RKR-2/2011

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W KRAKOWIE Pl. Szczepa ń ski 5, 31-011 Kraków Tel./fax (0-12) 421-75-79, 421-74-98, E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-61-20/10/MS- /11 Kraków, dnia 10 lutego 2011r. DECYZJA Nr RKR - 2/2011 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm.) oraz § 1 pkt 4 i § 2 pkt 4 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu – wszcz ę tego z urz ę du - post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko przedsi ę biorcy „IGLOONET” Sp. z o.o. z siedzib ą w Bochni, polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcach umowy pod nazw ą : - „Umowa nr…” oraz - „Regulamin Ś wiadczenia Us ł ug w Sieci Igloonet” postanowie ń umownych wpisanych na podstawie art. 479 45 k.p.c. do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, tj. postanowie ń o tre ś ci: 1. „O ś wiadczam, ż e monta ż sieci internetowej prowadz ą cej do adresu instalacji i znajduj ą cej si ę pod adresem instalacji jest wykonywany przez pracowników firmy Igloonet, (lub firmy zewn ę trznej) z mojej woli, na moj ą pro ś b ę i firma IglooNet nie ponosi odpowiedzialno ś ci za poniesione szkody (…).” (§ 4 ust. 4 umowy); 2. „W wypadku opó ź nienia p ł atno ś ci wynikaj ą cych z wystawionych Abonentowi faktur, Operator zastrzega sobie prawo do naliczenia odsetek ustawowych. Zaleganie z p ł atno ś ci ą wystawionych faktur lub not odsetkowych o wi ę cej ni ż 45 dni od daty wystawienia faktury skutkuje utrat ą dost ę pu do sieci Igloonet. Ponowne udost ę pnienie po łą czenia z sieci ą Igloonet mo ż e nast ą pi ć na zasadach ogólnych, po uprzednim uregulowaniu zaleg ł o ś ci p ł atniczych. W takim przypadku pobierana jest Op ł ata Reinstalacyjna wynikaj ą ca z aktualnego Cennika Operatora.” (§ 4 ust. 7 regulaminu); 3. „Korespondencja dostarczana na adres podany w umowie operatorowi, uznawana b ę dzie za dostarczon ą na aktualny adres abonenta.” (§ 4 ust. 10 regulaminu); 4. „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za wadliwe funkcjonowanie systemu, wynik ł e z przyczyn le żą cych poza nim, takich jak: (...) b. awarie: łą czy teleinformatycznych operatorów publicznych, zwi ą zanych ze ś wiadczeniem us ł ugi, c. przyczyny maj ą ce charakter si ł y wy ż szej: huragan, po ż ar, burza, wypadki komunikacyjne oraz inne 2 zdarzenia maj ą ce bezpo ś redni lub po ś redni wp ł yw na dzia ł anie systemu itp.” (§ 5 ust. 3 regulaminu); 5. „Ewentualne spory wynik ł e na tle realizacji Umowy Abonenckiej b ę d ą rozstrzygane przez w ł a ś ciwy Operatorowi S ą d Powszechny, w oparciu o postanowienia niniejszego Regulaminu Ś wiadczenia Us ł ug w Sieci Igloonet.” (§ 8 ust. 3 regulaminu); 6. „Zmiany niniejszego regulaminu nie b ę d ą nast ę powa ł y cz ęś ciej ni ż raz w miesi ą cu, b ę d ą publikowane na co najmniej 14 dni przed pierwszym dniem miesi ą ca, w którym b ę d ą wchodzi ł y w ż ycie.” (§ 8 ust. 4 wzorca); w wyniku którego uprawdopodobniono, ż e IGLOONET” Sp. z o.o. stosuje praktyk ę , o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w/w ustawy o ochronie konkurencji (...) i przyj ę to zobowi ą zanie Spó ł ki do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zaniechania naruszenia zbiorowych interesów konsumentów poprzez zmian ę tre ś ci kwestionowanego postanowienia umownego , nak ł ada si ę na IGLOONET” Sp. z o.o. obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania poprzez zaniechanie stosowania we wzorcach umownych kwestionowanych postanowie ń oraz aneksowanie umów zawartych w oparciu o wzorce zawieraj ą ce kwestionowane zapisy do dnia 31 marca 2011r. II. Na podstawie przepisu art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z pó ź n. zm.) oraz stosowanie do art. 33 ust. 6 tej ustawy oraz § 1 pkt 4 i § 2 pkt 4 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada si ę na IGLOONET” Sp. z o.o. z siedzib ą w Bochni obowi ą zek z ł o ż enia sprawozdania o stopniu wykonania zobowi ą zania na ł o ż onego w pkt I sentencji decyzji w terminie 15 kwietnia 2011r. UZASADNIENIE W dniu 25.10.2010r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - zwany dalej „Prezesem UOKIK” – wszcz ął z urz ę du, w zwi ą zku ze skargami konsumentów, post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy warunki ś wiadczenia us ł ug dost ę pu do Internetu stosowane w obrocie z konsumentami przez przedsi ę biorc ę „IGLOONET” Sp. z o.o. z siedzib ą w Bochni - zwanego dalej „Spó ł k ą ” lub „Przedsi ę biorc ą ”- nie naruszaj ą chronionych prawem interesów konsumentów, tj. czy s ą zgodne z przepisami w/w ustawy o ochronie (…) oraz przepisami kodeksu cywilnego dotycz ą cymi wzorców umów. 3 W toku post ę powania ustalono, ż e w/w przedsi ę biorca ś wiadczy us ł ugi dost ę pu do Internetu. Dokonano tak ż e analizy czterech stosowanych przez tego przedsi ę biorc ę wzorców umowy, tj. - „Umowa nr…” oraz - „Regulamin Ś wiadczenia Us ł ug w Sieci Igloonet” Przeprowadzona analiza wykaza ł a, ż e wzorce umowy stosowane w obrocie z konsumentami zawieraj ą postanowienia, które zosta ł y wpisane do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. – zwanego dalej „Rejestrem”, które mog ą stanowi ć naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jako bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Maj ą c powy ż sze na uwadze, postanowieniem nr RKR-228/2010 z dnia 20.12.2010r. Prezes UOKIK wszcz ął - z urz ę du - post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę „IGLOONET” Sp. z o.o. z siedzib ą w Bochni, praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonych w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007r. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm) - zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (…)”, polegaj ą cych na stosowaniu w w/w wzorcach umowy wykorzystywanych przez t ę Spó ł k ę postanowie ń umownych wpisanych na podstawie art. 479 45 k.p.c. do „Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone”. Odpowiadaj ą c na zarzuty postawione w zawiadomieniu o wszcz ę ciu post ę powania, Spó ł ka w pi ś mie z dnia 17.01.2011r. potwierdzi ł a fakt stosowania wzorców umów o tre ś ci zakwestionowanej przez organ antymonopolowy oraz wyja ś ni ł a, ż e liczba konsumentów, z którymi zawarte zosta ł y umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych przekroczy ł a 2.650 osób. Poinformowa ł a, ż e ś wiadczy us ł ugi na terenie miasta Bochnia, jak równie ż o dokonaniu przekszta ł ce ń w ł asno ś ciowych w ś ród wspólników spowodowanych nabyciem 100% udzia ł ów przez Internetia Sp. z o.o., nale żą c ą do Grupy Netia. Ponadto Spó ł ka poinformowa ł a, ż e aprobuje stanowisko i zastrze ż enia Prezesa UOKIK odno ś nie zakwestionowanych postanowie ń w stosowanych dotychczas wzorcach umów. W zwi ą zku z powy ż szym stwierdzi ł a, i ż zobowi ą zuje si ę dokona ć zmiany kwestionowanych wzorców umów poprzez wprowadzenie nowych wzorców umowy stosowanych w Grupie Netia, tj.: 1. nowego Regulaminu Ś wiadczenia Us ł ug przez Grup ę Netia, 2. wprowadzenie wzorów umów stosowanych przez grup ę Netia, 3. aneksowanie dotychczasowych umów zwartych przez Spó ł k ę ., 4. poinformowanie klientów Spó ł ki o zaprzestaniu stosowania postanowie ń wzorców umów zakwestionowanych przez Prezesa UOKIK. oraz wnosi o wydanie decyzji zobowi ą zuj ą cej w trybie art. 28 ustawy o ochronie (…). Na dowód tego Spó ł ka przed ł o ż y ł a projekt nowych wzorców umowy stosowanych w Grupie Netia, które nie zawieraj ą postanowie ń wskazanych w sentencji postanowienia o wszcz ę ciu post ę powania i niniejszej decyzji. Postanowieniem RKR-19/2011 z dnia 19.01.2011r. Prezes UOKIK z urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów materia ł y uzyskane w trakcie wymienionego wy ż ej post ę powania wyja ś niaj ą cego. Organ antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Spó ł ka prowadzi dzia ł alno ść gospodarcza na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru S ą dowego, nr KRS 0000331547. Zakres prowadzonej przez ni ą dzia ł alno ś ci gospodarczej obejmuje m.in. ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, w tym dost ę pu do 4 Internetu na terenie miasta Bochnia. W kontaktach z klientami, w tym konsumentami pos ł uguje si ę on wzorcami umów, które nast ę pnie klienci podpisuj ą , dokonuj ą c zakupu ś wiadczonych przez niego us ł ug. Dor ę czane konsumentom wzorce umów s ą sporz ą dzane przez Spó ł k ę przed zawarciem umowy i zawieraj ą gotowe jednolite postanowienia. Oznacza to, i ż stosuje on w obrocie konsumenckim wzorce umów. Analiza wskazanych wy ż ej dokumentów pozwoli ł a na postawienie Spó ł ce zarzutu naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, poprzez zamieszczenie w stosowanych w obrocie z konsumentami wzorcach umowy postanowie ń , o nast ę puj ą cej tre ś ci: 1. „O ś wiadczam, ż e monta ż sieci internetowej prowadz ą cej do adresu instalacji i znajduj ą cej si ę pod adresem instalacji jest wykonywany przez pracowników firmy Igloonet, (lub firmy zewn ę trznej) z mojej woli, na moj ą pro ś b ę i firma IglooNet nie ponosi odpowiedzialno ś ci za poniesione szkody (…).” (§ 4 ust. 4 umowy); 2. „W wypadku opó ź nienia p ł atno ś ci wynikaj ą cych z wystawionych Abonentowi faktur, Operator zastrzega sobie prawo do naliczenia odsetek ustawowych. Zaleganie z p ł atno ś ci ą wystawionych faktur lub not odsetkowych o wi ę cej ni ż 45 dni od daty wystawienia faktury skutkuje utrat ą dost ę pu do sieci Igloonet. Ponowne udost ę pnienie po łą czenia z sieci ą Igloonet mo ż e nast ą pi ć na zasadach ogólnych, po uprzednim uregulowaniu zaleg ł o ś ci p ł atniczych. W takim przypadku pobierana jest Op ł ata Reinstalacyjna wynikaj ą ca z aktualnego Cennika Operatora.” (§ 4 ust. 7 regulaminu); 3. „Korespondencja dostarczana na adres podany w umowie operatorowi, uznawana b ę dzie za dostarczon ą na aktualny adres abonenta.” (§ 4 ust. 10 regulaminu); 4. „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za wadliwe funkcjonowanie systemu, wynik ł e z przyczyn le żą cych poza nim, takich jak: (...) b. awarie: łą czy teleinformatycznych operatorów publicznych, zwi ą zanych ze ś wiadczeniem us ł ugi, c. przyczyny maj ą ce charakter si ł y wy ż szej: huragan, po ż ar, burza, wypadki komunikacyjne oraz inne zdarzenia maj ą ce bezpo ś redni lub po ś redni wp ł yw na dzia ł anie systemu itp.” (§ 5 ust. 3 regulaminu); 5. „Ewentualne spory wynik ł e na tle realizacji Umowy Abonenckiej b ę d ą rozstrzygane przez w ł a ś ciwy Operatorowi S ą d Powszechny, w oparciu o postanowienia niniejszego Regulaminu Ś wiadczenia Us ł ug w Sieci Igloonet.” (§ 8 ust. 3 regulaminu); 6. „Zmiany niniejszego regulaminu nie b ę d ą nast ę powa ł y cz ęś ciej ni ż raz w miesi ą cu, b ę d ą publikowane na co najmniej 14 dni przed pierwszym dniem miesi ą ca, w którym b ę d ą wchodzi ł y w ż ycie.” (§ 8 ust. 4 wzorca); W tym miejscu nale ż y zauwa ż y ć , i ż do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone zosta ł y wpisane, na podstawie art. 479 45 k.p.c ., postanowienia, które s ą to ż same z przedmiotowymi klauzulami zakwestionowanymi przez organ antymonopolowy. S ą to postanowienia o nast ę puj ą cej tre ś ci: Ad 1 - „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za