Numer decyzji
RKR-18/2001
Decyzja UOKiK RKR-18/2001
- Data decyzji
- 2 października 2001
Treść rozstrzygnięcia
URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE 31-011 Kraków, Pl. Szczepański 5 Tel./Fax (0-12) 421-75-79, 421-74-98 E-mail: krakow@uokik.gov.pl L.dz.RKR-561s-005/01/MS- /01 Kraków, dn. 2 października 2001r. DECYZJA Nr RKR - 18 /2001 Na podstawie art. 11 ust. 1, w związku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122 poz. 1319), po przeprowadzeniu na wniosek pana Krzysztofa Janika – właściciela Zakładu Mięsnego „JANIPEK” w Trzebownisku – postępowania antymonopolowego , w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , nie stwierdza się stosowania przez Gminę Trzebownisko praktyk ograniczających konkurencję , polegających na naduŜywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku dostawy wody i odprowadzania ścieków poprzez: - stosowanie przez Gospodarstwo Pomocnicze Gminy w podobnych umowach o dostawę wody i odbiór ścieków z osobami trzecimi uciąŜliwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzających tym osobom zróŜnicowane warunki konkurencji, - narzucanie uciąŜliwych warunków umów o dostawę wody i odprowadzanie ścieków, przynoszących Gminie nieuzasadnione korzyści. UZASADNIENIE Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie wpłynął w dniu 22.01.2001 r. wniosek pana Krzysztofa Janika – właściciela Zakładu Mięsnego „JANIPEK” w Trzebownisku 761 (zwanego dalej „Wnioskodawcą”) - o wszczęcie postępowania administracyjnego przeciwko Gminie Trzebownisko (zwanej dalej „Gminą”) pod zarzutem stosowania praktyk monopolistycznych. We wniosku (z dnia 15.01.2001 r.) oraz jego uzupełnieniu z dnia 1.02.2001 r. Wnioskodawca podniósł, Ŝe Gmina, która jest lokalnym monopolistą w zakresie dostaw wody i odbioru ścieków, narusza jego interes prawny, poniewaŜ dzieli swoich kontrahentów - tj. odbiorców wody i dostawców ścieków – na róŜne kategorie i stosuje wobec nich zróŜnicowane opłaty za dostawę wody i odbiór ścieków. Opłaty te są wyŜsze w przypadku przedsiębiorców – w tym Wnioskodawcy - a niŜsze w przypadku gospodarstw domowych. Tymczasem - w przekonaniu Wnioskodawcy - koszt doprowadzenia wody do jego zakładu oraz odprowadzenia stamtąd ścieków nie jest wyŜszy niŜ w przypadku gospodarstw domowych. Zdaniem Wnioskodawcy jego interes prawny został tym bardziej naruszony, Ŝe w przeszłości współuczestniczył w finansowaniu oczyszczalni budowanej przez Gminę i na tę okoliczność, w dniu 16.10.1995 r., sporządzona została pomiędzy stronami umowa, która w par. 4 pkt 2 stanowi, iŜ cena oczyszczenia 1 m 3 ścieków, z uwzględnieniem ładunku, będzie równa dla wszystkich uŜytkowników tej oczyszczalni. Obecnie natomiast Gmina nie tylko róŜnicuje opłatę za odbiór ścieków na niekorzyść Wnioskodawcy i przymusza go do zawarcia umowy o odbiór ścieków uwzględniającej to róŜnicowanie, ale równieŜ odmawia rozliczenia jego udziału w kosztach budowy oczyszczalni. Wnioskodawca zakwestionował takŜe ustaloną przez Gminę zasadę, iŜ ilość odebranych ścieków jest równa ilości 2 dostarczonej wody, co w przypadku jego zakładu nie jest zgodne z prawdą, gdyŜ woda zuŜyta bezpowrotnie do celów produkcyjnych nigdy nie jest ściekiem. Uwzględniając opisany stan faktyczny - organ antymonopolowy w dniu 7.02.2001 r. wszczął przeciwko Gminie postępowanie administracyjne, pod zarzutem ewentualnego stosowania praktyk monopolistycznych polegających na podmiotowym róŜnicowaniu opłat za dostarczanie wody i odbiór ścieków na jej terenie, w sposób naruszający art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. Nr 52, poz. 547 ze zm.). W związku z wejściem w Ŝycie w dniu 1.04.2001 r. ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122 poz. 1319) - zwanej dalej „ustawą o ochronie (...)” - organ antymonopolowy, pismem z dnia 6.04.2001r., poinformował strony, iŜ postępowanie prowadzone dotychczas na podstawie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu (...) kontynuowane będzie jako postępowanie antymonopolowe w sprawie ewentualnego stosowania przez Gminę Trzebownisko praktyk ograniczających konkurencję, określonych w art. 8 ust. 2 pkt 3 i 6 ustawy o ochronie (...) i polegających na naduŜywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku dostawy wody i odprowadzania ścieków poprzez: - stosowanie przez Gospodarstwo Pomocnicze Gminy w podobnych umowach o dostawę wody i odbiór ścieków z osobami trzecimi uciąŜliwych lub niejednolitych warunków, stwarzających tym osobom zróŜnicowane warunki konkurencji, - narzucanie uciąŜliwych warunków umów o dostawę wody i odprowadzanie ścieków, przynoszących Gminie nieuzasadnione korzyści. W toku postępowania Gmina - odpowiadając na zarzuty podniesione przez Wnioskodawcę - wyjaśniła (pisma z dnia 27.02, 22.03.2001r.), iŜ usługi dostawy wody i odbioru ścieków na jej terenie świadczy oraz opłaty z tego tytułu pobiera Gospodarstwo Pomocnicze Gminy. Wysokość opłat za dostawę wody i odbiór ścieków uchwala Rada Gminy w oparciu o planowane i uzasadnione koszty utrzymania i eksploatacji urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych. Stosownie do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1996r. w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania opłat za wodę i wprowadzanie ścieków (Dz.U. Nr 151, poz. 716 ze zm.) – zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie urządzeń (...), odbiorcy wody z terenu Gminy podzieleni są na dwie kategorie: „gospodarstwa domowe” oraz „pozostali odbiorcy”, do których zaliczono m.in. instytucje i przedsiębiorców. W grupie „pozostałych odbiorców” znalazł się takŜe Wnioskodawca. ZróŜnicowanie wysokości opłat wynika – zdaniem Gminy - z róŜnych kosztów ich świadczenia, tj. niŜszych dla gospodarstw domowych i wyŜszych dla pozostałych odbiorców. Gmina wskazała na większą częstotliwość obsługi administracyjnej i konserwatorskiej sieci słuŜących do zaopatrzenia pozostałych odbiorców oraz większe zuŜycie energii elektrycznej na ich potrzeby. Koszty te są w szczególności wyŜsze w przypadku Wnioskodawcy, którego zakład dostarcza ścieki o ponad 3,5 - krotnie większej zawartości ładunku zanieczyszczeń w porównaniu ze ściekami odbieranymi z gospodarstw domowych. Z tej przyczyny – zdaniem Gminy – zostało wypełnione - w stosunku do niego – zobowiązanie zawarte w umowie z dnia 16.10.1995 r., iŜ cena za odbiór ścieków będzie równa dla wszystkich dostawców z uwzględnieniem ładunku. 3 Rada Gminy, uchwałą Nr XXI/188/2000 z dnia 15.12.2000 r. ustaliła opłaty za dostawę wody i odbiór ścieków obowiązujące od dnia 1.01.2001 r. w wysokości (netto): - 1,30 zł za 1 m 3 wody i 1,30 zł za 1 m 3 ścieków dla gospodarstw domowych - 2,40 zł za 1 m 3 wody i 2,40 zł za 1 m 3 ścieków dla pozostałych odbiorców. Gmina przedłoŜyła kalkulacje kosztów planowanych na rok 2001 i stanowiących podstawę do ustalenia powyŜszych stawek opłat. W świetle tych kalkulacji: - łączne planowane przez Gospodarstwo Pomocnicze koszty świadczenia usług wodno- kanalizacyjnych na rzecz gospodarstw domowych wynoszą 1.170.048 zł a łączna ilość wody jaką planowano tym odbiorcom dostarczyć i ścieków jaką zaplanowano od nich odebrać wynieść ma 699.767 m 3 . Kwota planowanych kosztów została następnie pomniejszona