ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę dla dalszych ustaleń wysokości kary, na poziomie odpowiadającym [ ] obrotu zrealizowanego przez Spółkę w roku poprzedzający m, to jest w wysokości 567 148,72 zł. Dokonując dalszej gradacji ustalonej kwoty bazowej Prezes Urzędu rozważył, czy w niniejszej sprawie występują okoliczności obciążające oraz łagodzące. Okoliczności łagodzących nie w tym przypadku nie stwierdzono, nato miast jako okoliczność obciążającą uwzględniono stosunkowo duży zasięg oddziaływania zakwestionowanego przekazu reklamowego, biorąc pod uwagę ogólnokrajowy zasięg i skalę działania przedsiębiorcy , w tym liczbę zawieranych z konsumentami umów. Prezes Urzędu uznał za uzasadnione podwyższyć z tego tytułu o 10 % ustalony na poprzednim etapie wymiar kary. W wyniku powyższych kalkulacji kara pieniężna z tytułu naruszenia, o którym mowa pkt I. sentencji została ustalona w wysokości 623 863,00 zł. Kara pieniężna w tej wysokości ustalona jest na poziomie odpowiadającym [ ] obrotu przedsiębiorcy oraz stanowiącym [ ] maksymalnego wymiaru kary pieniężnej, dopuszczalnego przepisem art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu kara pieniężna w tej wysokości spełni funkcję prewencji indywidualnej i ogólnej, jak również cel represyjny. Jej nałożenie służyć będzie jako środek odstraszający w przyszłości, tak Spółkę, jak i inne instytucje pożyczkowe, od konstruowania przeka zu reklamowego w sposób nieuczciwie przedstawiający informację na temat cech reklamowanej oferty. Wobec powyższego orzeczono, jak w pkt VII.1 sentencji. kara z tytułu stosowania praktyki, o której mowa w pkt II. sentencji W pkt VII.2 sentencji niniej szej decyzji Prezes Urzędu nałożył na Spółkę karę pieniężną na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z tytułu naruszenia stwierdzonego w pkt II. sentencji, polegającego na wprowadzającym w błąd reklamowaniu możliwości uzyskania pożyczki "w 15 minut ". D okonane ustalenia nie dostarczają dowodów wskazujących na to , że Spółka umyślnie stosowała zakwestionowaną praktykę. Nie wyklucza to możliwości ani zasadności nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonego naruszenia. O rgan ochrony konsumentów kwestionował wcześniej tego rodzaju praktyki innych przedsiębiorców i podejmował z początkiem 2016 r oku działania informacyjne, których celem było uświadomienie uczestników rynku co do naganności tego rodzaju praktyk oraz zmobilizo wanie ich do ich wyeliminowania. W przypadku Spółki końcowy efekt jej reakcji jest pozytywny, zważywszy na zaniechanie przez nią posługiwania się tego rodzaju hasłami reklamowymi w odpowiedzi na podjętą na rynku interwencję organu ochrony konsumentów. Jedn ak w ocenie Prezesa Urzędu reakcja Spółki w tym zakresie była opieszała, a działania zmierzające do zaniechania praktyki cechował brak staranności, która powinna cechować profesjonalnego uczestnika rynku. Dopuszczenie się, choćby nieumyślnie, stwierdzone go naruszenia uzasadnia nałożenie na przedsiebiorcę sankcji w postaci kary pieniężnej . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 31 z 36 Oceniając wagę naruszenia, Prezes Urzędu wziął pod uwagę, że miało ono miejsce na etapie przedkontraktowym i polegało na wprowadzaniu konsumentów w błąd co do cech ofer owanej im pożyczki promocyjnej. Szkodliwość praktyki polegała na możliwym zniekształceniu postrzegania przez klienta cech oferowanego mu produktu i wywarciu przez to wpływu na jego decyzję, dotyczącą umowy. Przedsiębiorca stosował przedmiotową praktykę co najmniej od listopada 2013 roku, czyli przez około 4 lata, w związku z czym przy ustalaniu wymiaru kary uwzględniony został również długotrwały charakter praktyki. Uwzględniając okres, stopień i skutki rynkowe jej stosowania Prezes Urzędu ustalił kwotę baz ową, stanowiącą podstawę dla dalszych ustaleń wysokości kary, na poziomie odpowiadającym [ ] obrotu zrealizowanego przez Spółkę w roku poprzedzającym, to jest w wysokości 425 361,54 zł. Dokonując dalszej gradacji ustalonej kwoty bazowej Prezes Urzęd u rozważył, czy w niniejszej sprawie występują okoliczności obciążające oraz łagodzące. Jako okoliczność łagodzącą ( - 20 %) uznano zaniechanie w toku postępowania stosowania praktyki