szkody mog ą ce powsta ć przy zak ł adaniu instalacji TV-SAT, w szczególno ś ci powsta ł e na skutek wyboru nietypowego miejsca instalacji .” (wpis nr 665 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 9.01.2006r., sygn. akt XVII Amc 86/04) 5 Ad 2 - „W przypadku zw ł oki w op ł acie abonenckiej Us ł ugodawca zastrzega sobie prawo zawieszenia ś wiadczenia us ł ug wymienionych w § 1 bez dodatkowego powiadomienia Abonenta i uaktywni ć us ł ug ę po uregulowaniu przez Abonenta zaleg ł ej nale ż no ś ci wraz z naliczonymi umownymi odsetkami oraz op ł at ą za ponown ą aktywacj ę w kwocie 60 z ł brutto.” (wpis nr 635 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 19.04.2005r., sygn. akt XVII Amc 23/05), - „Brak wp ł at okre ś lonych w par 2 pkt 2 do ko ń ca danego miesi ą ca spowoduje od łą czenie dost ę pu do Internetu. Ponowna aktywacja dost ę pu nast ą pi po uzupe ł nieniu przez u ż ytkownika zaleg ł ych op ł at oraz z ustawowo obowi ą zuj ą cymi odsetkami oraz kosztów zwi ą zanych z aktywacj ą instalacji.” (wpis nr 533 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 7.10.2005r., sygn. akt XVII Amc 109/04),) - „Ponowne pod łą czenie Abonenta nast ą pi wy łą cznie po uregulowaniu zaleg ł o ś ci wraz z dodatkow ą op ł at ą za ponowne w łą czenie okre ś lon ą w cenniku." (wpis nr 1166 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 12.03.2007r., sygn. akt XVII Amc 1/07) Ad 3. - „W przypadku zmiany adresu, ka ż da ze stron zobowi ą zana jest niezw ł ocznie pisemnie powiadomi ć o tym drug ą stron ę . W przypadku nie powiadomienia o zmianie adresu, korespondencja kierowana na ostatni znany adres b ę dzie uznawana za skutecznie dor ę czon ą .” (wpis nr 1207 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 1604.2007r., sygn. akt XVII Amc 43/06), - „O ś wiadczenia i zawiadomienia Activ Investment przes ł ane Kupuj ą cemu na podany adres do korespondencji uwa ż a si ę za skutecznie dor ę czone. Kupuj ą cy zobowi ą zany jest w trakcie trwania niniejszej Umowy do natychmiastowego zawiadomienia Activ Investment o ka ż dej zmianie adresu swego miejsca zamieszkania, pod rygorem uznania za skutecznie dor ę czone o ś wiadcze ń i zawiadomie ń Activ Investment przes ł anych Kupuj ą cemu na adres wskazany w niniejszej umowie.” (wpis nr 1482 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 20.05.2008r., sygn. akt XVII Amc 107/07), - „ Wszelka korespondencja wys ł ana przez Bank do Kredytobiorcy poczt ą lub kurierem na ostatni podany przez niego adres do korespondencji (adres zameldowania, w przypadku, gdy Kredytobiorca nie poda ł adresu do korespondencji), b ę dzie uwa ż ana za dor ę czon ą ." (wpis nr 1681 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 30.06.2009r., sygn. akt XVII Amc 513/09), Ad 4. - „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ug wynik ł e z faktu niew ł a ś ciwego funkcjonowania sieci telekomunikacyjnych innych operatorów telekomunikacyjnych.” (wpis nr 797 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 14.03.2005r., sygn. akt XVII Amc 21/04), - „Us ł ugodawca nie ponosi odpowiedzialno ś ci za jakiekolwiek zak ł ócenia dzia ł alno ś ci sieci, wynikaj ą ce z dzia ł ania si ł y wy ż szej, lub pracy nadajników w pobli ż u Sieci Us ł ugodawcy oraz awarie łą cz Innych Operatorów" (wpis nr 1163 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 12.03.2007r., sygn. akt XVII Amc 1/07), - „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za szkody powsta ł e wyniku nieprawid ł owego u ż ytkowania kont, niedotrzymania warunków niniejszego regulaminu przez Abonenta, dzia ł ania si ł y wy ż szej, dzia ł anie czynników i (osób trzecich) (np. awatia łą czy TP S.A., 6 wandalizm).” (wpis nr 1339 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 16.05.2007r., sygn. akt XVII Amc 88/07), Ad 5. - „S ą dem do rozstrzygania sporów jest s ą d w ł a ś ciwy dla miejsca siedziby dostawcy sygna ł u.” (wpis nr 409 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 31.01.2005r., sygn. akt XVII Amc 59/04) - „W przypadku braku porozumienia, spory b ę d ą rozstrzygane przez S ą d „w ł a ś ciwy dla siedziby us ł ugodawcy.” (wpis nr 590 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 3.10.2005r., sygn. akt XVII Amc 81/04) - „W przypadkach spornych z tytu ł u niniejszej umowy, rozstrzyga ć b ę d ą S ą dy w ł a ś ciwe dla siedziby Operatora .” (wpis nr 1034 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 21.11.2006r., sygn. akt XVII Amc 138/05) Ad 6. - „Us ł ugodawca zastrzega sobie mo ż liwo ść zmiany postanowie ń niniejszego regulaminu.” (wpis nr 669 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 9.06.2005r., sygn. akt XVII Amc 85/04) Maj ą c powy ż sze ustalenia na uwadze organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Tre ść art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) ogranicza zastosowanie jej przepisów wy łą cznie do ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów, podejmowanej w interesie publicznym. Oznacza to, ż e warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów okre ś lonych w tej ustawie jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym dzia ł ania przedsi ę biorców - naruszaj ą c jej przepisy – stanowi ą potencjalne zagro ż enie interesu publicznego. Niniejsze post ę powanie dotyczy tre ś ci wzorców umowy stosowanych przez Spó ł k ę wobec nieograniczonego kr ę gu adresatów, tj. wszystkich zainteresowanych ich tre ś ci ą aktualnych i potencjalnych klientów operatora telekomunikacjnego, którym - na gruncie art. 4 ust. 11 ustawy o ochronie (…) - przys ł uguje