o dotację Gminy dla gospodarstw domowych w wysokości 216.850 zł (tj. 0,31 zł/m 3 ) w wyniku czego przewidziano, iŜ odbiorcy sfinansują wydatki Gospodarstwa w wysokości 953.198 zł (1.170.048 - 216.850). Po podzieleniu tej kwoty przez wielkość 699.767 m 3 wody i ścieków, uzyskano jednostkową stawką opłat w wysokości 1,36 zł/m 3 . Stawkę tę zaokrąglono do 1,30 zł. - łączne planowane przez Gospodarstwo koszty świadczenia usług wodno-kanalizacyjnych na rzecz „pozostałych odbiorców” wynoszą 248.472 zł. Po podzieleniu tej kwoty przez wielkość 101.500 m 3 wody jaką planowano tym odbiorcom dostarczyć i ścieków jaką zaplanowano od nich odebrać uzyskano jednostkową stawką opłat w wysokości 2,45 zł/m 3 . Stawkę tę zaokrąglono do 2,40 zł. PowyŜsze kalkulacje nie zawierały pozycji „zysk” tak w przypadku gospodarstw domowych, jak i pozostałych odbiorców. Na Ŝądanie organu antymonopolowego, Gmina przedłoŜyła takŜe dane liczbowe dotyczące faktycznych kosztów i przychodów zrealizowanych przez Gospodarstwo Pomocnicze w związku z dostawą wody i odbiorem ścieków w 2000r. Dane te uwzględnia poniŜsze zestawienie. L.p Rodzaj usługi – grupa odbiorców Poniesione koszty - w zł Uzyskane przychody - w zł Zysk / Strata - w zł (kol.4 - kol.3) Zysk/strata w stos. do kosztów (kol.5 : kol.3) x % 1 2 3 4 5 6 1. Dostawa wody a) gospodarstwa domowe b) pozostali odbiorcy 362.233 117.942 524.705 155.923 162.472 37.981 44,8 % 32,2 % 2. Odbiór ścieków a) gospodarstwa domowe b) pozostali odbiorcy 406.944 132.073 295.102 79.603 - 111.842 - 52.470 - 27,5 % - 39,7 % 3. Razem gospod. domowe (1a+2a) 769.177 819.807 50.630 6,6 % 4. Razem pozostali odbiorcy (1b+2b) 250.015 235.526 - 14.489 - 5,8 % 5. Wynik - gospod. dom. i pozostali odbiorcy razem (3+4) 1.019.192 1.055.333 36.141 3,5 % 4 Odpowiadając na pytanie organu antymonopolowego, czy przytoczone wyŜej koszty ewidencjonowane są oddzielnie dla poszczególnych grup usługobiorców, Gmina wyjaśniła, iŜ ewidencja księgowa Gospodarstwa Pomocniczego nie uwzględnia takiego podziału Odnosząc się do zarzutu nierozliczenia nakładów poniesionych na finansowanie oczyszczalni ścieków Gmina podniosła, Ŝe od chwili zakończenia tej inwestycji, tj. od 1998r., Wnioskodawca odprowadza swoje ścieki do oczyszczalni, odmawiając zawarcia umowy w tym zakresie. W związku z tym Gmina nie ma podstaw – jak twierdzi – do wystawiania faktur za tę usługę, a zatem Wnioskodawca odprowadza ścieki nieodpłatnie. Uwzględniając obowiązujące w tym czasie stawki oraz ilości odprowadzonych ścieków do oczyszczalni (ok. 13.000 m 3 rocznie), kwota niezapłaconych naleŜności przewyŜsza – zdaniem Gminy – wartość nakładów poniesionych przez Wnioskodawcę na jej budowę. Gmina podniosła, iŜ mimo wezwań do zawarcia umowy oraz dostarczania kolejnych projektów umowy, Wnioskodawca nie zdecydował się na jej zawarcie. PrzedłoŜyła kopię pisma z dnia 24.08.2001 r. w którym ponowiła kierowaną wcześniej do Wnioskodawcy propozycję, aby zainstalował on urządzenie pomiarowe wskazujące ilość ścieków wypływających z jego zakładu lub teŜ udokumentował ilość wody zuŜytej przez zakład bezpowrotnie, co stanowiłoby podstawę do ostatecznego sformułowania i podpisania umowy w sprawie odbioru ścieków. W ocenie Gminy propozycja ta była uzasadniona, gdyŜ ilość wody jaką Wnioskodawca pobiera z wodociągu gminnego stanowi jedynie 10 % faktycznego zuŜycia zakładu. Pozostałe 90 % to woda z ujęć własnych. Ścieki natomiast odprowadza w całości do oczyszczalni. Wnioskodawca - odnosząc się do powyŜszych wyjaśnień Gminy - stwierdził (pismo z dnia 21.03.2001 r.), iŜ są one niejasne i w znacznej części