RKR-18/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W KRAKOWIE Pl. Szczepański 5, 31-011 Kraków Tel./fax (0-12) 421-75-79, 421-74-98, E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-61-43/12/AGW- /13 Kraków, dnia 11 lipca 2013r. DECYZJA Nr RKR - 18/2013 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu – wszczętego z urzędu - postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne, godzące w interesy konsumentów, działania przedsiębiorców Agnieszkę Stec i Rafała Steca wykonujących wspólnie działalność gospodarczą pod firmą Konsorcjum Nieruchomości Consulting Rafał i Agnieszka Stec s.c. w Tarnowie, polegające na stosowaniu niedozwolonego postanowienia umownego, wpisanego na podstawie art. 479 45 k.p.c. do Rejestru postanowień uznanych za niedozwolone, tj. stosowaniu we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa o Pośrednictwo” postanowienia o treści: „Wyłączność oznacza obowiązek zawarcia transakcji za pośrednictwem Pośrednika bez względu na sposób nawiązania kontaktu z kontrahentem. W przypadku przeprowadzenia transakcji poza pośrednikiem (bez uczestnictwa Pośrednika) Zamawiający zapłaci wynagrodzenie w nominalnej wysokości wraz z odsetkami maksymalnymi w rozumieniu kodeksu cywilnego.” (§ 5 zdanie 1 i 2 wzorca) i nakazuje się zaniechanie stosowania tej praktyki. II. Na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 83 oraz art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz stosownie do § 2 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umarza się jako bezprzedmiotowe - wszczęte z urzędu w dniu 24.09.2012r. – postępowanie przeciwko przedsiębiorcom Agnieszce Stec i Rafałowi Stecowi wykonującym wspólnie działalność gospodarczą pod firmą Konsorcjum Nieruchomości Consulting Rafał i Agnieszka 2 Stec s.c. w Tarnowie pod zarzutem stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na stosowaniu niedozwolonego postanowienia umownego, wpisanego na podstawie art. 479 45 k.p.c. do Rejestru postanowień uznanych za niedozwolone, tj. stosowaniu we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa o Pośrednictwo” postanowienia o treści: „Zamawiający oświadcza, że nie ma zawartej z innym podmiotem w obrocie nieruchomościami umowy pośrednictwa na wyłączność, nadto Zamawiający zobowiązuje się, iż w czasie trwania umowy nie zawrze innej umowy pośrednictwa sprzedaży (zbycia) nieruchomości, a wszelkie czynności zmierzające do zawarcia umowy sprzedaży wykona za wiedzą i przy udziale Pośrednika, bez względu na sposób nawiązania kontaktu z nabywcą.” (§ 5 zdanie ostatnie wzorca) tj. pod zarzutem naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 w/w ustawy o ochronie (…). III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu – wszczętego z urzędu – postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, obciąża się przedsiębiorców Agnieszkę Stec i Rafała Steca wykonujących wspólnie działalność gospodarczą pod firmą Konsorcjum Nieruchomości Consulting Rafał i Agnieszka Stec s.c. w Tarnowie kosztami opisanego na wstępie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowiązuje się solidarnie tych przedsiębiorców do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 42,00 zł (słownie: czterdzieści dwa 00/100) w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji. UZASADNIENIE W związku z skargą konsumenta Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwany dalej „Prezesem UOKIK” – dokonał w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego analizy wzorców umowy stosowanych przez przedsiębiorców Agnieszkę Stec i Rafała Steca wykonujących wspólnie działalność gospodarczą pod firmą Konsorcjum Nieruchomości Consulting Rafał i Agnieszka Stec s.c. w Tarnowie – zwanych dalej „Przedsiębiorcami”. Przedmiotem badania było wstępne ustalenie, czy warunki umów zawieranych w obrocie z konsumentami przez tego przedsiębiorcę nie naruszają chronionych prawem interesów konsumenta, tj. czy są zgodne z przepisami powołanej na wstępie ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) – zwanej dalej „ustawą o ochronie (…)”. 3 W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że Przedsiębiorcy zawierają w obrocie gospodarczym, w tym z konsumentami, umowy w oparciu o jednolity wzorzec umowy pod nazwą: „Umowa o Pośrednictwo”. Przeprowadzona analiza wykazała, że w przedmiotowym wzorcu umowy zawarte są postanowienia, które zostały wpisane do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. – zwanego dalej „Rejestrem”. Mając powyższe na uwadze, postanowieniem nr RKR-289/12 z dnia 24.12.2012r. Prezes UOKiK wszczął z urzędu postępowanie pod zarzutem stosowania przez przedsiębiorców Agnieszkę Stec i Rafała Steca wykonujących wspólnie działalność gospodarczą pod firmą Konsorcjum Nieruchomości Consulting Rafał i Agnieszka Stec s.c. w Tarnowie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 powołanej ustawy o ochronie (…), polegającej na stosowaniu w w/w wzorcach umowy wykorzystywanych przez tych Przedsiebiorców postanowień umownych wpisanych na podstawie art. 479 45 k.p.c. do Rejestru. Pismem z dnia 14.01.2013r., będącym odpowiedzią na zawiadomienie o wszczęciu niniejszego postępowania, Przedsiębiorcy oświadczyli, że każdy ich klient ma swobodną możliwość wyboru pomiędzy umową zawieraną na wyłączność a umową bez wyłączności. Przedsiębiorcy wskazali, że umowa zawierana na wyłączność obliguje ich do podejmowania działań zwiększających formy wypromowania nieruchomości, pokazania jej jak największej liczbie klientów, eksponowania jej pozytywnych cech i zdobywania maksimum informacji, które mogą być ważne dla potencjalnych nabywców, co jest czynione z zachowaniem najwyższej staranności. Przedsiębiorcy na skutek wszczętego postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zmienili stosowany w obrocie z konsumentami wzorzec umowy i oświadczyli, że został on wprowadzony do obrotu od dnia 10.01.2013r. Dodatkowo wyjaśnili, że stosowana poprzez nich forma reklamy poprzez banery reklamowe umieszczane na nieruchomościach, czy też prezentacja nieruchomości w formie ogłoszeń ze zdjęciami i podaniem niejednokrotnie dokładnej lokalizacji nieruchomości powoduje, że nabywcą najczęściej jest klient, który co prawda nie posiada pisemnego potwierdzenia odbioru danej oferty, ale jest to klient skojarzony poprzez działania pośrednika. Analiza zmienionego wzorca umowy dostarczonego przez Przedsiebiorców wykazała, że treść pierwszego kwestionowanego postanowienia została zmieniona w ten sposób, iż otrzymało ono brzmienie: „(…) Zamawiający zobowiązuje się do zapłaty wynagrodzenia Pośrednika, nawet wówczas, kiedy sam bez najmniejszego udziału Pośrednika sprzeda nieruchomość.” Drugie natomiast kwestionowane postanowienie zostało zastąpione klauzulą o następującej treści: „Zamawiający oświadcza, że: ma zawartą umowę pośrednictwa sprzedaży/nie ma zawartej umowy pośrednictwa sprzedaży, na wyłączność/bez wyłączności/niepotrzebne skreślić/.” Postanowieniem RKR-31/2013 z dnia 20.02.2013r. Prezes UOKiK z urzędu zaliczył w poczet dowodów informacje przesłane przez Spółkę w toku postępowania wyjaśniającego w postaci pism numeracji ciągłej od nr RKR-405-14/12/AGW-2/12 do nr RKR-405-14/12/AGW-7/12. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, pismem z dnia 28.06.2013r. zawiadomiono Przedsiębiorców o zakończeniu zbierania materiału dowodowego. W wyznaczonym terminie Przedsiębiorcy nie skorzystali z prawa zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. 4 Prezes UOKIK ustalił następujący stan faktyczny: Strony postępowania Agnieszka Stec i Rafał Stec są przedsiębiorcami wykonującymi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą Konsorcjum Nieruchomości Consulting Rafał i Agnieszka Stec s.c. w Tarnowie. Spółka cywilna została zawiązana umową z dnia 17.12.1997r., a przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez wspólników w ramach spółki jest m. in. pośrednictwo w obrocie nieruchomościami. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Przedsiębiorcy zawierają z konsumentami pisemne umowy na podstawie, których pośredniczą w zakresie obrotu nieruchomościami. Umowy z konsumentami są zawierane w formie pisemnej. Wzorzec umowy pod nazwą „Umowa o Pośrednictwo” jest stosowany przez Przedsiębiorców od 01.01.2012r. i doręczany klientom, w tym konsumentom, przed zawarciem umowy. Zawiera gotowe jednolite postanowienia, co oznacza, iż Przedsiębiorcy stosują w obrocie konsumenckim wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 k.c. Analiza wskazanego wyżej dokumentu pozwoliła na postawienie Przedsiębiorcom zarzutu naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, poprzez zamieszczenie w w/w wzorcu umowy postanowień o następującej treści: 1. „Wyłączność oznacza obowiązek zawarcia transakcji za pośrednictwem Pośrednika bez względu na sposób nawiązania kontaktu z kontrahentem. W przypadku przeprowadzenia transakcji poza pośrednikiem (bez uczestnictwa Pośrednika) Zamawiający zapłaci wynagrodzenie w nominalnej wysokości wraz z odsetkami maksymalnymi w rozumieniu kodeksu cywilnego.” oraz 2. „Zamawiający oświadcza, że nie ma zawartej z innym podmiotem w obrocie nieruchomościami umowy pośrednictwa na wyłączność, nadto Zamawiający zobowiązuje się, iż w czasie trwania umowy nie zawrze innej umowy pośrednictwa sprzedaży (zbycia) nieruchomości, a wszelkie czynności zmierzające do zawarcia umowy sprzedaży wykona za wiedzą i przy udziale Pośrednika, bez względu na sposób nawiązania kontaktu z nabywcą.” W tym miejscu należy zauważyć, iż do Rejestru zostały wpisane