przez przedsiębiorcę . Jako okoliczność obciążającą (+10 %) uwzględniono na tomiast stosunkowo duży zasięg oddziaływania zakwestionowanego przekazu reklamowego, biorąc pod uwagę ogólnokrajowy zasięg i skalę działania przedsiębiorcy , w tym liczbę zawieranych z konsumentami umów. Uwzględniając łącznie okoliczności łagodzące i obciąż ające Prezes Urzędu uznał za uzasadnione obniżyć o 10 % ustalony na poprzednim etapie wymiar kary. W wyniku powyższych kalkulacji kara pieniężna z tytułu naruszenia, o którym mowa pkt I I . sentencji została ustalona w wysokości 382 825,00 zł. Kara pienię żna w tej wysokości ustalona jest na poziomie odpowiadającym [ ] obrotu przedsiębiorcy oraz stanowiącym [ ] maksymalnego wymiaru kary pieniężnej, dopuszczalnego przepisem art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ocenie Prezes a Urzędu kara pieniężna w tej wysokości spełni funkcję prewencji indywidualnej i ogólnej, jak również cel represyjny. Jej nałożenie służyć będzie jako środek odstraszający w przyszłości, tak Spółkę, jak i inne instytucje pożyczkowe, od konstruowania prze kazu reklamowego w sposób nieuczciwie przedstawiający informację na temat cech reklamowanej oferty. Wobec powyższego orzeczono, jak w pkt VII.2 sentencji. kara z tytułu stosowania praktyki, o której mowa w pkt I II. sentencji W pkt VII.3 sentencji nini ejszej decyzji Prezes Urzędu nałożył na Spółkę karę pieniężną na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z tytułu naruszenia stwierdzonego w pkt III. sentencji, polegającego na podawaniu w reklamach internetowych kredytu konsumenckiego nieprawdziwej informacji o wysokości rzeczywiste j rocznej stopy oprocentowania. Dokonane ustalenia wskazują, że Spółka mogła dopuścić się naruszenia nieumyślnie . Pamiętać należy jednak, że na przedsiębiorcach, jako profesjonalnych uczestnik ach obrotu rynkowego, spoczywa obowiązek dochowania należytej staranności przy ocenie zgodności ich działań z obowiązującymi przepisami prawa. Przedsiębiorca powinien zdawać sobie sprawę z nałożonych na niego w drodze ustawy obowiązków informacyjnych, a ta kże z obowiązku przekazywania konsumentom informacji rzetelnych i prawdziwych. Stwierdzone naruszenie w tym zakresie, popełnione choćby nieumyślnie, uzasadnia nałożenie na przedsiębiorcę sankcji w postaci kary pieniężnej . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 32 z 36 Oceniając wagę naruszenia, Prez es Urzędu wziął pod uwagę, że miało ono miejsce na etapie przedkontraktowym i polegało na wprowadzaniu konsumentów w błąd co do cech oferowanej im pożyczki promocyjnej. Szkodliwość praktyki polegała na potencjalnym zniekształceniu postrzegania przez konsum enta reklamowanego kredytu, jako korzystniejszego niż w rzeczywistości, i wywarciu przez to wpływu na jego decyzję dotyczącą umowy. Zakwestionowana praktyka stosowana była w okresie miesięcy sierpnia i września 2015 r oku (w zakresie materiałów reklamowych kampanii promującej konkurs) oraz w okresie miesięcy marca i kwietnia 201 6 r oku (w zakresie informacji zamieszczonych na stronie internetowej Spółki), oceniona ona zatem zostanie jako krótkotrwała. Uwzględniając okres, stopień i skutki rynkowe jej stosow ania Prezes Urzędu ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę dla dalszych ustaleń wysokości kary, na poziomie odpowiadającym [ ] obrotu zrealizowanego przez Spółkę w roku poprzedzającym, to jest w wysokości 141 787,18 zł. Dokonując dalszej gradacj i ustalonej kwoty bazowej Prezes Urzędu rozważył, czy w niniejszej sprawie występują okoliczności obciążające oraz łagodzące. Jako okoliczność łagodzącą ( - 20 %) uznano zaniechanie stosowania praktyki jeszcze przed wszczęciem postępowania , przy czym w odnie sieniu do zaniechania naruszeń mających miejsce w ramach kampanii promocyjnej okoliczność tą uwzględniono w ograniczonym stopniu, mając na uwadze, że posiadają one z natury przemijający charakter ze względu na ograniczony czas trwania kampanii. Jako okolic zność obciążającą (+10 %) uwzględniono natomiast stosunkowo duży zasięg oddziaływania zakwestionowanego przekazu reklamowego, biorąc pod uwagę ogólnokrajowy zasięg i skalę działania przedsiębiorcy , w tym liczbę zawieranych z konsumentami umów. Uwzględniają c łącznie okoliczności łagodzące i obciążające Prezes Urzędu uznał za uzasadnione obniżyć o 10 % ustalony na poprzednim etapie wymiar kary. W wyniku powyższych kalkulacji kara pieniężna z tytułu naruszenia, o którym mowa pkt III. sentencji została ustal ona w wysokości 127 608,00 zł. Kara pieniężna w tej wysokości ustalona jest na poziomie odpowiadającym [ ] obrotu przedsiębiorcy oraz stanowiącym [ ] maksymalnego wymiaru kary pieniężnej, dopuszczalnego przepisem art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu kara pieniężna w tej wysokości spełni funkcję prewencji indywidualnej i ogólnej, jak również cel represyjny. Jej nałożenie służyć będzie jako środek odstraszający w przyszłości, tak Spółkę, jak i inne i nstytucje pożyczkowe, od zawierania w przekazie reklamowym nieprawdziwych informacji na temat parametrów oferowanego produktu. Wobec powyższego orzeczono, jak w pkt VII.3 sentencji. kara z tytułu stosowania praktyki, o której mowa w pkt IV. sentencji W pkt VII.4 sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu nałożył na Spółkę karę pieniężną na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z tytułu naruszenia stwierdzonego w pkt IV. sentencji, polegającego na pominięciu w rekl amach kredytu konsumenckiego informacji o opłatach składających się na całkowity koszt kredytu (prowizji), a także na podaniu nieprawdziwej informacji dotyczącej oprocentowania kredytu. Dokonane ustalenia wskazują, że Spółka mogła dopuścić się stwierdzoneg o naruszenia nieumyślnie . W ocenie Prezesa Urzędu naruszenie to było przypuszczalnie wynikiem niedochowania przez Spółkę należytej staranności przy opracowywaniu noty prawnej zamieszczonej w materiale reklamowym. Pamiętać należy Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 33 z 36 jednak, że na przedsiębiorc ach, jako profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego, spoczywa obowiązek dochowania należytej staranności co zostało uwzględnione przy ocenie zgodności działań Spółki z obowiązującymi przepisami prawa. Przedsiębiorca powinien zdawać sobie sprawę z nałoż onych na niego w drodze ustawy obowiązków informacyjnych, a także z obowiązku przekazywania konsumentom informacji rzetelnych i prawdziwych. Dopuszczenie przez profesjonalnego uczestnika obrotu rynkowego, choćby nieumyślne, do zaistnienia nieprawidłowości w tym zakresie uzasadnia nałożenie na niego kary pieniężnej z tytułu stwierdzonego naruszenia. Oceniając wagę naruszenia, Prezes Urzędu wziął pod uwagę, że miało ono miejsce na etapie przedkontraktowym i polegało na wprowadzaniu konsumentów w błąd co do pa rametrów reklamowanej pożyczki. Szkodliwość praktyki wiąże się z naruszeniem prawa konsumenta do uzyskania rzetelnej i pełnej informacji. Obowiązek podawania konsumentom w reklamach w sposób jednoznaczny, zrozumiały i widoczny informacji dotyczącej stopy o procentowania kredytu konsumenckiego oraz opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kredytu wynika wprost z przepisów ustawy o kredycie konsumenckim. Zakwestionowana praktyka stosowana była w okresie miesięcy sierpnia i września 2015 r. (w zakresie materi ałów reklamowych kampanii promującej konkurs) oraz w okresie miesięcy marca i kwietnia 2015 r. (w zakresie informacji zamieszczonych na stronie internetowej Spółki), oceniona ona zatem została jako krótkotrwała. Uwzględniając okres, stopień i skutki rynko we jej stosowania Prezes Urzędu ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę dla dalszych ustaleń wysokości kary, na poziomie odpowiadającym [ ] obrotu zrealizowanego przez Spółkę w roku poprzedzającym, to jest w wysokości 56 714,87 zł. Dokonując dal szej gradacji ustalonej kwoty bazowej Prezes Urzędu rozważył, czy w niniejszej sprawie występują okoliczności obciążające oraz łagodzące. Jako okoliczność łagodzącą ( - 20 %) uznano zaniechanie stosowania praktyki przed wszczęciem postępowania , jednak w ogra niczonym stopniu, maj ąc na uwadze, że wynika to z samej natury działań podejmowanych w ramach kampanii promocyjnej, posiadających przemijający charakter . Jako okoliczność obciążającą (+10 %) uwzględniono natomiast stosunkowo duży zasięg oddziaływania zakwe stionowanego przekazu reklamowego, biorąc pod