nieprawdziwe, a zatem wymagają szczegółowej weryfikacji. W tym celu złoŜył wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego księgowego na okoliczność ustalenia prawidłowości pobieranych stawek opłat za wodę i ścieki oraz zadeklarował pokrycie kosztów tej ekspertyzy. Organ antymonopolowy podjął czynności zmierzające do ustalenia osoby biegłego oraz zakresu jego opinii. W toku tych czynności Wnioskodawca podniósł (pisma z dnia 17.04. oraz 9.05.2001 r.), iŜ ekspertyza biegłego – oprócz weryfikacji danych liczbowych przedłoŜonych przez Gminę - winna takŜe zawierać odpowiedzi na pytania: - z jakich powodów Gmina dotuje opłatę za wodę i ścieki dla gospodarstw domowych i skąd pochodzą te środki, a takŜe - jakie opłaty ponoszą wszystkie podmioty z terenu Gminy, w tym szkoły, przedszkola, urzędy Mając na uwadze treść drugiego z powyŜszych pytań oraz to, iŜ Gmina w piśmie z dnia 27.02.2001 r. wyjaśniła juŜ, Ŝe Ŝaden z usługobiorców nie został zwolniony z opłat ani teŜ opłaty te nie zostały mu obniŜone - organ antymonopolowy zwrócił się do Wnioskodawcy (pismo z dnia 24.05.2001 r.) o przedłoŜenie dowodów lub informacji mogących uprawdopodobnić postawiony zarzut. W piśmie z dnia 30.05.2001 r. Wnioskodawca nie odniósł się do powyŜszego. Ostatecznie - po przeanalizowaniu ofert złoŜonych przez biegłych oraz wymianie ze stronami korespondencji w sprawie osoby biegłego, przewidywanego zakresu opinii oraz wynagrodzenia z tego tytułu - organ antymonopolowy, postanowieniem nr RKR-15/2001 r. 5 z dnia 16.07.2001 r., dopuścił w prowadzonym postępowaniu antymonopolowym dowód z opinii biegłego, przeprowadzenie dowodu uzaleŜniając od wniesienia przez Wnioskodawcę zaliczki na poczet kosztów z tym związanych. PoniewaŜ Wnioskodawca zaliczki nie wpłacił, organ antymonopolowy – postanowieniem nr RKR –19/2001 z dnia 14.08.2001 r. - odmówił uwzględnienia jego Ŝądania o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, a następnie zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie. Mając na uwadze powyŜsze ustalenia organ antymonopolowy zwaŜył, co następuje: Istotą praktyk ograniczających konkurencję określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie (...) – którego naruszenie zarzuca Gminie Wnioskodawca – jest naduŜywanie pozycji dominującej na rynku właściwym. Zakazowi zawartemu w tym przepisie podlega wyłącznie sprzeczne z prawem naduŜycie siły rynkowej, a nie jej posiadanie. Zgodnie z hipotezą art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy, przejawem naduŜycia pozycji dominującej na rynku jest stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi uciąŜliwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzających tym osobom zróŜnicowane warunki konkurencji. Przepis ten - w odróŜnieniu od art. 5 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy o przeciwdziałaniu (...) – moŜe mieć zastosowanie jedynie w przypadku stwierdzenia, iŜ przedsiębiorca o dominującej pozycji rynkowej nie tylko dzieli rynek podmiotowo lub uprzywilejowuje niektórych swoich kontrahentów (jak w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu (...)) ale dodatkowo, iŜ narzucone przez takiego przedsiębiorcę warunki umowy, poprzez ich uciąŜliwość lub niejednolitość, stwarzają tym kontrahentom zróŜnicowane warunki konkurowania. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, iŜ Gmina Trzebownisko posiada na lokalnym rynku dostaw wody i odbioru ścieków wyznaczonym jej granicami administracyjnymi pozycję dominującą, w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie (...) oraz róŜnicuje warunki cenowe umów zawieranych w tym zakresie - pobiera bowiem ceny niŜsze od gospodarstw domowych i wyŜsze od pozostałych kontrahentów, w tym Wnioskodawcy. Aby jednak działanie Gminy mogło być uznane za sprzeczne z cyt. art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy ochronie (...) naleŜałoby dowieść, iŜ róŜnicowanie cen stwarza Wnioskodawcy i innym usługobiorcom zaliczonym do grupy „pozostałych odbiorców” zróŜnicowane warunki konkurencji. W przypadku Wnioskodawcy wymagałoby to udowodnienia, iŜ na terenie Gminy istnieje konkurencyjny w stosunku do niego producent wyrobów mięsnych, od którego Gmina pobiera niŜsze opłaty za dostawę wody i ścieków. Gdyby tak istotnie było, uzasadnione byłoby wówczas przypuszczenie, Ŝe konkurent ten ponosi niŜsze od Wnioskodawcy koszty działalności - na które składają się opłaty za wodę i ścieki - a tym samym, iŜ w wyniku działań Gminy pogorszyła się konkurencyjność Wnioskodawcy. Taka teza nie została jednak przez Wnioskodawcę ani wywiedziona, ani udowodniona. Nie potwierdzają jej równieŜ zgromadzone w toku postępowania antymonopolowego dokumenty. Wynika z nich bowiem, Ŝe Gmina nie róŜnicuje opłat za wodę i ścieki w grupie przedsiębiorców, natomiast odbiorcy tych usług zaliczeni do grupy „gospodarstw domowych” - tj. konsumenci w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie (...) - wprawdzie ponoszą niŜsze opłaty, jednak ani pomiędzy sobą, ani z przedsiębiorcami nie konkurują. W tym stanie rzeczy róŜnicowanie przez Gminę cen dostawy wody i odbioru ścieków nie powoduje ograniczenia konkurencji na lokalnym rynku, w tym na właściwym dla Wnioskodawcy rynku produkcji wyrobów mięsnych. 6 Mając powyŜsze na uwadze, działanie Gminy moŜe być - zdaniem organu antymonopolowego - oceniane wyłącznie pod kątem ewentualnego stosowania praktyki eksploatacyjnej (wyzysku partnera rynkowego), w tym naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (...). W ocenie Wnioskodawcy Ŝądane od niego opłaty – w szczególności za wodę - nie powinny róŜnić się od tych, jakie Gmina pobiera od gospodarstw domowych. W jego przekonaniu – jak naleŜy sądzić z treści pisma Wnioskodawcy z dnia 9.05.2001 r. – nieuzasadnione jest takŜe dotowanie przez Gminę odbiorców zaliczonych do grupy gospodarstw domowych. Powołane przez Gminę rozporządzenie w sprawie urządzeń (...) stanowi w § 3 ust. 2, iŜ podstawą ustalania opłat za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków są planowane roczne koszty utrzymania i eksploatacji urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych, powiększone o narzut zysku. Natomiast przepis § 3 ust. 2b rozporządzenia dopuszcza moŜliwość zróŜnicowania wysokości tych opłat dla gospodarstw domowych i pozostałych odbiorców, w przypadku wystąpienia udokumentowanej róŜnicy kosztów utrzymania i eksploatacji urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych. W toku postępowania Gmina przyznała, iŜ ewidencja księgowa Gospodarstwa Pomocniczego nie uwzględnia podziału ponoszonych kosztów oddzielnie dla poszczególnych grup odbiorców. Jednocześnie jednak zgodnie z jej kalkulacjami, koszty świadczenia usług wodno-kanalizacyjnych zaplanowane na rok 2001 r. dla poszczególnych grup usługobiorców miały być sfinansowane przez: - gospodarstwa domowe - opłatą w wysokości 1,30 zł za 1 m 3 wody i 1,30 zł za 1 m 3 ścieków oraz dotacją Gminy w łącznej wysokości 216.850 zł, tj. 0,31 zł na 1 m 3 . - „pozostałych odbiorców” - w całości opłatą w wysokości 2,40 zł za 1m 3 wody i 2,40 za 1 m 3 ścieków, Z kolei z przedłoŜonych przez Gminę danych liczbowych zawartych w tabeli na str. 3 decyzji wynika, Ŝe w 2000 r. usługi wodno-kanalizacyjne