na podstawie art. 479 45 k.p.c. postanowienia, które są tożsame z przedmiotowymi klauzulami zakwestionowanymi przez Prezesa UOKIK. Są to postanowienia o następującej treści: - „Niniejsza umowa jest umowa zawarta na wyłączność, co oznacza, że Zamawiający oddaje sprawę do prowadzenia tylko jednemu pośrednikowi i zobowiązuje się uiścić wyłącznie temu Pośrednikowi wynagrodzenie określone w punkcie 4, bez względu na to, w jaki sposób doszło do skojarzenia stron” (wpis nr 1656 dokonany na podstawie wyroku SOKIK z dnia 8.04.2008r. sygn. akt XVII Amc 297/07) - „Zamawiający zobowiązuje się zapłacić Pośrednikowi prowizję w przypadku zbycia (...) przedmiotu z osobą, która bezpośrednio lub pośrednio skojarzona została z Zamawiającym przez Pośrednika, a także gdy Zamawiający w inny sposób znalazł kontrahenta” (wpis nr 2914 dokonany na podstawie wyroku SOKIK z dnia 6.10.2010r. sygn. akt XVII Amc 1877/09). Ustalono na podstawie oświadczenia o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2012 oraz ostatniej strony księgi przychodów i rozchodów spółki zawierającej podsumowanie roku 2012, że przychody Przedsiębiorców w 2012 roku wyniosły 650.430 zł 5 Zarówno Agnieszka Stec jaki Rafał Stec będąc wspólnikami w/w spółki cywilnej osiągnęli w 2012 roku przychód po 325.215 zł każdy. Mając powyższe ustalenia na uwadze Prezes UOKIK zważył, co następuje: Treść art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) ogranicza zastosowanie jej przepisów wyłącznie do ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów, podejmowanej w interesie publicznym. Oznacza to, że warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów określonych w tej ustawie jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym działania przedsiębiorców - naruszając jej przepisy – stanowią potencjalne zagrożenie interesu publicznego. Niniejsze postępowanie dotyczy treści wzorca umowy stosowanego przez Przedsiebiorców wobec nieograniczonego kręgu adresatów, tj. wszystkich zainteresowanych jego treścią aktualnych i potencjalnych klientów, którym - na gruncie art. 4 ust. 11 ustawy o ochronie (…) - przysługuje status konsumenta. Zdaniem Prezesa UOKIK rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą albo mogli być klientami Przedsiebiorców. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, iż każde naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa UOKIK działań przewidzianych w ustawie o ochronie (...). W tym stanie rzeczy przyjąć należy, iż do oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy zastosowanie mają przepisy w/w ustawy, a dotyczące jej postępowanie prowadzone było w interesie publicznym. Stosownie do treści art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…) – „przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy”. Aby możliwe było zatem stwierdzenie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, niezbędne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: 1. działania przedsiębiorcy winny mieć bezprawny charakter, tzn. być sprzeczne z prawem, tj. przepisami określonych aktów prawnych a także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami, a jednocześnie 2. działania te muszą naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 4 pkt. 1 ustawy o ochronie (…) przez przedsiębiorcę rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2010r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) przedsiębiorcą jest osoba fizyczna wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W niniejszym postępowaniu podmioty będące stroną postępowania posiadają status przedsiębiorcy, gdyż są osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Ich działanie podlega zatem bez wątpienia kontroli dokonywanej na podstawie przepisów powołanej wyżej ustawy o ochronie (…). Odnosząc się do pierwszej z przesłanek art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…), tj. bezprawności działań przedsiębiorcy, stwierdzić należy, iż bezprawność rozumie się jako sprzeczność zachowania danego podmiotu z przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego. Chodzi tu mianowicie o sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem 6 prawnym, jako całością. Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tzn. niezależnym od wystąpienia szkody, czy zaistnienia zamiaru po stronie podmiotu dopuszczającego się działań bezprawnych. Podkreślenia wymaga okoliczność, że przepisy w/w ustawy o ochronie (…) nie definiują pojęcia bezprawności działań przedsiębiorcy, na co zwrócił uwagę SOKIK w wyroku z dnia 23.06.2006r. (sygn. akt XVIII Ama 32/05), stwierdzając, iż art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) z 15 grudnia 2000r. – którego odpowiednikiem w ustawie o ochronie (…) z dnia 16 lutego 2007r. jest art. 24 ust. 2 – nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw, gdyż dopiero na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem. Niemniej jednak, ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w jednym przypadku wprost identyfikuje działanie przedsiębiorcy jako bezprawne – mianowicie, działanie polegające na stosowaniu postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone i wpisanych do Rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK, co SOKIK potwierdził w innym wyroku z dnia 25.03.2004r. (sygn. akt XVII Ama 51/03), stwierdzając, że można sformułować samoistną przesłankę bezprawności, jeżeli ustali się, że przedsiębiorca stosował postanowienia wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Zatem wykazanie, że przedsiębiorca wprowadził do obrotu wzorzec umowny zawierający postanowienia o treści już wpisanej do Rejestru stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia bezprawności działania tego przedsiębiorcy. Do stwierdzenia praktyki, określonej w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) konieczne jest wykazanie, iż przedsiębiorca stosuje we wzorcu umownym postanowienia, które zostały wpisane do prowadzonego przez Prezesa UOKIK Rejestru. Pokreślenia wymaga, że wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie były zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie — Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do Rejestru. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w Rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do Rejestru oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych, tj. stosowanych także przez innych przedsiębiorców. Prezes UOKIK może stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na posługiwaniu się postanowieniem wzorca umownego, które zostało wpisane do Rejestru, bez względu na to, czy wpis dotyczy tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu jest prowadzone postępowanie, czy też nie. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskazał, że zgodnie z art. 23 a ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z późń. zm.) praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest posługiwanie się postanowieniem wpisanym do Rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do Rejestru powstał w związku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada się stosowanie praktyki. Sąd wskazał też, że naruszenie interesów konsumentów może nastąpić w 7 wyniku działań podmiotów, które stosują klauzule abuzywne wpisane do Rejestru, przy czym wpis do Rejestru związany jest z działaniami innych kontrahentów konsumentów. Analogicznie orzekł Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 29.09.2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19.12.2003r. (sygn. akt III CZP 95/03), stwierdził, że wyrok uwzględniający powództwo przez uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego Rejestru, skutek także wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyrażonym w wyroku z dnia 25.05.2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, iż określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do Rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, że mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być zatem zamiar, cel, jakiemu ma służyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy można uznać za tożsame. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 13.07.2006r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(...) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (...)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „(...) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a uokik [obecnie art. 24 – przyp. własny UOKIK] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a uokik znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (...).” Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do Rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia wzorców umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że zakwestionowane przez Prezesa UOKIK zapisy wzorca umowy stosowanego przez Przedsiębiorców przy świadczeniu usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, są tożsame z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami SOKIK wymienionymi w niniejszej decyzji i wpisanych do Rejestru. Dodatkowo podkreślenia wymaga okoliczność, że wszystkie postanowienia wpisane do Rejestru, które zostały wskazane w niniejszej decyzji oraz postanowienia wskazane w sentencji decyzji dotyczą usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Ad pkt I sentencji decyzji W ocenie Prezesa UOKIK postanowienia wskazane w pkt I.1 sentencji decyzji o treści: „Wyłączność oznacza obowiązek zawarcia transakcji za pośrednictwem Pośrednika bez względu na sposób nawiązania