uwagę ogólnokrajowy zasięg i skalę działania przedsiębiorcy , w tym liczbę zawieranych z konsumentami umów. Uwzględniając łącznie okoliczności łagodzące i obciążające Prezes Urzędu uznał za uzasadnione obniżyć o 10 % ustalony na poprzednim etapie wymiar kary. W wyniku powyższych kalkulacji kara pieniężna z tytułu naruszenia, o którym mowa pkt I V . sentencji została ustalona w wysokości 51 043,00 zł. Kara pieniężna w tej wysokości ustalona jest na poziomie odpow iadającym [ ] obrotu przedsiębiorcy oraz stanowiącym [ ] maksymalnego wymiaru kary pieniężnej, dopuszczalnego przepisem art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu kara pieniężna w tej wysokości spełni fun kcję prewencji indywidualnej i ogólnej, jak również cel represyjny. Jej nałożenie służyć będzie jako środek odstraszający w przyszłości, tak Spółkę, jak i inne instytucje pożyczkowe, od zawierania w przekazie reklamowym nieprawdziwych i nielełnych informa cji na temat parametrów oferowanego produktu. Wobec powyższego orzeczono, jak w pkt VII.4 sentencji. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 34 z 36 kara z tytułu stosowania praktyki, o której mowa w pkt V. sentencji W pkt VII.5 sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu nałożył na Spółkę karę p ieniężną na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsume ntów z tytułu naruszenia stwierdzonego w pkt V. sentencji, polegającego na zaniechaniu zamieszczenia w materiałach o charakterze reklamowym rozpowszechnianych w internecie w ymaganych informacji dotyczących pośrednika kredytowego i kredytodawcy . Dokonane ustalenia nie dostarczają dowodów pozwalających na ocenę, że Spółka stosując tą praktykę celowo naruszała przepisy ustawy. Nie wyklucza to możliwości przypisania Spółce co na jmniej winy nieumyślnej w związku z tym naruszeniem oraz możliwości i zasadności nałożenia kary pieniężnej z tego tytułu. Pamiętać należy, że na przedsiębiorcach, jako profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego, spoczywa obowiązek dochowania należytej s taranności przy ocenie zgodności ich działań z obowiązującymi przepisami prawa. Przedsiębiorca powinien zdawać sobie sprawę z nałożonych na niego w drodze ustawy obowiązków informacyjnych, a także z obowiązku przekazywania konsumentom informacji rzetelnych i prawdziwych, w tym o zakresie umocowania pośrednika kredytowego oraz o osobie kredytodawcy. Wskazuje to na istnienie po stronie Spółki czynnika winy i uzasadnia nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej z tytułu stwierdzonego naruszenia. Oceniając wa gę naruszenia, Prezes Urzędu wziął pod uwagę, że miało ono miejsce na etapie przedkontraktowym i wiązało się z naruszeniem prawa konsumenta do uzyskania rzetelnej i pełnej informacji i mogło skutkować wprowadzaniem konsumentów w błąd m.in. co do zakresu k ompetencji pośrednika oraz osoby kontrahenta, u którego zamierzają zaciągnąć dług. Szkodliwość praktyki wiąże się z naruszeniem prawa konsumenta do uzyskania rzetelnej i pełnej informacji. Obowiązek podawania konsumentom w reklamach w sposób jednoznaczny, zrozumiały i widoczny informacji o zakresie umocowania do dokonywania czynności faktycznych lub prawnych i podmiotach (kredytodawcach), z którymi przedsiębiorca współpracuje wynika wprost z przepisów ustawy o kredycie konsumenckim. Wskazuje to istnienie po stronie Spółki czynnika winy i uzasadnia nałożenie na nią kary pieniężnej. Naruszenie, w zakresie informacji zamieszczanych w nocie prawnej na stronie internetowej Spółki, trwało co najmniej od stycznia 2014 roku do dnia 10 marca 2016 r. zostanie zatem o cenione jako długotrwałe. Uwzględniając okres, stopień i skutki rynkowe jej stosowania Prezes Urzędu ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę dla dalszych ustaleń wysokości kary, na poziomie odpowiadającym [ ] obrotu zrealizowanego przez Spółkę w ro ku poprzedzającym, to jest w wysokości 141 787,18 zł. Dokonując dalszej gradacji ustalonej kwoty bazowej Prezes Urzędu rozważył, czy w niniejszej sprawie występują okoliczności obciążające oraz łagodzące. Jako okoliczność łagodzącą ( - 20 %) uznano zaniech anie stosowania praktyki przed wszczęciem niniejszego postępowania . Jako okoliczność obciążającą (+10 %) uwzględniono natomiast stosunkowo duży zasięg oddziaływania zakwestionowanego przekazu reklamowego, biorąc pod uwagę ogólnokrajowy zasięg i skalę dział ania przedsiębiorcy , w tym liczbę zawieranych z konsumentami umów. Uwzględniając łącznie okoliczności łagodzące i obciążające Prezes Urzędu uznał za uzasadnione obniżyć o 10 % ustalony na poprzednim etapie wymiar kary. W wyniku powyższych kalkulacji kara pieniężna z tytułu naruszenia, o którym mowa pkt V. sentencji została ustalona w wysokości 127 608,00 zł . Kara pieniężna w tej wysokości ustalona jest na poziomie odpowiadającym [ ] obrotu przedsiębiorcy oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 35 z 36 stanowiącym [ ] maksymalnego wymiaru k ary pieniężnej, dopuszczalnego przepisem art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu kara pieniężna w tej wysokości spełni funkcję prewencji indywidualnej i ogólnej, jak również cel represyjny. Jej nałożenie służ yć będzie jako środek odstraszający w przyszłości, tak Spółkę, jak i inne instytucje pożyczkowe, od zawierania w przekazie reklamowym nieprawdziwych informacji na temat podmiotów uczestniczących w procesie udzielania kredytów konsumenckich i ich roli . W obec powyższego orzeczono, jak w pkt VII. 5 sentencji. Zdaniem Prezesa Urzędu, orzeczone kary są adekwatne do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przez p rzedsiębiorcę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 112 us t. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Oc hrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o W arszawa nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. koszt y postępowania Art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje, że jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest zobowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 80 ww. ustawy, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Należy zauważyć, że ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera wyczerpujących regulacji dotyczących rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Art. 83 tej ustawy stanowi jednak, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Prezesem Urzędu stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania adm inistracyjnego. Stosownie do art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego , jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Natomiast stosownie do dyspozycji przepisu art. 263 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - do kosztów postępowania zalicza się m.in. koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Do kosztów przeprowadzonego postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zaliczono poniesione koszty doręczenia pism Przedsiębiorcy, w wysokości 60 , 10 zł. Wobec powyższego postanowiono, jak w pkt V III . sentencji. Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić w terminie 14 dni od uprawomocnieni a się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów : NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl s trona 36 z 36 pouczenie Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentó w w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz.: U. z 2016 r., poz. 1822, z późn. zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie , za pośrednictwem Preze sa Urzędu Ochrony Konkurencji i K onsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencj i i Konsumentów w Krakowie, pl. Szczepański 5, 31 – 011 Kraków , do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. W przypadku kwestionowania w yłącznie postanowi enia o kosztach zawartego w pkt V III . rozstrzygnięcia niniejszej decyzji, na podstawie art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 479 32 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego i art. 264 § 2 Kodeksu p ostępowania administracyjnego w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stronie przysługuje zażalenie , za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkure ncji i Konsumentów w Krakowie, p l. Szczepański 5 , 31 – 011 Kraków , do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. z upoważnienia Prezesa Urzędu O chrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOK iK w Krakowie Waldemar Jurasz