przyniosły Gminie łącznie niewielki zysk, na poziomie 3,5 % łącznych kosztów. Zyski ze sprzedaŜy wody na poziomie 44,8 % kosztów - w przypadku gospodarstw domowych i 32,2,% - w przypadku pozostałych odbiorców, zrównowaŜyły straty poniesione w związku z odbiorem ścieków w wysokości (odpowiednio) 27,5 % i 39,7 % związanych z tym kosztów. Stosownie do treści art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (...), przedsiębiorca naduŜywa pozycji dominującej wówczas, gdy narzuca kontrahentowi uciąŜliwe warunki umowy, przynoszące narzucającemu nieuzasadnione korzyści. UciąŜliwości warunków umowy dla Wnioskodawcy oraz wynikających z nich nieuzasadnionych korzyści dla Gminy nie moŜna jednak wywieść jedynie z faktu, iŜ sposób ewidencjonowania kosztów przez Gospodarstwo Pomocnicze Gminy nie spełnia wymogów nałoŜonych na przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjne. Sąd Antymonopolowy, w uzasadnieniu do wyroku z dnia 25 czerwca 2001 r. (sygn. akt. XVII Ama 84/00) stwierdził, iŜ (cyt.) „Prezes UOKiK (...) w postępowaniu antymonopolowym dokonuje oceny, czy doszło do naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej. Nie dokonuje zaś ustalenia i oceny, czy w danych stosunkach prawnych doszło do naruszenia jakiegokolwiek prawa. Ustawa antymonopolowa wyznacza bowiem ramy i granice moŜliwości Ŝądania ochrony”. 7 W świetle powyŜszego, aby okoliczności, o których mowa w cyt. wyŜej art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (...) udowodnić, naleŜałoby wykazać, iŜ w stosunkach umownych pomiędzy Gminą a Wnioskodawcą naruszona została zasada ekwiwalentności świadczeń, tzn. iŜ opłaty za wodę i ścieki ustalone zostały na poziomie znacznie przekraczającym związane z tym koszty, dzięki czemu Gmina wypracowałaby zyski na poziomie nieosiągalnym w hipotetycznych warunkach rynku konkurencyjnego, lub teŜ Ŝe część opłaty ustalonej dla pozostałych odbiorców – w tym Wnioskodawcy - słuŜy sfinansowaniu strat powstałych na sprzedaŜy usług dla gospodarstw domowych ze stratą. Tymczasem - opierając się na przedłoŜonych przez Gminę kalkulacjach i wyjaśnieniach - naleŜy stwierdzić, Ŝe stawki opłat ustalone dla poszczególnych grup odbiorców na rok 2001 odpowiadają planowanym kosztom, a zyski ze sprzedaŜy wody i straty poniesione na odbiorze ścieków w roku 2000 odnoszą się w równym stopniu do gospodarstw domowych jak i grupy „pozostałych odbiorców”, do których naleŜy Wnioskodawca. Weryfikacja stanowiska Gminy oraz przedstawionych przez nią wyników finansowych roku 2000 i kalkulacji cen na rok 2001 – na potrzeby postępowania antymonopolowego - mogła zostać dokonana przez biegłego rewidenta. Dowód w postaci opinii biegłego nie został jednak przeprowadzony z przyczyn leŜących po stronie Wnioskodawcy, który - pomimo wcześniejszych deklaracji – nie wpłacił zaliczki na poczet kosztów z tym związanych. Nie znajdowało równieŜ uzasadnienia, aby opinia w postępowaniu wszczętym na wniosek sfinansowana miała być ze środków publicznych i koszty te ponieść miał budŜet Państwa. W tym stanie rzeczy organ antymonopolowy nie dysponował wystarczającymi dowodami uzasadniającymi ostateczne stwierdzenie, iŜ Gmina naruszyła art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (...), a co za tym idzie wydanie decyzji nakazującej zaniechanie stosowania praktyk ograniczających konkurencję. Wobec braku dowodów decyzja taka opierałaby się wyłącznie na przekonaniu Wnioskodawcy, iŜ Gmina przepisy ustawy naruszyła oraz domniemaniu, iŜ skoro dokumentacja księgowa Gospodarstwa Pomocniczego nie uwzględnia podziału kosztów na poszczególne grupy usługobiorców