status konsumenta. Zdaniem Prezesa UOKIK rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy s ą lub b ę d ą klientami „IGLOONET” Sp. z o.o. Interes publicznoprawny przejawia si ę tak ż e w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, i ż naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocze ś nie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione by ł o w niniejszej sprawie podj ę cie przez organ antymonopolowy dzia ł a ń przewidzianych w ustawie o ochronie (...). W tym stanie rzeczy przyj ąć nale ż y, i ż do oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy zastosowanie maj ą przepisy w/w ustawy, a dotycz ą ce jej post ę powanie prowadzone by ł o w interesie publicznym. Stosownie do tre ś ci art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…) – „przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy”. Aby mo ż liwe by ł o zatem stwierdzenie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, niezb ę dne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: 7 1. dzia ł ania przedsi ę biorcy winny mie ć bezprawny charakter, tzn. by ć sprzeczne z prawem, tj. przepisami okre ś lonych aktów prawnych a tak ż e sprzeczne z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami, a jednocze ś nie 2. dzia ł ania te musz ą narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Odnosz ą c si ę do pierwszej z przes ł anek art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…), tj. bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy, stwierdzi ć nale ż y, i ż bezprawno ść rozumie si ę jako sprzeczno ść zachowania danego podmiotu z przepisami prawa oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi tu mianowicie o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym, jako ca ł o ś ci ą . Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tzn. niezale ż nym od wyst ą pienia szkody, czy zaistnienia zamiaru po stronie podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Podkre ś lenia wymaga okoliczno ść , ż e przepisy w/w ustawy o ochronie (…) nie definiuj ą poj ę cia bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy, na co zwróci ł uwag ę SOKiK w wyroku z dnia 23.06.2006r. (sygn. akt XVIII Ama 32/05), stwierdzaj ą c, i ż art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) z 15 grudnia 2000r. – którego odpowiednikiem w ustawie o ochronie (…) z dnia 16 lutego 2007r. jest art. 24 ust. 2 – nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien by ć interpretowany oraz stosowany w okre ś lonym kontek ś cie normatywnym. W zwi ą zku z tym, w celu konkretyzacji przes ł anki bezprawno ś ci nale ż y si ę gn ąć do przepisów innych ustaw, gdy ż dopiero na ich podstawie mo ż liwe jest dokonanie oceny dzia ł a ń przedsi ę biorcy w aspekcie ich zgodno ś ci z prawem. Niemniej, ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w jednym przypadku wprost identyfikuje dzia ł anie przedsi ę biorcy jako bezprawne – mianowicie, dzia ł anie polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK, co SOKIK potwierdzi ł w innym wyroku z dnia 25.03.2004r. (sygn. akt XVII Ama 51/03), stwierdzaj ą c, ż e mo ż na sformu ł owa ć samoistn ą przes ł ank ę bezprawno ś ci, je ż eli ustali si ę , ż e przedsi ę biorca stosowa ł postanowienia wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Zatem wykazanie, ż e przedsi ę biorca wprowadzi ł do obrotu wzorzec umowny zawieraj ą cy postanowienia o tre ś ci ju ż wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi wystarczaj ą c ą przes ł ank ę do stwierdzenia bezprawno ś ci dzia ł ania tego przedsi ę biorcy. Do stwierdzenia praktyki, okre ś lonej w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) konieczne jest wykazanie, i ż przedsi ę biorca stosuje we wzorcu umownym postanowienia, które zosta ł y wpisane do prowadzonego przez Prezesa UOKIK rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Pokre ś lenia wymaga, ż e wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy postanowienia wzorca by ł y, czy te ż nie by ł zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie — S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa UOKiK, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń 8 umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych, tj. stosowanych tak ż e przez innych przedsi ę biorców. Prezes UOKIK mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru, bez wzgl ę du na to, czy wpis dotyczy tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie, czy te ż nie. S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskaza ł , ż e zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z pó źń . zm.) praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest pos ł ugiwanie si ę postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powsta ł w zwi ą zku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada si ę stosowanie praktyki. S ą d wskaza ł te ż , ż e naruszenie interesów konsumentów mo ż e nast ą pi ć w wyniku dzia ł a ń podmiotów, które stosuj ą klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów. Analogicznie orzek ł S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 29.09.2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie powo ł uj ą c si ę na uchwa łę S ą du Najwy ż szego z dnia 19.12.2003r. (sygn. akt III CZP 95/03), stwierdzi ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyra ż onym w wyroku z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, i ż okre ś lona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych klauzul. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Takie stanowisko zaj ął tak ż e S ą d Najwy ż szy, który w uchwale z dnia 13.07.2006r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdzi ł , i ż „(...) stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów (...)”. W uzasadnieniu do powy ż szej uchwa ł y S ą d uzna ł m.in., ż e „(...) praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a uokik [obecnie art. 24 – przyp. w ł asny UOKIK] obejmuje równie ż przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegaj ą cych na przestawieniu wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów innymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postanowienia pozwoli stwierdzi ć , ż e jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbli ż onej tre ś ci do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecie ż tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyj ę ta powy ż ej rozszerzaj ą ca wyk ł adnia art. 23a uokik znajduje równie ż uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a tak ż e orzecznictwie ETS dotycz ą cym zasady efektywno ś ci (...).” Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej i st ą d niedozwolone b ę d ą tak ż e takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Przedmiotem niniejszego post ę powania jest wykazanie, ż e zakwestionowane przez organ antymonopolowy zapisy czterech wzorców umowy stosowanych przez Spó ł k ę przy ś wiadczeniu us ł ug telekomunikacyjnych, s ą to ż same z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami SOKIK wymienionymi w niniejszej decyzji i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Dodatkowo podkre ś lenia wymaga 9 okoliczno ść , ż e wszystkie postanowienia wpisane do Rejestru, które zosta ł y wskazane we sentencji niniejszej decyzji dotycz ą bran ż y telekomunikacyjnej, a w szczególno ś ci ś wiadczenia us ł ug internetowych, co oznacza, i ż zachodzi to ż samo ść stosunków prawnych. W ocenie Prezesa UOKIK postanowienie wskazane w pkt I.1. sentencji decyzji o tre ś ci: „O ś wiadczam, ż e monta ż sieci internetowej prowadz ą cej do adresu instalacji i znajduj ą cej si ę pod adresem instalacji jest wykonywany przez pracowników firmy Igloonet, (lub firmy zewn ę trznej) z mojej woli, na moj ą pro ś b ę i firma IglooNet nie ponosi odpowiedzialno ś ci za poniesione szkody (…).” mo ż e by ć uznane za to ż same z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod pozycj ą 665 o tre ś ci: „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za szkody mog ą ce powsta ć przy zak ł adaniu instalacji TV-SAT, w szczególno ś ci powsta ł e na skutek wyboru nietypowego miejsca instalacji .” Powo ł ane bowiem postanowienia - zarówno stosowane przez Spó ł k ę , jak i wpisane do Rejestru - dotycz ą c ą wy łą czenia przez operatora telekomunikacyjnego odpowiedzialno ś ci za szkody wyrz ą dzone przez jego pracowników lub osoby dzia ł aj ą ce na jego zlecenie w zwi ą zku instalacj ą sieci lub urz ą dze ń umo ż liwiaj ą cych dost ę p do sieci Internet. Podkre ś li ć nale ż y, ż e tytu ł em do wyst ę powania przez abonenta z ewentualnymi roszczeniami przeciwko operatorowi o naprawienie wyrz ą dzonej szkody mo ż e by ć zarówno czyn niedozwolony (art. 415 k.c. i nast.), jak i niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania (art. 471 k.c. i nast.). Ka ż de ewentualne roszczenie abonenta o naprawienie szkody powinno jednak podlega ć indywidualnej ocenie, z uwzgl ę dnieniem wszystkich wyst ę puj ą cych w sprawie okoliczno ś ci, w tym tak ż e przes ł anek wy łą czaj ą cych odpowiedzialno ść operatora. W ka ż dym przypadku operator mo ż e podnie ść zarzuty egzoneracyjne (wy łą czaj ą ce odpowiedzialno ść ), jak np. si ł a wy ż sza, wy łą czna wina poszkodowanego lub osoby trzeciej, za któr ą operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci. Zdaniem Prezesa UOKIK – znajduj ą cym potwierdzenie w powo ł anych wy ż ej wyroku SOKIK – nie jest dopuszczalne wy łą cznie lub ograniczenie a prori przez operatora telekomunikacyjnego odpowiedzialno ś ci za szkody wyrz ą dzone przez profesjonalnych monterów, instaluj ą cych u konsumenta na zlecenie operatora sieci lub urz ą dzenia umo ż liwiaj ą ce dost ę p do Internetu, poza zakres dozwolonych przes ł anek egzoneracyjnych, albowiem mo ż e to prowadzi ć nawet do ca ł kowitego wy łą czenia jegoh odpowiedzialno ś ci. W konsekwencji postanowienie wzorca umowy takie dzia ł anie operatora, które wy łą cza lub ogranicza a priori (tj. przed zaistnieniem ewentualnej szkody), odpowiedzialno ść za ewentualne szkody poniesione przez abonenta jest oceniane przez SOKIK jako klauzula abuzywna w rozumieniu art. 385 3 pkt 2 k.c. W tym stanie rzeczy nale ż y uzna ć , ż e analizowane postanowienie narusza interesy konsumentów, umo ż liwiaj ą c Spó ł ce dzia ł anie w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, a ponadto jest to ż same z postanowieniem wpisanym do Rejestru zarówno pod wzgl ę dem tre ś ci, jak i stanu faktycznego Tak ż e postanowienie wskazane w pkt I.2. sentencji decyzji o tre ś ci: „W wypadku opó ź nienia p ł atno ś ci wynikaj ą cych z wystawionych Abonentowi faktur, Operator zastrzega sobie prawo do naliczenia odsetek ustawowych. Zaleganie z p ł atno ś ci ą wystawionych faktur lub not odsetkowych o wi ę cej ni ż 45 dni od daty wystawienia faktury skutkuje utrat ą dost ę pu do sieci Igloonet. Ponowne udost ę pnienie po łą czenia z sieci ą Igloonet mo ż e nast ą pi ć na zasadach ogólnych, po uprzednim uregulowaniu zaleg ł o ś ci p ł atniczych. W takim przypadku pobierana jest Op ł ata Reinstalacyjna wynikaj ą ca z aktualnego Cennika Operatora.” mo ż e by ć uznane za to ż same z tre ś ci ą postanowie ń wpisanych do Rejestru pod pozycj ą 533, 635 oraz 1166, które zosta ł y wymienione powy ż ej w tre ś ci decyzji. Wszystkie zacytowane powy ż ej postanowienia umowne oraz wskazane postanowienia wpisane do Rejestru dotycz ą sytuacji, w której po up ł ywie okre ś lonego w 10 umowie terminu opó ź nienia dostawca us ł ug internetowych uzyskuje prawo zawieszenia lub zaprzestania ś wiadczenia us ł ug. W takim przypadku na mocy analizowanych postanowie ń przedsi ę biorca przy wznowieniu ś wiadczenia us ł ug uprawniony zostaje do pobrania od konsumenta obok odsetek – w my ś l art. 481 § 1 k.c. stanowi ą cych typow ą sankcj ę kontraktow ą za opó ź nienie przy spe ł nieniu ś wiadczeniu pieni ęż nego – dodatkowo równie ż jednorazowej op ł aty za ponown ą aktywacj ę us ł ugi albo odszkodowania – maj ą cych charakter kary umownej, zastrze ż onej na mocy art. 483 § 1 k.c. do przypadków niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania niepieni ęż nego. Tego rodzaju klauzule zosta ł y przez SOKiK zakazane ze wzgl ę du na przepis art. 385 3 17 k.c., zgodnie z którymi w razie w ą tpliwo ś ci uwa ż a si ę , ż e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s ą te, które nak ł adaj ą na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej lub odst ę pnego. W tym stanie rzeczy nale ż y uzna ć , ż e analizowane postanowienie narusza interesy konsumentów, umo ż liwiaj ą c Spó ł ce dzia ł anie w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, a ponadto jest to ż same z postanowieniami wpisanymi do Rejestru zarówno pod wzgl ę dem tre ś ci, jak i stanu faktycznego. W ocenie Prezesa UOKIK postanowienie wskazane w pkt I.3. sentencji decyzji o tre ś ci: „Korespondencja dostarczana na adres podany w umowie operatorowi, uznawana b ę dzie za dostarczon ą na aktualny adres abonenta.” mo ż e by ć to ż same z tre ś ci ą postanowie ń wpisanych do Rejestru pod pozycj ą 1207, 1482 oraz 1681, które zosta ł y wymienione powy ż ej w tre ś ci decyzji. Postanowienia te o tre ś ci: „W przypadku zmiany adresu, ka ż da ze stron zobowi ą zana jest niezw ł ocznie pisemnie powiadomi ć o tym drug ą stron ę . W przypadku nie powiadomienia o zmianie adresu, korespondencja kierowana na ostatni znany adres b ę dzie uznawana za skutecznie dor ę czon ą .” (vide: wyrok SOKiK z dnia 16.04.2007r., sygn. akt XVII Amc 43/06), „O ś wiadczenia i zawiadomienia Activ Investment przes ł ane Kupuj ą cemu na podany adres do korespondencji uwa ż a si ę za skutecznie dor ę czone. Kupuj ą cy zobowi ą zany jest w trakcie trwania niniejszej Umowy do natychmiastowego zawiadomienia Activ Investment o ka ż dej zmianie adresu swego miejsca zamieszkania, pod rygorem uznania za skutecznie dor ę czone o ś wiadcze ń i zawiadomie ń Activ Investment przes ł anych Kupuj ą cemu na adres wskazany w niniejszej umowie.” (vide: wyrok SOKiK z dnia 20.05.2008r., sygn. akt XVII Amc 107/07) oraz „ Wszelka korespondencja wys ł ana przez Bank do Kredytobiorcy poczt ą lub kurierem na ostatni podany przez niego adres do korespondencji (adres zameldowania, w przypadku, gdy Kredytobiorca nie poda ł adresu do korespondencji), b ę dzie uwa ż ana za dor ę czon ą ." (vide: wyrok SOKiK z dnia 30.06.2009r., sygn. akt XVII Amc 513/09) zosta ł y uznane przez SOKIK za niedozwolone, albowiem S ą d podzieli ł w pe ł ni stanowisko Prezesa UOKIK, ż e s ą one niedozwolonymi postanowieniami umownymi w rozumieniu art. 385 3 pkt 9 k.c. Analogicznie SOKIK uzna ł niedozwolone postanowienie o tre ś ci: „W przypadku zwrotu pisma wys ł anego na adres podany na wst ę pie niniejszej umowy b ą d ź na adres korespondencyjny podany przez Nabywc ę na pi ś mie z adnotacj ą : "nie podj ę te w terminie", "adresat nieznany", "adresat zmieni ł adres" lub inn ą równoznaczno ś ci ą , uznawa ć si ę b ę dzie, ż e adresat zosta ł powiadomiony prawid ł owo i prawnie skutecznie.” (vide: wyrok SOKiK z dnia 17.10.2006r., sygn. akt XVII Amc 122/05) . Przepis ten uznaje za niedozwolone postanowienie, które przyznaje kontrahentowi konsumenta uprawnienie do dokonywania wi ążą cej interpretacji umowy. W postanowieniach tych przedsi ę biorca zastrzeg ł , ż e wysy ł anie zawiadomie ń , tym tak ż e o ś wiadcze ń woli wysy ł ane na znany adres konsumenta b ę dzie równoznaczne z ich dor ę czeniem konsumentowi. Oznacza to, i ż tylko przedsi ę biorca – jako twórca wzorca umowy – de facto decyduje o skuteczno ś ci dor ę cze ń i wynikaj ą cych z nich skutków prawnych. Takie dzia ł anie narusza standardy prawne wynikaj ą ce z przepisów kodeksu cywilnego oraz obowi ą zuj ą cych 11 w obrocie dobrych obyczajów. Stosownie bowiem do tre ś ci art. 61 § 1 k.c. o ś wiadczenie woli, które ma by ć z ł o ż one innej osobie, jest z ł o ż one z chwil ą , gdy dosz ł o do niej w taki sposób, ż e mog ł a zapozna ć si ę z jego tre ś ci ą . W razie w ą tpliwo ś ci, czy o ś wiadczenie zosta ł o z ł o ż one prawid ł owo, a jego tre ść wywo ł uje przewidziane skutki prawne, podmiotem w ł a ś ciwym do rozstrzygni ę cia tych kwestii jest s ą d powszechny, a nie twórca wzorca, który – korzystaj ą c z przewagi kontraktowej - narzuca swoim kontrahentom tre ść wzorca. Za niedopuszczalne w obrocie, zw ł aszcza konsumenckim i sprzeczne z dobrymi obyczajami nale ż y uzna ć zapisy wprowadzaj ą ce dor ę czenie zast ę pcze lub domniemanie dor ę czenia, które nale żą do prawa procesowego i nak ł adaj ą na osoby trzecie okre ś lone obowi ą zki zwi ą zane z dostarczeniem stronom post ę powania pism procesowych. S ą one na ł o ż one w drodze ustawowej i nie mog ą by ć rozszerzane na obrót gospodarczy poprzez postanowienia wzorca umowy, tym bardziej, ż e osoby te nie s ą stron ą umowy i nie ci ążą na nich jakiekolwiek obowi ą zki umowne. Mog ą one odmówi ć przyj ę cia pism kierowanych do konsumenta, lub przyj ąć je i nie dor ę czy ć adresatowi, poniewa ż obowi ą zek dor ę czenia obejmuje wy łą cznie pisma procesowe w post ę powaniu s ą dowym i administracyjnym (urz ę dowe), a nie prywatn ą korespondencj ę . W tym stanie rzeczy nale ż y uzna ć , ż e analizowane postanowienie narusza interesy konsumentów, umo ż liwiaj ą c Spó ł ce dzia ł anie w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, a ponadto jest to ż same z postanowieniami wpisanymi do Rejestru zarówno pod wzgl ę dem tre ś ci, jak i stanu faktycznego. W ocenie Prezesa UOKIK postanowienia wskazane w pkt I.4. sentencji decyzji o tre ś ci: „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za wadliwe funkcjonowanie systemu, wynik ł e z przyczyn le żą cych poza nim, takich jak: (...) b. awarie: łą czy teleinformatycznych operatorów publicznych, zwi ą zanych ze ś wiadczeniem us ł ugi, c. przyczyny maj ą ce charakter si ł y wy ż szej: huragan, po ż ar, burza, wypadki komunikacyjne oraz inne zdarzenia maj ą ce bezpo ś redni lub po ś redni wp ł yw na dzia ł anie systemu itp.” mo ż e by ć uznane za to ż same z mo ż e by ć uznane za to ż same z tre ś ci ą postanowie ń wpisanych do Rejestru pod pozycj ą 797, 1163 oraz 1339, które zosta ł y wymienione powy ż ej w tre ś ci decyzji. Wszystkie te bowiem postanowienia - zarówno stosowane przez Spó ł k ę , jak i wpisane do Rejestru - dotycz ą c ą wy łą czenia przez operatora telekomunikacyjnego odpowiedzialno ś ci za szkody wyrz ą dzone korzystaniem z us ł ugi dost ę pu do sieci Internet, w szczególno ś ci wyrz ą dzone zak ł óceniami dost ę pu do sieci. Podkre ś li ć nale ż y, ż e tytu ł em do wyst ę powania przez abonenta z roszczeniami przeciwko operatorowi o naprawienie wyrz ą dzonej szkody mo ż e by ć zarówno czyn niedozwolony (art. 415 k.c. i nast.), jak i niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania (art. 471 k.c. i nast.). Ka ż de ewentualne roszczenie abonenta o naprawienie szkody powinno jednak podlega ć indywidualnej ocenie, z uwzgl ę dnieniem wszystkich wyst ę puj ą cych w sprawie okoliczno ś ci, w tym tak ż e przes ł anek wy łą czaj ą cych odpowiedzialno ść operatora. W ka ż dym przypadku operator mo ż e podnie ść zarzuty egzoneracyjne (wy łą czaj ą ce odpowiedzialno ść ), jak np. si ł a wy ż sza, wy łą czna wina poszkodowanego lub osoby trzeciej, za któr ą operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci. Zdaniem Prezesa UOKIK – znajduj ą cym potwierdzenie w powo ł anych wy ż ej wyrokach SOKIK – nie jest dopuszczalne wy łą cznie lub ograniczenie a prori przez operatora telekomunikacyjnego odpowiedzialno ś ci za szkody wyrz ą dzone korzystaniem z us ł ugi dost ę pu do sieci Internet poza zakres dozwolonych przes ł anek egzoneracyjnych, albowiem mo ż e to prowadzi ć nawet do ca ł kowitego wy łą czenia ich odpowiedzialno ś ci. W konsekwencji postanowienie wzorca umowy takie dzia ł anie operatora, które wy łą cza lub ogranicza a priori (tj. przed zaistnieniem ewentualnej szkody), odpowiedzialno ść za ewentualne szkody poniesione przez abonenta jest oceniane przez SOKIK jako klauzula abuzywna w rozumieniu art. 385 3 pkt 2 k.c. W tym stanie rzeczy nale ż y uzna ć , ż e analizowane postanowienie narusza interesy konsumentów, umo ż liwiaj ą c Spó ł ce dzia ł anie 12 w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, a ponadto jest to ż same z postanowieniami wpisanymi do Rejestru zarówno pod wzgl ę dem tre ś ci, jak i stanu faktycznego Tak ż e postanowienie wskazane w pkt I.5. sentencji decyzji o tre ś ci: „Ewentualne spory wynik ł e na tle realizacji Umowy Abonenckiej b ę d ą rozstrzygane przez w ł a ś ciwy Operatorowi S ą d Powszechny, w oparciu o postanowienia niniejszego Regulaminu Ś wiadczenia Us ł ug w Sieci Igloonet.” mo ż e by ć uznane za to ż same z mo ż e by ć uznane za to ż same z tre ś ci ą postanowie ń wpisanych do Rejestru pod pozycj ą 409, 590 oraz 1034, które zosta ł y wymienione powy ż ej w tre ś ci decyzji. Podkre ś li ć nale ż y, ż e we wszystkich powo ł anych wyrokach SOKIK uznawa ł za niedozwolone postanowienia zawieraj ą ce klauzule prorogacyjne, stosowane w obrocie z konsumentami przez przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych w ró ż nych bran ż ach gospodarki. Podzielaj ą c stanowisko organu antymonoplowego, SOKIK uzna ł , ż e kwesti ę w ł a ś ciwo ś ci s ą du w sprawach cywilnych okre ś laj ą przepisy k.p.c. - s ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrzenia wniesionego powództwa jest zgodnie z art. 27 k.p.c. s ą d ogólnej w ł a ś ciwo ś ci pozwanego lub zgodnie z art. 34 k.p.c. i s ą d miejsca wykonania umowy (w ł a ś ciwo ść przemienna) - i zgodnie z art. 385³ pkt 23 k.c. nie mog ą by ć one w tym zakresie wy łą czane, poniewa ż mog ą stanowi ć dodatkow ą dolegliwo ść dla kupuj ą cego a tak ż e ogranicza ć realizacj ę przys ł uguj ą cych mu praw. Tre ść analizowanego postanowienia w ten sam sposób kszta ł tuje stosunki mi ę dzy stronami umowy w zakresie w ł a ś ciwo ś ci s ą dowej w przypadku wyst ę powania sporów tj. narzuca w ł a ś ciwo ść , która w poszczególnych przypadkach mo ż e by ć inna, ni ż ta wynikaj ą ca z w ł a ś ciwych przepisów k.p.c. Z tych te ż wzgl ę dów Prezes UOKIK uzna ł zakwestionowane postanowienia za to ż same z postanowieniami powo ł anymi w sentencji decyzji wpisanymi do Rejestru w poz. 409, 590 oraz 1034, mimo pewnych odmienno ś ci wynikaj ą cych z ró ż nic w sformu ł owaniu i u ż ytych zwrotów porównywanych klauzul. Zdaniem Prezesa UOKIK tak ż e postanowienie wskazane w pkt I.6. sentencji decyzji o tre ś ci: „Zmiany niniejszego regulaminu nie b ę d ą nast ę powa ł y cz ęś ciej ni ż raz w miesi ą cu, b ę d ą publikowane na co najmniej 14 dni przed pierwszym dniem miesi ą ca, w którym b ę d ą wchodzi ł y w ż ycie.” mo ż e by ć to ż same z tre ś ci ą postanowienia wpisanego do Rejestru pod pozycj ą 669, które zosta ł o wymienione powy ż ej w tre ś ci decyzji. Postanowienia te o tre ś ci: „Us ł ugodawca zastrzega sobie mo ż liwo ść zmiany postanowie ń niniejszego regulaminu.” W ś wietle zarówno kwestionowanego przez Prezesa UOKIK postanowienia, jak i postanowienia wpisanego do Rejestru zmiana regulaminu nie powoduje ani zmiany umowy ani tym bardziej nie zobowi ą zuje przedsi ę biorcy do poinformowania konsumenta o tej zmianie. Dzia ł anie takie jest w ocenie SOKIK sprzeczne z dobrymi obyczajami, albowiem regulaminem jest wzorcem umowy i z chwil ą podpisania umowy staje si ę jej cz ęś ci ą , okre ś laj ą ca prawa i obowi ą zki stron umowy i jakakolwiek jego zmiana jest de facto zmian ą umowy. W konsekwencji zmian regulaminu powinna skutkowa ć poinformowaniem konsumenta o zmianie umowy i wyznaczenie mu terminu do zaakceptowania zmian b ą d ź rozwi ą zania umowy. W tym stanie faktycznym klauzula we wzorcu umowy, który dopuszcza zmian ę przez przedsi ę biorc ę regulaminu bez poinformowania o tym konsumenta i przyznania mu mo ż liwo ś ci rozwi ą zania umowy z tego powodu stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c., albowiem kszta ł tuje ono prawa i obowi ą zki konsumentów w sposób sprzeczny z obowi ą zuj ą cymi przepisami oraz dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c ich interesy. W tym stanie rzeczy nale ż y uzna ć , ż e analizowane postanowienie narusza interesy konsumentów, umo ż liwiaj ą c Spó ł ce dzia ł anie w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, a ponadto jest to ż same z postanowieniem wpisanym do Rejestru zarówno pod wzgl ę dem tre ś ci, jak i stanu faktycznego 13 Dokonuj ą c powy ż szej oceny przedmiotowych klauzul Prezes UOKIK uprawdopodobni ł stosowanie przez Spó ł k ę postanowie ń umownych o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych przez SOKiK za niedozwolone postanowienia umowne i wpisanych do Rejestru. Odnosz ą c si ę do drugiej przes ł anki, tj. naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, stwierdzi ć nale ż y, i ż ustawa o ochronie (...) nie definiuje poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzaj ą c jedynie w tre ś ci art. 24 ust. 3, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W ś wietle - powo ł anego na pocz ą tku uzasadnienia prawnego niniejszej decyzji - art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) nale ż y przyj ąć , ż e ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy s ą powszechne i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta przedsi ę biorcy – czyli konsumenta. Stanowisko to potwierdzone zosta ł o równie ż w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12.09.2003r. (sygn.: I CKN 504/01) stwierdzi ł , i ż nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszczyna ć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów. Oceniane w niniejszej decyzji dzia ł ania Przedsi ę biorcy odnosz ą si ę do wszystkich jego aktualnych i przysz ł ych (potencjalnych) klientów, a zatem dotycz ą zbiorowych interesów konsumentów. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż szy wywód, organ antymonopolowy uzna ł , ż e zosta ł y spe ł nione wszystkie przes ł anki konieczne do zakwalifikowania dzia ł a ń Przedsi ę biorcy jako praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...). Stosowanie do art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, po uprawdopodobnieniu w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, ż e przedsi ę biorca narusza zakaz okre ś lony w art. 24 w/w ustawy o ochronie (…), a tak ż e po przyj ę ciu zobowi ą zania przedsi ę biorcy do zaniechania zarzucanych im praktyk, jak równie ż do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia wskazanym naruszeniom, Prezes UOKIK mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . Analiza przed ł o ż onych przez Spó ł k ę dokumentów i wyja ś nie ń wykaza ł a, ż e „IGLOONET” Sp. z o.o. zobowi ą za ł a si ę do zaniechania stosowania kwestionowanych przez Prezesa UOKIK postanowie ń umownych, na dowód czego przedstawi ł a nowo opracowany wzorzec umowy dostosowany do obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawnego. Zobowi ą zuj ą c si ę do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia wskazanym przez Prezesa UOKIK naruszeniom, Spó ł ka postanowi ł a dokona ć usuni ę cia niedozwolonych postanowie ń umownych w ramach procedury aneksowania umów dotychczas zawieranych z konsumentami, w terminie do dnia 31 marca 2011r. Na podstawie art. 28 ust. 3 w/w ustawy o ochronie (…) Prezes UOKIK na ł o ż y ł na Spó ł k ę obowi ą zek z ł o ż enia sprawozdania o wykonaniu zobowi ą zania na ł o ż onego w pkt I sentencji decyzji w terminie do dnia 15 kwietnia 2011r. Maj ą c powy ż sze na uwadze, orzeczono jak w sentencji. 14 Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji s ł u ż y odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie- S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Krakowie, 31 – 011 Kraków, Pl. Szczepa ń ski 5, w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Leszek Piekarz Dyrektor Delegatury UOKIK w Krakowie Otrzymuj ą : 1 x Pani Miros ł awa Zi ę ba „IGLOONET” Sp. o.o.; ul. Kazimierza Wielkiego 13, 32-700 Bochnia 1 x a/a