kontaktu z kontrahentem. W przypadku przeprowadzenia transakcji poza pośrednikiem (bez uczestnictwa Pośrednika) Zamawiający zapłaci wynagrodzenie w nominalnej wysokości wraz z odsetkami maksymalnymi w rozumieniu 8 kodeksu cywilnego” jest tożsame z treścią postanowień wpisanych do Rejestru pod pozycjami 1656 i 2914. Powyższe postanowienia, tj. wymienione w pkt I sentencji decyzji oraz wpisane do Rejestru, nakładają na konsumenta obowiązek dokonania transakcji, będącej przedmiotem umowy, tylko za pośrednictwem i uczestnictwem w sprzedaży pośrednika (Przedsiebiorców) i zapłaty prowizji, bez względu na sposób nawiązania kontaktu z kontrahentem. Wyrokiem z dnia 8.04.2008r. SOKIK (sygn. akt XVII AmC 297/07) uznał za niedozwolone postanowienie o treści: „Niniejsza umowa jest umowa zawarta na wyłączność, co oznacza, że Zamawiający oddaje sprawę do prowadzenia tylko jednemu pośrednikowi i zobowiązuje się uiścić wyłącznie temu Pośrednikowi wynagrodzenie określone w punkcie 4, bez względu na to w jaki sposób doszło do skojarzenia stron” . Uzasadniając ten wyrok Sąd wyjaśnił, że przedmiotowe postanowienie przyznaje korzyść w postaci pełnego wynagrodzenia dla pośrednika także w przypadku niewykonania przez niego umowy, naruszając w ten sposób interes słabszej strony umowy, jaką jest konsument. W sytuacji niewykonania obowiązków przez pośrednika konsument nie otrzymuje żadnej korzyści, a jednocześnie jest zobowiązany do powstrzymania się przed szukaniem na własna rękę kontrahentów. Kolejnym wyrokiem z dnia 6.10.2010r. SOKIK (sygn. akt XVII AmC 1877/09) uznał za niedozwolone postanowienia o treści: „Zamawiający zobowiązuje się zapłacić Pośrednikowi prowizję w przypadku zbycia (...) przedmiotu z osobą, która bezpośrednio lub pośrednio skojarzona została z Zamawiającym przez Pośrednika, a także gdy Zamawiający w inny sposób znalazł kontrahenta” W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że „…odesłanie do art. 550 k.c. oraz jego odpowiednie stosowanie prowadzi do wniosku, że zlecający podpisując umowę pośrednictwa na wyłączność zobowiązał się, dokonać transakcji za pośrednictwem i z udziałem pośrednika. (…). Zdaniem Sądu, poszukując samodzielnie nabywcy i dokonując sprzedaży również poza pośrednikiem, konsument narusza umowę na wyłączność. Ochrona prawna tego zastrzeżenia wyłączności sprowadza się do odpowiedzialności kontraktowej zlecającego, który zawarłby z osobą trzecią umowę naruszającą jego zobowiązania wobec pośrednika na podstawie art. 471 k.c. (…). Nie można jednak wymuszać zaniechania takich działań przez konsumenta (na podstawie art. 480 § 2 k.c), gdyż nie ma ku temu podstawy prawnej. Zatem skutki przewidziane w cytowanych postanowieniach jako sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa i rozszerzające uprawnienia pośrednika, są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interes konsumenta. Odpowiedzialność na podstawie art. 471 k.c. jest odpowiedzialnością odszkodowawczą wymagającą udowodnienia przez wierzyciela niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, szkody i związku przyczynowego pomiędzy nimi. Tymczasem kwestionowane postanowienia nakładają na konsumenta (…) obowiązek zapłaty prowizji, w sposób niezgodny z przepisami rozszerzając uprawnienia pośrednika i nakładając dodatkowe zobowiązania na konsumenta. W niniejszym przypadku wyraźnie dochodzi do rażącego naruszenia interesów konsumenta poprzez nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść. Odnośnie konieczności zapłaty prowizji, Sąd stoi na stanowisku, że wynagrodzenie należy się pośrednikowi tylko za to, co wykonał, niedopuszczalne jest zastrzeżenie wynagrodzenia w każdej sytuacji, gdyż może prowadzić do konieczności zapłaty wynagrodzenia, gdy pośrednik był całkowicie bezczynny”. Należy zauważyć, iż w wyroku z dnia 30.04.2009r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku (sygn. akt I ACa 249/09) uznał, że: „Uprawnienie do wynagrodzenia w postaci prowizji, wynikające z umowy pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości zawartej z zastrzeżeniem wyłączności przewidziane jest dla przypadku każdej transakcji z kontrahentem skojarzonym ze zbywcą nieruchomości w wyniku starań pośrednika. Ciężar wykazania, że dochodzący wynagrodzenia faktycznie stworzył sprzedającemu sposobność do zawarcia umowy sprzedaży spoczywa na 9 pośredniku. Klauzula wyłączności, o której mowa w art. 180 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 550 k.c. nie uprawnia natomiast do żądania prowizji, jeżeli w toku postępowania o zapłatę zostanie wykazane, że do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości doszło wskutek samodzielnych działań sprzedającego niezwiązanych z czynnościami pośrednika”. W ocenie sądu „zastrzeżenie na okres 12 miesięcy wyłączności na rzecz powódki miało to znaczenie, że w okresie tym pozwani zobowiązani byli do niewiązania się analogiczną umowa z innymi pośrednikami w zakresie oferty sprzedaży tej samej nieruchomości. Taka wykładnia wynika z treści art. 550 k.c., mającego odpowiednie zastosowanie do umowy stron” . Natomiast w wyroku z dnia 23.11.2004r. Sąd Najwyższy (sygn. akt I CK 270/04) definiując usługę pośrednictwa obrocie nieruchomościami, stwierdził, że: „Pośrednictwo polega na dokonywaniu czynności faktycznych a nie prawnych, pośrednik działa samodzielnie i nie ma obowiązku stosowania się do zaleceń zlecającego, bezpośrednim celem działań pośrednika nie jest wywołanie określonego skutku prawnego, lecz stworzenie warunków, w których zawarcie głównej umowy jest możliwe, ale już tylko z udziałem samych zainteresowanych, pośrednik nabywa prawo do wynagrodzenia tylko wtedy, gdy stworzone przez niego warunki doprowadzą zainteresowanych do zawarcia głównej umowy, a zatem całe ryzyko gospodarcze spoczywa na pośredniku, który z reguły nie ma nawet prawa do zwrotu poniesionych wydatków”. W ocenie Prezesa UOKIK, zarówno postanowienie stosowane przez Przedsiębiorców i klauzule wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone należy uznać za tożsame, pomimo istniejących różnic w sformułowaniu postanowień. Różnice te nie mają znaczenia dla treści przedmiotowych klauzul, nie wpływają bowiem na cel, jakiemu ma służyć przedmiotowa klauzula. Postanowienie kwestionowane w niniejszej decyzji jest tożsame z wyżej przytoczonymi klauzulami wpisanymi do rejestru z uwagi na tożsamość stanów prawnych (rodzajów umów) oraz skutków, które wywołują w stosunku do konsumenta. Stosowane przez Przedsiebiorców postanowienie, wymienione w pkt I sentencji niniejszej decyzji, nakłada na konsumenta obowiązek zawarcia transakcji sprzedaży nieruchomości za „pośrednictwem i przy udziale ” pośrednika (Przedsiębiorców), bez względu na sposób nawiązania kontaktu z kontrahentem konsumenta. Udział Przedsiębiorców w transakcji oznacza dla konsumenta obowiązek uiszczenia na ich rzecz umówionej prowizji nawet w razie niewykonania przez nich umowy. Innymi słowy, obowiązek zawarcia transakcji za pośrednictwem Przedsiębiorców zawsze skutkuje obowiązkiem zapłaty na ich rzecz prowizji, przy czym obowiązek ten nie jest uzależniony od jakichkolwiek innych okoliczności sprawy. W konsekwencji oznacza to, że obowiązek zapłaty prowizji jest niezależny od zachowania Przedsiębiorców, którzy nawet w razie niewykonania przez nich umowy (braku podjęcia jakichkolwiek czynności w celu wykonania zobowiązania), zachowują prawo do wynagrodzenia w pełnej wysokości. Porównanie treści kwestionowanego postanowienia i powołanych wyżej klauzul wpisanych do rejestru prowadzi do wniosku, że zasada wyłączności w porównywanych postanowieniach polega na tym samym, tj. oferta sprzedaży nieruchomości może być złożona wyłącznie pośrednikowi, z którym konsument zawarł umowę pośrednictwa. Obowiązek zawarcia transakcji sprzedaży za pośrednictwem pośrednika skutkuje obowiązkiem zapłaty na jego rzecz prowizji. Wykazano zatem, że przedsiębiorcy stosują postanowienie wzorca umów uznane za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 k.p.c., a zatem, że ich działania maja charakter bezprawny. Zachowanie Przedsiębiorców godzi w interesy konsumentów, gdyż wprowadzenie do wzorca umowy analizowanych klauzul nakłada na konsumentów obowiązek poniesienia wydatku, do którego ponoszenia nie powinni oni być zobowiązani. W przedmiotowej sprawie zakwestionowane zachowanie Przedsiębiorców dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyż skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowane praktyki wymierzone są zatem we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez Przedsiębiorców usług, z którymi 10 zawarto umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomości na podstawie wzorca zakwestionowanego w toku niniejszego postępowania, jak również w ich potencjalnych kontrahentów. Zakwestionowane zachowania podejmowane są w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury wzorca umowy, jakim posługują się Przedsiębiorcy w obrocie gospodarczym. Należy podkreślić, że Prezes UOKIK nie kwestionuje prawa Przedsiębiorców do zawierania umów pośrednictwa na wyłączność, ani nie kwestionuje konsekwencji w postaci konieczności zapłaty przez konsumenta kary umownej w sytuacji, gdy dokona on transakcji z kontrahentem skierowanym przez pośrednika, lecz z jego pominięciem. Niedopuszczalna jest natomiast sytuacja, w której konsument musi zapłacić Przedsiębiorcom kwotę wynagrodzenia (prowizji) przysługującego im w przypadku wykonania umowy pośrednictwa, gdy konsument znajduje na własną rękę kontrahenta i doprowadza do sprzedaży nieruchomości. W świetle kwestionowanego postanowienia Przedsiębiorcy mogliby otrzymać od konsumenta pełne wynagrodzenie nawet wtedy, gdy nie podjęli się jakichkolwiek czynności zmierzających do wykonania umowy. Kwestionowane postanowienia stwarzają właśnie możliwość zaistnienia takiej sytuacji 1 . W tym miejscu należy odnieść się do argumentów przedstawionych przez Przedsiębiorców w toku postępowania, którzy podnieśli, że brzmienie kwestionowanych przez Prezesa UOKIK postanowień wynika z faktu, że umowa na wyłączność nakłada na pośrednika szereg obowiązków w postaci działań marketingowych i promocyjnych. Stosowane formy reklamy poprzez banery reklamowe umieszczane na nieruchomościach czy też prezentacja nieruchomości w formie ogłoszeń ze zdjęciami i podaniem niejednokrotnie dokładnej lokalizacji nieruchomości powoduje, że nabywcą najczęściej jest osoba, która nie posiada pisemnego potwierdzenia odbioru danej oferty, ale jest to klient skojarzony przez działania pośrednika. Zauważyć należy, iż klauzule wpisane do rejestru pod pozycjami nr 1656 czy 2914 przewidują, że wynagrodzenie pośrednika jest niezależne od tego, w jaki sposób doszło do skojarzenia stron. Nie można wykluczyć, że na skutek samodzielnych działań sprzedającego, bez jakiegokolwiek udziału Przedsiębiorców, dojdzie do znalezienia nabywcy. W takim przypadku obowiązek dokonania transakcji dotyczącej nieruchomości przy udziale Przedsiębiorców oraz obowiązek zapłaty wynagrodzenia nie posiada podstawy prawnej. Nie można uznać, że postanowienie wpisane do rejestru pod pozycją nr 1656 czy 2914 przewiduje obowiązek zapłaty wynagrodzenia wynikającego z samego tylko faktu zawarcia umowy pośrednictwa na zasadzie wyłączności. Odnosząc się do drugiej przesłanki, tj. naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, stwierdzić należy, iż ustawa o ochronie (...) nie definiuje pojęcia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzając jedynie w treści art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W świetle - powołanego na początku uzasadnienia prawnego niniejszej decyzji - art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) należy przyjąć, że ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne i mogą dotknąć każdego potencjalnego klienta przedsiębiorcy – czyli konsumenta. Stanowisko to potwierdzone zostało również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12.09.2003r. (sygn.: I CKN 504/01) stwierdził, iż nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy antymonopolowej można wszczynać tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów. Oceniane w niniejszej decyzji działania Przedsiębiorców odnoszą się do 1 Por. uzasadnienie wyroku SOKIK z dnia 6.10.2010 r. (sygn. akt XVII AmC 1877/09). 11 wszystkich ich aktualnych i przyszłych (potencjalnych) klientów, a zatem dotyczą zbiorowych interesów konsumentów. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes UOKIK wydaje decyzje o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Ad pkt II sentencji decyzji Nie znalazł natomiast potwierdzenia zarzut, że działanie Przedsiębiorców polegające w tym przypadku na stosowaniu niedozwolonego postanowienia umownego, wpisanego na podstawie art. 479 45 k.p.c. do Rejestru postanowień uznanych za niedozwolone, tj. stosowaniu we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa o Pośrednictwo” postanowienia o treści: „Zamawiający oświadcza, że nie ma zawartej z innym podmiotem w obrocie nieruchomościami umowy pośrednictwa na wyłączność, nadto Zamawiający zobowiązuje się, iż w czasie trwania umowy nie zawrze innej umowy pośrednictwa sprzedaży (zbycia) nieruchomości, a wszelkie czynności zmierzające do zawarcia umowy sprzedaży wykona za wiedzą i przy udziale Pośrednika, bez względu na sposób nawiązania kontaktu z nabywcą.” posiadało charakter bezprawny i stanowiło praktykę o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 w/w ustawy o ochronie (…). Zgodnie z art. 180 ust. 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) - zwanej dalej „ustawą o gospodarce (…) - umowa pośrednictwa może być zawarta z zastrzeżeniem wyłączności na rzecz pośrednika w obrocie nieruchomościami lub podmiotu prowadzącego działalność, o której mowa w art. 179 ust. 3, a przepis art. 550 k.c. stosuje się odpowiednio. Na podstawie art. 179 ust. 3 ustawy o gospodarce prowadzenie działalności w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest możliwe, w przypadku, gdy czynności z zakresu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami będą wykonywane przez pośredników w obrocie nieruchomościami. Stosownie do treści art. 550 k.c., jeżeli w umowie sprzedaży zastrzeżona została na rzecz kupującego wyłączność bądź w ten sposób, że sprzedawca nie będzie dostarczał rzeczy określonego rodzaju innym osobom, bądź też w ten sposób, że kupujący będzie jedynym odprzedawcą zakupionych rzeczy na oznaczonym obszarze, sprzedawca nie może w zakresie, w którym wyłączność została zastrzeżona, ani bezpośrednio, ani pośrednio zawierać umów sprzedaży, które mogłyby naruszyć wyłączność przysługującą kupującemu. Z odesłania do przepisu art. 550 k.c. wynika wniosek, że zawierając umowę pośrednictwa na wyłączność zlecający zobowiązuje się do dokonania transakcji za pośrednictwem i z udziałem pośrednika. Treść kwestionowanej klauzuli ogranicza się do oświadczenia konsumenta, że nie zawarł umowy pośrednictwa z innym przedsiębiorcą (pośrednikiem) oraz jego zobowiązania do niezawierania umów z innymi pośrednikami i dokonywania wszelkich czynności z potencjalnym kontrahentem za wiedza i przy udziale Przedsiębiorców. Nie zawiera ono natomiast jakichkolwiek zapisów, które statuowałyby odpowiedzialność konsumenta za nienależyte wykonanie umowy, w szczególności za zawarcie umowy z kontrahentem z pominięciem Przedsiębiorców lub nakładałyby na niego obowiązek zapłaty wynagrodzenia lub kar umownych. Analizowane literalnie to postanowienia wyraża istotę umowy pośrednictwa z klauzulą wyłączności i – z uwagi na brak zastrzeżonych w nim sankcji – nie 12 stanowi postanowienia abuzywnego, ani nie jest tożsame w powołanymi wyżej niedozwolonymi postanowieniami umownymi wpisanymi do Rejestru. Stosownie do treści art. 83 ustawy o ochronie (…) do postępowania przed Prezesem UOKIK - w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 105 k.p.a., jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaję decyzję o umorzeniu postępowania. W świetle stanowiska doktryny bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracji. (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, „Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz” C.H. BECK 1996, str. 462). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24.04.2003r. (sygn. akt III SA 2225/01) podniósł, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie przesłankami umorzenia postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w zakresie tego zarzutu, przemawiającą za jego bezprzedmiotowością są: brak naruszenie przez Przedsiębiorców tożsamości kwestionowanej klauzuli z postanowieniami wpisanymi do Rejestru i interesów konsumentów. Mając na uwadze ustalenia postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz fakt, że ustawa o ochronie (…) nie zawiera przepisów, które należałoby zastosować w powyższych okolicznościach (w sprawie nie wystąpiły przesłanki, które nakazywałyby umorzenie postępowania w trybie art. 75 ustawy), orzeczono jak w pkt II sentencji. Ad pkt III sentencji decyzji Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie (…) Prezes UOKIK rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Natomiast w myśl art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie (…) jeżeli w wyniku postępowania Prezes UOKIK stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Analogicznie - stosownie do treści przepisu art. 264 § 1 k.p.a. - jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Do kosztów postępowania – zgodnie z art. 263 § 1 k.p.a. - zalicza się (…) również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Postępowanie w sprawie stosowania przez Przedsiębiorców praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes UOKIK - w pkt I i II sentencji decyzji - stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie (…). Kosztami postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa UOKIK ze stroną i w związku z tym postanowiono obciążyć solidarnie Przedsiębiorców kosztami postępowania w wysokości 42,00 zł (słownie: czterdzieści dwa 00/100). Koszty niniejszego postępowania Przedsiębiorcy obowiązani są wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i 13 Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie III sentencji decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie (…) w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie (31-011 Kraków, Pl. Szczepański 5). W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie (…) oraz art. 479 32 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 264 § 2 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie (…), przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodniowym od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie (31-011 Kraków, Pl. Szczepański 5). Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymują: 1 1 x Agnieszka Stec, Konsorcjum Nieruchomości Consulting Rafał i Agnieszka Stec s.c., ul. Krakowska 7, 33-100 Tarnów, 2 1 x [usunięto] - pełnomocnik Rafała Steca, Konsorcjum Nieruchomości Consulting Rafał i Agnieszka Stec s.c., ul. Krakowska 7, 33- 100 Tarnów, 3 1 x RKR a/a