to dane liczbowe, jakie na jej podstawie zostały w toku postępowania dostarczone nie odpowiadają prawdzie. W ocenie organu antymonopolowego równieŜ pozostałe zarzuty przytoczone przez Wnioskodawcę we wniosku nie znajdują uzasadnienia. Podkreślić naleŜy w szczególności iŜ o stosowaniu praktyk monopolistycznych nie przesądza okoliczność dotowania przez Gminę usług wodno – kanalizacyjnych odbiorcom naleŜącym do grupy gospodarstw domowych. Gmina - jeŜeli nie czyni tego kosztem pozostałych grup odbiorców - uprawniona jest do podjęcia decyzji o przyznaniu dotacji finansowanej dla gospodarstw domowych pochodzącej z wpływów uzyskiwanych na podstawie przepisów określającej dochody i zasady subwencjonowania jej działalności (tak. np. wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 25.05.1994 r. sygn. akt. XVII Amr 34/94). Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w treści przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. nr 72, poz. 747). Ustawa ta wejdzie wprawdzie w Ŝycie dopiero w dniu 14.01.2002 r., niemniej jednak w art. 24 ust. 6 stanowi, iŜ rada gminy moŜe podjąć uchwałę o dopłacie dla jednej, wybranych lub wszystkich taryfowych grup odbiorców usług. Dopłatę gmina przekazuje przedsiębiorstwu wodno-kanalizacyjnemu. 8 Z kolei - stosownie do par. 4 ust. 3 obowiązującego aktualnie rozporządzenia w sprawie urządzeń (...) - ilość odprowadzanych ścieków określa się wg wskazań urządzeń pomiarowych zainstalowanych przez dostawcę ścieków. W razie braku tych urządzeń ilość ścieków przyjmuje się jako równą ilości pobranej wody ze źródeł publicznych i własnych, a jeŜeli dostawcą jest zakład produkcyjny ilość odprowadzanych ścieków strony ustalają w umowie z uwzględnieniem udokumentowanej ilości wody bezpowrotnie zuŜytej do celów produkcyjnych i technologicznych. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Wnioskodawca otrzymał od Gminy propozycję zawarcia umowy w sprawie odbioru ścieków uwzględniającą cytowane zasady rozliczeń. TakŜe rozliczenie przez Gminę nakładów finansowych poniesionych przez Wnioskodawcę na budowę oczyszczalni nie moŜe być przedmiotem oceny organu antymonopolowego, do którego zadań – stosownie do treści art. 1 ustawy o ochronie (...) - naleŜy podejmowanie ochrony przedsiębiorców i konsumentów wyłącznie wówczas, gdy zagroŜony został interes publiczny. Dodatkowo - spór dotyczący rozliczenia nakładów na budowę oczyszczalni ma charakter cywilno-prawny i indywidualny, a zatem właściwy w tej sprawie moŜe być wyłącznie sąd powszechny. Mając powyŜsze na uwadze, organ antymonopolowy orzekł, jak w sentencji. Stosownie do treści art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...), w związku z art. 479 28 par. 2 k.p.c. - od niniejszej decyzji słuŜy stronom odwołanie do Sądu Okręgowego - Sądu Antymonopolowego w Warszawie, za pośrednictwem Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Krakowie, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia. Z up. Prezesa UOKIK Barbara du Vall Dyrektor Delegatury Otrzymują: - Pan Kazimierz Janik Zakład Mięsny „JANIPEK”, 36-001 Trzebownisko 761 - Gmina Trzebownisko Urząd Gminy, 36-001 Trzebownisko - a/a RKR
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RKR-561s-005/01/MS- /01
- Rodzaj praktyki
- Nadużywanie pozycji dominującej
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 37.00 ODPROWADZANIE I OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW 36.00 POBÓR, UZDATNIANIE I DOSTARCZANIE WODY
- Region
- Podkarpackie
- Strony
- Gmina Trzebownisko
- Odwołanie do sądu
- Tak
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów